Wikisource pmswikisource https://pms.wikisource.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikisource Discussion ant sla Wikisource Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa Pàgina Discussion ëd la pàgina Tàula Discussion ëd la tàula TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 544 37938 27395 2026-06-10T16:43:50Z Dragonòt 119 37938 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/At|J'At dj'Apòstoj]] | previous = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/At/At 4|At 4]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/At/At 6|At 6]] | notes = }} {{chapter|5}} {{TOCright}} = J’At dj’apòstoj = [[File:La Bìbia piemontèisa - At 05.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - At 05]] == 5 == === Anania e Saffira === {{verse|chapter=5|verse=1}}A-i era n’òm ch’as ciamava Anania che, ansema a Saffira, soa fomna, a l’avìa vendù un dij sò possediment. {{verse|chapter=5|verse=2}}D’acòrdi con soa fomna, na porsion dël ricav a l’ha portajla a j’apòstoj<ref>O “a l’han butala ai pé dj’apòstoj”.</ref> e a l’ha dije che lolì a l’era tut lòn ch’a l’avìa ciapà. {{verse|chapter=5|verse=3}}Ma Pero a l’ha dije: “Anania, përchè it l’has lassà che Sàtana a t‘ampinìssa ‘l cheur? Ti 't l’has busiardà a lë Spìrit Sant e it l’has artnù na porsion ëd lòn ch’it l’avìe ciapà da la vèndita ‘d tò possediment. {{verse|chapter=5|verse=4}}It l’avìe gnun òbligh: it l’avrie podù vend-lo o nen vend-lo, coma ch'it vorìe. Fin-a l’arcav, it l’avrie podù bin fene lòn ch’it vorìe. Përchè ses-to fate ‘n proget parèj an tò cheur? Ti ‘t l’has nen busiardà a nojàutri, ma a Nosgnor!”. {{verse|chapter=5|verse=5}}Anania, cand ch’a l’ha sentù cole paròle-lì, a l’é cascà a tèra e a l’é spirà. Tuti coj ch’a l’han sentù ‘d lòn a son ëstàit ciapà da ‘n grand ësparm. {{verse|chapter=5|verse=6}}Anlora, chèich giovo ch’a j’ero lì a son levasse, a l’han pijane ‘l còrp, a l’han portalo fòra e a l’han sotralo. {{verse|chapter=5|verse=7}}Da lì apopré a tre bòt a l’é intraje 'dcò soa fomna, ch’a savìa nen lòn ch’a l’era rivà. {{verse|chapter=5|verse=8}}Pero a l’ha ciamaje: “Disme ‘n pò, l'eve-ne vendulo ‘l camp, ti e tò òm, për sto pressi-sì?”. E chila a l’ha rësponduje: “Vera, a l’é pròpi parèj!”. {{verse|chapter=5|verse=9}}Anlora Pero a l’ha dije: “Përchè i l’eve fàit un complot tra ‘d vojàutri për buté a la preuva lë Spìrit dël Signor? Varda, coj ch’a son giusta tornà da sotré tò òm, a son a l’uss, pront a porté vìa ‘dcò ti!”. {{verse|chapter=5|verse=10}}E an col istess moment, ëdcò chila a l’é cascà a tèra<ref>As peul giuntesse: “ai pé ‘d Pero".</ref> e a l’é spirà. Cand che ij giovo a son intrà, a l’han trovala mòrta, a l’han portala fòra e a l’han sotrala davzin a sò marì. {{verse|chapter=5|verse=11}}Lo-lì a l’ha dàit un grand ësparm a tuta la comunità<ref>O “la cesa”.</ref> e a tuti coj ch’a l’han savù lòn ch’a l’era rivaje. === Segn e prodis an tra ij prim cristian === {{verse|chapter=5|verse=12}} Për ël mojen ëd j’apòstoj as fasìo motobin ëd segn miracolos e ‘d prodis an mes al pòpol. Tùit ij chërdent as radunavo ‘d régola al Templi 'nt ël leugh ciamà ‘l Pòrti ‘d Salomon. {{verse|chapter=5|verse=13}}Ma gnun d’àutri a s’ancalava a unisse a lor, bele se tut ël pòpol a-j fasìa ‘d grand elògi. {{verse|chapter=5|verse=14}}Contut, ël nùmer ëd coj ch’a chërdìo al Signor<ref>Ch’a j’ero convertì a la fej dij cristian”.</ref>, tant òm che fomne, as moltiplicava ‘d pì an pì. {{verse|chapter=5|verse=15}}A-i rivava fin-a che la gent a portava ‘d malavi e a-j lassava là për la stra 'nt soe sivere përchè, cand che Pero a fussa passà da lì, almanch soa ombra a podèissa toché cheidun ëd lor. {{verse|chapter=5|verse=16}}A-i era ‘dcò tanta gent ch’a vnisìa da le contrà davzin-e a Gerusalem e ch’a portava ‘d malavi e ‘d përson-e tormentà da dë spìrit maléfich e tùit a j’ero varì. === Përsecussion ëd j’apòstoj === {{verse|chapter=5|verse=17}}Ël gran sacerdòt e tùti coj ch’a lo sostnìo, ch’a j’ero ‘d Saducé, a j’ero pien d’invìdia. {{verse|chapter=5|verse=18}}Anlora a l’han butaje le man adòss a j’apòstoj e a l’han faje mné 'nt la përzon pùblica. {{verse|chapter=5|verse=19}}Ma l’àngel ëd Nosgnor a l’ha duvertà ‘d neuit le pòrte dla përzon e a l’ha faje seurte. A l’ha dije: {{verse|chapter=5|verse=20}}“Andé, presenteve al Templi e nunsié al pòpol tute coste paròle ‘d vita”. {{verse|chapter=5|verse=21}}Parèj, an sla ponta dël di, a son intrà ‘nt ël templi e, coma l’àngel a l’avìa dije, a l’han comensà a dotriné la gent. Cand che ‘l gran sacerdòt e coj ch’a lo sostnìo a son rivà, a l’han convocà ‘l Sinedri, visadì, la pien-a ciambrea<ref>O “tut ël consèj”.</ref> dj’Israelita, e a l’han dàit l’òrdin che j’apòstoj a-j fusso mnà da la përzon. {{verse|chapter=5|verse=22}}Ma cand che le vardie a son andaje, j’apòstoj a l’han pì nen trovaje. Parèj a son tornass-ne e a l’han arferì ‘l fàit al Sinedri. {{verse|chapter=5|verse=23}}an disand: “I l’oma bin trovà la përzon sarà con tuta sicurëssa, e ‘dcò le vardie a j’ero dë 'dnans a le pòrte, ma dòp d’avèj-je duvertà, i l’oma trovà gnun andrinta!”. {{verse|chapter=5|verse=24}}Cand ch’a l’han sentì lolì, ël cap ëd le vardie dël templi e ij grand sacerdòt a na son restà motobin antërdoà e a podìo nen ëspieghesse lòn ch’a fussa capità a cola gent. {{verse|chapter=5|verse=25}}Ma cheidun a l’é rivà con ësta neuva stravisa: “Vardé che j’òm ch’i l’avìe butà an përzon a son al templi ch’a dotrin-o ‘l pòpol!”. {{verse|chapter=5|verse=26}}Anlora ‘l cap dle vardie con ij sò òm a son andass-ne a ciapé j’apòstoj, ma sensa violensa përchè a l’avìo tëmma d’esse massà a prassà dal pòpol. {{verse|chapter=5|verse=27}}A l’han ëmnaje dë 'dnans al Sinedri e ‘l gran sacerdòt a l’ha anterogaje, {{verse|chapter=5|verse=28}}disandje<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 27|Maté 27:25]].</ref>: “Om-ne nen proibive ciàir e net ëd nen dotriné 'nt ël nòm ëd Gesù? Epura, vardé, i l’eve ampinì Gerusalem ëd vòstra dotrin-a e i veule fé ven-e adòss a nojàutri ‘l sangh ëd col òm!”. {{verse|chapter=5|verse=29}}Anlora Pero e j’àutri apòstoj a l’han rësponduje: “A venta pitòst fé l’ubidiensa a Nosgnor anans che a j’òm. {{verse|chapter=5|verse=30}}Ël Dé dij nòstri antich a l’ha arsussità Gesù, ch’i l’eve falo meuire, pendand-lo a na cros<ref>O “al bòsch”.</ref>. {{verse|chapter=5|verse=31}}E Nosgnor<ref>O “la drita ‘d Nosgnor”.</ref> a l’ha elevalo con soa potensa për esse Prinsi e Salvator, për acordeje a Israel ël pentiment e ‘l përdon dij pecà. {{verse|chapter=5|verse=32}}Nojàutri i soma ij testimòni ëd lòn ch’i disoma; e lë Spìrit Sant, che Nosgnor a l’ha dàit a coj ch’a ubidisso a chiel, a l’é ‘dcò testimòni ëd lolì”. {{verse|chapter=5|verse=33}}Cand ch’a l’han sentì lòn, coj dël grand consèj a argrignavo ij dent da la rabia e a j’ero decis ëd feje meuire. {{verse|chapter=5|verse=34}}Ma un Farisé, për nòm Gamaliel, dotor ëd la Lege, bin onorà da tut ël pòpol, a l’é levasse 'nt ël consèj e a l’ha comandà che j’apòstoj a s’artirèisso fòra për un pò ‘d temp. {{verse|chapter=5|verse=35}}Peui a l’ha dije ai sò colega: “Òm d’Israel, pijeve varda a lòn ch’i veule fé a cola gent-là. {{verse|chapter=5|verse=36}}An efet, chèich temp fa a l’é vnuje ‘n tal Tèuda, ch’a disìa che chiel a l’era chissà chi, e a l’é unisse a chiel un nùmer d'apopré quatsent dissépoj; ma a l’é stàit butà an dërota, e tuti coj ch’a j’ero unisse a chiel, a son ëstàit dësbergiairà e ‘d tut lòn a l’é restajene gnente. {{verse|chapter=5|verse=37}}Dòp ëd chiel a l'é comparije, ant ij di dël censiment, Giuda 'l Galilé, ch’a l’ha tirasse apress un gran' pòpol; ma ‘dcò sto-sì a l’é mòrt, e tuti coj ch’a j’ero unisse a chiel a son ëstàit dësparpajà. {{verse|chapter=5|verse=38}}Adess, donca, iv diso: Seguité pì nen a përseguité sti òm e lasseje sté, përchè se sta imprèisa o st’euvra a ven da j’òm, a sarà tòst dësblà, {{verse|chapter=5|verse=39}}ma s’a l’é da Nosgnor, i podreve mai dësblela. Pijeve varda ch’i podrie fin-a troveve a fé la guèra a Nosgnor!”. Anlora ‘l Sinedri a l’ha acetà ‘l consèj ëd Gamaliel. {{verse|chapter=5|verse=40}}A l’han peui fàit arciamé j’apòstoj e a l’han comandaje, apress d’avèj faje foëtté, ëd pì nen parlé an nòm ëd Gesù. Dòp ëd lòn a l’han lassaje andé. {{verse|chapter=5|verse=41}}Anlora j’apòstoj a son artirasse da dë 'dnans dël consèj, content d’esse stàit fàit degn d’esse maltratà për ël nòm ëd Gesù. {{verse|chapter=5|verse=42}}A chitavo nen tùit ij di 'nt ël templi e da na ca a l’àutra, ëd dotriné e ‘d nunsié la bon-a neuva che Gesù a l’é ‘l Mëssia<ref>O “ël Crist”.</ref>. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:At]] qc3xjew83ssz8xykq36a56hjf5sf7op 0 642 37942 26896 2026-06-10T16:46:22Z Dragonòt 119 37942 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann|Gioann]] | previous = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann/Gioann 17|Gioann 17]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 19|Gioann 19]] | notes = }} {{chapter|18}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Gioann 18.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Gioann 18]] {{TOCright}} = Gioann = == 18 == === Tradiment e catura 'd Gesù === [[Figura:Jesus Before Pilate, First Interview.jpg|350px|destra]] {{verse|chapter=18|verse=1}}Dòp d'avèj dit ëste còse, Gesù a l'é 'ndass-ne con ij sò dissépoj da l'àutra banda dël torent ëd Cedron andoa ch'a-i era 'n giardin e Gesù a l'é intraje con ij sò dissépoj. {{verse|chapter=18|verse=2}}Ora Giuda, ch'a lo tradìa, a conossìa 'dcò col leugh për motiv che Gesù a l'era andaje soens con ij sò dissépoj. {{verse|chapter=18|verse=3}}Ij sacerdòt prinsipaj e ij Farisé a l'avìo daje a Giuda na squadra 'd soldà roman e 'd guardie dël Templi për compagnelo. Parèj a son rivà tùit armà con ëd lanterne e 'd tòrce. {{verse|chapter=18|verse=4}}Gesù, ch'a savìa tut lòn ch'a devìa riveje, a seurt fòra e a-j ciama: "Chi sërcheve?". {{verse|chapter=18|verse=5}}A l'han rësponduje: "Gesù 'd Nazaret". Gesù a-j dis: "I son mi". E Giuda, ch'a lo tradìa, a l'era 'dcò ansem a lor. {{verse|chapter=18|verse=6}}Cand ch'a l'ha dije: "i son mi", a son arculasse e cascà 'n tèra. {{verse|chapter=18|verse=7}}Gesù a l'ha torna ciamaje: "Chi sërcheve?". A l'han dije: "Gesù 'd Nazaret". {{verse|chapter=18|verse=8}}Gesù a-j dis: "I l'hai dive ch'i son mi; s'a l'é mi ch'i veule, lassé donca che sti-sì as në vado via". {{verse|chapter=18|verse=9}}A l'avio parèj da compisse le paròle che Gesù a l'avìa dije: "I l'hai përdù gnun ëd coj ch'it l'has dame". {{verse|chapter=18|verse=10}}Ora Simon-Pero, ch'a l'avìa na spa, a l'ha gavala fòra e con un colp a l'ha ciapà un servitor dël Grand Sacerdòt dëstacandje l'orija drita. Col servitor as ciamava Malco. {{verse|chapter=18|verse=11}}Ma Gesù a l'ha dije a Pero: "Torna a buté toa spa 'nt ël feuder. É-lo chi l'avrìa nen da bèive da la san-a<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 26|Maté 26:39]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 14|March 14:36]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 22|Luca 22:42]].</ref> ch'ël Pare a l'ha dame?". === Gesù dë 'dnans a Annas === {{verse|chapter=18|verse=12}}Anlora la compagnìa roman-a, con ël capitani ch'a la comandava e le guardie dij Giudé, a l'han ciapà Gesù e a l'han ëstacalo. {{verse|chapter=18|verse=13}}A l'han ëmnalo prima da Annas, ch'a l'era 'l mëssé 'd Caifas, ël Grand Sacerdòt ëd col ann. {{verse|chapter=18|verse=14}}Caifas <ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 11|Gioann 11:49-50]].</ref> a l'era col ch'a l'avìa dàit ai cap dij Giudé ël consèj ch'a l'era vantagios ch' un òm sol a meuirèissa për ël pòpol. === Prim arnegament ëd Pero === {{verse|chapter=18|verse=15}}Ora Simon Pero e n'àutr dissépol, a-j andasìo dapress a Gesù. Col dissépol, ch'a l'era conossù dal Grand Sacerdòt, e a l'é intrà con Gesù 'nt la cort dël palass dël Grand Sacerdòt. {{verse|chapter=18|verse=16}}Ma Pero a l'era restà fòra da la pòrta. Anlora l'àutr dissépol, conossù dal Grand Sacerdòt, a l'é surtì fòra, a l'ha parlà con la portiera, e l'ha fàit intré 'dcò Pero. {{verse|chapter=18|verse=17}}La serva ch'a fasìa da portiera, a dis a Pero: "Ses-to nen ëdcò dij dissépoj 'd col òm?" Chiel a l'ha rësponduje: "Nò, i lo son pa!". {{verse|chapter=18|verse=18}}Dàit ch'a fasìa frèid, ij servitor e le guardie a j'ero là 'ndrinta ch'a së scaudavo con le brase d'un feu ch'a l'avìo viscà. Ëdcò Pero a l'era ansem a lor ch'a së scaudava. === Gesù anterogà da Annas === {{verse|chapter=18|verse=19}}Antramentre, ël Grand Sacerdòt a l'era 'n camin ch'a anterogava Gesù rësguard ai sò dissépoj e rësguard a soa dotrin-a. {{verse|chapter=18|verse=20}}Gesù a-j rëspondìa: "Tuti a san lòn ch'i mostro. I l'hai predicà sèmper ant le sinagòghe e ant ël Templ andoa ch'a la gent as radun-a. I l'hai mai parlà an segret. {{verse|chapter=18|verse=21}}Përchè lo ciames-to a mi? Ciamlo a coj ch'a l'han sentù lòn ch'i l'hai dije! Lor a san lòn ch'i l'hai dije!". {{verse|chapter=18|verse=22}}Anlora un-a dle guardie ch'a stava lì a l'ha dàit a Gesù në sgiaflon fòrt e a l'ha dije: "É-lo parèj ch'as rëspond al Grand Sacerdòt?". {{verse|chapter=18|verse=23}}Gesù a-j dis: "S'i l'hai parlà mal, disme an còsa i l'hai mal parlà; s'i l'hai bin parlà, përchè ti t'ëm das na patela?". {{verse|chapter=18|verse=24}}Ora Annas a l'avìa mandalo stacà da Caifas, ël Grand Sacerdòt. === Scond e ters arnegament ëd Pero === {{verse|chapter=18|verse=25}}Antramentre, Simon-Pero a l'era lì ch'a së scaudava, e a l'han dije: "Veules-to dì che ti 't ses nen ëdcò dij sò dissépoj?". Pero a l'ha 'rnegalo e a l'ha dije: "Nò, nò, i lo son pa!". {{verse|chapter=18|verse=26}}E un dij servitor dël Grand Sacerdòt, parent ëd col dont Pero a l'avia tajaje l'orìa, a dis: "A më smija pròpi ch'i l'hai vëddute ant ël giardin con chiel!". {{verse|chapter=18|verse=27}}Ma Pero a l'ha torna negalo, e 'd colp ël gal a l'ha cantà. === Gesù portà dë 'dnans a Pilat === {{verse|chapter=18|verse=28}}Peui Gesù a l'han ëmnalo da la ca 'd Caifas a la residenza dël pretor. A l'era giumai matin; ma a son nen intrà 'nt ël pretòri për tëmma d'esse contaminà e nen podèj mangé la Pasca. {{verse|chapter=18|verse=29}}Për conseguensa, Pilat a l'é dovù seurte fòra chiel anvers a lor, e a l'ha dije: "Che acusa i porteve contra cost òm?". {{verse|chapter=18|verse=30}}A l'han rësponduje: "Se cost òm a fussa nen un malfator, i l'avrìo nen butatlo 'nt le man!". {{verse|chapter=18|verse=31}}Anlora Pilat a l'ha dije: "Pijevlo vojàutri e giudichelo conforma a vòstra lege". E ij cap dij Giudé a l'han dije: "Nojàutri i soma nen autorisà ëd condané cheidun a la mòrt ". {{verse|chapter=18|verse=32}}Sossì<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 3|Gioann 3:14]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 12|12:32]].</ref> a l'ha compì la predission ëd Gesù rësguard a la manera ch'a sarìa mòrt. === Pilat a 'nteroga Gesù === {{verse|chapter=18|verse=33}}Pilat, donch, a l'é torna intrà 'nt ël pretòri, a l'é fasse porté Gesù e a l'ha dije: "Ses-to 'l rè dij Giudé?". {{verse|chapter=18|verse=34}}Gesù a l'ha rësponduje: "Lòn ch'it më ciame, é-lo ch'a seurt da ti medésim o é-lo dj'àutri ch'it l'han ditlo 'd mi?". {{verse|chapter=18|verse=35}}Pilat a-j rëspond: "Son-ne forsi n'Ebreo mi? A l'é toa nassion e ij prinsipaj sacerdòt ch'a l'han ëmnate da mi. Còsa l'has-to fàit?". {{verse|chapter=18|verse=36}}Gesù a-j rëspond: "Mè regn a l'é nen dë sto mond; se mè regn a fussa dë sto mond, mia gent a sarìa bin batusse përchè i fussa nen dàit ant le man dij Giudé. Contut, mè regn a l'é nen ëd giù da sì". {{verse|chapter=18|verse=37}}Anlora Pilat a l'ha dije: "Ses-to donca 'n rè?". Gesù a-j dis: "It ses ti ch'it dise ch'i son un rè. Rende testimoniansa a la vrità: a l'é për lòn ch'i son nassù, a l'é për lòn ch'i son ëvnù al mond. Tuti coj ch'a stan da la part ëd la vrità a 'rconòsso che lòn ch'i diso a l'é vrità<ref>O "a scoto mia vos".</ref>. {{verse|chapter=18|verse=38}}Pilat a-j dis: "Lòn ch’a l’é la vrità?". Dòp d'avèj dit lòn, Pilat a l'é torna surtì fòra 'nvers la gent e a l'ha dije: "I l'hai trovà gnente ch'i peussa deje la colpa. {{verse|chapter=18|verse=39}}Ma da già ch'i l'eve la costuma ch'i daga la libertà a ‘n përzoné për l'ocasion ëd la Pasca, veule donca ch'iv libero 'l rè dij Giudé?". {{verse|chapter=18|verse=40}}Ma tuti a son butasse torna a crijé, disand: "Nen col-lì! I vorsoma Baraba!". Ora Baraba a l'era 'n brigant. == Nòte == {{reflist}} [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Gioann]] pdxk236gi5mht5e3s7uvdsijh3n44x8 0 644 37930 26826 2026-06-10T16:35:17Z Dragonòt 119 37930 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann|Vangeli 'd Gioann]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann/Gioann 1|Gioann 1]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 3|Gioann 3]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|2}} = Gioann = [[File:La Bìbia piemontèisa - Gioann 02.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Gioann 02]] == 2 == === A l'é pì nen d'eva, ma 'd vin! === {{verse|chapter=2|verse=1}}Ora, tre di apress, a Cana 'd Galilea, as fasìa 'd nòsse. La mare 'd Gesù a-i era ‘dcò, {{verse|chapter=2|verse=2}}e Gesù con ij sò dissépoj a j'ero 'dcò stàit anvità a la selebrassion. {{verse|chapter=2|verse=3}}Antant che la festa a andasìa anans a l'é vnù a mancheje 'd vin, parèj che la mare 'd Gesù a-j dis: "A l'han pì nen ëd vin". {{verse|chapter=2|verse=4}}Ma Gesù a-j rëspond: "Fomna, përchè it lo dise a mi<ref>Let. "Còsa i-é lo fra noi doi?", as podria intendse 'dcò: "Cola-lì a l'é nen na ròba ch'an riguarda", "Col-lì a l'é nen nòstr afé".</ref>? L'ora mia a l'é 'ncora nen rivà". {{verse|chapter=2|verse=5}}Soa mare, tutun, a dis ai servitor: "Fé tut lòn che chiel av dirà!". {{verse|chapter=2|verse=6}}Ora a-i era là ses ole<ref>O picé.</ref> 'd pera ch'a servìo për la purificassion ritual dij Giudé. Ognidun-a 'd cole ole a tenìa dòi o tre brinde<ref>Apopré 80-120 lìter.</ref>. {{verse|chapter=2|verse=7}}E Gesù a-j dis: "Ampinì d'eva st'ole-là", e a l'han ampinije fin-a al còl. {{verse|chapter=2|verse=8}}Peui a-j dis: "Adess tirene 'n pò e portene al magìster ëd le sirimònie". E a l'han portàjne. {{verse|chapter=2|verse=9}}Cand che 'l magìster ëd sirimònie a l'ha tastà l'eva ch'a l'era dventà 'd vin (chiel a savìa nen da 'ndoa ch'a venìa, ma ij servitor ch'a l'avìo portajla a lo savìo bin), a l'é adrëssasse a lë spos {{verse|chapter=2|verse=10}}e a l'ha dije: "Tùit a servo prima 'l vin bon, e peui, cand che j'anvità a l'han bin beivù<ref>O "a son cioch".</ref>, ël vin ëd pòch valor; ma ti 't l'has guernà 'l mèj vin fin-a a adess". {{verse|chapter=2|verse=11}}Con ës segn miracolos a Cana 'd Galilea a l'é stàita la prima vira che Gesù a l'ha arvelà Soa glòria. E ij sò dissépoj a l'han chërdù an Chiel. === La purificassion dël templi === {{verse|chapter=2|verse=12}}Dòp ëd lòn Gesù a l'é calà a Cafàrnao<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 4|Maté 4:13]].</ref> ansem a Soa mare, ij Sò frej e ij Sò dissépoj, ma a son staie pòch. {{verse|chapter=2|verse=13}}Përchè la Pasca<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 12|Surtìa 12:1-27]].</ref> dij Giudé a l'era davzin-a, Gesù a l'é montà a Gerusalem. {{verse|chapter=2|verse=14}}Ant le cort del templi Gesù a l'ha trovà 'd gent ch'a vendìo 'd beu, ëd feje e 'd colomb për ij sacrifissi. A l'ha vëdduje 'dcò ij cambista che, setà ai sò taulin, a marcandavo. {{verse|chapter=2|verse=15}}Con ëd cordin a l'ha fasse, anlora, un foèt e a l'ha scassà tuta cola gent fòra dal Templi con soe feje e ij beu. A l'ha peui campà a tèra ij dné dij cambista e a l'ha stravacà ij sò taulin. {{verse|chapter=2|verse=16}}A coj ch'a vendìo 'd colomb a l'ha dije: "Porté via da sì tute ste ròbe e fé nen ëd la cà 'd mè Pare 'n mërcà". {{verse|chapter=2|verse=17}}Anlora ij Sò dissépoj a son arcordasse dla professìa ch'a dis: "Mè cheur a brusa 'd passion për toa ca<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 69|Salm 69:9.]]</ref>". {{verse|chapter=2|verse=18}}A l'é parèj che ij cap dij Giudé a l'han dije: "Lòn ch'it fas? Se Nosgnor a l'ha date l'autorità 'd fé tut ës brut ciadel, mostr-ne 'n segn miracolos ch'a peussa prové ch'it l'has rason!". {{verse|chapter=2|verse=19}}Gesù a-j rëspond: "Dësblé sto Templi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 26|Maté 26:61]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 27|27:40]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 14|March 14:58]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 15|15:29]].</ref>, e an tre di i lo butrai torna 'n pé!". {{verse|chapter=2|verse=20}}E ij cap dij Giudé a-j diso: "A l'è vorsuje quaranteses agn për fabriché sto Templi, e ti 't vorerìe torna butelo 'n pé an tre di?". {{verse|chapter=2|verse=21}}Ma Chiel a parlava dël Templi 'd sò còrp. {{verse|chapter=2|verse=22}}Cand che peui Gesù a l'é stàit arsussità dai mòrt, ij Sò dissépoj a son arcordasse ch'a l'avìa dije lòn e a l'han chërdù a la Scritura e a costa paròla 'd Gesù. === Gesù a la festa 'd Pasca === {{verse|chapter=2|verse=23}}A càusa dij segn miracolos ch'a l'avìa fàit mentre ch'a l'era a Gerusalem ant ij di dla Pasca, a son tanti coj ch'a l'han chërdù an chiel<ref>O "a l'han chërdù a Sò nòm".</ref>. {{verse|chapter=2|verse=24}}A nen fidesse 'd lor, tutun, a l'era Gesù, përchè a conossìa bìn la natura uman-a<ref>O "a savìa pro lòn ch'a-i é ant ël cheur d'ognidun".</ref>. {{verse|chapter=2|verse=25}}A j'era nen da manca che a-j disèisso coma ch'a l'é fàit l'òm. == Nòte == <references/> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Gioann]] e4z6qhje2k92tmojwwy7g3nl58jg5su 0 645 37944 26891 2026-06-10T16:47:15Z Dragonòt 119 37944 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann|Gioann]] | previous = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann/Gioann 19|Gioann 19]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 21|Gioann 21]] | notes = }} {{chapter|20}} {{TOCright}} = Gioann = [[File:La Bìbia piemontèisa - Gioann 20.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Gioann 20]] == 20 == === L’arsurression === {{verse|chapter=20|verse=1}}Ora, la matin dël prim di dla sman-a<ref>La Dumìnica.</ref>, Maria-Madlen-a a l’é vnùa al sepolcr mentre ch’a l’era ancora fros, e a l’ha vëddù che la pera ch’a sarava 'l sepolcr a l’era stàita gavà da sò pòst. {{verse|chapter=20|verse=2}}E a l’é butasse a core e a l’é vnùa da Simon-Pero e da l’àutr dissépol che Gesù a-j j’avìa an grinor<ref>Gioann.</ref>, e a-j dis: “A l’han portà via ël Signor fòra dal sepolcr, ma i savoma nen andoa ch’a l’abio butalo". {{verse|chapter=20|verse=3}}Anlora Pero a l’é partì con l’àutr dissépol e a son andass-ne al sepolcr. {{verse|chapter=20|verse=4}}A corìo tùit ij dòi ansema, ma l’àutr dissépol a corìa pì prest che Pero, e a l’é rivà për prim al sepolcr. {{verse|chapter=20|verse=5}}E an essend-se chinà, a l’ha bin vëddù a tèra le binde ‘d lin, ma a l’é nen intràje. {{verse|chapter=20|verse=6}}Anlora, Simon-Pero, ch’a-j era dapress, a l’é rivà e a l’é intrà 'nt ël sepolcr, e a l’ha vëddù le binde ‘d lin a tèra {{verse|chapter=20|verse=7}}e ‘l sudari ch’a l’avìo butaje an sla testa, che tutun a l’era nen ansema a le binde, ma ardobià da banda. {{verse|chapter=20|verse=8}}Anlora l’àutr dissépol, ch’a l’era rivà për prim al sepolcr, a l’é ‘dcò intraje chiel e a l’ha vëddù, e a l’ha chërdù. {{verse|chapter=20|verse=9}}(Përchè ch’a l’avio ancora nen capì la Scritura che Gesù a dovìa arsussité dai mòrt). {{verse|chapter=20|verse=10}}E ij dissépoj a son peui tornass-ne a ca. === Gesù as fà vëdde da Maria-Madlen-a === {{verse|chapter=20|verse=11}}Marìa, tutun, a stasìa davzin al sepolcr, da fòra, an piorand, e mentre ch’a piorava, a l’é chinasse 'nt ël sepolcr. {{verse|chapter=20|verse=12}}E a l’ha vëddù dòi àngej vestì ‘d bianch, setà un a la testa e l’àutr ai pé andoa che ‘l còrp ëd Gesù a l’era stàit posà. {{verse|chapter=20|verse=13}}E a l’han dije: “Fomna, përchè piorëss-to?”. Chila a-j dis: “Për motiv ch’a l’han portà via mè Signor, e i sai nen andoa ch’a l’abio butalo”. {{verse|chapter=20|verse=14}}Dìt ch'a l'avìa lolì, an virand-se, chila a l’ha vëddù Gesù ch’a stasìa pròpi lì, ma a savìa nen ch’a fussa Gesù<ref>A l’ha nen arconossulo.</ref>. {{verse|chapter=20|verse=15}}Gesù a l’ha dije: “Fomna, përchè piorëss-to?” Chila, an pensand ch’a col òm a fussa 'l giardiné, a-j dis: “Monsù, se ti 't l’has portalo via, disme andoa ch’it l’has butalo, e i andrai a arlevelo”. {{verse|chapter=20|verse=16}}Gesù a-j dis: “Maria!”, e chila an virand-se, a l’ha dije: “Rabboni!”, ch’a veul dì “mè magìster”. {{verse|chapter=20|verse=17}}Gesù a l’ha dije: “Toch-me nen, përchè i son nen ancora montà da mé Pare, ma va dai mé frej e disje: ‘I monto da mè Pare e da vòst Pare, da mè Dé e da vòst Dé’”. {{verse|chapter=20|verse=18}}Maria-Madlen-a, anlora, a l’é vnùa a porté sta neuva ai dissépoj, visadì che chila a l’avìa vëddù Nosgnor, e che chiel a l’avìa dije ste còse. === L’aparission ëd Gesù ai dissépoj === {{verse|chapter=20|verse=19}}Cand ch’a l’é vnùa la sèira ‘d col di-lì, ch’a l’era ‘l prim ëd la sman-a, e le pòrte ‘d col pòst, andoa che ij dissépoj a j’ero radunà a j'ero sarà për càusa dla tëmma ch’a l’avìo dij cap religios<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 9|Gioann 9:18-22]].</ref>, Gesù a l’é vnù, a l’é mostrasse lì an tra ‘d lor, e a l’ha dije: “Che la pas a sìa con voi". {{verse|chapter=20|verse=20}}Cand ch’a l’ha dit lòn, a l’ha mostraje soe man e ij sò fianch, e ij dissépoj a l’han motobin arlegrass-ne ‘d vëdde 'l Signor. {{verse|chapter=20|verse=21}}Gesù a l’ha dije ancora: “Che la pas a sìa con voi. Coma ‘l Pare a l’ha mandame, mi i mando vojàutri”. {{verse|chapter=20|verse=22}}Cand a l’ha dit lòn, a l’ha bufà an su 'd lor, e a l’ha dije: “Arsèive lë Spìrit Sant. {{verse|chapter=20|verse=23}}A tuti coj ch’i përdonereve ij pecà, a saran përdonà<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 16|Maté 16:19]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 18|18:18]].</ref>, e a tuti coj ch’i j'artenreve, a saran artënù. === La reassion ëd Tomà === {{verse|chapter=20|verse=24}}Ora Tomà (ciamà Dìdim) ch’a l’era un dij Dódes, a l’era nen ansem a lor cand che Gesù a l’é vnù. {{verse|chapter=20|verse=25}}J’àutri dissépoj a l’han dije: “I l’oma vëddù ‘l Signor”. Ma chiel a l’ha dije: “S’i vëddo nen an soe man le marche dij ciò, e s’i buto nen ël dil andoa ch’a j’ero ij ciò, e s’i buto nen la man ant ij sò fianch, i lo chërdrai mai”. {{verse|chapter=20|verse=26}}Eut di apress, ij sò dissépoj a j’ero ancora ansema 'nt la ca, e Tomà a l’era con lor e, combin che le pòrte a j’ero sarà, Gesù a l’é mostrasse lì an tra ‘d lor, e a l’ha dije: “Che la pas a sìa con voi!”. {{verse|chapter=20|verse=27}}Peui a dis a Tomà: “Buta sì tò dil e varda bin mie man; stend ëdcò la man, e bùtla an mè fianch, e fà ch’it sie pì nen un ch’a chërd nen<ref>Ò: “Va pa fòrt a chërde nen”.</ref>, ma ‘n chërdent”. {{verse|chapter=20|verse=28}}E Tomà a l’ha rësponduje: “Mè Signor e mè Dé!”. {{verse|chapter=20|verse=29}}Gesù a-j dis: “Për motiv ch’it l’has vëddume, Tomà, it l’has chërdù? A l'han ëd boneur coj ch’a l’han nen vëddù, e a l’han chërdù”. {{verse|chapter=20|verse=30}}Gesù a l’ha ‘dcò fàit an presensa dij sò dissépoj vàire d’àutri miràcoj, ch’a son nen ëscrit ant ës lìber-sì. {{verse|chapter=20|verse=31}}Ma ste còse-sì a son ëscrite përchè i chërde che Gesù a l’é ‘l Crist, ël Fieul ëd Nosgnor e che, an chërdend, i l’abie la vita an sò nòm. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Gioann]] eoo6g5l6xgckidig9cn8g7m29vdzxz5 0 647 37940 26828 2026-06-10T16:45:16Z Dragonòt 119 37940 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann|Vangeli 'd Gioann]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann/Gioann 2|Gioann 2]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 4|Gioann 4]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|3}} = Gioann = [[File:La Bìbia piemontèisa - Gioann 03.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Gioann 03]] == 3 == === Gesù e Nicodemo === {{verse|chapter=3|verse=1}}Ora, a-i era n'òm dij Farisé ch'as ciamava Nicodemo e che a l'era un dij cap dij Giudé<ref>Ch'a fasìa part, o a l'era mèmber del tribunal pi àut dij Giudé.</ref>. {{verse|chapter=3|verse=2}}Sto-sì a l'é vnuit ëd neuit da Gesù e a l'ha dije: "Rabbi<ref>"Rabbi" (o "rabbin") a l'é 'n titol ch'a dovravo i Giudé për adrëssesse ai sò magìster coma tìtol d'onor. A la létera: "mè onorèivol monsù".</ref>, i savoma che ti 't ses un magìster mandà da Nosgnor, përchè gnun a podrìa fé ij sègn miracolos che ti 't fase s'a-i fussa nen Nosgnor ansem a ti". {{verse|chapter=3|verse=3}}E Gesù a-j rëspond: "An vrità, an vrità it diso<ref>Espression ch'a buta an evidensa che a's trata ëd queicòs ëd granda 'mportansa, che a 's fortìss.</ref>: 'Se cheidun a nass nen n'àutra vira<ref>An grech, "da l'àut" e "n'àutra vira" a son la midema paròla.</ref> a podrà nen vëdde 'l règn ëd Nosgnor'". {{verse|chapter=3|verse=4}}Nicodemo a-j dis: "Com é-lo che cheidun a peudrìa nasse n'àutra vira cand ch'a l'é già vej? Col-là 'd sicur a podrìa nen intré torna 'nt la pansa 'd soa mare për nasse na sconda vira? Nen vera?". {{verse|chapter=3|verse=5}}Gesù a-j rëspond: "An vrità, an vrità it diso: 'Se cheidun a nass pa da l'eva e da lë Spìrit<ref>O "dal vent".</ref> a podrà nen intré 'nt ël règn ëd Nosgnor. {{verse|chapter=3|verse=6}}Lòn ch'a nass da la carn a l'é carn, e lòn ch'a nass da lë Spìrit a l'é spìrit. {{verse|chapter=3|verse=7}}Sta nen ëstupì 'd lòn ch'i l'hai dite. A venta ch'i i nasse n'àutra vira. {{verse|chapter=3|verse=8}}Ël vent a bufa andoa ch'a veul, e ti 't në sente 'l son, ma ti 't sas nen da 'ndoa ch'a ven e andoa ch'a vada. A l'é l'istess për coj ch'a nasso da lë Spìrit. {{verse|chapter=3|verse=9}}Anlora Nicodemo a-j dis: "Com é-lo che ste còse a peulo fesse?". {{verse|chapter=3|verse=10}}Gesù a-j rëspond: "Ti 't ses un magìster an Israel e ti 't conosse nen ëste còse? {{verse|chapter=3|verse=11}}An vrità, an vrità it diso: 'Lòn ch'i savoma i lo disoma e i podoma testimonié mach ëd lòn ch'i l'oma vëddù. A l'é për lòn che vojàutri i peule nen aceté nòstra testimoniansa. {{verse|chapter=3|verse=12}}S' i l'hai dive lòn ch'a l'é dë stò mond e vojàutri i-j chërde nen, com é-lo ch'i podreve chërde s'iv parlo dle còse dël cel? {{verse|chapter=3|verse=13}}Gnun a l'é montà su 'n cel sedësnò col ch'a l'é calane giù, visadì ël Fieul ëd l'Òm. {{verse|chapter=3|verse=14}}Giusta coma Mosè a l'avìa alvà 'l serpent ant ël desert<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 21|Nùmer 21:9]].</ref>, parèj a venta che 'l Fieul ëd l'Òm a sia alvà su, {{verse|chapter=3|verse=15}}për fé che chionque a chërd an chiel a perissa nen<ref>O "as perda pa", o "a meuira pa".</ref> ma a l'abia vita eterna". {{verse|chapter=3|verse=16}}Përchè a l'é parèj che Dé a l'ha tant vorsù bin al mond: a l'ha dàit Sò Fieul ùnich, përchè tuti coj ch'a chërdo an chiel a perisso nen ma a l'abio la vita eterna. {{verse|chapter=3|verse=17}}An efet, Dé a l'ha nen mandà Sò Fieul ant ël mond për condané<ref>Giudiché 'l mond coma colpèivol e castigàbil.</ref> 'l mond, ma përchè 'l mond a sìa salvà për sò mojen. {{verse|chapter=3|verse=18}}A-i é gnun-a condan-a për col ch'a chërd an chiel, ma col ch'a chërd pa an chiel a l'é già stàit condanà për avèj nen chërdù 'nt ël nòm dël Fieul ùnich ëd Nosgnor. {{verse|chapter=3|verse=19}}Ël giudissi 'd condan-a a l'é fondà an sël fàit che la lus a l'é bin ëvnùa 'nt ël mond, ma a l'han preferì<ref>O "a l'han amà 'd pì".</ref> 'l top al ciàir, përchè lòn ch'a fasìo a l'era nen bon. {{verse|chapter=3|verse=20}}An efet, tuti coj ch'a fan lòn cha l'é nen bon a l'han la lus an òdio e as avzin-o nen a la lus përchè a l'han tëmma che lòn ch'a fan a sìa dëscuvert; {{verse|chapter=3|verse=21}}ma coj ch'a fan lòn ch'a l'é giust a ven-o a la lus përchè dj'àutri a peusso vëdde che lòn ch'a fan a l'é scond la volontà 'd Nosgnor. === N'àutra testimoniansa 'd Gioann ël batesator === {{verse|chapter=3|verse=22}}Apress dë ste còse Gesù a l'é vnù con ij Sò dissépoj ant ël pais ëd Giudèa. A stasìa lì con lor e a batesava, {{verse|chapter=23|verse=23}}An col temp-là 'dcò Gioann a batesava a Enon, davzin a Salim, përchè là a-i era pro d'eva. La gent a-i vnisìa e a j'ero batesà ambelelà. {{verse|chapter=3|verse=24}}Gioann anlora a l'era 'ncora nen ëstàit butà an përzon<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 14|Maté 14:3]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 6|March 6:17]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 3|Luca 3:19-20]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=25}}Ora a l'é nassuje na chestion an tra ij dissépoj ëd Gioann e un dij Giudé a propòsit ëd la purificassion ritual. {{verse|chapter=3|verse=26}}A son ëvnù da Gioann e a l'han dije: "Rabbi<ref>O "magister", "rabbìn".</ref>, l'òm ch'it l'has ancontrà da l'àutra banda dël Giordan, ch’it l’has rendune testimoniansa ch'a l'é chiel ël Messia, a l'é là ch'a batesa 'dcò chiel. Tuti a van da chiel e a ven-o pì nen da nojàutri". {{verse|chapter=3|verse=27}}Gioann a l'ha replicà: "L'òm a peul arsèive nen ch'a-j sìa pa dàit dal cel. {{verse|chapter=3|verse=28}}Voi medésim im seve testimòni ch' i l'hai dive: 'A l'é nen mi ch'i son ël Crist<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 1|Gioann 1:20]].</ref>, ma i son mandà dë 'dnans a chiel'. {{verse|chapter=3|verse=29}}Col ch'a l'ha la sposa a l'é lë spos, ma l'amis ëd lë spos ch'a jë stà ansema, as arlegra cand ch'a sent la vos ëd lë spos ch'a pronunsia ij sò vot. Ëdcò mi i l'hai sta gòj, e mia gòj adess a l'é completa. {{verse|chapter=3|verse=30}}Chiel a l’ha da vnì sèmper pì grand<ref>O "chërse".</ref> e mi i l’hai da calé d'amportansa. {{verse|chapter=3|verse=31}}Chiel a l'é vnù da l'àut e a l'é pì grand che qualsëssìa d'àutri. Noi i soma dla tèra e i parloma 'd còse dla tèra, ma chiel a l'é vnù dal cel e a l'é pì grand che qualsëssìa d'àutri. {{verse|chapter=3|verse=32}}E 'd lòn ch'a l'ha vëddù e sentù a në rend testimoniansa, ma a son pòchi coj ch'arsèivo Soa testimoniansa. {{verse|chapter=3|verse=33}}Col ch'a arsèiv Soa testimoniansa a certifica che Nosgnor a dis la vrità, {{verse|chapter=3|verse=34}}përchè col che Nosgnor a l'ha mandà a fà conòsse le paròle 'd Nosgnor, dàit che Nosgnor a-j dà lë Spìrit sensa limitassion<ref>O "a-j dà pa lë Spirit për mësura".</ref>. {{verse|chapter=3|verse=35}}Ël Pare a veul bin al Fieul, e a l'ha daje ògni còsa an man<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 11|Maté 11:27]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 10|Luca 10:22]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=36}}Coj ch'a chërdo 'nt ël Fieul a l'han vita eterna, contut, coj ch'a ubidisso nen al Fieul a vëdran pa la vita ma l'ira 'd Nosgnor a jë stà adòss<ref>O "un giudissi 'd condan-a a pèisa an s’ lor".</ref>". == Nòte == <references/> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Gioann]] eme79mc7tx4ui0d77j334amawynir5v 0 678 37926 25019 2026-06-10T16:33:34Z Dragonòt 119 37926 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Luca|Vangeli 'd Luca]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Luca/Luca 7|Luca 7]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 9|Luca 9]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|8}} = Luca= [[File:La Bìbia piemontèisa - Luca 08.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Luca 08]] == 8 == === Le fomne ch’a compagnavo Gesù === {{verse|chapter=8|verse=1}}Apress ëd lòn, Gesù a andasìa da sità a sità an predicand e nunsiand ël Regn ëd Nosgnor. A lo compagnavo ij Dódes {{verse|chapter=8|verse=2}}e ‘dcò ‘d fomne che chiel a l’avìa liberaje da dë spirit malign e da ‘d maladìe: Marìa Madlen-a, che Gesù a l’avìa liberala da set ëspirit; {{verse|chapter=8|verse=3}}Gioan-a, fomna ‘d Cusa, meinagé d’Erod; Susan-a e vàire d’àutre ch’a lo giutavo con ij sò beni<ref>8:2-3; cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 27|Maté 27:55-56]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 14|March 14:40-41]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 23|Luca 23:49]].</ref>. === Paràbola dël sëmnor === {{verse|chapter=8|verse=4}}E coma ch’as radunava na gran furfa ch’a l’era vnùa da diverse sità mach për sentilo parlé, a l’ha contaje costa paràbola: {{verse|chapter=8|verse=5}}“N’òm a l’era surtì për sëmné soa smens. Damentre ch’a la spatarava për ij camp, na part a l’é tombà an s’un senté andova che ‘d pé a l’han tërpignala e dj’osej a son mangiasla. {{verse|chapter=8|verse=6}}N’àutra part a l’é tombà an s’un teren giairos e brojà ch’a l’era, a l’é dalongh sëccà për motiv ch’a l’avìa nen pro d’ùmid. {{verse|chapter=8|verse=7}}N’àutra part a l’é tombà an tra ‘d card servaj<ref>O “ëd spin-e”.</ref> e ij card a son chërsù ansem a chila e a l’han fala meuire sofocà. {{verse|chapter=8|verse=8}}N’àutra part ancora a l’é tombà ant la tèra bon-a, e cand ch’a l’é stàita an ëspì, a l’ha rendù ‘d frut sent vòte tant”. Apress d’avèj dit sossì, Gesù a l’ha sclamà: “Chi ch’a l’ha d’orije për sente, ch’a senta e ch’a comprenda!”. === La motivassion ëd le paràbole === {{verse|chapter=8|verse=9}}Ij sò dissépoj, peui, a l’han ciamaje lòn ch’a vorìa dì cola paràbola. {{verse|chapter=8|verse=10}}Gesù a l’ha rësponduje: “A vojàutri a l’é dave ‘d conòsse ij misteri dël Regn ëd Nosgnor; ma a j’àutri, i-j parlo mach con ëd paràbole përché ch’a vardo pura ma sensa vëdde e ch’a sento pura ma sensa comprende<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 6|Isaia 6:9-10]].</ref>”. === Spiegassion ëd la paràbola dël sëmneur === {{verse|chapter=8|verse=11}}“La paràbola a veul dì sossì: La smens a l’é la paròla ‘d Nosgnor. {{verse|chapter=8|verse=12}}La smens ch’a tomba an sël senté a figura coj ch’a-j dan da ment, ma peui a ven ël diav ch’a-j la tira vìa dal cheur për tëmma che an chërdendje, a sio salvà. {{verse|chapter=8|verse=13}}La smens ch’a tomba an sël teren giairos a figura coj ch’a scoto la paròla e a l’arsèivo con piasì<ref>O “con gòj”.</ref>, ma a l’han pa nen ëd rèis: a chërdo mach për un moment, përchè cand ch’a rivo ‘d tentassion, as n’artiro da la paròla. {{verse|chapter=8|verse=14}}La smens ch’a l’é tombà an mes ai card servaj a figura coj ch’a la scoto, ma ij sagrin, le richësse e ij piasì dë sta vita a finisso për stenzla e parèj a pòrta pa nen ëd frut ch’a sìa madur. {{verse|chapter=8|verse=15}}E la smens ch’a tomba an sla tèra bon-a a figura coj ch’a scoto la paròla, ch’as la goerno ant un cheur bon e generos e, a sò temp<ref>O “con passiensa”, “con perseveransa”.</ref>, chila a pòrta ‘d frut. === Paràbola dël ciàir === {{verse|chapter=8|verse=16}}A-i é gnun che dòp ch’a l’abia viscà ‘l ciàir a lo cheurva d’un vas, nì gnanca ch’a lo stërma sota ‘n let, ma a lo buta an sël candlé, përchè coj ch’a intro ant la ca a na vëddo ‘l ciairor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 5|Maté 5:15]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 11|Luca 11:33]].</ref>. {{verse|chapter=8|verse=17}}Për motiv ch’a-i é gnun segret che na vòlta o l’àutra a sia nen dëscoèrt e për stërmà ch’a sìa na ròba, ch’a ven-a nen a esse conossùa e al ciàir<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 10|Maté 10:26]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 12|Luca 12:2]].</ref>. {{verse|chapter=8|verse=18}}Vardé donca coma ch’i scote, përchè a coj ch’a scoto lòn ch’i-j mostro, a-j sarà dàit ëd comprende mej, ma a coj ch’a scoto nen, fin-a lòn ch’a penso ‘d comprende a-j sarà levà<ref>O “a col ch’a l’ha a-j sarà dàit, ma a col ch’a l’ha pa nen, fin-a lòn ch’as pensa d’avèj a-j sarà levà”. Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 25|Maté 25:29]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 19|Luca 19:26]].</ref>. === La mare e ij frej ëd Gesù === {{verse|chapter=8|verse=19}}A l’é peui rivà che la mare ‘d Gesù e ij sò frej a son ëvnù da chiel, ma a podìo gnanca avzinessje tanta ch’a l’era la gent. {{verse|chapter=8|verse=20}}Anlora cheidun a l’ha faje savèj: “Toa mare e ij tò frej a son là fòra ch’at veulo vëdde”. {{verse|chapter=8|verse=21}}Ma a l’ha rësponduje: “Mia mare e ij mè frej a son coj ch’a stan a sente la paròla ‘d Nosgnor e ch’a la buto an pràtica”. === Gesù a pasia la tempesta === {{verse|chapter=8|verse=22}}Un dì Gesù a l’é montà ant na barca e a l’ha dije ai sò dissépoj: “Passoma da l’àutra riva dël lagh”. E a son partì. {{verse|chapter=8|verse=23}}E com a navigavo, Gesù a l’é andurmisse. Anlora un vent motobin fòrt a l’é levasse an sël lagh e a j’intrava tanta ‘d cola eva ant la barca che as n’ampiniva e a son trovasse an privo. {{verse|chapter=8|verse=24}}Parèj a son ëvnù da chiel e a l’han dësvijalo disandje: “Magister, magister, i soma an camin ëd fonghé!”. Ma chiel, essend-se alvà, a l’ha parlà da padron al vent e a j’aque e a son pasiasse, e a l’é torna vnuje la calma. {{verse|chapter=8|verse=25}}Anlora a l’ha dije: “Dova ch’a l’é vòstra fede?”. E loràutri, pien ëd tëmma e d’amirassion, a disìo tra ‘d lor: “Ma chi ch'a l'é stossì ch’a comanda fin-a ai vent e a l’eva e a-j ubidisso?”. === Varision d’un andiavlà a Gerasa === {{verse|chapter=8|verse=26}}A l’han peui tocà tèra ant la region dij Gerasen, ch’as treuva visavì dla Galilèa. {{verse|chapter=8|verse=27}}E cand ch’a l’é calà a tèra, a l’é vuje a l’incontr n’òm ëd cola sità che già da temp a l’era ampossessà dai demòni e ch’as n’andava ‘n gir sensa vestimente. A stasìa nen ant le ca, ma ant le balme ch’a j’ero deuvrà coma ‘d tombe. {{verse|chapter=8|verse=28}}Cand che col òm a l’ha vëddù Gesù a l’é butasse a crijé e a l’é campasse a tèra dë 'dnans ëd chiel, disand a àuta vos: “Còsa i-é lo fra mi e ti, Gesù, Fieul dël Dé sovran? It prego: torment-me nen!”. {{verse|chapter=8|verse=29}}Përchè Gesù a l’avìa già comandà a lë spirit malign ch’a seurtissa da col òm, përchè ch’as era ampossessasse ‘d chiel già da ‘n pes, e combin che col òm a fussa gropà ‘d caten-e e tnù ai fer, a na rompìa le liure, e ij demòni a lo portavo vìa ant ël desert. {{verse|chapter=8|verse=30}}Gesù a l’ha ciamaje: “Col ch'a l'é tò nòm?” e a l’ha rësponduje: “Legion!” përchè diversi demòni a j’ero intrà an chiel. {{verse|chapter=8|verse=31}}Ij demòni a seguitavo a supliché Gesù ch’a-j dèissa nen l’órdin d’andé a l’infern<ref>O “ant l’abim”, “ël poss sensa fond”.</ref>. {{verse|chapter=8|verse=32}}Ora, a-i era ansilì un grand ëstrop ëd crin ch’a pasturava an sla còsta dla colin-a e l’han pregalo ch’a-j dèissa licensa d’intré andrinta a coj crin, e a l’ha dajla. {{verse|chapter=8|verse=33}}Anlora ij demòni, an sortand da col òm, a son intrà ant ij crin; e lë strop a l’é campasse da l’àut ant ël lagh e a l’é niane. {{verse|chapter=8|verse=34}}E cand che ij crinaté a l’han vëddù lòn ch’a l’era capità a son ëscapà vìa e a son andàit a contelo ant la sità e ant le campagne. {{verse|chapter=8|verse=35}}La gent anlora a l’é seurtìa për vëdde lòn ch’a l’era rivà, e a son ëvnùit da Gesù. A l’han trovà l’òm ch’a j’ero seurtije ij demòni ch’a l’era setà ai pé ‘d Gesù, vestì e ‘d bon giudissi, e a l’han avune tëmma. {{verse|chapter=8|verse=36}}Coj ch’a l’avìo vëddù ‘l fàit, a l’han contaje coma l’andiavlà a l’era stàit liberà. {{verse|chapter=8|verse=37}}Anlora, tuta sta furfa, vnùa da diversi leugh davzin dij gerasen, a l’ha pregà Gesù ch’as artirèissa da lì, për motiv ch’a l’avìa bin fòrt butaje tëmma. Parèj Gesù a l’é torna montà ant la barca, e a l’é tornass-ne. {{verse|chapter=8|verse=38}}L’òm ch’a j’ero seurtije ij demòni a lo pregava ëd podèj resté ansem a chiel; ma Gesù a l’ha mandalo vìa disandje: {{verse|chapter=8|verse=39}}“Torna a toa ca, e conta dle gran' còse che Nosgnor a l’ha fate”. Anlora col òm a l’é andass-ne për tuta la sità e a fasìa savèj a tuti lòn che Gesù a l’avìa faje. === Varision ëd na fomna ch’a l’avìa ‘n fluss ëd sangh. La fija ‘d Giairo a torna ‘n vita === {{verse|chapter=8|verse=40}}Cand che Gesù a l’é stàit lì d’artorn, la furfa a l’ha arseivulo con gran piasì, përchè tuti a lo spetavo. {{verse|chapter=8|verse=41}}Anlora a l’é rivà n’òm ch’a së s-ciamava Giairo, ch’a l’era ‘l cap ëd la sinagòga. A l’é vnùit e a l’é campasse ai pé ‘d Gesù e a lo suplicava ‘d ven-e a soa ca, {{verse|chapter=8|verse=42}}Për motiv ch’a l’avìa na fija ùnica d’apopré dódes agn ch’a l’era lì lì për meuire. Coma Gesù a-i andasìa, a l’è stàit pijà an mes a na gran furfa ch’a lo pressava. ^{{{verse|chapter=8|verse=43}}}An tra ‘d lor a-i era ‘dcò na fomna, ch’a l’era già da dódes agn ch’a përdìa ‘d sangh<ref>O “ch’a l’avìa n'emoragìa” o "un fluss ëd sangh".</ref> e ch’a l’avìa già sgairà tut lòn ch’a l’avìa për vive con dij médich, ma gnun ëd lor a l’era stàit bon a varila. {{verse|chapter=8|verse=44}}Avzinandse a Gesù për daré, a l’ha tocà la bordura ‘d sò mantel, e ‘d colp ël fluss ëd sangh a l’é fërmasse. {{verse|chapter=8|verse=45}}E Gesù a dis: “Chi é-lo ch’a l’ha tocame?”. E coma tuti a negavo ch’a j’ero stàit lor, Pero a l’ha dije: “Magister, la furfa at sara tut d’antorn e scasi a të scarpiso, e ti ‘t dises: Chi é-lo ch’a l’ha tocame?”. {{verse|chapter=8|verse=46}}Ma Gesù a-j dis: “Cheidun a l’ha tocame, përchè i son ancorzume che na fòrsa ‘d varision a l’é seurtìa da mi!”. {{verse|chapter=8|verse=47}}Anlora la fomna, vedand che lolì a l’era nen ëstaje stërmà a Gesù, a l’é vnùa tuta tërmoland e, campandse ai sò pé, a l’ha diciaraje an presensa ‘d tut ël pòpol për che motiv a l’avìa tocalo, e coma ch’a l’era stàita varìa da col moment-lì. {{verse|chapter=8|verse=48}}E Gesù a l’ha dije: “Fija, toa fede a l’ha salvate. Vatne an pas!”. {{verse|chapter=8|verse=49}}E coma ch’a parlava ancora, cheidun a l’é vnuje da la ca dël cap ëd la sinagòga, e a l’ha dije: “Toa fija a l’é mòrta; dà pì nen d’incòmod al Magister”. {{verse|chapter=8|verse=50}}Contut, Gesù a l’ha sentilo, e a l’ha rësponduje al pare ‘d cola fija: “Àbie nen tëmma, fà mach ch’it l’àbie fede, e a sarà varìa!”, {{verse|chapter=8|verse=51}}E cand ch’a l’é rivà a la ca, a l’ha mach lassaje intré Pero, Giaco e Gioann, con ël pare e la mare dla fija. {{verse|chapter=8|verse=52}}La ca a l’era pien-a ‘d gent ch’a piorava e ch’a fasìa 'd plente për cola fijëtta, ma Gesù a-j dis: “Pioré nen, la fijëtta a l’é nen mòrta, ma a deurm!”. {{verse|chapter=8|verse=53}}E a lo sbefiavo, përchè a savìo bin ch’a l’era mòrta. {{verse|chapter=8|verse=54}}Ma chiel, avend pijà la man dla fija a l’ha dit a àuta vos: “Fija, àuss-te!”. {{verse|chapter=8|verse=55}}E pròpi an col moment lì la vita a l’é tornà an chila, e a l’é aussasse sùbit, e Gesù a l’ha dàit l’órdin ch’a-j dèisso da mangé. {{verse|chapter=8|verse=56}}E ‘l pare e la mare dla fija a son ëstane dël tut dësconcertà, ma a l’ha comandaje ‘d conté a gnun lòn ch’a l’era capità. == Nòte == <references/> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Luca]] etd5jdttrzlg7zrqbwp0rrkh31uzxap 0 694 37927 33500 2026-06-10T16:34:10Z Dragonòt 119 37927 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/March|Vangeli 'd March]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/March/March 6|March 6]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 8|March 8]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|7}} [[File:La Bìbia piemontèisa - March 07.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - March 07]] = March = == 7 == === Gesù e le tradission uman-e === {{verse|chapter=7|verse=1}}Anlora ij Farisé e 'n chèich magìster ëd la Lege ch'a j'ero vnù da Gerusalem, a son radunasse dantorn ëd chiel. {{verse|chapter=7|verse=2}}A l'avìo 'rmarcà che cheidun dij Sò dissépoj a pijavo 'l mangé con man impure, visadì sens' avèjle prima lavà, {{verse|chapter=7|verse=3}}përchè ij Farisé e j'àutri Giudé a mangio pa sensa prima lavesse le man conform a la tradission religiosa tramandà dai sò antich. {{verse|chapter=7|verse=4}}E cand che lor a torno dal mërcà, a mangio nen prima 'd lavesse. A-i é vàire d'àutre osservanse ch’a l'han cariasse, coma a sarìa 'd lavé le cope, ij tupin, ij vas d'aram e ij let conviviaj<ref>Costi "let" a son nen andoa ch'as deurm ma, conforma l'usansa antica, andoa cha la gent as dëstendìa për mangé, ciamà an latin "Lecti Conviviales o Tricliniares", an fransèis la "chaise longue", an italian ciamà 'dcò "greppina" o "cislonga". An piemòntes as ciama 'dcò "sislonga", e, parèj, "let convivial".</ref>. {{verse|chapter=7|verse=5}}Ij Farisé e ij magìster ëd la Lege a l'han ciamaje: "Për còs' é-lo ch'ij tò dissépoj a vivo nen conform a la tradission dj’antich, ma a pijo 'l mangé sensa lavesse prima le man?". {{verse|chapter=7|verse=6}}E chiel a-j rëspond: "Sicur che Isaìa a l'avìa bin profetisà 'd vojàutri ipòcrita, coma chiel a l'ha scrivù: 'Sto pòpol-sì am onora mach con ij làver, ma sò cheur a l'é bin lontan da mi. {{verse|chapter=7|verse=7}}Am rendo onor për nen, an mostrand ëd dotrin-e ch'a son mach ëd comandament uman<ref>7:6-7 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 29|Isaia 29:13]].</ref>’. {{verse|chapter=7|verse=8}}Com é-lo ch' i seve tant scrupolos ant l'osservansa ëd vòsta tradission, ma i troveve sèmper la manera dë schivié lòn che Nosgnor a l'ha comandà?”. {{verse|chapter=7|verse=9}}Gesù a l'ha 'dcò dije: "Vojàutri i seve propi an gamba a lassé da banda ij comandament ëd Nosgnor për sosten-e vòstra tradission! {{verse|chapter=7|verse=10}}Për esempi, Mosè a l'ha dit: 'Rend onor a tò pare e a toa mare<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 20|Surtìa 20:12]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronòmi/Deuteronòmi 5|Deuteronòmi 5:16]].</ref>' e 'Che col ch'a maledìss sò pare e soa mare a sia butà a mòrt<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtìa/Surtìa 21|Surtìa 21:17]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Levìtich/Levìtich 20|Levìtich 20:9]]. </ref>'. {{verse|chapter=7|verse=11}}Vojàutri, contut, i dise: 'Cand cheidun a l'avrà dit: Tut lòn ch'i podrìa deve për giuteve a l'é corbàn, visadì 'n don consacrà a Nosgnor. {{verse|chapter=7|verse=12}}Anlora col-lì a sarìa pì nen obligà a fé cheicòsa për sò pare e soa mare? {{verse|chapter=7|verse=13}}A l'é parèj che vojàutri i dësvòide la Paròla 'd Nosgnor con la tradission che voi i l'eve butà 'n pé. Vojàutri, belavans, i na feve tante 'd còse parèj". {{verse|chapter=7|verse=14}}Peui, a l'ha ciamà 'nsema tuta la gent e a l'ha dije: "Steme a sente, tuti vojàutri, e comprende bin. {{verse|chapter=7|verse=15}}A-i é gnente ch'a staga fòra dl'òm che, an intrand an chiel a peussa rend-lo impur, ma a l'é lòn ch'a seurt da chiel ch'a lo rend impur. {{verse|chapter=7|verse=16}}Se cheidun a l'ha d'orije për sente, ch'a staga a sente". {{verse|chapter=7|verse=17}}Peui, cand che Gesù a l'é intrà 'ntëca, artirasse ch’a l’era da la gent, ij sò dissépoj a l'han ciamaje ch'a jë spieghèissa lòn ch'a vorìa dì con cola paràbola. {{verse|chapter=7|verse=18}}Chiel a l'ha dije: "Com é-lo che 'dcò vojàutri i smije tant sensa inteligensa? Tut lòn ch'a intra 'nt l'òm da fòra a peul nen rend-lo impur. {{verse|chapter=7|verse=19}}Përchè lòn ch'a intra 'nt l'òm, a intra nen an sò cheur, ma a va 'nt lë stòmi e pì tard a finìss ant la rian-a". (Sòn a veul dì che tute sòrt ëd mangé a son pure). {{verse|chapter=7|verse=20}}"Ma lòn ch'a rend impur l'òm a l'é lòn ch'a seurt da chiel. {{verse|chapter=7|verse=21}}Përchè a l'é da 'ndrinta, visadì dal cheur ëd l'òm, ch'a seurto ij cativ pensé, la fornicassion, ij robarissi, j'amassidi, {{verse|chapter=7|verse=22}}j'adulteri, l'angordisa, la malissia, le tromparìe, la dësbàucia, l'anvìa, la maldicensa, la superbia e la folairà. {{verse|chapter=7|verse=23}}Tuti coj vissi-lì a ven-o da 'ndrinta, e a son cole-lì le còse ch'a rendo impur n'òm". === La Fé 'd na fomna siro-fenicia === {{verse|chapter=7|verse=24}}Apress d’esse partì da là, Gesù a l'é andass-ne 'nt la region ëd Tiro. Cand ch'a intrava 'nt na ca, a vorìa che gnun a lo savèissa, ma a l'ha nen podù resté stërmà. {{verse|chapter=7|verse=25}}Anlora na fomna ch'a l'avìa na fija tormentà da në spìrit impur a l'ha sùbit savù 'd chiel, a l'é vnùa e a l'é campasse ai sò pé. {{verse|chapter=7|verse=26}}Cola fomna a l'era greca, sirofenissian-a 'd nassensa. A l'ha ciamaje 'd taparé fòra col demòni da soa fija. {{verse|chapter=7|verse=27}}Ma Gesù a l'ha dije: "Ij fieuj a l’han da mangé për prim, përché a l'é nen giust pijé 'l pan dij fieuj e campelo ai can". {{verse|chapter=7|verse=28}}Chila a l'ha rësponduje: "A l'é vera, Signor, ma fin-a ij can sota la tàula a mangio ‘d lòn ch'a resta dël pan dij fieuj". {{verse|chapter=7|verse=29}}Anlora Gesù a l'ha dije: "Përchè 't l'has dit lòn, it peude tornet-ne a ca. Ël demòni a l'é surtì fòra da toa fija". {{verse|chapter=7|verse=30}}La fomna a l'é tornass-ne a ca e a l'ha trovà che 'l demòni a l'era pròpi andass-ne via da soa fija e che chila a l'era cogiasse chieta an sò let. === La varision ëd n'òm mut e ciòrgn === {{verse|chapter=7|verse=31}}Anlora Gesù a l'é torna surtì da la region ëd Tiro e a l'é vnù për Sidon fin-a 'l lagh ëd Galilea 'nt la region ëd le Des Sità. {{verse|chapter=7|verse=32}}A l'han portaje n'òm ch'a l'era ciòrgn e ch'a fasìa fatiga a parlé, e a l'han ciamà a Gesù ch'a j'imponèissa le man. {{verse|chapter=7|verse=33}}Avend-lo tirà fòra da la gent, Gesù a l'ha butà ij dij ant l'orije 'd col òm e, dòp d'avej pijà 'd saliva, a l'ha tocaje la lenga. {{verse|chapter=7|verse=34}}Peui Gesù a l'ha aussà j'euj al cel, a l'ha fàit un sospir e l'ha dit: "Effatà", ch'a veul dì "Duverteve" {{verse|chapter=7|verse=35}}E tut sùbit j'orije 'd col òm.lì a son duvertasse, soa lenga a l'é dësgropasse e a l'ha comensà a parlé sensa gnun-a pen-a. {{verse|chapter=7|verse=36}}Gesù a l'ha ordinaje 'd nen contelo a gnun, ma pì ch’a lo proibìa, pì a lo fasìo savèj an gir. {{verse|chapter=7|verse=37}}La gent a l'era pien-a 'd maravija e a disìo: "Tut lòn che col-lì a fà, a lo fà pròpi bin. A fà fin-a sente ij ciòrgn e parlé ij mut". == Nòte == [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:March]] hrbkpodfz81i2q38jqx2oo5xg4bkrha 0 695 37943 33506 2026-06-10T16:46:46Z Dragonòt 119 37943 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/March|Vangeli 'd March]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/March/March 7|March 7]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 9|March 9]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|8}} [[File:La Bìbia piemontèisa - March 08.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - March 08]] = March = == 8 == === Gesù a dà da mangé ai quatr mila === {{verse|chapter=8|verse=1}}An coj di lì, sicoma a l’era torna rivà na sconzubia ‘d gent e ch'a l'avìo nen da mangé, Gesù a l'ha ciamà ij sò dissépoj e a l'ha dije: {{verse|chapter=8|verse=2}}"I sento na granda compassion për cola gent, përchè a son ëstàit ambelessì con mi<ref>O "A  l'é già tre di ch'a bogio nen d'ansem a mi".</ref> già da tre di e a l'han nen da mangé. {{verse|chapter=8|verse=3}}E s'i-j mando via a stòmi veuid a soe ca, a-i é privo dë sveniment për stra, përchè a-i na j'é diversi ch'a ven-o da lontan". {{verse|chapter=8|verse=4}}E ij sò dissépoj a l'ha rësponduje: "Coma ch'as podrìa mai trové 'd pan ambelessì an ësto desert?". {{verse|chapter=8|verse=5}}E chiel a l'ha ciamaje: "Vàire ‘d pan ch’i leve?". A l'han dije: "Set pan". {{verse|chapter=8|verse=6}}Anlora a l'ha comandà a tuta la gent d'ansetesse a tèra e a l'ha pijà ij set pan. Apress d'avèj ringrassiane Nosgnor<ref>O "dàit glòria a Nosgnor".</ref>, a l'ha rompuje e a l'ha daje ai sò dissépoj për fene la dëstribussion a la gent<ref>O "buteje dëdnans a la gent".</ref>. E a l'han falo. {{verse|chapter=8|verse=7}}A l'avìo 'dcò dij cit pess e Gesù, apress d'avejne ringrassià Nosgnor, a l'ha comandà ch'a-j distribuèisso 'dcò a la gent. {{verse|chapter=8|verse=8}}E tùit a l'han mangià e a son stane sodisfàit, e a son portass-ne via fin-a set cavagne 'd lòn ch'a l'era vansà dij tòch ëd pan. {{verse|chapter=8|verse=9}}Coj ch'a l'avio mangià a j'ero apopré quatmila përson-e. Apress ëd lòn Gesù a l'ha congedaje. {{verse|chapter=8|verse=10}}Sùbit apress a l'é montà 'nt un barchèt con ij Sò dissépoj e a l'é andàit ant la region ëd Dalmanuta. === A veulo vëdde 'd miràcoj! === {{verse|chapter=8|verse=11}}Cand che ij Farisé a l'han sentù ch'a l'era rivaje Gesù, a son ëvnù da chiel e a l'han comensà a fé 'd polémiche. Për butelò a la preuva a l'han ciamà 'd mostreje chèich segn miracolos dal cel<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 12|Maté 12:38]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 11|Luca 11:16]].</ref> përchè a-j dimostrèissa Soa autorità. {{verse|chapter=8|verse=12}}Anlora Gesù a l'ha sospirà përfond ant Sò spìrit e a l'ha dit: "Përché sta generassion-sì a séguita 'd ciameme 'd fé 'd miràcoj? Iv diso la vrità, ch'a-j na sarà acordà gnun ëd sòrt<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 12|Matè 12:39]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 11|Luca 11:29]].</ref>. {{verse|chapter=8|verse=13}}E chitandje, a l'é torna montà 'nt ël barchèt, e a l'é passà a l'àutra riva. === Ël chërsent dij Farisé e d'Eròde === {{verse|chapter=8|verse=14}}Ma ij dissépoj a l'avìo dësmentiasse 'd porté da mangé e 'nt ël barchèt a l'avìo mach na mica 'd pan. {{verse|chapter=8|verse=15}}Antramentre ch'a travërsavo 'l lagh, Gesù a-j dà costa avertensa: "Fé atension! Pijeve varda dal chërsent dij Farisé<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 12|Luca 12:1]].</ref> e dal chërsent d'Erode!". {{verse|chapter=8|verse=16}}Anlora a l'han comensà a disputé tra 'd lor përchè a l'avìo nen portà 'd pan. {{verse|chapter=8|verse=17}}Gesù, avend sentù lòn ch'a disio, a-j dis: "Përchè steve lì a dëscute ch'i l'eve nen ëd pan? Possìbil ch'i capisse ancora nen? I seve pròpi dur ëd comprendòni! {{verse|chapter=8|verse=18}}I l'eve d'euj e i s-ciàire nen! I l'eve dj'orije e i sente nen! Possìbil ch'i arcordeve nen<ref>O "I l'eve nen ëd memòria!". Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 5|Geremìa 5:21]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Esechiel/Esechiel 12|Esechiel 12:2]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 4|March 4:12]].</ref>? {{verse|chapter=8|verse=19}}Cand ch'i l'hai fàit la dëstribussion dij sinch pan ai sinch mila òm, vàire ch'i l'eve cujì 'd cavagne pien-e dij tòch ch'a l'era restaje?". "Dódes", a-j rëspondo. {{verse|chapter=8|verse=20}}E cand ch'i l'hai fàit la dëstribussion dij sinch pan ai quatr mila òm, vàire ch'i l'eve cujì 'd cavagne pien-e dij tòch ch'a-i era d'avans?". E a l'han dije: "Set". {{verse|chapter=8|verse=21}}E chiel a l'ha dije: "Ancora i capisse nen<ref>O "Com é-lo ch'i l'eve nen d'inteligensa?".</ref>?". === Na varision an doi moment === {{verse|chapter=8|verse=22}}Peui a l'é vnù a Betsaida e a l'han presentaje 'n bòrgno, pregand-lo ch'a lo tochèissa. {{verse|chapter=8|verse=23}}Anlora a l'ha pijà 'l bòrgno për la man e a l'ha mnalo fòra da la borgià, e avendje butà 'd saliva an sj'euj e posà la man an su chiel, a l'ha ciamaje se adess a vëddìa cheicòsa. {{verse|chapter=8|verse=24}}E col òm, an beicand, a l'ha dije: "I vëddo dj'òm ch'a marcio: a më smijo tanti erbo". {{verse|chapter=8|verse=25}}Gesù a l'ha torna butaje le man an sj’euj, e a l'ha comandaje 'd vardé, e a l'é stàit varì, e a vëddìa tuti bin ciàir da lontan. {{verse|chapter=8|verse=26}}Peui a l'ha dije 'd torness-ne a ca e ch'a intrèissa pì nen ant la borgià, pijand varda 'd conté a gnun lòn ch'a l'era capitaje. === La confession ëd Pero === {{verse|chapter=8|verse=27}}Gesù e ij Sò dissépoj, partì cha son ëstàit da là, a son ëvnùit a le borgià 'd Cesarea 'd Filippi e a l'ha interogà ij Sò dissépoj për stra, disendje: "Chi é-lo che la gent a dis che mi i son?". {{verse|chapter=8|verse=28}}A l'han rësponduje: "J'un a diso che ti 't ses Gioann, ël batesator; d'àutri Elia, e d'àutri ancora un dij profeta<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 6|March 6:14-15]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 1|Luca 9:7-8]].</ref>". {{verse|chapter=8|verse=29}}Anlora a l'ha dije: "E vojàutri, chi é-lo ch'i dise che mi i son?". Pero, rëspondendje, a-j dis: "Ti 't ses ël Crist<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 6|Gioann 6:68-69]].</ref>". {{verse|chapter=8|verse=30}}E Gesù, sever, a l'ha proibije 'd felo savèj an gir. === Prima predission ëd la mòrt e dl'arsurression === {{verse|chapter=8|verse=31}}E a l'ha comensà a mostreje ch'a l'era necessari che 'l Fieul ëd l'Òm a patissa tant, e ch'a fussa arnegà da j'ansian, dai càp dij sacerdòt e dai magìster ëd la Lege, ch'a lo fèisso meuire, e ch'a arsusitèissa tre di apress. {{verse|chapter=8|verse=32}}E a tenìa coj discors franch e ciàir, tant che, su lòn, Pero a l'ha ciapalo da banda e a l'é butasse a arprocelo ch’a disèissa pì nen ëd ròbe parèj. {{verse|chapter=8|verse=33}}Gesù, contut, virandse e vardand ij Sò dissépoj, a l'ha arprocià Pero e a l'ha dije: "Stame lontan, Sàtana! Ti 't vëdde le còse mach da na mira uman-a e pa nen coma ch'a-j vëdd Nosgnor". === Lòn ch'a veul dì andeje dapress a Gesù === {{verse|chapter=8|verse=34}}Peui avend ciamà la gent ch'a s'avzinèissa ansema ai Sò dissépoj, a l'ha dije: "Chionque a veul ëvnime dapress, ch'a 'rnonsia a chiel istess, ch'as caria 'd soa cros e ch'am ven-a dapress<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 10|Matè 10:38]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 14|Luca 14:27]].</ref>, {{verse|chapter=8|verse=35}}përchè chionque as ambranca<ref>O "vorerà salvé".</ref> a soa vita a la përdrà, ma chionque a l'é dispòst a 'rnunsié<ref>O "a përdrà".</ref> a soa vita për amor ëd mi e dla Bon-a Neuva<ref>O "l'Evangel".</ref> chiel-lì a la salverà<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 10|Matè 10:39]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 17|Luca 17:33]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 12|Gioann 12:25]].</ref>. {{verse|chapter=8|verse=36}}Dabon, còsa a-j profitrìalo a n'òm ëd vagné 'l mond antregh, se peui a perd soa ànima? {{verse|chapter=8|verse=37}}Opura, còsa podrìa-lo mai dé l'òm an cambi 'd soa ànima<ref>O "é-lo fòrse cheicòsa ch'a val ëd pì che toa ànima?".</ref>? {{verse|chapter=8|verse=38}}Përché chionque a l'avrà onta 'd mi e 'd mie paròle an sti dì-sì pien d'adultèri e 'd pecà<ref>O "an mes a sta nassion adultera e pecatriss".</ref>, ël Fieul ëd l'Òm a l'avrà 'dcò onta 'd chiel, cand ch'a sarà vnù anvlupà dla glòria 'd Sò Pare con j'àngej sant. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:March]] 7j37m0cw2bsk4c4mne5lmxta3ysmjgs 0 717 37921 33376 2026-06-10T16:31:23Z Dragonòt 119 37921 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament Neuv/Maté|Maté]] | previous = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 26|Maté 26]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 28|Maté 28]] | notes = }} {{chapter|27}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Matè 27.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Matè 27]] = Maté = == 27 == === Gesù dë 'dnans a Pilàt === {{verse|chapter=27|verse=1}}Peui, a lë sponté dël sol, tùit ij gran sacerdòt e j’ansian dël pòpol a l’han tnù consèj contra Gesù për felo meuire. {{verse|chapter=27|verse=2}}Avendlo stacà, a l’han ëmnalo via e a l’han dalo ant le man ëd Pilat, ël governator roman. === Mòrt ëd Giuda === {{verse|chapter=27|verse=3}}Anlora Giuda, col ch’a l’avìa tradilo, cand ch’a l’ha vëddù ch’a l’avìo condanalo, a l’é pentisse ‘d lòn ch’a l’avìa fàit e a l’ha tornà a porté le trenta pesse d’argent ai gran sacerdòt e a j’ansian, {{verse|chapter=27|verse=4}}e a l’ha dije: “I l’hai pëccà, përchè ch’i l’hai tradì n’òm nossent”. Ma lor a l’han replicaje: “A nojàutri lolì an n’anfà nen. Ël problema a l’é ‘l tò”. {{verse|chapter=27|verse=5}}Anlora Giuda  a l’ha campà le pesse d’argent ant ël Templi, a l’é surtì e a l’é andàit a ampichesse. {{verse|chapter=27|verse=6}}Ij gran sacerdòt, contut, a l’han pijà cole pesse d’argent e a l’han dit: “A l’é nen consentì 'd buteje ant ël tesòr, përchè ch’a l’é ‘n pressi ‘d sangh”. {{verse|chapter=27|verse=7}}E dòp d’avèj consultasse an tra ‘d lor, a l’han catane ‘l Camp dël Tupiné për fene ‘l simiteri dij foresté. {{verse|chapter=27|verse=8}}A l’é për lòn che fin-a al di d’ancheuj col camp a l’é ciamà Camp ëd Sangh<ref>27:3-8 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/At/At 1|At 1:18-19]].</ref>. {{verse|chapter=27|verse=9}}Parèj a l’é compisse lòn ch’a l’avìa nunsià ‘l profeta Geremìa: “A l’han pijà tranta pesse d’argent, ël valor ch’a l’han daje j’israelita, {{verse|chapter=27|verse=10}}e a l’han catane ‘l Camp dël Tupiné, coma ch’a l’avìa comandame Nosgnor”<ref>27:9-10 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Sacaria/Sacaria 11|Sacarìa 11:11-13]].</ref>. === L’anterogatòri ‘d Gesù === {{verse|chapter=27|verse=11}}Gesù, anlora, a l’han portalo dë 'dnans a Pilat, ël governator roman. Ël governator a l’ha anterogalo e a l’ha ciamaje: “Ses-to ‘l rè dij Giudé?”. Gesù a l’ha rësponduje: “It ses ti ch’it lo dise”. {{verse|chapter=27|verse=12}}Contut, cand che ij gran sacerdòt e j’ansian dël pòpol a-j fasìo dj’acuse, Gesù a rëspondìa pa. {{verse|chapter=27|verse=13}}Anlora Pilàt a l’ha dije: “Sentes-to nen tute le acuse che sti-sì a pòrto contra 'd ti?”. {{verse|chapter=27|verse=14}}Gesù, contut, a l’ha nen rësponduje na paròla a gnun-a dle acuse ch’a l’avìo faje e Pilat as në stupìa ‘d lòn. === Gesù condanà a mòrt === {{verse|chapter=27|verse=15}}Ora, ‘l governator a l’avìa për costuma ‘d liberé al pòpol, ant ël di dla festa ‘d Pasqua, un përzoné, qualonque a fussa ch’a-j ciamèisso. {{verse|chapter=27|verse=16}}A-i j'era anlora ‘n famos përzoné ch’as ciamava Baraba. {{verse|chapter=27|verse=17}}Donca, cand ch’a son ëstàit radunà, Pilat a l’ha dije: “Chi é-lo ch’i veule ch’iv lasso andé lìber: Baraba o Gesù, ch’a-j diso ‘l Crist”. {{verse|chapter=27|verse=18}}Pilat a disìa lolì përchè ch’a savìa bin che Gesù a l’avìo pijalo për invidia. {{verse|chapter=27|verse=19}}Damentre che Pilat a l’era astà an sla cadrega dël giudissi, soa fomna a l’ha mandaje a dì: “Dl’ afé ‘d col òm giust stane fòra, përchè ancheui, ant un seugn, i l’hai motobìn patì për càusa ‘d chiel”. {{verse|chapter=27|verse=20}}Ant ël mentre, ij gran sacerdòt e j’ansian dël pòpol a l’han përsuadù ‘l populass ch’a reclamèisso Baraba e ch’a fèisso massé Gesù. {{verse|chapter=27|verse=21}}Parèj, ël governator a l’ha ciamaje: “Chi ch’a l’é dij doi col l’hai da lassé andé lìber?”. A l’han rësponduje: “Baraba!”. {{verse|chapter=27|verse=22}}Pilàt a l’ha dije: “Còsa hai-ne da fé, donca, ‘d Gesù, ch’a-j diso ‘l Crist?”. E tuti a l’han rëspondù: “Ch’a sia butà an cros!”. {{verse|chapter=27|verse=23}}Ël governator a l’ha replicà: “Ma che mal ha-lo fàit?”. E lor a l’han crijà ancora pì fòrt, disand: “Ch’a sia butà an cros!”. {{verse|chapter=27|verse=24}}Pilat, donca, considerà ch’a-i era gnun-a manera ‘d feje cambié d’idèja<ref>O “vëddend ch’a vaniava gnente”.</ref>, ma che ‘l tumult a vniva pitòst ancora pì gròss, a l’ha pijà d’eva e a l’ha lavass-ne le man<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronòmi/Deuteronòmi 21|Deuteronòmi 21:6-9]].</ref> dë 'dnans al pòpol, e a l’ha dit: “Mi i son nossent dël sangh dë st’òm giust. Sta-sì a l’é na còsa vòstra”. {{verse|chapter=27|verse=25}}A lolì, tut ël pòpol a l’ha rësponduje: “Che sò sangh a casca dzora dla testa ‘d nojàutri e dij nòstri fieuj!”. {{verse|chapter=27|verse=26}}Anlora Pilàt a l’ha lassaje lìber Baraba. Peui a l’ha dàit l’ordin che Gesù a fussa foëttà e a l’ha armëttulo ai soldà përchè a fussa butà an cros. === Ij soldà a së sbefio ‘d Gesù === {{verse|chapter=27|verse=27}}Ij soldà dël governator a l’han ëmnà Gesù al pretòri e a l’han radunà dë 'dnans a chiel tut ël distacament. {{verse|chapter=27|verse=28}}Dòp d’avèjlo dëspatanualo, a l’han butaje a còl un mantel ëd color scarlata; {{verse|chapter=27|verse=29}}a l’han butaje an sla testa na coron-a dë spin-e antërsà e an soa man drita na can-a; peui, anginojand-se dë 'dnans a chiel, as në sbefiavo an disanda: “Salve! Rè dij Giudé!”, {{verse|chapter=27|verse=30}}Apress d’avèje scracià contra, a l’han pijà la can-a e a-j dasìo ‘d bòte an sla testa. {{verse|chapter=27|verse=31}}Cand ch’a l’han avùne pro ‘d tut lolì, a l’han gavaje ‘l mantel e a l’han torna butaje adòss soa vestimenta. peui a l’han ëmnalo via për butelo an cros. === La crosifission ëd Gesù === {{verse|chapter=27|verse=32}}Cand ch’a son seurtì a l’han trovà n’òm ëd Cirene ch’as ciamava Simon, e a l’han obligalo a porté la cros ëd Gesù. {{verse|chapter=27|verse=33}} Rivà al leugh ch’as ciamava Gòlgota - ch’a veul dì “Leugh dël Cranio”, {{verse|chapter=27|verse=34}}a l’han daje a Gesù da bèive ‘d vin mës-cià con ëd fel amèr<ref>O “d’asìl”.</ref>, ma cand ch’a l’ha tastalo, Gesù a vorìa nen bèivlo. {{verse|chapter=27|verse=35}}Apress d’avèilo anciovà a la cros, a son dividusse soe vestimente an tra ‘d lor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 22|Salm 22:18]].</ref>, gieugand-sje ai dà. A l’é compisse parèj lòn ch’a l’avìa dit ël profeta: “A son dividusse an tra ‘d lor mie vestimente, e a l’han tirà a sòrt mia vesta<ref>Salm 22:18.</ref>”. {{verse|chapter=27|verse=36}}Peui, essend-se astà, a lo goernavo ansilà. {{verse|chapter=27|verse=37}}A l’han ëdcò butaje ‘n cartel dzora dla testa, andova la càusa ‘d soa condan-a a l’era marcà con ëste paròle: “Sto-sì a l’é Gesù, ël Rè dij Giudé”. {{verse|chapter=27|verse=38}}Doi brigant a son ëdcò stàit crosifià con chiel, un a soa drita, e l’àutr a soa mancin-a. {{verse|chapter=27|verse=39}}Coj ch’a passavo da lì a l’ofendìo con d’ingiurie e a sopatavo la testa con ària dë svèrgna<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 22|Salm 22:7]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 109|109:25]].</ref>, {{verse|chapter=27|verse=40}}e a-j disìo: “Ti ch’i l’avìe da dësblé ‘l Templi e da butelo torna ‘n pé an tre di, salva ti midem, s’it ses Fieul ëd Nosgnor e cala giù da la cros<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 26|Maté 26:61]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 2|Gioann 2:19]].</ref>!”. {{verse|chapter=27|verse=41}}L’istess a fasìo ij gran sacerdòt con ij magister ëd la Lege e j’ansian dël pòpol, a-j fasìo dë schergne e a-j disìo: {{verse|chapter=27|verse=42}}“A l’ha salvà j’àutri e a peul nen salvesse chiel midem; s’a l’é ‘l rè d’Israel, ch’a cala giù adess da la cros, e i-j chërdroma. {{verse|chapter=27|verse=43}}A l’é fidasse an Nosgnor, ma se Nosgnor a-j veul bin, ch’a lo libera adess, përchè ch’a l’ha dit: ‘I son ël Fieul ëd Nosgnor’"<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 22|Salm 22:8]].</ref>. {{verse|chapter=27|verse=44}}Ëdcò ij brigant ch’a j’ero stàit crosifià ansem a chiel, a-j rimprociavo l’istessa ròba. === La mòrt ëd Gesù === {{verse|chapter=27|verse=45}}Ora, da mesdì fin-a a tre bòt dël dòp-mesdì a-i é staje ‘d top sù tut ël pais. {{verse|chapter=27|verse=46}}Peui, apopré a tre bòt, Gesù a l’ha sclamà con tute soe fòrse: “Elì, Elì, lammà sabactanì?<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 22|Salm 22:1]].</ref>”, ch’a veul di: “Mè Dé. mè Dé, përchè l’has-to chitame?”. {{verse|chapter=27|verse=47}}Cand ch’a l’han sentì lòn, cheidun ch’a-i j'era lì a disìa: “A ciama Elia”. {{verse|chapter=27|verse=48}}Anlora un ëd lor a l’é 'ndàit ëd corsa a pijé na sponga e, avendla ampinija ‘d vin brusch a l’ha butala an punta ‘d na can-a e a l’ha daine da bèive<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 69|Salm 69:21]].</ref>. {{verse|chapter=27|verse=49}}Ma d’àutri a disìo: “Lassa sté, vëddoma s’a ven Elia a salvelo”. {{verse|chapter=27|verse=50}}Anlora Gesù, avend crijà con tute soe fòrse, a l’é spirà”. {{verse|chapter=27|verse=51}}A l’é anlora che ‘l ridò dël Templi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtìa/Surtìa 26|Surtìa 26:31-33]].</ref> a l’é s-ciancasse an doi, da l’àut an bass, la tèra a l’ha tërmolà e le pere a son s-ciapasse. {{verse|chapter=27|verse=52}}Le tombe a son dovertasse, e diversi còrp dij sant, ch’a j’ero mòrt, a son arsussità. {{verse|chapter=27|verse=53}}A son seurtì da le tombe e, apress dl’arsurression ëd Gesù a son intrà ant la sità santa e a son mostrasse a diversi. {{verse|chapter=27|verse=54}}Ël senturion e coj ch’a goernavo Gesù, cand ch’a l’han vëddù ‘l taramòt e tut lòn ch’a l’era capitaje, a l’han avù na gran tëmma e a l’han dit: “A l’é vrità: sto-sì a l’era ‘l Fieul ëd Nosgnor". {{verse|chapter=27|verse=55}}A-i era ‘dcò ansilì diverse fomne ch’a vardavo da lontan e ch’a j’ero andaje dapress a Gesù da la Galilea për cudìlo. {{verse|chapter=27|verse=56}}An tra ‘d lor a-i era Maria Madlen-a e Maria, mare ‘d Giaco e ‘d Giusèp; e la mare dij fieuj ëd Zebedé<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 8|Luca 8:2-3]].</ref>. === La sepoltura ‘d Gesù === {{verse|chapter=27|verse=57}}Rivà ch’a l’era la sèira, në sgnor da Arimatèa, ch’as ciamava Giusèp e ch’a l’era ‘dcò un dij dissépoj ëd Gesù, {{verse|chapter=27|verse=58}}a l’é andait a trové Pilat për ciamèje ‘d podèj avèj ël còrp ëd Gesù, e Pilàt a l’ha dàit l’òrdin che ‘l còrp ëd Gesù a-j fussa consegnà. {{verse|chapter=27|verse=59}}Parèj, Giusèp a l’ha pijane ‘l còrp, a l’ha anvlupalo ant un linseul net {{verse|chapter=27|verse=60}}e a l’ha butalo giù ant na tomba neuva ch’a l’avìa fàla scavé 'nt la ròca; e apress d’avèj fàit robaté contra na gran pera a l’intrada, a l’é andass-ne. {{verse|chapter=27|verse=61}}A j’ero andaje ‘dcò Maria Madlen-a e l’àutra Maria, ch’a j’ero astasse visavì dla tomba. === La guardia a la tomba === {{verse|chapter=27|verse=62}}Ora, ël di dòp, ch’a l’era la preparassion dël Saba, ij gran sacerdòt e ij farisé a son radunasse da Pilat, {{verse|chapter=27|verse=63}}e a l’han dije: “Monsù, is arcordoma che col sedutor a disìa, cand ch’a l’era ancora viv: ‘Da lì a tre di i arsussitrai'<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 16|Maté 16:21]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 17|17:23]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 20|20:19]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 8|March 8:31]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 9|9:31]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 10|10:33-34]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 9|Luca 9:22]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 18|18:31-33]].</ref>. {{verse|chapter=27|verse=64}}Comanda, donca, che la tomba a sia bin goernà fin-a al ters di, për tëmma che ij sò dissépoj a ven-o ‘d neuit e ch’a lo robo, e peui ch’a diso al pòpol ch’a l’é arsussità dai mòrt; përchè st’ùltima impostura a sarìa pes che la prima". {{verse|chapter=27|verse=65}}Pilat a l’ha replicà: “Pijeve ste guardie-sì, andé e assicurelo coma ch’i veule". {{verse|chapter=27|verse=66}}Donque a son andass-ne, e a l’han assicurà la tomba con dij cacèt e a l’han butaje dë 'dnans ëd guardie. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Maté]] lwf9zm7rhsihr561qil9rtfijqbi13k 0 724 37925 33112 2026-06-10T16:32:57Z Dragonòt 119 37925 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament Neuv/Maté|Maté]] | previous = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 7|Maté 7]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 9|Maté 9]] | notes = }} {{chapter|8}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Matè 08.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Matè 08]] == 8 == === Gesù a variss n’òm ch’a l’era malavi ‘d lebra === {{verse|chapter=8|verse=1}}Cand che Gesù a l’é calà giù da la montagna, na gran quantità ‘d gent a l’é butasse a 'ndeje dapress. {{verse|chapter=8|verse=2}}Anlora a l’é rivà che n’òm, malavi ‘d lebra, a l’é prostërnasse dë 'dnans ëd chiel e a l’ha dije: “Signor, s’it veule, it peude bin varime e rendme torna net<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 22|Maté 22:13]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 25|25:30]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 13|Luca 13:28]].</ref>”. {{verse|chapter=8|verse=3}}E Gesù, a l’ha sporzù la man e a l’ha tocalo 'n disandje: “I lo veuj, ch’it sie net!”, e ‘d colp soa lebra a l’é stàita varìa. {{verse|chapter=8|verse=4}}Apress ëd lòn, Gesù a l’ha dije: “Lòn ch’i l’hai fate, pijte varda ‘d contelo a gnun, ma va a fete vëdde dal sacerdòt, e smon ël don che Mosè a l’ha comandà an ësti cas<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Levitich/Levitich 14|Levitich 14:1-32]].</ref>, përchè lòn a-i serva ‘d testimoniansa e ‘d preuva”. === Varision dël servitor d’un senturion === {{verse|chapter=8|verse=5}}Anlora Gesù a l’é intrà an Cafàrnao. Un senturion a l’é andàit a trovelo e a lo suplicava disandje: {{verse|chapter=8|verse=6}}“Signor, mè sërvitor a l’é a ca anciodà ant un let con na paralisìa e a patiss tant”. {{verse|chapter=8|verse=7}}Gesù a-j dis: “I ven-o sùbit a varilo”, {{verse|chapter=8|verse=8}}Ël senturion a-j rëspond: “Signor, i son nen degn che ti ‘t ven-e a ca mia, ma dis mach da sì la paròla, e mè sërvitor a sarà varì. {{verse|chapter=8|verse=9}}I sai ch’a l’é parèj përchè mi, che pura i son sota l’autorità 'd n’un àutr, i l’hai dij soldà a mè órdin. S’i diso a un ëd lor: Va! Chiel a part, e s’i diso a n’àutr: Ven! Chiel a ven, e se a mè sërvitor i-j comando: Fà lòn! Chiel a lo fà!”. {{verse|chapter=8|verse=10}}Cand che Gesù a l’ha sentì lòn, as në stupìa, e a l’ha dit a coj ch’a-j vnisìo dapress: “An vrità iv diso ch’i l’hai mai trovà gnanca an Israel na fede tant granda. {{verse|chapter=8|verse=11}}Iv diso che diversi, un bel di, a vniran da l’orient e dal ponent, e as butran a tàula con Abraham, Isach e Giacòb ant ël Regn dël cel<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 13|Luca 13:29]].</ref>, {{verse|chapter=8|verse=12}}mentre che ij fieuj dël Regn a në saran lassà fòra, ant ël top, andoa ch’a pieureran e argrigneran ij dent”. {{verse|chapter=8|verse=13}}Anlora Gesù a l’ha dit al senturion: “Artorna a toa ca e ch’at sia fàit precis coma ch’it l’has chërdù”. E an col istess moment sò sërvitor a l’é trovasse varì. === Gesù a variss tanta gent === {{verse|chapter=8|verse=14}}Cand che Gesù a l’é rivà a la ca ‘d Pero, a l’ha trovà che la madòna ‘d chiel a l’era ant ël let e ch’a l’avìa la frev. {{verse|chapter=8|verse=15}}Anlora a l’ha tocaje la man e la frev a l’ha chitala. Peui cola fomna a l’é aussasse e a l’ha comensà a servije da mangé. {{verse|chapter=8|verse=16}}A la sèira a l’han ëdcò mnà da Gesù diversi ch’a j’ero tormentà da ‘d demòni. Chiel con soa paròla a l’ha scassà d’ant lor jë spìrit malign e a l’ha varì tuti coj ch’a j’ero malavi. {{verse|chapter=8|verse=17}}A l’é compisse parèj lòn ch’a l’avìa nunsià ‘l profeta Isaia: “A j’ero nòstre maladìe che chiel a portava; a j’ero ij nòstri patiment ch’a l’era pijass-je a còl<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 53|Isaìa 53:4]].</ref>”. === Andeje dapress a Gesù === {{verse|chapter=8|verse=18}}Gesù, vëddenda che a-j stava dantorn un grand ëstrop ëd gent, a l’ha dàit órdin ai sò dissépoj ëd passé da l’àutra riva dël lagh. {{verse|chapter=8|verse=19}}A l’é antlora ch’a l’é avzinass-je un magister ëd la Lege e a l’ha dije: “Magister, i son pront a andete dapress, a fan nen andova ch’it andras”. {{verse|chapter=8|verse=20}}Gesù a-j rëspond: “Le volp a l’han ëd trun-e, e j’osej dël cel a l’han ëd ni, ma ‘l Fieul ëd l’Òm a l’ha gnanca ‘n pòst andoa ch’a peussa arposesse<ref>O “posé la testa”.</ref>. {{verse|chapter=8|verse=21}}Peui n’àutr, un dij sò dissépoj, a l’ha dije: “Signor, përmëtme d’andé prima a sotré mè pare”. {{verse|chapter=8|verse=22}}E Gesù a-j dis: “Ti venme dapress, e lassa ch’ij mòrt a sotro ij sò mòrt!”. === Gesù a pàsia la tempesta === {{verse|chapter=8|verse=23}}Peui Gesù a l’é montà ant la barca e ij sò dissépoj a son andaje dapress. {{verse|chapter=8|verse=24}}A l’improvista an sël lagh a l’é levasse na tempesta tant fòrta che j’onde a comensavo a quaté la barca, ma Gesù a durmìa. {{verse|chapter=8|verse=25}}Anlora ij dissépoj a son andàit a dësvijélo, e a l’han dije: “Signor, salv-ne ch’i soma an camin a colé a fond!”. {{verse|chapter=8|verse=26}}E chiel a-j dis: “Gent ëd pòca fede ch’i seve! Përché l’evene tëmma?”· Anlora a l’é aussasse, a l’ha parlà con fòrsa ai vent e a j'onde, e a l’é fasse na gran calma. {{verse|chapter=8|verse=27}}Coj òm a son restane motobin stupì, e a disìo: “Chi é-lo sto-sì che fin-a ‘l vent e j'onde a-j ubidisso?”. === Varision dij doi indemonià === {{verse|chapter=8|verse=28}}Cand ch’a son rivà da l’àutra banda dël lagh, ch’a l’era ‘l pais dij Gergesenian, doi om ch’a j’ero possedù da ‘d demòni e ch’a j’ero seurtì dal simiteri anté ch’a stasìo, a son andaje al rëscontr. A j’ero tant pericolos che gnun a podìa gnanca passeie për cola stra-lì. {{verse|chapter=8|verse=29}}J’andemonià a son butasse a crijé e a disìo: “Përchè ti ‘t fiches an mes<ref>Let. “Còs é-lo an tra noi e ti?”.</ref>, Fieul ëd Nosgnor? Ses-to vnune a tormenté ansissì dëdnans dël temp? {{verse|chapter=8|verse=30}}A-i era pa vàire lontan da lor në strop ëd crin ch’a pasturavo. {{verse|chapter=8|verse=31}}E ij demòni a lo pregavo an disandje: “S’it në campe fòra, përmëtne almanch ch’is në vado an col ëstrop ëd crin là!”. {{verse|chapter=8|verse=32}}Chiel a-j dis: “Andeie!”. Anlora ij demòni a son seurtì da coj òm e a son andass-ne ai crin, e l’antregh ëstrop ëd crin a l’é precipitasse ant ël lagh, e a son tuti mòrtie ant l’eva. {{verse|chapter=8|verse=33}}E coj ch’a goernavo ij crin a son scapà e, rivà a la sità, a l’han contà a tuti lòn ch’a l’era capitaje a j’andemonià. {{verse|chapter=8|verse=34}}Anlora tuta la gent ëd cola sità a l’é seurtìne e a son andàit a trové Gesù, ma a lo suplicavo ch’a chitèissa sùbit sò pais ëd lor. == Nòte == [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Maté]] j4dxm7muhjh5whqxqohvy9067hbxyej 0 729 37916 26099 2026-06-10T16:25:44Z Dragonòt 119 37916 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament Neuv/Pero|Litre 'd Pero]] | previous = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Pero/1Pero 2|1 Pero 2]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Pero/1Pero 4|1 Pero 4]] | notes = }} {{chapter|3}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 1Pero 3.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 1Pero 3]] = 1 Pero = == 3 == === Le fomne e ij sò òm === {{verse|chapter=3|verse=1}}Che ‘dcò le fomne a sio sogetà ai sò òm<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Efesin/Efesin 5|Efesin 5:22;]] [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Colosseis/Colosseis 3|Colossèis 3:18]].</ref>, parèj che s’a na j'é ch’a ubidisso nen a la Paròla, a sio vagnà sensa ‘d paròle, për ël mojen ëd vòstra manera ‘d fé<ref>O “condòta”.</ref>, {{verse|chapter=3|verse=2}}cand ch’a l’avran vëddù vòstra condòta pura e rispetosa. {{verse|chapter=3|verse=3}}Che vòstra blëssa a sia nen tant cola ‘d fòra - cola ch’a consist ant la frisura dij cavèj, ant na parura d’òr, e ant la magnificensa dla vesta<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Timot/1Timot 2|1 Timòt 2:9]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=4}}Vòstra blëssa a deuv esse pitòst cola ch’a l’é andrinta, cola dël cheur, la blëssa ch’a dura, cola ‘d në spìrit gentil e pasi. Sossì a l’é motobin pressios dë 'dnans a Nosgnor. {{verse|chapter=3|verse=5}}Përchè a l’é parèj ch’a fasìo tant temp fà le sante fomne ch’a speravo an Nosgnor e ch’a stasìo an sogession ai sò marì. {{verse|chapter=3|verse=6}}Pijé l’esempi ‘d Sara, ch’a ubidìa a sò òm Abraam ciamand-lo ‘mé signor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Genesi/Genesi 18|Génesi 18:12]].</ref>’. Vojàutre i dvente soe fije cand ch’i feve lòn ch’a l’é giust e i l’eve nen tëmma d’esse parèj. {{verse|chapter=3|verse=7}}Vojàutri òm, ant l’istessa manera, traté vòstre fomne con ëd bel deuit<ref>O “considerassion”. Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Efesin/Efesin 5|Efesin 5:25]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Colosseis/Colosseis 3|Colossèis 3:19]].</ref> përchè lor a son coma un vas ëdlicà: a venta portèje rispet. Vojàutri, an efet, i seve ansem a lor ardité dla grassia dla vita. S’i feve parèj, vòste orassion a saran nen ostacolà<ref>O “ampedì”.</ref>. === Ij patiment ëd coj ch’a fan lòn ch’a l’é giust === {{verse|chapter=3|verse=8}}Për finì, esse tùit an armonìa, pien ëd compassion e grinor l’un vers l’àutr, ùmij. {{verse|chapter=3|verse=9}}Rende nen mal për mal, nì ofèisa për ofèisa, ma benedì, përchè ch’i seve ciamà a arsèive na benedission. {{verse|chapter=3|verse=10}}Përchè col ch’a veul amé la vita e vëdde dij bej di, a l’ha da traten-e soa lenga dal mal e ij sò làver dal përnonsié 'd tromparìe. {{verse|chapter=3|verse=11}}Col-lì ch’a schivia ‘l mal e ch’a fasa ‘l bin, ch’a serca la pas, e ch’a varda ‘d procuress-la, {{verse|chapter=3|verse=12}}përchè j’euj ëd Nosgnor a son an sij giust e soe orije a-j scoto cand ch’a prego. Nosgnor<ref>O “la facia ‘d Nosgnor”.</ref>, nopà, a l’é contra 'd coj ch’a fan lòn ch’a l’é mal<ref>3:10-12 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 34|Salm 34:12-16]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=13}}Chi mai podria-lo feve ‘d mal se vojàutri i seve ‘d fé ‘d bin? {{verse|chapter=3|verse=14}}Ma, an efet, s’av càpita d'esse maltratà për motiv ch’i feve lòn ch’a l’é giust, për vojàutri a l’é na benedission<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 5|Maté 5:10]].</ref>. Avèj nen tëmma ‘d lor, sie nen demoralisà. {{verse|chapter=3|verse=15}}Fissé ij vòstri cheur an sël Crist, vòst Signor<ref>O “fé sant Nosgnor ant ij vòsti cheur”.</ref>, sie sèmper pront a dé na rëspòsta a chicassìa ch’av ciama la rason ëd la speransa ch’a l’é an vojàutri<ref>3:14 -15 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 8|Isaia 8:12-13]].</ref>, {{verse|chapter=3|verse=16}}ma felo con gentilëssa e con rispet, sèmper con na consiensa ciàira, parèj, coj ch’a parlo mal ëd vojàutri, malgré vòstra bon-a condòta an Crist, a sio dësvërgognà<ref>O “confondù”.</ref> cand ch’av dan contra, {{verse|chapter=3|verse=17}}Përchè ch’a l’é mej d’esse maltratà an fasend dël bin, se cola-lì a l’é la volontà ‘d Nosgnor, che an fasend ëd mal. {{verse|chapter=3|verse=18}}Përchè ‘dcò ‘l Crist a l’ha patì na vira për ij pecà; chiel, giust për j’ingiust, con ël but dë mnene a Nosgnor Dé. Chiel a l’é stàit massà 'nt la carn ma a l’é stàit vivificà 'nt lë Spìrit. {{verse|chapter=3|verse=19}}Ant lë Spìrit a l’é ‘dcò andàit a prediché a j'ànime ch’a son an përzon, {{verse|chapter=3|verse=20}}cole che na vira a j’ero stàite sensa fede, cand che Nosgnor a l’avia spetà con santa passiensa, ai di ‘d Noé, durant la costrussion ëd n’arca. Ant l’arca, nopà, mach pòchi, visadì eut përson-e, a j’ero stàite salvà d’antrames ëd l’eva<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Genesi/Genesi 6|Genesi 6:1-7:24]]</ref>. {{verse|chapter=3|verse=21}}Sossì a prefigurava ‘l batèsim che adess av salva<ref>O "invocassion ëd salvëssa adressà a Nosgnor da na bon-a cossiensa".</ref> - ch’a l’é nen un lavagi dël còrp, ma ‘l segn ëd la promëssa che Nosgnor av fà ‘d na consiensa ciàira, për ël mojen ëd l'arsurression ëd Gesù Crist, {{verse|chapter=3|verse=22}}ch’a l’é ‘ndàit an cel e ch’a l’é adess a la drita ‘d Nosgnor Dé, con j’àngej, le dominassion e le potense ch’a son sogetà a chiel. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Pero]] 0jx570lln9k1wrmmh3ph0dwb0c75bpg 0 834 37917 30927 2026-06-10T16:26:07Z Dragonòt 119 37917 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Daniel|Daniel]] | previous = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Esechiel/Esechiel 48|Esechiel 48]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 2|Daniel 2]] | notes = }} {{chapter|1}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Daniel 01.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Daniel 01]] = Daniel = == 1 == === Ij privilegi 'd Daniel a Babilònia === {{verse|chapter=1|verse=1}}Ant ël ters ann dël regn ëd Ioiachim, rè 'd Giuda, Nabucodenesar, rè 'd Babilònia, a l'é portasse sota 'd Gerusalem e a l'ha butala sota assedi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 24|2 Rè 24:1]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache36|2 Crònache 36:5-7]].</ref>. {{verse|chapter=1|verse=2}}Nosgnor a l'ha butaje ant le man Ioiachim, rè 'd Giuda, e 'dcò na part dj'utiss ëd la ca' d Nosgnor. Nabucodenesar a l'ha tramudà costi asi ant ël pais ëd Sinear, ël templi dij sò dio, butandje ant un depòsit ëd la ca dël tesòr dij sò dio. {{verse|chapter=1|verse=3}}Ël rè a l'ha dije a Aspenas, sò cap eunuch, ëd pijé na partìa 'd fiolin ëd rassa nòbil e real: {{verse|chapter=1|verse=4}}a dovìo esse sensa difet, ëd bela presensa<ref>O “bin piantà”.</ref>, vërsà an vàire mire 'd saviëssa, bin anformà e pien ëd sust; adat a serve a la cort dël rè. Aspenas a l'avrìa mostraje a lese e a parlé ant la lenga dij Caldé<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 20|2 Rè 20:17-18]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 24|24:10-16]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache36|2 Crònache 36:10]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 38|Isaia 38:7-8.]]</ref>. {{verse|chapter=1|verse=5}}Ël rè a l'ha fissaje le proviande 'd tùit ij di con ël mangé e 'l vin pijàit da la tàula dël rè. A sarìo stàit educà për ël temp ëd tre ani; dòp, lor a sarìo presentasse dë' dnans dël rè. {{verse|chapter=1|verse=6}}An tra'd lor a j'ero Daniel, Anania, Misael e Asaria, tuti Giudé. {{verse|chapter=1|verse=7}}Ël cap ëd j'eunuch a l'ha ‘dcò cambiaje ‘l nòm: Daniel a sarìa ciamasse Baltasàr; Anania: Sadrach; Misael: Mesach e Asaria: Abed-Nego (Servent ëd Nego). {{verse|chapter=1|verse=8}}Daniel ch'a l'avìa car ëd nen antamnesse con ël mangé e 'l beive dla tàula real, a l'ha ciamaje al cap eunuch d'esse vansà da cola apostasìa<ref>O “stat d’ampurità legal”.</ref>. {{verse|chapter=1|verse=9}}Nosgnor a l'ha conceduje a Daniel d'arsèive fiusa e grassia dal cap eunuch. {{verse|chapter=1|verse=10}}Ma l'eunuch a l'ha butà an vardia Daniel. A l’ha dije: “Mi i l'hai tëmma 'd mè signor e rè; chiel a l'ha fissave da mangé e da beive e, s'av trovèissa màire ant ël visage, conforma j'àutri fieuj 'd vòsta età, ansima a mia testa a tomberìa na colpa a j'euj dël rè”. {{verse|chapter=1|verse=11}}Anlora Daniel a l'ha dije a la vardia che 'l cap eunuch a l'avìa mandà për Daniel, Anania, Misael e Asaria: {{verse|chapter=1|verse=12}}“It në prego, buta ij tò servent a la preuva për des di: ch’a vado a dene mach ëd vërdura da mangé e d'eva da bèive. {{verse|chapter=1|verse=13}}Ti it podras confronté nòste face con cole dj'àutri fieuj ch’a mangio da la tàula dël rè e it faras conforma lòn ch'it l'avras vëddù”. {{verse|chapter=1|verse=14}}L'òm a l'ha dit che 'd sì a lòn che a l'avìo ciamaje e a l'ha butaje a la preuva për des di. {{verse|chapter=1|verse=15}}Passà ch'a son ëstàit ij des di, lor a stasìo mej e a j'ero pì grass ëd tùit ij fiolin che a l'avìo mangià da la tàula dël rè. {{verse|chapter=1|verse=16}}Da lòn, la vardia a l'ha gavaje 'l mangé e la rassion ëd vin che a dovìo bèive e a l'ha daje mach ëd vërdura, {{verse|chapter=1|verse=17}}A coj quat giovo Nosgnor a l'ha daje sapiensa e istrussion an tute le forme 'd létere e d'amprende. A Daniel a l'é staje dàita l’abilità d'antërpreté tute sòrt ëd vision e 'd seugn. {{verse|chapter=1|verse=18}}Al termo fissà dal rè përchè a fùsso mnà da chiel, ël cap dj'eunuch a l'ha portaje dë 'dnans a Nabucodenesar. {{verse|chapter=1|verse=19}}Ël rè a l'ha parlà con lor e an tra ij fieuj gnun a l'é stàit parèj 'd Daniel, Anania, Misael e Asaria. Përparèj lor a son ëvnùit a fé part dël séguit dël rè, {{verse|chapter=1|verse=20}}e, ansima a tute le chestion ëd prudensa e conossensa ch'a vnisìo anterogà, ël rè a-j trovava des vire pì anans che tùit ij mascon e j'andvin ëd sò regn. {{verse|chapter=1|verse=21}}Daniel a l'é restà ambelelà fin-a a l'ann prim dël re Ciro. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Daniel]] ht2kne1i8dszxjfc0u2tb1wxgnurmv7 0 1098 37945 24923 2026-06-10T16:47:33Z Dragonòt 119 37945 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Numeri|Nùmeri]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 13|Numeri 13]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 15|Nùmeri 15]]|notes=}} {{chapter|14}} {{TOCright}} = Ij nùmer = == 14 == [[File:La Bìbia piemontèisa - Numer 14.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Numer 14]] === Arvira dj’Israelita === {{verse|chapter=14|verse=1}}Anlora tuta la comunità a l’é butasse a crijé e a l’ha passà tuta la neuit a pioré. {{verse|chapter=14|verse=2}}Tui j’Israelita a mórmoravo contra 'd Mosè e Aron, e la comunità tuta antrega a l'ha dije: “A sarìa stàit mèj che nojàutri i fusso mòrt an Egìt pitòst che ven-e sì a meuire ant ësto desert! {{verse|chapter=14|verse=3}}Përchè Nosgnor an men-lo drinta a 's pais për fene meuire dë spa e për fé ciapé tanme piàita nòstre fomne e nòstre masnà? Saria-lo nen mej d'artorné an Egit?”. {{verse|chapter=14|verse=4}}E as disìo un con l'àutr: “Domse un cap e tornoma an Egit”. {{verse|chapter=14|verse=5}}Anlora Mosè e Aron a son prostërnasse con la front a tèra an presensa ‘d tuta la comunità riunìa. {{verse|chapter=14|verse=6}}Giosuè, fieul ëd Nun, e Caleb, fieul ëd Iefune, che a j'ero stàit an tra j'esplorator dël pais, a son ës-ciancasse le vestimente për segn ëd dësperassion, {{verse|chapter=14|verse=7}}e a l'han crijà a tuta l’adunansa dj'Israelita: “Ël pais ch’ i l'oma dëstraversà a l'é dru, un pais pì che bel. {{verse|chapter=14|verse=8}}Se Nosgnor a sarà da la nòstra part, an farà intré an cola tèra e a la darà a nojàutri: a l'é un pais andova ch’a scor ëd làit e d'amel. {{verse|chapter=14|verse=9}}Mach, arvireve pa a Nosgnor, gnun-e tëmme dla gent ëd cola tèra, përchè nojàutri lor i-j mangeroma ant un sol bocon ëd pan. Lor a son restà sensa difèise. Antramente che Nosgnor a l'é con nojàutri; gnun-a tëmma 'd lor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Ebreo/Ebreo 3|Ebréo 3:16]].</ref>”. {{verse|chapter=14|verse=10}}Malgré lòn che Giosuè a-j disìa, tuta la comunità a vorìa mach masselo a prassà, ma tut ant un moment la glòria 'd Nosgnor a l’ha fàit n'aparission an sla Tenda dël Rëscontr dë 'dnans a tùti j’Israelita. === Mosè a 'nterced an favor dël pòpol === {{verse|chapter=14|verse=11}}Nosgnor a l’ha dije a Mosè: “Fin-a che mira sta gent am farà dëspresi? Fin-a che mira avran-ne pa fiusa an mi, dòp tùit ij miràcoj ch'i l'hai fàit an mes ëd lor? {{verse|chapter=14|verse=12}}I-j farai meuire ‘d pestilensa e i-j farai perde l’ardità ch’i vorìa deje. Nopà mach da ti a seurtirà na nassion pì potenta e gròssa ancora”. {{verse|chapter=14|verse=13}}Mosè a l'ha rësponduje a Nosgnor: “Ma j'Egissian a son a conossensa che con toa potensa ti 't l'has fàje seurte, costa gent, d’an mes ëd lor, {{verse|chapter=14|verse=14}}e a l'han dijlo a la gent ëd cost pais. A l'han capì che ti 't ses an mes ëd cost pòpol, e ch’at peulo vëdde facia a facia; che toa nìvola as ferma dzora 'd lor; che ti 't marce 'd di dë 'dnans a lor drinta na colòna 'd nìvola, e 'd neuit ant na colòna 'd feu. {{verse|chapter=14|verse=15}}Se ti, adess, it fase meuire d’un colp sol ësto pòpol, le nassion che a l'avìo sentù parlé 'd ti a andran a dì: {{verse|chapter=14|verse=16}}‘Ël Signor a l’é nen bon ëd fé intré sto pòpol ant ël pais ch’a l’avìa promëttuje për giurament; për lòn a l’ha faje meuire ant ël desert’. {{verse|chapter=14|verse=17}}Ora, donca, it sùplico, Nosgnor, che toa grandëssa<ref>O "potensa".</ref>, an cost moment a sia manifestà! Ti ‘t l’has dit: {{verse|chapter=14|verse=18}}‘Mi i son ël Signor, meusi a castighé e rich d’amor. I përdon-o le colpe e ij pëccà, ma i ten-o nen ël colpèivol për nossent: i ciamo cont ai fieuj dle colpe dij pare fin-a a la tersa e a la quarta generassion<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 20|Surtìa 20:5-6]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 34|34:6-7]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronomi/Deuteronomi 5|Deuteronòmi 5:9-10]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronomi/Deuteronomi 7|7:9-10]].</ref>’. {{verse|chapter=14|verse=19}}Donca, dagià che tò amor a l’é tant grand, it prego ‘d përdoneje le colpe a sta gent, pròpi coma ch’it l’has fàit da l’Egit fin-a sì<ref>14:13-19 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 32|Surtìa 32:11-14.]]</ref>”. {{verse|chapter=14|verse=20}}Nosgnor a l'ha rësponduje: “Mi i-j përdon-o coma che ti 't l'has ciamame. {{verse|chapter=14|verse=21}}Ma com a l'é vera ch'i son viv, la glòria dël Signor a ampinirà tuta la tèra! {{verse|chapter=14|verse=22}}Adess i fortisso che tuta sta gent ch’a l’ha bin vëddù mia glòria e ij segn miracolos ch’i l’hai fàit an Egit e che adess am buto a la preuva dzubidiend-me për la vira ch’a fà des, {{verse|chapter=14|verse=23}}e bin, loràutri a vëdran pa 'l pais che i l'hai promëttù për giurament ai sò grand. Gnun ëd lor ch’a l'avìo dëspresiame a lo vëdrà<ref>14:21-23 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Ebreo/Ebreo 3|Ebréo 3:18]].</ref>. {{verse|chapter=14|verse=24}}A sarà pitòst mè servent Caleb, che a l'é animà da n'àutr spìrit e che a l'ha ubidime sensa fé 'd chestion, col ch’i farai intré ant la tèra andova che a l'era andàit an esplorassion, e soa dëssendensa a në sarà padron-a<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giosue/Giosue 14|Giosué 14:9-12]].</ref>. {{verse|chapter=14|verse=25}}Antratant j’Amalechita e ij Canané a seguiteran a sté ant le val dë sta region. Parèj, parte, fé un mes gir e torné ant ël desert, an diression dël Mar Ross. === Ël castigh ëd la prima generassion === {{verse|chapter=14|verse=26}}Nosgnor a l’ha ancora parlaje a Mosè e a Aron. A l’ha dije: {{verse|chapter=14|verse=27}}Fin-a a che mira l’avrai-ne da soporté costa comunità përvèrsa ch’a barbòta contra 'd mi? I l'hai bin sentù le plente ch’a mórmoro contra 'd mi j’Israelita. {{verse|chapter=14|verse=28}}Ti dije: ‘Mi, ël Signor, i fortisso - e sossì a l’é tant sicur che mia vita midema - che mi iv traterai precis coma ch'i l’hai sentù che voi i dise. {{verse|chapter=14|verse=29}}Tuti coj ch’a son ëstàit censì, dai vint agn an sù, e ch’a l’han mormorà contra ‘d mi, a meuireran an ësto desert e ambelessì a-i lasseran ij sò còrp<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Ebreo/Ebreo 3|Ebréo 3:17]].</ref>. {{verse|chapter=14|verse=30}}I giuro ch’a intreran pa ant ël pais ch’i l’avìa promëttù ch’i l’avrìe abità. A-i intreran mach Caleb, fieul ëd Iefune, e Giosuè, fieul ëd Nun; {{verse|chapter=14|verse=31}}Vojàutri i disìe che ij vòstri fieuj a sarìo stàit ciapà, ma a saran lor che mi i-i farai intré; a saran lor ch’a conosran ël pais che vojàutri i dëspresie. {{verse|chapter=14|verse=32}}Damentre che ij vòst còrp a tomberan an ësto desert, {{verse|chapter=14|verse=33}}ij vòstri fieuj a faran na vita da bërgé ramingh ant ël desert për quarant’ agn<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/At/At 7|At 7:36]].</ref>; a l’avran da soporté ‘l pèis ëd vòstre 'nfidelità fin-a che l’ùltim ëd vojàutri a meuira an ësto desert. {{verse|chapter=14|verse=34}}Vojàutri i l'eve esplorà 'l pais për quaranta di. Minca di a val n'ann: për quarant' agn vojàutri i portreve 'l pèis ëd vòstre colpe, e i savreve lòn ch'a veul dì butesse contra ‘d mi. {{verse|chapter=14|verse=35}}I son mi, ël Signor, ch’i lo diso. I giuro ch’i traterai pròpi parèj tuta costa comunità përversa ch’a l’ha complotà contra ‘d mi. Tùit a meuireran ant ësto desert. A l’é pròpi sì ch’a ‘ndran a meuire. {{verse|chapter=14|verse=36}}Për lòn ch’a riguarda j’òm che Mosè a l'avia mandà an esplorassion ëd ël pais e che, tornà ch’a j’ero, a l’avìo cissà la comunità a mormoré contra ‘d chiel, an fasend core ‘d parlanse dësfavoirévole riguard a cola tèra, {{verse|chapter=14|verse=37}}costi òm che con gramissia a l'avìo spantià 'd mal an sël pais, a saran frapà da la mòrt dë 'dnans a Nosgnor. {{verse|chapter=14|verse=38}}Dla gent ch’a l’era andàita an esplorassion dël pais, a dzorvivran mach Giosuè, fieul ëd Nun, e Caleb, fieul ëd Iefune. === Dësfàita dj’Israelita === {{verse|chapter=14|verse=39}}Cand che Mosê a l’ha dije tut sossì a j’Israelita, ël pòpol a l’é tombà ant na fòrta prostrassion<ref>Ël tèrmin ebràich dovrà ambelessì a l’é אָבַל (ʾaval) a l’é l’istess che “fé deul” për la mòrt ëd quaidun o dòp d’avèj arseivù ‘d neuve grame.</ref>. {{verse|chapter=14|verse=40}}A son peui alvasse bonora e a son ancaminasse për andé an sël pont pì àut dij mont ëd cola region e a disìo: “I l’oma pëccà. Varda, adess i soma butasse an marcia anvers ël leu che Nosgnor a l’ha promëttune”. {{verse|chapter=14|verse=41}}Ma Mosè a l’ha replicaje: “Përchè contravnive ‘l comand ëd Nosgnor? Sòn av riesrà pa! {{verse|chapter=14|verse=42}}Adess Nosgnor a l'é pa con vojàutri. Andeje nen, e i sareve nen batù dai vòstri nemis. {{verse|chapter=14|verse=43}}Ambelelà j’Amalechita e ij Canané av ëspeto a l’avàit. Soe spa ‘d lor av masseran. I l’eve chità Nosgnor e për lòn chiel adess a l’é pa con vojàutri”. {{verse|chapter=14|verse=44}}Malgré lòn, lor a son ostinasse a andé an diression ëd le bëcche ‘d col pais montagnos, mentre che l’Èrca dl’Aleansa ‘d Nosgnor e Mosè a son nen bogiasse ‘d pianta dal campament. {{verse|chapter=14|verse=45}}Anlora, j’Amalechita e ij Canané, ch’a stasìo an tra ij mont, a son calane giù e a l’han batuje, dësbergiairàndje fin-a a Corma. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Numeri]] 8dms0uerxemxogbzs5fotmm84nkvbyy 0 1099 37941 24554 2026-06-10T16:46:03Z Dragonòt 119 37941 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Numeri|Nùmeri]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 14|Numeri 14]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 16|Nùmeri 16]]|notes=}} {{chapter|15}} {{TOCright}} = Ij nùmer = == 15 == [[File:Bìbia piemontèisa - Numer 15.ogg|thumb|Bìbia piemontèisa - Numer 15]] === Oferte ‘d gran, ëd vin e d’euli === {{verse|chapter=15|verse=1}}Nosgnor a l’ha ancora parlà a Mosè. A l’ha dije: {{verse|chapter=15|verse=2}}“Comùnica sossì a j’Israelita: ‘Cora che vojàutri i sareve intrà ant ël pais andova ch’i abitereve e che mi i l'hai dave, {{verse|chapter=15|verse=3}}s’i presenteve al Signor n’oferta, pijela dai vòstri strop ëd vache, ëd feje o ‘d crave. A l’é n’oferta che ‘l feu a consuma, n’oferta d’odor agreàbil al Signor, tant s’a l’é n’olocàust che s’a l’é un sacrifissi ‘d comunion volontari, an compiment d’un vot o an ocasion ëd vostre feste comandà. {{verse|chapter=15|verse=4}}Col ch’a presenta soa oferta al Signor, a l’ha da compagné la vìtima con tre chilo ‘d fior ëd farin-a ampastà con un lìter d’euli, {{verse|chapter=15|verse=5}}e con na libassion d’un lìter e mes ëd vin, coma n’oferta d’odor agreàbil al Signor. {{verse|chapter=15|verse=6}}Se la bestia a l’é ‘n babero, a-j giontrà n’oferta ‘d ses chilo ‘d fior ëd farin-a ampastà con un liter e mes d’euli, {{verse|chapter=15|verse=7}}e na libassion d’un liter e mes ëd vin, coma n’oferta d’odor agreàbil al Signor. {{verse|chapter=15|verse=8}}Se la bestia oferta an olocàust o an sacrifissi ‘d comunion a l’é dlë strop ëd vache, për compì un vot o për rende grassie al Signor, {{verse|chapter=15|verse=9}}a-j giontrà n’oferta ‘d neuv chilo ‘d fior ëd farin-a ampastà con doi lìter d’euli, {{verse|chapter=15|verse=10}}e na libassion ëd doi liter ëd vin, coma n’oferta d’odor agreàbil al Signor . {{verse|chapter=15|verse=11}}A l’é sossì ch’a l’ha da fesse për minca ‘n tòr, minca ‘n moton, minca n’agnel o cravòt smonù an sacrifissi. {{verse|chapter=15|verse=12}} Conform ël nùmer ëd le bestie ch’a së smon-o, i giontreve l’oferta ch’a corispond a minca na vìtima. {{verse|chapter=15|verse=13}}Tùit ij nativ Israelita a osserveran coste prescrission cand ch’a smonran n’oferta consumà dal feu an odor agreàbil a Nosgnor. {{verse|chapter=15|verse=14}}Se ‘n foresté ch’a l’abia residensa temporànea an tra ‘d vojàutri o ch’a ‘parten-a a na famija stabilìa da chèica generassion, a vorerìa smon-e un sacrifissi che ‘l feu a consuma d’odor agreàbil al Signor, a l’ha da rispeté j’istesse prescrission. {{verse|chapter=15|verse=15}}Për vojàutri coma comunità e pr’ ij foresté, la prescrission a l’é l’istessa. A l’é na prescrission ch’i l’eve da osservé an përpètuo da generassion a generassion. Dë 'dnans a Nosgnor, ël foresté a l’ha da rispetela l’istess che vojàutri. {{verse|chapter=15|verse=16}}I osservereve l’istessa lege e l’istess ritual, tant vojàutri che ij foresté ch’a stan an mes ëd vojàutri<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Levitich/Levitich 24|Levitich 24:22]].</ref>”. === Le primissie dël pan === {{verse|chapter=15|verse=17}}Nosgnor a l’ha ‘ncora parlaje a Mosè. A l’ha dije: {{verse|chapter=15|verse=18}}“Comunica sossì a j’Israelìta: ‘Cand ch’i ‘ntrereve ant ël pais anté ch’iv pòrto, {{verse|chapter=15|verse=19}}e i mangereve ‘l pan ëd cola tèra, butene da banda na part pr’ ël Signor. {{verse|chapter=15|verse=20}}Da le primissie ‘d vòstra fornà, butene da part na fogassa, l’istess coma ch’i bute da banda le prime spi<ref>O “conform al rit che as fà an sl'èira”.</ref>. {{verse|chapter=15|verse=21}}Da generassion a generassion i butreve da banda pr’ ël Signor n’oferta dle primissie dla fornà. === Espiassion ëd le trasgression d’inavertensa === {{verse|chapter=15|verse=22}}A peul capité che, sensa ‘ncorziss-ne, i l’eve mancà d’osservé ‘n chèich comandament che Nosgnor a l’ha dàit a Mosè, {{verse|chapter=15|verse=23}}l’é a dì, na prescrission qualsëssìa che Nosgnor a l’ha comandà pr’ ël mojen ëd Mosè përchè i l’osservèisse vojàutri e ij vòstri dissendent dal dì ch’a l’é stàita publicà. {{verse|chapter=15|verse=24}}Se la trasgression involontària a l’é stàita comëttùa da tuta la comunità, la comunità a l’ha da smon-e an olocàust un vailèt coma n’oferta d’odor agreàbil a Nosgnor, e a la compagnerà con l’oferta corispondenta ‘d farin-a e ‘d vin, conforma ch’a l’é stàit ëstabilì. A smonrà ‘dcò un boch an sacrifissi pr’ ël pëccà. {{verse|chapter=15|verse=25}}Ël sacerdòt a farà ‘l rit d’espiassion për tuta la comunità d’Israel, e la trasgression a lor a-j sarà përdonà. A l’han falo pa apòsta: a l’é për lòn che la comunità a l’ha presentà soa oferta, ch’ ël feu a la consumerà an onor ëd Nosgnor, e ‘l sacrifissi për la trasgression comëttùa ‘d manera 'nvolontària. {{verse|chapter=15|verse=26}}Tuta la comunità d’Israel a sarà përdonà, e ‘dcò ij foresté ch’a vivo an mes ëd lor, përchè la trasgression comëttùa ‘d manera 'nvolontària a l’era ‘d tuta la gent. {{verse|chapter=15|verse=27}}S’a l’é na sola përson-a che, sensa felo apòsta, a l’ha comëttù na trasgression, a l’ha da smon-e na crava 'd n'ann an sacrifissi pr’ ël pëccà. {{verse|chapter=15|verse=28}}Ël sacerdòt a farà ‘l rit d’espiassion ëd la përson-a ch’a l’ha comëttù na trasgression anvolontaria, e la trasgression a-j sarà përdonà<ref>15:27-27 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Levitich/Levitich 4|Levitich 4:27-31]].</ref>. {{verse|chapter=15|verse=29}}Tant pr’ ël nativ israelita che pr’ ël foresté ch’a viv an mes ëd vojàutri, la lege për la trasgression comëttùa ‘d manera 'nvolontària a l’é l’istessa. {{verse|chapter=15|verse=30}}Tutun, chi ch’a comëtt na trasgression ëd manera deliberà, ch’a sia col-lì un nativ o ‘n foresté, a l’avrà oltragià Nosgnor. Na tal përson-a a sarà bandì da sò pòpol. {{verse|chapter=15|verse=31}}A l’ha dëspresià la paròla ‘d Nosgnor e violà sò comandament. La colpa a l’é la soa, e për lòn a sarà bandì. === Violassion dël Saba, dì d’arpòs === {{verse|chapter=15|verse=32}}Antramentre che j'Israelita a j'ero ant ël desert, a l'han trovà n'òm ch’a cujìa 'd bòsch ant un di 'd saba. {{verse|chapter=15|verse=33}}Coj che a l'avìo trovalo a fé sto travaj-lì a l'han portalo da Mosè, da Aron e a tuta la comunità. {{verse|chapter=15|verse=34}}A l’han tnilo sota sorvejansa fin ch’a fussa stabilì còsa che ventèissa feje. {{verse|chapter=15|verse=35}}Nosgnor a l’ha dije a Mosè: “Cost’òm a l’ha da esse condanà a mòrt. Che tuta la comunità a lo ciapa a prassà fòra dal campament”. {{verse|chapter=15|verse=36}}Anlora tuta la comunità a l'ha portalo fòra dël campament e a l'ha massalo a colp ëd pera: col-lì a l'é mòrt conform al comand che Nosgnor a l'avìa daje a Mosè. === Le frangie dël mantel === {{verse|chapter=15|verse=37}}Nosgnor a l’ha dije a Mosè: {{verse|chapter=15|verse=38}} Comunica cost’òrdin-sì a j’Israelita; ‘Che lor e ij sò dissendent as faso ‘d frangie an sle broe dij vestì<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronomi/Deuteronomi 22|Deuteronòmi 22:12]].</ref> con un fil ëd porpra violëtta. {{verse|chapter=15|verse=39}}Parèj, ant ël moment ch’i vardereve cole frangie, iv arcordereve ‘d tùit ij mè comandament, a-j osservereve e av lassereve pa dominé da j’anvìe ‘d vòst cheur o ‘d vòstri euj, ch’av porterio mach a l’idolatrìa. {{verse|chapter=15|verse=40}}Përparèj 'v n'avisereve'd tùit ij mè comandament, i-j butreve an pràtica e i sareve sacrà për vòst Dé. {{verse|chapter=15|verse=41}}Mi i son ël Signor vòst Dé, che i l'hai fave seurte dal pais d'Egit për esse vòst Dé. Mi i son ël Signor vòst Dé. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Numeri]] cn3t2ja7np5c1f3vteysiaq97spdhyq 0 1227 37920 27497 2026-06-10T16:30:45Z Dragonòt 119 37920 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Salm|Ij Salm]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Salm/Salm 77|Salm 77]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 79|Salm 79]]|notes=}} {{chapter|78}} {{TOCright}} = Salm = [[File:La Bìbia piemontèisa - Salm 078.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Salm 078]] == 78. Fà 'tension, mè pòpol, a mia istrussion! == ::''L'autor ëd cost longh salm d'istrussion a passa a l'arvista tuta la stòria d'Israel. A làuda Nosgnor për soa potensa, bontà e passiensa, ma 'rciama a la ment ëd sò auditòri che la trasgression a fà 'nrabié Nosgnor e a pròvoca ò giudissi. Ant la conclusion dël salm, l'autor a eléva Gerusalem coma sità sernùa da Nosgnor e David coma Sò rè sernù.'' {{verse|chapter=78|verse=1}}''Na canson bin ëscrita 'd Asaf. Fà 'tension, mè pòpol, a mia istrussion!'' Scota le paròle ch'it diso. {{verse|chapter=78|verse=2}}I canterai na canson ch'a dà sapiensa. I farai ëd considerassion ancreuse an sij temp antich<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 13|Maté 13:35]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=3}}Lòn ch'i l'oma sentù e amprendù, lòn che ij nòstri vej a l'han contane, {{verse|chapter=78|verse=4}}i lo stërmeroma nen ai nòstri fieuj. I conteroma a la generassion ch'a ven ëd lòn che Nosgnor a l'ha fàit e ch'a l'é degn ëd làude. I-j conteroma 'd sòa fòrsa e dle maravije ch'a l'ha fàit. {{verse|chapter=78|verse=5}}Nosgnor a l'ha stabilì un pat con Giacòb, a l'ha fissà na lege an Israel. A l'ha comandà ai nòstri vej ëd fé conòsse ai sò fieuj lòn che chiel a l'ha fàit, {{verse|chapter=78|verse=6}}parèj che le generassion ch'a vniran, ij fieuj ch'a son ancora da nasse, a peusso conòss-lo. Lor a vniran grand, e a soa vira, a conteran ëd sòn ai sò fieuj. {{verse|chapter=78|verse=7}}Anlora 'dcò lor a duvertran ël cheur a Nosgnor. A dësmentieran pa j'euvre 'd Nosgnor e a scotran lòn che Nosgnor a comanda. {{verse|chapter=78|verse=8}}A l’ha da esse parèj përchè ij fieuj a dvento nen coma ij sò antich, ch’a j’ero mach ëd teston, d’arviros e con në spirit cha l’é nen fedel a Nosgnor. {{verse|chapter=78|verse=9}}La gent d’Efraim, ch’a son ëd bon arcé, a son ëscapà 'nt l’ora dla bataja. {{verse|chapter=78|verse=10}}A son nen ëstàit fedej a l’Aleansa ‘d Nosgnor; a son arfudasse dë scoté soa lege. {{verse|chapter=78|verse=11}}A l’avìo dësmentiasse ‘d lòn che Nosgnor a l’avìa fàit, ij prodis che chiel a l’avìa mostraje. {{verse|chapter=78|verse=12}}Ant la tèra d’Egit, ant la pian-a ‘d Tanis, Nosgnor a l’avìa fàit ëd portent dë 'dnans ai sò antich<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 7|Surtìa 7:8-12:32]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=13}}Për duverteje dë 'dnans na stra a l’ha dividù an doi ël mar, artenend j'aque coma s’a-i fussa stàit un mur<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 14|Surtìa 14:21-22]]</ref>. {{verse|chapter=78|verse=14}}Ëd di a-j guidava con na nìvola, ëd neuit con lë splendrior dël feu<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 13|Surtìa 13:21-22]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=15}}A l’ha s-ciapà ‘d ròche 'nt ël desert për deje d’eva tanme ‘d fontan-e. {{verse|chapter=78|verse=16}}A l’ha fàit seurte dij torent da la ròca, e d’aque a son scorùe tanme ‘n fium<ref>78:15-16 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 17|Surtìa 17:1-7]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 20|Numer 20:2-13]].</ref>! {{verse|chapter=78|verse=17}}Malgré tut lòn, lor a l’han seguità a ofendlo, e a son arvirasse 'nt ël desert contra ‘l Pì-Àut. {{verse|chapter=78|verse=18}}An sò cheur ëd lor a l’han butà Nosgnor a la preuva, a l’han reclamà ch’a-j dèissa ‘l mangé che pì a-j piasìa. {{verse|chapter=78|verse=19}}A l’han fin-a parlà mal ëd Nosgnor an disend: “Nosgnor a l’é pa bon a dene da mangé 'nt ël desert. {{verse|chapter=78|verse=20}}Vera, a peul frapé le ròche tant ch’a na seurta d’eva, ma chiel a peul pa dé a sò pòpol pan e carn”. {{verse|chapter=78|verse=21}}Cand che Nosgnor a l’ha sentù lolì, a l’é 'nfuriasse. Ël feu ‘d soa ira a l’é anviscasse contra ‘d Giacòb. Pròpi parèj, soa zara a l’é anfiamasse contra d'Israel; {{verse|chapter=78|verse=22}}përchè a chërdìo nen an Nosgnor, as fidavo pa che chiel a-j podèissa salvé. {{verse|chapter=78|verse=23}}Anlora a l’ha comandà a le nìvole ‘d duverté ij batent dël cel; {{verse|chapter=78|verse=24}}e a l’ha fàit pieuve su 'd lor la mana da mangé: a l’é stàit parèj ch’ël pan a l’é vnuje dal cel<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 6|Gioann 6:31]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=25}}A l’han mangià le viande dj’àngej! Nosgnor a l’ha dajne tant ch’a në podio pì. {{verse|chapter=78|verse=26}}Nosgnor a l’ha lassà andé ‘l vent da l’Orient e a l’ha fàit bufé ‘l vent dël Meridion con tut ël sò podej. {{verse|chapter=78|verse=27}}A l’ha fàit pieuve carn tanme nivole ‘d póer - d’osej ch’a j’ero pì numeros che ij granin ëd sabia an sla riva! {{verse|chapter=78|verse=28}}A l’ha fàit che j’osej a caschèisso ant sò campament ëd lor e tut d’antòrn a soe tende. {{verse|chapter=78|verse=29}}A l’han mangià fin-a ch’a l’han avune pro. A l’ha daje tut lòn che sò cheur ëd lor a n’avìa anvìa. {{verse|chapter=78|verse=30}}Ma përantant che soa anvìa ‘d lor as calmèissa, con ël mangé ancora an soa boca, {{verse|chapter=78|verse=31}}la zara ‘d Nosgnor a l’é tombà contra ‘d lor, e chiel a l’ha massà j’òm pì fòrt, a l’ha abattù ‘l mej dla gioventura d’Israel<ref>78:18-31 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 16|Surtìa 16:2-15]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 11|Numer 11:4-23,31-35.]]</ref>. {{verse|chapter=78|verse=32}}Malgré tut lòn, ël pòpol a l’ha seguità a pëcché. Malgré tute cole maravije, a son arfudasse d’avèj fiusa an chiel.{{verse|chapter=78|verse=33}}Parèj Nosgnor a l’ha fàit che soa vita ‘d lor a terminèissa con un faliment, ij sò agn ëd lor ant l’afr. {{verse|chapter=78|verse=34}}Cand che Nosgnor a ancaminava a feje 'd mal<ref>O “a masseje”.</ref>, lor a tornavo a sërchelo e a n’era bin l’ora. {{verse|chapter=78|verse=35}}As n’arcordavo ‘d Nosgnor, ch’a l’era soa ròca d’arpar; dël Dé-pì-Àut, sò Redentor ëd lor. {{verse|chapter=78|verse=36}}Ma a l’era mach na finta: a fasìo d’orassion, ma a j’ero ‘d busios. {{verse|chapter=78|verse=37}}Sò cheur ëd lor a l’era leugn da chiel, a j’ero pa fedej a l’Aleansa<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/At/At 8|At 8:21]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=38}}Nosgnor, an soa misericòrdia, contut, a l’ha përdonaje la colpa e a l’ha nen dëstruvije. A l’ha tratnù sèmper sò rigor, a l’ha pa dëscadnà contra ‘d lor, coma ch’a l’avrìo meritalo, tuta soa zara! {{verse|chapter=78|verse=39}}Lolì a l’era përchè chiel a sa bin ch’a j’ero mach ëd mortaj, ch’a vivo e che peui as në van tanme ‘n buf ëd vent ch’a torna nen andré. {{verse|chapter=78|verse=40}}Che ‘d vire ch’a son arvirasse a Nosgnor cand ch’a marciavo ant ël desert! Coma ch’a l’han crussialo an pien-a desolassion! {{verse|chapter=78|verse=41}}Sèmper torna a butavo a la preuva la passiensa ‘d Nosgnor e a provocavo ‘l Sant d’Israel! {{verse|chapter=78|verse=42}}As arcordavo pì nen ëd soa potensa e ‘d coma che chiel a l’avìa salvaje dai sò nemis. {{verse|chapter=78|verse=43}}As arcordavo pa pì dij segn miracolos che chiel a l’avìa fàit an Egit, ëd soe maravije ant la pian-a ‘d Tanis. {{verse|chapter=78|verse=44}}Antlora chiel a l’avìa cangià ij fium an sangh, parèj che gnun a peudia pì beiv-ne l’eva<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 7|Surtìa 7:17-21]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=45}}A l’avìa mandà dë scòp ëd mosche<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 8|Surtìa 8:20-24]].</ref> për divoreje, e na bùrìa ‘d ran-e<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 8|Surtìa 8:1-6]].</ref> për ruineje. {{verse|chapter=78|verse=46}}A l’avìa dait sò mësson ëd lor a le babòje e sò arcòlt a l’era stàit consumà da le cravëtte<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 10|Surtìa 10:12-15]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=47}}La tempesta a l’avìa fracassà soe vigne e ‘l fiochiss a l’avìa ruinà ij sò fijé. {{verse|chapter=78|verse=48}}A l’avìa bandonà sò bestiam a la tempesta, soe bestie a ‘l feu dle lòsne<ref>78:47-48 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 9|Surtìa 9:22-25]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=49}}A l’avìa dàit ësfòg a soa ira afoà - a tuta soa furia, rabia e ostilità. A l’avìa mandà contra ‘d lor na banda d’àngej dëstrutor. {{verse|chapter=78|verse=50}}A l’avìa dëscadnà soa rabia contra ‘d lor; a l’ha pa risparmià la vita dj’Egissian; ma a l’ha vastaje ‘d maladie. {{verse|chapter=78|verse=51}}A l’ha colpì tùit ij prim-genit dj’Egissian<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 12|Surtìa 12:29]].</ref>, la fior ëd la fijolansa për tut ël pais d’Egit {{verse|chapter=78|verse=52}}Ma sò pòpol a l’ha tiralo fòra tanme në strop e a l’ha mnaje anans për ël desert coma ‘d feje<ref>O “dël pòpol”. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 13|Cfr. Surtìa 13:17-22]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=53}}A l’ha guernaje, parèj a l’han pì nen avù tëmma; ma ‘l mar a l’ha quatà ij sò nemis d lor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 14|Surtìa 14:26-28]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=54}}A l’ha mnaje fin-a ‘l bòrd ëd soa tèra santa, a cola tèra pien-a ‘d colin-e, cola ch’a l’avìa vagnà për lor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 15|Surtìa 15:17]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giosue/Giosue 3|Giosuè 3:14-17]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=55}}Dë 'dnans a lor a l’ha taparà vìa ‘d nassion; e a l’ha spartì l’ardità ‘d coj pòpoj an tra le tribù d’Israel<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giosue/Giosue 3|Giosuè 11:16-23]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=56}}Malgré tut sòn, lor a l’han butà Nosgnor a la preuva, a son arvirasse a chiel, a son pa restà fedej a l’Aleansa che ‘l Pì-Àut a l’avìa fàit con lor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 2|Giudes 2:11-15]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=57}}A l’han arfudalo e tradilo l’istess ch’a l’avio fàit ij sò antich. A son ëstàit dësùtij tanme n’arch ëstorzù. {{verse|chapter=78|verse=58}}A l’han fàit anrabié Nosgnor cand ch’a l’han fasse ‘d santuari an onor d’àutri dio; a l’han falo dventé gelos con ij sò ìdoj. {{verse|chapter=78|verse=59}}Cand che Nosgnor a l’ha vëddulo, a l’é stane motobin anrabià e a l’ha arpudià Israel dël tut. {{verse|chapter=78|verse=60}}A l’ha chità ‘l templi 'd Silo, ël tabërnàcol anté ch’a l’era vivù an mes ëd sò pòpol<ref>O “ël santuari d’Adam”. Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giosue/Giosue 18|Giosuè 18:1]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 7|Geremìa 7:12-14]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 26|26.6]]. </ref>. {{verse|chapter=78|verse=61}}Soa Èrca, potenta e gloriosa, a l’ha lassala an man dij craseur<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 4|1 Samuel 4:4-22]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=62}}Anrabià contra sò pòpol, ch’a l’é ‘d soa proprietà, a l’ha bandonalo përch’ a fussa massà da la spa. {{verse|chapter=78|verse=63}}Ël feu a l’ha consumà tant ij giovo che le giovo anans che cantèisso cant ëd nòsse. {{verse|chapter=78|verse=64}}Ij sò sacerdòt a son ëstàit massà, soe vidoe a l’han gnanca podù fene deul. {{verse|chapter=78|verse=65}}Antlora Nosgnor a l’é dësvijasse coma s’a l’avèissa durmì, l’istess d’un guerié ch’as arpija dòp na ambriacura. {{verse|chapter=78|verse=66}}A l’ha butà an derota ij sò nemis tant ch’a në pòrto për sèmper la vërgògna. {{verse|chapter=78|verse=67}}Ma Nosgnor a l’ha lassà da banda ij dëssendent ëd Giusèp, a l’ha pa sernù la tribù d’Efraim. {{verse|chapter=78|verse=68}}A l’ha sernù, al pòst, la tribù ‘d Giuda, e ‘l mont ëd Sion, che tant chiel a-j vorìa bin. {{verse|chapter=78|verse=69}}A l’é là che a l’ha fabricà sò santuari, ferm tanme ‘l cél, etern tanme la tèra e ij sò fondament. {{verse|chapter=78|verse=70}}Nosgnor a l’ha sernù David, sò servent, col ch’a l’ha pijalo d’an mes a bërgerìe e pascagi. {{verse|chapter=78|verse=71}}A l’ha pijà David, ch’a mnava bestie an pastura, e a l’ha falo bërgé dël pòpol ëd Giacòb, Israel, soa ardità<ref>78:70-71 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 16|1 Samuel 16:11-12]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 7|2 Samuel 7:8]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/1Cronache 17|1 Crònache 17:7]].</ref>. {{verse|chapter=78|verse=72}}Chiel as në pijava soen con ël cheur an man, e a-j guidava con ëd man antiviste. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Salm]] q6qz9m0p40pjpwe2ishyuces3od74g3 0 1247 37932 33937 2026-06-10T16:35:57Z Dragonòt 119 37932 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Samuel|Prim e scond lìber ëd Samuel]]|previous=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 6|1 Samuel 6]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 8|1 Samuel 8]]|notes=}} {{chapter|7}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 1 Samuel 07.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 1 Samuel 07]] = 1 Samuel = == 7 == {{verse|chapter=7|verse=1}}A son donca rivà j’òm ëd Chiriat-Ieraim e a l’han tramudà l’Èrca ‘d Nosgnor ant la ca d’Aminadab, an sla colin-a. A l’han peui consacrà ‘l fieul ëd col-lì, Eleasar, përchè a guernèissa l’Èrca ‘d Nosgnor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 6|2 Samuel 6:2-4]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Crònache/1Crònache 13|1 Crònache 13:5-7]].</ref>. === Samuel, darié giùdes e liberator === {{verse|chapter=7|verse=2}}A l’era passaje motobin ëd temp, na vinten-a d’agn, dal di che l’Èrca ‘d Nosgnor a l’era stàita portà a Chiriat-Ieraim. Për tut col temp, ël pòpol d’Israel a sospirava dij bej temp che Nosgnor a fasìa bin sente soa presensa an mes ëd lor<ref>"...ma a l’era pa pì ëstàit parèj. Nosgnor a smijava ch’a l’avèissa bandonaje. O “Israel a gëmmìa për Nosgnor”.</ref>. {{verse|chapter=7|verse=3}}Anlora Samuel a l’ha dije a tut ël pòpol d’Israel: “Se përdabon i seve dispòst a torné a Nosgnor con tut vòst cheur, dësbarasseve 'd tùit ij dio foresté e dle mistà d’Astarte<ref>L’onor ch’a-j rendìo a la divinità semìtica d’Astarte, dea dl’amor e dla guèra, a l’era motobin spantià ant la società d’antlora për motiv dl’influensa dl’idolatrìa pagan-a (cfr. 1 Samuel 31:10; 1 Rè 11:5,33; 2 Rè 23:13).</ref> ch’a-i é an vòstre ca<ref>O: “an mes ëd vojàutri”.</ref>. Che vòst cheur e pensé a sio tnù frem mach an sù Nosgnor, e an gnun d’àutri. Réndje l’adorassion<ref>O: “serve”.</ref> mach a chiel, e chiel av salverà dal podèj dij Filisté”. {{verse|chapter=7|verse=4}}J’Israelita, anlora, a l’han fàit pròpi parèj: a son dësbarassasse dle mistà ‘d Baal e d’Astarte ch’a l’avìo antëcà e a l’han rendù adorassion mach a Nosgnor, pa a d’àutri. {{verse|chapter=7|verse=5}}Samuel a l'ha ancora dit: "Che tuta Israel a buta ‘l camp a Mispa e mi i pregherai për vojàutri". {{verse|chapter=7|verse=6}}Anlora a son acampasse a Mispa, a l'han tirà d’eva e a l'han spantiala dë 'dnans ëd Nosgnor e col di a l'han fàit digiun. A disìo: "I l'oma pëccà contra 'd Nosgnor ! " E Samuel a l'é stàit proclamà giùdes dj’Israelita a Mispa. {{verse|chapter=7|verse=7}}Ij Filisté, cand ch’a son vnùit a savèj che i fieuj d'Israel a j'ero assemblasse a Mispa, ij sò cap a son montà contra Israel. J’Israelita, savulo ch’a l’han, a l’é vnuje na gran tëmma dij Filisté. {{verse|chapter=7|verse=8}}A l’han dije a Samuel: "Chita pa 'd preghé për nojàutri Nosgnor nòst Dé, përchè a peussa salvene da le man dij Filisté"! {{verse|chapter=7|verse=9}}Anlora Samuel a l'ha ciapà un babero da làit e a l'ha falo sacrifiché a Nosgnor coma n’olocàust tut antregh. Peui Samuel a l'ha pregà për Israel e Nosgnor a l'ha daje da ment. {{verse|chapter=7|verse=10}}Antramentre che Samuel a stasìa ancora smonend l'olocàust, ij Filisté a son avzinasse për ataché Israel. Ma Nosgnor, a cola mira, a l'ha tronà con na vos gròssa contra dij Filisté ch’a son ampinisse dë sbarùv e j'Israelita a l'han batùje. {{verse|chapter=7|verse=11}}J'Israelita, surtì da Mispa a l'han dàit dré ai Filisté e a l'han butaje an derota fin-a sota a Bet-Car. {{verse|chapter=7|verse=12}}Anlora Samuel a l'ha butà an pé për memòria na gròssa pera, a l'ha butala an tra Mispa e Sen e a l'ha ciamala "Pera dël socors" përchè a disìa: "Fin-a a costa mira Nosgnor a l'ha giutane". {{verse|chapter=7|verse=13}}Umilià parèj ch’a son ëstane ij Filisté, costi-si a l'han pa pì seguità a intré drinta dij teritòri d'Israel. La man ëd Nosgnor a l’é stàita greva dzora dij Filisté për tùit ij di 'd Samuel. {{verse|chapter=7|verse=14}}Nen mach, ma anlora, a son tornà a j'Ebreo le sità che ij Filisté a l'avio ciapà a Israel, da Ecron fin-a Gath. Israel a l'ha liberà ij teritòri da la man dij Filisté. E a l'é staie pas dcò an tra Israel e j'Amorita. === Samuel giùdes === {{verse|chapter=7|verse=15}}Samuel a l'era stàit giùdes d'Israel për tùit ij di 'd soa vita. {{verse|chapter=7|verse=16}}Chiel a andasìa, minca n'ann a fè 'l gir ëd Betel, Ghilgal e Mispa, e a compìa sò ministeri an tùit coj pòst. {{verse|chapter=7|verse=17}}Peui a tornava a Rama, përchè a l'avìa ambelelì soa ca. Da lì chiel a ministrava la giustissia për Israel. An cola sità a l'ha dcò butà ‘n pé n'autar dedicà a Nosgnor. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Samuel]] 3x3a6is9wxdnpqyu4r8mh7ffmg3l91a 0 1492 37936 10679 2026-06-10T16:42:50Z Dragonòt 119 37936 wikitext text/x-wiki [[taula leteratura|Artorn a la Tàula]] ---- == Përchè 'l piemonteis i lo scrivoma parèj == I l'avoma tiraje giù 'l caplèt a la Ô e lòn, va savèi përchè, a l'é dëspiasuje a tanti, coma s'i l'avèisso faje n'ofèisa përsonal. Come se con né scopass i l'avèisso faje, volé via sò capel da 'n testa. Pròpi parèj. Parloma nen, peui, d'avèije gavà la tilde a la N (ñ). N'autra pi gròssa. E pura, an fasend lòn, i l'avoma mach chërdù d'avèi arpià la scritura tradissional dël Piemontèis. Ij nòstri vej che, con un gust pi sicur dël parlé, a l'avio 'd cò un sens linguìstich pi fin e pi giust, a j'ero pròpi ancaminasse an sla stra ch'i l'avoma peui piait noi-autri d'Ij Brandé, chi l'avoma concludù an pòche régole coj ch'a j'ero stait ij tentativ ëd prima, divers e incert ant le solussion, ma tuti ispirà a j'istessi prinsipi. Aj sarìa vaire còse da discute, ma i veuj fërmeme particolarment an sla question ëd l'O e su cola dla N piemontèisa, ch'a son peui an fond, se nen le sole, le pi importante ch'an divido da coj ch'a son restà fedej a la grafìa che, për comodità, i ciamrai a la Viriglio. Le autre a son question secondarie, ò almeno pi dlicà, ch'a l'han ancora nen tocà la sensibilità ortogràfica dij nòstri... aversari. (La paròla a l'é gròssa, për ëd përson-e gentile, ma... passiensa!). Ël prim ch'a l'é butasse a scrive 'l piemontèis, naturalment a l'ha pensà 'd dovré l'alfabet italian, ch'a l'era col ch'a conossìa mèj e che, an fond, a s'adatava 'd pi. Mach che an pràtica a l'é trovasse con don-trè son ch'a l'avìo nen ij segn corispondent an italian. E anlora a l'é adressasse a l'autr linguagi che, dòp l'italian, a l'avìa pi a la man, al fransèis. A cost a l'ha piaje 'l segn EU për scrive 'l son tërbol ëd la O (ö), bele ch'a l'avrìa podù dovré l'OE dij lombard; ma, fòrse, a coj temp, come linguagi, 'l fransèis a l'era da noi pi 'd ca che 'l milaneís. E, come an fransèis, a l'ha dovrà la U për ël son strèit ëd la U, che, etimologicament, a corispond an géner a na U latin-a. E parèj aj restava ancora doi son, la O larga e la O strèita, contra un segn sol restà disponìbil, la O. Scartà la OU fransèisa, nen giustificà da l'etimologìa, coma a l'é anvece an fransèis, aj restava mach da diferensié le doe O, an marcand con un segn ëd prolongament cola ch'a corispond a la O larga e an dovrand l'O sempia për ël son pi strèit. A j'era mach da serne, tra l'acent circonfless (ô), ël grave (ò) e anche, coma a l'han fait certidun, la diéresi (ö). S'a j'era d'incertësse an sël segn da serne, aj fasla nen; lòn ch'a l'era important, a l'era d'avèi fissà 'l prinsipi 'd dovèi distingue ij doi son dla O con un segn ëd prolongament an sla O larga, tanto pi che costa ò larga an Piemontèis a l'é sempre e mach tònica. Queich esempi: Ël médich Pipin, ant soa racòlta 'd Poesìe Piemontèis, dël 1783, a dòvra la Ö; mentre ant soa gramàtica (i l'hai sota j'euj la sconda edission, rivedùa da Luis Rocca) a dòvra l'acent grave, coma i foma noi. L'editor dël Cont Piolèt, 1784, anvece a dòvra l'acent circonfless, sempre për la O larga. La quarta edission dle poesìe dl'Isler (1821) a pòrta l'acent grave e l'istess as peul vëdde ant J'Acident d' Pòrta Palass, ossia Pòrta Palass a la matin d' mërcà, dël 1828. L'é nen ël cas adess ëd fé na stòria dla grafìa piemontèisa. Costi pòchi esempi a peulo basté. Natural, ch'a j'é 'd cò d'ecession; coste però a toco nen la validità dël prinsipi, ch'i l'avoma dit. E passoma a la N. Costa-sì, an Piemontèis, tra doe vocài e dòp l'acent tònich, a peul avèi doi son: un dental e n'autr nasal. Col dental a l'é comun a l'italian e as peul scrive l'istess: cana, Tòni, Mini, etc.; mach ch'a tocrà scrivlo con doi NN, quand ch'a l'é final, për nen prononsielo nasal. Così: ann, afann, etc. Ma l'autr, col ch'a l'han ciamà faucal e, për spieghelo, a l'han dëstorbà l'àrabo e l'ebràich, coma scrivlo? Tanti a l'han scrivulo e a lo scrivo ñ, ma cost a l'é 'l segn spagneul ch'a corispond a gn e, oltre a confonde, a dà nen n'idea dla natura dël son piemontèis. Ma prima 'd tut, coma ch'a l'é formasse cost son? Probabilment, ant un prim temp, la N a l'ha causà la nasalisassion dla vocal ch'a la precedìa; apress a l'é formasse, nen na dobia, ma doe N distinte, la prima nasal e la sconda dental, ch'a s'apogiavo, la nasal a la vocal prima e la dental a cola dòp. Doe N diverse, ch'a son restà ant ël monfrin, ant ël langaireul e an d'autri sotdialèt. Così: lan-na, ch'as dovrìa silabesse lan e na. Cost son a l'é 'd cò fòrse prononsiasse parèj ant ël turinèis, tant a l'é vèra che ant ël '700 as treuva la dobia N, an paròle come: lunna, sanna, etc. Pr'esempi an Calvo, an Isler, an Ventura, specialmente ant ij manuscrit e ant le stampe dël temp. An turinèis peui a l'é capitaje che la prima N nasal a l'ha fait casché la dental ch'a jë vnisìa apress, restand però sempre apogià a la vocal prima, përchè entravée da na legera aspirassion, che Costantino Nigra, ch'a l'era rendusse bin cont dël fenòmeno, a l'avia rendù con na H (lunha). Cost'H an piasrìa 'd cò dovrela noi, për marché nòstra famosa N piemontèisa mach ch'i voroma nen cissé 'd pi nòstr amis Paggio Fernando, profeta dla scritura a la Viriglio, e për lòn is contentoma d'un cit tratin (sman-a), an cost cas pi 'd division che d'union, ch'a peul basté a marché 'l dëstach. A l'é significativ che 'd cò col "Giorgin, Bard-Alpin", ch'a l'ha firmà le quartin-e 'd Pòrta Palass a la matin 'd mërcà, a l'avèissa già intuilo e dovralo. E aj në sarìa 'd cò d'autri da sité, ma për adess a basta. D'autra part a mancrà nen l'ocasion ëd torneje ansima, e anlora as podrà, an manera pi ordinà, porté d'autre dimostrassion, pòsto ch'a sio necessarie. Concludend, noi d'Ij Brandé, i scrivoma 'l Piemontèis, coma ch'i lo scrivoma, prima 'd tut përchè la nòstra a në smija na manera pi rassional e pi adatà a la natura 'd nòstr linguagi, e peui ëd cò përchè i chërdoma d'esse restà, an continuandla, ant cola ch'i pensoma ch'a sia la pi gënita tradission nostran-a. E i dioma nen, ch'a l'é 'd cò përchè ch'an pias parèj. Pinin Pacòt, Poesìe e pàgine 'd pròsa, Ca dë Studi Piemontèis - Turin 1985 (Ij Brandé VI, 1951) [[Categorìa:Leteratura piemontèisa]] [[Categorìa:Lenga piemontèisa]] [[Categorìa:Sagi]] [[Category:Pinin Pacòt]] 6wnslwjw1p78as400kay877533nlsfa 0 1632 37935 9078 2026-06-10T16:37:27Z Dragonòt 119 37935 wikitext text/x-wiki [[Neuv sermon subalpin|Artorn]] ---- Un dij nòstri amis a scriv: "Soens l’interesse për la cultura tradissional a fërnis për esse domini ‘d passion, dcò dësrassionaj, për un passà arcordà me 'ël bel temp antich', fieul d’un mond pì bel, sarà ‘nt soa naturalëssa a ras ëd valor autèntich. Core apress a la tradission me l’Eldorado përdù, conforma na vision moto bin condissionà dal romanticism, a l’é ‘d sicura nen la mej manera për guerné nòsta cultura da la scunciarìa dle mòde antamnà" [Carlin Ellena]. Vera, bele se "la tradission a l'è 'mportanta, i l'oma da avèj ëd disserniment: la régola a l'è nen la tradission, ma lòn che la tradission a l'ha fala seurte. Sossì a l'è armarcà da Nosgnor Gesù Crist, ch'a fa la critica dël tradissionalism religios an butand an evidensa la primassìa dla Paròla 'rvelà 'd Nosgnor. Ant ël capìtol 7 dël vangel second March, Gesù as confronta con ij tradissionalista religios ëd sò temp. Për ëd rason pràtiche, i l'avroma da dispartì nòstre riflession an ësto capìtol an tre part e butene an evidensa mach lòn ch'an ësmija ch'a l'abia n'importansa pì granda. ::'''Gesù e le tradission uman-e.''' "Antlora ij Farisé e 'n quàj magister ëd la Lej ch'a j'ero vnù da Gerusalem, a son radunasse dantorn a chiel. A l'avìo 'rmarcà che quaidun ëd Sò dissépoj a pijavo 'l mangé con man impure, visadì sensa aveje prima lavà, përchè ij Farisé e j'àutri Giudé a mangio pa sensa prima lavesse le man conforma la tradission religiosa tramandà dai sò antich. E quand che lor a torno dal mercà, a mangio nen prima 'd lavesse. A-i é vàire d'àutre osservanse ch’a l'han cariasse, com' a sarìa 'd lavé le cope, ij tupin, ij vas d'aram e ij let conviviàj. Ij Farisé e ij magister ëd la Lej a l'han ciamaje: 'Për còs' é-lo ch' ij tò dissépoj a vivo nen conforma la tradission dj’antich ma a pijo 'l mangé sensa lavesse prima le man?'. E chiel a-j respond: "Sicur che Isaìa a l'avìa bin profetisà 'd vojàutri ipòcrita, coma chiel a l'ha scrivù: Sto pòpol-sì am onora mach con ij làver ma ij sò cheur ‘d lor a l'é bin lontan da mi. Am rendo onor për nen, an mostrand ëd dotrin-e ch'a son mach ëd comandament uman. Com é-lo ch' i seve tant ëscrupolos ant l'osservansa ëd vòsta tradission, ma i troveve sèmper la manera 'd schivié lòn che Nosgnor a l'ha comandà?” (March 7:1-8). '''1. Gesù a fà na distinsion ciàira an tra tradission religiosa e Paròla ‘rvelà ‘d Nosgnor.''' Ij savant modern a chërdo che la religion a sia mach ël prodòt dël pensé 'd l'òm, ël tentativ uman d'acostesse al divin, l'acumulassion, l'ambaronament, ant ël cors dël temp, ëd tradission religiose: ideje, rituaj, esperiense, e via fòrt. A diso 'dcò, për conseguensa, che tut lòn ch'an passa la tradission a sarìa da pijesse 'd manera provisòria e da sogetesse sèmper a 'd revision periòdiche, përchè ch'a l'ha 'n valor relativ, e sossì a l'è bin giust. Lòn ch'a l'è nen giust, contut, a l'è che tut a sarìa da consideresse mach na tradission e, se pròpi as veul dilo, Nosgnor Dé as arvelerìa për ël mojen ëd cole tradission. An efet, lor a chërdo pa ch'a-i sìa na comunicassion dirèta 'd na paròla da part ëd Nosgnor e che cola-lì a sarìa mach na pretèisa mitològica. Tut a sarìa 'd tradission uman-e. E-lo parèj? Nò. Ëd tradission religiose a-i son ëd sicur, ma Nosgnor Dé a l'è arvelasse 'dcò 'd manera direta a 'd përson-e che Chiel a l'ha sernù. Le tradission religiose a peudo esse positive mach s'a resto fedej a j'arvelassion ch'a l'avìa originaje. An efet, le tradission a dvento soens na distorsion, na chërdensa sacralisà ch'a l'è nen legìtima. A l'è 'dcò vera, ant ël midem temp, ch'a-i son sèmper ëstàit ëd profeta fàuss ch'a l'avìo la pretèisa 'd parlé a nòm ëd Nosgnor, ma ch'a l'era nen parèj përchè soe ansidite “arvelassion” a j'ero na soa fantasìa o na soa fabricassion. I podoma parèj parlé 'd tradission legitime e 'd tradission nen legìtime, d'arvelassion génite e d'arvelassion fàusse. I l'oma da avej un necessari disserniment. Nosgnor Gesù Crist a esercitava 'd disserniment e an dis d'esercité 'd disserniment. Ant ël test ch'i consideroma ancheuj, Gesù nen mach a fasìa na ciara distinsion an tra tradission e Paròla 'd Nosgnor, ma a condanava la tradission religiosa dla pì part dj’Israelita 'd so temp coma quaicòsa che, an efet, a dëstorzìa e a fasìa schivié lòn che Nosgnor a l'avìa comandà ciàir an soa 'rvelassion. Lolì a càpita 'dcò ancheuj, quand ëd tradission religiose a ven-o sacralisà a dëscàpit dla fonsion primaria dla Paròla 'rvelà 'd Nosgnor e ch'i la trovoma ant la Bibia. '''2) A-i è na granda diferensa an tra l'andeje dapress a 'd tradission religiose e na relassion con la përson-a 'd Gesù.''' A-i è na granda diferensa an tra l'andeje dapress a 'd tradission religiose e 'l raport, la relassion përsonal con Nosgnor, ch'a l'è fàita ‘d fiusa e d'obediensa a soa volontà arvelà. A-i è tanta gent, ëdcò ancheuj, ch'as considera “religiosa” e “a pòst” dëdnans a Nosgnor quand ch'a va dapress, bin o mal, ai precèt tradissionaj dla gesia ch'a-j 'parten, soe pràtiche o chërdense, e a l'ha gnun-a vera relassion përsonal con Nosgnor (n'angagg ëd preghiera e d'ubidiensa al volèj arvelà 'd Nosgnor). Na përson-a parèj a l'è anganà e, an bon-a fej, as angan-a daspërchila. L'Evangel, parèj, a son-a për lor tanme 'n ciochin d'alarma, tanme 'n necessari disvijarin. '''3) Gesù a condan-a 'l formalism religios.''' Se ls categorìa 'd përson-e ch'is arferìa anans as podìa disse “an bon-a fej”, a-i è 'd tradissionalista e 'd formalista religios ch'a son an malafej. Gesù a-j consìders “ipòcrita”. A porto mach na mascra 'd religiosità mentre che so cheur ëd lor a l'è motobin lontan da Nosgnor. Soa religion, so andeje dapress a'd tradission religiose, a l'è mach na conveniensa sossial për sérve a 'n quaj anteresse stërmà. “Sërchè Noshnor, damentre ch'as peul trovelo; invochelo damentre ch'a l'è davzin. Che l'empi a chita soa via e l'òm përvers ij so pensé; ch'as converta a Nosgnor, ch'a l'avrà pietà 'd chiel, a nòst Dé, ch'a ven pa strach a përdoné” (Isaia 55:6-7). '''PREGHIERA''' Nosgnor Dé! Fa che mi sèmper mej, i pija 'n sël sério tò Fieul Gesù Crist, che mi i l'abia con chiel na relassion përsonal vera e ancreusa e che mi i sia sogetà a soa crìtica. I veij nen esse critich ëd yoa Patòla, ma 'n critich ëd mi medésim e dle tradission ëd mia gesia. I geuj verificheje diligent con toa Paròla arfirmand an mi lòn ch'a l'è pa conform a chila. Cissa an mi, it na preho, ëd sens critivh e 'd disserniment. Amen. [[Category:Pàul Castlin-a]] jnhhc2yq0xe72nd3g78dxns56qsp5oj 0 1779 37923 9439 2026-06-10T16:32:13Z Dragonòt 119 37923 wikitext text/x-wiki {{header | title = Le miserie 'd monsú Travet | author = Vittorio Bersezio | section = | previous = [[Vittorio Bersezio/Le miserie 'd monsú Travet/pàgina 58|pàgina 58]] | next = | notes = [[Vittorio Bersezio|Artorn]] - '''La grafìa a l'é nen cola moderna ma cola dovrà dal Bersezio.''' }} '''Sena ultima''' 'L Comendator e detti. 'L COMENDATOR A m'përmëtne?... Forsse i j dësrangio, ma sicoma j'eu 'na bôna neuva da deje, monssú Travet, i son ampressame a vnijla a porté. TRAVET 'Na bôna neuva? GIACHËTTA (Ahi! ch'j'eu paura che chiel sí a vena a guastene la frità). 'L COMENDATOR Sí sgnor, 'na bôna neuva. A côl inconvenient c'a j'è suceduje stamatin, a l'è tut rimedià. GIACHËTTA (S'j'eu dilo!) MADAMA TRAVET Da bôn? TRAVET Ma ant che manera c'a l'è rimedià? 'L COMENDATOR J'eu parlà mi con 'l Ministr... Ant côl prim moment i son stait d'co mi cosí sbalordí da côla calunia... j'era persuadume che chiel con quaich ciancia a l'aveissa daje ansa... j'era cosí indispetí ch'j'eu d'co parlaje a chiel un po' brusch... I lo prego d'përdoneme. Ma peui a sang freid, informandme mei coma c'a j'ero le cose, j'eu vist che chiel a n'avia nsun tort. I son dunque andait adritura dal Ministr e j'eu faje conosse la vrità. 'L Cap session a l'è nominà fora d'Turin... e chiel a l'ha côla promossion c'a j ven. TRAVET Da bôn!... côla promossion ch'i speto da tanti ani! Finalment a l'è vnua!... GIACHËTTA (I sôma bele andait). TRAVET Comendator, mi i lo ringrassio tant. 'L COMENDATOR I spero c'a acetrà... TRAVET S'a fussa arivà un moment prima... chi sa?... i saria magara lassame tiré, ma adess i m'treuvo ligà da 'na mia parola... E peui j'eu trovà 'na posission c'a m'dà d'pi d'guadagn, e pensand a mie masnà i l'aceto ancorché a sia forse nen tant brillant... GIACHËTTA Oh! un bel brillant c'a l'avia prima! (Paolin a lo calma). 'L COMENDATOR Dunque? TRAVET Dunque i ciamreu lon c'a m'ven d'giubilassion e i m'artiro. 'L COMENDATOR I peus nen deje tort... GIACHËTTA E mi i dagh rason gross coma 'l brass. Bravo, monssú Travet! A vedrà c'a s'na pentirà nen. TRAVET Tanto pi s'i vëdreu mia famia fortunà. C'a vena sí Paolin. Marianin avsinte... Dé sí vostre man. (A j'uniss) I seve spos. GIACHËTTA Finalment! PAOLIN Oh! che boneur! BRIGIDA (fasendse ananss) Tota Marianin, adess c'a buta sú cà, c'a m'pia mi për soa serva. GIACHËTTA Ah! për lolí no. Pié, sí a j'è le sent lire ch'i j'eu promëtuve, ma j'andreve a sërché fortuna da 'n'autra part. BRIGIDA Përchè? GIACHËTTA Përchè? Ciameilo a monssú Barbarot... Paolin, comenssa a feje un regal, nen a la sposa, ma al messé. Tè (a j dà la mostra d'Travet). Noiaitri i fôma moda neuva. PAOLIN Sí, me car, monssú Travet... me car papà... c'a m'përmétta ch'i j presenta... sí a j'è 'na mostra che... GIACHËTTA I spero c'a la riconossrà! TRAVET Mia mostra!... Mia povra mostra! Ma coma c'a l'ha chiel? GIACHËTTA A l'è semplice. I sôma andala a dësgagié e j'ôma portaila. TRAVET Ah! i sperava nen d'arvëdla cosí prest... Oh! che piasí!... Ah! a l'ha dame 'na vera sodisfassion. GIACHËTTA Ben, ben: parlômne pi nen. 'L COMENDATOR I j fas le mie congratulassion. A m'smia che sta sí për chiel a finissa për esse una felice giornà. TRAVET Sí; e i chërdo d'podei dí che da sto moment a son finije le miserie d'monssú Travet. '''Fin d'la comedia''' [[Category:Leteratura piemontèisa]] [[Category:Vittorio Bersezio]] [[Category:Le miserie 'd monsú Travet]] gukcwdtrh6kd6rtktktku4gc6kzinkd 0 2872 37934 14168 2026-06-10T16:36:58Z Dragonòt 119 37934 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[Rino Serra/Le fior dël mal|Baudelaire, Le fior dël mal]] | author = | section = | previous = [[Rino Serra/Le fior dël mal/090|XC. Ij set vej]] | next = [[Rino Serra/Le fior dël mal/092|XCII. Ij bòrgno]] | notes = }} == XCI. Le vejotin-e == <poem> ''A Victor Hugo'' '''I''' Tra le pieghe 'ntorzue dle veje capitaj, Doa tut l'oror medesim, l'ha 'l sò 'ncantament, I spijo, an ëscotand ij mè umor fataj, D'esse singolar, decrepit ëdcò 'nciarmant. Sti mostro dëssamblà un di a j'ero dàime, Eponin-a, o Laide! Mostro s-ciapà, torsù O gheub, volumje ben! Son ancora ànime. Sota ij cotin ës-ciancà e sot ij frèid tessù A rampio, flagelà da le bise estreme, Frissonand al fracass rolant ëd j'òmnibus E strensend-se al fianch,a le arlichie mideme Na borsëtta brodà 'd fior o 'd rebus; A troterelo parej ëd le marionëtte; E as rabasto come le bestie ferìe, O danso sensa vorèj, pòvre ciochinëtte Anté as pend un demòni sensa pietà! Sfinìe Come a son, a l'han l'euj penetrant come vrin, Ch'a luso mé chërpe doa l'eva 'd neuit arpòsa; Lor ëd la cita fija a son j'euj divin Che 'd lòn ch'a lus së stupis e rij, d'ògni còsa. Un mugg ëd cassie da mòrt ëd veje, e-vi notà Che a cole dle masnà a jë smijo e tant? La mòrt savanta 'n ste cassie istesse l'ha butà Un simbol d'un gust dròlo e bin anciarmant. E quand un fantasma debol i vëdd paresse E traversé 'd Paris ël quàder ch'a fërmiola, A më smija sempe che cost fragil esse As na vada dosman vers na cun-a neuva àora; A meno che meditand an sla geometrìa Mi im ciamo, a la vista 'd coj mèmber dëscòrd, Quante, ma quante vòlte l'ovrié a cambìa La forma dla scatola doa as buto tuj coj còrp. -Coj euj son ëd poss fàit ëd lerme, a milion... Crogieuj d'un metal motoben lusent rafreidà... Coj euj misterios l'han invincibij atrassion Për chi l'austera sfortun-a a l'ha bailà! '''II''' Ëd Frascati oramai mòrt Vestal an-namorà; Sacerdotëssa 'd Thalie! Dont ël sugeritor Sotrà a sa 'l nòm; famosa e vaporà Che Tivòli 'n di l'ha ombregià an soa fior, Tute a m'ancioco! Ma fra sti esse dlicà A-i é col, ch'a l'ha fàit dël dolor amel, Disend a la dedission che j'ale l'ha prëstà: Caval volant possent, men-me fin-a 'n cel! Un-a da soa patria al maleur esercità, L'àutra, che sò spos a l'ha carià 'd dolor E n'àutra da sò fieul Madòna pugnalà, Tute a l'avrìo podù fé un fium con sò pior! III A quante dë ste vejòte i son ëstaie dré! Un-a fra j'àutre, ant l'ora che 'l sol a manca Ansagnentand ël cel dle pì dosse ferìe ch'a-i é, Pensand, as setava 'n dëspart su na banca, Për scoté un ëd coj concert rich d'oton piasent, Anté ij soldà a vòlte 'mpinisso ij giardin, Che, an coste sèire dorà, doa arvive as sent, A verso 'n pò d'eroism ant ël cheur dij sitadin. Cola 'ncora drita, fiera e stand a regola, Col cant viv e guerié avidament aspirava; Sò euj a vòlte 's durvìa mé l'euj ëd veja aquila; Soa front ëd marmo fàita për ël laur smijava! '''IV''' Parej voi i marce, stòiche e pa iv lamente A travers ël càoss ëd le vivente sità, Mare dal cheur sagnant, cortisan-e o sante, Ël vòst nòm a-i era su minca boca sità. Voi ch'i sevi stàite glòria opura grassia, Pì gnun av conòss àora! Un cioch insivil A v'insulta 'n passand d'un amor ëd dëspresia; E su vòstr talon a sgambëtta 'n gagno vil. Vërgognose 'd vive, ombre 'nrupìe da bin, Paurose, schin-e piegà, voi rasente ij mur; Pì gnun av saluta, dëstin dròlo motobin, Rotam d'umanità për l'eternità madur! Ma mi, che con tenerëssa iv guern për leugn chi sìa, Con euj agità, bin fiss su vòstri pass incert, Tut com i fussa vòst pare, che maravija! I gusto sensa ch'iv n'arcòrse piasì divers: Vòstre passion novele, minca un-a a fiorirà Sombr o luminos, mi i viv vòsti di adess përdù; Mè cheur gioiss ëd vòstri vissi moltiplicà! Mia ànima riplend ëd tute vòstre virtù! Ruin-e! Mia famija! Servej congenit seve! Tute le sèire iv dagh un adieu grandios! Eve d'otant'ani, doman anté i sareve, An sle quaj a pèisa l'artij ëd Dio, Spaventos? </poem> [[Categorìa:Rino Serra]] [[Categorìa:Leteratura piemontèisa]] [[Categorìa:Baudelaire]] lez8xwq93xom3i5vhkvfv35erticx91 0 3052 37937 14550 2026-06-10T16:43:14Z Dragonòt 119 37937 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[Rino Serra/Garcia Lorca|Poesìe 'd Garcia Lorca]] | author = | section = | previous = [[Rino Serra/Garcia Lorca/026|Paesagi]] | next = [[Rino Serra/Garcia Lorca/028|La bandaròla drocà]] | notes = }} == Novèmber == <poem> Tuti j’euj A j’ero duvert Ëdnans a la sulitudin Scancelà dal pior. Tin Tan, Tin Tan. Ij verd sipress A guernavo soa ànima Arissà dal vent, E le paròle ‘mé faussìa A tajavo ànime dle fior. Tin Tan, Tin Tan. Ël cel l’era ‘nfiapì Oh sèira përsonera dle nìvole, Sfins bòrgna! Obelisch e siminere A fasìo bole ‘d savon. Tin Tan, Tin Tan. Ij ritm as curvavo E as curvava l’aria, Soldà ‘d nebia A fasìo dj’erbo Tirapere. Tin Tan, Tin Tan Oh sèira, Sèira dij mè àutri basin! Ideja lontan-a ‘d mia ombra, Sensa ragg d’òr! Sonaj veuid. Sèira tut drocheri Dzor pere ‘d silensi. Tin Tan, Tin Tan. Novèmber 1920 </poem> [[Categorìa:Rino Serra]] [[Categorìa: Poesìa]] [[Categorìa:Leteratura piemontèisa]] [[Categorìa:Garcia Lorca]] 5k0vwc39u0kpka3c3chpovvpxynkiwt 0 3137 37919 14780 2026-06-10T16:29:45Z Dragonòt 119 37919 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[Rino Serra/Garcia Lorca|Poesìe 'd Garcia Lorca]] | author = | section = | previous = [[Rino Serra/Garcia Lorca/050|La lun-a e la mòrt]] | next = [[Rino Serra/Garcia Lorca/052|Ël consèrt anterompù]] | notes = }} == Madrigal == <poem> I l’hai bèicate ‘nt j’euj Cand i j’ero cit e brav. Toe man a l’han rasentame E it l’has dame ‘n basin. (Le mostre a l’han istess andi, E le neuit mideme stèile). L’é duvertasse mè cheur Come na fior sot ël cel, Na fior, dai làver ëd lussuria E jë stam ëd seugn. (Le mostre a l’han istess andi, E le neuit mideme stèile). An mia stansa a sangiutava Come ‘l prinsi dla conta Për la steilin-a d’òr Ch’a l’avìa molà ij tornej. (Le mostre a l’han istess andi, E le neuit mideme stèile). I son ëslontaname da tò fianch Vulend-te bin sensa savèilo. Sai pa coma a son ij tò euj, Toe man e tòi cavèj. Mach an resta sla front La farfala d’un basin. (Le mostre a l’han istess andi, E le neuit mideme stèile). 1919 </poem> [[Categorìa:Rino Serra]] [[Categorìa: Poesìa]] [[Categorìa:Leteratura piemontèisa]] [[Categorìa:Garcia Lorca]] 2aqprll6uog5zyfcmxh9if1ywq3y3ps 0 3321 37928 34011 2026-06-10T16:34:39Z Dragonòt 119 37928 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Giudes|Giudes]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Giudes/Giudes 19|Giudes 19]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 21|Giudes 21]]|notes=}} {{chapter|20}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Giudes 20.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Giudes 20]] = Liber dij Giudes = == 20 == === Ciambreja dj’Israelita === {{verse|chapter=20|verse=1}}Anlora tuti j’Israelita coma s’a fusso ‘n sol òm a l’han lassà soe ca e a son assemblasse a Mispa a la presensa ‘d Nosgnor. {{verse|chapter=20|verse=2}}A la ciambreja ‘d tut ël pòpol ëd Dé a l’han pijàit pòst ij cap ëd tute le tribù d’Israel: quatzent òm a pé, bon a dé man a la spa. {{verse|chapter=20|verse=3}}Ij Beniaminita a l’avìo sentù dì che j’Israelita a j’ero montà a Mispa. J’Israelita a l’han ciamà: “Dëspieghene coma ch’a peul esse capità cost crimen”. {{verse|chapter=20|verse=4}}Ël Levita, l’òm ëd la fomna ch’a l’era stàita sassinà, a l’ha pijà la paròla e a l’ha dit: “Mia concubin-a e mi i j’ero fërmasse an Ghibea ‘d Beniamin për passeje la neuit. {{verse|chapter=20|verse=5}}Ij cap ëd Ghibea a l’han atacame ‘d neuit anserciand la ca ‘nté ch’i logiava. A l’avìo l’intension ëd masseme, e a l’han violentà mia concubin-a tant ch’a l’é mòrta. {{verse|chapter=20|verse=6}}Anlora mi i l’hai ciapà sò còrp e i l’hai squartairalo, mandand-ne ij tòch për tut ël teritòri dl’ardità d’Israel, dagià che coj ëd Ghibea a l’avìo comëttù un crìmen e n’infamia mai vëddùa anans an Israel. {{verse|chapter=20|verse=7}}É-lo che vojàutri i seve pa tuti d’Israelita? Donca discùtne e parlene adess ambelessì”. {{verse|chapter=20|verse=8}}Anlora tut ël pòpol a l’é aussasse coma ‘n sol òm e a l’han dit: “Gnun ed nojàutri a tornerà a soa tenda nì a soa ca {{verse|chapter=20|verse=9}}e i faroma contra Ghibea conform a lòn ch’a diso le sòrt<ref>Ebràich: "contra 'd chila a sòrt ". A l'é fàcil che 'l verb "i androma ansima" (נַעֲלֶה, na'aleh) a sia stàit pa butà për assident anans ëd "contra 'd chila" (עָלֶיהָ,'aleha).</ref>. {{verse|chapter=20|verse=10}}I serneroma des òm da minca sent, e mila da minca desmila an tra tute le tribù d’Israel. Costi-sì a sërcheran ëd proviande për l’armeja ch’a ‘ndran contra Ghibea ‘d Beniamin për castijé l’infamia ch’a l’ha comëttù an Israel. {{verse|chapter=20|verse=11}}A l’é parèj che j’Israelita a son butasse ansema, tuti aleà coma ‘n sol òm për andeje contra a cola sità. {{verse|chapter=20|verse=12}}Le tribù d’Israel a l’han mandà d’emissari për tuta la tribù ‘d Beniamin për dije: “Com é-lo che an tra ‘d vojàutri a l’é comëttusse ‘n tal crìmen? {{verse|chapter=20|verse=13}}Consegnene sùbit coj dësgrassìa ch’a stan a Ghibea, parèj ch’i peudo masseje e parèj purghé Israel da cost maleur”. Mach che ij Beniaminita a l’han pa vorsù scoteje ij sò frej israelita, {{verse|chapter=20|verse=14}}tant che, da tute soe sità ‘d lor, ij Beniaminita a son concentrasse a Ghibea con la determinassion ëd feje guèra. === Guèra contra ij Beniaminita === {{verse|chapter=20|verse=15}}Col di a son concentrasse vintesses-mila òm vajant d’arme, acorù da tute le borgià dij Beniaminita, sensa conté j’abitant ëd Ghibea, ch’a l’han concentrà setsent òm sernù. {{verse|chapter=20|verse=16}}An tra tuta cola tropa a-i era setsent guerié mancin antrenà special. Minca un ëd lor a podìa, con soa fronda ‘d frapé la pì cita sibla sensa manchela. {{verse|chapter=20|verse=17}}Da soa banda ‘d lor, j’Israelita, sensa conté ij Beniaminita, a l’han concentrà quatsent mila combatent d’esperiensa dë spa e ‘d guèra. {{verse|chapter=20|verse=18}}J’Israelita a son montà a Betel për consultesse con Dé. A l’han ciamaje: “Col ch'a l'é ëd nojàutri che montera-lo për prim a combate contra dij Beniaminita?”. Nosgnor a l'ha rësponduje: “Giuda a sarà an testa!”. {{verse|chapter=20|verse=19}}Passadoman bonora, j’Israelita a son acampasse an facia ‘d Ghibea. {{verse|chapter=20|verse=20}}A son surtì për ataché ij Beniaminita, an rangiandse, pront a la bataja, dë 'dnans ëd Ghibea. {{verse|chapter=20|verse=21}}Ij Beniaminita a l'han atacà da Ghibea e an col di a l'han massà vintedoi mila òm d'Israel. {{verse|chapter=20|verse=22}}Arpijandse corage, j’Israelita a l’han torna formà l’órdin ëd bataja ant l’istess leu ch’a l’avìo falo ‘l di anans. {{verse|chapter=20|verse=23}}J’Israelita, contut, a son ëvnùit a pioré ëdnans ëd Nosgnor fin-a sèira, peuj a l’han consultà ‘l Signor an disend: “L’omne pròpi da torné a fé guèra contra ij Beniaminita, ij nòstri frej?”. E Nosgnor a l’ha rësponduje: “Torneie!”. {{verse|chapter=20|verse=24}}An col second di, donca, j’Israelita a l’han torna atacà ij Beniaminita. {{verse|chapter=20|verse=25}}Meno che, na vira 'd pì, ij fieuj ëd Beniamin a l'han tacaje da Ghibea e sterminà disdeut mila combatent Israelita, tuti vajant ëd la spa. {{verse|chapter=20|verse=26}}Anlora tuti j’Israelita, l’armeja antrega, a son portasse a Betel. Ambelelà, astà a la presensa dël Signor, a l’han piorà e digiunà për tut col di-lì e a l’han smonuje ‘n sacrifissi d’olocàust e ‘d sacrifissi ‘d comunion. {{verse|chapter=20|verse=27}}J’Israelita a son montà për ciamé al Signor lòn ch’a l’avìo da fé; anlora l’Èrca dl’Aleansa as trovava an col leugh, {{verse|chapter=20|verse=28}}e Pineas, fieul d’Eleasar, fieul d’Aron, an col temp-là a prestava servissi a Nosgnor. Lor a l’han dit: “Dovrìo-ne seurte na vira ‘d pì për combate contra dij nòstri frej beniaminita, o nò?”. Nosgnor a l’ha rësponduje: “Tacheje! Përchè doman mi i-j butrai an podej ëd vòstre man”. === Derota dij Beniaminita === {{verse|chapter=20|verse=29}}Anlora Israel a l'ha piassà d'òm a l'avàit tut d'antorn ëd Ghibea. {{verse|chapter=20|verse=30}}Ël di apress, a l’era ‘l ters di, a son surtì për ataché ij Beniaminita e a son butasse an formassion ëdnans ëd Ghibea pròpi com a l’avìo fàit anans. {{verse|chapter=20|verse=31}}Ij Beniaminita a l’han fàit na surtìa e a son ëslontanasse da la sità, lassàndla sensa difèisa. Giusta com a l’avìo fàit anans, a son ancaminasse a frapé dur ij sò nemis. Na tranten-a d’Israelita a son ëstàit massà an sla stra ch’a men-a da Betel a Ghibea a camp dovert. {{verse|chapter=20|verse=32}}Ij Beniaminita, parèj, a l’han pensà ch’a l’avèisso butà ‘n derota j’Israelita coma la prima vira. Mach che j’Israelita a l’avìo arseivù l’òrdin espress dë scapé për tiré ij Beniaminita lontan da la sità an sla stra maestra. {{verse|chapter=20|verse=33}}Anlora tuti j’Israelita a l’han chità soe posission ëd lor e a son butasse pì andaré a Baal-Tamar. An col moment j’Israelita stërmà a l’avàit a son sautà fòra da sò pòst, a ponent ëd Ghibea. {{verse|chapter=20|verse=34}}Des mila òm sernù da tuta Israel a son presentasse dë 'dnans ëd Ghibea, e ‘l combatiment a l’é stàit motobin sosnù. Ij Beniaminita, contut, a l’avìo ancora pa capì che soa dësfàita ‘d lor a l’era darera dla pòrta. {{verse|chapter=20|verse=35}}Nosgnor a l’ha butà ‘n derota Beniamin ëdnans d’Israel: an col di-lì j’Israelita a l’han massà vintessinch mila Beniaminita, d’òm ch’a j’ero bon a combate. {{verse|chapter=20|verse=36}}Anlora ij Beniaminita a l’han vëddù ch’a l’avìo përdù la bataja. Da l’àutra banda, la rimanensa dj’Israelita a l’ha ancora përdù teren ai Beniaminita perchè a contavo an sj’òm amboscà contra 'd Ghibea. {{verse|chapter=20|verse=37}}J’amboscà a j’ero dëspiegasse an pressa e a j’ero lansasse contra dla sità. A l’han tacala e passà a fil dë spa tùit ij sò abitant. {{verse|chapter=20|verse=38}}J’Israelita a j’ero acordasse ‘d fé ‘n segnal a j’amboscà: costi-sì, rivà ch’a sarìo drinta dla sità, a l’avrìo fane monté na fumada gròssa. {{verse|chapter=20|verse=39}}J’Israelita a l'avrìo dovù viresse andaré e contrataché a col segnal. Beniamin a l'avìa ancaminasse a frapé j'Israelita: a l'avìa già massà na tranten-a d'òm; a disìo: gnun dùbit, lor a son an derota parèj dël combatiment passà. {{verse|chapter=20|verse=40}}Ma 'l segnal, na colòna 'd fum, a ancaminava a aussesse da la sità, e Beniamin, virasse andaré ch’a l’era, a l'ha vëddù che la sità a brusava tuta antrega con ël feu vers ël cel. {{verse|chapter=20|verse=41}}Cand che j’Israelita a son virasse andarera, ij Beniaminita a son fasse pijé da lë sparm përchè lor a podìo vëdde 'l maleur che a stasìa për riveje. {{verse|chapter=20|verse=42}}Anlora a son tirasse andaré dë 'dnans ëd la gent d’Israel e a son ëscapà anvers la stra dël desert. Mach che j'òm d'Israel a-j andasìo dapress e j'àutri, tornà da la sità, a l'han sarà ij Beniaminita an mes, sbarajàndje. {{verse|chapter=20|verse=43}}Sircondà ch'a son ëstàit ij Beniaminita, a l'han seguitaje sensa sosta da Nocah<ref>La tradussion a presupon la letura מִנּוֹחָה (minnocah, "da Nocah", cfr 1 Crònache 8:2) pitòst che 'l מְנוּחָה dël TM (menocah, "leu d' arpòs").</ref> anientàndje dë 'dnans ëd Ghibea da la banda 'd levant. {{verse|chapter=20|verse=44}}Ij tombà ëd Beniamin, an col di, a son ëstàit disdeut mila, tuti guerié vajant. {{verse|chapter=20|verse=45}}Ij survivù, viraje le spale al nemis, a son ëscapà ant ël desert, anvers ël Priòch ëd Rimon. Ma j'Israelita a l'han massane sinch mila për la stra. Peui a son andàit anans a steje dapress fin-a a Ghidom, an massand-ne d'àutri doimila. {{verse|chapter=20|verse=46}}Col di-lì, vintessinch mila dla gent ëd Beniamin, vajant ëd la spa, a son tombà an bataja, tuti guerié coragios. {{verse|chapter=20|verse=47}}Mach sessent òm a l'han faila a scapé, virand le spale e ciapand la stra dël desert, e a l’han trovà sosta al Ròch ëd Rimon. A son restà ambelelì për quat mèis. {{verse|chapter=20|verse=48}}J'òm d'Israel a son tornà a le sità beniaminite e a l'han passà a fil dë spa tuti j'abitant mas-cc. A l'han dëstrovù tute le sità abità<ref>La tradussion as basa an sla letura 'd מֵעִיר מְתִים (me'ir mëtim, "da na sità d'òm", valadì, "na sità abità"), pitòst che la letura מֵעִיר מְתֹם (me'ir mëtom, "da na sità 'd solidità" ) trovà ant ël Còdes ëd Leningrad (L).</ref> e fin-a 'l cabial e tut lòn ch'as podìa trovesse. Tute le sità ch'as trovavo an Beniamin a son ëstaite brusà. == Nòte == <references /> [[Categorìa:Bibia]] [[Categorìa:Testament Vej]] [[Categorìa:Giudes]] a8lphl57j6ueqj4vnn2znydlekv9t4v 0 4342 37933 33270 2026-06-10T16:36:19Z Dragonòt 119 37933 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re| Lìber dij Rè]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 4|1 Rè 4]]|next=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 6|1 Rè 6]]|notes=}} {{chapter|5}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 1 Rè 05.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 1 Rè 05]] = 1 Rè = == 5 == === Salomon a fà rivé ‘l material da costrussion pr’ ël templi<ref>La numerassion dij vers an nòstra version d’arferiment a l’é diferenta da cola dël test ebràich (BHS).5:1-18 a corispond a 5:15-32 dël test ebràich</ref> === {{verse|chapter=5|verse=1}}Ël rè Chiram ëd Tir a l’era sèmper ëstàit n’amis sincer ëd David. Cand che Chiram a l’é vnùit a savèj che ‘l fieul ëd David, Salomon, a l’era dventà ‘l neuv rè d’Israel, a l’ha mandaje d’ambassador për feje le congratulassion. {{verse|chapter=5|verse=2}}Anlora Salomon a l’ha rësponduje con ës mëssage-sì: {{verse|chapter=5|verse=3}}Ti 't sas che mè pare David a l'era pa stàit bon a drissé un templ an onor ëd Nosgnor sò Dé, përchè a l'era stàit ocupà a fé 'd guere an tùit ij front fin-a che 'l Signor a l'ha sogetaje ij nemis. {{verse|chapter=5|verse=4}}Ma ora Nosgnor mè Dé a l'ha fame sicur daspërtut; i l'hai pi nen d’afronté d'aversari o mnasse pericolose. {{verse|chapter=5|verse=5}}Parèj, i l'hai pijà la decision ëd fé fabriché un templi për onoré ‘l nòm dël Signor mè Dé, giusta coma Nosgnor a l'avìa dije a mè pare David: ‘Tò fieul, che un di mi i butrai an sël tròno a tò pòst, a sarà chiel ch’a farà fabriché ‘n templi për  fé onor a mè nòm<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 7|2 Samuel 7:12-13]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/1Cronache 17|1 Crònache 17:11-12]].</ref>’. {{verse|chapter=5|verse=6}}Parèj donca, comanda che a sio tajà për mi 'd séder dël Liban. Ij mè servitor a travajeran con ij tò. I pagherai a tò servent tut lòn che a të smija, përchè ti 't sas bin che a-i j'é gnun bon a copé j'erbo parèj dla gent  ëd Sidon”. {{verse|chapter=5|verse=7}}A l’é pròpi piasuje a Chiram d’arsèive ‘l mëssagi ‘d Salomon, e a disìa: “Ël Signor a l'ha da esse benedì për avèje dait ancheuj a David un fieul pien ëd sust për governé la granda nassion d’Israel”. {{verse|chapter=5|verse=8}}Peuj a l’ha mandaje a Salomon costa rëspòsta-sì: “I l'hai arseivù ël mëssage ch'it l'has mandame. Mi i ’t darai tut ël bòsch ëd séder e d'arsipress ch'it l'has da manca. {{verse|chapter=5|verse=9}}Ij mè sërvent a-j faran vnì giù dal Liban al mar. A sarà tut carìà dzora 'd rastèj galegiant fin-a al pòst ch'it am mostreras. Ambelelà a sarà sernù e  dëscarìà e ti 't podras portetlo via. An cambi ti 't supliras le proviande che i l'hai da manca për mia cort regal”. {{verse|chapter=5|verse=10}}A l’é parèj che Chiram a l'ha procuràje a Salomon ij séder e j'arsipress, vàire che a l'ha vorsune, {{verse|chapter=5|verse=11}}An cambi, Salomon a l'ha fornije a Chiram minca n'ann 20.000 cor<ref>Ël test ebràich a l'ha "vint cor": un cor a l'era a l'ingròss 450 lìter, valadì 4 sach da 5 min-e; la version greca (εἴκοσι χιλιάδας) e 'l test paralel an 2 Crònache 2:10 a l'han <nowiki>''</nowiki>20.000<nowiki>''</nowiki> bat. un <nowiki>''</nowiki>bat<nowiki>''</nowiki> a l'era na misura lìquida: truch e branca 11pinte piemontèise o na mesa brinda mandrògna: për lòn sto quantitativ a l'era apoprè 'd 440.000 lìter. </ref> ëd gran e le proviande për soa cort real, e ancor 120.000 cor d'euli d'oliva pur. {{verse|chapter=5|verse=12}}Parèj, Nosgnor a l'ha conceduje a Salomon la saviëssa ch’a l'avìa promëttuje. E an tra Chiram e Salomon a l'é staie bon-a pas e un tratà d'aleansa. {{verse|chapter=5|verse=13}}Rè Salomon a l'ha arcrutà na corvé<ref>Echip ëd travaj. Costa parola ebraica (מַס, mas) a s'arferiss a 'n trep d'ovrié anrolà për servissi pùblich o dël rè.</ref> dij travaj ëd coscrission da tut Israel, 30.000 òm an tut. {{verse|chapter=5|verse=14}}Chiel a l'ha mandane për torn 10.000 an Liban, minca mèis: lor a travajavo ambelelà  për un meis e peui a tornavo për doi mèis a ca. Ël sovrintendent ëd la fòrsa ‘d travaj a l’era Adoniram. {{verse|chapter=5|verse=15}}Salomon a l'avìa 'dcò 70.000 ovrié bon a tramudé ij materiaj e 80.000 picapere a strompé 'd pere an montagna, {{verse|chapter=5|verse=16}}sensa conté ij 3.300 ufissiaj ëd prefetura, ch’a j'ero prepòst a la supervision dij travaj. {{verse|chapter=5|verse=17}}Për órdin dël rè a son ëstàit gavà fòra 'd ròch ëd qualità për podèj serve da pere për le fondamenta dël templi. {{verse|chapter=5|verse=18}}Coj ch’a travajavo për Salomon e Chiram e j'ovrié 'd Biblos<ref>O “Gebal”.</ref>, a-j dësgrossavo; ëdcò la boscamenta e le pere 'd costrussion a son  ëstàite prontà për ël templi. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Re]] ot8gxjf0inpcptejtbt4mafk54z0vyv 0 4894 37918 30067 2026-06-10T16:26:42Z Dragonòt 119 37918 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Geremia|Geremìa]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Geremia/Geremia 38|Geremìa 38]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 40|Geremia 40]]|notes=}} {{chapter|39}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Geremia 39.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Geremia 39]] = Geremìa = == 39 == === La drocà ‘d Gerusalem === {{verse|chapter=39|verse=1}}Dël mèis ch'a fà des ant l'ann che a fà neuv dël regn ëd Sedecia, rè 'd Giuda, Nabucodenesar a l'ha spostà soa armeja antrega contra 'd Gerusalem e a l'ha butaje l’assedi<ref>[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 25|2 Rè 25:1]] e [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 52|Geremìa 52:4]] a dan la data pì precisa dl'ann ch'a fà des del mèis ch'a fà des che dl'ann ch'a fà neuv, ch'a sarìa dël 15 ëd Gené 588 a. C.</ref>. {{verse|chapter=39|verse=2}}Ant ël quart mèis dl'ann ch'a fà óndes, ël neuv dël mèis: a l'ha durbì na brecia ant ij murajon dla sità {{verse|chapter=39|verse=3}}e a son intraie tuti j’ufissiaj dël rè 'd Babilònia an manera trionfal an passand për la Pòrta ‘d Mes. A j’ero Nereghel Sereser ëd Sin-Maghir, Nebosar-Sechim, cap dj’ufissiaj, Nereghel-Sereser, comandant ëd le trope 'd finagi e tuti j'àutri ufissiaj dël rè 'd Babilònia. {{verse|chapter=39|verse=4}}Vëdù përparèj, Sedecia, rè 'd Giuda, e tùit ij soldà, a son ëscapà 'd neuit dal giardin dël rè, travers la pòrta 'n mes a le doe muraje e a l'han ciapà la stra dla vàuda dl'Arabà. {{verse|chapter=39|verse=5}}Ma ij soldà caldé a l'han daje dapress fin-a che a l'han fërmà Sedecia 'nt la vàuda 'd Gérico e a l'han portalo da Nabucodenesar, rè 'd Babilònia, a Ribla ant ël pais d'Amat, andova che 'l rè a l'ha pronunsià sò giudissi dzora 'd chiel. {{verse|chapter=39|verse=6}}Ël rè 'd Babilònia a l'ha fàit massé ij fieuj ëd Sedecia pròpi sota ij sò euj, a Ribla; ël rè 'd Babilònia a l'ha 'dcò fàit massé tùit ij nòbij ëd Giuda. {{verse|chapter=39|verse=7}}A l'é fin-a rivà a gavé j'euj a Sedecia e a gropelo con ëd caden-e për ëmnelo a Babilònia. {{verse|chapter=39|verse=8}}Ant ël mentre, ij Caldé a l'han daje feu al palass dël rè e a le ca dla gent, an drocand giù tute le muraje 'd Gerusalem. {{verse|chapter=39|verse=39}}Nabusaradan, cap ëd le vardie, a l'ha peuj deportà an Babilònia tuta la rimanensa dla popolassion che a l'era restà an sità, ij traditor che a j'ero passà sota 'd chiel e tut ël rest ëd la gent. {{verse|chapter=39|verse=10}}A l’ha fàit resté ant ël pais ëd Giuda mach ij pòver dël pòpol, coj ch'a l'avìo pa nen, daséndje le vigne e ij camp da goerné. === Geremìa a resta an Giudèa === {{verse|chapter=39|verse=11}}Për lòn ch’a riguarda Geremìa, Nabucodenesar, rè 'd Babilònia, a l'ha daje a Nabusaradan, cap ëd le vardie, coste istrussion: {{verse|chapter=39|verse=12}}“Varda ‘ndova ch’a l’é Geremìa e guernlo, faje pa dël mal, ma fà tut lòn che chiel at dirà ‘d fé”. {{verse|chapter=39|verse=13}}Lor-lì anlora, valadì Nabusaradan, cap ëd le vardie, Babusasban, cap dj’ofissié, Nereghel-Sereser, cap ëd le trope 'd finaja, e tui j'ofissiaj pì an sù {{verse|chapter=39|verse=14}}a l'han mandà a pijé Geremìa da la cort ëd la përzon anté ch’as trovava ancora e a l'ha consëgnàilo a Godolia, fieul d'Achicam, fieul ëd Safan, përchè a lo compagnèissa a soa ca e përparèj Geremìa a l'ha podù stess-ne an mes a soa gent. {{verse|chapter=39|verse=15}}Nosgnor a l’avìa daje cost mëssagi a Geremìa cand ch’a l’era ancora an përzon: {{verse|chapter=39|verse=16}}“Vaje a dì a Ebed-Melech l'Etìop: ‘Ël Signor dl’Univers, ël Dé d'Israel, a dis parèj: ‘Òhi, i farai a sta sità tut lòn ch’i l’avìa mnassà ‘d feje për soa ruin-a, nen për soa bin; an col di-lì mie paròle as compiran ëdnans ai tò euj. {{verse|chapter=39|verse=17}}Ma mi an col di 't salverai la vita - a dis ël Signor - ti 't saras pa consëgnà ant le man dj'òm ch’at fan tëmma. {{verse|chapter=39|verse=18}}Përchè mi 't salverai sicura; ti t'andras pa a meuire dë spà, ma toa vita a sarà goernà, përchè it l'has avù fiusa an mi - parèj a dis ël Signor”. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Geremia]] so42qlaw06r69tg0h81bzqpyixxgzzr 0 4963 37931 33960 2026-06-10T16:35:37Z Dragonòt 119 37931 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Cronache|Ij lìber dle Crònache]]|previous=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/1Cronache 21|1Crònache 21]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/1Cronache 23|1 Crònache 23]]|notes=}} {{chapter|22}} {{TOCright}} = 1 Crònache = [[Figura:La Bìbia piemontèisa - 1 Crònache 22.ogg|miniatura|La Bìbia piemontèisa - 1 Crònache 22]] == 22 == {{verse|chapter=22|verse=1}}E David a l'ha comandà: “Cost-sì a sarà ‘l pòst anté ch’a sarà edificà ‘l Templi dël Signor Dé e ‘l leu dl’autar për j’olocàust d’Israel!”. === Preparassion për ël Templi === {{verse|chapter=22|verse=2}}Peui chiel a l'ha comandà 'd buté ansema ij forësté che a j'ero ant ël pais e 'd feje fé ij picapere, për scurpì le pere da taj, për fabriché ‘l Templi 'd Nosgnor. {{verse|chapter=22|verse=3}}David a l’ha prontà dcò un baron ëd fèr, për fé ij ciò dij batent dël Portal e për le granghìe, ij froj, e le spranghe, e na caterva 'd bronz che as podìa pa peisesse. {{verse|chapter=22|verse=4}}As podìa dcò pa contesse 'l baron ëd bion ëd séder che la gent ëd Sidon e 'd Tir a l'avia mnà a David. {{verse|chapter=22|verse=5}}David a disìa: “Mè fieul Salomon a l'é ‘ncora giovo e sensa esperiensa, e 'l Templi che mi i veui fé fabriché për Nosgnor a l'ha da esse avosà an tuit ij pais për grandëssa e splendrior. Mi donch i veui pronteje tut ël necessari”. Për sòn David, anans ëd meuire, a l'avia fait ëd gran preparativ. {{verse|chapter=22|verse=6}}Peui, ciamà a chiel sò fieul Salomon, a l'ha comandaje 'd fabriché un Templ a Nosgnor, Dé d'Israel. {{verse|chapter=22|verse=7}}David a l'ha dije a Salomon: ”Car ël mè fieul, mi i l'avìa desiderà tant ëd fé drissé un Templi për onoré ’l nòm dël Signor, mè Dé. {{verse|chapter=22|verse=8}}Mach che ‘l Signor a l’ha dime: Ti 't l'has fàit vaire guère e sbardlà motobin ëd sangh. Për lòn ti 't podras pa edifiché na Ca a mè nòm: përchè i l'hai vëddù tròp sangh ësvërsà për tèra. {{verse|chapter=22|verse=9}}Ma varda, at nasrà un fieul, ch’a sarà un rè 'd pas, nen mach, ma mi i-lo farai vive 'n pas con tùit ij tò nemis d'antorn; për lòn chiel a sarà ciamà Salomon<ref>Visadì: òm ëd pas.</ref>. Për tuta la vita mi i-j darai pas e rechie a Israel. {{verse|chapter=22|verse=10}}A sarà chiel ch’a farà fé 'n Templi dedicà a mè nòm; për mi a sarà un fieul e mi i sarai për chiel un pare, i mantnirai për sèmper ël tròno ëd sò regn an Israel’<ref>22:7-10 cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 7|2 Samuel 7:1-16]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Crònache/1Crònache 7|1 Crònache 7:1-14]].</ref>. {{verse|chapter=22|verse=11}}Ore, car ël mè fieul, che Nosgnor a sia con ti, che ti 't l'àbie la possibilità 'd prosperé e 'd fé fabriché la ca ëd Nosgnor, tò Dé, parej com a l'avia promëttù. {{verse|chapter=22|verse=12}}Ch’as degna Nosgnor ëd dete saviëssa e sust, ant ël moment che at sernerà al govern d'Israel, e che a peussa dete 'l don ëd savej vive conform a la Lege dël Signor tò Dé. {{verse|chapter=22|verse=13}}Mach a costa condission tl'ambrocras an costa vita: se 't butras deuit e sust ant ël pratiché Ij Comandament e le prescrission che Nosgnor a l'avia daje a Mosè përche a-j mostreissa a Israel. Sie fòrt e coragios, gnun-e tëmme, va pa a perd-te<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giosuè/Giosuè 1|Giosuè 1:6-9]].</ref>! {{verse|chapter=22|verse=14}}Varda, mi con tùit ij mè sfòrs i l'hai prontà, për le spèise dël Templi 'd Nosgnor, 100.000 talent d'òr, 1.000.000 ëd talent d'argent, aram e fèr da nen podèj peiseje. I l'hai dcò prontà bòsch e pere, e ti 't l'has giontane ancora. {{verse|chapter=22|verse=15}}Ti 't l'has dcò con ti vaire ovrié: 'd murador, ëd picapere e boscairant con tuti j'artesan ij pì espert. {{verse|chapter=22|verse=16}}Òr, argent, bronz e fèr: a-i në j’è vàire ch'it veule. Doma<ref>Ëdcò: “Dun-a”.</ref>! But-te a l'euvra e che Nosgnor a sia con ti!”. {{verse|chapter=22|verse=17}}Peui David a l’ha comandà a tùit ij cap d’Israel ch’a giutèisso sò fieul Salomon an cost progèt. {{verse|chapter=22|verse=18}}A l'ha dije: “É-lo, miraco, pa con vojautri, Nosgnor vòst Dé? L'han-ne pa conceduve la pas an tuit ij finagi dj'anviron, butand an mie man ij vòsti nemis? An efet, al di d'ancheui 'l pais a l'é sotmëttù a Nosgnor e a soa gent. {{verse|chapter=22|verse=19}}Donca, dispon-e cheur e ànime vòstre a sërché Nosgnor, vòst Dé, peui alveve, drissé 'l Santuari 'd Nosgnor Dé, përchè l'Èrca dl'Aleansa 'd Nosgnor e j'asi sacrà a Dé a sio tramudà ant la Ca ch'a l'ha da esse edificà a nòm dl'Etern”. === Nòte === <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Cronache]] 0uvqhjby91yci3iv4pxk63gs1csyrap 0 5029 37922 33890 2026-06-10T16:31:42Z Dragonòt 119 37922 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re| Lìber dij Rè]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 21|2 Rè 21]]|next=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 23|2 Rè 23]]|notes=}} {{chapter|22}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 2 Rè 22.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 2 Rè 22]] = 2 Rè = == 22 == === Ël regn ëd Giosia an Giuda === {{verse|chapter=22|verse=1}}Giosia<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremìa/Geremìa 3|Geremìa 3:6]].</ref> a l'avìa eut agn cora ch’a l'é dventà rè, e a l'ha regnà trantun agn a Gerusalem. Soa mare a l'era Iedida, fija d'Adaia, da Boscat. {{verse|chapter=22|verse=2}}Chiel a l'ha fàit lòn ch'a l'é aprovà da Nosgnor e seguità le pianà 'd David, sò grand. A l'é pa dëstornass-ne nì a drita e nì a snìstra. {{verse|chapter=22|verse=3}}L'ann ch’a fà disdeut dël regn ëd rè Giosia, ël rè a l'ha mandà lë scriba Safan, fieul d'Asalia fieul ëd Mesulam, al Templ ëd Nosgnor, con coste drite: {{verse|chapter=22|verse=4}}“Monta dal gran sacerdòt Chilchia e dije che a ten-a pront ij sòld portà ant ël templi, che ij guardian ëd la seuja a j'ero andàit a cheuje da la gent. {{verse|chapter=22|verse=5}}Ciàmje d'armëtte ai mèistr dij travaj ëd costrussion për ël Templi dël Signor. Costissì a dovran paghé a soa vira j'ovrié destinà a la restaurassion dël Templi. {{verse|chapter=22|verse=6}}Lor a l’avran da angagé j'artisan, ij costrutor e ij murador ch’a dovran ëdcò caté bòsch e péra sislà për ij travaj ëd riparassion. {{verse|chapter=22|verse=7}}A-i sarà pa da manca 'd controlé 'l dné consignà ant le man ëd costissì, përchè lor a son ëd gent onesta”. === Chilchia a dëscheuvr la Lege ‘d Nosgnor === {{verse|chapter=22|verse=8}}Chilchia, gran sacerdòt, a l'ha dit a Safan, segretari: “I l'hai trovà 'l Lìber ëd la Lege ant ël Templ ëd Nosgnor”. E Chilchia a l'ha daje ‘l ròtol ch’a lo contnìa a Safan che a l'ha lesulo. {{verse|chapter=22|verse=9}}Anlora, lë scrivan Safan a l'é andàit dal rè e a l'ha arferije: “Ij tò servitor a l'han fàit fonde l'argent dël Templ e a l'han armëttulo a j'esecutor dij travaj, ancaricà al Templi dël Signor”. {{verse|chapter=22|verse=10}}Nen mach, ma lë scrivan Safan a l'ha dije al rè: “Chilchia ël sacerdòt a l'ha ‘dcò dame un lìber ch’a l’ha trovà”. E Safan a l'ha lesulo dë 'dnans dël rè. {{verse|chapter=22|verse=11}}Cora che 'l rè a l'ha sentù le paròle dël Lìber ëd la Lege, chiel a l'ha s-ciancasse soe vestimente për dé espression a tut sò sbaruv. {{verse|chapter=22|verse=12}}Parèj, ël rè a l'ha comandaje al sacerdòt Chilchia, a Achicam fieul ëd Safan, a Acbor fieul ëd Micaia, a lë scriba Safan e a Asaia sërvent dël rè: {{verse|chapter=22|verse=13}}Andé, consulté për mi, për tut Giuda e për ël pòpol, l'oràcol ëd Nosgnor a motiv ëd le paròle 'd cost lìber ch’a l’é stàit trovà. An efet l'ira dël Signor a l'è granda, përchè a l'é anviscasse contra 'd nojàutri a motiv che ij nòstri cé a l'han pa scotà le paròle 'd cost lìber e an soe assion a son nen inspirasse a lòn che a l'é stàit scrivù për noi”. {{verse|chapter=22|verse=14}}Përparèj che 'l sacerdòt Chilchia, Achicam, Acbor, Safan e Asaia a son andàit da la profetëssa Culda, fomna 'd Sulam, fieul ëd Ticva e novod ëd Carcas, òm ëd la vardaròba; chila a vivìa an Gerusalem ant lë scond quartié, ël Misné. Lor a l’han ciamaje lòn che adess as dovèissa fé. {{verse|chapter=22|verse=15}}Chila a l'ha rësponduje: “Sossì a l'é lòn ch’a dis ël Signor Dé d'Israel: ‘Arferije a l'òm che a l'ha mandave da mi: {{verse|chapter=22|verse=16}}Ël Signor a l'ha dit sòn: ‘Vardé, mi i faso tombé un maleur dzora 'd cost pòst e a sò abitant, tut lòn che 'l rè 'd Giuda a l'ha lesù ant ël lìber a 'ncapiterà sicura. {{verse|chapter=22|verse=17}}Dal moment che lor a l'han chitame e a l'han brusà d'ancens a d'àutri dio për provocheme al fot con tute j'euvre 'd soe man ëd lor, mia flin-a a flamberà contra 'd cost leugh e as dëstisserà pa!’. {{verse|chapter=22|verse=18}}Arferije al rè 'd Giuda ch’a l'ha mandave a consulté 'l Signor: ‘Sòn a dis ël Signor Dé d'Israel për lòn ch’a riguarda le paròle che it l'has sentù: {{verse|chapter=22|verse=19}}Da già che tò spìrit a l'é vnùit sensìbil e it ses umiliate dë 'dnans dël Signor, an ëscotand mie paròle contra 's leugh e ij sò resident, valadì che tut a vnirà na desolassion e na maledission, ti 't ses ës-ciancate ij vestì e ‘t ses butate a pioré dë 'dnans ëd mi, e dcò mi i l'hai scotate. Sossì a dis ël Signor. {{verse|chapter=22|verse=20}}Për sòn mi i farai pa tombé ij disastr ch’i l’hai promëttù ‘d mandé fin a tant che ti ‘t saras an vita e ch’it sie sotrà an pas. Ti ’t vëdras pa ij disastr ch’i farai tombé dzora ‘d costa sità’”. E coj-lì a l'han arferije 'l mëssagi al rè. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Re]] 10xn3s2xbn0sd61mi8rlyzesqbvnode 0 5038 37924 29385 2026-06-10T16:32:31Z Dragonòt 119 37924 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Isaia|Isaìa]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Isaia/Isaia 44|Isaìa 44]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 46|Isaia 46]]|notes=}} {{chapter|45}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Isaia 45.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Isaia 45]] = Isaia = == 45 == === Ciro, l'òm che Nosgnor a l’ha sernù === {{verse|chapter=45|verse=1}}Ël Signor a dis parèj ëd Ciro, col che chiel a l'ha soasì: “Mi i l'hai pijalo për man, për tiré giù dë 'dnans ëd chiel le nassion, për fé droché la spa dal fianch dij rè, për deurbe dë 'dnans ëd chiel ij batent ëd le pòrte e gnun porton a restrà sarà. {{verse|chapter=45|verse=2}}Sossì a l’é lòn ch’a dis ël Signor: “Mi i marcerai dë 'dnans ëd ti, i raserai ij grotolum dël teren<ref>O: "i spianerai ij mont".</ref>, i s-ciaprai le pòrte 'd bronz, i s-ciaperai le bare 'd fer. {{verse|chapter=45|verse=3}}It darai ij tesòr ëstërmà e le richësse scondùe, përchè ti 't sapie che mi i son ël Signor, Dé d'Israel, col ch’at ciama për nòm. {{verse|chapter=45|verse=4}}Për amor ëd Giacòb, mè servent, e d'Israel mè sërnù, mi i l'hai ciamate për nòm, i l'hai date na nòmina bele se ti ’t ëm conossìe pa. {{verse|chapter=45|verse=5}}Mi i son ël Signor e a-i në j'é gnun d'àutri; fòra 'd mi a-i é gnun d’àutri dio; i farai an manera che ti 't sie lest ant ël fé, bele ch' it ëm conòsse pa. {{verse|chapter=45|verse=6}}Përchè venta ch'as sapia che, da 'ndova ch'a-i sponta 'l sol fin-a 'ndova che a cala, a-i é gnun dio fòra che mi. Mi i son ël Signor e a-i në j'é pa d'àutri. {{verse|chapter=45|verse=7}}I son mi ch’i creo ël ciàir e lë scur, ch’i fas ël bin e ch’i faso rivé la malora; mi, ël Signor, i faso tut sòn. {{verse|chapter=45|verse=8}}Che ij cej a peudo stissé da l'àut e le nìvole a faso pieuve la giustissia; ch'as deurba la tèra mnand la salvassion e che a gica ansem a la giustissia. Mi, ël Signor, i l'hai creà tut sòn. === Nosgnor a dà n’avertiment === {{verse|chapter=45|verse=9}}Miraco che a peudrìa chestioné con col ch'a l'ha modlalo un vas ëd crèja an mes a j'àutri? Forse che la creja a-j dirà al tupiné: ‘Lòn ch'it fas-to?’. Opura: “Toa euvra a ven pa a taj<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Roman/Roman 9|Roman 9:20]].</ref>?”. {{verse|chapter=45|verse=10}}Col che a l'é ch'as n'ancalerà a dije a sò pare: “Përchè ch’it l’has dame la vita?” O a na mare: “Përché has-to fame parèj?”. {{verse|chapter=45|verse=11}}Ël Signor, ël Sant d'Israel, sò creator, a dis: “Miraco i veule ciameme sl'avnì dij mè fieuj e deme d'órdin an sël travaj che i l'hai da fé? {{verse|chapter=45|verse=12}}Mi i l'hai fàit la tèra e 'dzora 'd chila i l'hai creà l'òm; mi con le man i l'hai dëspiegà ij cej e i dago d'órdin a tùit ij sò strop. {{verse|chapter=45|verse=13}}Mi i l'hai falo nasse për la giustissia; i spianerai soe stra. Chiel a 'rcostruirà mia sità e a manderà andaré ij me deportà sensa paghé 'd sòld e sensa cadò - a dis ël Signor ëd l'Univers. === La conversion futura dij pagan === {{verse|chapter=45|verse=14}}Ël Signor a dis parèj: “A passeran a ti le richësse d'Egit e le marcansìe d'Etiòpia, ansema con ij Sabej, gent granda e gròssa, a saran tùit tò; at ëvniran apress ancadnà, as angënojeran dë 'dnans a ti, e at suplicheran an disend: “Dé a sta da toa part; d'àutri dio a-i në j'é pa!”. {{verse|chapter=45|verse=15}}Dabon, ti 't ses un Dé ch'a së stërma<ref>O: "A l'é vera, Dé d'Israel, nòst Salvator, ti 't travaje an manere misteriose".</ref>, Dé d'Israel, nòst Salvator! {{verse|chapter=45|verse=16}}J’artesan ch’a fàbrico d’ìdoj a saran umilià. A l’avran tuti da patì ‘d dësgrassie. {{verse|chapter=45|verse=17}}Israel a sarà salvà da Nosgnor për sempe. I patireve mai pì confusion o svergna. {{verse|chapter=45|verse=18}}Përchè parèj a dis Nosgnor ch'a l'ha creà ij cej; chiel, ël Dé che a l'ha modlà e fàit la tèra, ch’a l'ha fala parèj ëd na region servaja, ma a l'ha modlala përchè a fussa pien-a 'd gent: “Mi i son ël Signor; a-i në j'é pa d'àutri”. {{verse|chapter=45|verse=19}}Mi i l'hai pa parlà dë stërmà, ant un leu scur. I l'hai pa dije a la sëppa 'd Giacòb: sërcheme a dzoneus! Mi i son ël Signor, col ch’a parla con giustissia, ch’a nunsia lòn che a l'è giust e bon! {{verse|chapter=45|verse=20}}Sambleve e vnì! Avzineve tùit ansema, scampà da e nassion! Han-ne pa ‘d sust coj ch’a pòrto un tòch ëd bòsch scurpì e a prego un dio ch'a peul pa salveje? {{verse|chapter=45|verse=21}}Manifesté e porté ‘d preuve, dëscute pura an tra 'd vojàutri! Col ch’a l’é ch’a l'ha fàit sente cole ròbe-lì da vàire e a l’ha preanunsiaje già d'antlora? Miraco son-ne pa mi ël Signor: Fòra che mi a-i é gnun d'àutr dio, fòra che mi a-i é pa 'd dio giust e ch'a peudo salvé. {{verse|chapter=45|verse=22}}Pais tuti dla tèra, vnì da mi e i sareve salvà, përchè mi i son Dé; a-i në j'é pa d'àutri! {{verse|chapter=45|verse=23}}I lo giuro 'dzora 'd mi midem, da mia boca a-i seurt la vrità, na paròla che a cangia pa; dë' dnans ëd mi minca un gënoj as piegherà, tute le lenghe a giureran për mi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Roman/Roman 9|Roman 14:11]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Filipeis/Filipeis 2|Filipèis 2:10-11]].</ref>. {{verse|chapter=45|verse=24}}As dirà: Giustissia e potensa as treuvo mach an Nosgnor! Vers ëd chiel a vniran, vërgognos, coj ch'a j'ero anrabiasse contra 'd chiel. {{verse|chapter=45|verse=25}}Ant ël Signor tute le generassion d’Israel a saran giustificà e an chiel as glorieran. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Isaia]] tlitxpz857x6xxb81vi5yi6z4posdkn 0 5143 37939 26046 2026-06-10T16:44:11Z Dragonòt 119 37939 wikitext text/x-wiki [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Giuda|Artorn]] ---- === Introdussion a la litra dl'apòstol Giuda === La litra (o epìstola) 'd Giuda a l'é 'n librèt ëd pòche paròle dël Testament Neuv ant la Bìbia. A l'avìa scrivula n'òm ciamà Giuda, ch'as presenta coma 'l frel ëd Gesù e 'd Giaco. L'autor a l'é nen da confond-se con l'àutr Giuda Iscariòta, ël traditor ëd Gesù. Costa litra a l'é adressà a tùit ij chërdent ëd Gesù. L'autor, Giuda, a veul comuniché un mëssagi important. A l'ha scrivula vers la fin dël prim sècol, probabilment antorn al 70-80 d. C. Lolì a rend costa epìstola un dij test ij pì antich dël Testament Neuv. Ël mëssagi prinsipal dl'Epìstola 'd Giuda a l'é 'd buté an guardia ij chërdent contra le dotrin-e fàusse e 'd comportament ch'a son ësbalià. Giuda a parla 'd përson-e ch'a l'avìo dëstorzù la vrità 'd Gesù e ch'a vivìo 'd manera inmoral. Chiel a-j ciama "intrus" përché a j'ero infiltrasse ant le comunità cristian-e për difonde d'ideje sbalià. L'obietiv ëd Giuda a l'é d'ancoragé ij chërdent a resté ferm an sla fede na vira për sèmper arseivùa e a vive second j'amaestrament ëd Gesù. A-j esòrta a dësfende la fede 'd manera vajanta. L'epìstola 'd Giuda an mostra l'importansa dla vrità, dla moralità e dl'amor fratern ant la vita dij chërdent. 3r4i8d0tipljdc9c4ay2r55vi1cmajn 0 5158 37946 26469 2026-06-10T16:48:06Z Dragonòt 119 37946 wikitext text/x-wiki [[Luigi Pietracqua/Don Pipeta l'asilè|Artorn]] ---- === CAPITOL I === '''''Përchè ant la malincònica Viëta dle Sòme as trovava una misteriosa gargòta, scura e sensa anssëgne.''''' Al fond dl'antica Contrà dle Quatr Pere, a snistra passand ëdnans a la pòrta dle Tor, pòchi ani fa j'era ancora una viëta ch'a servia ' d passage e coj ch'a vorìo andè a sbochè a Pòrta Palass [1].  As ciamava, e i chërdo che ancora ultimament a l'aveissa nen perdù cost nòm, la Viëta dle Sòme. A metà d'costa viëta j'era una pcita rampa, con una pcita piataforma, dove anticament as fasia propi 'l marcà dle sòme. Ant coi temp là Turin a l'era richissim ëd cost gener ëd viëte: ma i chërdo che pì bruta, pì malincònica, pì spersa che costa ai na fussa gnun-e. Tant a l'è vera lòn, che i sotror dla sità j'ero vnù bel'e lì a piantè sò quartè general, trovand forse gnun d'autri pòst pì scartà e pì adatà për lor. Ma la pcita stòria ch'i vad a conteve a rimonta a un temp motoben anterior a costa invasion ëd bëcamòrt ant la Viëta dle Sòme. Figureve che, pòch su pòch giù, a l'è question d'un secol fa! [2]. Antlora le sgnore a portavo 'l gardanfan e j'òmini ’l codin. Tra le raire boteghe 'd cola viëta, e precisament dova che pì tard s'era vnusse a butè un sëbrè, e peuj an ultim un cavagnè, j'era donque a coj temp na specie 'd cantin-a, ò betola, ò gargòta ch'as veuia ciamesse, dova ij bon Turineis amanti dla doja andasìo a bèive sò ciorgnet da stërmà. L'era verament una gargòta misteriosa, përchè da fòra a l'avia gnun-e ansëgne, gnun distintiv d'ostaria; e drinta ventava tnì 'l lum anvisch anche 'd pien mesdì, tant com'a l'era scur. 'L paravent [oggi diremmo: la porta a vetri] ch'a servìa d'intrada a cola botega, a l'avia i veder ëd teila ansirà: lòn ch'a rendia ancora pì scur l'interno. La padron-a 'd col stabiliment as ciamava Catlin-a. L'era vidoa, e a l'avia un fieul e una fia, ch'a stasìo con chila, e ch'a la giutavo a tirè anans la baraca. Ma se la veja Catlin-a as podia ancora ciamesse na bela dòna, për soa in-negabil robustëssa, granda e gròssa ch'a smiava un dragon, tant' sò fieul Batista com soa fia Genojefa a j'ero ij doi pi brut e pì infelici tipi 'd creature ch'as podeissa inmaginè. Batista, a l'età d'19 ani sonà, l'era ancora così pcit, ch'a l'avrìo gnanca pijalo a fé 'l soldà; sò plagi l'era neir, soa facia rupìa fin-a da masnà; ij cavej a smiavo dë stopa; 'l nas l'era decisament col d'un can boldòch, e la boca, quand a la durvia, a smiava un forn. Anssoma, 'l pòver fieul a l'avia una fisionomia tut'ansema dle pì brute; l'unica cosa ch'a l'aveissa 'd men-o ributant, l'era l'espression ëd j'euj. Ij sò euj, se un a l'aveissa guardalo un po' fiss, a l'avio un non so che d'attraent, ëd magnetich, e quaich vòlta a mandavo fòra certi lamp d'inteligensa così viv, così espressiv, che quasi a fasìa paura. L'è fòrse për lòn che j'aventor ordinari dla gargòta a dislo tuti ch'a ventava nen fidesse 'd Batista, përchè a l'avia j'euj forchin. Epura l'era la pi bon-a pasta 'd fieul ch'as podeissa trovè. La pòvra Genojefa, peui, a l'avia la facia così oribilment maltratà da le vairòle, ch'a l'era tuta cuverta 'd pitocure. Pi giovo 'd doi ani che sò fratel, l'era però pi granda dë statura e pì drita 'd còrp. Ansi, se un a l'aveissa mach guardala da la part ëd la schin-a, a l'avria nen poduje neghè una certa eleganssa ant ij sò moviment, na certa sveltëssa e grassia relativa; ma, vista 'd facia, a l'avia assolutament pì gnente 'd seducent. Ël pare 'd coste doe creature l'era un caporal djë sbiri. Quand l'è mòrt, son fomna Catlin-a l'avia fait diversse supliche al Vicariato, ai Ministr e fin-a al Re për oten-e una penssion ò un sussidi qualonque. Ma da gnun-e part a l'avia mai podù oten-e gnente. Finalment as pretend che ij sgnori del Vicariato, pijà da la compassion për cola pòvrà vidoa con doe masnà, a l'aveisso conceduje '1 local ëd cola gargòta, con 'l përmess ëd vende 'l vin. Anssi quaicadun a pretendia ch'a l'aveisso dcò conceduje 'l privilegi 'd nen paghè gnun-ne fojëte [3]. Lòn ch'a l'è nen bastansa. provà dai document ch'i l'hai consultà për scrive costa stòria. Un dij privilegi che positivament a godia però l'ostaria anònima 'd Catlin-a, a l'era col ëd podei vende sò vin anche ant le ore 'd divossion, quand cioè tuti j'autri dovio rigorosamente ten-e sarà, e guai s'a fusso stait sorpreis da la fòrssa a pratichè 'l pì pcit comerssi. L'era un sacrilegi ch'a ventava scontè con diversi trat ëd còrda, gnentemeno! Se donque as considera ' vantage che la vidoa Catlin-a a podia ricavè da costa ecessionalissima concession, a l'avìa nen da lamentesse sicurament. Difatti, quantonque l'aparensa esterna e interna 'd cola gargòta a fussa meschinissima, la veja Catlin-a a fasia d bonissim afè, e a l'avia sò borssòt ben guernì. J'aventor ordinari 'd soa betola j'ero diversi amis ëd sò marì, cioè singh ò ses sbiri che tuti ij dì, quand as trovavo an libertà, l'avio pià l'abitudine d'andè là a fè soa sòlita partia a Tre-set. Lolì ant ij dì d'lavor. A la festa, peui, la betola l'era leteralment piena d'ògni sòrt ëd gent: ovriè, sonador, arvendiòjre 'd' Pòrta Palass, giugador, sacrista, servitor, maslè, soldà, ecc., ecc. Ant le ore 'd divossion as podia franch pì nen intresse, tant com'a j'ero pien-e le pòche taole, tant com'a l' fum dle pipe e l'odor d' siola fricassà, e l'atmosfera asfissiant ëd cola pitoresca riunion, a fasìo ste andarè chionque a l’aveissa avù 'l nas un po' dlicà. Con un sòld ëd San Morissi, che antlora a valìa 5 sòld, as beivia una pinta 'd bonarda 'd prima qualità: con un autr sòld as mangiava una porsion, e a së stasia alegher... Chi ch'a l'avria nen acetà una vita così bela? Ël darmage a l'era però che l'Autorità eclesiastica l'avia comenssà a ingelosisse un po' tròp ëd col traghet misterios, tolerà con scandalosa facilità dai sgnori Decurion e da l'Autorità politica! [4]. Pòch distant da cola gargòta j'era l'abitassion ëd monssgnor Gattinara, che ant coi temp a l'era Arcivesco 'd Turin [5]. A fòrsa d'continuè, la gargòta misteriosa l'avia comensà a dè ant l'euj 'd quaich prèive scrupolos, ël qual a s'era subit fasse premura d'avertine conssienssiosament 'l reverendissim Nunsio. Soa Riverenssa l' Nunsio Apostòlich, dòp d'avei pijà chiel le pi precise informassion an propòsit, a l'ha furnì për feine una scrupolosissima e precisa relassion a soa Eminenssa. Soa Eminenssa, figuromsse un po', apena l'ha savù lòn l'è andait su tute le furie! "Coma? As beiv, as mangia, as gieuga an temp dle divossion? E l' Vicariato a lassa fe lòn? E la Polissia l'ha ancora nen impedì un tant scandol?... A mi! Ij n'a parlroma al Prinssi! E '1 Sant'Ufissi a n’a sarà subit informà!". E così l'è stait. Quantonque, aparentement, a-i fussa sempre staje 'l pì perfet acòrdi tra l'Autorità eclesiastica e l'Autorità civil, ij malumor, ij pciti dispet, le pcite invidiusse, tanto pi ant coi temp, as peul disse ch'a j'ero sempre a l'ordin dël dì, tant da na part coma da l'autra. L'era aponto cola l'epoca ch'a s'agitavo certe controverssie 'd drit publich religios tra la S. Sede e '1 Govern del Re 'd Sardegna, controversie che 'l cont Bogin [6] celebre ministr antlora 'd Carlo Emanuel III, l'era peui pì tard arivà a risòlve con sodisfassion ëd tuti; ma che, specialmente ant coj dì che nòstra stòria a l'ha prinsipi, a mancavo nen ëd prodüe certi sord malumor, ij quai, da qualonque part a scopièisso, a furnìo peui sempre për rubatè adòss al bass popol. L'è inutil: guardoma pura le stòrie 'd tuti ij temp, e i trovroma sempre cost pòver Popol costrèt a portè chiel la pen-a d'ògni passion individual, d'ògni caprissi, d'ogni frenesia 'd coj ch'as ciamo ij potent; i trovroma sempre cost pòver Cirineo obligà a portè ancora le cros dj'autri, dòp d'esse già stait carià për sò cont pròprio d'ògni pì insoportabil pèis. A l'è positiv che adess i veui nen ocupeme a esaminè 'd che gener a fusso cole controversie nè com'a nasseisso, nè com'a fusso sofocà dal celebre ministr piemonteis. I l'hai mach nominaie an passand, për podei peui butè ij me letor an grado dë spieghesse belle da lor le cause direte e indirete 'd certi aveniment ch'i stagh për contè, e ch'a formo coma 'l pròlogo 'd mia semplice stòria. Ognun a sa che, an fatto 'd toleransa, la Cesa 'd Roma e ij sò rapresentant an tute le part dël mond l'han sempre avù la bela qualità 'd mai vorei transige a qualunque cost, për qualonque pressi. E i fatti pì vërgognos për l'umanità, le violensse pi crudej, le guère fratricide, e j'assassinii, e le torture, e le përson perpetue, e ògni pì bruta infamia che le stòrie dj'òmini d'ògni temp a l'abio da registrè, as devo aponto atribuisse a costa eterna e fatalissima intoleranssa dij fanatich sacerdoti 'd Roma. Quand un a sa che, precisament ant col'epoca, për ignòbil tradiment, l'autor dla Stòria Civil del Regno'd Napoli, Pietro Giannone [7], a l'era arëstà për ordin dël Re 'd Sardegna, e strassinà prima ant ël castel ëd Miolans, peuj ant 'l fòrt ëd Ceva, për ëvnì finalment a meuire ant la sitadela 'd Turin, un a peul subit inmaginesse a che mira ch'a fussa anlora l'intoleransa religiosa... Ma lassoma core coste citassion ëd nòm e 'd fatti stòrich, precipitoma nen l'ordin ëd nòstr Racont, e tiroma anans. ---- '''Nòte''' [1] La Contrada delle Quattro Pietre era l'ultimo tratto dell'attuale Via Porta Palatina. Cambiò nome nel 1860, quando il palazzo che inglobava le Torri fu dal Ministero delle finanze ceduto al Municipio, il quale fece prontamente aprire l'antica e duplice porta, ne ordinò il restauro e l'isolamento, facendo atterrare le brutte case che le stavano attorno. Il palazzo era fabbricato in mattoni colla schietta eleganza delle opere militari dei tempi romani. Nei bassi tempi fu la dimora dei Longobardi, e vuolsi che più tardi vi dimorassero Carlo Magno, Carlo il Calvo ed altri imperatori e re. I merli che incorniciano le due torri vennero aggiunti nel 1404. La parte veramente romana è il solo muro di facciata tra le due torri fatte molti anni dopo. Essendosi nel 1699 aperta piú a ponente (nella piazza della frutta, poi Milano) una porta chiamata di S. Michele e poi Vittoria, fu chiusa la vetusta porta Palatina, ma prevalse nel popolo l'uso di chiamare col nome dell'antica la porta nuova, ond'è che tuttora il sito, a un dipresso ove sorgeva, chiamasi Porta Palazzo. Nel 1724 il palazzo fu concesso per uso di carceri al Vicariato, e le sue torri presero il nome di Torri del Vicariato. Ora serve di carcere di donne accusate di delitti comuni (Torricella, Torino e le sue vie, 1868). Nella « Pianta geometrica della Città di Torino » annessa a detto volume, poiché si tiene conto dei piani regolatori, le Torri appaiono già isolate. Ma nella « Pianta » del Maggi, 1840, unita alla « Descrizione di Torino » di Davide Bertolotti (ristampa anastatica Viglongo, 1968) tutto il vetusto agglomerato edilizio risulta quale era da tempo immemorabile. La comunicazione diretta colla Piazza Emanuele Filiberto, al fondo di Contrada delle Quattro Pietre, era Via delle Beccherie, poi scomparsa nello sventramento. Viëta dle Sòme poteva essere il nome dialettale di tale via o di una sua diramazione. [2] Luigi Pietracqua scriveva queste righe nel giugno 1867. [3] La Foglietta era un'imposta che colpiva il commercio interno in alcune città, come Torino (mentre altre ne erano esenti), in aggiunta al normale balzello daziario. Per la sua stessa natura e per le angherie dei gabellieri, che spesso esercitavano anch'essi abusivamente il commercio, in condizioni privilegiate verso i negozianti regolari, questi reclamavano contro « l'imposta della Foglietta, cosí universalmente aborrita e detestata» (ricorso del 1851 dei negozianti di pelli e fabbricatori di guanti in Torino) ma dovette passare lungo tempo prima che l'angarioso gravame della Foglietta sparisse. [4] Decurioni si chiamavano i reggitori del Comune, quindi autorità amministrative. Quella politica era rappresentata soprattutto dal Vicario, qualcosa che stava tra il Prefetto ed il Questore odierni. [5] Francesco Arborio di Gattinara (si chiamava Angelo Maria, ma assunse il nome di Francesco vestendo l'abito dei Barnabiti) nacque a Gravellona, diocesi di Vigevano, nel 1656 e morí in età di 87 anni nel 1743, dopo essere stato Vescovo di Alessandria e per sedici anni Arcivescovo di Torino, dal 1727. [6] Giambattista Bogino, uno dei piú sagaci uomini di governo piemontesi (1701-1784). Se ne parla nelle note finali. [7] Pietro Giannone nacque ad Ischitella (Capitanata) il 7 maggio 1676 e morí il 17 marzo 1748 nella Cittadella di Torino ove era prigioniero. Fu sepolto nell'antica chiesa di Santa Barbara, nel recinto della Cittadella, con essa demolita. L'Istoria civile del Regno di Napoli, gli diede celebrità mondiale, ma gli causò la scomunica da parte dell'Arcivescovo di Napoli, poiché vi sostenne la tesi della piena indipendenza dello Stato dalla Chiesa. Esule, riparò a Ginevra ove abbracciò il Calvinismo e scrisse un poema, il Triregno, ostilissimo alla Chiesa. Attratto in un tranello, cadde nelle mani del governo piemontese, che si fece strumento di persecuzione per servilismo al Papato. Nel 1738 fu costretto a sottoscrivere un atto di abiura, ma non riebbe a libertà. Del suo arresto e della sua prigionia nella Cittadella di Torino, fino alla morte, parla a lungo Luigi Gramegna nel suo romanzo storico: Il Cicisbeo. akjiowjl054opn4buaocu0vvtyulnu3 0 5183 37929 28810 2026-06-10T16:34:57Z Dragonòt 119 37929 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej|Testament Vej]] | previous = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich|Ij Deuterocanònich]] | next = | notes = }} = Ij liber deuterocanònich = '''Ij liber deuterocanònich''' (visadì dlë scond cànon) a son coj liber dël ''Testament Vej'' ch'a son ëstàit acetà da la Cesa latin-a e da la Cesa greca, ma ch'a son ëstàit an part o dël tut arfusà da la Comunion anglican-a e da le cese protestant. Coste cese a-j considero vàlid pa nen për la formassion d'articoj dotrinaj, ma mach për l'edificassion përsonal. Dai protestant a son ciamà apòcrif ''(nen autèntich).'' Ij liber deuterocanònich a son comprèis ant la vërsion greca dla Bìbia dita dië ''Stanta'' (ch'a forma 'l cànon ansidìt d'Alessandria), mentre ch'a son nen na part ëd la lista dij lìber considerà ispirà da j'Ebrèo, definì ant ël prim sècol d. C. (ël Cànon ebraich). Costi lìber a j'ero lassà fòra (arfudà) përchè sucessiv a Esdra e nen ëscrit an ebràich, combin che vàire dë sti-sì a sio stàit artrovà ant ël sécol ch'a fà vint d'edission ebràiche an tra ij manoscrit dël Mar Mòrt, ch'a armonto a anans dlë scond sècol. Ant la tradission cristian-a costi lìber a son ëstàit considerà canònich dal Decrèt ëd Damaso o ''De explanatione fidei,'' emanà da Damaso, vësco d Roma ant l'ann 382 ([http://catho.org/9.php?d=bxk#a4j test latin]). {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- bgcolor= "navajowhite" ! colspan="6" | Liber deuterocanonich |- bgcolor="sandybrown" ! Titol ! Autor ! Lenga ! Data ! Contnù ! Nòte |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Giudita|Giudita]] | anònim | grech forsi su 'n proto-test ebraich përdù | redassion final ant slë scond sécol durant l'arvira dij Macabé contra la përsecussion d'Antìoco IV Epifane | Assedi dla sità giudèa ‘d Betulia da part ëd Oloferne, general ëd Nabucadnesar (605-562 a. C.) rè dl’Assiria (an realità babilonèis). Na vidoa bela e divòta për nòm Giudita a riess a fé ambriaché ‘l general e a-j taja la testa. Lolì a pròvoca la dërota dj’asediant. | Ant na cornis ëstòrica e geogràfica fàita mach a truch e branca e dël tut ësbalià, i l’oma sì la dëscrission ëd l’antërvension ëd Dé për ël mojen ëd na fomna, simbol ëd la nassion giudàica e ciamà a la resistensa contra ‘l përsecutor ëstrangé. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Tobia|Tobia]] | anònim | grech forsi su 'n proto-test ebraich përdù | inissi dle scond sécol a.C. forsi an Israel | A Nìnive ‘l giudé Tòbi, dventà bòrgno, a manda so fieul Tobìa da ‘d so parent lontan a Ectabana. Ambelelà a sta Sara, che ‘n demòni a j’avìa massà ij so marì. Durant ël viagi, Tobìa a l’é compagnà da l’àngel Rafael ch’a rend possibil ël mariage an tra Sara e Tobìa e, a so artorn. A variss Tòbi. | Sto-sì a l’é ‘n romans popolar ëd la tradission sapiensial pagan-a, ch’a esòrta a la fidelità a la Lege, malgré j’aversità dla dispërsion dj’ebrèo. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Prim Macabé|Prim lìber dij Macabé]] | anònim | grech forsi su 'n proto-test ebraich përdù | fin dlë scond sécol an Israel | A rapresenta ‘n rendicont ëstòrich detajà e precis ëd la lòta nassionalista guidà dai frej macabèj (Giuda, Giònata e Simon) an tra ‘l 176 e ‘l 134 a. C. contra la dominassion dij Seleucida an Israel, an particolar contra Antioch IV. | Lë stil ëd cost lìber a smija a le narassion ëstòriche dël Testament Vej (1-2 Samuel, 1-2 Rè, 1-2 Crònache). |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Scond Macabé|Scond liber dij Macabé]] | anònim compendiator ëd n'euvra an sinch liber ëd Giason da Cirene, scritor giudé dla diaspora | diret an grech | fin dle scond sécol an Israel | Cost liber a l’é pa ‘l séguit ëd 1 Macabé ma a presenta j’aveniment ch’a riguardo la lòta dij Macabé an tra ‘l 176 e ‘l 160 d. C. (ch’a corëspond ai capìtoj 1-7 ëd 1 Macabé). | A presenta ‘d manera ciàira l tema teologich ëd la creassion dal nen, dl’arsurression dij giust, dij mérit dij martir e dl’antërcession për ij mòrt. Coste tre ùltime dotrin-e a son pa mostrà dal Testament Neuv) |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Sapiensa|Sapiensa]] | pseudoepigraf ëd Salomon | grech | A Alessandria d'Egit an tra 'l 20 a.C. e 'l 38 d.C. Girolam, dël 405, a l'ha atribuilo a Filon d'Alessandria (15 a.C.- 45 d.C.). | A conten tre part: ij capìtoj 1-5 a trato dël destin uman ëscond Dé; ij capitoj 6-11 a son n’elògi dla sapiensa; ël capìtol 14 a trata dl’idolatria e dle stàtue ‘d Caligola ant le sinagòghe. | A presenta la sapiensa ‘d Dé. A l’é stàit scrivù dai giudé dla dispërsion (diàspora) e a presenta ciàr n’influensa elenista. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Sirach|Sirach]] | Gesù fieul ëd Sirach, magister scriba 'd Gerusalem | original ebraich perdù e artrovà an part (circa 2/3) dgrech forsi su 'n proto-test ebraich përdù su 'n proto-test ebraich përdùl 1910, tradòt an grech dal nevod ëd Ben Sirach apopré dël 130 a.C. | circa 180 a.C. a Gerusalem | A son ëd riflession religiose sensa ‘n pian sistematich definì. | A esalta la religion ebràica an fàcia dla coltura ellenista. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Baruch|Baruch]] | pseudoepigraf ëd Baruch, "secretari" 'd Geremìa durant l'esili a Babilònia (Sest sécol a. C.) | diret an grech, la 2ª part probabilment da n'original ebraich | sconda metà del II sécol a.C. | A conten quatr part ëd géner divers: (1) Introdussion ëstòrica; (2) Orassion penitensial; (3) Meditassion an sla Sapiensa; (4) Esortassion e consolassion ëd Gerusalem. | Adressà ai giudé dla dispërsion a esòrta a l’arconciliassion con Dé. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Letra 'd Geremìa|Letra 'd Geremìa]] | pseudoepigraf dël profeta Geremìa (VII-VI sécol a.C.), forsi d'un Giudé d'Alessandria d'Egit | grech forsi sù 'n prototest ebraich perdù | IV-II sécol a.C. (?) | N’avertiment contra l’idolatrìa. | Adressà ai giudé an Siria o Fenicia. Conservà ant la Vulgata e ant la tradission catòlica coma capìtol 6 dël lìber ëd Baruch. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Preghiera d'Azaria e Cantich ant la fornasa|Preghiera d'Azaria e Cantich dij tre giovo ant la fornasa]] | anònim | grech forsi sù 'n prototest ebraich perdù | metà dlë II sécol a.C. | A conten na preghiera d’Azaria (Abednego) e un càntich ëd le creature dij tre giovo (Sadrach, Mesach e Abdenego) ant la fornasa a Babilònia, VI sécol a. C. | Na gionta dël liber ëd Daniel ant la Stanta, peui conservà ant la Vulgata latin-a e ant la tradission catòlica. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Stòria 'd Susan-a|Stòria 'd Susan-a]] | anònim | grech forsi sù 'n prototest ebraich perdù | metà dlë II sécol a.C. | A Babilònia ant ël VI sécol ël savi Daniel a dëscolpa la bela Susan-a da le maldicense d’adulteri da part ëd dòi ansian émpi giudé. | Un test ch’a sta daspërchiel dla Stanta ancorporà ant la Vulgata e ant la tradission catòlica tanme ‘l capìtol 13 ëd Daniel. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Bel e 'l Dragon|Bel e 'l Dragon]] | anònim | grech forsi sù 'n prototest ebraich perdù | metà dlë II sécol a.C. | Dòi racont indipendent: (1) Babilònia SOTA Ciro (590-529 A. c.) ël savi Daniel a dimostra la falsità dl’adorassion dl’ìdol Bel. (2) Daniel a massa ‘n dragon venerà coma s’a fussa na divinità, a ven campà ant na tampa ‘d leon ma apress na sman-a a n’é liberà san e salv. | Test andipendent sla Stanta, ancorporà da la tradission catòlica coma ‘l capìtol 14 dël lìber ëd Daniel. |- | [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuterocanonich/Ester (version greca)|Ester (version greca)]] | anònim | grech | II sécol a.C. | A Susa, sota ‘l regn d’Antaserse (465-424 a. C.) la giudèa Adassa (Ester) a dëstorna un complòt machinà da Aman contra ij Giudé. | Version contnùa ant la Stanta dël lìber ebràich d’Ester con vàire addission (93 versèt) e variassion. |} ---- [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Deuterocanònich]] mzmyjqen1jaqcm3n66eotaxdpktf27l