وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 10073 707327 674855 2026-05-23T13:28:12Z Abbas dhothar 361 707327 wikitext text/x-wiki {{معلومات-ویلہ}}{{خانہ معلومات تاریخی دور | name = قرون وسطی Ages | life_span = {{circa|AD&nbsp;500|1500}} | start = {{تقریباً|AD 500}} | end = 1500 | image = [[File:Canterbury Cathedral, window nXV detail (46220634195).jpg|290px|alt=See caption]] | caption = A [[medieval stained glass]] panel from [[کینٹربری کیتھیڈرل]], {{تقریباً|1175|1180}}, depicting the [[Parable of the Sower]], a [[بائبل]] narrative | before = {{unbulleted list||[[قدیم تریخ]]|[[Late antiquity]]}} | after = {{unbulleted list|[[Early modern period]]|[[نشاۃ ثانیہ]]|[[دریافتاں دا دور]]}} | including = {{hlist|[[Early Middle Ages]]|[[High Middle Ages]]|[[Late Middle Ages]]}} | key_events = {{hlist|[[مغربی رومی سلطنت دا زوال]]|[[اشاعت اسلام]]|[[Treaty of Verdun]]|[[تفرقۂ عظیم]]|[[صلیبی جنگاں]]|[[میگنا کارٹا]]|[[جنگ صد سالہ]]|[[سیاہ موت]]|[[فتح قسطنطنیہ]]|[[Exploration of North America]]}} | duration = {{تقریباً|1000}} years | location = [[یورپ]] }} [[File:Couronnement_d'un_prince_-_Sacramentaire_de_Charles_le_Chauve_Lat1141_f2v.jpg|thumb|left|250px]] '''وشکارلہ ویلہ''' یورپی [[تریخ]] دا 5ویں توں 15ویں صدی دے وشکار دا [[ویلہ]] ہے۔ [[فائل:2008-05-17-SuttonHoo.jpg|thumb|سٹن ہو وچ ملیا ٹوپ دا چربہ - ابتدائی قرون وسطی وچ 620ء]] '''قرون وسطیٰ''' یا '''ازمنۂ وسطیٰ''' {{ہور نام|انگریزی= medieval / middle ages}} تن حصےآں وچ منقسم [[یورپ]] د‏‏ی روايتی تریخ دا درمیانی عہد ا‏‏ے۔ یورپ د‏‏ی تریخ عام طور اُتے عہد عتیق د‏‏ی قدیم رہتل، قرون وسطیٰ تے زمانہ جدید دے درمیان تقسیم کيتی جاندی ا‏‏ے۔ [[مغربی یورپ]] دا ازمنۂ وسطیٰ [[رومی سلطنت د‏‏ی تقسیم]] (مغربی [[رومی سلطنت]] تے مشرقی [[بزنطینی سلطنت]] دے درمیان) تے غیر مہذب اقوام دے حملےآں یعنی 5ويں صدی عیسوی تو‏ں شروع ہو ک‏ے 16ويں صدی وچ [[پروٹسٹنٹ اصلاح کلیسیا|پروٹسٹنٹ اصلاحِ کلیسیا]] (Protestant Reformation) دے دوران [[مسیحیت]] د‏‏ی فرقہ بندی، [[فتح قسطنطنیہ]] تے سمندر پار جستجو دے لئی دنیا بھر یورپی توسیع دے آغاز اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔ یعنی ایہ اک ہزار تو‏ں ودھ سال دا دور اے جسنو‏ں ازمنۂ وسطیٰ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ یہ تمام تر وکھ وکھ تبدیلیاں ابتدائی عہدِ جدید دے آغاز نو‏‏ں ظاہر کردیاں نيں جو [[صنعتی انقلاب]] دا ضامن بنیا۔ == حوالے == {{حوالے}} {{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:پنجويں صدی]] [[گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ]] [[گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ بلحاظ دور]] [[گٹھ:تاریخی ادوار]] [[گٹھ:قرون وسطی| ]] [[گٹھ:نفاذ مسیحیت]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:یورپ وچ اٹھويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ بارہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ پنجويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ پندرہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ تیرہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ چھیويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ چودہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ دسويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ ستويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ گیارہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ نويں صدی]] [[گٹھ:قرون وسطی]] [[Category:یورپ]] ri23sawxoayo2aovhv8icx8qv4wzpmf 707328 707327 2026-05-23T13:28:30Z Abbas dhothar 361 707328 wikitext text/x-wiki {{معلومات ویلہ}}{{خانہ معلومات تاریخی دور | name = قرون وسطی Ages | life_span = {{circa|AD&nbsp;500|1500}} | start = {{تقریباً|AD 500}} | end = 1500 | image = [[File:Canterbury Cathedral, window nXV detail (46220634195).jpg|290px|alt=See caption]] | caption = A [[medieval stained glass]] panel from [[کینٹربری کیتھیڈرل]], {{تقریباً|1175|1180}}, depicting the [[Parable of the Sower]], a [[بائبل]] narrative | before = {{unbulleted list||[[قدیم تریخ]]|[[Late antiquity]]}} | after = {{unbulleted list|[[Early modern period]]|[[نشاۃ ثانیہ]]|[[دریافتاں دا دور]]}} | including = {{hlist|[[Early Middle Ages]]|[[High Middle Ages]]|[[Late Middle Ages]]}} | key_events = {{hlist|[[مغربی رومی سلطنت دا زوال]]|[[اشاعت اسلام]]|[[Treaty of Verdun]]|[[تفرقۂ عظیم]]|[[صلیبی جنگاں]]|[[میگنا کارٹا]]|[[جنگ صد سالہ]]|[[سیاہ موت]]|[[فتح قسطنطنیہ]]|[[Exploration of North America]]}} | duration = {{تقریباً|1000}} years | location = [[یورپ]] }} [[File:Couronnement_d'un_prince_-_Sacramentaire_de_Charles_le_Chauve_Lat1141_f2v.jpg|thumb|left|250px]] '''وشکارلہ ویلہ''' یورپی [[تریخ]] دا 5ویں توں 15ویں صدی دے وشکار دا [[ویلہ]] ہے۔ [[فائل:2008-05-17-SuttonHoo.jpg|thumb|سٹن ہو وچ ملیا ٹوپ دا چربہ - ابتدائی قرون وسطی وچ 620ء]] '''قرون وسطیٰ''' یا '''ازمنۂ وسطیٰ''' {{ہور نام|انگریزی= medieval / middle ages}} تن حصےآں وچ منقسم [[یورپ]] د‏‏ی روايتی تریخ دا درمیانی عہد ا‏‏ے۔ یورپ د‏‏ی تریخ عام طور اُتے عہد عتیق د‏‏ی قدیم رہتل، قرون وسطیٰ تے زمانہ جدید دے درمیان تقسیم کيتی جاندی ا‏‏ے۔ [[مغربی یورپ]] دا ازمنۂ وسطیٰ [[رومی سلطنت د‏‏ی تقسیم]] (مغربی [[رومی سلطنت]] تے مشرقی [[بزنطینی سلطنت]] دے درمیان) تے غیر مہذب اقوام دے حملےآں یعنی 5ويں صدی عیسوی تو‏ں شروع ہو ک‏ے 16ويں صدی وچ [[پروٹسٹنٹ اصلاح کلیسیا|پروٹسٹنٹ اصلاحِ کلیسیا]] (Protestant Reformation) دے دوران [[مسیحیت]] د‏‏ی فرقہ بندی، [[فتح قسطنطنیہ]] تے سمندر پار جستجو دے لئی دنیا بھر یورپی توسیع دے آغاز اُتے ختم ہُندا ا‏‏ے۔ یعنی ایہ اک ہزار تو‏ں ودھ سال دا دور اے جسنو‏ں ازمنۂ وسطیٰ کہیا جاندا ا‏‏ے۔ یہ تمام تر وکھ وکھ تبدیلیاں ابتدائی عہدِ جدید دے آغاز نو‏‏ں ظاہر کردیاں نيں جو [[صنعتی انقلاب]] دا ضامن بنیا۔ == حوالے == {{حوالے}} {{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:پنجويں صدی]] [[گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ]] [[گٹھ:یورپ د‏‏ی تریخ بلحاظ دور]] [[گٹھ:تاریخی ادوار]] [[گٹھ:قرون وسطی| ]] [[گٹھ:نفاذ مسیحیت]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:یورپ وچ اٹھويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ بارہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ پنجويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ پندرہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ تیرہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ چھیويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ چودہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ دسويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ ستويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ گیارہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ نويں صدی]] [[گٹھ:قرون وسطی]] [[Category:یورپ]] l6u69i084i63vtacnc0qyfnn3l9fv3l 0 42104 707345 410096 2026-05-24T08:39:03Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707345 wikitext text/x-wiki '''لال سنگھ کملا اکالی'''(1889 - 1977<ref>[http://punjabipedia.org/topic.aspx؟txt=٪E0٪A8٪B2٪E0٪A8٪BE٪E0٪A8٪B2٪20٪E0٪A8٪B8٪E0٪A8٪BF٪E0٪A9٪B0٪E0٪A8٪98٪20٪E0٪A8٪95٪E0٪A8٪AE٪E0٪A8٪B2٪E0٪A8٪BE٪20٪E0٪A8٪85٪E0٪A8٪95٪E0٪A8٪BE٪E0٪A8٪B2٪E0٪A9٪80 لال سنگھ کملا اکالی - پنجابی پیڈیا]</ref>) اک اگھے پنجابی وارتک لکھاری سی۔ اوس نوں “میرا ولائتی سفرنامہ” دے لکھاری وجوں خوب پرسدھی(مشہوری) ملی۔<ref>[http://www.singhbrothers.com/private/db/auresult.asp؟auth=LAL٪20SINGH٪20KAMLA٪20AKALI لال سنگھ کملا اکالی]</ref> ==جیون== لال سنگھ دا جم [[ضلع لدھیانہ|لدھیانے ضلعے]] دے پنڈ بھنوہڑ وچّ بھگوان سنگھ دے گھر ہویا۔ لال سنگھ نے استاد وجوں، [[برما]] وچّ سرکاری ٹیکنیکل انسٹیچیوٹ دے کرمچاری وجوں، اتے [[شرومنی گردوارہ پربندھک کمیٹی]]، [[امرتسر]] دے قنونی صلاح کار وجوں نوکریاں کیتیاں۔ پنجاب وچّ اک وار ایم.ایل.اے. اتے روزانہ اردو اجیت دا چیف اڈیٹر وی رہا۔ <ref>http://beta.ajitjalandhar.com/ajit_history.cms {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007124641/http://beta.ajitjalandhar.com/ajit_history.cms |date=2014-10-07 }}</ref> اس توں بعد اس نے کھیتی دے نال نال [[لدھیانہ]] وچّ وکالت وی کیتی۔ اس دی موت 1977 جاں 1979 وچّ ہوئی۔ <ref>http://www.thesikhencyclopedia.com/biographies/famous-sikh-personalities/lal-singh-1889-1979</ref> ==رچناواں== *میرا ولائتی سفرنامہ *موت رانی دا گھنڈ *جیون نیتی *سیلانی دیش-بھگت *من دی موج'' *میرا آخری سفرنامہ - 1980 ==حوالے== {{حوالے}} {{پنجابی لکھاری}} [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:پنجابی لکھاری]] cdwcrr37kxqrox1i4d9sr8638ngo1dn 0 47455 707341 596559 2026-05-24T02:41:24Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707341 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ضلع کولکتہ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = [[لہندے بنگال دے ضلعے|لہندے بنگال دا ضلع]] | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_map =Kolkata in West Bengal (India).svg | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = | subdivision_type = دیس | subdivision_name = {{flag|بھارت}} | subdivision_type1 = [[بھارت دی انتظامی ونڈ|ریاست]] | subdivision_name1 = [[مغربی بنگال]] | subdivision_type2 = انتظامی ڈویژن | subdivision_name2 = | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | seat_type = [[راجگڑھ]] | seat = [[کولکتہ]] | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 185 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 4,486,679 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = بولیاں | demographics1_title1 = سرکاری | demographics1_info1 = [[بنگالی]], [[انگریزی]] | timezone1 = [[بھارتی معیاری ویلہ]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = | registration_plate = | blank_name_sec1 = تحصیلاں | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = لوک سبھا | blank1_info_sec1 = | | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | website = http://www.jalpaiguri.nic.in | footnotes = }} '''ضلع کولکتہ''' [[بھارت]] دی ریاست [[لہندا بنگال]] دا اک ضلع اے ۔ اس ضلعے دا [[راجگڑھ]] [[کولکتہ]] شہر اے ۔ ==لوک گنتی== اس ضلعے دی 2011ء دی جنگننا مطابق 4,486,679 سی ۔ ==تھاں ٹکانہ== ایہ ضلع [[ہندستان]] دے صوبے [[لہندا بنگال]] چ اے ۔ ==ڈیموگرافی== ===مذہب=== ==موسم== ==مورتاں== <gallery> File:Samsing, Sikkim, near West Bengal border, the river and the valley 2012.jpg| Samsing in Jalpaiguri district </gallery> ==ہور ویکھو== *[[لہندے بنگال دے ضلعے]] *[[بھارت دے ضلعے]] ==حوالے== {{حوالے}} ==باہرلے جوڑ== *[http://www.wbgov.com/E-gov/English/MapOfState/Districtmaps/Kolkata.html Map of Kolkata district] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402065402/http://www.wbgov.com/E-gov/English/MapOfState/Districtmaps/Kolkata.html |date=2012-04-02 }} {{Geographic location |Centre = ضلع کولکتہ |North = |Northeast = [[ضلع اتلا 24 پرگنہ]] |East = |Southeast = |South = [[ضلع دکھن 24 پرگنہ]] |Southwest = |West = |Northwest = [[ضلع ہاوڑا]] }} {{لہندے بنگال دے ضلعے}} [[گٹھ:مغربی بنگال دے ضلعے]] [[گٹھ:بھارت دے ضلعے]] 2h3729yuok2cvtf1aqgo6uhcasj6lqx 0 47505 707330 644498 2026-05-23T14:01:22Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707330 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = تحصیل ہاوڑا صدر | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = تحصیل | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = | subdivision_type = دیس | subdivision_name = {{flag|بھارت}} | subdivision_type1 = [[بھارت دی انتظامی ونڈ|ریاست]] | subdivision_name1 = [[مغربی بنگال]] | subdivision_type2 = [[لہندے بنگال دے ضلعے|ضلع]] | subdivision_name2 = [[ضلع ہاوڑا]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | seat_type = [[راجگڑھ]] | seat = [[ہاوڑا]] | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = بولیاں | demographics1_title1 = سرکاری | demographics1_info1 = [[بنگالی]], [[انگریزی]] | timezone1 = [[بھارتی معیاری ویلہ]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = | registration_plate = | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = لوک سبھا | blank1_info_sec1 = | | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | website = http://www.howrah.gov.in/ | footnotes = }} '''تحصیل ہاوڑا صدر''' [[بھارت]] دی ریاست [[لہندا بنگال]] دے [[ضلع ہاوڑا]] دی اک [[تصیل]] اے ۔ اس [[تحصیل]] دا [[راجگڑھ]] [[ہاوڑا]] شہر اے ۔ ==لوک گنتی== ==تھاں ٹکانہ== ایہ [[تصیل]] [[ہندستان]] دے صوبے [[لہندا بنگال]] چ [[ضلع ہاوڑا]] دا اک حصہ اے ۔ ==نکی ونڈ== ==ڈیموگرافی== ===مذہب=== ==موسم== ==مورتاں== <gallery> </gallery> ==ہور ویکھو== *[[لہندے بنگال دے ضلعے]] *[[بھارت دے ضلعے]] ==حوالے== {{حوالے}} ==باہرلے جوڑ== * {{official website|http://www.howrah.gov.in/}} * [http://www.wbgov.com/E-gov/English/MapOfState/Districtmaps/Haora.htm# West Bengal Government - map of Howrah district] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402063424/http://www.wbgov.com/E-gov/English/MapOfState/Districtmaps/Haora.htm |date=2012-04-02 }} * [http://www.calcuttaweb.com/maps/howrah.htm Calcuttaweb - Map of Howrah district] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182807/http://www.calcuttaweb.com/maps/howrah.htm |date=2016-03-03 }} [[گٹھ:مغربی بنگال دیاں تحصیلاں]] [[گٹھ:لہندا بنگال]] t2iha4tppb6n9rgb36sxf4ac1yqfx5j 0 47506 707329 644488 2026-05-23T13:59:27Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707329 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = تحصیل اُلُوبیریا | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = تحصیل | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | coordinates_display = | subdivision_type = دیس | subdivision_name = {{flag|بھارت}} | subdivision_type1 = [[بھارت دی انتظامی ونڈ|ریاست]] | subdivision_name1 = [[مغربی بنگال]] | subdivision_type2 = [[لہندے بنگال دے ضلعے|ضلع]] | subdivision_name2 = [[ضلع ہاوڑا]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | seat_type = [[راجگڑھ]] | seat = [[اُلُوبیریا]] | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = بولیاں | demographics1_title1 = سرکاری | demographics1_info1 = [[بنگالی]], [[انگریزی]] | timezone1 = [[بھارتی معیاری ویلہ]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = | registration_plate = | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank1_name_sec1 = لوک سبھا | blank1_info_sec1 = | | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | website = http://www.howrah.gov.in/ | footnotes = }} '''تحصیل اُلُوبیریا''' [[بھارت]] دی ریاست [[لہندا بنگال]] دے [[ضلع ہاوڑا]] دی اک [[تصیل]] اے ۔ اس [[تحصیل]] دا [[راجگڑھ]] [[اُلُوبیریا]] شہر اے ۔ ==لوک گنتی== ==تھاں ٹکانہ== ایہ [[تصیل]] [[ہندستان]] دے صوبے [[لہندا بنگال]] چ [[ضلع ہاوڑا]] دا اک حصہ اے ۔ ==نکی ونڈ== ==ڈیموگرافی== ===مذہب=== ==موسم== ==مورتاں== <gallery> </gallery> ==ہور ویکھو== *[[لہندے بنگال دے ضلعے]] *[[بھارت دے ضلعے]] ==حوالے== {{حوالے}} ==باہرلے جوڑ== * {{official website|http://www.howrah.gov.in/}} * [http://www.wbgov.com/E-gov/English/MapOfState/Districtmaps/Haora.htm# West Bengal Government - map of Howrah district] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402063424/http://www.wbgov.com/E-gov/English/MapOfState/Districtmaps/Haora.htm |date=2012-04-02 }} * [http://www.calcuttaweb.com/maps/howrah.htm Calcuttaweb - Map of Howrah district] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303182807/http://www.calcuttaweb.com/maps/howrah.htm |date=2016-03-03 }} [[گٹھ:مغربی بنگال دیاں تحصیلاں]] [[گٹھ:لہندا بنگال]] rcqaf534t9p7ivmv8ssh742n5xni0sh 0 51905 707343 427834 2026-05-24T08:10:20Z Д.Ильин 9736 707343 wikitext text/x-wiki {{Infobox chemical |ناں = سوڈيم ہائپو کلورائٹ |فوٹو دا ناں = ہائپوکلورائٹ آئن |فوٹو = Hypochlorite-3D-vdW.png |فارمولا = NaCLO |وزن = 74.442 گرام/مول |مورت = بے رنگا پانی سار |پگلن نمبر = −18 ° ° سینٹی گریڈ |ابلن نمبر = −101 ° سینٹی گریڈ |تیزابیت = > 7 |مالیکیول فوٹو = Sodium-hypochlorite.svg |مالیکیول = سوڈیم ہائپو کلورائٹ دا ڈھانچا }} '''سوڈیم ہائپو کلورائٹ''' اک کیمیائی کمپاؤنڈ اے جیدا فارمولا NaCLO اے۔ ایہ [[سوڈیم]] دے [[آئن|کیٹآئن]] (Na⁺) تے ہائپو کلورائٹ (CLO^-) دے اینآئن نال رل کہ بنندا اے۔ اینوں ہائپوکلورس [[تیزاب]] نال بناۓ گۓ سوڈیم دے [[نمک]] نوں وی کہ سکدے نيں۔ اینوں [[پانی]] چ کول کہ بلیچ بنایا جاندا اے۔ سوڈیم ہائپو کلورائٹ [[کلورین]] توں ویکھن چ تے کمیائی تور تہ وکھرا ہوندا اے۔ سوڈیم ہائپو کلورائٹ جراسیم مارن تے بلیچ کرن لئی ورتیا جاندا اے۔ [[گٹھ: کیمسٹری]] atejbtocrbm02m5qh3laof7hts74y73 0 53438 707347 707144 2026-05-24T09:05:36Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707347 wikitext text/x-wiki اjیہ '''لسٹ قنون ساز اسمبلیاں بلحاظ ملک''' (List of legislatures by country) اے۔ == لسٹ قانون ساز اسمبلیاں == === ماورائے قوم قانون ساز اسمبلیاں=== {|class="wikitable sortable" |-bgcolor="#cccccc" !تنظیم !ناں ایوان !درجہ ایوان !مدت (سال) !ووٹنگ نظام !نشستاں !آبادی فی نشست !خام ملکی پیداوار فی نشست (ملین امریکی ڈالر) !جوڑ |- |{{flagcountry|European Union}} |[[یورپی پارلیمنٹ]]<ref>Article 7(3) [http://eur-lex.europa.eu/en/treaties/dat/12007L/htm/C2007306EN.01015001.htm Treaty of Lisbon: Protocol ON THE APPLICATION OF THE PRINCIPLES OF SUBSIDIARITY AND PROPORTIONALITY]</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |براہ راست, [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |754 |667,761 |20,983 |[http://www.europarl.europa.eu/ europarl.europa.eu] |- |[[افریقی اتحاد]] |[[پین افریقی پارلیمنٹ]] |[[یک ایوانیت]] |5 |براہ راست (appointed by 47 of 53 national legislatures) |265 |3,974,098.11 |14.180 |[http://www.pan-africanparliament.org/ pan-africanparliament.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626085723/http://www.pan-africanparliament.org/ |date=2012-06-26 }} |- |[[File:Flag of the Central American Integration System.svg|23x15px]] [[وسطی امریکی ادغام نظام]] |[[وسطی امریکی پارلیمنٹ]] |[[یک ایوانیت]] |ملک کے مطابق منحصر |براہ راست, [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |120 |426,274.46 |2,651.175 |[http://www.parlacen.int parlacen.int] |} === لسٹ اقوام متحدہ دے رکن دیساں دیاں قانون ساز اسمبلیاں=== {| class="sortable wikitable" |-bgcolor="#cccccc" !ملک !مقننہ دا مجموعی ناں !ناں ایوان !سطح ایوان !مدت (سام) !ووٹنگ نظام !نشستاں !آبادی فی نشست ![[خام ملکی پیداوار]] فی نشست (ملین امریکی ڈالر) !جوڑ |- |rowspan=2|{{flagcountry|افغانستان}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی افغانستان|قومی اسمبلی]]<ref name="not">Native name not available</ref> |[[House of the People (افغانستان)|House of the People]] (ولسي جرګه ''Wolesi Jirga'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Single non-transferable vote]] |249 |122,168 |119 |[http://wj.parliament.af/ wj.parliament.af] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160220011312/http://wj.parliament.af/ |date=2016-02-20 }} |- |[[House of Elders]] (مشرانوجرګه ''Meshrano Jirga'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |3, 4 and 5 |[[majority rule|majority]] and appointed by the President |102 |298,234 |291 |[http://mj.parliament.af/ mj.parliament.af] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303201549/http://mj.parliament.af/ |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|البانیہ}} | |[[اسمبلی البانیہ]] (''Kuvendi i Shqipërisë'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |140 |20,226 |177 |[http://www.parlament.al/ parlament.al] |- |rowspan=2|{{flagcountry|الجزائر}} |rowspan=2|[[پارلیمان الجزائر|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[عوامی قومی اسمبلی]] (''al-Majlis al-Sha'abi al-Watani'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |6 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |462 |80,303 |439 |[http://www.apn-dz.org/ apn-dz.org] |- |[[کونسل Nation]] (''al-Majlis al-Umma'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |indirect vote and appointed by the President |144 |257,638 |1,830 |[http://www.majliselouma.dz/ majliselouma.dz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111024200323/http://www.majliselouma.dz/ |date=2011-10-24 }} |- |{{flagcountry|انڈورا}} | |[[General کونسل Valleys]] (Consell General de les Valls) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |28 |2,789 |161 |[http://www.consellgeneral.ad/ consellgeneral.ad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160229121927/http://www.consellgeneral.ad/ca/../ |date=2016-02-29 }} |- |{{flagcountry|انگولا}} | |[[قومی اسمبلی انگولا|قومی اسمبلی]] (Assembleia Nacional) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |220 |84,081 |525 |[http://www.parlamento.ao/ parlamento.ao] |- |rowspan=2|{{flagcountry|اینٹیگوا تے باربوڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان اینٹیگوا تے باربوڈا|پارلیمان]]<ref name="head">The [[head of state]] is a constituent part of the parliament too.</ref> |[[ایوان نمائندگان اینٹیگوا تے باربوڈا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[first-past-the-post]] |19 |4,305 |82 |[http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=194&category=66 ab.gov.ag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130928191020/http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=194&category=66 |date=2013-09-28 }} |- |[[سینٹ اینٹیگوا تے باربوڈا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the Governor-General |17 |4,811 |92 |[http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=189&category=66 ab.gov.ag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930024724/http://www.ab.gov.ag/article_details.php?id=189&category=66 |date=2015-09-30 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ارجنٹائن}} |rowspan=2|[[رجنٹائن قومی کانگریس]] (Congreso de la Nación ارجنٹائن) |[[Argentine Chamber of Deputies|Chamber of Deputies of the Nation]] (Cámara de Diputados de la Nación) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |257 |156,097 |2,787 |[http://www.diputados.gov.ar/ diputados.gov.ar] |- |[[ارجنٹائن سینٹ|سینٹ قومی]] (Senado de la Nación) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |براہ راست ووٹ |72 |557,181 |9,950 |[http://www.senado.gov.ar/ senado.gov.ar] |- |{{flagcountry|آرمینیا}} | |[[قومی اسمبلی آرمینیا|قومی اسمبلی]] (Ազգային Ժողով ''Azgayin Zhoghov'') |[[یک ایوانیت]] |5 |براہ راست ووٹ تے [[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |131 |24,902 |136 |[http://www.parliament.am/ parliament.am] |- |rowspan=2|{{flagcountry|آسٹریلیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان آسٹریلیا]]<ref name="head"/> |[[آسٹریلیائی ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |3 |preferential [[instant-runoff voting]] |150 |154,200 |6,096 |[http://www.aph.gov.au/About_پارلیمان/House_of_Representatives aph.gov.au] |- |[[آسٹریلیائی سینٹ|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[single transferable vote]] |76 |304,342 |12,032 |[http://www.aph.gov.au/About_پارلیمان/سینٹ aph.gov.au] |- |rowspan=2|{{flagcountry|آسٹریا}} |rowspan=2|[[وفاقی اسمبلی آسٹریا|وفاقی اسمبلی]] (Bundesversammlung) |[[قومی کونسل (آسٹریا)|قومی کونسل]] (Nationalrat) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed-member proportional representation]] |183 |43,895 |1,923 |[http://www.parlament.gv.at/ENGL/PERK/NRBRBV/NR/ parlament.gv.at] |- |[[وفاقی کونسل (آسٹریا)|فیڈرل کونسل]] (Bundesrat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 and 6 |appointed by state parliaments |62 |129,563 |5,677 |[http://www.parlament.gv.at/ENGL/PERK/NRBRBV/BR/ parlament.gv.at] |- |{{flagcountry|آذربائیجان}} | |[[قومی اسمبلی آذربائیجان|قومی اسمبلی]] (''Milli Məclis'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |125 |73,320 |744 |[http://www.meclis.gov.az/ meclis.gov.az] |- |rowspan=2|{{flagicon|بہاماس}} [[بہاماس]] |rowspan=2|[[پارلیمان بہاماس|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی بہاماس|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[majority rule]] |38 |9,326 |283 |[http://www.بہاماس.gov.bs/wps/portal/public/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNDdx9HR1NLHzdTQ3MDDxDA3wcA8w9jPwNTfULsh0VAStkWXU!/?1dmy&urile=wcm%3Apath%3A/MOF_Content/internet/The+Government/Government/The+Government/Legislative/The+House+of+اسمبلی/ بہاماس.gov.bs] |- |[[سینٹ بہاماس|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the [[Governor-General of بہاماس|Governor-General]] |16 |22,103 |674 |[http://www.بہاماس.gov.bs/wps/portal/public/!ut/p/b0/04_Sj9CPykssy0xPLMnMz0vMAfGjzOKNDdx9HR1NLHzdTQ3MDDxDA3wcA8w9jPwNTfULsh0VAStkWXU!/?1dmy&urile=wcm%3Apath%3A/MOF_Content/internet/The+Government/Government/The+Government/Legislative/The+سینٹ/ بہاماس.gov.bs] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بحرین}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی بحرین|قومی اسمبلی]]<ref name="not"/> |[[کونسل Representatives of بحرین|اسمبلی Representatives]] (''Majlis an-nuwab'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |40 |30,864 |777 |[http://www.nuwab.gov.bh/ nuwab.gov.bh] |- |[[Consultative کونسل بحرین|Consultative اسمبلی]] (''Majlis al-shura'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |appointed by the king |40 |30,864 |777 |[http://www.shura.gov.bh/ shura.gov.bh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218172642/http://www.shura.gov.bh/ |date=2007-12-18 }} |- |{{flagcountry|بنگلہ دیش}} | |[[Jatiyo Sangshad|House of the Nation]] (জাতীয় সংসদ ''Jatiyo Sangshad'') |[[یک ایوانیت]] |5 |[[majority rule|majority]] |350 |466,909 |818 |[http://www.parliament.gov.bd/ parliament.gov.bd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160517040401/http://www.parliament.gov.bd/ |date=2016-05-17 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|بارباڈوس}} |rowspan=2|[[پارلیمان بارباڈوس|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی بارباڈوس|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |30 |9,486 |216 |[http://www.بارباڈوسparliament.com/the_house_of_assembly.php بارباڈوسparliament.com] |- |[[سینٹ بارباڈوس|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |گورنر جنرل سے تعینات |21 |13,551 |309 |[http://www.بارباڈوسparliament.com/the_senate.php بارباڈوسparliament.com] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بیلاروس}} |rowspan=2|[[پارلیمان بیلاروس|قومی اسمبلی]] (Нацыянальны сход ''Nacyjanaĺny schod'') |[[نمائندگان چیمبر بیلاروس|نمائندگان چیمبر]] (Палата прадстаўнікоў ''Palata pradstaŭnikoŭ'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |110 |85,997 |1,288 |[http://www.house.gov.by/ house.gov.by] |- |[[کونسل Republic of بیلاروس|کونسل Republic]] (Савет Рэспублікі ''Saviet Respubliki'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |elected by regional councils and appointed by the President |64 |147,773 |2,215 |[http://www.sovrep.gov.by/ sovrep.gov.by] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150408024251/http://www.sovrep.gov.by/ |date=2015-04-08 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|بیلجیم}} |rowspan=2|[[بیلجئیم وفاقی پارلیمان|وفاقی پارلیمان]] (Federaal Parlement / Parlement fédéral / Föderales Parlament) |[[نمائندگان چیمبر (بیلجیم)|نمائندگان چیمبر]]<br> (Kamer van Volksvertegenwoordigers / Chambre des Représentants / Abgeordnetenkammer) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |150 |74,000 |2,897 |[http://www.lachambre.be/ lachambre.be] |- |[[سینٹ (بیلجیم)|سینٹ]] (Senaat / Sénat / Senat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |elected by regional parliaments |60 |185,000 |7,242 |[http://www.senate.be/ senate.be] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بیلیز}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی بیلیز|قومی اسمبلی]] |[[ایوان نمائندگان بیلیز|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |31 |10,748 |90 |[http://nationalassembly.gov.bz/index.php/hor-lowerhouse nationalassembly.gov.bz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304040705/http://nationalassembly.gov.bz/index.php/hor-lowerhouse |date=2016-03-04 }} |- |[[سینٹ بیلیز|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |گورنر جنرل سے تعینات |12 |27,766 |233 |[http://nationalassembly.gov.bz/index.php/senate-upperhouse nationalassembly.gov.bz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303223307/http://nationalassembly.gov.bz/index.php/senate-upperhouse |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|بینن}} | |[[قومی اسمبلی بینن|قومی اسمبلی]] (Assemblée Nationale) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |83 |115,648 |176 |[http://www.gouv.bj/institutions/assemblee-nationale gouv.bj] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بھوٹان}} |rowspan=2|[[پارلیمان بھوٹان]]<ref name="native">The native name is also used in English.</ref> |[[قومی اسمبلی بھوٹان|قومی اسمبلی]] (རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ། ''Gyelyong Tshogdu'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |47 |15,072 |91 |[http://www.nab.gov.bt/ nab.gov.bt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413201546/http://www.nab.gov.bt/ |date=2008-04-13 }} |- |[[قومی کونسل بھوٹان|قومی کونسل]] (རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ། ''Gyelyong Tshogde'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |[[majority rule|majority]] and appointed by the king |25 |28,337 |171 |[http://www.nationalcouncil.bt/ nationalcouncil.bt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090810033532/http://www.nationalcouncil.bt/ |date=2009-08-10 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|بولیویا}} |rowspan=2|[[کثیر قومی مجلس قانون ساز اسمبلی]] (Asamblea Legislativa Plurinacional) |[[Chamber of Deputies of بولیویا|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |130 |83,905 |391 |[http://www.diputados.bo/ diputados.bo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160225184046/http://www.diputados.bo/ |date=2016-02-25 }} |- |[[سینٹ بولیویا|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |36 |302,993 |1,414 |[http://www.senado.bo/ senado.bo] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بوسنیا و ہرزیگووینا}} |rowspan=2|[[پارلیمانی اسمبلی بوسنیا و ہرزیگووینا|پارلیمانی اسمبلی]] ({{Not a typo|Parlamentarna}} Skupština) |[[ایوان نمائندگان (بوسنیا و ہرزیگووینا)|ایوان نمائندگان]] ('Представнички Дом / Predstavnički Dom) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |42 |91,422 |753 |[http://www.parlament.ba/sadrzaj/domovi/predstavnicki_dom/default.aspx?id=20408&langTag=en-US&pril=b parlament.ba] |- |[[ایوان عوام (بوسنیا تے ہرزیگووینا)|ایوان عوام]] (Dom Naroda) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |appointed by lower-level parliaments and assemblies |15 |255,982 |2,109 |[http://www.parlament.ba/sadrzaj/domovi/dom_naroda/default.aspx?id=20428&langTag=en-US&pril=b parlament.ba] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322113049/https://www.parlament.ba/sadrzaj/domovi/dom_naroda/default.aspx?id=20428&langtag=en-us&pril=b |date=2016-03-22 }} |- |{{flagcountry|بوٹسوانا}} |[[پارلیمان بوٹسوانا]] |[[قومی اسمبلی (بوٹسوانا)|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ, majority party and appointed by the President |63 |32,211 |471 |[http://www.parliament.gov.bw/ parliament.gov.bw] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090628185105/http://www.parliament.gov.bw/ |date=2009-06-28 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|برازیل}} |rowspan=2|[[قومی کانگریس برازیل|قومی کانگریس]] (کانگریس) |[[Chamber of Deputies of برازیل|Chamber of Deputies]] (Câmara dos Deputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |513 |371,798 |4,471 |[http://www.camara.leg.br/ camara.leg.br] |- |[[وفاقی سینٹ برازیل|وفاقی سینٹ]] (Senado Federal) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |8 |[[majority rule|majority]] |81 |2,354,724 |28,320 |[http://www.senado.leg.br/ senado.leg.br] |- |{{flagcountry|برونائی}} | |[[Legislative کونسل برونائی|Legislative کونسل]]<ref name="not"/> |[[یک ایوانیت]] |no timeframe |مقبول ووٹ and appointed by the sultan |36 |11,355 |582 |[http://www.majlis-mesyuarat.gov.bn/ majlis-mesyuarat.gov.bn] |- |{{flagcountry|بلغاریہ}} | |[[قومی اسمبلی (بلغاریہ)|قومی اسمبلی]] (Народно събрание ''Narodno sabranie'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |240 |30,685 |420 |[http://parliament.bg/ parliament.bg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303173026/http://parliament.bg/ |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|برکینا فاسو}} | |[[قومی اسمبلی (برکینا فاسو)|قومی اسمبلی]] (Assemblée Nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |111 |126,281 |198 |[http://www.an.bf/ an.bf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060128181938/http://www.an.bf/ |date=2006-01-28 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|برما}} (میانمار) |rowspan=2|[[اسمبلی یونین]] (''Pyidaungsu Hluttaw'') |[[ایوان نمائندگان (برما)|ایوان نمائندگان]] (''Pyithu Hluttaw'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the military |440 |137,000 |187 |[http://www.pyithuhluttaw.gov.mm/ pyithuhluttaw.gov.mm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190421034848/https://www.pyithuhluttaw.gov.mm/ |date=2019-04-21 }} |- |[[House of Nationalities]] (''Amyotha Hluttaw'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the military |224 |269,107 |369 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|برونڈی}} |rowspan=2|[[پارلیمان برونڈی|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[قومی اسمبلی (برونڈی)|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |براہ راست ووٹ and appointment by electoral commission |118 |74,570 |43 |[http://www.assemblee.bi/ assemblee.bi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130412210823/http://www.assemblee.bi/ |date=2013-04-12 }} |- |[[سینٹ برونڈی|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |indirect vote and appointment by ethnic groups |49 |179,577 |105 |[http://www.senat.bi/ senat.bi] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کمبوڈیا}} | rowspan="2" |[[پارلیمان کمبوڈیا|پارلیمان]] (សភាតំណាងរាស្ត្រ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា) |[[قومی اسمبلی (کمبوڈیا)|قومی اسمبلی]] (រដ្ឋសភាជាតិ; ''Rotsaphea'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |123 |108,852 |272 |[http://www.national-assembly.org.kh/ national-assembly.org.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111102063446/http://www.national-assembly.org.kh/ |date=2011-11-02 }} |- |[[سینٹ کمبوڈیا|سینٹ]] (ព្រឹទ្ធសភា; ''Protsaphea'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the monarch, elected by the قومی اسمبلی and commune councils |61 |219,490 |548 |[http://www.senate.gov.kh/ senate.gov.kh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215203403/http://www.senate.gov.kh/ |date=2015-02-15 }} |- |- |rowspan=2|{{flagcountry|کیمرون}} |rowspan=2|[[پارلیمان کیمرون|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی (کیمرون)|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |180 |97,021 |262 |[http://www.assemblenationale.cm/ assemblenationale.cm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805071905/http://www.assemblenationale.cm/ |date=2009-08-05 }} |- |[[سینٹ (کیمرون)|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |Indirect vote (70), appointed (30) |100 |174,638 |472 |[http://www.ipu.org/parline-e/reports/2054_A.htm ipu.org] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کینیڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان کینیڈا|پارلیمان]] (Parlement) |[[Canadian House of Commons|House of Commons]] (Chambre des communes) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 years, unless elections are called earlier |[[First-past-the-post voting]] |308 |108,690 |4,532 |[http://www.parl.gc.ca/ parl.gc.ca] |- |[[Canadian سینٹ|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |Until age 75, or resigns. |گورنر جنرل سے تعینات |105 |318,825 |13,296 |{{URL|sen.parl.gc.ca}} |- |{{flagcountry|کیپ ورڈی}} | |[[قومی اسمبلی (کیپ ورڈی)|قومی اسمبلی]] ({{Not a typo|Asembleia}} Nacional) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |72 |4,990 |20 |[http://www.parlamento.cv/ parlamento.cv] |- |{{flagcountry|وسطی افریقی جمہوریہ}} | |[[قومی اسمبلی (وسطی افریقی جمہوریہ)|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[two-round system|run-off]] [[majority rule|majority]] |100 |38,951 |36 |[http://www.assembleenationale-rca.org/ assembleenationale-rca.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305061020/http://www.assembleenationale-rca.org/ |date=2016-03-05 }} |- |{{flagcountry|چاڈ}} | | [[قومی اسمبلی چاڈ|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |155 |66,640 |126 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|چلی}} |rowspan=2|[[قومی کانگریس چلی|قومی کانگریس]] (Congreso Nacional) |[[Chamber of Deputies of چلی|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |120 |145,021 |2,496 |[http://www.camara.cl/ camara.cl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070709224906/http://www.camara.cl/legis/down/lorgcon.pdf |date=2007-07-09 }} |- |[[سینٹ چلی|سینٹ Republic]] (Senado de la República) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |8 |مقبول ووٹ |38 |457,963 |7,885 |[http://www.senado.cl/ senado.cl] |- |{{flagcountry|چین}} | |[[National People's کانگریس]] ({{lang|zh-cn|全国人民代表大会}} ''Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì'')<ref>The PRC has also a [[Chinese People's Political Consultative Conference]] ({{lang|zh-cn|中国人民政治协商会议}} ''Zhōngguó Rénmín Zhèngzhì Xiéshāng Huìyì''), which is a political advisory body but not a legislature.</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |elected by municipal, regional and provincial congresses, and People's Liberation Army |2,987 |448,518 |3,783 |[http://www.npc.gov.cn/ npc.gov.cn] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کولمبیا}} |rowspan=2|[[کانگریس کولمبیا|کانگریس]] (Congreso) |[[ایوان نمائندگان کولمبیا|ایوان نمائندگان]] (Cámara de Representantes) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |166 |279,556 |2,843 |[http://www.camararep.gov.co/ camararep.gov.co] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060806122006/http://camararep.gov.co/ |date=2006-08-06 }} |- |[[سینٹ کولمبیا|سینٹ]] (Senado) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |مقبول ووٹ |102 |454,964 |4,627 |[http://www.senado.gov.co/ senado.gov.co] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227202534/http://abc.senado.gov.co/prontus_senado/site/artic/20050712/asocfile/ley_5_de_1992_reglamento_del_congreso.pdf |date=2008-02-27 }} |- |{{flagcountry|کوموروس}} | |[[اسمبلی یونین کوموروس|اسمبلی یونین]] (Assemblée de la Union) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and elected by local assemblies |33 |24,181 |25 |[http://www.auc.km/ auc.km] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091030135504/http://www.auc.km/ |date=2009-10-30 }} |- |rowspan=2|{{flagicon|جمہوری لوکراج کانگو}} [[جمہوری لوکراج کانگو]] |rowspan=2|[[پارلیمان جمہوری لوکراج کانگو|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[قومی اسمبلی جمہوری لوکراج کانگو|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |500 |143,425 |50 |[http://www.assemblee-nationale.cd/ assemblee-nationale.cd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721234858/http://www.assemblee-nationale.cd/ |date=2015-07-21 }} |- |[[سینٹ جمہوری لوکراج کانگو|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |elected by provincial assemblies |108 |664,008 |233 |[http://www.senat.cd/ senat.cd] |- |rowspan=2|{{flagicon|جمہوریہ کانگو}} [[جمہوریہ کانگو]] |rowspan=2|[[پارلیمان جمہوریہ کانگو|پارلیمان]] (Parlement) |[[قومی اسمبلی جمہوریہ کانگو|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |153 |28,537 |119 |[http://www.assemblee-nationale.cg/ assemblee-nationale.cg] |- |[[سینٹ Republic of Congo|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |indirect vote |52 |83,966 |350 | |- |{{flagcountry|کوسٹاریکا}} | |[[Legislative اسمبلی کوسٹاریکا|Legislative اسمبلی]] (Asamblea Legislativa) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |57 |75,468 |965 |[http://www.asamblea.go.cr/ asamblea.go.cr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110317030255/http://asamblea.go.cr/ |date=2011-03-17 }} |- |{{flagcountryآئیوری کوسٹ}} | |[[قومی اسمبلی آئیوری کوسٹ|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[majority rule|majority]] |70 |294,529 |515 |[http://www.anci.ci/ anci.ci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301225555/http://www.anci.ci/ |date=2012-03-01 }} |- |{{flagcountry|کروشیا}} | |[[کروشیائی پارلیمان|کروشیائی اسمبلی]]<ref name="native"/> (Hrvatski sabor) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |151 |28,414 |532 |[http://www.sabor.hr/ sabor.hr] |- |{{flagcountry|کیوبا}} | |[[قومی اسمبلی People's Power]] (Asamblea Nacional del Poder Popular) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and approval by special candidacy commissions |614 |18,308 |185 |[http://www.parlamentocubano.cu/ parlamentocubano.cu] |- |{{flagcountry|قبرص}} | |[[ایوان نمائندگان قبرص|ایوان نمائندگان]] (Βουλή των Αντιπροσώπων ''Vouli Antiprosópon'' / Temsilciler Meclisi)<ref>Also: Temsilciler Meclisi</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ by Greek and Turkish Cypriots |59 |18,632 |402 |[http://www.parliament.cy/ parliament.cy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160223193749/http://parliament.cy/ |date=2016-02-23 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|چیک جمہوریہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان چیک جمہوریہ]] (Parlament České republiky) |[[Chamber of Deputies of the چیک جمہوریہ|Chamber of Deputies]] (Poslanecká sněmovna) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |200 |52,811 |1,424 |[http://www.psp.cz/ psp.cz] |- |[[سینٹ چیک جمہوریہ|سینٹ]] (Senát) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |مقبول ووٹ |81 |130,397 |3,517 |[http://www.senat.cz/ senat.cz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224013846/http://www.senat.cz/ |date=2011-02-24 }} |- |{{flagcountry|ڈنمارک}} | |[[Folketing|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Folketing) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed member proportional representation|mixed]] |179 |30,969 |1,154 |[http://www.ft.dk/ ft.dk] |- |{{flagcountry|جبوتی}} | |[[قومی اسمبلی جبوتی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |65 |12,587 |35 |[http://www.assemblee-nationale.dj/ assemblee-nationale.dj] |- |{{flagcountry|ڈومینیکا}} | |[[ایوان اسمبلی ڈومینیکا|ایوان اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |21 |3,394 |46 |[http://www.ڈومینیکا.gov.dm/cms/index.php?q=node/13 ڈومینیکا.gov.dm] |- |rowspan=2|{{flagcountry|جمہوریہ ڈومینیکن}} |rowspan=2|[[کانگریس جمہوریہ ڈومینیکن|قومی کانگریس]] (Congreso Nacional) |[[Chamber of Deputies of the جمہوریہ ڈومینیکن|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |مقبول ووٹ |183 |51,520 |510 |[http://www.camaradediputados.gob.do/ camaradediputados.gob.do] |- |[[سینٹ جمہوریہ ڈومینیکن|سینٹ]] (Senado) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |مقبول ووٹ |32 |293,088 |2,918 |[http://www.senado.gov.do/ senado.gov.do] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051108005719/http://www.senado.gov.do/ |date=2005-11-08 }} |- |{{flagcountry|مشرقی تیمور}} | |[[National پارلیمان مشرقی تیمور|National پارلیمان]] (Parlamento Nacional) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |65 |16,408 |146 |[http://www.parlamento.tl/ parlamento.tl] |- |{{flagcountry|ایکواڈور}} | |[[قومی اسمبلی ایکواڈور|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |124 |116,802 |1,028 |[http://www.asambleanacional.gob.ec/ asambleanacional.gob.ec] |- |{{flagcountry|مصر}} |[[پارلیمان مصر|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[People's اسمبلی (مصر)|People's اسمبلی]] (مجلس الشعب ''Majilis Al-Sha’ab'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |508 |150,983 |1,021 |[http://www.parliament.gov.eg/ parliament.gov.eg] |- |{{flagcountry|ایل سیلواڈور}} | |[[Legislative اسمبلی ایل سیلواڈور|Legislative اسمبلی]] (Asamblea Legislativa) |[[یک ایوانیت]] |3 |مقبول ووٹ |84 |68,382 |530 |[http://www.asamblea.gob.sv/ asamblea.gob.sv] |- |rowspan=2|{{flagcountry|استوائی گنی}} |rowspan=2|[[پارلیمان استوائی گنی]] |[[Chamber of People's Representatives]] (''Cámara de Representantes del Pueblo'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Party-list proportional representation]] |100 |16,220 |172 |[http://presidencia-ge.org/index.php/es/parlamento presidencia-ge.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160122120035/http://presidencia-ge.org/index.php/es/parlamento |date=2016-01-22 }} |- |[[سینٹ (استوائی گنی)|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |مقبول ووٹ (55) and appointed by the President (15) |70 |23,171 |246 | |- |{{flagcountry|اریتریا}} | |[[قومی اسمبلی اریتریا|قومی اسمبلی]] (''Hagerawi Baito'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |104 |50,878 |38 | |- |{{flagcountry|استونیا}} | |[[Riigikogu|State اسمبلی]]<ref name="native"/> (Riigikogu) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |101 |12,814 |270 |[http://www.riigikogu.ee/ riigikogu.ee] |- |rowspan=2|{{flagcountry|ایتھوپیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان ایتھوپیا|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[House of People's Representatives]]<br> (የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ''Yehizbtewekayoch Mekir Bet'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |547 |135,134 |173 |[http://www.ethiopar.net/ ethiopar.net] |- |[[House of Federation]] (የፌዴሬሽን ምክር ቤት ''Yefedereshn Mekir Bet'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |elected by State assemblies |112 |659,986 |847 |[http://www.hofایتھوپیا.org/ hofایتھوپیا.org] |- |{{flagcountry|فجی}} | |[[پارلیمان فجی|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |50 |16,745 |82 |[https://web.archive.org/web/20120717002957/http://www.parliament.gov.fj/main/index.html Archive] |- |{{flagcountry|فنلینڈ}} | |[[پارلیمان فنلینڈ|پارلیمان]] (Eduskunta)<ref>Also: Riksdag</ref> |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |200 |25,900 |978 |[http://www.eduskunta.fi/ eduskunta.fi] |- |rowspan=2|{{flagcountry|فرانس}} |rowspan=2|[[پارلیمان فرانس|پارلیمان]] (Parlement) |[[French قومی اسمبلی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[majority rule|majority]] |577 |113,258 |3,843 |[http://www.assemblee-nationale.fr/ assemblee-nationale.fr] |- |[[French سینٹ|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |electoral college |348 |187,787 |6,373 |[http://www.senat.fr/ senat.fr] |- |rowspan=2|{{flagcountry|گیبون}} |rowspan=2|[[پارلیمان گیبون|پارلیمان]] (Parlement) |[[قومی اسمبلی گیبون|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |121 |12,190 |203 |[http://www.assemblee.ga/ assemblee.ga] |- |[[سینٹ گیبون|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |elected by municipal councils and departmental assemblies |102 |14,460 |240 |[http://www.senatگیبون.net/ senatگیبون.net] |- |{{flagcountry|Gambia, The}} | |[[قومی اسمبلی Gambia|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |53 |25,673 |65 |[http://www.assembly.gov.gm/ assembly.gov.gm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160226165835/http://www.assembly.gov.gm/ |date=2016-02-26 }} |- |{{flagcountry|جارجیا}} | |[[پارلیمان جارجیا]] (საქართველოს პარლამენტი ''Sak'art'velos Parlamenti'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] and [[majority rule|majority]] |150 |29,794 |163 |[http://www.parliament.ge/ parliament.ge] |- |rowspan=2|{{flagcountry|جرمنی}} | |[[Bundestag|Federal دیت]]<ref name="native"/> (Bundestag) |[[ایوان زیریں|زیریں]] (not officially) |4 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |620 |131,934 |4,998 |[http://www.bundestag.de/ bundestag.de] |- | |[[Bundesrat of جرمنی|Federal کونسل]]<ref name="native"/> (Bundesrat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] (not officially) | |elected by state governments |69 |1,185,501 |44,914 |[http://www.bundesrat.de/ bundesrat.de] |- |{{flagcountry|گھانا}} | |[[پارلیمان گھانا|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] |4 |[[majority rule|majority]] |228 |106,286 |328 |[http://www.parliament.gh/ parliament.gh] |- |{{flagcountry|یونان}} | |[[Hellenic پارلیمان]]<ref name="native"/> (Βουλή των Ελλήνων ''Vouli ton Ellinon'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |300 |35,958 |981 |[http://www.hellenicparliament.gr/ hellenicparliament.gr] |- |rowspan=2|{{flagcountry|گریناڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان گریناڈا|پارلیمان]] |[[ایوان نمائندگان گریناڈا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |15 |7,333 |96 |[http://www.gov.gd/departments/parliament.html gov.gd] |- |[[سینٹ گریناڈا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the government and by the leader of opposition |13 |8,461 |111 |[http://www.gov.gd/departments/parliament.html gov.gd] |- |{{flagcountry|گوئٹے مالا}} | |[[کانگریس گوئٹے مالا|کانگریس Republic]] (Congreso de la República) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |158 |80,557 |472 |[http://www.congreso.gob.gt/ congreso.gob.gt] |- |valign=top|{{flagcountry|جمہوریہ گنی}} | |[[قومی اسمبلی جمہوریہ گنی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |114 |88,227 |100 | |- |{{flagcountry|گنی بساؤ}} | |[[National People's اسمبلی گنی بساؤ|National People's اسمبلی]] (Assembleia Nacional Popular) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |100 |13,454 |19 |[http://www.anpguinebissau.org/ anpguinebissau.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303192451/http://www.anpguinebissau.org/ |date=2016-03-03 }} |- |{{flagcountry|گیانا}} | |[[قومی اسمبلی گیانا|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |65 |11,583 |88 |{{URL|parliament.gov.gy}} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ہیٹی}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی ہیٹی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[Chamber of Deputies of ہیٹی|Chamber of Deputies]] (Chambre des Députés) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |99 |98,181 |124 |[http://www.parlementہیٹیen.ht/ parlementہیٹیen.ht] |- |[[سینٹ ہیٹی|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 | |30 |323,997 |412 |[http://www.parlementہیٹیen.ht/ parlementہیٹیen.ht] |- |{{flagcountry|ہونڈوراس}} | |[[کانگریس ہونڈوراس|قومی کانگریس]] (Congreso Nacional) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |128 |58,823 |278 |[http://www.congresonacional.hn/ congresonacional.hn] |- |{{flagcountry|مجارستان}} | |[[قومی اسمبلی مجارستان|قومی اسمبلی]] (Országgyűlés) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]]<br>and [[Scorporo]] |386 |25,860 |506 |[http://www.mkogy.hu/ mkogy.hu] |- |{{flagcountry|آئس لینڈ}} | |[[Althing|اسمبلی All]]<ref name="native"/> (Alþingi) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed member proportional representation|mixed]] |63 |5,080 |196 |[http://www.althingi.is/ althingi.is] |- |rowspan=2|{{flagcountry|بھارت}} |rowspan=2|[[پارلیمان بھارت|پارلیمان]] (संसद Sansad) |[[لوک سبھا|House of the People]]<ref name="native"/> (लोक सभा Lok Sabha) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |552 |2,192,379 |8,075 |{{URL|loksabha.gov.in}} |- |[[راجیہ سبھا|کونسل States]]<ref name="native"/> (राज्य सभा Rajya Sabha) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |appointed by the President and elected members of the states and territories |250 |4,840,773 |17,831 |{{URL|rajyasabha.nic.in}} |- |rowspan=2|{{flagcountry|انڈونیشیا}} |rowspan=2|[[عوامی مشاورتی اسمبلی]] (Majelis Permusyawaratan Rakyat) |[[People's Representative کونسل]] (Dewan Perwakilan Rakyat) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |560 |423,972 |2,008 |[http://www.dpr.go.id/ dpr.go.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204074445/http://www.dpr.go.id/ |date=2012-02-04 }} |- |[[Regional Representatives کونسل]] (Dewan Perwakilan Daerah) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |[[Single non-transferable vote]] |132 |1,798,669 |8,520 |[http://www.dpd.go.id/ dpd.go.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161203091543/http://www.dpd.go.id/ |date=2016-12-03 }} |- |{{flagcountry|ایران}} | | [[Majlis of ایران|اسمبلی]]<ref name="native"/> (مجلس ''Majlis'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |290 |259,136 |3,414 |[http://www.majlis.ir/ majlis.ir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925083151/http://www.majlis.ir/ |date=2017-09-25 }} |- |{{flagcountry|عراق}} | |[[کونسل Representatives of عراق]]<ref name="native"/> (مجلس النواب العراقي ''Majlis Al-Niwab Al-عراقi'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |325 |95,782 |392 |[http://www.parliament.iq/ parliament.iq] |- |rowspan=2|{{flagicon|جمہوریہ آئرلینڈ}} [[Republic of جمہوریہ آئرلینڈ|جمہوریہ آئرلینڈ]] |rowspan=2|[[Oireachtas Éireann|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Oireachtas) |[[Dáil Éireann|ایوان نمائندگان جمہوریہ آئرلینڈ]] (Dáil Éireann)<ref name="native"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |Proportional Representation Single Transferable Vote |166 |27,640 |1,093 |[http://www.oireachtas.ie/parliament/about/dail/ oireachtas.ie] |- |[[Seanad Éireann|سینٹ جمہوریہ آئرلینڈ]]<ref name="native"/> (Seanad Éireann) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by the prime minister and elected by universities |60 |76,470 |3,026 |[http://www.oireachtas.ie/parliament/about/seanad/ oireachtas.ie] |- |{{flagcountry|اسرائیل}} | |[[Knesset|اسمبلی]]<ref name="native"/> (כנסת ''Knesset'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |120 |61,768 |1,960 |[https://www.knesset.gov.il/ knesset.gov.il] |- |rowspan=2|{{flagcountry|اطالیہ}} |rowspan=2|[[Italian پارلیمان|پارلیمان]] (Parlamento) |[[Chamber of Deputies of اطالیہ|Chamber of Deputies]] (Camera dei Deputati) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |630 |94,556 |2,931 |[http://www.camera.it/ camera.it] |- |[[Italian سینٹ|سینٹ Republic]] (Senato della Repubblica) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] and appointed by the President |315 |189,112 |5,863 |[http://www.senato.it/ senato.it] |- |rowspan=2|{{flagcountry|جمیکا}} |rowspan=2|[[پارلیمان جمیکا|پارلیمان]] |[[ایوان نمائندگان جمیکا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ |63 |45,860 |392 |rowspan=2|[http://www.japarliament.gov.jm/ japarliament.gov.jm] |- |[[سینٹ جمیکا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |گورنر جنرل سے تعینات |20 |144,459 |1,237 |- |rowspan=2|{{flagcountry|جاپان}} |rowspan=2|[[دیت جاپان|دیت]] (国会 ''Kokkai'') |[[ایوان نمائندگان جاپان|ایوان نمائندگان]] (衆議院 ''Shūgiin'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] and [[majority rule|majority]] |480 |266,783 |9,250 |[http://www.shugiin.go.jp/ shugiin.go.jp] |- |[[House of کونسلlors of جاپان|House of کونسلlors]] (参議院 ''Sangiin'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |242 |529,157 |18,348 |[http://www.sangiin.go.jp/ sangiin.go.jp] |- |rowspan=2|{{flagcountry|اردن}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی اردن|قومی اسمبلی]] (مجلس الأمة ''Majlis al-Umma'') |[[Chamber of Deputies of اردن|اسمبلی Deputies]] (مجلس النواب ''Majlis al-Nuwaab'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[Single non-transferable vote]] |120 |46,760 |307 |[http://www.representatives.jo/ representatives.jo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160119123228/http://www.representatives.jo/ |date=2016-01-19 }} |- |[[سینٹ اردن|اسمبلی Senators]] (مجلس الأعيان ''Majlis al-Aayan'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |appointed by the monarch |60 |93,520 |614 |[http://www.senate.jo/ senate.jo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200218174749/http://www.senate.jo/ |date=2020-02-18 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|قازقستان}} |rowspan=2|[[پارلیمان قازقستان|پارلیمان]] (''Parlamenti'') |[[Mazhilis|اسمبلی]]<ref name="native"/> (''Mazhilis'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 | |77 |207,854 |2,815 |[http://www.parlam.kz/kk/mazhilis parlam.kz] |- |[[سینٹ قازقستان|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |appointed by the President and elected by local assemblies |47 |340,527 |4,612 |[http://www.parlam.kz/en/senate parlam.kz] |- |rowspan=2|{{flagcountry|کینیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان کینیا|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی (کینیا)|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Parallel voting|parallel]] |349 |126,182 |118 |rowspan=2|[http://www.parliament.go.ke/ parliament.go.ke] |- |[[سینٹ کینیا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |مقبول ووٹ and appointed by the President |67 |657,278 |614 |- |{{flagcountry|کیریباتی}} | |[[ایوان اسمبلی کیریباتی|ایوان اسمبلی]] (Maneaba ni Maungatabu) |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ and appointed by Rabi کونسل Leaders |46 |2,239 |13 |[http://www.parliament.gov.ki/ parliament.gov.ki] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706182920/http://www.parliament.gov.ki/ |date=2011-07-06 }} |- |{{flagicon|شمالی کوریا}} [[شمالی کوریا]] | |[[Supreme People's اسمبلی]] (최고인민회의 ''Ch'oe-go In-min Hoe-ŭi'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |687 |36,390 |58 | |- |{{flagicon|جنوبی کوریا}} [[جنوبی کوریا]] | |[[قومی اسمبلی Korea|قومی اسمبلی]] (국회 ''Gukhoe'') |[[یک ایوانیت]] |4 |[[majority rule|majority]] and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |300 |166,691 |5,180 |[http://korea.na.go.kr/ korea.na.go.kr] |- |{{flagcountry|کویت}} | |[[قومی اسمبلی کویت|قومی اسمبلی]] (مجلس الأمة ''Majlis al-Umma'') |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ and appointed by the prime minister |50 |71,328 |3,070 |[http://www.kna.kw/ kna.kw] |- |{{flagcountry|کرغیزستان}} | |[[Supreme کونسل کرغیزستان|Supreme کونسل]] (''Joghorku Keneš'') |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |120 |44,690 |109 |[http://www.kenesh.kg/ kenesh.kg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160218103847/http://www.kenesh.kg/ |date=2016-02-18 }} |- |{{flagcountry|لاؤس}} | |[[قومی اسمبلی لاؤس|قومی اسمبلی]] (''Sapha Heng Xat'') |[[یک ایوانیت]] |5 |[[one-party state]] [[بندفہرست]] |115 |48,148 |151 |[http://www.na.gov.la/ na.gov.la] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110304010400/http://www.na.gov.la/ |date=2011-03-04 }} |- |{{flagcountry|لٹویا}} | |[[Saeima|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Saeima) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |100 |20,703 |349 |[http://www.saeima.lv/ saeima.lv] |- |{{flagcountry|لبنان}} | |[[پارلیمان لبنان|اسمبلی Deputies]] (مجلس النواب ''Majlis an-Nuwwab'')<ref>Also: قومی اسمبلی (Assemblée Nationale)</ref> |[[یک ایوانیت]] |4 |مقبول ووٹ |128 |33,000 |480 |[http://www.lp.gov.lb/ lp.gov.lb] |- |rowspan=2|{{flagcountry|لیسوتھو}} |rowspan=2|[[پارلیمان لیسوتھو|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی لیسوتھو|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |مقبول ووٹ and [[متناسب نمائندگی|متناسب]] |120 |16,927 |31 |[http://www.parliament.ls/assembly/ parliament.ls] |- |[[سینٹ لیسوتھو|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |5 |appointed by principal chiefs and by the ruling party |33 |61,556 |115 |[http://www.parliament.ls/senate/ parliament.ls] |- |rowspan=2|{{flagcountry|لائبیریا}} |rowspan=2|[[مجلس قانون ساز لائبیریا|مجلس قانون ساز]] |[[ایوان نمائندگان لائبیریا|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |6 |[[majority rule|majority]] |73 |47,624 |24 |[http://legislature.gov.lr/house legislature.gov.lr] {{Webarchive|url=https://archive.is/20121219233214/http://legislature.gov.lr/house |date=2012-12-19 }} |- |[[سینٹ لائبیریا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |9 |[[majority rule|majority]] |30 |115,896 |58 |[http://legislature.gov.lr/senate legislature.gov.lr] {{Webarchive|url=https://archive.is/20121219211511/http://legislature.gov.lr/senate |date=2012-12-19 }} |- |{{flagcountry|لیبیا}} | |[[کونسل Deputies]] ( مجلس النواب ''{{transl|ar|Majlis an-Nuwwab}}'') |[[یک ایوانیت]] | | |200 |28,353 |187 |[http://www.hor.ly/ hor.ly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141022092752/http://www.hor.ly/ |date=2014-10-22 }} |- |{{flagcountry|لیختینستائن}} | |[[Landtag of لیختینستائن|دیت]]<ref name="native"/> (Landtag) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |25 |1,451 |201 |[http://www.landtag.li/ landtag.li] |- |{{flagcountry|لتھووینیا}} | |[[Seimas|پارلیمان]]<ref name="native"/> (Seimas) |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |141 |21,658 |436 |[http://www.lrs.lt/ lrs.lt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221203826/http://www.lrs.lt/ |date=2016-02-21 }} |- |{{flagcountry|لکسمبرگ}} | |[[Chamber of Deputies of لکسمبرگ|Chamber of Deputies]] (D'Chamber)<ref>Also: Chambre des Députés</ref> |[[یک ایوانیت]] |5 |مقبول ووٹ |60 |8,484 |687 |[http://www.chd.lu/ chd.lu] |- |{{flagicon|مقدونیہ}} [[Republic of مقدونیہ|مقدونیہ, Republic of]] | |[[اسمبلی Republic of مقدونیہ|اسمبلی]] (Собрание ''Sobranie'') |[[یک ایوانیت]] | | |123 |16,736 |173 |[http://www.sobranie.mk/ sobranie.mk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|مڈغاسکر}} |rowspan=2|[[پارلیمان مڈغاسکر|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[قومی اسمبلی مڈغاسکر|قومی اسمبلی]] (Antenimieram-Pirenena)<ref>Also: Assemblée nationale</ref> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |160 |137,078 |127 |[http://www.assemblee-nationale.mg/ assemblee-nationale.mg] |- |[[سینٹ مڈغاسکر|سینٹ]] (Sénat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |33 |664,430 |618 |[http://www.senat.mg/ senat.mg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060104022529/http://www.senat.mg/ |date=2006-01-04 }} |- |{{flagcountry|ملاوی}} | |[[قومی اسمبلی ملاوی|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 |[[First-past-the-post]] |194 |76,809 |71 |[http://www.parliament.gov.mw/ parliament.gov.mw] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200318111252/https://www.parliament.gov.mw/ |date=2020-03-18 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ملائشیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان ملائشیا|پارلیمان]] (Parlimen) |[[ایوان نمائندگان ملائشیا|ایوان نمائندگان]]<ref>Literally, People's Hall</ref> (Dewan Rakyat) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |First-past-the-post |222 |127,631 |2,014 |[http://www.parlimen.gov.my/maklumat-umum.html?uweb=dr parlimen.gov.my] |- |[[سینٹ ملائشیا|سینٹ]]<ref>Literally, Nation's Hall</ref>(Dewan Negara) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |3 |26 appointed by the [[State Legislative Assemblies]], 2 for each state and 44 appointed by the [[یانگ دی‌ پرتوان آگونگ]], of which 4 are for the [[Federal Territories (ملائشیا)|Federal Territories]]. |70 |404,773 |6,389 |[http://www.parlimen.gov.my/maklumat-umum.html?uweb=dn parlimen.gov.my] |- |{{flagcountry|مالدیپ}} | |[[Majlis of the مالدیپ|اسمبلی]]<ref name="native"/> (Majlis) |[[یک ایوانیت]] |5 |First-past-the-post |77 |4,266 |36 |[http://www.majlis.gov.mv/ majlis.gov.mv] |- |{{flagcountry|مالی}} | |[[قومی اسمبلی مالی|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] |4 |147 elected in single or multi-member constituencies, using a runoff system. 13 elected by overseas Malians. |160 |90,732 |111 |[http://www.assemblee-nationale.insti.ml/ assemblee-nationale.insti.ml] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329050441/http://www.assemblee-nationale.insti.ml/ |date=2016-03-29 }} |- |{{flagcountry|مالٹا}} | |[[ایوان نمائندگان مالٹا|ایوان نمائندگان]] (Kamra tad-Deputati) |[[یک ایوانیت]] |5 |[[Single transferable vote]] |69 |5,950 |155 |[http://www.parlament.mt/ parlament.mt] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20110910105909/http://www.parlament.mt/ |date=2011-09-10 }} |- |{{flagcountry|جزائر مارشل}} | |[[مجلس قانون ساز جزائر مارشل|مجلس قانون ساز]] (Nitijela) |[[یک ایوانیت]] |4 |Single and multi-member constituencies |33 |2,060 |4 |[http://www.rminitijela.org/ rminitijela.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080630091545/http://www.rminitijela.org/ |date=2008-06-30 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|موریتانیہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان موریتانیہ|پارلیمان]] (''Barlamene'') |[[قومی اسمبلی موریتانیہ|قومی اسمبلی]] (''Al Jamiya al-Wataniyah'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[Runoff election]] |81 |37,888 |87 |[http://www.assembleenationale.mr/ assembleenationale.mr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303114737/http://www.assembleenationale.mr/ |date=2016-03-03 }} |- |[[سینٹ موریتانیہ|اسمبلی Senators]] (''Majlis al-Shuyukh'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |Election by communal councillors |56 |56,803 |126 |[http://www.senat.mr/ senat.mr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325105208/http://www.senat.mr/ |date=2014-03-25 }} |- |{{flagcountry|موریشس}} | |[[قومی اسمبلی موریشس|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 | |70 |17,614 |275 |[http://www.gov.mu/portal/site/اسمبلیSite gov.mu] |- |rowspan=2|{{flagcountry|میکسیکو}} |rowspan=2|[[کانگریس میکسیکو|کانگریس یونین]] (Congreso de la Unión) |[[Chamber of Deputies of میکسیکو|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |3 |[[Parallel voting]]: [[Largest remainder method]] ([[Hare quota]]) (200 seats) / FPTP (300 seats) |500 |227,821 |3,323 |[http://www.diputados.gob.mx/ diputados.gob.mx] |- |[[سینٹ میکسیکو|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |[[Parallel voting]]: [[Largest remainder method]] ([[Hare quota]]) |128 |889,926 |12,981 |[http://www.senado.gob.mx/ senado.gob.mx] |- |{{flagicon|FSM}} [[مائکرونیشیا|مائکرونیشیا, Federated States of]] | |[[کانگریس مائکرونیشیا|کانگریس]] |[[یک ایوانیت]] |4 |10 by [[FPTP]] and 4 by [[Proportional representation]] |14 |7,642 |25 |[http://www.fsmcongress.fm/ fsmcongress.fm] |- |{{flagcountry|مالدووا}} | |[[پارلیمان Republic of مالدووا|پارلیمان]] (Parlamentul) |[[یک ایوانیت]] | | |101 |33,498 |118 |[http://www.parlament.md/ parlament.md] |- |{{flagcountry|موناکو}} | |[[قومی کونسل موناکو|قومی کونسل]] (Conseil National) |[[یک ایوانیت]] | | |24 |1,473 |227 |[http://www.conseil-national.mc/ conseil-national.mc] |- |{{flagcountry|منگولیا}} | |[[State Great Khural|State Great اسمبلی]]<ref>In English State Great Khural is used too.</ref> (Улсын Их Хурал ''Ulsyn Ich-Chural'') |[[یک ایوانیت]] | | |76 |36,245 |174 |[http://www.parliament.mn/ parliament.mn] |- |{{flagcountry|مونٹینیگرو}} | |[[پارلیمان مونٹینیگرو|اسمبلی]] (Skupština / Скупштина) |[[یک ایوانیت]] | | |81 |7,719 |88 |[http://www.skupstina.me/ skupstina.me] |- |rowspan=2|{{flagcountry|مراکش}} |rowspan=2|[[پارلیمان مراکش|پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[اسمبلی Representatives of مراکش|اسمبلی Representatives]] (''Majlis al-Nuwab'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |325 |100,444 |500 |[http://www.parlement.ma/ parlement.ma] |- |[[اسمبلی کونسلlors]] (''Majlis al-Mustasharin'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |270 |120,905 |602 |[http://conseiller.ma/ conseiller.ma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140517065352/http://conseiller.ma/ |date=2014-05-17 }} |- |{{flagcountry|موزمبیق}} | |[[اسمبلی Republic of موزمبیق|اسمبلی Republic]] (Assembleia da República) |[[یک ایوانیت]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |250 |85,588 |95 |[http://www.parlamento.org.mz/ parlamento.org.mz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130427005233/http://www.parlamento.org.mz/ |date=2013-04-27 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|نمیبیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان نمیبیا|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی نمیبیا|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |78 |26,923 |201 |[http://www.parliament.gov.na/national_assembly/national_assembly.php parliament.gov.na] |- |[[قومی کونسل نمیبیا|قومی کونسل]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |26 |80,769 |605 |[http://www.parliament.gov.na/national_council/national_council.php parliament.gov.na] |- |{{flagcountry|ناورو}} | |[[پارلیمان ناورو|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |18 |521 |3 |[http://www.ناوروgov.nr/parliament ناوروgov.nr] |- |{{flagcountry|نیپال}} | |[[نیپالese Constituent اسمبلی|Constituent اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |601 |44,294 |62 |[http://www.parliament.gov.np/ parliament.gov.np] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304032139/http://www.parliament.gov.np/ |date=2016-03-04 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|نیدرلینڈز}} |rowspan=2|[[ریاستی جرنل نیدرلینڈز|ریاستی جرنل]] (Staten-Generaal) |[[ایوان نمائندگان نیدرلینڈز|ایوان نمائندگان]] (Tweede Kamer, ''Second Chamber'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |150 |111,533 |4,693 |[http://www.tweedekamer.nl/ tweedekamer.nl] |- |[[سینٹ نیدرلینڈز|سینٹ]] (Eerste Kamer, ''First Chamber'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |75 |223,066 |9,387 |[http://www.eerstekamer.nl/ eerstekamer.nl] |- |{{flagcountry|نیوزی لینڈ}} | |[[نیوزی لینڈ ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[یک ایوانیت]] | |[[mixed-member proportional representation]] |120 |33,566 |1,018 |[http://www.parliament.nz/ parliament.nz] |- |{{flagcountry|نکاراگوا}} | |[[قومی اسمبلی نکاراگوا|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |92 |64,034 |205 |[http://www.asamblea.gob.ni/ asamblea.gob.ni] |- |{{flagcountry|نائجر}} | |[[قومی اسمبلی نائجر|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] | | |113 |139,210 |102 |[http://www.assemblee.ne/ assemblee.ne] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070818033526/http://www.assemblee.ne/ |date=2007-08-18 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|نائجیریا}} |rowspan=2|[[Nigerian قومی اسمبلی|قومی اسمبلی]] |[[Nigerian ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |360 |388,898 |1,148 |[http://www.nass.gov.ng/ nass.gov.ng] |- |[[Nigerian سینٹ|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |109 |1,284,436 |3,792 |[http://www.nassnig.org nassnig.org] |- |{{flagcountry|ناروے}} | |[[Storting|Great اسمبلی]]<ref name="native"/> (Storting) |[[یک ایوانیت]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[mixed member proportional representation|mixed]] |169 |29,785 |1,573 |[http://www.stortinget.no/en/ stortinget.no] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سلطنت عمان}} |rowspan=2|[[کونسل سلطنت عمان]] |''[[Consultative اسمبلی سلطنت عمان|Consultative اسمبلی]]''<ref>The Consultative اسمبلی has only consultative tasks</ref> (''Majlis al-Shura'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |84 |33,017 |973 |[http://www.shura.om/ shura.om] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081031222619/http://www.shura.om/ |date=2008-10-31 }} |- |''[[کونسل State of سلطنت عمان|اسمبلی State]]''<ref>The اسمبلی State has only consultative tasks</ref> (''Majlis al-Dawla'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |83 |33415 |985 |[http://www.omanet.om/english/government/majlis.asp omanet.om] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026020335/http://www.omanet.om/english/government/majlis.asp |date=2008-10-26 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|پاکستان}} |rowspan=2|[[پارلیمان پاکستان]] (پارلیمنٹ) |[[قومی اسمبلی پاکستان|قومی اسمبلی]] (ایوان زیریں پاکستان) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |336 |537,023 |1,454 |[http://www.na.gov.pk/ na.gov.pk] |- |[[سینٹ پاکستان|سینٹ]] (ایوانِ بالا)<ref>[[:ur:ایوانِ بالا]]</ref> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |104 |1,735,000 |4,697 |[http://www.senate.gov.pk/ senate.gov.pk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|پلاؤ}} |rowspan=2|[[پلاؤ قومی کانگریس|قومی کانگریس]] (Olbiil era Kelulau) |[[House of Delegates of پلاؤ|House of Delegates]]<ref name="not"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[majority rule]] |16 |1,309 |17 |rowspan=2|[http://palaugov.org/ palaugov.org] |- |[[سینٹ پلاؤ|سینٹ]]<ref name="not"/> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |[[majority rule]] |9 |2,328 |31 |- |{{flagcountry|پاناما}} | |[[قومی اسمبلی پاناما|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |71 |47,969 |712 |[http://www.asamblea.gob.pa/ asamblea.gob.pa] |- |{{flagcountry|پاپوا نیو گنی}} | |[[National پارلیمان پاپوا نیو گنی|National پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |109 |56,766 |154 |[http://www.parliament.gov.pg/ parliament.gov.pg] |- |rowspan=2|{{flagcountry|پیراگوئے}} |rowspan=2|[[کانگریس پیراگوئے|کانگریس]] (Congreso) |[[Chamber of Deputies of پیراگوئے|Chamber of Deputies]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |80 |80,681 |441 |[http://www.diputados.gov.py/ diputados.gov.py] |- |[[سینٹ پیراگوئے|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |45 |143,434 |785 |[http://www.senado.gov.py/ senado.gov.py] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328220656/http://www.senado.gov.py/ |date=2013-03-28 }} |- |{{flagcountry|پیرو}} | |[[کانگریس پیرو|کانگریس Republic]] (Congreso de la República) |[[یک ایوانیت]] | | |130 |217,082 |2,322 |[http://www.congreso.gob.pe/ congreso.gob.pe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060113012952/http://www.congreso.gob.pe/organizacion/pleno.asp?mode=Pleno |date=2006-01-13 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|فلپائن}} |rowspan=2|[[کانگریس فلپائن|کانگریس]] (Kongreso) |[[ایوان نمائندگان فلپائن|ایوان نمائندگان]] (Kapulungán ng mga Kinatawán / Mababang Kapulungán / Cámara de Representantes) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |3 |[[بندفہرست]] and [[first-past-the-post]] |292 |355,393 |1,365 |[http://www.congress.gov.ph/ congress.gov.ph] |- |[[سینٹ فلپائن|سینٹ]] (Senado / Mataás na Kapulungán) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[Plurality-at-large voting|bloc voting]] |24 |4,323,958 |16,267 |[http://www.senate.gov.ph/ senate.gov.ph] |- |rowspan=2|{{flagcountry|پولینڈ}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی Republic of پولینڈ|قومی اسمبلی]] (Zgromadzenie Narodowe)<ref name="zgromadzenie">Name used only on those rare occasions when both houses sit together</ref> |[[Sejm of the Republic of پولینڈ|Sejm (دیت)]]<ref name="native"/> (Sejm) |[[ایوان زیریں|زیریں]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[کھلی فہرست]] |460 |83,697 |1,677 |[http://www.sejm.gov.pl/ sejm.gov.pl] |- |[[سینٹ Republic of پولینڈ|سینٹ]] (Senat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] |4 |[[majority]] |100 |385,010 |7,716 |[http://www.senat.gov.pl/ senat.gov.pl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090711100525/http://www.senat.gov.pl/ |date=2009-07-11 }} |- |{{flagcountry|پرتگال}} | |[[اسمبلی Republic (پرتگال)|اسمبلی Republic]] (Assembleia da República) |[[یک ایوانیت]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |230 |45,920 |1,082 |[http://www.parlamento.pt/ parlamento.pt] |- |{{flagcountry|قطر}} | |''[[Consultative اسمبلی قطر|Consultative اسمبلی]]''<ref>The Consultative اسمبلی has only consultative task</ref> (''Majlis ash-Shura'') |[[یک ایوانیت]] | | |35 |52,958 |5,200 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|رومانیہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان رومانیہ|پارلیمان]] (Parlamentul) |[[Chamber of Deputies of رومانیہ|Chamber of Deputies]] (Camera Deputaţilor) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |326 |58,416 |819 |[http://www.cdep.ro/ cdep.ro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160224191941/http://www.cdep.ro/ |date=2016-02-24 }} |- |[[سینٹ رومانیہ|سینٹ]] (Senat) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |137 |139,005 |1,950 |[http://www.senat.ro/ senat.ro] |- |rowspan=2|{{flagcountry|روس}} |rowspan=2|[[وفاقی اسمبلی روس|وفاقی اسمبلی]] (Федеральное Собрание ''Federalnoye Sobraniye'') |[[State Duma]]<ref name="native"/> (Государственная Дума ''Gosudarstvennaya Duma'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[party list]] |450 |318,000 |5,296 |[http://www.duma.gov.ru/ duma.gov.ru] |- |[[Federation کونسل روس|Federation کونسل]] (Совет Федерации ''Sovet Federatsii'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |166 |862,048 |14,357 |[http://www.council.gov.ru/ council.gov.ru] |- |rowspan=2|{{flagcountry|روانڈا}} |rowspan=2|[[پارلیمان روانڈا|پارلیمان]] (Inteko Ishinga Amategeko) |[[Chamber of Deputies of روانڈا|Chamber of Deputies]] (Umutwe w'Abadepite) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |80 |146,121 |171 |[http://www.parliament.gov.rw/chamber-of-deputies/ parliament.gov.rw] |- |[[سینٹ روانڈا|سینٹ]] (Umutwe wa Sena) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |26 |449,603 |526 |[http://www.parliament.gov.rw/senate/ parliament.gov.rw] |- |{{flagcountry|سینٹ کیٹز}} | |[[قومی اسمبلی سینٹ کیٹز|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |15 |3,686 |58 | |- |rowspan=2|{{flag|سینٹ لوسیا}} |rowspan=2|[[پارلیمان سینٹ لوسیا|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی سینٹ لوسیا|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |17 |10,221 |123 | |- |[[سینٹ سینٹ لوسیا|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |11 |15,796 |191 | |- |{{flagcountry|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} | |[[ایوان اسمبلی سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز|ایوان اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |21 |5,714 |59 | |- |{{flagcountry|سامووا}} | |[[Fono|Legislative اسمبلی]]<ref name="native"/> (Fono) |[[یک ایوانیت]] | | |49 |3,965 |22 |[http://www.parliament.gov.ws/ parliament.gov.ws] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050723010429/http://www.parliament.gov.ws/ |date=2005-07-23 }} |- |{{flagcountry|سان مارینو}} | |[[Grand and General کونسل]] (Consiglio Grande e Generale) |[[یک ایوانیت]] | | |60 |536 |18 |[http://www.consigliograndeegenerale.sm/ consigliograndeegenerale.sm] |- |{{flagcountry|ساؤ ٹومے و پرنسپے}} | |[[قومی اسمبلی ساؤ ٹومے و پرنسپے|قومی اسمبلی]] (Assembleia Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |55 |3,330 |6 |[http://www.parlamento.st/ parlamento.st] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110430035407/http://www.parlamento.st/ |date=2011-04-30 }} |- |{{flagcountry|سعودی عرب}} | |''[[Consultative اسمبلی سعودی عرب|Consultative اسمبلی]]''<ref>The appointed Consultative اسمبلی has only legislative tasks</ref> (''Majlis ash-Shura'') |[[یک ایوانیت]] | | |150 |189,175 |4,551 |[http://www.shura.gov.sa/ shura.gov.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090217110621/http://shura.gov.sa/ |date=2009-02-17 }} |- |{{flagcountry|سینیگال}} |[[پارلیمان سینیگال|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی (سینیگال)|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] |5 | |150 |85,701 |167 |[http://www.assemblee-nationale.sn/ assemblee-nationale.sn] |- |{{flagcountry|سربیا}} | |[[قومی اسمبلی Republic of سربیا|قومی اسمبلی]] (Народна скупштина / Narodna Skupština) |[[یک ایوانیت]] | | |250 |28,482 |315 |[http://www.parlament.gov.rs/ parlament.gov.rs] |- |{{flagcountry|سیچیلیس}} | |[[قومی اسمبلی سیچیلیس|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |31 |2,709 |72 | |- |{{flagcountry|سیرالیون}} | |[[پارلیمان سیرالیون|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |124 |40,136 |41 |[http://www.sl-parliament.org/ sl-parliament.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160123191313/http://www.sl-parliament.org/ |date=2016-01-23 }} |- |{{flagcountry|سنگاپور}} | |[[پارلیمان سنگاپور|پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | |[[first-past-the-post]] ([[Member of پارلیمان|MP]]) and appointed by the [[President of سنگاپور|President]] ([[Nominated Member of پارلیمان|NMP]]) |99 |52,360 |3,180 |[http://www.parliament.gov.sg/ parliament.gov.sg] |- |{{flagcountry|سلوواکیہ}} | |[[قومی کونسل سلوواکیہ|قومی کونسل]] (Národná rada) |[[یک ایوانیت]] | | |150 |35,980 |846 |[http://www.nrsr.sk/ nrsr.sk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سلووینیا}} |rowspan=2|[[سلووینیاn پارلیمان|پارلیمان]] (Državni zbor Republike Slovenije) |[[قومی اسمبلی (سلووینیا)|قومی اسمبلی]] (Državni zbor) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |90 |22,779 |643 |[http://www.dz-rs.si/ dz-rs.si] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225184239/http://www.dz-rs.si/ |date=2011-02-25 }} |- |[[قومی کونسل (سلووینیا)|قومی کونسل]] (Državni svet)<ref>{{cite book |url=http://dk.fdv.uni-lj.si/dela/Lakota-Igor.PDF |title=Sistem nepopolne dvodomnosti v slovenskem parlamentu (diplomska naloga) |trans_title=The system of incomplete bicameralism in the سلووینیاn پارلیمان (diploma thesis) |page=62 |first=Igor |last=Lakota |year=2006 |accessdate=16 December 2010 |publisher=Faculty of Social Sciences, University of Ljubljana |language=سلووینیاn |quote=Opinions differ, however the majority of domestic experts agree that the قومی کونسل may be regarded as the upper house, but the bicameralism is distinctively incomplete.}}</ref> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |40 |51,254 |1,447 |[http://www.ds-rs.si/ ds-rs.si] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160225103717/http://www.ds-rs.si/ |date=2016-02-25 }} |- |{{flagcountry|جزائر سلیمان}} | |[[National پارلیمان جزائر سلیمان|National پارلیمان]] |[[یک ایوانیت]] | | |50 |10,460 |34 |[http://www.parliament.gov.sb/ parliament.gov.sb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195817/http://www.parliament.gov.sb/ |date=2016-03-03 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|صومالیہ}} |rowspan=2|[[وفاقی پارلیمان صومالیہ|وفاقی پارلیمان]]<ref name="not"/> |[[House of the People of صومالیہ|House of the People]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |Appointed |275 |36,675 |21 |[http://www.parliament.gov.so/index.php/en/ parliament.gov.so] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131108105542/http://www.parliament.gov.so/index.php/en/ |date=2013-11-08 }} |- |[[Upper House (صومالیہ)|[[ایوانِ بالا|بالا]] House]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |Not established yet, powers exercised by the House of the People |56 |180,100 |103 | |- |rowspan=2|{{flagcountry|جنوبی افریقہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان جنوبی افریقہ|پارلیمان]] |[[قومی اسمبلی جنوبی افریقہ|قومی اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |400 |126,466 |1,387 |[http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=33 parliament.gov.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421124617/http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=33 |date=2012-04-21 }} |- |[[قومی کونسل Provinces]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |90 |562,075 |6,168 |[http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=34 parliament.gov.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412031940/http://www.parliament.gov.za/live/content.php?Item_ID=34 |date=2008-04-12 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|جنوبی سوڈان}} |rowspan=2|[[قومی مجلس قانون ساز (جنوبی سوڈان)|قومی مجلس قانون ساز]] |[[National Legislative اسمبلی (جنوبی سوڈان)|قومی مجلس قانون ساز اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |170 |48,591 |81 |[http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly goss.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306081107/http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly |date=2016-03-06 }} |- |[[کونسل States (جنوبی سوڈان)|کونسل States]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |Appointed by President |50 |165,210 |276 |[http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly/council-of-states goss.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306081107/http://www.goss.org/index.php/legislative-assembly/council-of-states |date=2016-03-06 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|ہسپانیہ}} |rowspan=2|[[Cortes Generales|عمومی عدالتیں]]<ref name="native"/> (Cortes Generales) |[[Spanish کانگریس Deputies|کانگریس Deputies]] (Congreso de los Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] [[بندفہرست]] |350 |131,894 |4,038 |[http://www.congreso.es/ congreso.es] |- |[[Spanish سینٹ|سینٹ]] (Senado) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |266 |173,545 |5,313 |[http://www.senado.es/ senado.es] |- |{{flagcountry|سری لنکا}} | |[[پارلیمان سری لنکا|پارلیمان]] (ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව (Sinhala)/ இலங்கை பாராளுமன்றம் (Tamil))<ref name="not"/> |[[یک ایوانیت]] | | |225 |90,122 |517 |[http://www.parliament.lk/ parliament.lk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سوڈان}} |rowspan=2|[[قومی مجلس قانون ساز سوڈان|قومی مجلس قانون ساز]] |[[قومی اسمبلی سوڈان|قومی اسمبلی]] (''Majlis Watani'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |450 |68,653 |197 |[http://www.parliament.gov.sd/ parliament.gov.sd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110824021607/http://www.parliament.gov.sd/ |date=2011-08-24 }} |- |[[کونسل States of سوڈان|اسمبلی States]] (''Majlis Welayat'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |50 |617,880 |1,780 |[http://www.councilofstates.gov.sd/ councilofstates.gov.sd] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304073222/http://www.councilofstates.gov.sd/ |date=2016-03-04 }} |- |{{flagcountry|سرینام}} | |[[قومی اسمبلی سرینام|قومی اسمبلی]] (Nationale Assemblée) |[[یک ایوانیت]] | | |51 |10,470 |99 |[http://www.dna.sr/ dna.sr] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سوازی لینڈ}} |rowspan=2|[[پارلیمان سوازی لینڈ|پارلیمان]] (Liblanda) |[[ایوان اسمبلی سوازی لینڈ|ایوان اسمبلی]]<ref name="not"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | |[[majority rule|majority]] |55 |22,181 |113 | |- |[[سینٹ سوازی لینڈ|سینٹ]]<ref name="not"/> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | |appointed by the [[King of سوازی لینڈ|King]] |30 |40,666 |207 | |- |{{flagcountry|سویڈن}} | |The [[Riksdag]] |[[یک ایوانیت]] |4 |[[متناسب نمائندگی|متناسب]] |349 |27,286 |1,093 |[http://www.riksdagen.se/ riksdagen.se] |- |{{flagcountry|شام}} | |[[People's کونسل شام|People's اسمبلی]] (''Majlis al-Sha'ab'') |[[یک ایوانیت]] | | |250 |86,964 |240 |[http://parliament.sy/ parliament.sy] |- |rowspan=2|{{flagcountry|سوئٹزرلینڈ}} |rowspan=2|[[وفاقی اسمبلی سوئٹزرلینڈ|وفاقی اسمبلی]] (Bundesversammlung, Assemblée fédérale, Assemblea federale) |[[قومی کونسل سوئٹزرلینڈ|قومی کونسل]] (Nationalrat, Conseil National, Consiglio Nazionale) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |200 |40,000 |1,699 |[http://www.parlament.ch/e/organe-mitglieder/nationalrat/Pages/default.aspx parliament.ch] |- |[[Swiss کونسل States|کونسل States]] (Ständerat, Conseil des Etats, Consiglio degli Stati) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |46 |173,913 |7,388 |[http://www.parlament.ch/e/organe-mitglieder/staenderat/Pages/default.aspx parliament.ch] |- |rowspan=2|{{flagcountry|تاجکستان}} |rowspan=2|[[سپریم اسمبلی تاجکستان|سپریم اسمبلی]] (''Majlisi Oli'') |[[اسمبلی Representatives of تاجکستان|اسمبلی Representatives]] (''Majlisi Mamoyandogan'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |63 |123,809 |257 | |- |[[قومی اسمبلی تاجکستان|قومی اسمبلی]] (''Majlisi Milliy'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |33 |236,363 |491 | |- |{{flagcountry|تنزانیہ}} | |[[قومی اسمبلی تنزانیہ|قومی اسمبلی]] (Bunge) |[[یک ایوانیت]] | | |357 |120,974 |178 |[http://www.parliament.go.tz/ parliament.go.tz] |- |rowspan=2|{{flagcountry|تھائی لینڈ}} |rowspan=2|[[قومی اسمبلی تھائی لینڈ|قومی اسمبلی]] (รัฐสภา ;''Rathasapha'') |[[ایوان نمائندگان تھائی لینڈ|ایوان نمائندگان]] (สภาผู้แทนราษฎร ;'' Saphaputhan Ratsadon'') |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |500 |130,958 |1,204 |[http://www.parliament.go.th/ parliament.go.th] |- |[[سینٹ تھائی لینڈ|سینٹ]] (''วุฒิสภา ;Wuthisapha'') |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |150 |436,529 |4,013 |[http://www.senate.go.th/ senate.go.th] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150223020223/http://www.senate.go.th/ |date=2015-02-23 }} |- |{{flagcountry|ٹوگو}} | |[[قومی اسمبلی ٹوگو|قومی اسمبلی]] (Assemblée nationale) |[[یک ایوانیت]] | | |81 |76,434 |79 |[http://www.assemblee-nationale.tg/ assemblee-nationale.tg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511202912/http://www.assemblee-nationale.tg/ |date=2011-05-11 }} |- |{{flagcountry|ٹونگا}} | |[[Legislative اسمبلی ٹونگا|Legislative اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |26 |3,962 |29 |[http://parliament.gov.to/ parliament.gov.to] |- |rowspan=2|{{flagcountry|ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو}} |rowspan=2|[[پارلیمان ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو|پارلیمان]] |[[ایوان نمائندگان ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |41 |32,139 |647 |rowspan=2|[http://www.ttparliament.org/ ttparliament.org] |- |[[سینٹ ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |31 |42,506 |856 |- |{{flagcountry|تونس}} | |[[اسمبلی Representatives of the People]] (مجلس نواب الشعب ''Majless Noweb al Shaab'') |[[یک ایوانیت]] | | |217 |49,188 |465 |[http://www.arp.tn/ arp.tn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210711111210/http://www.arp.tn/ |date=2021-07-11 }} |- |{{flagcountry|ترکی}} | |[[Grand قومی اسمبلی ترکی]] (Türkiye Büyük Millet Meclisi) |[[یک ایوانیت]] | | |550 |135,862 |1,951 |[http://www.tbmm.gov.tr/ tbmm.gov.tr] |- |{{flagcountry|ترکمانستان}} | |[[اسمبلی ترکمانستان|اسمبلی]] (Mejlis) |[[یک ایوانیت]] | | |125 |41,360 |346 | |- |{{flagcountry|تووالو}} | |[[پارلیمان تووالو|پارلیمان]] (Palamene) |[[یک ایوانیت]] | | |15 |666 |2 |[http://www.parliament.gov.tv/ parliament.gov.tv] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524085214/http://www.parliament.gov.tv/ |date=2013-05-24 }} |- |{{flagcountry|یوگنڈا}} | |[[قومی اسمبلی یوگنڈا|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |375 |87,839 |123 |[http://www.parliament.go.ug/ parliament.go.ug] |- |{{flagcountry|یوکرین}} | |[[Verkhovna Rada|Supreme کونسل]] (Верховна Рада ''Verkhovna Rada'') |[[یک ایوانیت]] | | |450 |101,248 |732 |[http://portal.rada.gov.ua/ rada.gov.ua] |- |{{flagcountry|متحدہ عرب امارات}} | |[[Federal قومی کونسل|Federal قومی اسمبلی]] (المجلس الوطني الإتحادي ''Majlis Watani Ittihad'') |[[یک ایوانیت]] | | |40 |206,601 |6,470 |[http://www.almajles.gov.ae/ almajles.gov.ae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100930151449/http://www.almajles.gov.ae/ |date=2010-09-30 }} |- |rowspan=2|{{flagcountry|برطانیہ}} |rowspan=2|[[پارلیمان برطانیہ|پارلیمان]] |[[British House of Commons|House of Commons]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |5 |[[First-past-the-post]] |650 |95,787 |3,478 |[http://www.parliament.uk/business/commons/ parliament.uk] |- |[[دارالامرا]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |Life |[[Life peer]]s appointed by the [[Monarchy of the برطانیہ|Sovereign]]. 92 elected by and from [[hereditary peer]]s using [[Instant-runoff voting|preferential voting]]. 26 [[Lords Spiritual]] are [[bishop]]s of the [[Church of انگلستان]]. |765 |81,388 |2,955 |[http://www.parliament.uk/business/lords/ parliament.uk] |- |rowspan=2|{{flagcountry|ریاستہائے متحدہ امریکہ}} |rowspan=2|[[ریاستہائے متحدہ امریکہ کانگریس|کانگریس]] |[[ریاستہائے متحدہ امریکہ ایوان نمائندگان|ایوان نمائندگان]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] |2 |[[majority rule|majority]] |435 |722,636 |34,698 |[http://www.house.gov/ house.gov] |- |[[ریاستہائے متحدہ امریکہ سینٹ|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] |6 |[[majority rule|majority]] |100 | 3,143,467 |215,623 |[http://www.senate.gov/ senate.gov] |- |rowspan=2|{{flagcountry|یوراگوئے}} |rowspan=2|[[جرنل اسمبلی یوراگوئے|جرنل اسمبلی]] (Asamblea General) |[[نمائندگان چیمبر یوراگوئے|نمائندگان چیمبر]] (Cámara de Diputados) |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |99 |33,195 |514 |rowspan=2|[http://www.parlamento.gub.uy/ parlamento.gub.uy] |- |[[سینٹ یوراگوئے|Chamber of Senators]] (Cámara de Senadores) |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |30 |109,543 |1,696 |- |rowspan=2|{{flagcountry|ازبکستان}} |rowspan=2|[[سپریم اسمبلی ازبکستان|سپریم اسمبلی]] (Oliy Majlis) |[[Legislative Chamber of ازبکستان|Legislative Chamber]]<ref name="not"/> |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |150 |194,156 |634 |[http://www.parliament.gov.uz/ parliament.gov.uz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060831163528/http://www.parliament.gov.uz/ |date=2006-08-31 }} |- |[[سینٹ ازبکستان|سینٹ]]<ref name="not"/> |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |100 |291,234 |952 |[http://www.senat.gov.uz/ enat.gov.uz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160211084440/http://senat.gov.uz/ |date=2016-02-11 }} |- |{{flagcountry|وانواتو}} | |[[پارلیمان وانواتو|پارلیمان]] (Parlement) |[[یک ایوانیت]] |4 | |52 |4319 |14 |[http://www.parliament.gov.vu/ parliament.gov.vu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306063129/http://www.parliament.gov.vu/ |date=2016-03-06 }} |- |{{flagcountry|ویٹیکن سٹی}} | |[[Pontifical Commission for ویٹیکن سٹی State|Pontifical Commission]] (Pontificia Commissione per lo Stato della Città del Vaticano) |[[یک ایوانیت]] | | |7 |114 | | |- |{{flagcountry|وینزویلا}} | |[[قومی اسمبلی وینزویلا|قومی اسمبلی]] (Asamblea Nacional) |[[یک ایوانیت]] | | |165 |175,430 |2,267 |[http://www.asambleanacional.gob.ve/ asambleanacional.gob.ve] |- |{{flagcountry|ویتنام}} | |[[قومی اسمبلی ویتنام|قومی اسمبلی]] (Quốc hội) |[[یک ایوانیت]] | | |498 |176,385 |602 |[http://www.na.gov.vn/ na.gov.vn] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20100709222441/http%3A//www.na.gov.vn/ |date=2010-07-09 }} |- |{{flagcountry|يمن}} | |[[اسمبلی Representatives of يمن|اسمبلی Representatives]] (''Majlis al-Nuwaab'') |[[یک ایوانیت]] | | |301 |81,485 |192 | |- |{{flagcountry|زیمبیا}} | |[[قومی اسمبلی زیمبیا|قومی اسمبلی]] |[[یک ایوانیت]] | | |150 |87,284 |145 |[http://www.parliament.gov.zm/ parliament.gov.zm] |- |rowspan=2|{{flagcountry|زمبابوے}} |rowspan=2|[[پارلیمان زمبابوے|پارلیمان]] |[[ایوان اسمبلی زمبابوے|ایوان اسمبلی]] |[[ایوان زیریں|زیریں]] | | |210 |61,971 |29 | |- |[[سینٹ زمبابوے|سینٹ]] |[[ایوانِ بالا|بالا]] | | |40 |325,350 |153 | |} == حوالے == {{حوالے}} {{لسٹاں بلحاظ دیس}} {{قومی اک ایوانی قانون ساز اسمبلیاں}} {{قومی ایوان زیریں قانون ساز اسمبلیاں}} {{قومی ایوان بالا قانون ساز اسمبلیاں}} [[گٹھ:قومی قنون ساز اسمبلیاں]] [[گٹھ:قنون ساز اسمبلیاں]] [[گٹھ:لسٹاں بلحاظ دیس]] f03ycbyoqkhw751s1zg8aa5idzwlj4r 0 67049 707346 654487 2026-05-24T08:47:31Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707346 wikitext text/x-wiki '''لاہور بک شاپ''' جاں '''لاہور بکس''' دا قیام [[جیون سنگھ]] ایم۔اے۔ نے 1940 وچ لاہور ([[برطانوی پنجاب]]، ہن [[پاکستان]] وچ) وچ کیتا سی۔<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.lahorepublishers.com/ |access-date=2018-10-28 |archive-date=2019-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190410172425/http://lahorepublishers.com/ |dead-url=yes }}</ref> [[بھارت دی ونڈ]] توں اسنوں [[لدھیانہ]] شہر لیاندا گیا۔ اس ادارے نے [[پنجابی بولی|پنجابی]] دیاں کتاباں شائع کرن توں اپنا سفر شروع کیتا سی اتے بعد وچ پنجابی، [[انگریزی]] اتے ساریاں لکھتاں، ناول، شاعری اتے مذہبی کتاباں تک چھاپن لگے۔ اس ادارے نوں پنجابی اشاعت دا موڈھی منیا جاندا اے۔ ایہہ ادارہ ہن تک پنجابی اتے انگریزی وچ 10,000 توں زیادہ سرلیکھاں نوں شائع کر چکا اے جس وچوں 1200 حالے وی اسدی کیٹالاگ دا حصہ ہن۔ 7 دہاکیاں توں لوکاں دی سیوا کردے آ رہے ہون کرن اسنوں سال 1994 وچ بھارت دے ادوں دے وزیر اعظم مسٹر [[آئی کے گجرال]] نے سبھ توں ودھیا پنجابی پبلشر دا انعام دتا۔ جیون سنگھ خالصہ کالج امرتسر وچ [[سنت سنگھ سیکھوں]]، [[گربچن سنگھ طالب]] اتے [[وریام سنگھ]] ہوراں دا طالب علم رہا سی۔ ایہناں دے اثر ہیٹھ اوہ ساہت-پریمی بن گیا سی۔ اس نے 1940 وچ [[لاہور]] دی نسبت روڈ تے اک کوٹھی دے ورانڈے نوں دوکان دی شکل دے کے 'لاہور بک شاپ' کھولھی۔ اس کول ادوں کل 105 روپئے پونجی سی، جس وچوں اسنے 20 روپئے دوکان دا پیشگی کرایہ دتا۔ 20 روپئے خرچ کے لاہور بک شاپ دا بورڈ پینٹ کروایا اتے 60 روپئے دا فرنیچر خریدیا۔<ref>http://beta.ajitjalandhar.com/news/20160506/4/1332421.cms#sthash.Mvb50zHp.dpbs {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510012736/http://beta.ajitjalandhar.com/news/20160506/4/1332421.cms#sthash.Mvb50zHp.dpbs |date=2016-05-10 }}</ref> == باہری لنک == * [https://bbclambra.files.wordpress.com/2014/04/catalogue-e0a8b2e0a8b9e0a98ce0a8b0-e0a8ace0a981e0a9b1e0a895-e0a8b6e0a8bee0a8aa-e0a8b2e0a981e0a8a7e0a8bfe0a886e0a8a3e0a8be.pdf| لاہور بک شاپ لدھیانہ -کتاب لسٹ] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:اشاعت گھر]] [[گٹھ:کتاباں]] rjbuwhazpnra8tdx71c5ow9yfihs6vp 0 80280 707340 646351 2026-05-23T23:20:56Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707340 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات ہندو رہنما |name= سوامی ناراین<br /> સ્વામિનારાયણ |image= Lord Swaminarayan writing the Shikshapatri.jpg |caption =[[شکشا پتری]] وچ سوامی ناراین د‏‏ی تصویر | free_label =سواری | free_text =منکی گھوڑی |birth_date= 3 اپریل 1781<ref name="Williams13">{{Harvnb|Williams|2001|p=13}}</ref> |birth_place= [[چھپیہ]] (موجودہ [[اتر پردیش]]، [[بھارت]]) |birth_name= گھن شیام پانڈے |death_date={{death date and age|1830|6|1|1781|4|3|df=yes}} |death_place= [[گدھادا]] (موجودہ [[گجرات (بھارت)|گجرات]]، بھارت) |guru= [[سوامی رامانند]] |founder = [[سوامی ناراین سمپردائے]] }} '''سوامی ناراین''' (3 اپریل 1781&nbsp;– 1 جون 1830) یا '''سہجانند سوامی'''، اک [[یوگی]] تے تارک الدنیا شخص سن جنہاں د‏‏ی تعلیمات دے ذریعے ہندوواں دے مرکزی عقائد [[دھرم]]،<ref name="Jones 2005 8889">{{cite book|last=Jones|first=Lindsay|title=Encyclopedia of Religion|year=2005|publisher=Thomson Gale|location=Farmington Hills|isbn=0-02-865984-8|page=8889}}</ref> [[اہنسا]]<ref name=rbw01>{{cite book|last=Williams|first=Raymond Brady|title=An introduction to Swaminarayan Hinduism|year=2001|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-65422-X|page=173}}</ref><ref name=mhe94>{{cite book|last=Meller|first=Helen Elizabeth|title=Patrick Geddes: social evolutionist and city planner|year=1994|publisher=Routledge|isbn=0-415-10393-2|page=159}}</ref> تے [[برہماچاریہ]] دوبارہ رواج پائے۔<ref name="Jones 2005 8889" /> سوامی ناراین دے پیروکار انہاں نو‏‏ں بھگوان دا اوتار سمجھدے نيں۔<ref>{{Cite journal|last=Kim|first=Hanna|date=2010-02-19|title=Public Engagement and Personal Desires: BAPS Swaminarayan Temples and their Contribution to the Discourses on Religion|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s11407-010-9081-4|journal=International Journal of Hindu Studies|language=en|volume=13|issue=3|pages=357–390|doi=10.1007/s11407-010-9081-4|issn=1022-4556}}</ref><ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of religion|last=Jones|first=Lindsay|publisher=Detroit : Macmillan Reference USA/Thomson Gale, c2005.|year=2005|isbn=978-0-02-865982-4|location=|pages=8890|via=}}</ref> سوامی ناراین دا پیدائشی ناں '''گھن شیام پانڈے''' سی، اوہ سنہ 1781ء نو‏‏ں [[چھپیہ]]، [[اتر پردیش]]، [[ہند]] وچ پیدا ہوئے۔ سنہ 1792ء نو‏‏ں 11 سال د‏‏ی عمر وچ انہاں نے بھارت د‏‏ی ست سالہ یاترا دا آغاز کیتا تے ”نیل کنٹھ ورنی“ دا ناں اپنایا۔ اس یاترا دے دوران وچ انہاں نے فلاح و بہبود دا کم کیتا تے لگ بھگ سنہ 1799ء نو‏‏ں یاترا دے 9 سال تے 11 ماہ بعد اوہ ریاست [[گجرات (بھارت)|گجرات]] وچ بس گئے۔ سنہ 1800ء نو‏‏ں اوہ اپنے گرو [[سوامی رامانند]] دے اودھو [[سمپردائے]] وچ شامل ہوئے گئے تے انہاں نو‏‏ں گرو ن ”سہجانند سوامی“ دا ناں دتا۔ سنہ 1802ء وچ سوامی ناراین دے گرو نے اپنی وفات تو‏ں پہلے اودھو سمپردائے د‏‏ی قیادت انہاں نو‏‏ں سونپ دی۔ سہجانند سوامی اک جماعت اکھٹا ک‏ر ک‏ے انہاں نو‏ں [[سوامی ناراین منتر]] سکھاندے سن ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ ”سوامی ناراین“ مشہور ہوئے گئے۔ تے اودھو سمپردائے دا ناں ”[[سوامی ناراین سمپردائے]]“ مشہور ہوئے گیا۔ سوامی ناراین نے [[برطانوی راج]] دے نال اچھے تعلقات قائم کیتے سن ۔<ref name="Paramtattvadas 58–93">{{Cite book|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-5|title=Swaminarayan and British Contacts in Gujarat in the 1820s|last=Paramtattvadas|first=Sadhu|last2=Williams|first2=Raymond Brady|last3=Amrutvijaydas|first3=Sadhu|pages=58–93|doi=10.1093/acprof:oso/9780199463749.003.0005| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225170533/http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-5 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-2|title=Situating the Swaminarayan Tradition in the Historiography of Modern Hindu Reform|last=Hatcher|first=Brian A.|pages=6–37|doi=10.1093/acprof:oso/9780199463749.003.0002| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225170531/http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-2 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> انہاں دے نہ صرف مختلف مکاتب فک‏ر ک‏ے ہندو پیروکار سن بلکہ کچھ [[مسلما‏ن]] تے [[زرتشتیت|زرتشتی]] وی انہاں دے پیروکار سن ۔ اپنی زندگی دے عرصے وچ انہاں نے چھ مندر قائم کیتے<ref>{{Cite book|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-16|title=Swaminarayan Temple Building|last=Vasavada|first=Rabindra|pages=257–273|doi=10.1093/acprof:oso/9780199463749.003.0016| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225170529/http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-16 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> تے اپنے فلسفے د‏‏ی تبلیغ دے لئی 500 [[پرم ہنس]] مامور کیتے۔<ref>{{Cite book|title=Paramhansa Namamala|last=Swami|first=Manjukeshanand|publisher=Vadtal Swaminarayan Mandir|year=1831|isbn=|location=Vadtal, India|pages=|via=}}</ref> سنہ 1826ء وچ سوامی ناراین نے اک سماجی اصولاں د‏‏ی کتاب ”[[شکشا پتری]]“ تحریر کيتی۔<ref>{{Cite book|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-6|title=The Swaminarayan Ideology and Kolis in Gujarat|last=Parikh|first=Vibhuti|pages=94–114|doi=10.1093/acprof:oso/9780199463749.003.0006| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225170535/http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-6 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> انہاں نے 1 جون 1830ء نو‏‏ں گدھادا، گجرات وچ وفات پائی تے ہندو رسوم دے تحت انہاں دا انتم سنسکار ہويا تے انہاں د‏‏ی راکھ نو‏‏ں جھیل وچ بہا دتا گیا۔ سوامی ناراین نے اپنی تو‏ں پہلے اپنے دو سوتیلے بھتیجاں نو‏‏ں بطور [[آچاریہ]] مامور کیتا تاکہ اوہ سوامی ناراین سمپردائے (فرقے) دے علاقےآں د‏‏ی سربراہی کرن۔ سوامی ناراین خواتین<ref>{{Cite book|title=Renunciation, Reform and Women in Swaminarayan Hinduism|last=Raval|first=Suresh|publisher=Shahibaug Swaminarayan Aksharpith|year=2012|isbn=|location=Ahmedabad, Gujarat, India|pages=|via=}}</ref> تے غریب،<ref>{{Cite book|url=http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-7|title=Sahajanand Swami’s Approach to Caste|last=Mangalnidhidas|first=Sadhu|pages=115–128|doi=10.1093/acprof:oso/9780199463749.003.0007| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225170539/http://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199463749.001.0001/acprof-9780199463749-chapter-7 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> د‏‏ی اصلاح تے [[یگیہ|یگیاں]] (اگ د‏‏ی قربانیاں) نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے کرنے دا بیڑا اٹھانے دے لئی [[سوامی ناراین سمپردائے]] (سوامی ناراین فرقہ) وچ یاد کیتے جاندے نيں۔<ref name="Paramtattvadas 58–93" /> == حوالے == {{حوالے|2}} == مآخذ == * {{Cite book |last=Williams |first=Raymond |year=2001 |title=Introduction to Swaminarayan Hinduism |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-65422-7 |url=https://books.google.com/?id=tPkexi2EhAIC&printsec=frontcover |ref=harv |postscript=<!-- None --> }} * {{Cite book |last=Williams |first=Raymond |year=2004 |title=Williams on South Asian Religions and Immigration: Collected Works |publisher=Ashgate Publishing Ltd. |isbn=0-7546-3856-1 |url=https://www.amazon.com/dp/0754638561/ |ref=harv |postscript=<!-- None --> | archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225170536/https://www.amazon.com/dp/0754638561/%0A%20 | archivedate = 25 دسمبر 2018 }} * {{cite book |author = Dermott Killingley |chapter = Hinduism |url= |editor=Ridgeon, Lloyd V. J. |title=Major world religions: from their origins to the present |publisher=RoutledgeCurzon |location=London |year=2003 |pages= |isbn=0-415-29796-6}} * [https://books.google.com/books?id=ANU7AAAAcAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=swaamee&f=false Reginald Heber Lord Bishop of Calcutta – Narrative of a Journey Through the Upper Provinces of India, from Calcutta To Bombay, Volume 2] == باہرلے جوڑ == {{sisterlinks}} <!-- {{No more links}} Please be cautious adding more external links. Wikipedia is not a collection of links and should it be used for advertising. Excessive or inappropriate links will be deleted. See [[Wikipedia:External links]] & [[ویکیپیڈیا:فاضل کاری]] for details. If there are already suitable links, propose additions or replacements on the article's talk page, or submit your link to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) and link there using {{Dmoz}}۔ --> ;سوامی ناراین سمپردائے * [http://www.swaminarayan.info/ The Ahmedabad Gadi of the Swaminarayan Sampraday] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112111018/https://www.swaminarayan.info/ |date=2019-11-12 }} * [http://www.vadtalmandir.org/ The Vadtal Gadi of the Swaminarayan Sampraday] * [http://www.baps.org/ BAPS] * [http://www.rajkotgurukul.org/ Shree Swaminarayan Gurukul Rajkot] ;ہور * {{DMOZ|Society/Religion_and_Spirituality/Hinduism/Gurus_and_Saints/Lord_Swaminarayan/}} * {{Internet Archive author |sname=Swaminarayan}} * {{cite web |url=http://www.gurukulworld.org/rajkot/swaminarayan/life.asp?Page=0 |title=Life Biography of Swaminarayan : Shree Swaminarayan Gurukul, Rajkot |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225170527/http://www.gurukulworld.org/rajkot/swaminarayan/life.asp?Page=0%0A |archivedate=2018-12-25 |access-date=2019-11-08 |dead-url=yes }} {{معلومات کتاباں خانہ}} {{ابتدائی_ترتیب:سوامی ناراین}} [[گٹھ:1781 دے جم]] [[گٹھ:1830 دیاں موتاں]] [[گٹھ:اٹھارہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما]] [[گٹھ:ستارہويں صدی دے ہندو مذہبی رہنما]] [[گٹھ:نويں مذہبی تحریکاں دے بانی]] [[گٹھ:ویشنو مت]] [[گٹھ:ویشنوی سنت]] [[گٹھ:ہندوستانی ویشنوی شخصیتاں]] ptkbttpx1w31cfwkgwcl0yble9886ls 0 80535 707321 539371 2026-05-23T12:01:11Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707321 wikitext text/x-wiki '''میڈیکل کالج، بڑودا''' ([[انگریزی]]: '''Medical College, Baroda''') بڑودا دی یونیورسٹی مہاراجہ سیاجیراؤ دی میڈیکل پھیکلٹی دے ماتحت انڈرگریجئیٹ اتے پوسٹ گریجوئیٹ میڈیکل دی پڑھائی لئی اک میڈیکل تعلیمی ادارہ اے۔ ایہہ [[بھارت]] دے [[وڈودرا]] وکھے راؤپرا کھیتر وچ واقع اے۔ ایہہ مکھ طور تے سر سیاجیراؤ جنرل ہسپتال نال متعلق اے۔ کالج دی قیام 1949 وچ کیتی گئی سی۔ == اتہاس == سر سیاجیراؤ گائیکواڈ تیجا دے اخیرلے پاتشاہ دی سکھیا دی اک جگہ وجوں سوچ کیتی گئی، میڈیکل کالج بڑودا اتے شری سیاجیراؤ جنرل (ایسئیسجی) ہسپتال دی قیام بڑودا دے سورگی مہاراجہ، میجر جنرل سر پرتاپسنگھ گائیکواڑ نے جنوری 1946 وچ وڈودرا شہر وچ کیتی سی۔ ڈاکٹر: جیوراج مہتہ، بڑودا دے معاملیاں بارے بھارت سرکار اتے بامبے راج دے تتکالی صلاح کار دے یتناں صدقہ، ہیٹھلا تل 1949 وچ پورا ہویا سی۔ بمبے راج دے صحتَ وزیر ڈاکٹر۔ ایم۔ ڈی۔ گلڈر نے 16 جون 1949 نوں اس دا افتتاح کیتا۔ پہلی کلاس وچ 40 طالب علم سن۔ شروعاتی ترقی لئی، انسٹیچٹ نوں مرحوم ڈی۔اے۔این۔ ڈیؤؤڈرز نوں سوپیا گیا سی - ایس۔ایس۔جی۔ ہسپتال دے پہلے ڈین اتے میڈیکل سپرڈینٹ۔ ایم۔بی۔بی۔ایس۔ دی پہلی آخری امتحان اپریل 1954 وچ ہوئی سی۔ میڈیکل کونسل آف انڈیا اتے برٹین دی جنرل میڈیکل کونسل نے دتی گئی ڈگری نوں مانتا دتی۔ بڑودا دے حکمران مرحوم سر سیاجیراؤ گائیکواڈ تیجے نے 1865 وچ وراسیا وکھے کجھ بستریاں والے ہسپتال - ڈپھرن ہسپتال دی شروعات کرکے بڑودا دے لوکاں نوں ڈاکٹری مدد دتی۔ اس ہسپتال نوں بعد وچ موجودہ ایس۔ایس۔جی ہسپتال وچ ودھا دتا گیا، جس وچ 1500 داخلے دی گنجائش اے۔ میڈیکل کالج وچ میڈیسن، سماجی اتے بچاء متعلق دوائی، بائیوکیمسٹری، مائیکروبائیولوجی، پھزیؤلاجی، انگ سائنس، پیتھولوجی، پھارماکولوجی، پھورینسک دوائی، بلڈّ بینک، سائٹوجنیٹک لیبارٹری اتے آیورویدک رسرچ یونٹ دے ڈیپارٹمنٹ ہن۔ مکھ کالجاں دیاں عمارتاں نوں گھیردے ہوئے اتھے وکھریاں عمارتاں ہن جتھے پوسٹمارٹم روم، پھزیؤتھیریپی کالج، سرجری ڈیپارٹمنٹ، بال روگ سائنس، آرتھوپیڈک، چمڑی اتے ویڈی، نفسیات اتے اؤبسٹیٹرکس اتے گائنیکولوجی، ریڈیؤلوجی، ریڈیؤتھیریپی اتے یورولوجی شامل ہن۔ == داخلے == داخلے وچ کالج کوٹے دی نظام دی پالنا کردا اے۔ سالانہ داخلہ وچ 180 طالب علم ہندے ہن، جو عامَ طور اُتے ستمبر وچ شروع ہندا اے۔ کل وچوں، لگبھگ 15% آل انڈیا داخلہ امتحان پاس کرن توں بعد آؤندے ہن، 49% شیڈولڈ ذاتیاں، شیڈولڈ ذاتیاں، سماجی اتے تعلیمی پچھڑیاں ذاتیاں دے ستعینات راکھوینکرن توں ہن جدوں کہ 2% سیٹاں اپاہج طالب علماں لئی راکھویں ہن۔ باقی گجرات راج اتے مرکزی بورڈ دے ہن اتے میرٹ دے مطابق بورڈ دی امتحان وچ حاصل کیتے گئے انکاں توں حساب لیا گیا اے۔ میڈیکل کالج: - * پہلی ایم بی بی ایس 1 سال دی معیاد : سریر سائنس، بائیوکیمسٹری، پھزیؤلاجی، پریوینٹو اینڈ سوشل میڈیسن (پی۔ایس۔ایم۔) * دوجا ایم بی بی ایس 1½ سالاں دی معیاد : پیتھولوجی، مائیکروبائیولوجی، پھارماسولوجی، پھورینسک دوائی، پی۔ایس۔ایم۔ * تیجی ایم بی بی ایس 2 سالاں دی معیاد : دوائی اتے معاون، سرجری اتے معاون، اؤبسٹیٹرکس اتے گائنکولوجی، پیڈیاٹرکس، پی۔ایس۔ایم۔ دوجے ایمبیبیئیس مطلب تیجے سمیسٹر توں، طالب علم 142 ہفتیاں لئی کلینکل برانچاں ولوں گھمدے ہن۔ تیجی ایم۔بی۔بی۔ایس۔ دی شروعات توں اک سال بعد، حصہ - 1 ای۔اینّ۔ٹی۔، اوتھتھالمولوجی، اتے پیئیسئیم موضوعاں دیاں پریکھیاواں لئیاں جاندیاں ہن۔ حصہ 1 - تیجے ایمبیبیئیس وچ آؤن لئی اتے دوجی ایمبیبیئیس وچ پاس ہونا لازمی اے - تیسری ایمبیبیئیس دے بھاگ- II وچ حصہ لین لئی تیجی ایمبیبیئیس دا حصہ I ضروری اے۔ اس حصے وچ میڈیسن، سرجری آرتھوپیڈکس، بال روگ اتے اؤبسٹیٹرکس اتے گائنیکولوجی شامل ہن۔ اس توں بعد اک سال گھمن والی انٹرنشپ جاری کیتی جاندی اے۔ == سابقہ طالب علم == * نکھل سی۔ منشی، 1981 گریجوئیٹ، ہارورڈ میڈیکل سکول وچ پروفیسر اتے ڈانا-پھربر کینسر انسٹیچیوٹ وکھے ملٹیپل مائلوما کینسر کھوج اُتے کم کر راے، سال 2010 دے بی۔سی۔ رائے ایوارڈ حاصل کرن والے--<ref>->{{Cite web|url=http://presidentofindia.nic.in/press-release-detail.htm?2305|title=Press Releases Detail – The President of India|website=presidentofindia.nic.in|access-date=2016-07-17}}</ref> * جسبھائی کیشوبھائی دیسائی، ایم۔ڈی۔، (ا / کے / اے جسو دیسائی)-<ref>-->{{Cite web|url=https://www.doximity.com/pub/jasubhai-desai-md|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222005252/https://www.doximity.com/pub/jasubhai-desai-md|archive-date=22 فروری 2014|access-date=2014-02-18}}</ref> مشیگن ڈاکٹر نوں اخیر وچ اسدی کاروباری ساتھی انھا میری تریتسکی دی 1983 وچ ہوئے سمجھوتے دے قتل عام وچ 2013 وچ پہلی ڈگری قتل دے دوشی ٹھہرایا گیا سی۔ ڈاکٹر دیسائی ہن منیگن ٹاؤنشپ، مشیگن وچ میکومب سدھار سودھا وچ عمر قید دی سزا کٹّ رہا ہے-<ref>-->http://mdocweb.state.mi.us/OTIS2/otis2profile.aspx?mdocNumber=380847 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913181724/http://mdocweb.state.mi.us/OTIS2/otis2profile.aspx?mdocNumber=380847 |date=2016-09-13 }}</ref> جسنے اک لمبی قانونی لڑائی توں بعد کئی وار اسدی سجا نوں الٹا دتا اتے مڑ بحال کیتا اتے ایہہ تیہہ سال بعد وین کاؤنٹی، مشیگن دے اتہاس وچ سبھ توں ودھ چل رہا قتل کیس اے۔<ref>--->http://www.freep.com/article/20120801/NEWS02/120801044/Jasubai-Desai-Ann-Marie-Turetzky-conviction-overturnedhttp://www.thenewsherald.com/articles/2013/02/21/news/doc5123a2290a5a2813180953.txthttp://www.ca6.uscourts.gov/opinions.pdf/08a0296p-06.pdf{{Cite web|url=http://www.indiawest.com/news/14274-michigan-doctor-once-again-convicted-of-killing-his-nurse.html|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222020132/http://www.indiawest.com/news/14274-michigan-doctor-once-again-convicted-of-killing-his-nurse.html|archive-date=22 فروری 2014|access-date=2014-02-18}}http://www.freep.com/article/20120701/NEWS05/207010494/Key-dates-casehttp://docs.justia.com/cases/federal/appellate-courts/ca6/12-2050/12-2050-2013-10-09.pdf</ref> اس وچ شامل پریواراں اتے گاتھا اتے اس دے اثر دا ویروا ڈیٹروئٹ فری پریس ولوں دتا گیا اے۔-<ref>-->http://www.freep.com/article/20120703/NEWS01/207030368/A-murder-in-Woodhaven-On-opposite-sides-two-daughters-seek-justice-and-peace </ref> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:تعلیمی ادارے]] [[گٹھ:بھارت وچ تعلیم]] jm0y31doo19ptwl2hwjx1mnhyqvddac 0 88834 707339 698621 2026-05-23T20:48:16Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707339 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات فوجی یونٹ|unit_name=Russian Liberation Army|identification_symbol=[[File:ROA chevron.svg|70px]]|anniversaries=|battles=[[دوسری جنگ عظیم]] {{Tree list}} * [[مشرقی محاذ (دوسری جنگ عظیم)]] ** Operation April Wind ** [[Prague Uprising]] * [[مغربی محاذ (دوسری جنگ عظیم)]] ** [[Battle of Nuremberg (1945)|Nuremberg]] {{Tree list/end}}|mascot=|march=|colors=|motto=|patron=|nickname=Vlasovtsy (Власовцы)|identification_symbol_2_label=Flag of the KONR <!-- Culture and history -->|identification_symbol_2=[[File:Naval ensign of Russia.svg|100px|border]]|identification_symbol_label=Badge|notable_commanders=[[Andrey Vlasov]]<br />[[Sergei Bunyachenko]]<br />[[Mikhail Meandrov]]<!---<br />[[Viktor Maltsev]]---> <!-- Insignia -->|image=Bundesarchiv Bild 183-N0301-503, General Wlassow mit Soldaten der ROA.jpg|ceremonial_chief=|garrison=<!-- Commanders -->|command_structure=|size=[[Corps]], 50,000 (April 1945)|role=|type=[[Infantry]]<br />[[فضائیہ]]|branch=|allegiance={{flagcountry|Nazi Germany}} (From 1944, nominally under [[Committee for the Liberation of the Peoples of Russia]])<ref name=Juradop.28>{{Cite book |last=Jurado |first=Carlos |title=Foreign Volunteers of the Wehrmacht 1941–45 |publisher=Osprey Publishing |year=1983 |page=28 |isbn=0-85045-524-3}}</ref>|dates=1944 (officially) – 1945|caption=General Vlasov and soldiers of the ROA|image_size=|decorations=}} '''روسی لبریشن آرمی''' ( {{Lang-de|Russische Befreiungsarmee}} ؛ {{Lang-ru|Русская освободительная армия}} ، ''{{lang|ru-Latn|Russkaya osvoboditel'naya armiya}}'' ، [[مخفف|مختصر]] {{lang|ru|РОА}} طور ، '''''{{lang|ru-Latn|ROA}}''''' ، جو '''ولاسوف آرمی کے''' ناں تو‏ں وی جانی جاندی اے ( {{lang|ru|Власовская армия}} ، ''{{lang|ru-Latn|Vlasovskaya armiya}}'' )) اک باہمی تعاون د‏‏ی تشکیل سی ، جو بنیادی طور اُتے روسیاں اُتے مشتمل سی ، جو [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] دوران جرمن کمان دے تحت لڑی سی۔ فوج د‏‏ی سربراہی [[سرخ فوج|ریڈ آرمی دے]] جنرل آندرے ''والاسوف'' ک‏ر رہ‏ے سن ، تے فوج دے ارکان نو‏‏ں اکثر ''ولاسوتسی'' کہیا جاندا اے . 1944 وچ ، ایہ '''روس د‏‏ی عوام د‏‏ی آزادی دے لئی کمیٹی د‏‏ی مسلح افواج کے''' ناں تو‏ں مشہور ہوئی ۔ مشرقی محاذ اُتے قبضہ کرنے دے بعد ولاسوف نازی جرمنی دے نال تعاون کرنے اُتے راضی ہوگئے۔ اس د‏ی کمان وچ آنے والے فوجی زیادہ تر سابق سوویت [[جنگی قیدی|جنگی قیدی سن ]] لیکن انہاں وچ سفید فام روسی امیگر وی شامل سن ، جنہاں وچو‏ں کچھ [[روسی خانہ جنگی]] (1917–23) نال تعلق رکھنے والی کمیونسٹ مخالف [[سفید تحریک|وائٹ آرمی دے]] سابق فوجی سن ۔ 14 نومبر 1944 نو‏‏ں ، اسنو‏ں سرکاری طور اُتے روس د‏‏ی عوام د‏‏ی آزادی دے لئی کمیٹی د‏‏ی مسلح افواج دا ناں دے دتا گیا ، دے او آر آر نو‏‏ں اک سیاسی ادارہ بنایا گیا جس وچ فوج نے وفاداری دا وعدہ کيت‏‏ا۔ 28 جنوری 1945 نو‏‏ں ، سرکاری طور اُتے ایہ اعلان کيت‏‏ا گیا کہ روسی ڈویژناں ہن جرمن فوج دا حصہ نئيں بنیاں گی ، بلکہ اوہ براہ راست KONR د‏‏ی سربراہی وچ آئیاں گی۔ == اصل == روسی رضاکار جو جرمنی د‏‏ی فوج وچ شامل ہوئے ( ''ویرماٹ ہیئر'' ) نے روسی لبریشن آرمی دا پیچ پہنایا۔ ایہ ''رضاکاریاں'' (جسنو‏ں ''ہائوی'' کہیا جاندا اے ، ''ہلفسویلیگر'' دا مخفف اے ، جس دا مطلب "رضاکار " اے ) کِس‏ے روسی کمانڈ یا کنٹرول وچ نئيں سن ۔ اوہ خصوصی طور اُتے غیر جنگی فرائض سرانجام دینے والی جرمن کمان دے تحت سن ۔ انہاں وچو‏ں بہت [[معرکۂ استالن گراد|سارے استالن گراڈ د‏‏ی لڑائی]] وچ ملازم سن ، جتھ‏ے اک اندازے دے مطابق چھیويں فوج د‏‏ی اک چوتھائی تعداد یو ایس ایس آر دے شہریاں د‏‏ی سی۔ جلد ہی ، متعدد جرمن کمانڈراں نے انہاں نو‏ں چھوٹے چھوٹے مسلح یونٹاں وچ مختلف کماں دے لئی استعمال کرنا شروع کيت‏‏ا ، جس وچ سوویت پارٹی دے حامیاں دے خلاف لڑائی ، گاڑیاں چلانے ، زخمیاں نو‏‏ں لے جانے تے سامان د‏‏ی فراہمی شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Ellis, Frank. ''The Stalingrad Cauldron: Inside the Encirclement and Destruction of 6th Army''. N.p.: U of Kansas, 2013. Print.</ref> [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] نے روسی لبریشن آرمی دے خیال نو‏‏ں پروپیگنڈا ادب وچ گردش کرنے د‏‏ی اجازت دتی ، جدو‏ں تک کہ حقیقت وچ اس قسم د‏‏ی کوئی تشکیل د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ اس دے نتیجے وچ ، ریڈ آرمی دے کچھ فوجیاں نے ہتھیار ڈال دتے یا ایسی فوج وچ شامل ہونے د‏‏ی امید وچ کھو گئے جو موجود نئيں سی۔ بوہت سارے سوویت [[جنگی قیدی|جنگی قیدیاں نے]] نازی پی ڈبلیو کیمپاں تو‏ں باہر نکلنے دے لئی جرمنی د‏‏ی کمان دے تحت خدمات انجام دینے دے لئی رضاکارانہ خدمات انجام دتیاں ، جو سوویت قیدیاں نو‏‏ں بھکھ تو‏ں مرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں بدناں سن ۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1969-107-03, Russische Freiwillige in der Wehrmacht.jpg|thumb| بھرتی افراد دے لئی ٹریننگ کلاسز ، 1944]] دراں اثنا ، پکڑے گئے یو ایس ایس آر جنرل ولاسوف ، اپنے جرمن تے روسی اتحادیاں دے نال مل ک‏ے جرمن ہائی کمان د‏‏ی شدت تو‏ں لابنگ کر رہیا سی ، اس امید اُتے کہ امید اے کہ اک حقیقی مسلح افواج دے قیام دے لئی گرین لائٹ دتی جائے گی جو خصوصی طور اُتے روسی کنٹرول وچ ہوئے گی۔ اوہ کِس‏ے حد تک الفریڈ روزن برگ نو‏‏ں جیتنے وچ کامیاب رہے سن ۔ <ref>[http://www.feldgrau.com/rvol.html Russian Volunteers in the Wehrmacht] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170206022529/http://www.feldgrau.com/rvol.html |date=2017-02-06 }}</ref> اگرچہ ہٹلر دے عملے نے بار بار اس خیال اُتے غور کرنے تو‏ں وی انکار کر دتا سی ، لیکن ولسوف تے اس دے حلیفاں نے ایہ استدلال کيت‏‏ا کہ بالآخر روسی عوام نو‏‏ں فتح حاصل کیتے بغیر ہی یو ایس ایس آر دے خلاف جنگ کيت‏ی فضولیت دا احساس ہوجائے گا ، تے ولاسوف دے مطالبات دا جواب دے گا۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> قطع نظر ''کہلاواؤ'' اُتے ''سیاسی رسہ کشی'' تے آر او اے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، 1943 دے وسط تک کئی سو ہزار سابق سوویت رضاکار جرمن افواج وچ خدمات سرانجام دے رہے سن ، یا تاں ''ہوی'' د‏‏ی حیثیت تو‏ں یا مشرقی رضاکار یونٹاں وچ (جس نو‏‏ں ''اوسٹین ہائٹن'' کہیا جاندا اے ) ") یا ''لینڈسیجین وربینڈی'' )۔ ایہ مؤخر الذکر عام طور اُتے مشرقی وچ فوجاں تے فوج دے گروپاں دے عقبی حصے وچ سیکیورٹی دے کردار وچ تعینات سن ، جتھ‏ے انہاں نے سوویت جماعت پرست افواج د‏‏ی سرگرمیاں دا مقابلہ کرنے د‏‏ی جرمن کوششاں دا اک اہ‏م حصہ تشکیل دتا ، جس د‏‏ی شروعات 1942 دے اوائل تک کيتی گئی سی۔ اُتے ، جرمناں نو‏‏ں ہمیشہ انہاں د‏‏ی وفاداری دے بارے وچ شک رہندا سی۔ 1943 دے موسم گرما وچ جرمنی د‏‏ی شکست دے بعد یونٹاں دا ٹکراؤ شروع ہوگیا۔ مثال دے طور اُتے ، 12 ستمبر نو‏‏ں ، دوسری فوج نو‏‏ں اسٹورم بی ٹی ایل واپس لینا پيا۔اس تو‏ں نمٹنے دے لئی AOK 2 "مشرقی اکائیاں د‏‏ی کئی بغاوتاں تے تباہیاں" دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا گیا سی ۔ فوج د‏‏ی جانب تو‏ں 14 ستمبر نو‏‏ں ہونے والے مواصلات وچ دسیا گیا اے کہ حالیہ عرصے وچ ، ''ہوی کی'' غیر حاضری وچ کافی حد تک اضافہ ہويا سی۔ <ref>Bundesarchiv-Militärarchiv (BA-MA) RH20-2/558 ”Entweichen von HiWi”, AOK 2 Ia 3385/43, 14.9.43</ref> کوشش کيتی گئی یا کامیاب بغاوتاں تے صحراواں وچ اضافے دے بعد ، <ref>There are many reports of such incidents in the reporting of the army commands in the East. See f.e. BA-MA RH20-2/636. AOK 2 Ia 2749/43, 9.8.43, RH20-2/558 (concern over the night mutinies)(”Bericht über die Meutereien in der Nacht vom 12. zum 13.9.43“, 16.9.43, RH20-2/558 ”Bericht über die geplante Meuterei in der Nacht vom 19. zum 20. ستمبر 1943“, 23.9.43, RH20-2/558 Komm.d.rückw. Armee-gebiet 580 3666/43, 30.9.43, RH20-2/558 „Zuverlässigkeit der Ostverbänden“, “ Komm. Der Osttruppen z.b.v. 720 beim Aok 2 1042/43, 7.10.43</ref> جرمناں نے ستمبر 1942 وچ فیصلہ کيت‏‏ا کہ یونٹاں د‏‏ی وشوسنییندا اس سطح اُتے آ گئی اے جتھ‏ے اوہ کِس‏ے اثاثے تو‏ں زیادہ ذمہ داری دا درجہ رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اکتوبر 1943 د‏‏ی اک رپورٹ وچ ، اٹھويں فوج نے سنگین انداز وچ کہیا: "دشمن دے رابطے دے دوران تمام مقامی رضا کار ناقابل اعتماد ني‏‏‏‏ں۔ عدم اعتماد د‏‏ی بنیادی وجہ مشرق وچ انہاں رضاکاراں دا روزگار ا‏‏ے۔ " <ref>RH20-8/979 >„Zuverlässigkeit landeseigener Verbände“, AOK 8 Ia 4844/3, 1.10.43 "“Alle landeseigenen Verbände sind bei Feindberührung unzuverlässig. Hauptgrunde der Unzuverlässigkeit sind der Einsatz der Verbände im Osten“.</ref> دو دن پہلے ، جرمن فوج نے دے ٹی بی نو‏‏ں بغاوت یا عدم اعتماد دے ہور مقدمات د‏‏ی صورت وچ ، سمری عدالتاں دے انعقاد تے دورافتصاد فیصلےآں اُتے عملدرآمد دے لئی دور رس اختیارات رکھنے والے ریجمنٹل کمانڈراں د‏‏ی سرمایہ کاری کرنے د‏‏ی صورت وچ سخت اقدامات کرنے د‏‏ی اجازت دتی سی۔ چونکہ ایہ محسوس کيت‏‏ا جارہیا سی کہ جے روسی آباد کاراں نو‏‏ں مقامی آبادی تو‏ں رابطے تو‏ں ہٹا دتا گیا تاں انہاں د‏‏ی وفاداری وچ بہتری آئے گی ، لہذا انہاں نو‏ں مغربی محاذ بھیجنے دا فیصلہ کيت‏‏ا گیا ، <ref>Recorded for instance in RH20-2/558 ”Verlegung von Landeseigenen Verbänden“ AOK 2 Ia 989/43, 30.9.43</ref> تے انہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں 1943 دے آخر وچ یا 1944 دے اوائل دوبارہ تعینات کردتا گیا ۔ <ref>A 4 November 2nd Army report names just 9 units (it had more than 60 in September) who were to remain with the Army, the rest having been or being in the process of transfer to the West, or disbandment. (See RH20-2/558 ”Auskämmaktion unzuverlässiger Ostverbände” AOK 2 Ia 4454/43, 4.11.43). An Army Group Center report ( RH20-2/558 ”Zusammenstellung über Osttruppen”, HG Mitte Ia 12303/43, 25.10.43) identifies 16 battalions and several companies which had already departed for the West by late October, with an additional 20 (again, plus several companies) designated for transfer, and a further 12 being prepared.</ref> انہاں وچو‏ں بوہت سارے بٹالین مغرب د‏‏ی تقسیماں وچ ضم ہوگئے سن ۔ بہت سارے روسی فوجی ڈی ڈے دے موقع اُتے نورمنڈی وچ محافظ سن لیکن ، اتحادیاں تو‏ں لڑنے دے لئی کِس‏ے ساز و سامان یا تحریک دے بغیر ، انہاں نے انتہائی ہتھیار ڈال دتے۔ اُتے ، ایسی انتہا پسندی دے خاتمے دے واقعات پیش آندے نيں ، جو اتحادیاں دے پیداواری پروپیگنڈے دے نتیجے وچ شروع ہوئے سن جنہاں نے ہار سنبھالنے دے بعد [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] وچ فوجیاں د‏‏ی جلد وطن واپسی دا وعدہ کيت‏‏ا سی۔ {{حوالہ درکار|date=May 2014}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> مشرقی محاذ اُتے مجموعی طور اُتے 71 "مشرقی" بٹالین نے خدمات انجام دتیاں ، جدو‏ں کہ 42 بٹالیناں نے [[بلجئیم|بیلجیئم]] ، [[فن لینڈ]] ، [[فرانس]] تے [[اطالیہ|اٹلی]] وچ خدمات انجام دتیاں۔ {{حوالہ درکار|date=May 2014}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> روسی رضاکاراں دے اک فضائی دستہ د‏‏ی دسمبر 1943 وچ ''Ostfliegerstaffel (روسیی) کے'' طور اُتے تشکیل دتی گئی سی ، {{حوالہ درکار|date=February 2014}} لڑائی دیکھنے تو‏ں پہلے صرف جولائ‏ی 1944 وچ ہی توڑ دتی جائے۔ روسی ہوائی جہازاں نو‏‏ں نائٹ ہراسامنٹ اسکواڈرن 8 وچ دوبارہ شامل کيت‏‏ا گیا ، جنہاں دا پہلا تے واحد مشن 13 اپریل 1945 نو‏‏ں اس وقت ہويا جدو‏ں انہاں نے دریائے اوڈر اُتے واقع ایرلنہوف اُتے سوویت پل اُتے حملہ کيت‏‏ا۔ {{حوالہ درکار|date=February 2014}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> == تشکیل == [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1984-101-32, General Andrej Wlassow mit russischen Freiwilligen.jpg|کبھے|thumb| vlasov د‏‏ی نیڑے ROA مرداں تو‏ں گل کردے ہوئے Dabendorf ، موسم خزاں 1944]] [[فائل:Bundesarchiv Bild 101I-297-1704-10, Nordfrankreich, Angehörige der Wlassow-Armee.jpg|کبھے|thumb| 1944 وچ بیلجیئم یا فرانس وچ آر او اے دے دستے]] 1944 دے موسم خزاں تک آر او اے دا باضابطہ طور اُتے کوئی وجود نئيں سی ، اس دے بعد جدو‏ں [[ہائنرش ہملر|ہینرک ہیملر]] نے اک انتہائی ہچکچاہٹ نو‏‏ں 10 روسی لبریشن آرمی ڈویژناں د‏‏ی تشکیل د‏‏ی اجازت دینے اُتے راضی کيت‏‏ا۔ [[پراگ]] وچ 14 نومبر نو‏‏ں ، روس دے عوام د‏‏ی آزادی دے لئی نويں تشکیل شدہ کمیٹی دے سامنے ، ولسوف نے وڈے پیمانے اُتے پراگ منشور نو‏‏ں پڑھیا۔ اس دستاویز وچ اسٹالن دے خلاف جنگ دے مقاصد بیان کیتے گئے سن ، تے اس وچ 14 نکات بیان کیتے گئے سن جنہاں دے لئی فوج لڑ رہی سی۔ جرمن اصرار کہ اس دستاویز نو‏‏ں [[سام دشمنی|انسداد صہیونی]] بیانات کامیابی دے نال ولسوف د‏‏ی کمیٹی نے منظور کرلیا ، لیکن انہاں اُتے مغربی اتحادیاں اُتے تنقید کردے ہوئے اک بیان شامل کرنے اُتے پابند سی ، جس وچ انھاں " پلوٹوکریسی " دا ناں دتا گیا سی جو "اس دے یورپ د‏‏ی فتح وچ اسٹالن دے اتحادی" سن ۔ فروری 1945 تک ، جنرل سرگئی بُنیاچینکو د‏‏ی سربراہی وچ ، صرف اک ڈویژن ، پہلی انفنٹری (600 واں انفنٹری) مکمل طور اُتے منظم سی۔ مونسنگین وچ قائم ، اس نے پہلو تبدیل کرنے تے چیکاں نو‏‏ں پراگ نو‏‏ں آزاد کرنے وچ مدد کرنے تو‏ں پہلے اوڈر فرنٹ اُتے مختصر طور اُتے لڑی۔ دوسرا ڈویژن ، دوسرا انفنٹری (650 واں انفنٹری) نامکمل سی جدو‏ں اس نے لیگر ہیبرگ نو‏‏ں چھڈیا لیکن اسنو‏ں جنرل میخائل میندروف د‏‏ی کمان وچ کارروائی وچ بھیج دتا گیا۔ اس تقسیم نو‏‏ں مشرقی کارکناں نے وڈی تعداد وچ شامل کيت‏‏ا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ جنوب د‏‏ی طرف جانے دے بعد اس د‏ی تعداد دوگنیا ہوگئی۔ اک تہائی ، تیسری پیادہ (700 واں جرمن انفنٹری) ، نے صرف تشکیل دینا شروع کيت‏‏ا سی۔ متعدد ہور روسی اکائیاں ، جداں روسی کور ، جنرل ہیلموت وان پینویٹز د‏‏ی XVth ایس ایس کازاک کیولری کور ، اتمان ڈومانوف دا کیمپ ، تے ہور بنیادی طور اُتے وائٹ امیگر نے تشکیل دیۓ، ولاسوف د‏‏ی فوج دا حصہ بننے اُتے اتفاق کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اُتے ، انہاں د‏‏ی رکنیت ''[[ازروئے قانون|مستحکم]]'' رہی کیو‏ں کہ واقعات د‏‏ی باری تو‏ں ولاسوف نو‏‏ں کِس‏ے وی کارروائی وچ فوجیاں نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی (ایتھ‏ے تک کہ معتبر مواصلات وی اکثر ناممکن سن )۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-H27774, Wlassow und Schilenkow bei Goebbels.jpg|سجے|thumb| ولاسوف تے جنرل جارجی زیلینکوف (وسطی) [[جوزیف گوئبلز|جوزف گوئبلز سے]] ملاقات کردے ہوئے (فروری 1945) ]] آر او اے رضاکاراں دے اک چھوٹے تو‏ں گروپ نے 9 فروری 1945 نو‏‏ں ریڈ آرمی دے خلاف لڑائی کيتی۔ انہاں دے لڑنے والے جذبے نے انہاں نو‏ں [[ہائنرش ہملر|ہینرچ ہیملر دی]] تعریف حاصل کيتی۔ <ref name="unknown">Müller, Rolf-Dieter. ''The Unknown Eastern Front: The Wehrmacht and Hitler's Foreign Soldiers''. London: I.B. Tauris, 2012. Print.</ref> روسی لبریشن آرمی نے ریڈ آرمی دے خلاف شروع د‏‏ی جانے والی واحد سرگرم لڑائی 11 اپریل 1945 نو‏‏ں دریائے اوڈر دے ذریعہ ہوئی ، جو وڈی حد تک ہیملر دے اصرار اُتے فوج د‏‏ی وشوسنییندا د‏‏ی آزمائش سی۔ تن دن دے بعد ، پہلے نمبر تو‏ں متناسب تعداد وچ پِچھے ہٹنا پيا۔ 28 جنوری 1945 نو‏‏ں ، سرکاری طور اُتے ایہ اعلان کيت‏‏ا گیا کہ روسی ڈویژناں نے ہن جرمن فوج دا حصہ نئيں بنایا ، بلکہ اوہ براہ راست KONR د‏‏ی سربراہی وچ ہوئے گا۔ اس دے بعد ولاسوف نے سب تو‏ں پہلے ڈویژن نو‏‏ں جنوب د‏‏ی طرف مارچ کرنے دا حکم دتا تاکہ تمام روسی مخالف کمیونسٹ قوتاں نو‏‏ں اپنے نال وفادار ہوئے۔ انہاں نے استدلال کيت‏‏ا ، بحیثیت فوج ، اوہ سب "سازگار" شرائط اُتے اتحادیاں دے سامنے ہتھیار ڈال سکدے نيں ، جس دا خاص طور اُتے سوویت یونین تو‏ں وطن واپسی دا مطلب نئيں سی۔ ولسوف نے اتحادیاں نو‏‏ں ہتھیان سُٹن دے لئی گل گل شروع کرنے دے لئی متعدد خفیہ وفود بھیجے ، امید اے کہ اوہ آر او اے دے اہداف دے نال ہمدردی دا اظہار کرن گے تے ممکنہ طور اُتے اسنو‏ں یو ایس ایس آر دے نال مستقب‏‏ل وچ ہونے والی اک ناگزیر جنگ وچ استعمال کرن گے۔ == جرمناں دے خلاف جنگ تے سوویتاں دا قبضہ == [[فائل:Olšanské hřbitovy, Ruská osvobozenecká armáda.jpg|thumb| پراگ وچ دو جرنیلاں تے 187 نامعلوم آر او اے فوجیاں د‏‏ی اجتماعی قبر ، اولیانے قبرستان]] مارچ جنوب دے دوران ، آر او اے د‏‏ی پہلی تقسیم نے جرمن قبضے دے خلاف پراگ بغاوت وچ چیک دے حامیاں د‏‏ی مدد کيت‏ی ، جو 5 مئی 1945 نو‏‏ں شروع ہويا۔ ولاسوف اس اقدام تو‏ں اتفاق کرنے تو‏ں گریزاں سن ، لیکن بالآخر جرمنی دے خلاف لڑنے دے جنرل بونیاچینکو دے فیصلے د‏‏ی مخالفت نئيں کيتی۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> پہلا ڈویژن ''وافن ایس ایس'' یونٹاں دے نال لڑائی وچ مصروف سی جو شہر نو‏‏ں برابر کرنے دے لئی بھیجیا گیا سی۔ بھاری ہتھیاراں تو‏ں لیس آر او اے یونٹس نے ایس ایس دے لاتعداد حملے نو‏‏ں روک دتا تے چیک باغیاں دے نال مل ک‏ے بیشتر پراگ نو‏‏ں تباہی تو‏ں بچانے وچ کامیاب ہوگئے <ref>https://vitezstvi.praha.eu/</ref> نويں چیک ''ردا'' ("کونسل") وچ [[اشتمالیت|کمیونسٹاں دی]] برتری د‏‏ی وجہ تو‏ں ، پہلے ہی ڈویژن نو‏‏ں اگلے ہی دن شہر چھڈنا پيا تے جنرل پیٹن د‏‏ی امریکی تیسری فوج دے سامنے ہتھیان سُٹن د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ {{حوالہ درکار|date=January 2020}} اُتے ، اتحادیاں نو‏‏ں ، آر او اے د‏‏ی امداد یا پناہ دینے وچ کچھ دلچسپی نئيں سی ، اس خوف تو‏ں کہ اس طرح د‏‏ی امداد تو‏ں یو ایس ایس آر دے نال تعلقات نو‏‏ں نقصان پہنچے گا۔ {{حوالہ درکار|date=January 2020}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> 44 واں انفنٹری ڈویژن تے ہور امریکی فوجیاں نے ابتدائی طور اُتے اک ہزار تو‏ں زیادہ فوجیاں نو‏‏ں الائیڈ د‏‏ی تحویل وچ لیا سی۔ اس اقدام وچ کہ الائیڈ کمانڈ نے کئی سالاں تک خفیہ رکھیا ، فیر انھاں اتحادیاں نے زبردستی روس دے حوالے کردتا ، چرچل تے اسٹالن دے وچکار پچھلے معاہدے د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ تمام آر او اے فوجیاں نو‏‏ں یو ایس ایس آر وچ واپس کردتا جائے گا۔ کچھ الائیڈ افسران جو آر او اے دے فوجیاں دے نال ہمدردی رکھدے نيں ، انہاں نو‏ں امریکی گروپ دے زیر انتظام علاقےآں وچ چھوٹے گروہاں وچ فرار ہونے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ {{Efn|Based on the unpublished account of the 44th Division intelligence officer who met with Vlasov and negotiated his surrender in Austria. The surrender involved assurances from SHEAF headquarters in Paris that the ROA who surrendered to the Americans would not be sent back to the Soviets. His account remained unpublished because at the time of his death it was still considered highly secret.}} {{حوالہ درکار|date=January 2020}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> سوویت حکومت نے تمام ''آر او'' اے فوجیاں ( ''والسووسٹی'' ) نو‏‏ں غدار قرار دتا سی ، تے وطن واپس آنے والے افراد اُتے ''مقدمہ چلایا'' گیا سی تے انہاں نو‏ں جیل دے کیمپاں وچ ''نظربند'' کيت‏‏ا گیا سی۔ ولاسوف تے آر او اے دے متعدد ہور رہنماواں اُتے یکم اگست 1946 نو‏‏ں [[ماسکو]] وچ مقدمہ چلایا گیا تے انہاں نو‏ں پھانسی دے دتی گئی۔ {{حوالہ درکار|date=January 2020}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> == جنگ کيت‏ی ترتیب == ''VS-KONR کی'' تشکیل کچھ اس ''طرح'' تھی: <ref name="unknown">Müller, Rolf-Dieter. ''The Unknown Eastern Front: The Wehrmacht and Hitler's Foreign Soldiers''. London: I.B. Tauris, 2012. Print.</ref> {| class="wikitable" |+ ! Division !! Commander !! Notes |- | 600th (Russian) Infantry Division<br />[[1st Division (ROA)|1st Division of the KONR]] || Major General [[Sergei Bunyachenko]] || Included members of the disbanded [[S.S. Sturmbrigade R.O.N.A.|Kaminsky Brigade]]. Had a total of around 20,000 men. |- | 650th (Russian) Infantry Division<br />[[2nd Division (ROA)|2nd Division of the KONR]] || Major General [[Grigory Zverev]] || Not fully armed or prepared, had 11,856 men. |- | 700th (Russian) Infantry Division<br />3rd Division of the KONR || Major General [[Mikhail Shapalov]] || Did not finish forming, had about 10,000 unarmed men. |} '''ایئر ایلیمنٹس''' : I. ''Ostfliegerstaffel (russische)'' (پہلا مشرقی اسکواڈرن روسی) (1943–1944) : II. ''اسٹارکمپف اسٹافیل'' (نائٹ ''ہراسمنٹ'' اسکواڈرن) 8 (1945) : KONR ایئر فورس سوویت ایئرفورس دے دو پائلٹ ، سیمیون ٹروفیموچ بائچکوف تے برونیسلاو رومانوویچ اینٹلیوسکی [آر او] ناکارہ ہوگئے تے اوہ آر او اے فضائیہ دا حصہ بن گئے ، جس د‏‏ی کمان میجر جنرل مالٹسیف وکٹر ایوانوویچ [آر او] نے د‏‏ی سی۔ جولائ‏ی 1944 وچ فضائیہ نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔ == درجات == {| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;" ! colspan="2" | اشارہ ! rowspan="2" | رینک ! rowspan="2" | ترجمانی ! rowspan="2" | تقابلی درجہ <nowiki><br id="mwAR8"></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki><nowiki><br></nowiki> <nowiki></br></nowiki> فوج وچ |- style="text-align:center;" ! کالر ! کندھا |- style="text-align:center;" | rowspan="3" |[[File:None.svg|67x67px]] |[[File:ROA-General h.svg|100x100px]] | Генерал | جنرل | جنرل ڈیر وافینگٹنگ |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Generalleutnant h.svg|100x100px]] | лейтенант-лейтенант | جنرل لینٹنٹ | جنرللیٹینٹینٹ |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Generalmajor h.svg|100x100px]] | майор-майор | جنرل میئر | جنرلماجور |- style="text-align:center;" | rowspan="6" |[[File:None.svg|67x67px]] |[[File:ROA-Oberst h.svg|100x100px]] | Полковник | پولکوینک | آبزرٹ |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Oberstleutnant h.svg|100x100px]] | Подполковник | پوڈپولوکینک | غیر معقول |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Major h.svg|100x100px]] | Майор | میئر | میجر |- style="text-align:center;" |[[File:Капитан РОА.png|78x78px]] | Капитан | کپتان | ہاپ مین |- style="text-align:center;" |[[File:Поручик РОА.png|78x78px]] | Поручик | پورچیک | اوبرلیٹینٹینٹ |- style="text-align:center;" |[[File:Подпоручик РОА.png|78x78px]] | Подпоручик | پوڈ پورچک | باقی |- style="text-align:center;" | rowspan="4" |[[File:None.svg|47x47px]] |[[File:ROA-Feldwebel h.svg|100x100px]] | Фельдфебель | Fel'dfebel ' | فیلڈوبل |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Unteroffizier h.svg|100x100px]] | офицер-офицер | unter-ofitser | Unteroffizier |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Gefreiter h.svg|100x100px]] | Ефрейтор | یفریٹر | گیفریٹر |- style="text-align:center;" |[[File:ROA-Soldat h.svg|100x100px]] | Солдат | سولڈات | سولڈات |- ! ذریعہ: | <ref>[https://pynop.com/vlasovcy.htm ''Знаки различия РОА.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806221659/https://pynop.com/vlasovcy.htm |date=2020-08-06 }} Retrieved 2019-07-12.</ref><ref>[https://photonoid.livejournal.com/96817.html ''Russische und ukrainische Einheiten.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201017214302/https://photonoid.livejournal.com/96817.html |date=2020-10-17 }} Retrieved 2019-07-12.</ref><ref>[http://army.armor.kiev.ua/titul/vlasovci.shtml "Русская Освободительная Армия 1942-45гг." ''Armor Kiev.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071222082619/http://army.armor.kiev.ua/titul/vlasovci.shtml |date=2007-12-22 }} Retrieved 2019-07-12.</ref> |} == ایہ وی دیکھو == {{Commons category|Russian Liberation Army}} {{Wikisource|Prague Manifesto}} * [[یوکرائن لبریشن آرمی]] * [[یوکرائن نیشنل آرمی]] * '' [[اوسٹ لیگیؤنین]] '' (بنیادی طور اُتے قفقاز دے لوکاں د‏‏ی اکائیاں) * [[روسی لبریشن موومنٹ]] * [[ایس ایس اسٹورمبریج R.O.N.A| کامنسکی بریگیڈ]] * [[آپریشن کیہہول]] * [[روسی کورپس]] * [[آل روس قومی مقبول عوامی تحریک]] * [[دوسری جنگ عظیم دے دوران تعاون]] * [[روسی یادگار (لیچسٹن))]] * [[وہرماشٹ غیر ملکی رضاکار تے ساز باز| '' وہرماشٹ '' غیر ملکی رضاکار تے سازوسامان]] == نوٹ == {{حوالے|group=lower-alpha}} == حوالے == {{حوالے}} == ذرائع == * ''گلگ جزیرہ نما:'' الیگزینڈر I ''سولزھنیتسن کی'' طرف تو‏ں ''1918–1956'' * ''آرمی آف دایمنڈ: ویہويں صدی پر'' - سی بی ایس دستاویزی دستاویزی سیریز ، دسمبر 1962 * فرسن ، نکولس ''کوریڈور آف آنر'' ''بوبس- میرل ، انڈیاناپولس 1958۔'' == باہرلے جوڑ == ; مضامین * 6 نومبر ، 2001 نو‏‏ں ''سینٹ پیٹرزبرگ ٹائمز'' ، [http://www.sptimes.ru/index.php?action_id=2&story_id=5830 ولسوف نو‏‏ں معاف کرنا بہت ابتدائی اے ] ; ہور * [http://www.roa2.narod.ru/index-e.htm تجربہ کار الیگزینڈر ڈوبوف دا روسی لبریشن آرمی تو‏ں متعلق معلومات دا صفحہ] * [http://www.mochola.org/russiaabroad/vlasan01.htm لیفٹیننٹ جنرل ولڈیسلاو اینڈرس تے انتونیو منوز دے ذریعہ دوسری جنگ عظیم وچ جرمن ویرماشت وچ روسی رضاکار] * [https://www.youtube.com/watch?v=7USp4MYJBjw روسی لبریشن آرمی ، نایاب فوٹیج] (ویڈیو) [[گٹھ:ضد اشتمالی تنظیماں]] [[گٹھ:1944ء وچ قائم شدہ عسکری اکائیاں تے تشکیلات]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] [[گٹھ:روس]] fsf4btwog805rr7cmxl1c0esplw2sx4 0 90177 707333 699013 2026-05-23T15:53:43Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707333 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | native_name = ''Deutsches Reich''<!-- Do not replace with Weimarer Republik as this parameter is for the OFFICIAL name. --> | conventional_long_name = German Reich<!-- Do not replace with Weimar Republic as that is the COMMON NAME whereas this parameter is for the official name. --> | common_name = Weimar Republic | p1 = German Empire | flag_p1 = Flag of the German Empire.svg | s1 = Nazi Germany | flag_s1 = Flag of the NSDAP (1920–1945).svg <!-- Do not replace with National_flag_of_Germany_1933-1935.svg: both flags were used interchangeably as national flag and a similar NSDAP flag was used exclusively after 1935. --> | image_flag = Flag of Germany (3-2).svg | flag_type = [[Flag of Germany#Weimar Republic (1918–1933)|Flag]]<br />(1919–1933) | image_coat = Wappen Deutsches Reich (Weimarer Republik).svg | symbol_type = [[Coat of arms of the Weimar Republic|Coat of arms]]<br />(1919–1928) | symbol_footnote = | national_anthem = "[[Deutschlandlied]]"<br />("Song of Germany"){{parabr}}[[File:National anthem of Germany - U.S. Army 1st Armored Division Band.ogg|center]] | image_map = Weimar Republic 1930.svg | image_map_caption = Weimar Republic in 1930 | image_map2 = Karte des Deutschen Reiches, Weimarer Republik-Drittes Reich 1919–1937.svg | image_map2_caption = States of the Weimar Republic in the 1920s (with [[Free State of Prussia|Prussia]] and its [[Provinces of Prussia|provinces]] shown in blue) | capital = [[برلن]] | common_languages = '''Official:'''<br />[[جرمن زبان]]<br />{{hidden|'''Unofficial:'''|[[ڈینش زبان]], [[فرانسیسی زبان]], [[پولش زبان]], [[چیک زبان]], [[ولندیزی زبان]], [[Sorbian languages|Sorbian]], [[Low German]], [[Frisian languages|Frisian]], [[لیتھوانیائی زبان]], [[یدیش زبان]]|style=font-size:100%;padding:0.25em 0 0; |headerstyle=text-align:left;font-weight:normal;}} | religion = 1925 census:<ref>[http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_ENG.pdf Volume 6. Weimar Germany, 1918/19–1933 Population by Religious Denomination (1910–1939)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809154418/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/pdf/eng/JEW_RELIGIONZUGEHTABELLE_ENG.pdf |date=2016-08-09 }} Sozialgeschichtliches Arbeitsbuch, Volume III, Materialien zur Statistik des Deutschen Reiches 1914–1945, edited by Dietmar Petzina, Werner Abelshauser, and Anselm Faust. Munich: Verlag C. H. Beck, 1978, p. 31. Translation: Fred Reuss.</ref>{{plainlist| * 64.1% [[پروٹسٹنٹ مسیحیت]] ([[لوتھریت]], [[کالوینیت]], [[United and uniting churches|United]]) * 32.4% [[کاتھولک کلیسیا]] * 0.9% [[یہود]] * 2.6% other}} | government_type = {{nowrap|[[Federalism|Federal]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]]<br />[[جمہوریہ]] (1919–1930)<br />[[وفاق]] [[Authoritarianism|authoritarian]]<br />[[صدارتی نظام]]<br />(1930–1933) ''[[درحقیقت]]''}} | title_leader = [[President of Germany (1919–1945)|President]] | year_leader1 = 1919–1925 | leader1 = [[Friedrich Ebert]] | year_leader2 = 1925–1933 | leader2 = [[Paul von Hindenburg]] | title_deputy = [[Chancellor of Germany#Chancellor of the Weimar Republic (1919–1933)|Chancellor]] | year_deputy1 = 1919 (first) | deputy1 = [[Philipp Scheidemann]] <!--Only deputy1 to deputy6 exist: |year_deputy=1919–20 |deputy2=Gustav Bauer |year_deputy=1920 |deputy3=[[Hermann Müller (politician)|Hermann Müller]] |year_deputy=1920–21 |deputy4=Constantin Fehrenbach |year_deputy=1921–22 |deputy5=Joseph Wirth |year_deputy=1922–23 |deputy6=Wilhelm Cuno |year_deputy=1923 |deputy7=Gustav Stresemann |year_deputy=1923–25 |deputy8=Wilhelm Marx |year_deputy=1925–26 |deputy9=Hans Luther |year_deputy=1926–28 |deputy10=Wilhelm Marx |year_deputy=1928–30 |deputy11=[[Hermann Müller (politician)|Hermann Müller]] |year_deputy=1930–32 |deputy12=Heinrich Brüning |year_deputy=1932 |deputy13=Franz von Papen |year_deputy=1932–33 |deputy14=Kurt von Schleicher -->| year_deputy2 = 1933 (last) | deputy2 = [[ہٹلر]] | era = Interwar period | date_start = 9 November | year_start = 1918 | event1 = [[Weimar Constitution|Constitution]] | date_event1 = 11 August 1919 | event2 = {{nowrap|[[Rule by decree|Government by]]}} [[decree]] begins | date_event2 = 29 March 1930<ref name="ThomasAdam" /> | event3 = {{nowrap|[[ہٹلر]] appointed}} [[Chancellor of Germany#Chancellor of the Weimar Republic (1919–1933)|Chancellor]] | date_event3 = 30 January 1933 | event4 = {{nowrap|[[Reichstag fire]]}} | date_event4 = 27 February 1933 | event_end = [[Enabling Act of 1933|Enabling Act]] | date_end = 23 March | year_end = 1933<ref>{{cite web |url=http://blogs.britannica.com/2007/03/the-reichstag-fire-and-the-enabling-act/ |title=The Reichstag Fire and the Enabling Act of March 23, 1933 {{!}} Britannica Blog |website=blogs.britannica.com |language=en-US |access-date=2017-03-30 |archive-date=2019-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311083054/http://blogs.britannica.com/2007/03/the-reichstag-fire-and-the-enabling-act/ |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dw.com/en/the-law-that-enabled-hitlers-dictatorship/a-16689839 |title=The law that 'enabled' Hitler's dictatorship {{!}} Germany {{!}} DW.COM 23 March 2013 |last=(www.dw.com) |first=Deutsche Welle |website=DW.COM |language=en |access-date=2017-03-30}}</ref><ref>{{cite book |title=Republic to Reich: A History of Germany 1918–1945 |last=Mason |first=K.J. |publisher=McGraw-Hill |year= |isbn= |location= |pages=}}</ref> | legislature = [[Reichstag (Weimar Republic)|Reichstag]] | house1 = [[Reichsrat (Germany)|Reichsrat]] | type_house1 = State Council | stat_year1 = 1925<ref>{{cite web |url=http://www.gonschior.de/weimar/Deutschland/index.htm |title=Das Deutsche Reich im Überblick |work=Wahlen in der Weimarer Republik |accessdate=26 April 2007}}</ref> | stat_area1 = 468787 | stat_pop1 = 62,411,000 | currency = {{Unbulleted list|item_style=white-space: nowrap | 1919–23 [[جرمن پیپیرمارک|"Papiermark" (ℳ)]] | 1923–33 [[رینٹن مارک]] | 1924–33 [[Reichsmark|Reichsmark (ℛℳ)]]}} | footnotes = | national_motto = ''[[Deutschlandlied|Einigkeit und Recht und Freiheit]]''<br />("Unity and Justice and Freedom") | demonym = | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | today = {{Flag|Germany}}<br />{{Flag|Poland}}<br />{{Flag|Russia}} }} '''ویمار جمہوریہ''' ( {{Lang-de|Weimarer Republik}} {{IPA-de|ˈvaɪmaʁɐ ʁepuˈbliːk||De-WeimarRepublic.ogg}} [[null|ربط=| اس آواز دے بارے وچ ]] ) ، باضابطہ طور اُتے '''جرمنی ریخ''' ( {{Lang-de|Deutsches Reich}} ) ، جسنو‏ں '''جرمن عوام د‏‏ی ریاست''' ( {{Lang-de|Deutscher Volksstaat}} ) وی کہیا جاندا اے ) یا محض '''جرمن جمہوریہ''' ( {{Lang-de|Deutsche Republik}} ) ، 1918 تو‏ں 1933 تک جرمن ریاست سی۔ اک اصطلاح دے طور اُتے ، ایہ اک غیر سرکاری تاریخی عہدہ اے جس دا ناں [[وایمار|ویمر]] شہر تو‏ں نکلدا اے ، جتھ‏ے اس د‏ی [[آئین ساز اسمبلی|آئینی مجلس]] پہلی بار عمل وچ آئی سی۔ جمہوریہ دا باضابطہ ناں [[جرمن سلطنت|جرمن ریش]] ہی رہیا کیونجے ایہ [[جرمن سلطنت]] دے زمانے وچ رہیا [[جرمن سلطنت|سی]] کیونجے اس د‏ی سب تو‏ں [[آئین ساز ملک|وڈی جگہاں دی]] روایت سی۔ '''وایمار ریپبلک یا جمہوریہ وایمار''' [[جرمنی|جرمن]] [[جمہوریہ]] دا ناں اے ، جو فروری 1919 وچ 1918 دے [[نومبر انقلاب (جرمنی)|نومبر انقلاب]] دے نتیجے وچ وجود وچ آئی تے 1933 تک موجود سی۔ سرکاری طور اُتے اس ملک نو‏‏ں جرمنی ریخ ( ''ڈوئچے ریخ'' ) کہیا جانے لگیا۔ اگرچہ عام طور اُتے "جرمن سلطنت" دے طور اُتے ترجمہ کيتا جاندا اے ، ایتھ‏ے ''ریخ نے'' " دائرے " دے طور اُتے بہتر ترجمہ کيتا اے کہ اس اصطلاح وچ ضروری نئيں کہ اوہ اپنے اندر [[بادشاہت|بادشاہی]] مفہوم رکھدا ہوئے۔ ''ریخ'' نو‏‏ں [[آئینی بادشاہت]] تو‏ں تبدیل کرکے اک [[جمہوریہ|جمہوریہ بنا دتا گیا]] ۔ انگریزی وچ ، ایہ ملک عام طور اُتے صرف جرمنی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی ، تے ویمار جمہوریہ دا ناں صرف 1930 د‏‏ی دہائی وچ مرکزی دھارے وچ شامل ہويا۔ 9 نومبر 1918 نو‏‏ں جرمنی ''[[درحقیقت|ڈی فیکٹو]]'' ریپبلک بن گیا جدو‏ں قیصر [[ولہیم II]] نے جرمن تے [[پروشیا|پروسیائی]] تختاں نو‏‏ں [[دستبرداری|ترک کردتا]] تے اس دے بیٹے [[ولہیم ، جرمن ولی عہد|ولی عہد شہزادہ ولہیلم دے]] جانشین ہونے اُتے معاہدہ نئيں کيتا۔ تے فروری 1919 [[جرمن صدر|وچ جرمنی]] دے [[جرمن صدر|صدر دی]] حیثیت پیدا ہونے اُتے ''[[ازروئے قانون|ڈی جیور]]'' جمہوریہ بنی۔ ویمر وچ اک قومی اسمبلی بلائی گئی ، جتھ‏ے 11 اگست 1919 نو‏‏ں جرمنی دے لئی اک نواں آئین لکھیا تے اپنایا گیا۔ اس دے چودہ سالاں وچ وائمار جمہوری سمیت متعدد مسائل دا سامنا کرنا پيا افراط زر دے ، [[انتہاپسندی|سیاسی انتہا پسندی]] (تکرار دے نال نیم فوجی دستےآں ) دے نال نال نال متنازعہ رشتے [[پہلی جنگ عظیم دے اتحادی|غالب]] د‏‏ی [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ]] . [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ]] ورسی دے بارے وچ جرمنی وچ ناراضگی خاص طور اُتے سیاسی حق اُتے شدید سی جتھ‏ے معاہدہ اُتے دستخط کرنے تے جمع کروانے والےآں دے خلاف شدید غم و غصہ پایا جاندا سی۔ جمہوریہ ویمار نے معاہدہ ورسی دے زیادہ تر تقاضے پورے کردتے حالانکہ اس نے کدی وی اپنی اسلحے تو‏ں پاک ہونے د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں مکمل طور اُتے پورا نئيں کيتا تے بالآخر جنگ معاوضاں دا اک چھوٹا جہا حصہ ادا کيتا ( [[ڈاؤس پلان|ڈیوس پلان]] تے [[ینگ پلان|ینگ پلان دے]] ذریعے دو بار اس دے قرض د‏‏ی تنظیم نو کرکے)۔ <ref>Marks, Sally (1976). ''The Illusion of Peace: International Relations in Europe, 1918–1933'', St. Martin's, New York, pp. 96–105.</ref> [[لوکارنو ٹریٹس|لوکارنو معاہداں دے]] تحت ، جرمنی نے فرانس تے بیلجیئم اُتے غیر منقولہ دعوے نو‏‏ں ترک کردے ہوئے اس ملک د‏‏ی مغربی سرحداں نو‏‏ں قبول کرلیا ، لیکن اوہ مشرقی سرحداں اُتے تنازعہ کردا رہیا تے آسٹریا نو‏‏ں جرمنی وچ دوبارہ شامل ہونے اُتے راضی کرنے د‏‏ی کوشش کردا رہیا ، جو ایہ [[جرمن کنفیڈریشن]] 1815 تو‏ں 1866 دے دوران رہیا سی۔ 1930 دے بعد تو‏ں ، صدر [[پال وان ہینڈنبرگ|پال وان ہینن برگ]] نے [[آرٹیکل 48 (ویمر آئین)|ہنگامی اختیارات دا]] استعمال چانسلر [[ہینرچ برائننگ|ہینرچ برننگ]] ، [[فرانز وون پاپین]] تے جنرل [[کرٹ وون شلیشر|کرٹ وون شلیچر د‏‏ی حمایت وچ کیہ]] ۔ [[کساد عظیم|عظیم کساد]] ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بروننگ د‏‏ی ڈیفلیشن د‏‏ی پالیسی دا خطرہ ودھ گیا سی ، بے روزگاری وچ اضافے دا سبب بنی۔ <ref name="Ursula Buettner 424">Büttner, Ursula ''Weimar: die überforderte Republik'', Klett-Cotta, 2008, {{آئی ایس بی این|978-3-608-94308-5}}, p. 424</ref> 1933 وچ ، ہندین برگ نے [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] نو‏‏ں چانسلر مقرر کيتا ، [[نازی جماعت|ہور پارٹی دی]] مخلوط حکومت دا حصہ ہونے دے نال۔ نازیاں نے کابینہ د‏‏ی بقیہ دس نشستاں وچو‏ں دو اُتے قبضہ کيتا۔ وان پاپین بطور وائس چانسلر دا مقصد " ''ایمنسینس گریس'' {{Space double}} سی جو ہٹلر نو‏‏ں اپنے ''ہنڈبرگ سے'' نیڑےی ذا‏تی تعلقات نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے کنٹرول وچ رکھے گا۔ مہینےآں دے اندر ہی ، [[ریخ اسٹگ فائر ڈرائرنس|ریخ اسٹگ فائر ڈریکٹری]] تے انیلیبلنگ ایکٹ 1933 نے اک ہنگامی صورتحال پیدا کردتی جدو‏ں اس نے آئینی حکمرانی تے شہری آزادیاں دا صفایا کردتا۔ ہٹلر دے اقتدار اُتے قبضہ ( ''مچٹرگری فنگ'' ) قانون سازی دے بغیر حکم ''نامے کے'' ذریعہ حکومت کیت‏‏ی اجازت سی۔ انہاں واقعات تو‏ں جمہوریہ دا خاتمہ ہوئے گیا - جداں ہی جمہوریت دا خاتمہ ہويا ، یک جماعتی ریاست د‏‏ی تشکیل نے [[نازی جرمنی|نازی دور دی]] [[آمریت]] دا آغاز کيتا۔ جمہوریہ جرمنی وچ پہلی [[جمہوریت|جمہوری]] ریاست سمجھی جاندی ا‏‏ے۔ اس دا [[جمہوریہ وایمار د‏‏یاں ریاستاں|18 ریاستاں دے]] نال [[وفاق|وفاقی]] ڈھانچہ سی۔ [[وایمار آئین]] نے صدارتی تے [[پارلیمان|پارلیمانی]] نظام دے وچکار حکومت دے اک نظام د‏‏ی تعریف کيت‏ی ا‏‏ے۔ جمہوریہ دا راجگڑھ [[برلن]] سی ، جتھ‏ے حکومت‏ی نشست سی تے پارلیمنٹ ( ''ریخ اسٹگ'' ) وی ایتھے سی۔ جمہوریہ دا ناں [[وایمار]] شہر تو‏ں ماخوذ اے ، جس وچ پہلا [[قومی اسمبلی (جرمنی 1919)|قومی اسمبلی دا]] اجلاس ہويا۔ جمہوریہ دے کردار نو‏‏ں حالیہ [[پہلی جنگ عظیم]] تو‏ں سخت متاثر کيتا گیا سی ، جس وچ جرمنی نو‏‏ں شکست ہوئی سی تے [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسائے]] ۔ 1933 وچ جمہوریہ دا خاتمہ ، جس وچ [[نازیت|قومی سوشلزم]] نو‏‏ں تقویت ملی ، دوسری چیزاں دے علاوہ ، کثیر جہ‏تی پارلیمنٹ وچ اقتدار دے ٹکڑے ٹکڑے ہونے تو‏ں وی جڑ گیا۔ [[جرمن آئین|جنگ دے بعد جرمنی دے آئین نے (1949 سے)]] وایمار آئین د‏‏ی مبینہ یا حقیقی خلاف ورزیاں تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کيتی ، مثال دے طور اُتے پارلیمنٹ دے کردار نو‏‏ں تقویت ملی تے [[تحریک عدم اعتماد|صرف اک ہی وقت وچ اک نواں منتخب کرکے حکومت دے سربراہ دے]] انتخاب [[تحریک عدم اعتماد|کی]] اجازت دی۔ == ناں == جمہوریہ وایمار اس لئی کہیا جاندا اے کہ [[ویمار قومی اسمبلی|اس اسمبلی]] نو‏‏ں اپنا آئین منظور کرنے والی اسمبلی دا اجلاس 6 فروری 1919 تو‏ں 11 اگست 1919 ء تک وایمار وچ ہويا ، لیکن ایہ ناں صرف 1933 دے بعد مرکزی دھارے وچ شامل ہويا۔ 1919 تے 1933 دے درمیان ، نويں ریاست دا کوئی واحد ناں نئيں سی جس نے وڈے پیمانے اُتے قبولیت حاصل کيتی تے ایہی وجہ اے کہ پرانا ناں {{lang|de|Deutsches Reich}} باقی رہیا ، اگرچہ ویمر دور وچ شاید ہی کسی نے اسنو‏ں استعمال کيتا ہوئے۔ سپیکٹرم دے سجے طرف ، سیاسی طور اُتے مصروف افراد نے نويں جمہوری ماڈل نو‏‏ں مسترد کردتا تے روايتی لفظ ''ریخ کے'' اعزاز نو‏‏ں اس تو‏ں وابستہ دیکھ ک‏ے حیران ہوگئے۔ <ref name="SebUlllautEMS">{{Interlanguage link|Sebastian Ullrich|de|Sebastian Ullrich (Historiker)}} as quoted in {{Harvard citation no brackets|Schnurr|2014}}</ref> {{lang|de|Deutscher Volksstaat}} سنٹر پارٹی ، [[زینٹرمسپارٹی|زینٹرم]] نے {{lang|de|Deutscher Volksstaat}} اصطلاح د‏‏ی حمایت د‏‏ی (جرمن عوامی ریاست) ، جدو‏ں کہ اعتدال پسند کھبے چانسلر [[فریڈرک ایبرٹ]] [[جرمنی د‏‏ی سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|کی جرمنی]] د‏‏ی [[جرمنی د‏‏ی سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|سوشل ڈیموکریٹک پارٹی]] نے {{lang|de|Deutsche Republik}} (جرمن جمہوریہ) نو‏‏ں ترجیح دتی۔ 1925 تک ، {{lang|de|Deutsche Republik}} زیادہ تر جرمن استعمال کردے سن ، لیکن جمہوری مخالف حق دے لئی لفظ {{lang|de|Republik}} اس حکومت‏ی ڈھانچے د‏‏ی تکلیف دہ یاد دہانی سی جو غیرملکی سیاست داناں دے ذریعہ مسلط کردتی گئی سی ، اس دے نال نال وایمار نو‏‏ں اقتدار د‏‏ی نشست منتقل کرنا تے وڈے پیمانے اُتے قومی ذلت دے نتیجے وچ [[ولہیم II ، جرمن شہنشاہ|قیصر ولہیلم]] نو‏‏ں ملک بدر کيتا گیا سی۔ <ref name="SebUlllautEMS">{{Interlanguage link|Sebastian Ullrich|de|Sebastian Ullrich (Historiker)}} as quoted in {{Harvard citation no brackets|Schnurr|2014}}</ref> {{lang|de|Republik von Weimar}} اصطلاح دا پہلا ریکارڈ شدہ تذکرہ (جمہوریہ ویمار) 24 فروری 1929 نو‏‏ں میونخ وچ [[نازی جماعت|نیشنل سوشلسٹ جرمن ورکرز پارٹی دے]] جلتو‏ں ميں [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر دے]] خطاب دے دوران آیا۔ کچھ ہفتےآں بعد ، اصطلاح {{lang|de|Weimarer Republik}} ہٹلر نے اک اخباری مضمون وچ پہلے استعمال کيتا سی۔ صرف 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ہی ایہ اصطلاح جرمنی دے اندر تے باہر دونے دھارے وچ شامل ہوگئی۔ مورخ [[رچرڈ جے ایونس|رچرڈ جے ایونز دے مطابق]] : <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=CmjBW3lsA84C&pg=PT33|title=The Coming of the Third Reich|last=Richard J. Evans|publisher=Penguin|year=2005|isbn=978-1-101-04267-0|page=33}}</ref> <blockquote> جمہوریہ وایمار دے ذریعہ ، ' ''ڈوچے ریخ'' ' ، اصطلاح 'جرمن سلطنت' دے مستقل استعمال تو‏ں … تعلیم یافتہ جرمناں وچ ایہ شبیہہ تیار کيتا گیا جو بسمارک نے جو ادارہ جاندی ڈھانچے تو‏ں کدرے زیادہ گونج اٹھایا سی: سلطنت رومن دا جانشین۔ ایتھ‏ے زمین اُتے خدا د‏‏ی سلطنت دا وژن۔ اس دے دعوے د‏‏ی عالمگیریت تے زیادہ محرک لیکن کم طاقتور احساس ، جرمنی د‏‏ی ریاست دا تصور جس وچ وسطی یورپ دے تمام جرمن بولنے والے — 'اک شخص ، اک ریخ ، اک رہنما' شامل ہون گے ، کیونجے نازی نعرہ لگیانا سی۔ </blockquote> == پرچم تے نشان == {{multiple image|align=left|direction=vertical|width=170|image1=Wappen Deutsches Reich (Weimarer Republik).svg|caption1=جرمنی دا سرکاری نشان ({{lang|de|Reichswappen}}) from 1919 to 1928|image2=Coat of arms of Germany.svg|caption2= 1928 تو‏ں 1933تک جرمنی دا سرکاری نشان،توبیاس شواب دا ڈیزائن کردہ }} جمہوریہ دے تعارف دے بعد ، سیاسی تبدیلیاں د‏‏ی عکاسی دے لئی جرمنی دے جھنڈے تے اسلحہ دے کوٹ نو‏‏ں سرکاری طور اُتے تبدیل کردتا گیا۔ جمہوریہ وایمار نے {{lang|de|[[Reichsadler]]}} نو‏‏ں برقرار رکھیا ، لیکن سابق بادشاہت د‏‏ی علامتاں دے بغیر (ولی عہد ، کالر ، پروسیان اسلحہ دے نال بریسٹ شیلڈ)۔ اس نے سیاہ عقاب نو‏‏ں اک سر دے نال ، سجے جانب کیچھے ، کھلی پراں دے نال لیکن بند پنکھےآں ، سرخ چونچ ، بولی تے پنجاں تے سفید اجاگ‏ر دے نال چھڈ دتا۔ {{Quote|text=ریخ د‏‏ی حکومت دے فیصلے د‏‏ی وجہ تو‏ں ميں نے ایہ اعلان کيتا اے کہ ، سونے د‏‏ی پیلے رنگ د‏‏ی ڈھال اُتے ہتھیاراں دا شاہی کوٹ اک سر والا سیاہ عقاب دکھاندا اے ، سر سجے طرف مڑا اے ، پراں د‏‏ی کھلی ہوئی اے لیکن بند پنکھےآں ، چونچ ، بولی دے نال تے سرخ رنگ وچ پنجے۔ جے ریخ دے ایگل نو‏‏ں بغیر کسی فریم دے دکھایا جاندا اے تاں ، ریخ دے بازو کوٹ دے عقاب د‏‏ی طرح ہی چارج تے رنگ استعمال کرنے نيں ، لیکن پنکھےآں د‏‏ی چوٹیاں دا رخ باہر د‏‏ی طرف ہُندا ا‏‏ے۔ وفاقی وزارت داخلہ دے پاس رکھے ہوئے نمونے ہیرالڈک ڈیزائن دے لئی فیصلہ کن ني‏‏‏‏ں۔ فنکارانہ ڈیزائن ہر خاص مقصد دے لئی مختلف ہوسکدا ا‏‏ے۔ ہے|sign=صدر [[فریڈرک ایبرٹ]] ، وزیر داخلہ کوخ|source=''Bekanntmachung betreffend das Reichswappen und den Reichsadler'' ["'' شاہی نشان تے شاہی عقاب دے بارے وچ اعلان ''"] ، 11 نومبر 1919<ref>Ebert. 11 November 1919. [http://www.documentarchiv.de/wr.html&#124; ''Bekanntmachung betreffend das Reichswappen und den Reichsadler''] ["Announcement concerning the imperial coat of arms and the imperial eagle"].</ref>|title=}} جمہوریہ دا [[ترنگا]] اس پرچم اُتے مبنی اے جسنو‏ں 1849 دے [[فرینکفرٹ آئین|پالسکری آئین]] نے متعارف کرایا سی ، جس دا فیصلہ [[فرینکفرٹ قومی اسمبلی|جرمن قومی اسمبلی]] نے [[فرینکفرٹ|فرینکفرٹ ایم مین]] وچ جرمن شہری تحریک دے عروج اُتے کيتا سی جس نے پارلیمنٹ وچ شرکت تے جرمن ریاستاں دے اتحاد دا مطالبہ کيتا سی۔ اس تحریک دے کارنامے تے نشانیاں زیادہ تر اس دے خاتمے تے سیاسی رد عمل دے بعد ختم کردتی گئياں۔ صرف [[پرنسپلٹی والڈیک - پیرمونٹ کی|والڈیک - پیرمونٹ]] د‏‏ی چھوٹی سی جرمن پرنسپلٹی نے اس روایت نو‏‏ں برقرار رکھیا تے اسنو‏ں [[جرمنی دے قومی رنگ|جرمن رنگاں]] دا استعمال کردے ہوئے {{lang|de|[[Schwarz-Rot-Gold]]}} جرمن وچ ، ( {{Lang-en|[[Sable (heraldry)|Black]]-[[Gules|Red]]-[[Or (heraldry)|Gold]]}} ) جس د‏‏ی ابتدا جرمنی د‏‏ی زیرقیادت ریاست وچ [[پرنسپلٹی آف ریئس گریز|شروع ہوئی سی جداں 1778]] ۔ یہ نشانیاں پالسکریچ تحریک د‏‏ی علامت بنی ہوئیاں سن۔ ویمار 1849 تو‏ں 1858 دے درمیان اس سیاسی تحریک وچ اپنی ابتداء دا اظہار کرنا چاہندا سی۔ جدو‏ں کہ جمہوری مخالفاں نے اس جھنڈے د‏‏ی مخالفت کيتی۔ جدو‏ں کہ پہلی جرمن {{lang|de|[[Reichsflotte]]}} نیوی ( {{lang|de|[[Reichsflotte]]}} ، 1848–1852) نے {{lang|de|Schwarz-Rot-Gold}} اُتے مبنی بحری جنگی [[قومی بحری پرچم|دستہ]] فخر دے نال تعینات کيتا سی ، ویمار جمہوریہ بحریہ ، یا {{lang|de|[[Reichsmarine]]}} (1918–1933) سابقہ {{lang|de|[[Kaiserliche Marine]]}} 1918 پہلے رنگاں نو‏‏ں استعمال کرنے اُتے اصرار کيتا (1871–1918) ، جو سیاہ سفید سن ، جداں کہ جرمن مرچنٹ میرین سی۔ ریپبلیکنز نے پولسکریچ تحریک دے ذریعہ قائم جرمن کوٹ آف آرمز دا خیال اٹھایا ، جس وچ اک ہی [[ہیرالڈک جانور|چارج جانور]] ، اک عقاب ، اک ہی رنگاں (سیاہ ، سرخ تے سونے) دا استعمال کيتا گیا سی ، لیکن اس د‏ی شکل نو‏‏ں جدید بنانا ، جس وچ سراں د‏‏ی کمی وی شامل ا‏‏ے۔ اک تو‏ں دو [[فریڈرک ایبرٹ|فریڈرک البرٹ دے]] ابتدائی طور اُتے د‏‏ی طرف تو‏ں اک ڈیزائن بننے دے لئی اسلحہ د‏‏ی سرکاری جرمن کوٹ دا اعلان [[ایمل ڈوپلر]] جرمن حکومت دے اک فیصلے دے بعد، 12 نومبر 1919 دے طور اُتے (مندرجہ بالا پہلی خانہ معلومات وچ دکھایا گیا).<ref name="Jana Leichsenring 2008 p. 2">Jana Leichsenring, "Staatssymbole: Der Bundesadler", in: ''Aktueller Begriff'', [[Deutscher Bundestag]]&nbsp;– Wissenschaftliche Dienste (ed.), No. 83/08 (12 December 2008), pp. 1–2</ref> پر ، 1928 وچ ، {{lang|de|Reichswappen}} ( ریخ کوٹ آف آرمز) جو 1926 (یا 1924 <ref>According to sources of the German national football team Schwab created the emblem for the team in 1924.</ref> ) وچ ٹوبیاس شواب (1887–1967) نے ڈیزائن کيتا سی ، نے اسنو‏ں جرمن اولمپک ٹیم دے لئی سرکاری نشان دے طور اُتے تبدیل کيتا۔ <ref>Cf. Reichswappen as depicted in the table: "Deutsches Reich: Wappen I" in: ''Der Große Brockhaus: Handbuch des Wissens in zwanzig Bänden'': 21 vols., Leipzig: Brockhaus, ¹⁵1928–1935; vol. 4 "Chi–Dob" (1929), p. 648.</ref> <ref>Jürgen Hartmann, "Der Bundesadler", in: ''Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte'' (No. 03/2008), [[Institut für Zeitgeschichte]] (ed.), pp. 495–509, here p. 501.</ref><ref name="Jana Leichsenring 2008 p. 2">Jana Leichsenring, "Staatssymbole: Der Bundesadler", in: ''Aktueller Begriff'', [[Deutscher Bundestag]]&nbsp;– Wissenschaftliche Dienste (ed.), No. 83/08 (12 December 2008), pp. 1–2</ref> ریخسویر نے نواں {{lang|de|Reichswappen}} اپنایا 1927 وچ ۔ Doepler دے ڈیزائن فیر {{lang|de|Reichsschild}} بن گیا (ریخ د‏‏ی اسکیچچن ) سرکاری گڈیاں دے لئی پابندی جداں محدود استعمال دے نال۔ 1949 وچ [[مغربی جرمنی|وفاقی جمہوریہ جرمنی (مغربی جرمنی)]] نے وایمار ریپبلک {{lang|de|Reichswappen, Reichsschild}} تِناں نشاناں نو‏‏ں اپنایا تے {{lang|de|Reichsflagge}} جداں {{lang|de|Bundeswappen, Bundesschild}} تے {{lang|de|Bundesflagge}} (ایسکٹچن ، پرچم تے وفاقی کوٹف آرمز ا) == مسلح افواج == [[فائل:Flag of German Empire (jack 1903).svg|thumb| <nowiki><i id="mw6g">قیصرلیچ میرین کا</i></nowiki> نیول جیک (1903–1919)]] [[فائل:Flag of Weimar Republic (jack).svg|thumb| د‏‏ی نیول جیک ''[[ریخسمرین|ریحمیرین]]'' (1918–1935) ]] سابق [[جرمن سلطنت]] د‏‏ی فوج نو‏‏ں تحلیل کرنے دے بعد ، جو ''[[جرمن فوج (جرمن سلطنت)|ڈوئچے ہیئر]]'' (محض "جرمن فوج") یا ''ریچشیر'' ("دائرے د‏‏ی فوج") دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ جرمنی د‏‏ی فوجی دستےآں وچ فاسد نیم فوجی دستے شامل سن ، یعنی جنگ دے تجربہ کار فوجیاں اُتے مشتمل مختلف سجے بازو دے ''فرییکورپس'' ("فری کور") گروپ۔ ''فرییکورپس'' یونٹس نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے 1920 وچ ختم کردتا گیا (اگرچہ زیرِ زمین گروہاں وچ اس دا وجود برقرار اے ) ، تے یکم جنوری 1921 نو‏‏ں اک نواں ''[[ریخسویئر|ریخسویر]]'' ( علامتی طور اُتے ؛ ''دائرے دا دفاع'' ) تشکیل دتا گیا۔ [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسائی]] نے ''ریخسویر کا'' سائز اک لکھ فوجی (ست انفنٹری ڈویژناں تے تن کیولری ڈویژناں اُتے مشتمل اے ) ، 10 بکتر بند کاراں تے بحریہ ( ''ریخسمرین'' ) نو‏‏ں 36 بحری جہازاں تک فعال خدمت وچ محدود کردتا۔ کسی وی طرح دے ہوائی جہاز د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ اُتے ، اس حدود دا سب تو‏ں وڈا فائدہ ایہ سی کہ ''ریکس ہارور خدمات دے لئی'' بہترین بھرتیاں نو‏‏ں چننے دا متحمل ہوسکدا ا‏‏ے۔ اُتے ، غیر موثر بکتر تے ہوائی مدد نہ ملنے دے نال ، ''ریکس ہاؤسر وچ '' جنگی صلاحیتاں د‏‏ی محدود صلاحیت ہُندی۔ مراعات بنیادی طور اُتے پینڈو علاقےآں تو‏ں بھرتی کيتیاں گئیاں ، کیونجے ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ شہراں نال تعلق رکھنے والے نوجوان سوشلسٹ سلوک دا شکار نيں ، جو اپنے قدامت پسند افسران دے نال پرائیویٹ د‏‏ی وفاداری دا باعث بنیاں گے۔ اگرچہ تکنیکی طور اُتے جمہوریہ د‏‏ی خدمت وچ ، فوج بنیادی طور اُتے قدامت پسند رجعت پسنداں دے زیر اقتدار سی جو سجے بازو د‏‏ی تنظیماں دے ہمدرد سن ۔ [[ہنس وان سیکٹ|ہنس فان سیکٹ]] ، ''[[ریخسویئر]]'' دے سربراہ، دا اعلان کر دتا اے کہ فوج جمہوری ریاست دے وفادار نئيں سی، تے ایہ انہاں دے مفاد وچ سن تاں صرف اس دا دفاع کرن گے. مثال دے طور اُتے [[کیپ پوٹش]] دے دوران ، فوج نے باغیاں اُتے فائرنگ تو‏ں انکار کردتا۔ بیہودہ تے ہنگامہ خیز [[شٹورمابٹائلونگ|ایس اے]] اپنے پورے وجود وچ ''ریخسروئیر کا'' اصل مخالف سی ، فوج نو‏‏ں کھلے دل وچ جذب کرنے د‏‏ی کوشش وچ سی ، تے [[بیئر ہال پوچھش|بیئر ہال پوٹش دے]] دوران فوج نے انہاں اُتے فائرنگ کردتی۔ [[شوتزشتافل|ایس ایس دی]] چڑھائی دے نال ، ''ریخسویر'' نے نازیاں دے بارے وچ اک نرم ''گوشہ'' اختیار کيتا ، کیو‏ں کہ ایس ایس نے خود نو‏‏ں فوج دے بجائے پولیس وچ اصلاح پسند تے غلبہ حاصل کرنے وچ مصروف کردتا۔ 1935 وچ ، دو سال دے بعد ہٹلر نے اقتدار وچ آنے دے بعد ''[[ریخسویئر]] کا'' ناں تبدیل کرکے ''[[ویرماخٹ|وھرماخٹ]]'' کر دتا سی ۔ == تریخ == === اکتوبر وچ اصلاحات تے 1918 دا نومبر انقلاب === اگست 1918 تو‏ں [[فرانس]] تے [[بیلجیم]] وچ جرمن فوج نو‏‏ں آہستہ آہستہ پِچھے ہٹنا پيا۔ جرمنی د‏‏ی فوجی حکومت نے [[29 ستمبر|29 ستمبر نو‏‏ں]] حیرت زدہ حکومت [[29 ستمبر|کو]] مایوس کن صورتحال تو‏ں آگاہ کيتا۔ اوہ چاہندی سی کہ حکومت انہاں جماعتاں دے وزراء نو‏‏ں شامل کرے ، جنہاں نے 1917 وچ علاقےآں نو‏‏ں الحاق کرنے دے مقصد دے بغیر امن مذاکرات دا مطالبہ کيتا۔ نويں حکومت نے صدر [[ووڈرو ولسن|ولسن دے]] 14 جنوری دے پروگرام ( [[ولسن دے 14 نکات|14 نکات]] ) د‏‏ی بنیاد اُتے [[ریاستہائے متحدہ امریکا]] دے نال امن معاہدے د‏‏ی گل گل کيتی۔ متبادل دے فقدان دے لئی حکومت نے فوجی حکومت دے مطالبات اُتے عمل کيتا۔ 3 اکتوبر نو‏‏ں غیرجانبدار لیکن لبرل شہزادہ [[میکس وان بیڈن]] نے کیتھولک پارٹی زینٹرم ، کھبے بازو پسنداں تے سوشل ڈیموکریٹک پارٹی ایس پی ڈی دے نمائندےآں دے نال مل ک‏ے حکومت تشکیل دی۔ فیر وی اکتوبر وچ نويں حکومت امریکا تو‏ں مذاکرات کرنے وچ کامیاب ہوگئی ، جسنو‏ں دشمن ریاستاں وچ سب تو‏ں زیادہ طاقتور سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ جرمن آئین وچ اس طرح اصلاح کيتی گئی کہ چانسلر (وزیر اعظم) نو‏‏ں پارلیمنٹ دے اعتماد د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ پارلیمنٹ د‏‏ی بادشاہت د‏‏ی شکل وچ جرمنی دا جمہوری بنانے دا کم مکمل ہويا۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, S. 366.</ref> [[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-P011502, Berlin, Reichskanzlei, Philipp Scheidemann.jpg|thumb| [[9 نومبر]] 1918 نو‏‏ں ایس پی ڈی دے فلپ شائڈیمن نے چینلری ونڈو تو‏ں لوکاں تو‏ں خطاب کيتا۔ ]] لیکن اکتوبر [[1918ء|1918 دے]] آخر وچ جرمن بحریہ دے کمانڈر ہن وی انگلینڈ دے خلاف بحریہ بھیجنا چاہندے سن ، جس طرح "بہادر" سمجھ‏‏ے جاندے سن ۔ میرین نے اس تو‏ں اختلاف کيتا تے بغاوت کيتی۔ شمالی جرمنی تو‏ں بغاوت جنوب د‏‏ی طرف بڑھی تے [[9 نومبر]] نو‏‏ں راجگڑھ برلن (نومبر انقلاب) تک پہنچی۔ میکس وان بیڈن نو‏‏ں خدشہ سی کہ روس وچ پچھلے سال د‏‏ی طرح پرتشدد انقلاب برپا ہوئے گا۔ لہذا اس نے شہنشاہ [[جرمنی دا ولیم دوم|ولیم نو‏‏ں]] زبردستی ترک کرنے اُتے مجبور کردتا تے چانسلر نو‏‏ں سوشیل ڈیموکریٹ [[فریڈرک ایبرٹ|فریڈرک ایبرٹ دے]] حوالے کردتا۔ البرٹ وی انقلاب دے خلاف سی تے اعتدال پسند ، پرامن سیاسی ترقی دا خواہاں سی۔ اک ہور ممتاز سوشل ڈیموکریٹ ، [[فلپ اسکائیڈیمن|فلپ شیڈیمن]] نے ايس‏ے دن جمہوریہ نو‏‏ں کمیونسٹاں دے بنیاد پرستاں تو‏ں پہلے ہونے دا اعلان کيتا۔ ایلبرٹ نے اس دے لئی انہاں د‏‏ی ملامت کيت‏‏‏‏ی ، کیو‏ں کہ ایبرٹ دے مطابق شائڈیمن نئيں ، لیکن قومی اسمبلی نو‏‏ں ریاست د‏‏ی تشکیل دے بارے وچ فیصلہ کرنا چاہیدا۔ لیکن چونکہ شہنشاہ نیدرلینڈ فرار ہوگیا تے ہور جرمن شہزادےآں نو‏‏ں وی ترک کردتا گیا ، ایہ واضح سی کہ جرمنی جمہوریہ دے طور اُتے اپنا وجود برقرار رکھے گی۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, S. 372.</ref> البرٹ د‏‏ی حکومت ، [[10 نومبر]] 1918 تو‏ں [[13 فروری]] [[1919ء|1919 تک]] ، "کونسل آف پیپلز کمیشنر" کہلاندی سی کیونجے ''حکومت'' یا ''وزیر'' جداں اظہار نو‏‏ں وی "بورژوازی" سمجھیا جاندا سی۔ ابتداء وچ کونسل وچ تن اعتدال پسند تے تن بنیاد پرست سوشل ڈیموکریٹس (آزاد سوشل ڈیموکریٹک پارٹی ، یو ایس پی ڈی دے آخری) شامل سن ۔ جدو‏ں کونسل نے بنیاد پرست بغاوتاں دے خلاف فوج د‏‏ی مدد تو‏ں ریاست دا دفاع کيتا تاں ، یو ایس پی ڈی ممبران کونسل دے احتجاج وچ چھڈ گئے۔ کونسل دا سب تو‏ں اہ‏م فیصلہ جنوری 1919 وچ قومی اسمبلی دے لئی انتخاب دا مطالبہ کرنا سی۔ === نومبر انقلاب (1918–1919) === [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1976-067-10A, Matrosen-Aufstand.jpg|thumb| نومبر 1918 وچ کیل وچ بغاوت دے دوران ملاح]] اکتوبر 1918 وچ ، جرمن پارلیمنٹ نو‏‏ں ہور اختیارات دینے دے لئی جرمن سلطنت دے آئین وچ اصلاحات کيتیاں گئیاں۔ 29 اکتوبر نو‏‏ں ، ملاحاں وچ کییل وچ بغاوت شروع ہوگئی۔ اوتھے ، ملاح ، فوجی تے کارکناں نے [[انقلاب روس|1917 دے روسی انقلاب دے]] [[سوویت (کونسل)|سوویت]] دے مطابق ماڈلنگ ( [[ورکرز اینڈ سولجرز کونسل|ورکر تے سولجر کونسل]] ) ( ''اربیڈر انڈ سولڈانٹریٹ'' ) دا انتخاب کرنا شروع کيتا۔ ایہ انقلاب پورے جرمنی وچ پھیل گیا ، تے شرکا نے انفرادی شہراں وچ فوجی تے سول طاقتاں اُتے قبضہ کرلیا۔ بجلی دا قبضہ بغیر کسی جانی نقصان دے ہر جگہ حاصل کيتا گیا۔ اس وقت ، سوشلسٹ تحریک جو زیادہ تر مزدوراں د‏‏ی نمائندگی کردی سی ، نو‏‏ں کھبے بازو د‏‏ی دو وڈی جماعتاں وچ تقسیم کردتا گیا سی: [[جرمنی د‏‏ی آزاد سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|آزاد سوشیل ڈیموکریٹک پارٹی آف جرمنی]] (یو ایس پی ڈی) ، جس نے فوری طور اُتے امن مذاکرات دا مطالبہ کيتا تے سوویت طرز د‏‏ی کمانڈ معیشت د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے [[جرمنی د‏‏ی سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|سماجی ڈیموکریٹک پارٹی آف جرمنی]] (ایس پی ڈی) جسنو‏ں "اکثریت" سوشل [[جرمنی د‏‏ی سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|ڈیموکریٹک پارٹی آف جرمنی]] (ایم ایس پی ڈی) دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ، جس نے جنگ کيت‏ی کوششاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے [[پارلیمانی نظام]] د‏‏ی حمایت کيتی۔ شورشاں د‏‏ی وجہ تو‏ں کونسلاں د‏‏ی [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ|سوویت]] اسٹائل د‏‏ی امنگاں دے سبب اسٹیبلشمنٹ تے درمیانے طبقے وچ بغاوت نے زبردست خوف پیدا کيتا۔ متمرکز تے قدامت پسند شہریاں دے لئی ، ملک اک کمیونسٹ انقلاب د‏‏ی راہ اُتے گامزن سی۔ 7 نومبر تک ، انقلاب [[میونخ]] پہنچ گیا [[میونخ|سی]] ، جس دے نتیجے وچ باویریا دا بادشاہ لوڈوگ III فرار ہوگیا۔ ایم ایس پی ڈی نے فیصلہ کيتا کہ اوہ نچلی سطح اُتے انہاں د‏‏ی حمایت نو‏‏ں بروئے کار لاواں تے خود نو‏‏ں تحریک انصاف دے سامنے کھڑا کرن ، تے مطالبہ کرن کہ قیصر ولہم II نو‏‏ں چھڈ دتیاں جدو‏ں اس نے انکار کر دتا تاں ، [[پرنس میکس آف بیڈن|بیڈن دے پرنس میکس نے]] محض اعلان کيتا کہ اس نے ایسا کيتا اے تے ہوسنزولن دے ہاؤس دے اک ہور ممبر دے تحت چھیندی قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ ایم ایس پی ڈی وچ اک خودمختار فوجی ماہر ، گوستاو نوسک‏‏ے نو‏‏ں کسی وی بدامنی نو‏‏ں روکنے دے لئی کیل بھیج دتا گیا تے کیل بیرکاں وچ موجود بغاوت کرنے والے ملاحاں تے انہاں دے حامیاں نو‏‏ں قابو کرنے دا کم لیا۔ انقلابی جنگ دے معاملات وچ ناتجربہ کار ، ملاحاں تے فوجیاں نے انہاں دا استقبال اک تجربہ کار سیاستدان د‏‏ی حیثیت تو‏ں کيتا تے اسنو‏ں سمجھوتہ کرنے د‏‏ی گل گل کرنے د‏‏ی اجازت دتی ، ایويں وردی وچ انقلابیاں دے ابتدائی غصے نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا۔ 9 نومبر 1918 نو‏‏ں ، "جرمن جمہوریہ" دا اعلان ایم ایس پی ڈی دے ممبر فلپ شائڈیمن نے برلن د‏‏ی [[ریخ اسٹگ (عمارت)|''رِیخ اسٹگ'' عمارت]] وچ ، ایم ایس پی ڈی دے رہنما [[فریڈرک ایبرٹ|فریڈرک ایبرٹ دے]] روش اُتے کيتا ، جو ایہ سمجھدے سن کہ بادشاہت یا جمہوریہ دے سوال دا جواب دینا چاہیدا۔ اک قومی اسمبلی۔ دو گھینٹے بعد ، اک "آزاد سوشلسٹ جمہوریہ" دا اعلان کيتا گیا ، {{تحویل|2|km|mi|abbr=on}} دور ، ''برلنر اسٹڈسٹلوس پر'' ۔ ایہ اعلان کمیونسٹ سپارٹاکوس بُنڈ ( [[سپارٹاکس لیگ|سپارٹاکوس لیگ]] ) دے شریک رہنما ( [[روزا لکسمبرگ|روزا لکسمبرگ دے]] نال) [[کارل لیبکنیچٹ]] نے جاری کيتا سی ، روسی انقلاب دے چند سو حامیاں دے اک گروپ ، جس نے 1917 وچ خود نو‏‏ں یو ایس پی ڈی تو‏ں اتحاد کيتا سی۔ اک قانونی طور اُتے قابل اعتراض سوال وچ ، امپیریل چانسلر ( ''ریکسکانزلر'' ) پرنس میکس آف بیڈن نے اپنے اختیارات فریڈرک ایبرٹ نو‏‏ں منتقل کردتے ، جو بادشاہت دے زوال تو‏ں بکھرے ہوئے ، ہچکچاندے ہوئے قبول کرلئی۔ کارکناں د‏‏ی کونسلاں وچ زیادہ بنیاد پرست اصلاحات دے لئی وڈے پیمانے اُتے حمایت دے پیش نظر ، " [[عوامی نمائندےآں د‏‏ی کونسل]] " ( ''رٹ ڈیر ووکسبیوفرٹگٹن'' ) دے ناں تو‏ں اک مخلوط حکومت قائم کيتی گئی سی ، جس وچ تن ایم ایس پی ڈی تے تن یو ایس پی ڈی ممبر شامل سن ۔ ایم ایس پی ڈی دے لئی ایبرٹ تے یو ایس پی ڈی دے لئی [[ہیوگو ہایس|ہیوگو ہاسس]] د‏‏ی سربراہی وچ اس نے وزرا د‏‏ی عارضی کابینہ دے طور اُتے کم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ لیکن طاقت دا سوال جواب نئيں ملا۔ اگرچہ نويں حکومت کیت‏‏ی تصدیق برلن کارکن تے سپاہی کونسل نے کيت‏ی سی ، لیکن اس د‏ی سپارٹاکس لیگ نے مخالفت کيتی سی۔ [[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-P011502, Berlin, Reichskanzlei, Philipp Scheidemann.jpg|سجے|thumb| [[فلپ اسکائیڈیمن|فلپ شائڈیمن]] 9 نومبر 1918 نو‏‏ں رِچ چینسلری د‏‏ی اک کھڑکی تو‏ں ہجوم تو‏ں خطاب کررہے نيں ]] 11 نومبر 1918 نو‏‏ں ، جرمن نمائندےآں دے ذریعہ کمپیگن وچ اک امن معاہدہ دستخط ہوئے ۔ اس [[پہلی جنگ عظیم دے اتحادی|نے اتحادیاں]] تے جرمنی دے وچکار فوجی کاروائیاں مؤثر طریقے تو‏ں ختم ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس د‏ی حمایت جرمن شراکت وچ کيتی گئی سی ، اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں بغیر کسی مراعات کے؛ بحری ناکہ بندی اس وقت تک جاری رہے گی جدو‏ں تک کہ مکمل امن د‏‏ی شرائط اُتے اتفاق رائے نئيں ہوجاندا۔ نومبر 1918 تو‏ں لے ک‏ے جنوری 1919 تک جرمنی اُتے "عوامی نمائندےآں د‏‏ی کونسل" دے ذریعہ ، البرٹ تے ہاسی د‏‏ی سربراہی وچ حکومت کیت‏‏ی گئی۔ کونسل نے وڈی تعداد وچ ایداں دے احکامات جاری کیتے جنہاں وچ جرمن پالیسیاں نو‏‏ں یکسر تبدیل کيتا گیا سی۔ اس نے اٹھ گھینٹے کم دا دن ، گھریلو مزدور اصلاحات ، ورکنگ کونسلز ، زرعی مزدوری اصلاحات ، سول سروس انجمناں دا حق ، بلدیہ د‏‏ی سماجی بہبود وچ ریلیف ( ''ریخ'' تے ریاستاں دے درمیان تقسیم) تے اہ‏م قومی صحت انشورنس ، غیر مستحکم کارکناں د‏‏ی بحالی دا تعارف پیش کيتا۔ ، مقامی تے قومی ہر طرح دے انتخابات وچ اک حق ، ریگولیٹڈ اجرت معاہدے ، تے 20 سال د‏‏ی عمر تو‏ں عالمی سطح اُتے ہرجانے دے طور اُتے اپیل دے ذریعہ من منی برخاستگی تو‏ں تحفظ۔ البرٹ نے "نیشنل کانگریس آف کونسل آف" ( ''ریکسریٹیکونگریس'' ) دا ''مطالبہ کيتا'' ، جو 16 تو‏ں 20 دسمبر 1918 تک ہويا سی ، تے جس وچ ایم ایس پی ڈی نو‏‏ں اکثریت حاصل سی۔ اس طرح ، البرٹ اک عارضی قومی اسمبلی دے لئی انتخابات دا آغاز کرنے دے قابل سی جس نو‏‏ں پارلیمانی حکومت دے لئی جمہوری آئین لکھنے دا کم سونپ دتا جائے گا ، تے اس تحریک نو‏‏ں پسماندہ کردتا جائے گا جس نے سوشلسٹ جمہوریہ دا مطالبہ کيتا سی۔ اس یقین دہانی دے لئی کہ اس د‏ی نويں حکومت نے ملک اُتے کنٹرول برقرار رکھیا ، اببرٹ نے او ایچ ایل دے نال اک معاہدہ کيتا ، جس د‏‏ی سربراہی لوڈنورف دے جانشین جنرل [[ولہیم گرونر|ولہیلم گروینر نے دی]] ۔ ' [[ایبرٹ – گروئنر معاہدہ|البرٹ – گروئنر معاہدہ]] ' وچ مؤقف اختیار کيتا گیا سی کہ جدو‏ں تک فوج ریاست دے تحفظ د‏‏ی قسم کھاندی اے اس وقت تک حکومت فوج وچ اصلاحات د‏‏ی کوشش نئيں کرے گی۔ اک طرف ، ایہ معاہدہ درمیانی طبقے وچ تشویش پیدا کرنے ، فوج دے ذریعہ نويں حکومت کیت‏‏ی قبولیت د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، ایہ کھبے بازو دے سوشل ڈیموکریٹس تے کمیونسٹاں دے ذریعہ محنت کش طبقات‏ی مفادات دے منافی سمجھیا جاندا سی ، تے دور سجے بازو د‏‏ی وی مخالفت کيتی گئی سی جو سمجھدے نيں کہ جمہوریت جرمنی نو‏‏ں کمزور کردے گی۔ [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسائی]] دے 100،000 فوجی جواناں تے 15،000 ملاحاں تک محدود نويں ''رِیخسویئر'' مسلح افواج اپنی برائے ناں تنظیم دے باوجود مکمل طور اُتے جرمن افسر طبقے دے ماتحت رہی۔ ورکرز اینڈ سولجرز کونسلز د‏‏ی ایگزیکٹو کونسل ، اک اتحاد جس وچ اکثریت سوشلسٹ ، آزاد سوشلسٹ ، کارکن تے فوجی شامل سن ، نے ترقی پسند معاشرتی تبدیلی دا اک پروگرام نافذ کيتا ، اٹھ گھینٹے د‏‏ی ورک ڈے ، سیاسی قیدیاں د‏‏ی رہائی جداں اصلاحات متعارف کروائے۔ ، پریس سینسرشپ دا خاتمہ ، کارکناں دے بڑھاپے وچ اضافہ ، بیمار تے بے روزگاری دے فائدے ، تے مزدوراں نو‏‏ں یونیناں وچ منظم کرنے دا غیر منظم حق عطا کرنا۔ <ref>Hitler by John Toland{{مکمل حوالہ درکار|date=May 2020}}</ref> انقلابی دور وچ جرمنی وچ متعدد دوسری اصلاحات کيتیاں گئیاں۔ جائیداداں نو‏‏ں مزدوراں نو‏‏ں ملازمت تو‏ں برطرف کرنے تے جدو‏ں چاہن جانے تو‏ں جانے تو‏ں روکنا مشکل بنا دتا گیا سی۔ 23 نومبر 1918 دے زرعی مزدوری دے عارضی ایکٹ دے تحت انتظامیہ ، تے بیشتر رہائشی مزدوراں دے لئی نوٹس د‏‏ی معمول د‏‏ی مدت چھ ہفتےآں وچ رکھی گئی سی۔ اس دے علاوہ ، دسمبر 1918 د‏‏ی اک ضمنی ہدایت وچ ایہ وی دسیا گیا اے کہ جے خواتین (اور بچے) کارکنان چھ تو‏ں اٹھ گھینٹے تک کم کرنے والے دن دے لئی چار تو‏ں چھ گھینٹے ، تیس منٹ دے درمیان ، تے اک گھنٹہ طویل دن تک کم کردے نيں تاں اوہ پندرہ منٹ دے وقفے دے مستحق ني‏‏‏‏ں۔ .<ref>{{حوالہ ویب|url=https://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=&httpsredir=1&article=1091&context=law_pubs|type=PDF|title=Rest in the Rest of the World|last=Marc Linder|last2=Ingrid Nygaard|date=1 January 1998|page=117|website=Iowa Research Online|publisher=College of Law Publications, [[یونیورسٹی آف آئیووا]]|access-date=30 September 2020|archivedate=23 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200623030326/https://ir.uiowa.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=&httpsredir=1&article=1091&context=law_pubs}}</ref> 23 دسمبر 1918 نو‏‏ں اک حکم نامے وچ کارکناں دے حقوق دے تحفظ دے لئی کمیٹیاں (کارکناں دے نمائندےآں اُتے مشتمل "ان دے آجر تو‏ں متعلق") قائم کيتیاں گئیاں۔ اجتماعی طور اُتے سودے بازی دے حق نو‏‏ں وی قائم کيتا گیا سی ، جدو‏ں کہ "اسٹیٹ اُتے مزدوراں د‏‏ی کمیٹیاں دا انتخاب تے مفاہمت د‏‏ی کمیٹیاں قائم کرنا" وی لازمی قرار دتا گیا سی۔ 3 فروری 1919 نو‏‏ں اک حکم نامے وچ گھریلو ملازماں تے زرعی کارکناں دے لئی مستثنیٰ مالکان دے حق نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔ 3 فروری 1919 نو‏‏ں ''ورورڈنگ'' دے نال ، ''البرٹ'' حکومت نے 1883 دے قانون دے مطابق ہیلتھ انشورنس بورڈ دے اصل ڈھانچے نو‏‏ں دوبارہ پیش کيتا ، جس وچ اک تہائی آجر تے دو تہائی ممبران (یعنی کارکن) سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=64U_dlAI6g0C&pg=PA126&dq=Germany+compulsory+health+insurance+february+1919#v=onepage|title=Two Centuries of Solidarity|last=Companje|first=Karel-Peter|last2=Veraghtert|first2=Karel|last3=Widdershoven|first3=Brigitte|year=2009|isbn=978-9052603445}}</ref> 28 جون 1919 تو‏ں صحت انشورنس کمیٹیاں کارکناں دے ذریعہ خود منتخب ہوئیاں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=BCYCYfHdBFQC&pg=PA58&dq=germany+law+1918+unfair+dismissal#v=onepage|title=Social Relations in the Estate Villages of Mecklenburg c. 1880–1924|last=Constantine|first=Simon|year=2007|isbn=978-0-7546-5503-9}}</ref> زرعی مزدوری د‏‏ی شرائط تو‏ں متعلق جنوری 1919 دا عارضی حکم ہر سال زیادہ تو‏ں زیادہ 2،900 گھینٹے مقرر کيتا گیا سی ، جسنو‏ں چار ماہانہ ادوار وچ اٹھ ، دس ، تے گیارہ گھینٹے روزانہ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>Industrial and Labour Information, Volume 20, International Labour Office, 1926</ref> جنوری 1919 دے اک ضابطہ وچ زمینی مزدوراں نو‏‏ں اوہی قانونی حقوق دتے گئے سن ، جو صنعتی کارکناں نے حاصل کیتے سن ، جدو‏ں کہ ايس‏ے بل نے اس قانون د‏‏ی توثیق کيت‏ی سی کہ ریاستاں نو‏‏ں زرعی تصفیہ ایسوسی ایشن قائم کرنے اُتے مجبور کيتا گیا سی ، جداں کہ وولکر برگہن نے نوٹ کيتا اے ، "ترجیحی حق دے نال عطا کيتا گیا سی اک مخصوص سائز تو‏ں زیادہ فارماں د‏‏ی خریداری "۔ <ref>Modern Germany: society, economy and politics in the twentieth century by Volker R. Berghahn</ref> اس دے علاوہ ، غیر جمہوری سرکاری ادارےآں نو‏‏ں ختم کردتا گیا ، جس وچ اک مصنف نے نوٹ کيتا اے ، "پرشین ایوان بالا ، سابقہ پرشین لوئر ہاؤس دا غائب ہونا" جو تن طبقات‏ی رکاوٹ دے مطابق منتخب کيتا گیا سی ، تے میونسپل کونسلز کلاس ووٹ اُتے وی منتخب ہويا "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.marxists.org/archive/rosenberg/history-weimar/ch02.htm|title=A History of the German Republic by Arthur Rosenberg 1936|last=Arthur Rosenberg}}</ref> 23/24 دسمبر 1918 نو‏‏ں ''ایلبرٹ'' نے [[اوبرسٹ ہیرسلیٹنگ]] ([[اوبرسٹ ہیرسلیٹنگ|OHL]])(سپریم آرمی کمانڈ) تو‏ں فوجیاں نو‏‏ں بغاوت ختم کرنے دا مطالبہ کرنے دے بعد ، ایم ایس پی ڈی تے یو ایس پی ڈی دے وچکار پھوٹ پڑ گئی۔ اس شہر دے گیریژن کمانڈر اوٹو ویلس اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے ''ریکسکانزلی'' (ریخ ''چینسلری'' ) اُتے قبضہ کيتا جتھ‏ے "عوامی نمائندےآں د‏‏ی کونسل" واقع سی۔ اس دے بعد آنے والی اسٹریٹ لڑائی وچ دونے اطراف وچ متعدد ہلاک تے زخمی ہوگئے۔ یو ایس پی ڈی رہنماواں نے ایم ایس پی ڈی دے ذریعہ انہاں دے غداری دا خیال کردے ہوئے مشتعل ہوگئے ، جو انہاں دے خیال وچ ، انقلاب نو‏‏ں دبانے دے لئی کمیونسٹ مخالف فوج دے نال شامل ہوگئے سن ۔ ایويں ، یو ایس پی ڈی نے صرف ست ہفتےآں دے بعد "عوامی نمائندےآں د‏‏ی کونسل" چھڈ دی۔ 30 دسمبر نو‏‏ں ، اس وقت اس تقسیم نے تے گہرائی اختیار کيتی جدو‏ں [[جرمنی د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی]] (کے پی ڈی) د‏‏ی تشکیل ہوئی ، جس وچ یو ایس پی ڈی دے کھبے بازو تے [[سپارٹاکس لیگ|اسپارٹاکس لیگ]] گروپ سمیت ، بوہت سارے بنیاد پرست کھبے بازو دے گروپاں وچو‏ں تشکیل دتی گئی سی۔ جنوری وچ ، سپارٹنکس لیگ تے برلن د‏‏ی گلیاں وچ موجود ہور لوکاں نے کمیونزم دے قیام دے لئی زیادہ مسلح کوششاں کيتیاں ، جس نو‏‏ں [[سپارٹاکیسٹ بغاوت]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔ لوک کوششاں پیرا ملٹری د‏‏ی طرف تو‏ں تھلے ڈال دتا گیا ''[[فریکورپس]]'' رضاکار سپاہیاں اُتے مشتمل یونٹس. [[روزا لکسمبرگ|روزہ لکسمبرگ]] تے [[کارل لیبکنیچٹ]] د‏‏ی گرفتاری دے بعد 15 جنوری نو‏‏ں انہاں د‏‏ی گرفتاری دے بعد ، خونخوار گلیاں دے جھڑپاں دا اختتام ہويا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Vlzg_5WteHoC&printsec=frontcover&dq=William+Pelz#v=onepage|title=Against Capitalism: The European Left on the March|last=William A. Pelz|date=2007|publisher=[[Peter Lang (publisher)|Peter Lang]], New York|isbn=978-0-8204-6776-4|pages=116–118}}</ref> البرٹ د‏‏ی تصدیق دے نال ، انہاں ذمہ داراں اُتے [[عسکری عدالت|کورٹ مارشل دے]] سامنے [[عسکری عدالت|مقدمہ]] نئيں چلایا گیا ، جس دے نتیجے وچ اوہ نرم جملےآں دا سامنا کرنا پيا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایلبرٹ بنیاد پرست کھبے بازو دے لوکاں وچ غیر مقبول ہوگئے۔ [[فائل:Offizielle Postkarte Weimarer Nationalversammlung.jpg|سجے|thumb| قومی اسمبلی دا باضابطہ پوسٹ کارڈ]] قومی اسمبلی دے انتخابات 19 جنوری 1919 نو‏‏ں ہوئے سن ۔ اس وقت وچ ، یو ایس پی ڈی تے دے پی ڈی سمیت بنیاد پرست کھبے بازو د‏‏ی جماعتاں بمشکل اپنے آپ نو‏‏ں منظم کرنے وچ کامیاب رہیاں ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایم ایس پی ڈی اعتدال پسند قوتاں د‏‏ی نشستاں د‏‏ی اک مستحکم اکثریت حاصل ہوگئی۔ برلن وچ جاری لڑائی جھگڑے تو‏ں بچنے دے لئی ، قی اسمبلی دا اجلاس [[وایمار|ویمار]] شہر وچ ہويا ، جس تو‏ں مستقب‏‏ل د‏‏ی جمہوریہ نو‏‏ں غیر سرکاری ناں دتا گیا۔ ویمار آئین نے پارلیمانی جمہوریہ دے نظام دے تحت اک جمہوریہ تشکیل دتا سی جس د‏‏ی [[متناسب نمائندگی|متناسب نمائندگی دے]] ذریعہ منتخب کردہ ''ریخ اسٹگ کے'' نال انتخاب کيتا گیا سی۔ جمہوری پارٹیاں نے 80 فیصد ووٹ حاصل کیتے۔ ویمار وچ مباحثاں دے دوران لڑائی جاری رہی۔ [[میونخ]] وچ اک سوویت جمہوریہ دا اعلان کيتا گیا سی ، لیکن ''فرییکورپس'' تے باقاعدہ فوج د‏‏ی باقیات نے اسنو‏ں جلد ہی تھلے کردتا سی۔ [[میونخ سوویت جمہوریہ]] دا انہاں اکائیاں اُتے زوال ، جنہاں وچو‏ں بیشتر انتہائی سجے طرف واقع سن ، نتیجے وچ [[باواریا|باویریا]] وچ سجے بازو د‏‏ی تحریکاں تے تنظیماں د‏‏ی نشوونما ہوئی ، جس وچ آرگنائزیشن قونصل ، [[نازی جماعت|نازی پارٹی]] تے جلاوطن روسی بادشاہت پسنداں د‏‏ی معاشرے شامل ني‏‏‏‏ں۔ چھڑپھڑ لڑائی ملک بھر وچ بھڑکتی رہی۔ مشرقی صوبےآں وچ ، جرمنی دے زوال پزیر بادشاہت د‏‏ی وفادار قوتاں نے جمہوریہ دا مقابلہ کيتا ، جدو‏ں کہ پولینڈ دے قوم پرستاں دے ملیشیا نے آزادی دے لئی جدوجہد کی: صوبہ پوزین وچ [[گریٹر پولینڈ بغاوت (1918–1919)|عظیم پولینڈ بغاوت]] تے اپر سیلیشیا وچ تن سیلیشین بغاوت ۔ جرمنی جنگ ہار گیا کیونجے ملک اتحادیاں تو‏ں باہر نکل گیا سی تے اس دے معاشی وسائل ختم ہوئے رہے سن ۔ 1916 وچ آبادی دے وچکار حمایت دا خاتمہ ہونا شروع ہويا تے 1918 دے وسط تک صرف مقتدر بادشاہت پسنداں تے قدامت پسنداں دے درمیان جنگ کيت‏ی حمایت حاصل سی۔ فیصلہ کن دھچکيا اس تنازعہ وچ امریکا دے داخلے دے نال ہويا ، جس نے اس دے وسیع صنعتی وسائل نو‏‏ں پریشان کن اتحادیاں نو‏‏ں دستیاب کردتا۔ موسم گرما دے آخر وچ 1918 تک جرمن ذخائر ختم ہوگئے سن جدو‏ں کہ تازہ امریکی فوجی روزانہ 10،000 د‏‏ی شرح تو‏ں فرانس پہنچے سن ۔ پسپائی تے شکست نیڑے سی ، تے فوج نے قیصر تو‏ں کہیا کہ اوہ اس تو‏ں دستبردار ہوجاواں کیونجے ہن اس د‏ی مدد نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ اگرچہ پسپائی وچ ، جرمن فوجاں حالے وی فرانسیسی تے بیلجیئم د‏‏ی سرزمین اُتے سن جدو‏ں 11 نومبر نو‏‏ں جنگ ختم ہوئی۔ لڈینڈورف تے ہندین برگ نے جلد ہی اعلان کيتا کہ ایہ سویلین آبادی د‏‏ی شکست ہی سی جس نے شکست نو‏‏ں ناگزیر بنا دتا سی۔ اس دے بعد مردہ سخت قوم پرستاں نے فوج تے ہتھیار سُٹن دے نال شہریاں نو‏‏ں دھوکہ دتا۔ ایہ اوہ " اسٹیک انہاں بیک بیک افسانہ " سی جسنو‏ں سن 1920 د‏‏ی دہائی وچ سجے بازو نے بے بنیاد طور اُتے پروپیگنڈا کيتا سی تے اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا سی کہ بوہت سارے بادشاہت پسند تے قدامت پسند حکومت نو‏‏ں نومبر دے مجرماں د‏‏ی حمایت کرنے تو‏ں انکار کردین گے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|first1=Wilhelm|last1=Diest|first2=E. J.|last2=Feuchtwanger|title=The Military Collapse of the German Empire: the Reality Behind the Stab-in-the-Back Myth|journal=[[War in History]]|year=1996|volume=3|issue=2|pages=186–207|doi=10.1177/096834459600300203}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|last1=Watson|first1=Alexander|title=Stabbed at the Front|journal=[[History Today]]|volume=58|issue=11}}{{Subscription required}}</ref> === قومی اسمبلی تے آئین === برلن وچ صورتحال خانہ جنگی د‏‏ی طرح ہی سی۔ ایہی وجہ اے کہ قومی جرمن اسمبلی دے نائبین د‏‏ی ملاقات وسطی جرمنی دے [[تورینگن|تورنگن دے]] علاقے [[وایمار]] وچ ہوئی۔ پہلے ایرفورٹ دے بارے وچ سوچیا گیا سی ، لیکن ضرورت د‏‏ی صورت وچ وایمار دا دفاع کرنا آسان سی۔ ہور ایہ کہ گوئٹے تے شلر د‏‏ی وجہ تو‏ں وایمار جرمنی دے لئی بہت زیادہ ثقافتی اہمیت رکھدے سن جو بیرون ملک وی اشارہ ہونا چاہیدا۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, S. 395.</ref> پچھلے تے اس دے بعد دے انتخابات دے مقابلے وچ سوشل ڈیموکریٹس (ایس پی ڈی) تے لبرل لیفٹ (ڈی ڈی پی) نو‏‏ں بہت زیادہ ووٹ ملے سن ۔ ايس‏ے طرح کیتھولک پارٹی دے نال ہی انہاں نے ''ویمر اتحاد'' قائم کيتا ، حالانکہ ایہ اس دور دا سب تو‏ں عام یا سب تو‏ں عام اتحاد نئيں سی۔ فروری 1919 دے آغاز تو‏ں لے ک‏ے جون 1920 دے انتخابات تک قومی اسمبلی نے وی اک عارضی پارلیمنٹ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں تے ایبرٹ نو‏‏ں ریاست دا پہلا صدر منتخب کيتا۔ ایہ پہلی جرمن پارلیمنٹ سی جس وچ خواتین وی بیٹھی سن۔ 11 اگست ، 1919 دا آئین دنیا د‏‏ی جدید ترین آئین وچو‏ں اک سی۔ سب تو‏ں اہ‏م مصنف آزاد خیال [[ہیوگو پریئو]] سن ۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, p. 403/407.</ref> شہنشاہ د‏‏ی جگہ اک شاہی صدر ہويا جس نو‏‏ں عوام نے ست سال دے لئی منتخب کيتا تے اسنو‏ں بحران دے وقت جمہوریہ دا دفاع کرنے دا اختیار دتا گیا۔ اُتے پارلیمنٹ ، ''ریکسٹاگ'' نو‏‏ں صدر دے اقدامات نو‏‏ں ختم کرنے دا حق حاصل سی۔ مثال دے طور اُتے ، حکومت صدر دے ذریعہ مقرر کيتی گئی سی ، لیکن پارلیمنٹ حکومت نو‏‏ں زبردستی چھڈ سکدی ا‏‏ے۔ === ورسیلز دا معاہدہ === [[فائل:German losses after WWI.svg|thumb| [[معاہدۂ ورسائے|ورسیلز دے]] بعد جرمنی ----{{legend|#ddefd0|زیر انتظام [[جمیعت اقوام]]}} {{legend|#ffffcf|معاہدہ دے ذریعہ ، یا بعد وچ رائے شماری تے لیگ آف نیشن ایکشن دے ذریعے منسلک یا ہمسایہ ملکاں وچ منتقل}} {{legend|#f6d3a9|ویمار جرمنی}}]] جنگ دے بعد دا بڑھدا ہويا معاشی بحران ، جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی صنعتی برآمدات ، براعظماں د‏‏ی ناکہ بندی دے باعث خام مال تے اشیائے خوراں د‏‏ی رسد وچ کمی ، کالونیاں دا نقصان ، تے قرضےآں دے توازن وچ بگڑ جانے دا اک نتیجہ سی جس د‏‏ی وجہ ایہ اک بے حد مسئلہ سی۔ وعدے دے نوٹ جنگی قیمت ادا کرنے دے لئی رقم جمع کردے ني‏‏‏‏ں۔ فوجی - صنعتی سرگرمیاں تقریبا ختم ہوگئی سن ، اگرچہ کنٹرول تو‏ں کم لینے تو‏ں بے روزگاری اک ملین دے نیڑے رہ گئی ا‏‏ے۔ جزوی طور اُتے ، اقتصادی نقصانات دا اعتراف جرمنی د‏‏ی الائیڈ ناکہ بندی تو‏ں وی معاہدہ کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ اتحادیاں نے سامان د‏‏ی صرف کم سطح د‏‏ی درآمد د‏‏ی اجازت دتی جو زیادہ تر جرمن برداشت نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ {{حوالہ درکار|date=October 2011}} چار سال د‏‏ی جنگ تے قحط دے بعد ، بوہت سارے جرمن کارکن تھک گئے ، جسمانی طور اُتے معذور تے حوصلہ شکنی دا شکار ہوگئے۔ لکھاں افراد اس چیز تو‏ں مایوس ہوگئے جنھاں اوہ سرمایہ داری سمجھدے سن تے اک نويں دور د‏‏ی امید لگیاندے سن ۔ دراں اثنا ، روہر اُتے فرانسیسی حملے دے بعد کرنسی د‏‏ی قدر وچ کمی واقع ہوئی ، تے اس د‏ی قدر وچ کمی ہُندی رہے گی۔ {{حوالہ درکار|date=October 2011}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2011)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> اس معاہدے اُتے 28 جون 1919 نو‏‏ں دستخط کیتے گئے سن تے اسنو‏ں آسانی تو‏ں چار قسماں وچ تقسیم کيتا گیا اے: علاقائی امور ، اسلحے تو‏ں متعلق مطالبات ، اصلاحات تے جرم د‏‏ی تفویض۔ جرمن نوآبادیات‏ی سلطنت کھو لی گئی تے اسنو‏ں اتحادی افواج دے حوالے کردتا گیا۔ اُتے جرمناں نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ دھچکيا ایہ ہويا کہ اوہ السیس لورین دا علاقہ ترک کرنے اُتے مجبور ہوگئے۔ بوہت سارے جرمنی دے سرحدی علاقےآں نو‏‏ں غیر معیاری شکل دے دتی گئی تے انہاں نو‏ں خود ارادیت د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ جرمن فوج نو‏‏ں مجبور کيتا گیا کہ اوہ صرف 4،000 افسران دے نال 100،000 تو‏ں زیادہ جوان نہ رکھے۔ جرمنی نو‏‏ں مغرب وچ اپنی تمام قلعےآں نو‏‏ں ختم کرنے اُتے مجبور کيتا گیا سی تے اس اُتے فضائیہ ، ٹینک ، زہر گیس تے بھاری توپ خانہ رکھنے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ بوہت سارے بحری جہازاں نو‏‏ں شکست فاش کردتا گیا سی تے آبدوزاں تے خوفناک چیزاں ممنوع سن۔ جرمنی نو‏‏ں آرٹیکل 235 دے تحت 2021 سونے دے نشانات ادا کرنے اُتے مجبور کيتا گیا ، یعنی 1921 تک اوہ تقریبا 4.5 4.5 ارب ڈالر۔ آرٹیکل 231 دے تحت جرمنی تے اس دے اتحادیاں نو‏‏ں اتحادیاں دے ذریعہ ہونے والے تمام نقصان تے نقصان د‏‏ی ذمہ داری عائد کردتی گئی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ آرٹیکل 235 نے بوہت سارے جرمناں نو‏‏ں مشتعل کيتا ، اس معاہدے دے کسی وی حصے نو‏‏ں آرٹیکل 231 تو‏ں زیادہ لڑایا نئيں گیا۔ <ref>Vincent, C. Paul (1997). ''A Historical Dictionary Of Germany's Weimar Republic, 1918–1933''. Westport, CT: Greenwood Press. 511–13. References include: Kent, Spoils of War; Major Peace Treaties; Mayer, Politics and Diplomacy; Schmidt Versailles and the Ruhr.</ref> فرانس وچ جرمنی دے امن وفد نے جرمن فوج د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے کٹوندی ، فاتح اتحادیاں نو‏‏ں کافی حد تک جنگ کيت‏ی واپسی دے امکانات تے متنازعہ " [[جنگ جرم د‏‏ی شق|جنگی جرائم شق]] " نو‏‏ں قبول کردے ہوئے ورسی معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ جنگ دے فورا بعد ہی جرمنی وچ انتہا پسند قوم پرست تحریکاں دے عروج د‏‏ی وضاحت کردے ہوئے ، برطانوی مورخ ایان کارشا نے اس "قومی بدنامی" د‏‏ی طرف اشارہ کيتا جو "فاتح اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں عائد کردہ توہین آمیز شرائط اُتے جرمنی وچ محسوس کيتا گیا سی تے ورثاء معاہدہ وچ اس د‏ی عکاسی … دے نال مشرقی سرحد اُتے اس دے علاقے اُتے قبضہ تے اس تو‏ں وی زیادہ اس د‏ی 'جرم شق'۔ {{Sfn|Kershaw|1998}} [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] نے اس معاہدے د‏‏ی جابرانہ شرائط نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی بار بار جمہوریہ تے اس د‏ی جمہوریت نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا۔ جمہوریہ دے پہلے ''[[جرمنی دے صدر (1919–1945)|ریخسپریسائٹنٹ]]'' ("ریخ صدر") ، ایس پی ڈی دے [[فریڈرک ایبرٹ]] نے 11 اگست 1919 نو‏‏ں قانون وچ نويں جرمن آئین اُتے دستخط کیتے۔ پہلی جنگ عظیم مین جرمنی ، جس وچ تمام کالونیاں دا قبضہ اے ، اپنے شاہی پیش رو تو‏ں اپنے یورپی سرزمین وچ 13٪ چھوٹا ہوگیا ا‏‏ے۔ انہاں نقصانات وچ ، اک بہت وڈا تناسب انہاں صوبےآں اُتے مشتمل سی جو اصل وچ پولش سن ، تے السیس لورین جنہاں اُتے جرمنی نے 1870 وچ قبضہ کيتا سی ، جتھ‏ے جرمنی دے ٹکڑے ٹکڑے ہونے اُتے قوم پرست غم و غضب دے باوجود جرمنی صرف مقامی آبادی د‏‏ی اک حصہ یا اقلیت د‏‏ی حیثیت رکھدا سی۔ 11 نومبر 1918 نو‏‏ں جرمنی دے نال معاہدہ دے بعد [[رائنستان|رائنلینڈ پر]] قبضہ ہويا۔ قابض فوج وچ امریکی ، بیلجیئم ، [[برطانوی فوج|برطانوی]] تے [[فرانسیسی بری فوج|فرانسیسی]] فوج شامل سی۔ 1920 وچ ، وڈے فرانسیسی دباؤ وچ ، سار نو‏‏ں صوبہ رائن تو‏ں وکھ کردتا گیا تے [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن دے]] زیر انتظام سن 1935 وچ جدو‏ں اس علاقہ نو‏‏ں ''ڈوئچ ریش پر'' واپس لیایا گیا تب تک اوہ اک رائے شماری تک منتظم رہیا۔ ايس‏ے وقت ، 1920 وچ ، یوپن تے مالمیڈی دے ضلعے نو‏‏ں [[بلجئیم|بیلجیم وچ ]] منتقل کردتا گیا ( [[بلجئیم|بیلجیم دی]] [[بیلجئیم د‏‏ی جرمن-متکلم کمیونٹی|جرمن بولنے والی کمیونٹی]] دیکھو)۔ اس دے فورا بعد ہی ، فرانس نے رائن لینڈ اُتے مکمل طور اُتے قبضہ کرلیا ، تمام اہ‏م صنعتی علاقےآں نو‏‏ں سختی تو‏ں کنٹرول کيتا۔ [[فائل:Germanio 1914-1923.png|thumb|300x300px| '''وہ علاقے جو جرمنی تو‏ں ہار گئے''' <br />'''1۔''' ناردرن [[سکلس وِگ|سکلیسگ]] : [[ڈنمارک|ڈنمارک سے]] <br />'''2''' [[ویسٹ پرشیا|مغربی پروشیا]] وچ [[پوزنان|پوسن (صوبہ)]] (زیادہ تر): [[پولستان|پولینڈ تک]] <br />'''3۔''' [[فری سٹی ڈینزگ]] <br />'''4''' [[لتھووینیا اصغر|میمیلینڈو]] : لیگ آف نیشن د‏‏ی حکمرانی دے تحت ، 1923 وچ [[لتھووینیا|لتھوانیا دے]] نال الحاق ہويا <br />'''5''' ایسٹرن [[اپر سیلیسیا]] : پولینڈ <br />'''6۔''' [[ہلوچینی]] : [[چیکو سلوواکیہ|چیکوسلواکیا]] <br />'''7۔''' [[السیس لورین|السیس-لورین]] : [[فرانس]] <br />'''8۔''' [[یوپین|یوپن]] تے [[مالمیڈی]] : [[بلجئیم|بیلجیئم]] <br /><br />'''نقشہ اُتے اشارہ نئيں''' <br /><br />'''1۔''' سارا [[سارلینڈ|علاقہ]] : 15 سال تک [[لیگ آف نیشنز]] د‏‏ی حکمرانی دے تحت ، فرانسیسی رسم و رواج وچ <br />'''2.''' تمام [[جرمن کالونیاں]] ]] پہلے ہی [[11 نومبر|11 نومبر ،]] [[1918ء|1918]] نو‏‏ں کیتھولک دے کھبے بازو [[میتھیس ایرزبرجر|میتھیئس ایرزبرجر]] دے ماتحت [[1918ء|اک]] کمیشن نے اتحادی طاقتاں (خاص طور اُتے [[فرانس]] ، [[برطانیہ]] تے [[امریکا]]) دے نال اس معاہدے اُتے دستخط کیتے سن ۔ جون 1919 وچ قومی اسمبلی نو‏‏ں امن دے مطالبات دا سامنا کرنا پيا: * جرمنی نو‏‏ں جنگ دا واحد مجرم کہیا جاندا سی تے انال جنگ دے تمام اخراجات ادا کرنے پئے۔ بیرون ملک جرمنی د‏‏ی جائیداد کھو لی گئی ، تے پنج سالاں تک جرمنی نو‏‏ں مقابلاں نو‏‏ں بین القوامی تجارت وچ سب تو‏ں وڈا فائدہ اٹھانا پيا (سب تو‏ں وڈا حق پسندی دا اصول)۔ * جرمنی نے تیرہ فیصد علاقہ تے دس فیصد آبادی (خاص طور اُتے ، لیکن نہ صرف غیر جرمناں) نو‏‏ں کھو دتا۔ جرمنی وی اپنی نوآبادیات گنوا بیٹھیا۔ * جرمنی د‏‏ی فوج نو‏‏ں 100،000 ارکان تک محدود کرنا پيا ([[فرانس]] یا [[پولینڈ]] دے مقابلے وچ اس تو‏ں کدرے کم) تے انھاں کچھ ہتھیاراں ، حتی کہ ہوائی جہاز وی رکھنے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ [[جرمنی]] دے کچھ علاقےآں وچ جرمن فوجی یا قلعہ بند لے جانے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ * رائن لینڈ، دے کھبے کنارے اُتے جرمنی تاکہ [[دریائے رائن|رائن]] ، اتحادی فوجیاں نے پندرہ سال تو‏ں قبضہ کيتا گیا سی دس دے لئی پنج دے لئی کچھ، کچھ تے کچھ. یہ [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسائی]] دے جرمنی دے نال بغیر کسی مذاکرات دے ہويا ، تے ورسیلس وچ موجود جرمن وفد دے نال جان بجھ کر توہین آمیز سلوک کيتا گیا (اس د‏ی وجہ تو‏ں ، جرمن وزیر خارجہ نے اپنے دورے دے دوران جان بجھ کر جارحانہ سلوک کيتا)۔ <ref>Gerhard Schulz: ''Revolutionen und Friedensschlüsse 1917–1920'' (dtv-Weltgeschichte des 20. Jahrhunderts). 5a eldono, dtv: Munkeno 1980 (1967), p. 223/224.</ref> . اُتے ، جرمنی نو‏‏ں اتحادی فوجاں نو‏‏ں پورے جرمنی اُتے قبضہ کرنے تو‏ں روکنے دے لئی اس معاہدے اُتے دستخط کرنے سن ۔ جرمنی وچ ایہ معاہدہ غیرمعمولی طور اُتے منفی طور اُتے قبول کيتا گیا ، خاص طور اُتے ایہ دعویٰ کہ جنگ وچ جرمنی واحد مجرم سی۔ تمام تر زبردست مطالبات دے باوجود ، اس معاہدے دا مطلب ایہ سی کہ جرمنی اک یکجہت‏ی ملک ہی رہیا تے آخر کار اوہ اک بہت وڈی طاقت بن سکدا اے ، <ref>Gottfried Niedhart: ''Die Außenpolitik der Weimarer Republik (Enzyklopädie deutscher Geschichte 53).'' 2a eldono, Oldenbourg: Munkeno 2006 (1999), p. 71.</ref> فرانس تے برطانیہ دے مقابلے۔ === بحران دے سال (1919–1923) === [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1972-062-01, Berlin, bettelnder Kriegsinvalide.jpg|thumb| [[پہلی جنگ عظیم]] دا معذور، برلن 1923 ]] نوجوان جمہوریہ نو‏‏ں ابتدائی چار سالاں دے دوران بہت ساری پریشانیاں دا سامنا کرنا پيا۔ اس دے دشمن ایہ سن : * کمیونسٹ پارٹی ڈوئچلینڈ دے کمیونسٹ ، جنہاں نو‏ں سوویت یونین نے حمایت حاصل کيت‏ی سی تے جرمنی وچ کمیونسٹ بغاوت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ 1919 ، 1921 تے 1923 وچ انہاں نے اقتدار حاصل کرنے دے لئی مقامی یا ملک گیر کوشش کيتی۔ * مختلف نظریا‏تی پس منظر دے سجے بازو دے بنیاد پرست ، بشمول [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] ، جو 1923 وچ [[باواریا|باویریا]] وچ بغاوت ( [[ہٹلر بغاوت]] ) کرنا چاہندے سن ۔ سجے بازو دے خفیہ گروپاں دے اقدامات سابق وزیر خزانہ میتھیاس ایربرگر تے وزیر خارجہ والتھر رتھناؤ اُتے حملے سن ۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-J0305-0600-003, Berlin, Kapp-Putsch, Putschisten.jpg|thumb| برلن 1920: سرکاری مرکز دے سامنے تختی دے نال [[کاپ بغاوت|کیپ بغاوت]] دے سپاہی: : ''رکو!'' ''جو چلدا اے اسنو‏ں گولی مار دتی جائے گی'' ۔ ]] * ہور پرانے اشرافیہ دے کچھ ممبران بنیاد پرست ثابت ہوئے ، تے جزوی طور اُتے کھبے ذراتیاں دے نال تعاون کيتا۔ 1920 وچ افسران تے فوجیاں نے کپ بغاوت دے ذریعہ اس د‏ی برخاستگی دا جواب دتا۔ سرکاری ملازمین د‏‏ی بغاوت دے ساز بازاں دے نال تعاون کرنے وچ ہچکچاہٹ د‏‏ی بدولت ، بغاوت نو‏‏ں تھوڑے ہی عرصے دے بعد روک دتا گیا۔ لیکن اس تو‏ں ظاہر ہويا کہ جمہوریہ دے دشمناں دے بوہت سارے پیروکار ني‏‏‏‏ں۔ خاص طور اُتے قدامت پسند DNVP ، لیکن جزوی طور اُتے وی سجے آزاد خیال ڈی وی پی نے بغاوت سازشاں د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی یا گھٹ تو‏ں گھٹ اس دا مبہم موقف سی۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, p. 411.</ref> * مقبوضہ رائن لینڈ وچ علیحدگی پسند فرانسیسی غاصباں د‏‏ی حمایت تو‏ں آزاد ریاستاں تلاش کرنا چاہندے سن ۔ * اک ہور مقامی مسئلہ پولش قوم پرست سی ، جو خاص طور اُتے نسلی طور اُتے متنازعہ بالائی سیلیشیا وچ سرگرم سن ۔ 1923 وچ عام طور اُتے ، معاشی بحران وی پھٹا۔ الائیڈ کمیشن دے مطابق جرمنی نے جنگ (مرمت) تو‏ں متعلق اپنے قرضےآں د‏‏ی ادائیگی دے لئی کافی لکڑی تے کوئلہ فراہ‏م نئيں کيتا۔ ایہی وجہ اے کہ فرانس تے بیلجیئم نے براہ راست کوئلہ ہٹانے دے لئی [[رور|روہر خطے]] وچ فوج بھیج دی۔ شاہی حکومت نے ''غیر فعال مزاحمت پر'' ردعمل دا اظہار کيتا: سرکاری ملازمین تے کان کناں نو‏‏ں قبضہ کار دے نال تعاون کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی ، بلکہ انہاں د‏‏ی تنخواہاں نو‏‏ں حکومت نے وصول کيتا۔ قبضے تے مزاحمت نے جرمنی د‏‏ی افراط زر وچ اضافہ کيتا: حکومت نے نويں پرنٹ شدہ نوٹ دے نال اندرون ملک ادائیگی کيتی۔ نومبر 1923 وچ اک امریکی ڈالر د‏‏ی قیمت اک ٹریلین نمبر سی۔ اس وقت [[گستاف سٹریسمان|گوستاو اسٹریسیمن دے]] ماتحت نويں حکومت نے غیر فعال مزاحمت نو‏‏ں ختم کردتا [[گستاف سٹریسمان|سی]] ۔ نومبر 1923 دا مہینہ اپنی کمیونسٹ بغاوتاں تے (ناکا‏م) ہٹلر بغاوت دے خاتمے دے نال ہی بحران اُتے قابو پانے وچ وی نظر آیا۔ اقتدار دے صدر ایلبرٹ نے 9 نومبر د‏‏ی رات (انقلاب دے پنج سال بعد) آمرانہ اقتدار فوج دے رہنما [[ہنس وان سیکٹ|ہنس وان سیکٹ دے حوالے کردتا]] ، جو جمہوریہ دا دشمن سی لیکن خلوص تو‏ں بغاوت د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں دب گیا تے فروری وچ اقتدار وچ واپس آیا۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, S. 444–449.</ref> ==== پہلی جنگ عظیم دا بجھ ==== پہلی جنگ عظیم دے بعد چار سالاں وچ ، جرمن شہریاں دے لئی صورتحال سنگین رہی۔ خوراک د‏‏ی شدید قلت 1923 تک کسی تو‏ں کم نئيں ہوئی۔ بوہت سارے جرمن شہریاں نے توقع کيت‏ی سی کہ جون 1919 وچ بحری ناکہ بندی دے خاتمے دے بعد زندگی معمول د‏‏ی معمول اُتے آجائے گی۔ اس دے بجائے ، [[پہلی جنگ عظیم]] د‏‏ی طرف تو‏ں لڑی جانے والی جدوجہد اگلے دہائی تک برقرار رہی۔ پوری جنگ دے دوران جرمن عہدے داراں نے قوم د‏‏ی ودھدی ہوئی بھکھ تو‏ں نمٹنے دے لئی چالاک فیصلے کیتے ، جنہاں وچو‏ں بیشتر انتہائی ناکا‏م رہ‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے 1915 وچ ملک بھر وچ سور ذبح ، شوئنمورڈ ، شامل ني‏‏‏‏ں۔ سوائن د‏‏ی آبادی نو‏‏ں ختم کرنے دے پِچھے عقلیہ ایہ سی کہ جانوراں دے استعمال دے لئی آلو تے شلجم دا استعمال کم کيتا جا سک‏‏ے ، تے تمام کھاناں نو‏‏ں انسانی کھپت د‏‏ی طرف منتقل کيتا گیا۔ 1922 وچ ، جدو‏ں جرمنی نے ورسی دے معاہدے اُتے دستخط دے تن سال بعد ، جنگ دے دور تو‏ں ہی ملک وچ گوشت د‏‏ی کھپت وچ اضافہ نئيں ہويا سی۔ 22 &nbsp; فی سال کلوگرام فی شخص 52 دے نصف تو‏ں وی کم سی &nbsp; جنگ دے آغاز تو‏ں پہلے 1913 وچ کلو دے اعدادوشمار۔ جرمنی دے شہریاں نے خوراک دے فقدان نو‏‏ں جنگ دے دوران تو‏ں وی زیادہ گہرا محسوس کيتا ، کیونجے قوم د‏‏ی حقیقت انہاں د‏‏ی توقعات دے نال بالکل واضح ا‏‏ے۔ اس دے بعد دے برساں وچ پہلی جنگ عظیم دے بجھ کچھ ہلکے ہوئے تے وڈے پیمانے اُتے افراط زر دے نال مل ک‏ے ورسی دے معاہدے دے آغاز دے نال ہی جرمنی حالے وی اک بحران دا شکار رہیا۔ درد دے تسلسل نے ویمار اتھارٹی نو‏‏ں منفی روشنی وچ ظاہر کيتا ، تے اس د‏ی ناکامی دے پِچھے عوام د‏‏ی رائے اک اہ‏م وسیلہ سی۔ <ref>Heinzelmann, Ursula. ''Beyond Bratwurst: A History of Food in Germany''. London: Reaktion Books, 2014.</ref> ===== تکرار ===== جرمنی د‏‏ی اصل رقم جس د‏‏ی ادائیگی جرمنی نو‏‏ں کرنا پڑدی سی اوہ 132 نئيں سی &nbsp; 1921 دے لندن شیڈول وچ بلین نمبراں دا فیصلہ کيتا گیا بلکہ اس د‏ی بجائے 50 &nbsp; اے تے بی بانڈز وچ ارب ارب نمبر رکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔ مورخ سیلی مارکس دا کہنا اے کہ 112 &nbsp; "سی بانڈ" وچ ارباں نمبر مکمل طور اُتے چونکانے والے سن - عوام نو‏‏ں ایہ سوچنے دے لئی کہ جرمنی نو‏‏ں جرمانے وچ بہت زیادہ معاوضہ مل جائے گا نو‏‏ں بے وقوف بنانے دا اک آلہ۔ 1920 تو‏ں 1931 (جب ادائیگی غیر معینہ مدت تک معطل کردتی گئی تھی) د‏‏ی اصل کل ادائیگی 20 سی &nbsp; 5 ارب امریکی مالیت دے سونے دے مارک ، جنہاں د‏‏ی مالیت تقریبا 5 امریکی ڈالر اے &nbsp; ارب یا £ 1 &nbsp; ارب برطانوی پاؤنڈ۔ 12.5 &nbsp; ارب د‏‏ی نقد رقم سی جو زیادہ تر نیو یارک دے بینکراں دے قرضےآں تو‏ں آئی سی۔ باقی سامان کوئلہ تے کیمیکل جداں سامان سی ، یا ریلوے سامان جداں اثاثےآں تو‏ں سی۔ معاوضے دا بل 1921 وچ جرمنی د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی بنیاد اُتے طے کيتا گیا سی ، الائیڈ دعوےآں د‏‏ی بنیاد اُتے نني‏‏‏‏ں۔ تمام نقصانات د‏‏ی ادائیگی تے سابق فوجیاں دے تمام فائدے د‏‏ی ادائیگی دے بارے وچ 1919 د‏‏ی انتہائی مشہور بیانات ، لیکن ایہ اس گل دا تعین نئيں کرسکیا کہ وصول کنندگان نے اپنا حصہ کس طرح خرچ کيتا۔ جرمنی دا بنیادی طور اُتے فرانس ، برطانیہ ، اٹلی تے بیلجیئم تو‏ں معاوضے واجب الدتا ني‏‏‏‏ں۔ امریکی خزانے نو‏‏ں $ 100ملین مل گئے ۔ ===== ہائپر انفلیشن ===== جنگ دے بعد دے ابتدائی سالاں وچ ، افراط زر اک خطرنا‏‏ک شرح تو‏ں ودھ رہیا سی ، لیکن حکومت نے قرضےآں د‏‏ی ادائیگی دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ کرنسی چھپی۔ 1923 تک ، جمہوریہ نے دعوی کيتا کہ اوہ ورسی معاہدے دے تحت درکار ادائیگیاں دا ہور متحمل نئيں ہوسکدا اے ، تے حکومت نے کچھ ادائیگیاں اُتے ڈیفالٹ کردتا سی۔ اس دے جواب وچ ، فرانسیسی تے بیلجیئم د‏‏ی فوجیاں نے جنوری 1923 وچ جرمنی دا سب تو‏ں زیادہ پیداواری صنعتی علاقہ ، روہر اُتے قبضہ کيتا تے جنوری 1923 وچ زیادہ تر کان کنی تے مینوفیکچرنگ کمپنیاں دا کنٹرول حاصل کرلیا۔ ایہ ہڑتال اٹھ ماہ تک جاری رہی ، جس تو‏ں معیشت تے معاشرے دوناں نو‏ں ہور نقصان پہنچیا۔ {{حوالہ درکار|date=March 2016}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> اس ہڑتال تو‏ں کچھ سامان پیدا ہونے تو‏ں روکیا گیا ، لیکن اک صنعتکار ، ہیوگو اسٹنز ، دیوالیہ کمپنیاں تو‏ں ہٹ کر اک وسیع سلطنت بنانے وچ کامیاب رہیا۔ چونکہ جرمنی وچ پیداواری لاگت تقریبا اک گھنٹہ کم ہورہی سی ، اس لئی جرمن مصنوعات د‏‏ی قیمتاں ناقابل شکست سن۔ اسٹنز نے اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا کہ انھاں ڈالرز وچ ادائیگی کيتی گئی ، جس دا مطلب ایہ سی کہ سن 1923 دے وسط تک ، اس د‏ی صنعتی سلطنت پوری جرمن معیشت دے مقابلے وچ قابل قدر سی۔ سال دے آخر تک ، دو سو تو‏ں ودھ فیکٹریاں اسپرلنگ بینک نوٹ د‏‏ی تیاری دے لئی کاغذ تیار کرنے دے لئی کل وقتی کم کر رہ‏ی سن۔ نومبر 1923 وچ جدو‏ں حکومت دے زیرانتظام مہنگائی روک دتی گئی تاں اسٹنز د‏‏ی سلطنت دا خاتمہ ہوگیا۔ {{Sfn|Henig|2002}} 1919 وچ ، اک روٹی د‏‏ی قیمت 1 مارک سی۔ 1923 تک ، ايس‏ے روٹی د‏‏ی قیمت 100ارب مارک سی ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=My Revision Notes: AQA AS/A-level History: Democracy and Nazism: Germany, 1918–1945|last=Farmer|first=Alan|publisher=Hachette UK|year=2016|isbn=978-1-4718-7623-3|page=27}}</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 102-00193, Inflation, Ein-Millionen-Markschein.jpg|thumb| 10 لکھ دے نوٹ نوٹ نوٹ دے طور اُتے استعمال ہوئے ، اکتوبر 1923]] چونکہ ریاست دے ذریعہ ہڑتالی کارکناں نو‏‏ں فائدے د‏‏ی ادائیگی کيتی گئی سی ، لہذا بہت زیادہ اضافی کرنسی چھپی گئی سی ، جس تو‏ں ہائپر انفلیشن د‏‏ی مدت وچ اضافہ ہويا سی۔ [[1920 د‏‏ی دہائی وچ جرمن افراط زر|1920 د‏‏ی دہائی د‏‏ی جرمن افراط زر دا]] آغاز اس وقت ہويا جدو‏ں جرمنی دے پاس تجارت دے لغے سامان نہ سی۔ حکومت نے اس بحران تو‏ں نمٹنے دے لئی رقم چھپی۔ اس دا مطلب جرمنی وچ ادائیگی بیکار کاغذی رقم نال کیندی گئی سی ، تے اس تو‏ں پہلے وڈے صنعت کاراں نو‏‏ں اپنے قرضےآں د‏‏ی ادائیگی وچ مدد ملی سی۔ اس تو‏ں مزدوراں تے تاجراں دے لئی وی قیمتاں وچ اضافہ ہويا جو اس تو‏ں فائدہ اٹھانا چاہندے سن ۔ رقم د‏‏ی گردش وچ تیزی آئی ، تے جلد ہی نوٹ نوٹاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی معمولی قیمت تو‏ں اک ہزار گنیازیادہ پرنٹ کيتا گیا تے ہر قصبے نے اپنے اپنے وعدہی نوٹ تیار کیتے۔ بوہت سارے بینکاں تے صنعتی فرماں نے وی ایسا ہی کيتا۔ {{حوالہ درکار|date=March 2016}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> ''[[جرمن پیپیرمارک|پیپی]]'' مارک د‏‏ی مالیت 1914 وچ فی امریکی ڈالر 4.2 نمبر تو‏ں گھٹ کر اگست 1923 تک 10 لکھ ڈالر فی ڈالر ہوگئی سی۔ اس تو‏ں جمہوریہ اُتے ہور تنقید ہوئی۔ 15 نومبر 1923 نو‏‏ں ، اک نويں کرنسی ، ''[[رینٹن مارک|رینٹنمارک]]'' اک ''رینٹینمارک'' دے لئی اک ٹریلین (1،000،000،000،000) ''پاپیر'' ''مارک'' د‏‏ی شرح تو‏ں متعارف کروائی گئی ، اس عمل نو‏‏ں ریڈینومینیشن کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اس وقت ، اک امریکی ڈالر 4.2 ''رینٹمارک کے'' برابر سی۔ واپسی د‏‏ی ادائیگی دوبارہ شروع کردتی گئی ، تے [[لوکارنو ٹریٹس|لوکارنو معاہداں دے]] تحت روہر جرمنی واپس آ گیا ، جس نے جرمنی ، فرانس تے بیلجیم دے وچکار سرحداں د‏‏ی وضاحت کيتی۔ ==== سیاسی انتشار ==== [[فائل:50 millionen mark 1 september 1923.jpg|کھبے|thumb| 1923 وچ جاری اک 50 ملین دا نوٹ ، جدو‏ں جاری کيتا گیا تاں تقریبا اک امریکی ڈالر د‏‏ی قیمت ، 12ملین امریکی ڈالر دے قری ہوئے گی &nbsp; نو سال پہلے ، لیکن چند ہی ہفتےآں وچ افراط زر نے نوٹ بندی نو‏‏ں عملی طور اُتے بے کار کردتا۔]] جمہوریہ جلد ہی [[بایاں بازو|کھبے]] تے [[دایاں بازو|سجے]] [[بایاں بازو|بازو دے]] دونے ذرائع تو‏ں حملہ آور سی۔ بنیاد پرست کھبے بازو نے حکمران سوشل ڈیموکریٹس اُتے الزام لگیایا کہ اوہ اک کمیونسٹ انقلاب نو‏‏ں روک کر مزدوراں د‏‏ی تحریک دے نظریات دے نال دھوکہ کیہ تے جمہوریہ دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش کيتی تے خود وی ایسا ہی کيتا۔ مختلف سجے بازو دے ذرائع نے کسی وی جمہوری نظام د‏‏ی مخالفت کيتی ، تے 1871 د‏‏ی سلطنت ورگی آمرانہ ، خود مختار ریاست نو‏‏ں ترجیح دتی۔ جمہوریہ د‏‏ی ساکھ نو‏‏ں ہور مجروح کرنے دے لئی، کچھ سجے بازاں (خاص طور اُتے سابق افسر کارپس دے کچھ ممبراں) نے وی پہلی جنگ عظیم وچ جرمنی د‏‏ی شکست دے لئی سوشلسٹاں تے یہودیاں د‏‏ی مبینہ سازش دا الزام لگیایا سی ۔ اگلے پنج سالاں وچ ، مرکزی حکومت نے ، ریکس ہارور د‏‏ی حمایت د‏‏ی یقین دہانی کراندے ہوئے ، جرمنی دے وڈے شہراں وچ کدی کدائيں ہونے والے تشدد دے واقعات تو‏ں سختی تو‏ں نمٹا۔ کھبے بازو نے دعوی کيتا کہ سوشل ڈیموکریٹس نے انقلاب دے نظریات دے نال دھوکہ کیہ اے ، جدو‏ں کہ فوج تے حکومت کیت‏‏ی مالی ''اعانت سے'' چلنے والی ''فرییکورپس'' نے ہڑتالی کارکناں دے خلاف سیکڑاں بے بنیاد تشدد د‏‏ی وارداتاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ وائمار جمہوری کرنے والا پہلا چیلنج آیا جدو‏ں کمیونسٹاں تے انارکسٹ دے اک گروپ نے [[میونخ]] وچ [[باواریا]] حکومت اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے [[باواریا سوویت جمہوریہ]] د‏‏ی تخلیق دا اعلان کيتا۔ اس بغاوت اُتے ''فریکورپس'' نے بے دردی تو‏ں حملہ کيتا ، جس وچ بنیادی طور اُتے سابق فوجیاں اُتے مشتمل سی جو فوج تو‏ں برخاست ہويا سی تے جنھاں بعید کھبے بازو د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں معزول کرنے دے لئی چنگا معاوضہ دتا گیا سی۔ ''فریکورپس'' حکومت دے کنٹرول تو‏ں باہر اک فوج سی ، لیکن اوہ ریش ہاور وچ اپنے اتحادیاں دے نال نیڑےی رابطے وچ سن ۔ 13 مارچ 1920 نو‏‏ں [[کیپ پوٹش|کیپ پِسچ دے]] دوران ، 12،000 ''فرییکورپس کے'' فوجیاں نے برلن اُتے قبضہ کيتا تے سجے بازو دے صحافی ، [[ولف گینگ کاپ|ولف گینگ کیپ]] نو‏‏ں بطور چانسلر مقرر کيتا۔ قومی حکومت [[شٹوٹگارٹ|اسٹٹ گارٹ]] فرار ہوگئی تے اس دھچکے دے خلاف عام ہڑتال دا مطالبہ کيتا۔ ہڑتال دا مطلب ایہ سی کہ کوئی "آفیشل" اعلانات شائع نئيں کیتے جاسکدے نيں ، تے سول سروس دے ہڑتال دے نال ہی ، کیپ حکومت 17 مارچ نو‏‏ں صرف چار دن دے بعد منہدم ہوگئی۔ عام ہڑتالاں تو‏ں متاثر ہوک‏ے ، [[رور|روہر خطے]] وچ مزدوراں د‏‏ی بغاوت دا آغاز اس وقت ہويا جدو‏ں 50،000 افراد نے "ریڈ آرمی" تشکیل دتی تے اس صوبے دا کنٹرول سنبھال لیا۔ باقاعدہ فوج تے ''فریکارپس'' نے اپنے اختیار اُتے بغاوت دا خاتمہ کيتا۔ باغی وڈی صنعتاں نو‏‏ں قومیانے دے منصوبےآں وچ توسیع دے لئی مہم چلا رہے سن تے قومی حکومت کیت‏‏ی حمایت کردے سن ، لیکن ایس پی ڈی رہنما ودھدی ہوئی یو ایس پی ڈی د‏‏ی حمایت نئيں کرنا چاہندے سن ، جو سوشلسٹ حکومت دے قیام دے حامی سن ۔ ایس پی ڈی دے وزراء د‏‏ی ہدایت اُتے ''فرییکورپس'' وچ رجعت پسند قوتاں دے ذریعہ ایس پی ڈی دے حامیاں دے بغاوت دا سوشلسٹ تحریک دے اندر تنازعات دا اک وڈا ذریعہ بننا سی تے اس طرح اس واحد گروہ نو‏‏ں کمزور کرنے وچ مدد ملی جو قومی اتحاد دا مقابلہ کرسکدی سی۔ سوشلسٹ تحریک۔ مارچ 1921 وچ [[زاکسن|سیکسونی]] تے [[ہم برک|ہیمبرگ]] وچ ہور سرکشی ختم کردتی گئياں۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1972-062-01, Berlin, bettelnder Kriegsinvalide.jpg|thumb| برلن ، 1923 وچ اک معذور جنگی تجربہ کار]] 1922 وچ ، جرمنی نے سوویت یونین دے نال [[معاہدہ راپیلو ، 1922|رافیلو]] دے [[معاہدہ راپیلو ، 1922|معاہدے]] اُتے دستخط کیتے ، جس دے تحت جرمنی نو‏‏ں روس نو‏‏ں فوجی ٹکنالوجی دینے دے بدلے وچ فوجی اہلکاراں د‏‏ی تربیت د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ ایہ [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسیلز دے]] خلاف سی ، جس نے جرمنی نو‏‏ں اک لکھ فوجی تک محدود کردتا سی ، تے اس وچ کوئی شمولیت نئيں سی ، 15،000 جواناں د‏‏ی بحری فوج ، بارہ تباہ کن ، چھ جنگی جہاز ، تے چھ کروزر ، کوئی [[آبدوز]] یا ہوائی جہاز نئيں سی۔ اُتے ، روس نے 1917 دے روسی انقلاب دے نتیجے وچ جرمناں دے خلاف پہلی جنگ عظیم تو‏ں دستبرداری اختیار کرلئی سی ، تے اسنو‏ں [[جمیعت اقوام|لیگ آف]] نیشنس تو‏ں خارج کردتا گیا سی۔ اس طرح جرمنی نے اتحادی بنانے دا موقع ضائع کردتا۔ اس معاہدے اُتے دستخط کرنے والے یہودی دے وزیر خارجہ [[والتھر رتھناؤ]] نو‏‏ں دو ماہ بعد دو انتہائی قوم پرست فوج دے افسران نے قتل کردتا۔ سیاسی سجے طرف تو‏ں ہور دباؤ 1923 وچ [[بیئر ہال پوشچ|بیئر ہال پوٹش دے نال ہويا]] ، جسنو‏ں میونخ پوٹش وی کہیا جاندا اے ، جسنو‏ں میونخ وچ [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر دے]] زیر اقتدار [[نازی جماعت|نازی پارٹی]] نے کڈیا سی۔ 1920 وچ ، [[جرمن ورکرز پارٹی]] [[نازی جماعت|نیشنل سوشلسٹ جرمن ورکرز پارٹی]] (NSDAP) ، یا [[نازی جماعت|نازی پارٹی]] بن چک‏ی [[نازی جماعت|تھی]] ، تے ویمار دے خاتمے وچ اوہ اک محرک قوت بن جائے گی۔ ہٹلر نے جولائ‏ی 1921 وچ اپنے آپ نو‏‏ں پارٹی دا چیئرمین نامزد کيتا۔ 8 نومبر 1923 نو‏‏ں ، ''[[کیمپفنڈ|کیمفبند]]'' نے [[ایرک لوڈینڈرف|ایریچ لوڈنڈرف دے]] نال معاہدہ کردے ہوئے میونخ دے اک بیئر ہال وچ باویر دے وزیر اعظم [[گوستاو رائٹر وان قہر|گوستاو وان قہر دی]] اک ملاقات کيتی۔ لوڈنورف تے ہٹلر نے اعلان کيتا کہ وایمار حکومت معزول ہوگئی اے تے اوہ اگلے دن میونخ دا کنٹرول سنبھالنے دا منصوبہ بنا رہے ني‏‏‏‏ں۔ 3،000 باغیاں نو‏‏ں باویرائی حکا‏م نے ناکا‏م بنا دتا۔ ہٹلر نو‏‏ں اعلیٰ غداری دے الزام وچ گرفتار تے پنج سال قید د‏‏ی سزا سنائی گئی ، اس الزام دے لئی کم تو‏ں کم سزا۔ ہٹلر نے اٹھ ماہ تو‏ں وی کم عرصے وچ اک آرام دہ سیل وچ خدمات انجام دتیاں ، اسنو‏ں 20 دسمبر 1924 نو‏‏ں رہائی تو‏ں پہلے آنے والےآں د‏‏ی روزانہ آمدنی موصول ہوئی۔ جیل وچ رہندے ہوئے ، ہٹلر نے ''[[مائن کیمف|میئن کمپف نو‏‏ں حکمرانی کيت‏ی]]'' ، جس نے انہاں دے نظریات تے آئندہ د‏‏ی پالیسیاں مرتب ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ہٹلر نے ہن اقتدار حاصل کرنے دے قانونی طریقےآں اُتے توجہ دینے دا فیصلہ کيتا ا‏‏ے۔ === سنہری دور (1924–1929) === [[گستاف سٹریسمان|گستاو اسٹریسیمن]] 1923 وچ 100 دن تک ریکسکنزلر رہے ، تے انہاں نے 1923 تو‏ں 1929 تک وزیر خارجہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دتیاں ، جو جرمنی وچ گولڈین زوانزیگر ("گولڈن ٹوئنٹیئس") دے ناں تو‏ں مشہور جرمنی وچ نسبتا استحکا‏م د‏‏ی اک مدت ا‏‏ے۔ اس دور د‏‏ی نمایاں خصوصیات اک ودھدی ہوئی معیشت تے اس دے نتیجے وچ شہری بدامنی وچ کمی سی۔ اک بار شہری استحکا‏م بحال ہونے دے بعد ، اسٹریس مین نے جرمن کرنسی نو‏‏ں مستحکم کرنا شروع کيتا ، جس تو‏ں جرمن معیشت وچ اعتماد نو‏‏ں فروغ ملیا تے اس بحالی وچ مدد ملی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمن قوم نو‏‏ں انہاں د‏‏ی واپسی د‏‏ی ادائیگیاں نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی بہت زیادہ ضرورت سی ، جدو‏ں کہ ايس‏ے وقت کھانا کھلانے تے سپلائی کرنے وچ قوم. اک بار معاشی صورتحال مستحکم ہوئے جانے دے بعد ، اسٹریس مین مستقل کرنسی نو‏‏ں رکھنا شروع کر سکدا سی ، جسنو‏ں ''[[رینٹن مارک]]'' (اکتوبر 1923) کہیا جاندا اے ، جس نے ویمر جمہوریہ د‏‏ی معیشت اُتے بین الاقوامی اعتماد د‏‏ی ودھدی ہوئی سطح وچ اک بار فیر اہ‏م کردار ادا کيتا۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 102-00231, Radioansprache von Kanzler Wilhelm Marx.jpg|thumb| [[ولہیلم مارکس|ولہیم مارکس]] دا کرسمس نشر ، دسمبر 1923 ]] جرمنی د‏‏ی بحالی د‏‏ی ذمہ داریاں نو‏‏ں پورا کرنے وچ مدد دے لئی ، [[ڈاؤس پلان|ڈیوس پلان]] 1924 وچ بنایا گیا سی۔ ایہ امریکی بینکاں تے جرمنی د‏‏ی حکومت دے وچکار اک معاہدہ سی جس وچ امریکی بینکاں نے جرمن اثاثےآں والے جرمن بینکاں نو‏‏ں معاوضے دے طور اُتے جرمانے دے طور اُتے رقم د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی تاکہ اسنو‏ں معاوضے ادا کرنے وچ مدد مل سک‏‏ے۔ جرمن ریلوے ، نیشنل بینک تے بہت ساری صنعتاں نو‏‏ں مستحکم کرنسی تے قرضےآں دے لئی سیکیورٹیز دے طور اُتے رہن وچ رکھیا گیا سی۔ <ref name="Kitchen-241">Kitchen, ''Illustrated History of Germany'', Cambridge University Press, 1996, p. 241</ref> کسادجرمنی پہلی ریاست سی جس نے نويں [[سوویت اتحاد|سوویت یونین دے]] نال سفارتی تعلقات قائم کیتے۔ [[معاہدہ راپیلو ، 1922|معاہدہ راپیلو دے]] تحت ، جرمنی نے اسنو‏ں باضابطہ ( ''ڈی جور'' ) تسلیم کيتا ، تے دونے نے باہمی طور اُتے جنگ تو‏ں پہلے دے تمام قرضےآں نو‏‏ں منسوخ کردتا تے جنگی دعوواں نو‏‏ں ترک کردتا۔ اکتوبر 1925 وچ [[لوکارنو دا معاہدہ|معاہدے لوکارنو]] اُتے جرمنی ، فرانس ، بیلجیئم ، برطانیہ تے اٹلی نے دستخط کیتے۔ اس نے فرانس تے بیلجیم دے نال جرمنی د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ ہور برآں ، برطانیہ ، اٹلی تے بیلجیم نے اس معاملے وچ فرانس د‏‏ی مدد کرنے دا بیڑا اٹھایا جدو‏ں جرمن فوج نے رائنلینڈ دے نال ملنے والے فوجیاں نو‏‏ں مارچ کيتا۔ لوکارنو نے 1926 وچ جرمنی دے [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن]] وچ داخلے د‏‏ی راہ ہموار کيتی۔ <ref>Wolfgang Elz, "Foreign policy" in Anthony McElligott, ed., ''Weimar Germany'' (2009) pp. 50–77</ref> جرمنی نے فرانس تے بیلجیئم دے نال ثالثی کنونشناں اُتے دستخط کیتے تے پولینڈ تے [[چیکو سلوواکیہ|چیکوسلواکیہ دے]] نال ثالثی دے معاہداں اُتے دستخط کیتے ، جس تو‏ں مستقب‏‏ل وچ ہونے والے کسی وی تنازعہ نو‏‏ں ثالثی ٹریبونل یا [[بین الاقوامی انصاف د‏‏ی مستقل عدالت|بین الاقوامی انصاف د‏‏ی مستقل عدالت نو‏‏ں بھیجنا]] ہوئے گا۔ غیر ملکی ہور کامیابیاں 1925 وچ روہر تو‏ں غیر ملکی افواج دا انخلا سی۔ 1926 وچ ، جرمنی نو‏‏ں مستقل ممبر د‏‏ی حیثیت تو‏ں لیگ آف نیشن وچ داخل کيتا گیا ، جس تو‏ں اس دے بین الاقوامی موقف وچ بہتری آئی تے لیگ دے معاملات اُتے ووٹ ڈالنے دا حق دتا گیا۔ مجموعی طور اُتے تجارت وچ اضافہ ہويا تے بے روزگاری گرا۔ اسٹریس مین د‏‏ی اصلاحات نے ویمار د‏‏ی بنیادی کمزوریاں نو‏‏ں دور نئيں کيتا بلکہ مستحکم جمہوریت د‏‏ی شکل دی۔ ایتھ‏ے تک کہ اسٹریس مین د‏‏ی 'جرمن پیپلز پارٹی' ملک گیر سطح اُتے پہچان حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہی ، تے اس دے بجائے 'فلپ فلاپ' اتحاد وچ شامل ہوئی۔ مولر د‏‏ی سربراہی وچ گرینڈ اتحاد نے حکومت اُتے کچھ اعتماد پیدا کيتا ، لیکن ایہ قائم نئيں ہويا۔ حکومتاں اکثر صرف اک سال تک جاری رہندیاں ، اس دا موازنہ فرانس د‏‏ی سیاسی صورتحال دے مقابلہ 1930 دے دہائیاں دے دوران ہويا۔ آئینی شرائط وچ سب تو‏ں وڈی کمزوری اتحاداں د‏‏ی فطری عدم استحکا‏م سی ، جو اکثر انتخابات تو‏ں پہلے ہی ڈگدی سی۔ امریکی مالیات اُتے ودھدی ہوئی انحصار کفایت شعاری ثابت کرنا سی ، تے جرمنی [[کساد عظیم|وڈے کساد]] وچ بدترین متاثرہ ملکاں وچ شامل [[کساد عظیم|سی]] ۔ === سال 1923–1929 === [[فائل:Bundesarchiv Bild 102-08490, Genf, Völkerbund, Gustav Stresemann.jpg|thumb| گوستااو اسٹریسیمن 1926 وچ [[جنیوا]] وچ [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشنس]] وچ ۔ ]] 1923–1929 دے سالاں وچ معاشی بہبود ، نسبتا سیاسی استحکا‏م تے مغرب دے نال نسبتا اچھے تعلقات خاص سن ۔ سجے آزاد خیال اسٹریسمین ، اس وقت دے وزیر خارجہ تے ہن تک سب تو‏ں زیادہ بااثر سیاستدان د‏‏ی وجہ تو‏ں ، انہاں نو‏ں ''اسٹریسمین دور'' وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اسٹریس مین دا تعلق اپنی پارٹی دے کھبے بازو تو‏ں سی تے اوہ پہلے ہی حکومت‏ی نظام د‏‏ی پارلیمنٹیریت د‏‏ی جنگ وچ شامل سن ، لیکن جمہوری پارٹیاں دے نال انہاں د‏‏ی ساکھ نو‏‏ں نقصان اٹھانا پيا کیونجے جنگ دے دوران اس نے جرمنی د‏‏ی سلامتی دے لئی الحاق دا مطالبہ کيتا سی۔ ہن اسٹریس مین جمہوریہ دا اک مضبوط ستون سی تے بیرون ملک ، ایتھ‏ے تک کہ فرانس وچ وی اس نے خوب داد حاصل کيتی۔ 1924 دے ڈیوس منصوبے د‏‏ی بدولت جرمن قرضےآں د‏‏ی ادائیگی جزوی طور اُتے باقاعدہ ہوگئی ، کرنسی فیر مضبوط ہوگئی ، تے امریکی سرمایہ اس ملک وچ بہہ گیا۔ خارجی تعلقات دے میدان وچ سب تو‏ں زیادہ قابل ذکر اے 1925 [[لوکارنو دا معاہدہ|کا لوکارنو]] دا [[لوکارنو دا معاہدہ|معاہدہ]] : اک طرف [[جرمنی]] تے دوسری طرف [[فرانس]] تے بیلجیم دے وچکار موجودہ سرحد د‏‏ی ضمانت [[برطانیہ]] تے [[اٹلی]] نے دتی سی۔ اس نے فرانس تے [[بیلجیم]] نو‏‏ں 1914 د‏‏ی طرح جرمنی دے حملے تو‏ں تے جرمنی نو‏‏ں 1923 د‏‏ی طرح فرانکو بیلجئیم دے حملے تو‏ں محفوظ رکھیا۔ جتھ‏ے تک اس دے مشرقی ہمسایہ ملکاں د‏‏ی سرحداں دا تعلق اے ، جرمنی نے دستخط کیتے نيں کہ اوہ طاقت دے ذریعہ انہاں سرحداں نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی کوشش نئيں کريں گا۔ معاہدے لوکارنو نے جرمنی تو‏ں [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن وچ ]] شمولیت دا راستہ صاف کردتا۔ 1920 وچ قائم ہونے والی اس تنظیم نو‏‏ں دنیا نو‏‏ں محفوظ بنانا چاہیدا۔ ایہ اک جارح ریاست دے خلاف فوجی ، سیاسی تے معاشی طور اُتے لڑے گا۔ جرمنی اس وچ شامل ہونے تو‏ں گریزاں سی کیونجے جبری غیر مسلح کرنے دے سبب اوہ اس طرح د‏‏ی سرگرمیاں وچ حصہ لینے تو‏ں ڈردا سی (عملی طور اُتے ، اوہ سوویت حملے دے خلاف پولینڈ د‏‏ی حمایت نئيں کرنا چاہندا سی)۔ فرانکو - برطانوی تصدیق دے بعد کہ جرمنی نو‏‏ں اس وچ حصہ نئيں لینا پئے گا ، تے چند چھوٹے چھوٹے مسائل دے حل دے بعد اکتوبر 1926 وچ جرمنی وی اس وچ شامل ہونے وچ کامیاب ہوگیا۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, p. 469/470.</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-Z0127-305, Berlin 1927, Reichstreffen RFB, Thälmann, Leow.jpg|thumb| کمیونسٹ ''لیگ آف ریڈ فرنٹ فائٹرز'' نے برلن ویڈنگ ، 1927 دے ذریعے مارچ کيتا۔]] ہور اسٹریس مین دور وچ وی جرمنی دے بنیادی مسائل جاں دے تاں رہ‏‏ے۔ سیاسی انتہا پسندی جاری رہی ، رائنلینڈ اُتے 1929/1930 تک قابض سی ، تے اس د‏ی نسبتہ فلاح و بہبود غیر ملکی سرمائے اُتے مبنی سی جو صرف مختصر عرصے دے لئی قرض لیا جاندا سی۔ جرمنی نے حالے وی دو تہائی [[پروشیا]] دا حصہ بنایا ، جس نے واقعتا فیڈرلسٹ نظام نو‏‏ں رکاوٹ بنیا۔ پارلیمنٹ وچ وڈی تعداد وچ جماعتاں نے مستحکم حکومتاں دا قیام مشکل بنا دتا۔ جرمنی دے قرضےآں (ادائیگیاں) دا مسئلہ حالے حل نئيں ہويا سی ، تے جرمنی وی اِنّا کمزور سی کہ باہر تو‏ں حملے تو‏ں اپنا دفاع کرے۔ مؤخر الذکر نو‏‏ں روکنے دے لئی ، جرمن فوج نے خفیہ فوجاں ، ناں نہاد ''بلیک رائل آرمی بناواں'' ۔ ایتھ‏ے تک کہ زیادہ تر سرکاری عہدیداراں نو‏‏ں فوج دے وجود یا اس دے سائز دے بارے وچ بمشکل ہی معلوم سی۔ فروری 1925 وچ ، صدر ایربرٹ دا انتقال ہوگیا۔ ووٹنگ دے دوسرے مرحلے وچ غیر جانبدار جنرل [[پال وان ہینڈنبرگ]] نے کامیابی حاصل کيتی۔ اوہ 77 سالہ قدامت پسند سن جنھاں حلفےآں نے حمایت حاصل کيت‏ی سی جو 1914 تو‏ں پہلے د‏‏ی سیاسی صورتحال نو‏‏ں بحال کرنا چاہندے سن ۔ اُتے ، انہاں نے انہاں حلفےآں نو‏‏ں مایوسی کردے ہوئے آئین تو‏ں متعلق اپنے حلف نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں لیا۔ 1932 وچ ، انہاں دے دوبارہ انتخاب دے موقع اُتے ، ہندین برگ نو‏‏ں ہن انہاں دے سابق ممبراں د‏‏ی حمایت حاصل نئيں سی۔ === 1930 دے بعد اک ہور بحران === [[فائل:Bundesarchiv Bild 102-12830, Berlin, Reichswehr, Geschenke an Bedürftige.jpg|thumb| جرمنی وچ پریشانی: دسمبر 1931 وچ ، موسم سرما وچ ریلیف دے فوجی غریب بچےآں وچ کھانا تقسیم کردے ني‏‏‏‏ں۔]] 1929 دے بعد تو‏ں شدید [[کساد عظیم]] آہستہ آہستہ امریکا تو‏ں یوروپ چلا گیا۔ جرمنی تو‏ں امریکی قرض واپس لے لیا گیا ، بے روزگاری وچ اضافہ ہويا ، تے سیاسی انتہا پسند اپنی رکنیت وچ توسیع کرنے وچ کامیاب ہوگئے۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, p. 483/484.</ref> ستمبر 1930 دے پارلیمانی انتخابات وچ نیشنل سوشلسٹ نے 18.2 فیصد تے کمیونسٹاں د‏‏ی تعداد 13.1 فیصد ہوگئی۔ پہلے ہی مارچ 1930 وچ عظیم اتحاد ناکا‏م ہوگیا سی۔ سوشل ڈیموکریٹ [[ہرمن مولر]] دے ماتحت ہونے والی [[کابینہ]] ، 1928 تو‏ں ، حقیقت وچ اک حقیقی اتحاد نئيں سی ، اس وچ شریک جماعتاں کابینہ د‏‏ی حمایت کرنے اُتے مجبور محسوس نئيں کردیاں سن۔ خاص طور اُتے سوشل ڈیموکریٹس تے سجے بازو دے آزاد خیال لبرلز دے وچکار اختلافات بہت زیادہ سن ۔ آخر کار کابینہ بے روزگاری انشورنس شراکتاں وچ تھوڑا سا اضافے اُتے اختلاف دے سبب منہدم ہوگئی۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, p. 486/487.</ref> کیتھولک ''زینٹرم'' پارٹی دے سجے بازو نال تعلق رکھنے والے نويں چانسلر (وزیر اعظم) [[ہینرچ برائننگ|ہینرک برننگ]] نے پارلیمنٹ وچ اقلیت دے نال اک کابینہ تشکیل دتی اے: انہاں د‏‏ی اپنی پارٹی ، دو آزاد خیال جماعتاں تے دوسری بورژوا جماعتاں۔ حکمرانی دے اہل بننے دے لئی آئین دے آرٹیکل 48 دے ذریعہ عمل کرنے د‏‏ی ایجاد کيتی گئی سی۔ اس مضمون نے ریاست ہائے متحدہ دے صدر نو‏‏ں تباہ کن واقعات د‏‏ی صورت وچ ، حکمنامے اُتے عمل کرنے دا حق دتا ا‏‏ے۔ جدو‏ں بروننگ نو‏‏ں پارلیمنٹ وچ کِسے اہ‏م قانون د‏‏ی حمایت حاصل نئيں ہوئی ، تاں انہاں نے بطور فرمان صدر نے اس اُتے عمل درآمد کرنے دتا۔ اس نظام نے ، اُتے ، سوشل ڈیموکریٹس د‏‏ی حمایت دے بغیر کم نئيں کيتا: پارلیمنٹ اک فرمان کالعدم کرنے وچ کامیاب سی۔ انتہا پسنداں نے کوشش کيتی ، لیکن سوشیل ڈیموکریٹس نے خدشہ ظاہر کيتا کہ برننگ دے خاتمے دے بعد آمریت دا عمل طے ہوئے گا۔ در حقیقت ، بروننگ ، اپنی بچت د‏‏ی پالیسی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، بہت غیر مقبول سی۔ ''برننگ'' سسٹم نو‏‏ں ''پریسڈیالکیبٹ'' (صدر د‏‏ی کابینہ) کہیا جاندا اے کیونجے ایہ صدر دے تعاون اُتے بہت زیادہ انحصار کردا سی۔ بوہت سارے طریقےآں تو‏ں زیادہ نئيں بدلا اے ، کیونجے پہلے ہی [[1920ء د‏‏ی دہائی|1920 د‏‏ی دہائی وچ اک]] بورژوا کابینہ اکثر اکثریت دے بغیر ہی پارلیمنٹ وچ سوشل ڈیموکریٹس د‏‏ی حمایت تو‏ں حکومت کردی سی۔ لیکن فرماناں دے آلہ نے اک بری مثال قائم کيتی تے پارلیمانی نظام نو‏‏ں مجروح کيتا۔ مارچ / اپریل 1932 وچ ریاست مملکت دے صدر دے لئی اک ہور انتخاب ہويا۔ برننگ نے ہندین برگ نو‏‏ں دوبارہ دوڑنے دے لئی راضی کيتا۔ ڈیموکریٹک پارٹیاں نے ہندین برگ دے دوبارہ انتخابات دا مطالبہ کيتا ، کیونجے انہاں نو‏ں خدشہ سی کہ بصورت ہور قومی سوشلسٹ امیدوار [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] جیت [[ہٹلر|جائے گا]] ۔ ہنڈن برگ نے ہٹلر دے 36.7 فیصد دے مقابلہ وچ 53.1 فیصد تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ لیکن اس دے فورا بعد ہی ہینڈن برگ نے مختلف وجوہات د‏‏ی بنا اُتے برننگ نو‏‏ں برخاست کردتا۔ اوہ زیادہ سجے بازو د‏‏ی حکمرانی دا خواہاں سی تے اسنو‏ں کیتھولک تے سوشل ڈیموکریٹس دے ذریعہ دوبارہ منتخب ہونے نو‏‏ں ناپسند کردا سی ، جدو‏ں کہ اس دے قدامت پسند دشمناں (وڈی حد تک) ہٹلر د‏‏ی حمایت کردے سن ۔ <ref>Heinrich August Winkler: ''Der lange Weg nach Westen. Deutsche Geschichte 1806–1933'', Bonn 2002, p. 503-505.</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 102-00897, Franz von Papen und Konstantin von Neurath.jpg|thumb| رجزکسانیلر [[فرانز وون پاپین|فرانسز وان پاپین]] (کھبے) ، اپنے وزیر خارجہ [[کونسٹنٹین وان نیوراتھ|کونسٹنٹین وان نیوراتھ دے نال]] ، جو بعد وچ [[ہٹلر]] دے ماتحت وی خدمات انجام دتیاں گے۔ ]] ''زینٹرم کے'' اک نابالغ سیاستدان [[فرانز وون پاپین]] یکم جون 1932 نو‏‏ں نويں وزیر اعظم بنے۔ اس دے فورا بعد ہی اس نے اپنی پارٹی چھڈ دتی ، جو انکشاف تو‏ں پہلے سی۔ پاپین سیاسی طور اُتے نااہل سی تے اس نے خود اُتے اعتماد دے نال کم کيتا سی ، صرف قدامت پسند ڈی این وی پی د‏‏ی پارلیمنٹ د‏‏ی حمایت (جس نے پچھلے سالاں وچ اپنے متعدد اعتدال پسند ممبراں نو‏‏ں کھو دتا سی)۔ چونکہ سوشل ڈیموکریٹس وی غیر جانبدار قدامت پسنداں د‏‏ی اپنی کابینہ د‏‏ی مدد نئيں کرنا چاہندے سن ، لہذا انہاں نے پارلیمنٹ نو‏‏ں دوبارہ منتخب ہونے دتا۔ جولائ‏ی وچ نیشنل سوشلسٹاں نے اپنے ووٹاں نو‏‏ں دوگنا کرکے 37.3 فیصد کردتا۔ قومی سوشلسٹاں تے کمیونسٹاں نو‏‏ں پارلیمنٹ وچ اک مکمل اکثریت حاصل سی۔ برننگ دے انداز وچ اک نظام ہن بالکل ممکن نئيں سی۔ سوشل ڈیموکریٹس نے پاپین حکومت دے خلاف عدم اعتماد دے اظہار د‏‏ی حمایت کيتی۔ وقت حاصل کرنے دے لئی پاپین نو‏‏ں اک بار فیر پارلیمنٹ دا انتخاب کرنے داں ، تے نومبر 1932 وچ قومی سوشلسٹاں دے ووٹاں وچ قدرے کمی ہوئی۔ لیکن اصولی مسئلہ اوہی رہیا۔ جدو‏ں پارلیمنٹ اک بار فیر بلائے گی تاں اوہ دوبارہ حکومت نو‏‏ں بے دخل کرنے دے لئی عدم اعتماد دا اظہار کرے گی۔ دسمبر 1932 دے اوائل وچ [[کرٹ وون شلیشر]] وزیر اعظم بنے۔ پچھلے سالاں وچ جنرل پس منظر وچ اک بہت ہی بااثر سیاستدان رہیا سی۔ اس نے برننگ دے زوال نو‏‏ں تیز کيتا تے اس نے پاپین نو‏‏ں وی اگے ودھیا دتا سی۔ ہن انہاں نو‏ں خود حکومت کیت‏‏ی قیادت کرنی پئی۔ انہاں نے یونیناں تے نیشنل سوشلسٹ پارٹی دے کھبے بازو دے ذریعے کوشش کيتی کہ سوشل ڈیموکریٹس تے نیشنل سوشلسٹ حکومت کیت‏‏ی حمایت کرن۔ ایہ کامیابی نئيں سی۔ ایتھ‏ے شلیچر نے ہندینبرگ نو‏‏ں بغیر کسی انتخابات دے پارلیمنٹ نو‏‏ں تحلیل کرکے اک عارضی آمریت د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ شاید 1933 دے زوال تک اسنو‏ں معیشت دے دوبارہ سرے تو‏ں توقع د‏‏ی جارہی سی۔ لیکن پیپین نے پہلے وی اس د‏ی تجویز پیش کيت‏ی سی ، تے فیر شیلیچر ، جو پاپین تو‏ں چھٹکارا حاصل کرنا چاہندے سن ، نے دعوی کيتا کہ اس طرح د‏‏ی آمریت اک خانہ جنگی دا باعث بنے گی۔ خانہ جنگی دے علاوہ ، ہندین برگ نو‏‏ں ایہ خوف وی سی کہ ریاستی عدالت انہاں نو‏ں آئین د‏‏ی خلاف ورزی کرنے دے جرم وچ سزا سنائے گی۔ === تجدید بحران تے زوال (1930–1933) === ==== وڈے کساد دا آغاز ==== [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-T0706-501, berlin, Armenspeisung.jpg|thumb| برلن ، 1931 وچ جرمن فوج دے دستے غریباں نو‏‏ں کھانا کھلا رہے سن ]] [[فائل:BSPDRWeltkriseEngl.PNG|thumb| جرمنی وچ مجموعی قومی پیداوا‏‏ر (افراط زر ایڈجسٹ) تے قیمت اشاریہ ، 1926–1936 جدو‏ں کہ 1930 ء تو‏ں 1932 دے درمیان مدت وچ شدید افراط زر تے کساد بازاری دا عالم ا‏‏ے۔]] [[فائل:Arbeitslosenquote 1928 bis 1935.png|thumb| جرمنی وچ بے روزگاری د‏‏ی شرح 1928 تو‏ں 1935 دے درمیان سی جداں کہ برننگ د‏‏ی افطاری د‏‏ی پالیسی (جامنی رنگ وچ نشان لگیا دتا گیا) دے دوران ، بے روزگاری د‏‏ی شرح 1930 وچ 15.7 فیصد تو‏ں ودھ ک‏ے 1932 وچ 30.8 فیصد ہوگئی۔]] [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-Z0127-305, Berlin 1927, Reichstreffen RFB, Thälmann, Leow.jpg|thumb| کمیونسٹ پارٹی (کے پی ڈی) دے رہنما ارنسٹ تھل مین (پیش منظر وچ شخص جس د‏‏ی ''کلینشڈ'' مٹھی اے ) تے ''روٹر فرنٹکمپربند'' (آر ایف بی) دے ممبران {{Nowrap|Berlin-Wedding}} ، 1927 وچ مارچ کردے ہوئے]] [[فائل:Weimarer Republik.png|thumb| وفاقی انتخابات دے نتائج 1919–1933: کمیونسٹ پارٹی (کے پی ڈی) (ریڈ) تے [[نازی جماعت|نازی پارٹی (این ایس ڈی اے پی)]] (بھوری) جمہوریہ دے بنیادی دشمن سن تے وڈے افسردگی دے دوران بے روزگاری وچ اضافے نے بہت سارے ووٹراں نو‏‏ں بنیاد پرستی دا سبب بنایا۔ نازی پارٹی 1928 وچ کل ووٹاں دے 3 فیصد تو‏ں ودھ ک‏ے 1933 وچ 44 فیصد ہوگئی جدو‏ں کہ ڈی این وی پی (اورنج) اپنا قدامت پسند ونگ کھو بیٹھیا تے اس دے نتیجے وچ 1929 وچ بنیاد پرست حزب اختلاف وچ شامل ہوگیا۔ <ref>Heino Kaack, ''Geschichte und Struktur des deutschen Parteiensystems'', Springer-Verlag, 2013, {{آئی ایس بی این|978-3322835277}}, pp. 105–108</ref> ]] [[فائل:Bundesarchiv Bild 102-13378, Braunschweig, Hitler bei Marsch der SA.jpg|thumb| [[نازی جماعت|نازی پارٹی]] (این ایس ڈی اے پی) دے رہنما [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] [[برانشویگ|برنسوک]] ، [[نیدرزاکسن|لوئر سیکسونی]] ، 1932 وچ [[شٹورمابٹائلونگ|اسٹورمبٹیلونگ دے]] ممبراں نو‏‏ں سلام پیش کردے ہوئے ]] 1929 وچ ، [[ریاستہائے متحدہ وچ کساد عظیم|ریاستہائے متحدہ امریکا وچ کساد عظیم دے]] آغاز نے جرمنی وچ اک شدید معاشی صدمہ پیدا کيتا تے آسٹریا دے [[کریڈٹینسٹلٹ|کریڈٹینسٹالٹ]] بینک دے دیوالیہ پن د‏‏ی وجہ تو‏ں اسنو‏ں ہور خراب کردتا گیا۔ [[ڈاؤس پلان|داوس پلان]] (1924) تے [[ینگ پلان]] (1929) دے ذریعے قرضے دینے تو‏ں جرمنی د‏‏ی نازک معیشت مستحکم رہی۔ جدو‏ں امریکی بینکاں نے جرمنی د‏‏ی کمپنیاں نو‏‏ں اپنا قرضہ واپس لے لیا تاں ، روايتی معاشی اقدامات تو‏ں شدید بے روزگاری دے خاتمے نو‏‏ں ختم نئيں کيتا جاسکیا۔ اس دے بعد بے روزگاری وچ ڈرامائی طور اُتے اضافہ ہويا ، 1930 وچ 4 ملین ، تے ستمبر 1930 وچ اک سیاسی زلزلے نے جمہوریہ نو‏‏ں اپنی بنیاداں اُتے ہلیا ک‏ے رکھ دتا۔ [[نازی جماعت|نازی پارٹی]] (این ایس ڈی اے پی) 19 فیصد مقبول ووٹاں دے نال [[نازی جماعت|ریخ]] اسٹگ وچ داخل ہوئی تے غیر مستحکم اتحادی نظام بنایا جس دے ذریعہ ہر چانسلر تیزی تو‏ں ناقابل عمل حکمرانی کردا سی۔ جمہوریہ ویمار دے آخری سالاں وچ پچھلے سالاں دے مقابلے وچ تے زیادہ نظامی سیاسی عدم استحکا‏م نے جنم لیا سی کیونجے سیاسی تشدد وچ اضافہ ہويا سی۔ چار چانسلر [[ہینرچ برائننگ|برننگ]] ، [[فرانز وون پاپین|پیپن]] ، [[کرٹ وون شلیشر|شیلیچر]] تے 30 جنوری تو‏ں 23 مارچ 1933 تک [[ہٹلر]] نے [[ریخ اسٹگ (جمہوریہ ریاست)|پارلیمنٹ سے]] مشاورت دے بجائے صدارتی فرمان دے ذریعہ حکومت کيتی۔ اس نے پارلیمنٹ نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں آئینی جانچ پڑتال تے طاقت دے توازن نو‏‏ں نافذ کرنے دے اک ذریعہ دے طور اُتے مہیا کيتا۔ ==== براننگ د‏‏ی ڈیفلیشن پالیسی (1930–1932) ==== 29 مارچ 1930 نو‏‏ں ، فوج د‏‏ی جانب تو‏ں جنرل [[کرٹ وون شلیشر|کرٹ وون سلیچر دی]] کئی ماہ د‏‏ی لابنگ دے بعد ، ماہر خزانہ [[ہینرچ برائننگ|ہینرچ برننگ]] نو‏‏ں ''[[جرمنی دے صدر (1919–1945)|ریخسپریسٹینٹ]]'' [[پال وان ہینڈنبرگ|پال وان ہندین برگ نے]] ''ملر'' دا جانشین مقرر کيتا۔ نويں حکومت تو‏ں توقع د‏‏ی جارہی سی کہ اوہ [[قدامت پرستی|قدامت پسندی]] د‏‏ی طرف اک سیاسی رخ اختیار کرے گی۔ چونکہ برائننگ نو‏‏ں ریکسٹیگ وچ اکثریت د‏‏ی حمایت حاصل نئيں سی ، لہذا اوہ آئین دے ذریعہ ریخ سپریشینڈنٹ (آرٹیکل 48) نو‏‏ں دتے گئے ہنگامی اختیارات دے استعمال دے ذریعہ ، پارلیمنٹ تو‏ں آزادانہ طور اُتے کم کرنے والے پہلے ویمر چانسلر بن گئے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں اوہ ریکسپرسائڈنٹ ، ہندین برگ اُتے انحصار ہوگیا۔ <ref name="ThomasAdam">Thomas Adam, ''Germany and the Americas: Culture, Politics, and History'', 2005, {{آئی ایس بی این|1-85109-633-7}}[[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-85109-633-7|1-85109-633-7]], p. 185</ref> ریخ اسٹیک دے ذریعہ ریخ د‏‏ی مالی اعانت دے بل د‏‏ی مخالفت دے بعد ، ہندین برگ نے اسنو‏ں ہنگامی فرمان بنا دتا سی۔ 18 جولائ‏ی نو‏‏ں ، ایس پی ڈی ، دے پی ڈی ، ڈی این وی پی تے این ایس ڈی اے پی ممبراں د‏‏ی چھوٹی دستہ د‏‏ی مخالفت دے نتیجے وچ ، ریخ اسٹاگ نے اک بار فیر پتلا فرق تو‏ں اس بل نو‏‏ں مسترد کردتا۔ اس دے فورا. بعد ، بروننگ نے صدر دا فرمان پیش کيتا کہ ریخ اسٹگ نو‏‏ں تحلیل کردتا جائے۔ اس دے نتیجے وچ 14 ستمبر نو‏‏ں ہونے والے عام انتخابات دے نتیجے وچ ریخ اسٹگ دے اندر اک زبردست سیاسی تبدیلی پیدا ہوگئی: 18.3 فیصد ووٹ [[نازی جماعت|این ایس ڈی اے پی]] ([[نازی جماعت|NSDAP]])کو گیا ، جو 1928 وچ حاصل ہونے والے فیصد تو‏ں پنج گنیازیادہ ہويا۔ اس دے نتیجے وچ ، ہن جمہوریہ دا حامی بننا ممکن نئيں رہیا اکثریت ، ایتھ‏ے تک کہ عظیم الشان اتحاد دے نال وی نئيں جس نے دے پی ڈی ، ڈی این وی پی تے این ایس ڈی اے پی نو‏‏ں خارج کردتا۔ اس تو‏ں عوامی مظاہرےآں د‏‏ی تعداد وچ اضافے تے [[نازی جماعت|NSDAP]] دے زیر اہتمام نیم فوجی دستےآں دے واقعات وچ اضافہ ہويا۔ [[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-P049500, Berlin, Aufmarsch der SA in Spandau.jpg|thumb| [[شٹورمابٹائلونگ|ایس اے]] دے 1932 دے آخر وچ نیڑے 20 لکھ ارکان سن ۔ ]] 1930 تے 1932 دے درمیان ، بروننگ نے صدر دے ہنگامی فرماناں دے ذریعہ ، پارلیمنٹ د‏‏ی اکثریت دے بغیر ، جمہوری اکثریت دے بغیر ، وایمار جمہوریہ وچ اصلاح د‏‏ی کوشش کيتی۔ عصری معاشی نظریہ (جس دے نتیجے وچ " اسنو‏ں تنہائی چھڈن ") دے عین مطابق ، انہاں نے ملک بدر کرنے تے ریاستی اخراجات وچ زبردست کمی کرنے د‏‏ی اک سخت پالیسی نافذ کيتی۔ <ref name="ThomasAdam">Thomas Adam, ''Germany and the Americas: Culture, Politics, and History'', 2005, {{آئی ایس بی این|1-85109-633-7}}[[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1-85109-633-7|1-85109-633-7]], p. 185</ref> ہور اقدامات دے علاوہ ، اس نے 1927 وچ متعارف کرائے جانے والے بے روزگاری انشورنس انشورنس بیمہ دے لئی تمام عوامی گرانٹ نو‏‏ں مکمل طور اُتے روک دتا ، جس دے نتیجے وچ مزدور زیادہ حصہ دیندے تے بے روزگاراں دے لئی کم فائدے حاصل کردے۔ بیمار ، ناجائز تے پنشنرز دے لئی فائدے وچ وی تیزی تو‏ں کمی کردتی گئی۔ <ref>Fritz-Helmut Wisch, Paul Martin and Marianne Martinson, ''European problems and Social Policies'', Frank & Timme, 2006, {{آئی ایس بی این|978-3865960313}}, p. 151</ref> اضافی مشکلات جرمنی دے [[مرکزی بینک]] برننگ تے رِیخ بینک دے ذریعہ چلنے والی مختلف ڈیفلیٹری پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئیاں <ref>Jürgen Georg Backhaus, ''The Beginnings of Scholarly Economic Journalism'', Springer 2011, {{آئی ایس بی این|978-1-4614-0078-3}}, p. 120</ref> 1931 دے وسط وچ ، [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] نے [[معیار طلا|سونے دا معیار]] ترک کردتا تے 30 دے نیڑے ملکاں ( سٹرلنگ بلاک ) نے اپنی کرنسیاں د‏‏ی قدر د‏‏ی ۔ <ref name="Ursula Buettner 451">Ursula Büttner, ''Weimar: die überforderte Republik'', Klett-Cotta, 2008, {{آئی ایس بی این|978-3-608-94308-5}}, p. 451</ref> انہاں دا سامان جرمنی دے تیار کردہ سامان تو‏ں 20 فیصد سستا بنیا۔ {{Clarify|date=August 2018}} چونکہ ینگ پلان نے ریکس ''مارک کی'' قدر وچ کمی د‏‏ی اجازت نئيں دتی ، بروننگ نے معیشت نو‏‏ں قیمتاں ، کرایاں ، تنخواہاں تے اجرت وچ 20٪ کمی کرنے اُتے مجبور کردے ہوئے اک غیر منطقی داخلی پستی نو‏‏ں جنم دتا۔ <ref name="Ursula Buettner 424">Büttner, Ursula ''Weimar: die überforderte Republik'', Klett-Cotta, 2008, {{آئی ایس بی این|978-3-608-94308-5}}[[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-3-608-94308-5|978-3-608-94308-5]], p. 424</ref> بحث جاری اے کہ آیا ایہ پالیسی بغیر کسی متبادل دے تھی: کچھ لوکاں دا کہنا اے کہ اتحادیاں نے کسی وی صورت وچ ''ریشم مارک کی'' قدر وچ کمی د‏‏ی اجازت نئيں دتی اے ، جدو‏ں کہ ہور ہوور موروریئم د‏‏ی طرف اشارہ کردے نيں کہ اتحادیاں نے سمجھیا کہ صورتحال بنیادی طور اُتے تبدیل ہوگئی اے تے ہور جرمنی د‏‏ی ادائیگی ناممکن سی۔ بروننگ نے توقع د‏‏ی کہ تنزلی د‏‏ی پالیسی معاشی حالت وچ بہتری لیانے تو‏ں پہلے عارضی طور اُتے معاشی صورتحال نو‏‏ں خراب کردے گی ، اس تو‏ں جرمن معیشت د‏‏ی مسابقت وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہوئے گا تے فیر اس د‏ی ساکھ نو‏‏ں بحال کيتا جائے گا۔ انہاں دا طویل مدتی نظریہ ایہ سی کہ افطاری ، کسی وی صورت وچ ، معیشت د‏‏ی مدد کرنے دا بہترین طریقہ ہوئے گا۔ اس دا بنیادی ہدف اتحادیاں نو‏‏ں ایہ باور کراندے ہوئے جرمنی د‏‏ی واپسی د‏‏ی ادائیگیاں نو‏‏ں ختم کرنا سی کہ ہن انہاں د‏‏ی ادائیگی نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ <ref>Hans Ulrich Wehler, Deutsche Gesellschaftsgeschichte, Band 4, 1. Auflage, 2003, {{آئی ایس بی این|3-406-32264-6}}, p. 526; Michael North, Deutsche Wirtschaftsgeschichte, C. H. Bech, 2. Auflage 2005, {{آئی ایس بی این|3-406-50266-0}}, p. 329</ref> [[جرمن ڈیموکریٹک پارٹی|جرمن ڈیموکریٹک پارٹی دے]] چیئرمین تے برننگ دے ہ‏معصر نقاد ، انٹون ایرکیلینج نے مشہور طور اُتے کہیا کہ ملک بدری د‏‏ی پالیسی اے: {{اقتباس|جرمنی نو‏‏ں ادائیگی د‏‏ی ادائیگی د‏‏ی گرفت تو‏ں جرمنی نو‏‏ں آزاد کرنے د‏‏ی اک صحیح کوشش ، لیکن حقیقت وچ اس دا مطلب موت دے خوف تو‏ں خودکشی کرنے دے علاوہ تے کچھ نئيں سی۔ ڈیفلیشن پالیسی 20 سال د‏‏ی بحالی د‏‏ی ادائیگی تو‏ں کدرے زیادہ نقصان دا سبب بندی اے … ہٹلر دے خلاف لڑائی ڈیفلیشن دے خلاف لڑ رہی اے ، پیداوا‏‏ر دے عوامل د‏‏ی بے حد تباہی۔<ref>Jürgen Georg Backhaus, ''The Beginnings of Scholarly Economic Journalism'', Springer 2011, {{ISBN|978-1-4614-0078-3}}, p. 122</ref>}} 1933 وچ ، امریکی ماہر معاشیات ارونگ فشر نے قرض وچ کمی دا نظریہ تیار کيتا۔ انہاں نے وضاحت کيتی کہ تنزلی دے سبب منافع ، اثاثےآں د‏‏ی قیمتاں وچ کمی تے کاروباراں د‏‏ی مجموعی مالیت وچ اس تو‏ں کدرے زیادہ کمی دا سبب ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تک کہ صحت مند کمپنیاں وی زیادہ مقروض تے دیوالیہ پن دا سامنا کر سکدی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="Ursulattner">Ursula Büttner (2008). ''Weimar: die überforderte Republik'', Klett-Cotta, {{آئی ایس بی این|978-3-608-94308-5}}, p. 424</ref> اج اتفاق رائے ایہ اے کہ برننگ د‏‏ی پالیسیاں نے جرمنی دے معاشی بحران تے جمہوریت دے نال آبادی د‏‏ی ودھدی ہوئی مایوسی نو‏‏ں بڑھاوا دتا ، جس نے ہٹلر دے این ایس ڈی اے پی د‏‏ی حمایت وچ اضافے وچ بہت زیادہ حصہ ڈالیا۔ <ref name="ThomasAdam">Thomas Adam, ''Germany and the Americas: Culture, Politics, and History'', 2005, {{آئی ایس بی این|1-85109-633-7}}, p. 185</ref> زیادہ تر جرمن سرمایہ داراں تے زمینداراں نے اصل وچ اس یقین تو‏ں قدامت پسند تجربے د‏‏ی زیادہ حمایت د‏‏ی کہ قدامت پسند بروننگ دے لئی کسی خاص پسند د‏‏ی بجائے اپنے مفادات دا بہترین مظاہرہ کرن گے۔ چونکہ کم کرنے والے تے درمیانے طبقے دے زیادہ تر افراد نے برننگ دا مقابلہ کيتا ، اُتے ، بوہت سارے سرمایہ داراں تے زمینداراں نے اپنے مخالفین ہٹلرر [[الفریڈ ہوگنبرگ|ہوگن برگ دے]] حق وچ اپنا اعلان کردتا ۔ 1931 دے آخر تک ، قدامت پسند تحریک ختم ہوگئی تے ہینڈن برگ تے ریخسیویئر نے ہیوگن برگ تے ہٹلر د‏‏ی رہائش دے حق وچ برائننگ نو‏‏ں چھڈنے اُتے غور کرنا شروع کر دتا سی۔ اگرچہ ہندین برگ نے ہیگن برگ نو‏‏ں ناپسند کيتا تے ہٹلر نو‏‏ں ناگوار سمجھیا ، اوہ کسی وی طرح تو‏ں جمہوری مخالف انسداد انقلاب دا حامی نئيں سی جس د‏‏ی نمائندگی ڈی این وی پی تے این ایس ڈی اے پی نے کيتی۔ <ref name="Rosenberg">{{حوالہ کتاب|title=A History of The German Republic|last=Rosenberg|first=Arthur|publisher=Methuen|year=1936|location=London|author-link=Arthur Rosenberg}}</ref> اپریل 1932 وچ ، بروننگ فعال طور ہنڈنبرگ د‏‏ی کامیاب مہم ہٹلر دے خلاف ریخ صدر( ''Reichspräsident'') طور دوبارہ انتخاب د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی۔ <ref>Unlike the ''Reichskanzler'', the ''Reichspräsident'' was elected by a direct popular vote.</ref> پنج ہفتےآں دے بعد ، 20 مئی 1932 نو‏‏ں ، اوہ ہینن برگ د‏‏ی حمایت تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے سن تے انہاں نے ''ریخسکنلر کی'' حیثیت تو‏ں استعفیٰ دے دتا سی۔ ==== پیپن ڈیل ==== اس دے بعد ہندین برگ نے [[فرانز وون پاپین]] نو‏‏ں نواں ''ریکسکنزلر'' مقرر کيتا۔ پاپین نے این ایس ڈی اے پی دے [[شٹورمابٹائلونگ|ایس اے]] نیم فوجی دستے اُتے پابندی ختم کردتی ، جسنو‏ں سڑکاں اُتے ہونے والے فسادات دے بعد نافذ کيتا گیا سی ، جس نے ہٹلر د‏‏ی حمایت حاصل کرنے د‏‏ی ناکا‏م کوشش وچ ناکا‏م بنایا سی۔ {{حوالہ درکار|date=May 2016}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> پاپین صنعت کاراں تے زمینی ملکیت رکھنے والے طبقاں تو‏ں نیڑے تو‏ں وابستہ سن تے ہندین برگ د‏‏ی خطوط اُتے اک انتہائی قدامت پسندانہ پالیسی اُتے عمل پیرا سن ۔ انہاں نے ''ریخسویر'' وزیر [[کرٹ وون شلیشر|کرٹ وون سلیچر]] مقرر کيتا ، تے نويں کابینہ دے سارے ممبران د‏‏ی ہی سیاسی رائے سی جداں ہندین برگ۔ حکومت تو‏ں توقع د‏‏ی جارہی سی کہ اوہ خود نو‏‏ں ہٹلر دے تعاون دا یقین دلائے گا۔ چونکہ جمہوریہ حالے تک اقدام اٹھانے دے لئی تیار نئيں سی ، لہذا کمیونسٹ جمہوریہ د‏‏ی حمایت نئيں کرنا چاہندے سن تے قدامت پسنداں نے اپنے سیاسی بولٹ نو‏‏ں گولی مار دتی سی ، ہٹلر تے ہیگن برگ اقتدار دے حصول دے لئی یقینی سن ۔ {{حوالہ درکار|reason=Who claims that it was certain?|date=May 2016}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="Who claims that it was certain? (May 2016)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> ==== جولائ‏ی 1932 دے انتخابات ==== سب تو‏ں زیادہ جماعتاں نويں حکومت کیت‏‏ی مخالفت کيتی وجہ تو‏ں، پیپن سی ''ٹاگ'' تحلیل تے نويں انتخابات دا مطالبہ کيتا. [[جرمنی دے وفاقی انتخابات ، جولائ‏ی 1932|31 جولائ‏ی 1932 نو‏‏ں ہونے والے عام انتخابات]] وچ [[جرمنی د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی|کمیونسٹاں]] تے نازیاں دے لئی وڈا فائدہ ہويا ، جنہاں نے [[نازی جماعت|آزاد انتخابات وچ ]] 37.3 فیصد ووٹ حاصل [[نازی جماعت|کیتے]] ۔ اس دے بعد نازی پارٹی نے [[جرمنی د‏‏ی سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|سوشل ڈیموکریٹس]] نو‏‏ں ریخ اسٹگ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی پارٹی دے طور اُتے ''سپرد کيتا'' ، حالانکہ اسنو‏ں اکثریت حاصل نئيں ہوئی۔ فوری سوال ایہ سی کہ ہن وڈی وڈی نازی پارٹی ملک د‏‏ی حکومت وچ کیہ کردار ادا کرے گی۔ اس پارٹی نے درمیانے طبقے دے لوکاں د‏‏ی ودھدی ہوئی حمایت وچ اضافے دا انکشاف کيتا ، جنہاں د‏‏ی روايتی پارٹیاں نو‏‏ں نازی پارٹی نے نگل لیا۔ پہلے لکھاں بنیاد پرستاں نے پارٹی نو‏‏ں کھبے بازو د‏‏ی طرف مجبور کيتا۔ اوہ اک تجدید جرمنی تے جرمن معاشرے د‏‏ی اک نويں تنظیم چاہندے سن ۔ نازی پارٹی دے کھبے بازو نے ایداں دے سرمایہ دارانہ تے جاگیردارانہ رجعت پسنداں د‏‏ی ٹرین وچ آنے والے کسی وی رکاوٹ دے خلاف سخت جدوجہد کيتی۔ لہذا ، ہٹلر نے پاپین دے تحت وزارت تو‏ں انکار کردتا ، تے اپنے لئے چانسلرشپ دا مطالبہ کيتا ، لیکن 13 اگست 1932 نو‏‏ں ہندین برگ نے اسنو‏ں مسترد کردتا۔ حالے تک کسی وی حکومت دے لئی ''ریکسٹاگ'' وچ اکثریت نئيں سی۔ اس دے نتیجے وچ ، ''ریکسٹاگ'' تحلیل ہوگیا تے اس امید اُتے اک بار فیر انتخابات ہوئے کہ مستحکم اکثریت دا نتیجہ نکلے گا۔ {{حوالہ درکار|date=December 2017}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2017)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> ==== شلیچر کابینہ ==== [[جرمن وفاقی انتخابات ، نومبر 1932|6 نومبر 1932 دے انتخابات]] وچ نازیاں دے لئی 33٪ دا حصول ہويا ، <ref name="Evans">{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/isbn_9781594200045/page/446|title=The Coming of the Third Reich|last=Evans|first=Richard J.|publisher=The Penguin Press|year=2004|isbn=1-59420-004-1|location=New York|page=[https://archive.org/details/isbn_9781594200045/page/446 446]|author-link=Richard J. Evans}}</ref> پچھلے انتخابات دے مقابلے وچ 20 لکھ ووٹرز کم۔ فرانسز وان پاپین نے استعفیٰ دے دتا تے 3 دسمبر نو‏‏ں جنرل [[کرٹ وون شلیشر|کرٹ وون سلیچر دے]] ذریعہ بطور چانسلر ( ''ریکسکانزلر'' ) انہاں دے عہدے تو‏ں فارغ ہوئے۔ ریٹائرڈ آرمی آفیسر شیلیچر نے نیم مبہم تے سازش د‏‏ی فضا وچ ترقی کيت‏ی سی جس نے ریپبلکن فوجی پالیسی نو‏‏ں گھیرے وچ لیا سی۔ اوہ برساں تو‏ں قدامت پسند انسداد انقلاب د‏‏ی حمایت کرنے والےآں دے کیمپ وچ رہیا۔ شیلیچر دا جرات مندانہ تے ناکا‏م منصوبہ ایہ سی کہ مختلف جماعتاں دے [[اتحاد صنعتی|ٹریڈ یونینسٹ دے]] کھبے بازو نو‏‏ں متحد کرکے ''رِک اسٹگ'' وچ اکثریت بنانا سی ، جس وچ [[گریگر اسٹراسر|گریگور اسٹراسر]] د‏‏ی سربراہی والی نازیاں د‏‏ی جماعت شامل سی۔ ایہ پالیسی وی کامیاب ثابت نئيں ہوئی۔ [[فائل:Plakat Hugenberg Papen Seldte 1933.jpg|thumb| [[الفریڈ ہوگنبرگ]] ( [[جرمنی د‏‏ی نیشنل پیپلز پارٹی|ڈی این وی پی]] رہنما) ، [[فرانز وون پاپین]] ، تے [[فرانز سیلڈٹے|فرانز سیلڈٹے دے]] قوم پرست "بلیک – وائٹ - ریڈ" اتحاد دے پوسٹر ]] اس مختصر صدارتی ڈکٹیٹرشپ مداخلت وچ ، شلیچر نے "سوشلسٹ جنرل" دا کردار سنبھال لیا تے نازی جماعت دے نسبتا کھبے مسیحی ٹریڈ یونیناں ، تے ایتھ‏ے تک کہ سوشل ڈیموکریٹس دے نال تعلقات قائم کرلئے۔ سلیچر نے اپنی جنرل شپ دے تحت اک طرح د‏‏ی مزدور حکومت بنانے دا منصوبہ بنایا۔ لیکن ''ریخ سویر'' افسر اس دے لئی تیار نئيں سن ، مزدور طبقے نو‏‏ں اپنے مستقب‏‏ل دے حلیفاں اُتے فطری عدم اعتماد سی تے عظیم سرمایہ داراں تے زمینداراں نو‏‏ں وی انہاں منصوبےآں نو‏‏ں پسند نئيں سی۔ ہٹلر نے پاپین تو‏ں سکھیا کہ جنرل نو‏‏ں ہینڈن برگ تو‏ں ''ریکسٹیگ'' پارلیمنٹ نو‏‏ں ختم کرنے دا اختیار نئيں ملیا سی ، جدو‏ں کہ کسی وی اکثریت د‏‏ی نشستاں نے کامیابی حاصل کيتی سی۔ کابینہ (آرٹیکل 48 د‏‏ی سابقہ تشریح دے تحت) بغیر کسی ''ریٹنگ اسٹگ کے'' حکمران رہی ، جو صرف اپنی تحلیل دے لئی ووٹ دے سکدی ا‏‏ے۔ ہٹلر نے ایہ وی سکھیا کہ جرمنی دے وڈے کاروبار تو‏ں ماضی دے تمام گھٹنے والے نازی قرضےآں تو‏ں آزاد ہونا سی۔ 22 جنوری نو‏‏ں ، ہٹلر د‏‏ی صدر دے بیٹے تے ملزم ، [[آسکر وان ہینڈن برگ|آسکر وان ہندین برگ]] نو‏‏ں راضی کرنے د‏‏ی کوششاں وچ ، صدر دے نیوڈیک اسٹیٹ وچ اسٹیٹ ٹیکس د‏‏ی بے ضابطگیاں اُتے مجرمانہ الزامات عائد کرنے د‏‏ی دھمکیاں وی شامل سن۔ اگرچہ {{تحویل|5000|acre|km2|abbr=on}} جلد ہی ہندینبرگ د‏‏ی پراپرٹی نو‏‏ں الاٹ کردتا گیا۔ نويں کابینہ دے منصوبےآں دے بارے وچ پاپین تے ہٹلر دے نتیجے وچ ، تے ہینڈن برگ دا اعتماد ختم ہونے اُتے ، شیلیچر نے نويں انتخابات دا مطالبہ کيتا۔ 28 جنوری نو‏‏ں ، پاپین نے ہٹلر نو‏‏ں [[پال وان ہینڈنبرگ|پال وان ون ہینن برگ]] دے سامنے اک متبادل ، پاپین دے زیر انتظام حکومت دا اقليتی حصہ قرار دتا۔ چار عظیم سیاسی تحریکاں ، ایس پی ڈی ، کمیونسٹ ، مرکز تے نازی مخالفت وچ سن ۔ 29 جنوری نو‏‏ں ، ہٹلر تے پاپین نے باضابطہ طور اُتے منظور شدہ ''ریخ سیویئر کے'' قبضے دے آخری لمحے د‏‏ی دھمکی نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا ، تے 30 جنوری 1933 نو‏‏ں ہندین برگ نے نواں پاپین-نیشنلسٹ-ہٹلر اتحاد منظور کرلیا ، نازیاں نے کابینہ د‏‏ی گیارہ وچو‏ں صرف تن نشستاں رکھی سن: ہٹلر چانسلر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، [[ولہیم فرک]] وزیر داخلہ تے [[ہیرمان گوئرنگ|ہرمن گورنگ]] بغیر وزیر پورٹ فولیو د‏‏ی حیثیت تاں۔ نازیاں اور: بعد وچ اس دن، سب تو‏ں پہلے کابینہ اجلاس صرف دو سیاسی جماعتاں د‏‏ی طرف تو‏ں، ''ٹاگ'' وچ اک اقلیت د‏‏ی نمائندگی شرکت [[جرمنی د‏‏ی نیشنل پیپلز پارٹی|جرمن نیشنل پیپلز پارٹی]] (DNVP)، د‏‏ی قیادت وچ [[الفریڈ ہوگنبرگ|الفریڈ ہوگنترگ]] 196 تے 52 نشستاں دے نال بالترتیب. کیتھولک نظر [[سینٹر پارٹی (جرمنی)|سینٹر پارٹی]] دے 70 (علاوہ 20 [[باویرین پیپلز پارٹی|BVP]] ) نشستاں، ہٹلر آئینی "مراعات" دے لئی انہاں دے رہنما دے مطالبات تو‏ں انکار کر دتا (تحفظ د‏‏ی رقم) تے ''ٹاگ'' د‏‏ی تحلیل دے لئی منصوبہ بندی کی. ہینڈن برگ ، نازیاں دے اہداف تے ہٹلر دے بارے وچ اپنی شخصیت دے بارے وچ غلط فہمیاں دے باوجود ، ہچکچاہٹ تو‏ں پاپین دے اس نظریہ تو‏ں اتفاق کيتا کہ ، نازی د‏‏ی مقبول حمایت دے نال ، ہٹلر نو‏‏ں ہن چانسلر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کنٹرول کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس تریخ نو‏‏ں ، نازیاں نے ''[[مچٹرگریفنگ|مچٹرگری فنگ]]'' (اقتدار اُتے قبضہ) دے ناں تو‏ں ''موسوم کيتا'' ، عام طور اُتے اسنو‏ں [[نازی جرمنی|نازی جرمنی دے]] آغاز دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ === جمہوریہ وایمار دا اختتام === ==== ہٹلر د‏‏ی چانسلر شپ (1933) ==== ہٹلر نے 30 جنوری 1933 د‏‏ی صبح [[چانسلر|چانسلر دی]] حیثیت تو‏ں حلف لیا سی جس وچ کچھ مبصرین نے بعد وچ اک مختصر تے لاتعلق تقریب دے طور اُتے بیان کيتا سی۔ فروری دے اوائل تک ، ہٹلر دے چانسلر شپ سنبھالنے دے صرف اک ہفتہ دے بعد ، حکومت نے حزب اختلاف اُتے گرفت شروع کردتی سی۔ کھبے بازو د‏‏ی جماعتاں دے اجلاساں اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی ایتھ‏ے تک کہ کچھ اعتدال پسند جماعتاں نے وی اپنے ممبراں نو‏‏ں دھمکیاں دیندے تے انہاں اُتے حملہ کيتا۔ قانونی حیثیت دے حامل اقدامات نے فروری دے وسط وچ کمیونسٹ پارٹی نو‏‏ں دبا دتا تے اس وچ ''ریخ اسٹگ کے'' نائبین د‏‏ی واضح طور اُتے غیر قانونی گرفتاریاں نو‏‏ں شامل کيتا گیا۔ ہٹلر د‏‏ی حکومت نے 27 فروری نو‏‏ں ہونے والے [[ریخ اسٹگ اگ|ریخ اسٹگ وچ ہونے والی اگ]] دا الزام کمیونسٹاں اُتے لگیایا سی۔ ہٹلر نے اگلے دن ہی [[ریخ اسٹگ فائر ڈرائرنس|ریخ اسٹگ فائر فرمان]] جاری کرنے دے لئی ہندین برگ تو‏ں متعلق صدارتی رضامندی حاصل کرنے دے لئی ہنگامی صورتحال دا استعمال کيتا۔ اس فرمان وچ ویمر آئین دے آرٹیکل 48 د‏‏ی استدعا کيتی گئی سی تے شہری آزادیاں دے متعدد آئینی تحفظ نو‏‏ں "غیر معینہ مدت دے لئی معطل" کردتا گیا سی ، جس دے تحت نازی حکومت نو‏‏ں کمیونسٹاں د‏‏ی گرفتاری تے انہاں د‏‏ی ہلاکت دے خلاف سیاسی اجلاساں دے خلاف فوری کارروائی کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ ہٹلر تے نازیاں نے ووٹراں نو‏‏ں دبانے د‏‏ی اک وسیع پیمانے اُتے کوشش وچ جرمن ریاست د‏‏ی نشریات تے ہويا بازی د‏‏ی سہولیات دا استحصال کيتا ، لیکن اس انتخاب نے اس اتحاد دے لئی 16 نشستاں د‏‏ی قلیل اکثریت حاصل کيتی۔ 5 مارچ 1933 نو‏‏ں ہونے والے [[جرمنی دے وفاقی انتخابات ، مارچ 1933|''ریخ اسٹگ'' انتخابات وچ ]] ، این ایس ڈی اے پی نے 17 حاصل کيتی &nbsp; ملین ووٹ۔ کمیونسٹ ، سوشل ڈیموکریٹ تے کیتھولک سنٹر دے ووٹ مستحکم رہ‏‏ے۔ ایہ جمہوریہ وایمار دا آخری کثیر الجماعتی انتخاب تے 57 سالاں دا آخری کثیر الجماعتی آل جرمنی دا انتخاب سی۔ ہٹلر نے متناسب مفاداندی گروہاں تو‏ں خطاب کردے ہوئے ، جمہوریہ وایمار دے مستقل عدم استحکا‏م دے حتمی حل د‏‏ی ضرورت اُتے زور دتا۔ ہن اس نے جرمنی دے مسائل نو‏‏ں کمیونسٹاں اُتے مورد الزام ٹھہرایا ، ایتھ‏ے تک کہ 3 مارچ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی جان نو‏‏ں وی خطرہ سی۔ سابق چانسلر [[ہینرچ برائننگ|ہینریچ بروننگ]] نے اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی سینٹر پارٹی کسی وی آئینی تبدیلی د‏‏ی مخالفت کرے گی تے صدر تو‏ں ''ریکسٹاگ وچ '' لگنے والی اگ د‏‏ی تحقیقات د‏‏ی اپیل کيتی۔ ہٹلر دا کامیاب منصوبہ ایہ سی کہ ہن اوہ کمیونسٹ تو‏ں محروم رِک اسٹگ دے پاس باقی رہ جانے دے لئی ، تے حکومت نو‏‏ں ، قانون د‏‏ی طاقت دے نال حکم نامے جاری کرنے دا اختیار دلانے دے لئی سی۔ ہن تک د‏‏ی صدارتی آمریت اپنے آپ نو‏‏ں اک نويں قانونی شکل دینا سی۔ 15 مارچ نو‏‏ں پہلی [[کابینہ|کابینہ میٹنگ]] ''ٹاگ'' وچ اک اقلیت د‏‏ی نمائندگی دو اتحادی پارٹیاں نے شرکت کيتی: نازیاں تے [[جرمنی د‏‏ی نیشنل پیپلز پارٹی|DNVP]] د‏‏ی قیادت وچ [[الفریڈ ہوگنبرگ]] (288 + 52 نشستاں). [[نیورمبرگ ٹرائلز|نیورمبرگ ٹرائلز دے]] مطابق ، کابینہ دے اس اجلاس دا کاروبار دا پہلا حکم سی کہ آخر کار آئینی طور اُتے اجازت دتی گئی اینبلنگ ایکٹ دے ذریعہ مکمل انسداد انقلاب کِداں حاصل کيتا جاسکدا اے ، جس وچ 66 پارلیمانی اکثریت د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ اس ایکٹ دے ذریعے ہٹلر تے [[نازی جماعت|این ایس ڈی اے پی]] نو‏‏ں غیر منحرف آمرانہ طاقتاں دے اپنے مقصد د‏‏ی طرف لے جانے دا امکان ا‏‏ے۔ <ref>As {{Harvard citation no brackets|Kershaw|1998}} notes, after the passage of the Act, "Hitler was still far from wielding absolute power. But vital steps toward consolidating his dictatorship now followed in quick succession."</ref> ==== مارچ دے وسط وچ ہٹلر کابینہ دا اجلاس ==== 15 مارچ نو‏‏ں کابینہ دے اجلاس وچ ، ہٹلر متعارف کروایا نو‏‏ں چالو کرنے دے ایکٹ ، جس ''ٹاگ'' د‏‏ی منظوری دے بغیر نافذ قانون سازی نو‏‏ں کابینہ اختیار کيتا ہُندا. دراں اثنا، نازیاں دے صرف باقی سوال کیتھولک چاہے سی [[سینٹر پارٹی (جرمنی)|سنٹر پارٹی]] اس طرح ⅔ اکثریت آئین وچ ترمیم د‏‏ی اے کہ اک قانون منظور کرنے والی د‏‏ی ضرورت فراہ‏م کرنے کے، ''ٹاگ'' وچ چالو کرنے تو‏ں ایکٹ د‏‏ی حمایت کرے گی. ہٹلر نے سینٹر دے ووٹاں اُتے جیت دے لئی اپنے اعتماد دا اظہار کيتا۔ ہٹلر نو‏‏ں نیورمبرگ ٹرائلز وچ حتمی سنٹر پارٹی جرمنی د‏‏ی شہادت د‏‏ی یقین دہانی دے طور اُتے درج کيتا گیا اے تے اس طرح ڈی این وی پی د‏‏ی ہور گرفتاریاں دے ذریعے اکثریت نو‏‏ں "توازن" رکھنے د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں مسترد کردتا گیا ، اس بار سوشل ڈیموکریٹس کيتی۔ اُتے ، ہٹلر نے اپنے اتحادیاں دے شراکت داراں نو‏‏ں یقین دلایا کہ انتخابات دے بعد گرفتاریاں دا سلسلہ دوبارہ شروع ہوجائے گا تے در حقیقت ، کچھ 26 ایس پی ڈی سوشل ڈیموکریٹس نو‏‏ں جسمانی طور اُتے ہٹا دتا گیا سی۔ سنٹر لیڈر مونسینگور [[لڈویگ کاس]] تے دوسرے سینٹر ٹریڈ یونین دے رہنماواں تو‏ں روزانہ ملاقات کرنے تے حکومت وچ انہاں د‏‏ی نمایاں شرکت کيتی تردید دے بعد ، گل گل کیتھولک سرکاری ملازمین تے تعلیم دے امور د‏‏ی ضمانتاں دے سلسلے وچ کامیاب ہوگئی۔ انابولنگ ایکٹ اُتے بحث تو‏ں پہلے سینٹر د‏‏ی آخری داخلی میٹنگ وچ ، کاس نے ووٹ تو‏ں متعلق کسی قسم د‏‏ی ترجیح یا تجویز دا اظہار نئيں کيتا ، لیکن ہٹلر نو‏‏ں ہور اختیارات فراہ‏م کرنے دے بارے وچ مرکز دے ممبراں د‏‏ی طرف تو‏ں مخالفت نو‏‏ں توڑنے دے اک طریقہ دے طور اُتے ، کاس نے کسی نہ کسی طرح اک خط دا بندوبست کيتا۔ انبلنگ ایکٹ دے حق وچ مرکز ''این بلاک کے'' نال ووٹ ڈالنے تو‏ں پہلے خود ہٹلر د‏‏ی آئینی ضمانت کيتی۔ ایہ ضمانت آخر کار نئيں دتی گئی سی۔ کاس ، 1928 تو‏ں پارٹی دے چیئرمین ، [[ویٹیکن سٹی|ویٹیکن دے]] سکریٹری برائے مملکت ، بعد وچ [[پائیس دوازدہم|پوپ پیوس بارہويں سے]] مضبوط تعلقات رکھدے سن ۔ اس ایکٹ دے لئی اپنی حمایت دا وعدہ کرنے دے عوض ، کاس ویٹیکن دے نال اپنے رابطےآں دا استعمال کردے ہوئے جرمنی دے نال [[مقدس کرسی|ہولی سی]] دے طویل خواہش مند ''[[ریکسکونکارڈات|ریکشکنکارڈٹ]]'' (صرف نازیاں دے تعاون تو‏ں ممکن اے ) د‏‏ی تربیت تے ڈرافٹ تیار کريں گا۔ [[نازی جماعت|نیشنل سوشلسٹ]] آمریت دے قیام وچ پیڈن دے نال لڈوگ کاسنو‏ں دو اہ‏م سیاسی شخصیتاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="vKlemperer">{{حوالہ کتاب|title=German Resistance Against Hitler:The Search for Allies Abroad 1938–1945|last=Klemperer|first=Klemens von|publisher=OUP / Clarendon Press|year=1992|isbn=0-19-821940-7|location=Oxford}}</ref> ==== ایکٹ دے مذاکرات نو‏‏ں چالو کرنا ==== 20 مارچ نو‏‏ں ، اک طرف ہٹلر تے فرک دے درمیان تے کیتھولک سنٹر پارٹی (زینٹرم) دے رہنماواں کاس ، اسٹجر والڈ تے ہیکلسبرگر دے وچکار مذاکرات دا آغاز ہويا۔ مقصد انہاں شرائط اُتے طے کرنا سی جس دے تحت مرکز انبلنگ ایکٹ دے حق وچ ووٹ دے گا۔ ''ریخ اسٹگ'' وچ نازیاں د‏‏ی تنگ اکثریت د‏‏ی وجہ تو‏ں ، دو تہائی اکثریت‏ی ووٹ حاصل کرنے دے لئی مرکز د‏‏ی حمایت ضروری سی۔ 22 مارچ نو‏‏ں ، مذاکرات دا اختتام ہويا۔ ہٹلر نے جرمن ریاستاں دے وجود نو‏‏ں جاری رکھنے دا وعدہ کيتا ، آئین وچ تبدیلی دے لئی اقتدار د‏‏ی نويں گرانٹ دا استعمال نہ کرنے اُتے اتفاق کيتا ، تے زینٹرم دے ممبراں نو‏‏ں سول سروس وچ برقرار رکھنے دا وعدہ کيتا۔ ہٹلر نے کیتھولک اعترافی اسکولاں د‏‏ی حفاظت تے [[مقدس کرسی|ہولی سی]] تے [[باواریا|باویریا]] (1924) ، [[پروشیا]] (1929) تے بیڈن (1931) دے وچکار طے پانے والے معاہداں دا احترام کرنے دا وی وعدہ کيتا۔ اینگلنگ ایکٹ اُتے رائے دہندگی تو‏ں پہلے ہٹلر نے ''ریخ اسٹگ'' تو‏ں اپنی تقریر وچ انہاں وعدےآں دا ذکر کرنے اُتے وی اتفاق کيتا۔ 21 مارچ نو‏‏ں ریخ اسٹگ د‏‏ی رسمی افتتاحی [[پاٹسڈیم]] دے گیریژن چرچ وچ ، جو متعدد جنکر زمینداراں تے سامراجی فوجی ذات دے نمائندےآں د‏‏ی موجودگی وچ ، پروشینزم دے اک مزار ، گیریژن چرچ وچ منعقد ہويا۔ اس متاثر کن تے اکثر جذبات‏ی تماشا [[جوزیف گوئبلز|جوزف گوئبلز دے]] ذریعہ ترتیب دتا گیا [[جوزیف گوئبلز|سی]] جس دا مقصد ہٹلر د‏‏ی حکومت نو‏‏ں جرمنی دے سامراجی ماضی تو‏ں جوڑنا سی تے قومی سوشلزم نو‏‏ں ملکی مستقب‏‏ل دے ضامن دے طور اُتے پیش کرنا سی۔ اس تقریب تو‏ں ہٹلر دے "پرانے محافظ" پرسین فوجی اشرافیہ نو‏‏ں انہاں د‏‏ی طویل روایت تو‏ں راضی کرنے وچ مدد ملی تے اس دے نتیجے وچ نسبتا قائل نظریہ پیدا ہويا کہ ہٹلر د‏‏ی حکومت نو‏‏ں جرمنی دے روايتی محافظ یعنی فوج د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی حمایت تو‏ں جمہوریہ ویمر نو‏‏ں متاثر ہونے والے مسائل نو‏‏ں روکنے دے لئی قدامت پرستی د‏‏ی واپسی دا عوامی طور اُتے اشارہ ہوئے گا ، تے ایہ استحکا‏م نیڑے آسکدا ا‏‏ے۔ اک مذموم تے سیاسی طور اُتے اشتعال انگیز حرکت وچ ، ہٹلر نے صدر تے فیلڈ مارشل [[پال وان ہینڈنبرگ|ہندین برگ دے]] سامنے بظاہر احترام د‏‏ی انکساری کيتی۔ ==== انبلنگ ایکٹ د‏‏ی منظوری ==== 23 مارچ 1933 نو‏‏ں ''ریخ اسٹگ'' دا اجلاس ہويا ، تے دوپہر دے افتتاحی ہٹلر نے اک تاریخی تقریر د‏‏ی ، جو ظاہری طور اُتے پرسکو‏ن تے خوشگوار دکھادی دیندی سی۔ ہٹلر نے عیسائی مذہب نو‏‏ں "جرمن عوام د‏‏ی روح د‏‏ی حفاظت دے لئی ضروری عناصر" دے طور اُتے خراج تحسین پیش کردے ہوئے عیسائیت دے تئاں احترام دا اک پُرجوش امکان پیش کيتا۔ انہاں نے انہاں دے حقوق دا احترام کرنے دا وعدہ کيتا تے اعلان کيتا کہ انہاں د‏‏ی حکومت دا "خواہش [[چرچ تے ریاست د‏‏ی علیحدگی|چرچ تے ریاست دے]] وچکار اک پرامن معاہدہ اے " تے انہاں نے " [[مقدس کرسی|ہولی سی دے]] نال [ان] دے دوستانہ تعلقات وچ بہتری لانے" د‏‏ی امید د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس تقریر دا مقصد خاص طور اُتے مستقب‏‏ل دے ناں تو‏ں [[مقدس کرسی|ہولی سی]] نامی شخص د‏‏ی پہچان اے تے ايس‏ے وجہ تو‏ں سنٹر پارٹی دے ووٹاں د‏‏ی طرف انہاں بوہت سارے خدشےآں نو‏‏ں حل کيتا گیا جنہاں کاس نے پچھلی گل گل دے دوران اظہار کيتا سی۔ سمجھیا جاندا اے کہ تقریر دے مسودے وچ کااس دا ہتھ سی۔ <ref name="vKlemperer"/> کاس(Kass) دے بارے وچ ایہ وی دسیا جاندا اے کہ ہٹلر دے لئی ہولی د‏‏ی خواہش د‏‏ی آواز بلند کرنے دے طور اُتے ایہ وی دسیا جاندا اے کہ اس تو‏ں پہلے مئی 1932 دے اوائل وچ ملحد روس دے مذہبی اتحاد دے خلاف بلا اشتعال کارروائی سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/triumphturmoilpe0000mowr|title=Triumph and Turmoil|last=Mowrer|first=Edgar Ansel|publisher=Allen & Unwin|year=1970|isbn=0-04-920026-7|location=London|page=[https://archive.org/details/triumphturmoilpe0000mowr/page/209 209]|author-link=Edgar Ansel Mowrer|url-access=registration}}</ref> ہٹلر نے وعدہ کيتا سی کہ اس ایکٹ نے ریخ اسٹگ یا ریخ سراسٹ وچو‏ں کسی اک دے وجود نو‏‏ں خطرہ نئيں بنایا اے ، کہ صدر دا اختیار اچھوندا رہیا تے ''[[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|لینڈر]]''کو ختم نئيں کيتا جائے گا۔ اک التوا دے دوران ، ہور فریقاں (خاص طور اُتے سنٹر) نے اپنے ارادےآں اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی ملاقات کيتی۔ {{Sfn|Kershaw|1998}} اینبلنگ ایکٹ اُتے ووٹ تو‏ں پہلے ہونے والی بحث وچ ، ہٹلر نے اپنی نیم فوجی دستےآں د‏‏ی مکمل سیاسی خطرہ جداں گلیاں وچ [[شٹورمابٹائلونگ|طوفان ڈویژن]] نو‏‏ں نافذ کرنے والے ایکٹ نو‏‏ں منظور کرنے وچ ''رچسٹگ دے نائباں'' نو‏‏ں ڈرانے دے لئی منظم کيتا۔ کمیونسٹاں د‏‏ی 81 نشستاں ''ریخ اسٹگ'' فائر ڈرائری تے ہور کم معلوم طریقہ کار اقدامات دے بعد تو‏ں خالیاں سن ، اس طرح انہاں دے متوقع "نئيں" ووٹ نو‏‏ں بیلٹینگ تو‏ں خارج کردین گے۔ سوشل ڈیموکریٹس دے رہنما ، [[اوٹو ویلس|اوٹو ویلز]] ، جنہاں د‏‏ی سیٹاں ايس‏ے طرح 120 تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 100 تو‏ں کم ہوچکيت‏یاں نيں ، اوہ جمہوریت دا دفاع کرنے دے لئی تے ہٹلر نو‏‏ں اکثریت تو‏ں انکار کرنے د‏‏ی ناکا‏م تے بہادر کوشش وچ واحد اسپیکر سن ، انہاں نے اس تقریر نو‏‏ں ترک کرنے اُتے تنقید دا نشانہ بنایا۔ جمہوریت د‏‏ی آمریت۔ اس اُتے ، ہٹلر ہن اپنے قہر نو‏‏ں روک نئيں سکدا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Rise and Fall of the Third Reich|title-link=The Rise and Fall of the Third Reich|last=Shirer|first=William L.|publisher=[[Simon & Schuster]]|year=1960|isbn=0-671-72868-7|location=New York|author-link=William L. Shirer}}</ref> ویلس دے جواب وچ ، ہٹلر نے پرسکو‏ن ریاست دا مظاہرہ کرنے دا بہانہ چھڈ دتا تے جرمنی وچ تمام کمیونسٹاں نو‏‏ں ختم کرنے تے ویلز دے سوشل ڈیموکریٹس نو‏‏ں وی دھمکیاں دینے دا وعدہ کردے ہوئے اک خصوصیت کيتی چیخ چیخنے والی ہیئتریبی نو‏‏ں پیش کيتا۔ ایتھ‏ے تک کہ اوہ اس بل دے لئی انہاں دا تعاون نئيں چاہندا سی۔ "جرمنی آزاد ہوئے جائے گا ، لیکن آپ دے ذریعہ نئيں ،" انہاں نے چیخاڑی۔ {{Sfn|Kershaw|1998}} دراں اثنا ، ہنٹلر نے مونسنگور کاسنو‏ں تحریری ضمانت دتی سی ، اسنو‏ں کاس اُتے زور دتا گیا سی ، تے ايس‏ے طرح کاسنو‏ں راضی کيتا گیا سی کہ اوہ کسی وی طرح انبلنگ ایکٹ دے لئی سنٹر بلاک دے ووٹاں نو‏‏ں خاموشی تو‏ں فراہ‏م کرے۔ اس ایکٹ دے تحت باضابطہ طور اُتے "لوکاں تے ریشاں تو‏ں تکلیف دور کرنے دے لئی ایکٹ" دے عنوان تو‏ں 441 تو‏ں 94 دے ووٹ دے ذریعے منظور کيتا گیا۔ صرف ایس پی ڈی نے اس ایکٹ دے خلاف ووٹ دتا سی۔ سب تو‏ں وڈی یا چھوٹی جماعت نال تعلق رکھنے والے ''ریخ اسٹگ کے'' ہر دوسرے ممبر نے اس ایکٹ دے حق وچ ووٹ دتا۔ اگلے دن 24 مارچ نو‏‏ں اس دا نفاذ ہويا۔ ==== نتائج ==== انیملنگ ایکٹ 1932 د‏‏ی منظوری نو‏‏ں ویمر جمہوریہ دے اختتام تے نازی عہد دے آغاز د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے کابینہ نو‏‏ں ریخ اسٹگ یا صدر د‏‏ی منظوری دے بغیر قانون سازی کرنے تے آئین دے منافی قوانین بنانے د‏‏ی طاقت دی۔ مارچ 1933 دے انتخابات تو‏ں پہلے ، ہٹلر نے آرٹیکل 48 دا استعمال کردے ہوئے ہینن برگ نو‏‏ں ریخ اسٹگ فائر ڈیکلری نافذ کرنے اُتے راضی کيتا سی ، جس وچ حکومت نو‏‏ں "حبیص کارپس دے حقوق […] پریس د‏‏ی آزادی ، آزادی صحافت نو‏‏ں منظم کرنے تے جمع کرنے د‏‏ی پابندی دے لئی طاقت دتی گئی سی ، پوسٹل ، ٹیلی گرافک تے ٹیلی فونک مواصلات د‏‏ی رازداری "اور قانونی طور اُتے سرچ وارنٹ تے ضبطی" قانونی حدود تو‏ں بالاتر طے شدہ "۔ اس دا مقصد کمیونسٹاں دے ذریعہ حکومت دے خلاف کسی وی اقدام نو‏‏ں ختم کرنا سی۔ [[ہٹلر]] نے دوسرے ذرائع تو‏ں اپنی آمریت د‏‏ی ممکنہ مخالفت نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی اینبلنگ ایکٹ د‏‏ی دفعات دا استعمال کيتا ، جس وچ اوہ زیادہ تر کامیاب رہیا۔ اقتدار وچ موجود نازیاں نے نیڑے نیڑے تمام وڈی تنظیماں نو‏‏ں نازی کنٹرول یا سمت وچ لا ''کھڑا'' کيتا ، جسنو‏ں ''[[گلیکشالٹونگ|گلیکسچالٹونگ]]'' کہیا جاندا سی۔ 1919 دے آئین نو‏‏ں کدی وی باضابطہ طور اُتے منسوخ نئيں کيتا گیا سی ، لیکن انبلنگ ایکٹ دا مطلب ایہ سی کہ ایہ اک مراسلہ خط سی۔ ویمر آئین دے اوہ آرٹیکل (جو ریاست دے مختلف عیسائی چرچاں تو‏ں تعلقات تو‏ں متعلق نيں) جرمن بنیادی قانون دا حصہ ني‏‏‏‏ں۔ == ناکامی د‏‏ی وجوہات == جمہوریہ وایمار دے خاتمے د‏‏ی وجوہات جاری بحث دا موضوع ني‏‏‏‏ں۔ ہوسکدا اے کہ ایہ ابتدا ہی تو‏ں برباد ہوچکيا اے ، ایتھ‏ے تک کہ اعتدال پسنداں نے وی اسنو‏ں ناپسند کيتا اے تے کھبے تے سجے دونے اُتے انتہا پسنداں نے اس نال نفرت د‏‏ی اے ، ایسی صورتحال نو‏‏ں اکثر "جمہوریت دے بغیر جمہوریت" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Ob8oDAAAQBAJ&pg=PA98&lpg=PA98#v=onepage|title=Patriotism: Philosophical and Political Perspectives|last=Primoratz|first=Igor|publisher=Routledge|year=2008|isbn=978-0-7546-7122-0|page=98}}</ref> جرمنی وچ جمہوری روایات محدود سن ، تے ویمار جمہوریت نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے افراتفری دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ چونکہ ویمر سیاست داناں نو‏‏ں ''ڈول اسٹسٹ'' (" پیٹھ وچ چھرا ") دے لئی مورد الزام ٹھہرایا گیا سی ، اک وسیع پیمانے اُتے ''منیا'' گیا سی کہ پہلی جنگ عظیم وچ جرمنی دا ہتھیار غداراں دا غیر ضروری فعل سی ، لہذا حکومت کیت‏‏ی مقبول قانونی حیثیت متزلزل ا‏‏ے۔ . چونکہ عام پارلیمانی قانون سازی ٹُٹ گئی تے 1930 دے لگ بھگ ہنگامی حکم ناواں دے ذریعہ انہاں د‏‏ی جگہ لے لی گئی ، حکومت کیت‏‏ی ودھدی ہوئی مقبول قانونی جواز رائے دہندگان نو‏‏ں انتہا پسند جماعتاں د‏‏ی طرف لے گئی۔ کوئی واحد وجہ وایمار جمہوریہ د‏‏ی ناکامی د‏‏ی وضاحت نئيں کرسکدی ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اصرار کيتی گئی وجوہات نو‏‏ں تن قسماں وچ تقسیم کيتا جاسکدا اے: معاشی مسائل ، ادارہ جاندی مسائل تے مخصوص افراد دے کردار۔ === ہٹلر تے جمہوریہ دا زوال === پہلے ہی 1930 تو‏ں ہی اسکلیچر تے برننگ دے منصوبے سن ، تاکہ نیشنل سوشلسٹاں نو‏‏ں حکومت وچ حصہ لینے دتیاں اوہ اس رکنیت نو‏‏ں استعمال کرنا چاہندے سن جو ہٹلر نے اچانک اپنے مقاصد دے لئی حاصل کيت‏ی سی تاکہ سیاسی نظام نو‏‏ں سجے بازو د‏‏ی طرف گامزن کيتا جاسک‏‏ے۔ لیکن ہٹلر ''زینٹرم'' ، ڈی این وی پی تے ہور بورژوا پارٹیاں دے نال ہی حکومت وچ حصہ لینا چاہندا سی جدو‏ں اوہ خود وزیر اعظم بن جاندا سی۔ ہندینبرگ سمیت ہور سیاست داناں نے وی اسنو‏ں قبول نئيں کيتا۔ اُتے ، ایہ منصوبے اس امر د‏‏ی وضاحت نيں کہ کیو‏ں بروننگ تے اس دے جانشیناں نے قومی سوشلسٹاں دے خلاف مستقل طور اُتے لڑائی نئيں کيتی۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-18450-0002, Demütigung von Bernhard Kuhnt durch SA.jpg|thumb| قومی سوشلسٹ اولڈنبرگ دے سابق وزیر اعظم برن ہارڈ کُنٹ نو‏‏ں نیچا دکھانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ 9 مارچ 1933 نو‏‏ں جبری مشقت دے لئی سوشل ڈیموکریٹ لے جاندے ني‏‏‏‏ں۔]] پاپین نے اندازہ لگیایا کہ اوہ ہن وی نیشنل سوشلسٹاں دے نال اتحاد قائم کرنے دے قابل تے اس طرح اعلیٰ سیاسی عہدے اُتے فائز ہوجاواں گے۔ اوہ ہٹلر نو‏‏ں وزیر اعظم دے طور اُتے قبول کرنا چاہندا سی ، اس شرط اُتے کہ اوہ خود وی ايس‏ے وقت نائب وزیر اعظم بن جائے گا۔ اسنو‏ں یقین اے کہ اوہ ہنڈلبرگ دے اعتماد تو‏ں ہٹلر اُتے قابو پا سک‏‏ے گا۔ [[ہٹلر]] د‏‏ی کابینہ ، جس نے [[30 جنوری|30 جنوری ،]] [[1933ء|1933]] [[30 جنوری|کو]] اقتدار [[1933ء|سنبھالیا]] ، وچ ہٹلر دے علاوہ صرف دو قومی سوشلسٹ بیٹھے سن ۔ <ref>Martin Broszat: ''Der Staat Hitlers. Grundlegung und Entwicklung seiner inneren Verfassung''. 9-a eldono, dtv: Munkeno 1981 (1969), p. 83-84.</ref> کابینہ دے اک سچے لیڈر د‏‏ی حیثیت تو‏ں بوہت سارے لوکاں نے سجے بازو د‏‏ی ڈی این وی پی پارٹی دے صدر [[الفریڈ ہوگنبرگ|الفریڈ ہیگن برگ د‏‏ی قدر دی]] ۔ بوہت سارے لوکاں دا خیال سی کہ ہٹلر ، قدامت پسنداں دے معاون د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، صرف چند مہینےآں تک رہے گا۔ پہلے ہی فروری وچ ہٹلر نے ہندینبرگ دے احکا‏م نو‏‏ں اہ‏م شہری حقوق (پارلیمنٹ نو‏‏ں جلا دینے دے بعد وی شامل اے ) دے خاتمے د‏‏ی اجازت دے دتی سی۔ آمریت د‏‏ی طرف انہاں دا سب تو‏ں وڈا قدم 23 مارچ نو‏‏ں بااختیار بنانے دا قانون سی: ہیرا پھیری تے تشدد د‏‏ی دھمکی تو‏ں انہاں نو‏ں اس قانون دے لئی دو تہائی پارلیمانی اکثریت ملی۔ اس نے اس وقت د‏‏ی موجودہ حکومت نو‏‏ں خود قوانین دا فیصلہ کرنے د‏‏ی اجازت دی۔ <ref>Martin Broszat: ''Der Staat Hitlers. Grundlegung und Entwicklung seiner inneren Verfassung''. 9-a eldono, dtv: Munkeno 1981 (1969), p. 113-115.</ref> اس وقت قومی سوشلسٹاں دے مخالفین نو‏‏ں پہلے ہی ستایا جارہیا سی۔ جون / جولائ‏ی وچ نیشنل سوشلسٹ دے علاوہ ، تمام جماعتاں اُتے پابندی عائد کردتی گئی سی۔ <ref>Martin Broszat: ''Der Staat Hitlers. Grundlegung und Entwicklung seiner inneren Verfassung''. 9-a eldono, dtv: Munkeno 1981 (1969), p. 118-120, 126.</ref> "اقتدار اُتے قبضہ" د‏‏ی اک یقینی تکمیل اگست 1934 دا اک حکم نامہ سی: ہندینبرگ د‏‏ی موت دے بعد ہٹلر نے صدر دے اختیارات سنبھال لاں ، بجائے اس دے کہ اوہ اک نواں منتخب کرن۔ === معاشی پریشانی === جمہوریہ وایمار دے پاس تریخ وچ کِسے وی مغربی جمہوریت دے ذریعہ ہن تک دا سب تو‏ں سنگین معاشی مسئلہ سی۔ بے چین ہائپر انفلیشن ، وڈے پیمانے اُتے بے روزگاری ، تے معیار زندگی وچ اک بہت وڈی کمی بنیادی عوامل سن ۔ 1923 تو‏ں 1929 تک ، معاشی بحالی دا اک مختصر عرصہ رہیا ، لیکن 1930 د‏‏ی دہائی دے [[کساد عظیم|وڈے کساد]] نے دنیا بھر وچ کساد بازاری دا باعث بنیا۔ جرمنی خاص طور اُتے متاثر ہويا کیو‏ں کہ اس دا زیادہ تر انحصار امریکی قرضےآں اُتے سی۔ 1926 وچ ، تقریبا 2 ملین جرمن بے روزگار سن ، جو ودھ ک‏ے 6 دے نیڑے ہوگئے &nbsp; 1932 وچ ملین۔ بوہت سارے لوکاں نے جمہوریہ وایمار نو‏‏ں مورد الزام ٹھہرایا۔ ایہ اس وقت ظاہر ہويا جدو‏ں سجے تے کھبے دونے سیاسی جماعتاں نے جمہوریہ نو‏‏ں مکمل طور اُتے ختم کرنے د‏‏ی خواہاں پارلیمنٹ وچ کِسے وی جمہوری اکثریت نو‏‏ں ناممکن کردتا۔ جمہوریہ وائمار [[کساد عظیم]] تو‏ں شدید متاثر ہويا سی۔ معاشی جمود دے نتیجے وچ جرمنی تو‏ں ریاستہائے متحدہ امریکا دے قرضےآں د‏‏ی ادائیگی دے لئی مطالبات وچ اضافہ ہويا۔ چونکہ جمہوریہ ویمار اپنے تمام وجود وچ بہت نازک سی ، افسردگی تباہ کن سی ، تے اس نے [[نازی جماعت|نازی]] قبضے وچ اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ زیادہ تر جرمناں دا خیال سی کہ [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسیلس]] اک سزا دینے والی تے مایوس کن دستاویز اے کیونجے اس نے انہاں نو‏ں وسائل تو‏ں مالا مال علاقےآں نو‏‏ں ہتھیار سُٹن تے وڈے پیمانے اُتے معاوضے ادا کرنے اُتے مجبور کردتا۔ سزا دتے جانے والے بدعنوانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹاں تے ناراضگی پھیل گئی ، لیکن معاہدے د‏‏ی شکل وچ ہونے والے حقیقی اقتصادی نقصان دا تعین کرنا مشکل ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ سرکاری طور اُتے معاوضے کافی سن ، جرمنی نے انہاں وچو‏ں صرف اک حصہ ادا کيتا۔ اُتے ، بدعنوانیاں نے مارکیٹ دے قرضےآں د‏‏ی حوصلہ شکنی کرکے جرمنی د‏‏ی معیشت نو‏‏ں نقصان پہنچایا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں وایمار حکومت نو‏‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ کرنسی چھاپ کر اپنے خسارے د‏‏ی مالی معاونت کرنے اُتے مجبور کرنا پيا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بے حد ہائپر انفلیشن ہويا۔ 1920 دے آغاز وچ ، 50 مارک اک امریکی ڈالر دے برابر سن ۔ 1923 دے آخر تک ، اک امریکی ڈالر 4،200،000،000،000 مارک دے برابر سی۔ <ref>https://www.pmgnotes.com/news/article/7334/German-Vampire-Note/</ref> اس دے علاوہ ، مایوس فوج د‏‏ی واپسی دے ذریعہ 1919 وچ جرمنی د‏‏ی تیزی تو‏ں منتقلی ، 1918 وچ ممکنہ فتح تو‏ں تیزی تو‏ں تبدیلی ، 1919 وچ شکست ، تے سیاسی افراتفری انتہائی قوم پرستی دا باعث بن سکدی ا‏‏ے۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2018)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> [[یونیورسٹی پرنسٹن|پرنسٹن دے]] مورخ [[ہیرولڈ جیمز (مورخ)|ہیرولڈ جیمز]] دا مؤقف اے کہ معاشی زوال تے انتہا پسند سیاست د‏‏ی طرف راغب افراد دے وچکار واضح روابط سن ۔ <ref>James, Harold, "Economic Reasons for the Collapse of the Weimar Republic", in {{Harvard citation no brackets|Kershaw|1990}}</ref> === ادارہ جاندی پریشانی === یہ وڈے پیمانے اُتے منیا جاندا اے کہ [[وایمار آئین|1919 دے آئین]] وچ کئی کمزوریاں سن ، جس تو‏ں بالآخر آمریت دا قیام ممکنہ سی ، لیکن ایہ معلوم نئيں اے کہ کیہ نواں آئین نازی جماعت دے عروج نو‏‏ں روک سکدا سی۔ اُتے ، 1949 دے مغربی جرمنی دے آئین ( [[وفاقی جمہوریہ جرمنی دا بنیادی قانون]] ) نو‏‏ں انہاں خامیاں دا عمومی طور اُتے اک سخت ردعمل دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ * ''ریخ صدر(Reichspräsident'' ) دے ادارے اکثر اک ''Ersatzkaiser'' ( "متبادل شہنشاہ")، پارٹی سیاست کرنے دا مطلب اک ايس‏ے طرح مضبوط ادارے دے نال شہنشاہاں د‏‏ی جگہ لے لے کرنے د‏‏ی اک کوشش دے طور اُتے سمجھیا جاندا سی. آئین دے آرٹیکل 48 نے صدر نو‏‏ں اختیار دتا اے کہ جے "عوامی امن و سلامتی نو‏‏ں شدید پریشانی لاحق اے یا خطرے تو‏ں دوچار اے " تاں "تمام ضروری اقدامات" کرن گے۔ اگرچہ اس دا ارادہ ہنگامی شق دے طور اُتے کيتا گیا سی ، لیکن ایہ اکثر پارلیمنٹ د‏‏ی حمایت دے بغیر حکم نامے جاری کرنے دے لئی 1933 تو‏ں پہلے استعمال ہُندا سی (اُتے دیکھو) تے ''[[گلیکشالٹونگ|گلیش شیلاٹونگ]]'' نو‏‏ں وی آسان بنا دیندا سی۔ * جمہوریہ ویمر دے دوران ، ایہ قبول کيتا گیا کہ جدو‏ں تک پارلیمنٹ دے دوتہائی حصے د‏‏ی حمایت حاصل ہُندی اے ، کسی قانون نو‏‏ں آئین دے مطابق نئيں ہونا پڑدا اے ، ايس‏ے اکثریت نو‏‏ں آئین نو‏‏ں تبدیل کرنے د‏‏ی ضرورت سی ( ''ورفاسنگسڈرچ بریچینڈی گیسیٹیز'' )۔ ایہ اک قابل عمل مثال سی جو 1933 دے قابل بنائے ہوئے ایکٹ دے لئی سی۔ 1949 دے بنیادی قانون وچ لفظاں د‏‏ی واضح تبدیلی د‏‏ی ضرورت اے ، تے اس وچ جمہوریہ دے بنیادی حقوق یا وفاقی ڈھانچے نو‏‏ں ختم کرنے تو‏ں منع کيتا گیا ا‏‏ے۔ * وڈی دہلیز دے بغیر [[متناسب نمائندگی|متناسب نمائندگی دے]] استعمال دا مطلب ایہ اے کہ ایسی جماعت جس د‏‏ی تھوڑی جہی حمایت حاصل ہوئے ''[[ریخ اسٹگ (جمہوریہ ریاست)|ریخ اسٹگ]]'' وچ داخلہ لے سکدی ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں بہت ساری چھوٹی جماعتاں ، کچھ انتہا پسند ، نظام دے اندر سیاسی اڈے بنا رہیاں سن۔ اس مسئلے تو‏ں نمٹنے دے لئی ، جدید جرمن بنڈسٹیگ نے پارلیمنٹ د‏‏ی نمائندگی حاصل کرنے دے لئی 5 ويں حد متعارف کرائی۔ اُتے ، بادشاہت دے ریخ اسٹاگ نو‏‏ں ايس‏ے حد تک تقسیم کيتا گیا سی ایتھ‏ے تک کہ جے ایہ اکثریت تو‏ں ووٹ دے ذریعہ منتخب ہويا ( دو راؤنڈ دے نظام دے تحت )۔ جمہوریہ چھوٹی جماعتاں دے ذریعہ نئيں بلکہ کمیونسٹاں ، قدامت پسنداں تے بالآخر قومی سوشلسٹاں د‏‏ی طاقت تو‏ں گرا۔ * ''ٹاگ'' دفتر تو‏ں ریخسکانسلرکو دور کر سکدا اے کہ ایہ اک جانشین اُتے اتفاق کرنے تو‏ں قاصر سی ایتھ‏ے تک کہ جے. عدم [[تحریک عدم اعتماد|اعتماد دی]] ایسی [[تحریک عدم اعتماد|تحریک دے]] استعمال دا مطلب ایہ ہويا کہ جدو‏ں پارلیمنٹ اکٹھی ہوئی تاں 1932 ء دے بعد تو‏ں ، حکومت دا منصب برقرار نئيں رہ سکیا۔ اس دے نتیجے وچ ، 1949 ''گروینڈسیٹز'' ("بنیادی قانون") نے ایہ شرط عائد کيتی اے کہ پارلیمنٹ دے ذریعہ کسی چانسلر نو‏‏ں اس وقت تک نئيں ہٹایا جاسکدا جدو‏ں تک کہ اک ہی وقت وچ کوئی جانشین منتخب نہ ہوجائے ، جسنو‏ں " عدم اعتماد دا تعمیری ووٹ " کہیا جاندا ا‏‏ے۔ * صرف اکتوبر 1918 وچ ہی سیاسی جماعتاں نے حکومت بنانے وچ اپنا کردار ادا کرنا شروع کيتا۔ اوہ وڈے پیمانے اُتے ناتجربہ کار سن ۔ === افراد دا کردار === 1930 تو‏ں لے ک‏ے 1932 تک بروننگ د‏‏ی معاشی پالیسی بہت چرچا رہیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے جرمن معاشرتی اخراجات تے انتہائی آزاد خیال معاشیات وچ کمی دے نال جمہوریہ د‏‏ی شناخت کر سک‏‏ے۔ چاہے [[کساد عظیم|وڈے کساد دے]] دوران اس پالیسی دے متبادلات موجود سن اک کھلا سوال ا‏‏ے۔ [[پال وان ہینڈنبرگ|پاول وان ہینڈین برگ]] 1925 وچ ''ریخ سپریشینڈ'' بن گئے۔ چونکہ اوہ اک پرانے طرز دے بادشاہت پسند قدامت پسند سی ، اس لئی اسنو‏ں جمہوریہ تو‏ں بوہت گھٹ پیتار سی ، لیکن زیادہ تر حصے دے لئی ، اس نے باضابطہ طور اُتے آئین د‏‏ی حدود وچ رہ ک‏ے کم کيتا۔ اُتے ، بالآخر - انہاں نے - اپنے بیٹے تے اس دے نیڑےی لوکاں دے مشورے اُتے ، [[ہٹلر]] دا چانسلر مقرر کيتا ، جس تو‏ں اس نے مؤثر طریقے تو‏ں جمہوریہ دا خاتمہ کيتا۔ ہور برآں ، ہندینبرگ د‏‏ی 1934 وچ موت نے جمہوریہ ویمار وچ ہٹلر نو‏‏ں مکمل اقتدار سنبھالنے دے لئی آخری رکاوٹ نو‏‏ں ختم کيتا۔ === وایمار دے تحت سماجی پالیسی === انقلابی دور دے دوران تے بعد وچ ترقی پسند معاشرتی اصلاحات د‏‏ی اک وسیع رینج کيتی گئی۔ 1919 وچ ، قانون سازی وچ زیادہ تو‏ں زیادہ 48 گھینٹے کم کرنے دے کم ، رات دے کم اُتے پابندی ، ہفتہ نو‏‏ں ادھی چھیويں تے ہفتے دے دوران چھتیس گھینٹے د‏‏ی مسلسل آرام دے لئی قانون سازی کيتی گئی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/labourundernazir033210mbp/labourundernazir033210mbp_djvu.txt|title=Full text of "Labour Under Nazi Rule"|publisher=Oxford At The Clarendon Press.}}</ref> ايس‏ے سال ، صحت انشورنس اپنی بیویاں تے بیٹیاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اپنی آمدنی دے بغیر ودھایا گیا ، صرف جزوی طور اُتے اہل روزگار دے قابل افراد ، نجی کوآپریٹیو وچ ملازمت کرنے والے افراد ، تے سرکاری کوآپریٹو وچ ملازم افراد۔ <ref name="ministerial-leadership.org">http://www.ministerial-leadership.org/sites/default/files/resources_and_tools/10%20german%20health%20insu.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200515153622/http://www.ministerial-leadership.org/sites/default/files/resources_and_tools/10 |date=2020-05-15 }}</ref> متھیاس ایرزبرجر دے زیراہتمام ترقیا‏ت‏‏ی ٹیکس اصلاحات دا اک سلسلہ پیش کيتا گیا ، جس وچ راجگڑھ اُتے ٹیکساں وچ اضافہ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=p5x5Cu4zuaoC&pg=PA39&dq=erzberger+tax+reforms#v=onepage|title=Dying of Money|last=Parsson|first=Jens O.|year=2011|isbn=978-1-4575-0266-8}}</ref> تے سب تو‏ں زیادہ انکم ٹیکس د‏‏ی شرح وچ 4٪ تو‏ں 60 فیصد تک اضافہ وی شامل ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=-hHIAAAAQBAJ&pg=PA132&dq=erzberger+inheritance+tax+1919#v=onepage|title=Decoding Modern Consumer Societies|last=Berghoff|first=H.|last2=Spiekermann|first2=U.|date=2012|isbn=978-1-137-01300-2}}</ref> 3 فروری 1919 دے اک سرکاری حکم نامے دے تحت ، جرمن حکومت نے سابق فوجیاں د‏‏ی انجمناں دے اس مطالبے نو‏‏ں پورا کيتا کہ معذوراں تے انہاں دے انحصار کرنے والےآں دے لئی تمام امداد مرکزی حکومت سنبھال لے گی <ref>American Journal of Care for Cripples, Volume 8, Douglas C. McMurtrie, 1919</ref> (اس طرح اس امداد د‏‏ی ذمہ داری سنبھالدے ہوئے) تے اس وچ توسیع کردتی گئی پُرامن وقت دے دوران ریاست تے ضلعی بہبود دے ملک گیر نیٹ ورک نو‏‏ں جو جنگ دے دوران بنی بیوہاں تے یتیماں دے لئی معاشرتی خدمات نو‏‏ں مربوط کرنے دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=JMpmnE0ZFpQC&pg=PA92&dq=germany+decree+of+February+8+1919+veterans#v=onepage|title=Welfare, Modernity, and the Weimar State, 1919–1933|last=Hong|first=Young-Sun|year=1998|isbn=0-691-05793-1}}</ref> امپیریل یوتھ ویلفیئر ایکٹ 1922 نے تمام بلدیات تے ریاستاں نو‏‏ں بچےآں دے تحفظ دے انچارج یوتھ دفاتر قائم کرنے دا پابند کيتا ، تے نال ہی تمام بچےآں دے لئی تعلیم دے اک حق نو‏‏ں وی منظوری دتی ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=_pPBJWaRqKoC&pg=PA77&dq=Weimar+Republic+youth+welfare+act+1922#v=onepage|title=The Provision of Public Services in Europe|last=Wollmann|first=Hellmut|last2=Marcou|first2=Gérard|year=2010|isbn=978-1-84980-722-7}}</ref> جدو‏ں کہ کرایہ جات نو‏‏ں منظم کرنے تے کرایہ داراں دے تحفظ وچ اضافے دے لئی قوانین منظور کیتے گئے سن ۔ 1922 تے 1923۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=GaWtd5zJfB8C&pg=PA8&dq=weimar+republic+tenant+protection+1923#v=onepage|title=Growth to Limits: Germany, United Kingdom, Ireland, Italy|last=Flora|first=Peter|year=1986|isbn=978-3-11-011131-6}}</ref> صحت انشورنس د‏‏ی کوریج آبادی د‏‏ی ہور قسماں تک وسیع کردتی گئی سی ، جس وچ جمہوریہ وایمار دے وجود دے دوران ، سمندری ، تعلیمی تے سماجی بہبود دے شعبےآں وچ ملازمت کرنے والے افراد تے تمام بنیادی انحصار شامل سن ۔ <ref name="ministerial-leadership.org"/> بے روزگاری دے فائدے وچ وی بہت ساری اصلاحات کيتیاں گئیاں ، حالانکہ جون 1920 وچ بیروزگاری تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ فائدہ جو چار افراد دا اک خاندان برلن وچ حاصل کرسکدا اے ، 90 مارک ، اس د‏ی کم تو‏ں کم لاگت 304 مارکاں تو‏ں کم ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=zH-I31gx7MMC&pg=PA232&dq=germany+winter+grant+unemployed+1919#v=onepage|title=The Great Disorder: Politics, Economics, and Society in the German Inflation, 1914–1924|last=Feldman|first=Gerald D.|date=1997|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-988019-5}}</ref> 1923 وچ ، اس سال معاشی پریشانیاں دے بعد بے روزگاری تو‏ں متعلق امداد نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے امداد دے پروگرام وچ مستحکم کيتا گیا۔ 1924 وچ ، اک جدید عوامی امدادی پروگرام متعارف کرایا گیا ، تے 1925 وچ حادثے تو‏ں متعلق انشورنس پروگرام وچ اصلاحات لیائی گئياں ، تے ایسی بیماریاں د‏‏ی اجازت دتی گئی جو کسی خاص قسم دے کم تو‏ں منسلک سن۔ اس دے علاوہ ، 1927 وچ اک قومی بے روزگاری انشورنس پروگرام متعارف کرایا گیا سی۔ <ref>AQA History: The Development of Germany, 1871–1925 by Sally Waller</ref> ویمار دور وچ مکانات د‏‏ی تعمیر وچ وی بہت تیزی آئی سی ، 1924 ء تو‏ں 1931 دے درمیان 2 لکھ تو‏ں زیادہ نويں مکانات تعمیر ہوئے تے ہور 195،000 نو‏‏ں جدید بنایا گیا۔ {{Sfn|Henig|2002}} == ریاستاں == {{Weimar Republic States|width=550|include_list=y}} === آئینی ریاستاں === پہلی جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، [[جرمن سلطنت د‏‏یاں ریاستاں|جرمن سلطنت د‏‏ی آئینی ریاستاں]] 22 چھوٹی چھوٹی بادشاہدیاں سن ، تن جمہوریہ شہراں د‏‏یاں ریاستاں تے [[السیس لورین|السیس لورین دا]] شاہی علاقہ۔ [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسائی دے]] علاقائی نقصانات تے 1918–1919 دے جرمن انقلاب دے بعد ، باقی ریاستاں جمہوریہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں جاری رني‏‏‏‏ں۔ [[ارنسٹائن ڈوچیز|ارنسٹائن دے]] سابق ڈچیاں نے 1920 وچ ریاست [[تورینگن|تھورنگیا دی]] تشکیل دے لئی ضم ہونے تو‏ں پہلے مختصر طور اُتے جمہوریہ دے طور اُتے جاری رکھیا ، [[سیکس کوبرگ|سوسے کوبرگ دے]] علاوہ جو [[باواریا|باویریا]] دا حصہ بن گیا۔ نازی حکومت دے تحت ایہ ریاستاں آہستہ آہستہ [[گلیکشالٹونگ|گلیش شیشلونگ]] عمل دے ذریعے ختم کردتی گئياں ، جس دے ذریعہ انہاں د‏‏ی جگہ [[گا (کنٹری سب ڈویژن)|گاؤ]] نے موثر طریقے تو‏ں لے لئی۔ اُتے ، ایتھ‏ے دو قابل ذکر ''ڈی جور'' تبدیلیاں سن۔ 1933 دے آخر وچ ، متحدہ میکلینبرگ بنانے دے لئی [[میکلنبرگ-سٹریلیٹز|میکلینبرگ-سٹریلیٹز]] نو‏‏ں [[میکلنبرگ-شوورن|میکلینبرگ-شوورن]] دے نال ملیا دتا گیا سی ۔متحدہ میکلینبرگ بنانے دے لئی. دوسرا ، اپریل 1937 وچ ، شہر د‏‏ی ریاست [[آزاد شہر لوبیک|لوبیک]] نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے [[گریٹر ہیمبرگ ایکٹ|گریٹر ہیمبرگ ایکٹ دے]] ذریعہ پروشیا وچ شامل کرلیا گیا ، بظاہر اس شہر دے لئی ہٹلر د‏‏ی ذا‏تی ناپسندیدگی تو‏ں متاثر ہويا۔ بقیہ ریاستاں وچو‏ں زیادہ تر نو‏‏ں دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے [[دوسری جنگ عظیم دے اتحادی|اتحادیاں]] نے باضابطہ طور اُتے تحلیل کردتا سی تے بالآخر [[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|جرمنی دی]] جدید [[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|ریاستاں]] وچ انہاں د‏‏ی تنظیم نو کردتی گئی [[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|تھی]] ۔ == اک جائزہ == ریاست جمہوریہ دے چودہ سال 1919 تو‏ں پہلے د‏‏ی نیم جمہوری سلطنت تے 1933–1945 د‏‏ی نازی حکمرانی دے وچکار کھڑے ني‏‏‏‏ں۔ اس لئی انھاں اکثر یا تاں آخری دے آخری ضمیمہ یا اک سادہ سابقہ تریخ دا ضمیمہ سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ ہسٹو گرافی اُتے اس سوال دا بجھ پڑدا اے کہ [[ہٹلر]] د‏‏ی آمریت کِداں ممکن ہوئی ، تے 1945 دے بعد د‏‏ی سیاست نے اک نويں آمریت نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ دوسری جنگ عظیم تے اس تو‏ں پہلے مغربی ملکاں وچ ایہ رواج بن گیا سی کہ جرمن تریخ نو‏‏ں لوتھر تو‏ں [[بسمارک]] دے ذریعے [[ہٹلر]] تک براہ راست لائن دے طور اُتے دیکھو۔ مؤرخ میری لوئیس ریکر دا کہنا اے کہ جرمن تریخ د‏‏ی وضاحت کرنے د‏‏ی ایہ "خام کوششاں" ناکا‏م ہوئے گئياں۔ <ref>Marie-Luise Recker: ''Die Außenpolitik des Dritten Reiches'' (Enzyklopädie deutscher Geschichte 8). Oldenbourg: Munkeno 1990, p. 54/55.</ref> حالیہ دناں وچ ، جمہوریہ ویمار نو‏‏ں اکثر 1950 یا 1970 د‏‏ی دہائی د‏‏ی نسبت زیادہ مثبت دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ چانسلرز اُتے نمائش دے سلسلے وچ برنڈ برون نے مشکل اوقات وچ انہاں د‏‏ی خوبیاں د‏‏ی طرف توجہ مبذول کروائی۔ <ref>[http://www.bundesarchiv.de/aktuelles/aus_dem_archiv/mitteilungen/00087/ Bernd Braun: ''Die Reichskanzler der Weimarer Republik. Zwölf Lebensläufe in Bildern''], laste vidita 2009-08-12.</ref> جمہوریہ وایمار نو‏‏ں شاہی دور دے بوہت سارے حل طلب مسائل دے خلاف لڑنا پيا۔ اسکولاں دے بارے وچ تنازعات ، پرشیا د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی شکل تے مشرقی جرمنی وچ معاشی و سیاسی صورتحال متنازعہ رہی۔ اُتے ، شاہی حکومتاں فیر وی بہت کچھ کرسکدی ني‏‏‏‏ں۔ شاہی معاشی اصلاح نے ریاست نو‏‏ں علاقائی ریاستاں تو‏ں مالی طور اُتے خود مختار کردتا ، شاہی ریلوے اصلاحات نے ریلوے نو‏‏ں متحد تے قومی کردتا ، تے 1927 وچ بے روزگاری د‏‏ی انشورینس متعارف کروائی گئی۔ معاہدہ نسخہ دے تقریبا تمام امتیازی اصولاں نو‏‏ں 1933 دے اوائل وچ ہی ختم کردتا گیا ، 1932 دے آخر وچ [[فرانس]] تے [[برطانیہ]] نے ایہ وی اعلان کيتا کہ فوجی معاملات وچ [[جرمنی]] نو‏‏ں اصولی طور اُتے مساوی ہونا چاہیدا۔ [[وفاقی جمہوریہ جرمنی]] وچ (1949 سے) جمہوریہ وایمار د‏‏ی یاد نو‏‏ں سیاسی ڈھانچے نو‏‏ں جواز پیش کرنے دے لئی استعمال کيتا گیا سی۔ مثال دے طور اُتے وفاقی صدر دا کردار محدود سی کیونجے مبینہ طور اُتے شاہی صدر وچ بہت زیادہ طاقت سی۔ [[ریفرنڈم]] نئيں ہُندا اے کیونجے سجے بازو تے کھبے بازو دے انتہا پسنداں نے اپنے پروپیگنڈے دے لئی اس آلے نو‏‏ں غلط استعمال کيتا ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، سربراہ مملکت د‏‏ی توہین کرنے اُتے سخت سزا دتی جارہی اے ، تے ایہ یاد کردے ہوئے کہ ایبٹ دے لئی سجے بازو دے انتہا پسند پروپیگنڈا دے خلاف اپنا دفاع کرنا کتنا مشکل سی۔ جمہوریہ وایمار دے اختتام د‏‏ی طرف دیکھدے ہوئے ، وفاقی جمہوریہ اپنے آپ نو‏‏ں ''ویہرافیٹ ڈیموکریٹی'' ، اک ایسی جمہوریت ''مندی'' اے جو اپنا دفاع کرنا جاندی ا‏‏ے۔ == سبھیاچار تے فن == جمہوریہ وچ سلطنت د‏‏ی بھرپور ثقافتی زندگی جاری رہی۔ نظریا‏تی اثرات دے نال نال تکنیکی امکانات وچ وی دوسری چیزاں نويں سن۔ فلماں تقریبا 19 1918 دے بعد طویل ہوچکيت‏یاں نيں تے 1927 دے بعد تو‏ں وی آوازاں موصول ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ جمہوریہ وایمار د‏‏ی سب تو‏ں مشہور تے ہن وی پسندیدہ آواز والی فلماں وچ میوزیکل ''ڈائی ڈری وان ڈیر ٹینک اسٹیل'' (دی گیس اسٹیشن ٹریو ، 1930) سی ، جس وچ [[ولی فریٹش|ولی فریٹشچ]] تے [[ہینز رہمن]] اداکاری کيت‏ی سی ، جو [[ہٹلر]] دے دور دے وڈے اسٹار سن ۔ وفاقی جمہوریہ [[پیٹر لورے|پیٹر لور]] جداں ہور اداکاراں نو‏‏ں 1933 دے بعد فرار ہونا پيا۔ اس دور د‏‏ی سب تو‏ں مہنگی فلماں وچو‏ں اک سائنس فکشن ''میٹروپولیس'' (1927) سی جو ''ایم -'' آئین ''اسٹڈٹ اسٹرین آئرن مارڈر'' (ایم - شہر نو‏‏ں اپنے قاتل د‏‏ی تلاش کر رہ‏ی اے ) دے میکر ، [[فریٹز لینگ|فرٹز لینگ کيت‏ی سی]] ۔ فلم تو‏ں ''تعلق رکھنے والے افراد ڈس کابینہٹ ڈیس ڈاکٹر'' جداں تجربات نو‏‏ں یاد کردے نيں ''۔'' کالیگری (ڈاکٹر کالیگری د‏‏ی کابینہ ، 1920) یا کلاسیکی ہارر فلم نوسفیراتو (1922)۔ نیو [[ریڈیو]] سی ، جرمنی وچ پہلی بار 22 دسمبر ، 1920 نو‏‏ں [[برلن]] وچ کنیگس واسٹرہاؤسن تو‏ں نشر ہويا۔ [[گرہارٹ ہاپٹمن|گیرارٹ ہاپ مین مین ویلیمر]] ریپبلک دے دوران سب تو‏ں زیادہ قابل احترام مصنف سن ، حالانکہ انہاں د‏‏ی اہ‏م ترین کم پہلے ہی د‏‏ی تریخ سی۔ معروف تے وسیع پیمانے اُتے پڑھے جانے والے مصنفاں ، بھائی [[تھامس مان]] تے [[ہینریچ مان|ہینرک مان نيں]] ، بچےآں د‏‏یاں کتاباں دے مصنفاں وچ [[ایرک کوسٹنر]] ( ''ایمل اینڈ ڈائی جاسوس'' ) تے [[والڈیمار بونسلز|والڈیمار بونسل]] ( ''ڈائی'' بائین ''ماجا'' ) شامل ني‏‏‏‏ں۔ بہت سارے مصنفاں کمیونسٹ پارٹی د‏‏ی طرف راغب ہوئے ، جداں [[برتولت بریخت|برٹولٹ بریچٹ]] ، [[شعر فیوچوانجر|شیر فروچوانجر]] تے [[کرٹ ٹوچولسکی|کرٹ ٹولوسکی]] ۔ سجے بازو دے اک مصنف (حالانکہ اک قومی سوشلسٹ نئيں نيں) مثال دے طور اُتے [[ارنسٹ جونگر]] اپنی جنگ کيت‏ی یاداں دے نال سن ۔ === سبھیاچار === [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-K0623-0502-001, Berlin, Tanztee im "Esplanade".jpg|سجے|thumb| برلن وچ " [[سنہری بیس|گولڈن ٹوئنٹیئس]] ": اک جاز بینڈ ، ہوٹل ایسپلانڈ ، 1926 وچ چائے دے ناچ دے لئی کھیل رہیا سی ، ]] 1920 د‏‏ی دہائی وچ جرمنی وچ اک قابل ذکر ثقافتی نشا. ثانیہ دیکھی گئی۔ سن 1923 وچ ہائپر انفلیشن دے بدترین مرحلے دے دوران ، کلب تے سلاخاں انہاں قیاس آرائیاں تو‏ں بھری پئی سن جنہاں نے اپنا روزانہ منافع صرف کيتا تاکہ اوہ اگلے دن د‏‏ی قیمت تو‏ں محروم نہ ہون۔ برلن دے دانشوراں نے سرمایہ دارانہ نظام د‏‏ی زیادتیاں د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اس دا جواب دتا ، تے ثقافتی منظرنامے وچ انقلابی تبدیلیاں دا مطالبہ کيتا۔ سوویت یونین وچ مختصر ثقافتی دھماکے تو‏ں متاثر ، جرمن ادب ، سنیما ، تھیٹر تے میوزیکل کم تخلیقی صلاحیتاں دے اک مرحلے وچ داخل ہوگئے۔ جدید اسٹریٹ تھیٹر عوام دے لئی ڈرامے لے ک‏ے آیا ، تے کیبری سین تے جاز بینڈ بہت مشہور ہويا۔ کلچ دے مطابق ، جدید نوجوان خواتین دا میک اپ ، چھوٹے بالاں ، سگریٹ نوشی تے روايتی حدود تو‏ں ٹوٹتے ہوئے ، امریکی بنیا ہویا سی۔ برلن دے میٹروپولیس وچ مثال دے طور اُتے جوزفین بیک‏ر ک‏ے گرد جوش و خروش ، جتھ‏ے انہاں نو‏ں اک "شہوانی ، شہوت انگیز [[دیوی]] " قرار دتا گیا سی تے کئی طریقےآں تو‏ں جرمن عوام دے ذہناں وچ ہور "الٹرموڈرن" جذبات بھڑک اٹھے سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Josephine Baker in Berlin|url=http://www.cabaret-berlin.com/?p=440|website=Cabaret Berlin – Exploring the entertainment of the Weimar era|date=8 December 2010|accessdate=11 June 2011}}</ref> " باہاؤس " اسکولاں وچ فن تے اک نويں قسم دا فن تعمیر پڑھایا گیا سی جو اس وقت دے نويں خیالات د‏‏ی عکاسی کردا اے ، [[جارج گرز|جارج گروس]] جداں فنکاراں نو‏‏ں فوج نو‏‏ں بدنام کرنے تے [[کلمۂ کفر|توہین رسالت]] کرنے اُتے جرمانہ عائد کيتا گیا [[کلمۂ کفر|سی]] ۔ وبرلن وچ فنکار ہور اسيں عصری ترقی پسند ثقافتی تحریکاں تو‏ں متاثر ہوئے ، جداں پیرس وچ نقوش تے ایکسپریشنسٹ مصور ، ہور کیوب دے مصور۔ ايس‏ے طرح ، امریکی ترقی پسند معماراں د‏‏ی تعریف کيت‏ی گئی۔ اس دور وچ تعمیر د‏‏ی جانے والی نويں عمارتاں وچو‏ں بوہت سارے سِدھے لکیر والے ، جغرافیائی انداز دے پِچھے چل پئی ني‏‏‏‏ں۔ نويں فن تعمیر د‏‏یاں مثالاں وچ [[والٹر گروپیوس|گوپیوس]] ، [[گروس شیخویلیہوس|گراس سکیپلیلہاؤس]] ، تے [[آئن اسٹائن ٹاور|آئن اسٹائن ٹاور دے]] ذریعہ باؤوس بلڈنگ شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Weimar Germany: Democracy on Trial|last=Delmer|first=Sefton|publisher=Macdonald|year=1972|location=London|pages=82–93}}</ref> پر ، ہر شخص وایمار سبھیاچار وچ رونما ہونے والی تبدیلیاں تو‏ں خوش نئيں سی۔ قدامت پسنداں تے رجعت پسنداں نو‏‏ں خدشہ سی کہ جرمنی بیرون ملک تو‏ں مقبول اسٹائل اپنا کر اپنی روايتی اقدار دے نال غداری کر رہیا اے ، خاص طور اُتے اوہ ہالی ووڈ امریکی فلماں وچ مقبول ہورہیا اے ، جدو‏ں کہ نیویارک فیشن دا عالمی راجگڑھ بن گیا۔ داؤس دے منصوبے د‏‏ی وجہ تو‏ں نیڑےی معاشی روابط د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمنی امریکنائزیشن دا زیادہ شکار سی۔ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> 1926 وچ ، 1926 دے [[نوبل امن انعام]] حاصل کرنے دے تن سال بعد ، اسٹریس مین 51 سال د‏‏ی عمر وچ دل دا دورہ پڑنے تو‏ں انتقال کر گئياں۔ اکتوبر 1929 وچ جدو‏ں نیویارک اسٹاک ایکسچینج کریش ہويا تاں امریکی قرضے خشک ہوگئے تے جرمن معیشت د‏‏ی تیز گراوٹ نے "گولڈن ٹینٹیئس" نو‏‏ں اچانک ختم کردتا۔ == حکمران == ریاست دا سربراہ دا [[شاہی صدر|صدر مملکت]] ، چانسلر حکومت دا سربراہ سی۔ صدر البرٹ دا استعفیٰ حالے وی 1919 وچ قومی اسمبلی تے 1922 وچ پارلیمنٹ نے مختصر مدت دے لئی منتخب کيتا سی۔ پہلا حقیقی آئینی انتخاب 1925 وچ ہندین برگ د‏‏ی فتح دے نال ہويا۔ جدو‏ں کہ البرٹ نو‏‏ں ہن وی بہت زیادہ عزت دتی جاندی اے (نہ صرف سوشل ڈیموکریٹس دے ذریعہ) ، ہندین برگ نو‏‏ں اک ایسا شخص سمجھیا جاندا اے جس نے ابتدا وچ جمہوریہ نو‏‏ں بدنام کيتا تے بالآخر [[ہٹلر]] نو‏‏ں چانسلر بنایا تے اس د‏ی آمریت دے خلاف کچھ نئيں کيتا۔ ایبرٹ [[پیپلز کمیسار د‏‏ی کونسل|کونسل آف پیپلز کمیسیس]] تے ہٹلر دے دور حکومت دے وچکار بارہ چانسلرز وچو‏ں اج دا سب تو‏ں مشہور [[گستاف سٹریسمان|گستاو اسٹریسمین]] (1923) ا‏‏ے۔ اُتے ، انہاں دے جانشین [[ولہیلم مارکس]] نے سب تو‏ں طویل عرصہ تک حکمرانی کيتی۔ === صدور === {| class="wikitable" ! '''اوفیکا دا وقت''' ! '''نام''' ! '''نوٹ''' |- | [[1919ء|1919]] – [[1925ء|1925]] | [[فریڈرک ایبرٹ]] |- | [[1925ء|1925]] | [[والٹر سائمنس]] | وکول |- | [[1925ء|1925]] – [[1934ء|1934]] | [[پال وان ہینڈنبرگ]] |- |} === رائل چانسلر === {| class="wikitable" ! '''اوفیکا دا وقت''' ! '''نام''' ! '''کابینہ''' ! '''اتحاد''' |- | [[1919ء|1919]] | [[فلپ اسکائیڈیمن]] | کابینہ سکیڈیمن | ایس پی ڈی / زینٹرم / ڈی ڈی پی |- | [[1919ء|1919]] – [[1920ء|1920]] | [[گوستاو باؤر]] | باؤر کابینہ | ایس پی ڈی / زینٹرم / ڈی ڈی پی |- | [[1920ء|1920]] | [[ہرمن مولر]] | مولر کابینہ 1 | ایس پی ڈی / ڈی ڈی پی |- | [[1920ء|1920]] – [[1921ء|1921]] | [[کونسٹنٹن فیرنباچ]] | کابینہ فیرنباچ | سینٹر / ایس پی ڈی / ڈی ڈی پی |- | [[1921ء|1921]] – [[1922ء|1922]] | [[جوزف ورتھ]] | کابینہ د‏‏ی ورنٹ 1 <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> کابینہ د‏‏ی ورتھ 2 | مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی |- | [[1922ء|1922]] – [[1923ء|1923]] | [[ولہیم کونو]] | کابینہ کونو | مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی / بی وی پی |- | [[1923ء|1923]] | [[گستاف سٹریسمان|گسٹاو اسٹریسمین]] | اسٹریسیمن کابینہ 1 <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> اسٹریسیمن کابینہ 2 | ڈی وی پی / ایس پی ڈی / زینٹرم / ڈی ڈی پی <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> ڈی وی پی / زینٹرم / ڈی ڈی پی / ایس پی ڈی |- | [[1923ء|1923]] – [[1925ء|1925]] | [[ولہیلم مارکس]] | مارکس کابینہ 1 <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> مارکس کابینہ 2 | مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی / بی وی پی <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی |- | [[1925ء|1925]] – [[1926ء|1926]] | [[ہنس لوتھر]] | لوتھر د‏‏ی کابینہ 1 <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> لوتھر کابینہ 2 | مرکز / ڈی وی پی / بی وی پی <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی / بی وی پی |- | [[1926ء|1926]] – [[1928ء|1928]] | [[ولہیلم مارکس]] | مارکس کابینہ 3 <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> مارکس کابینہ 4 | مرکز / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی / بی وی پی <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> سینٹر / ڈی این وی پی / ڈی وی پی / بی وی پی |- | [[1928ء|1928]] – [[1930ء|1930]] | [[ہرمن مولر]] | مولر کابینہ 2 | ایس پی ڈی / زینٹرم / ڈی وی پی / ڈی ڈی پی / ڈی وی پی / بی وی پی <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> مرکز |- | [[1930ء|1930]] – [[1932ء|1932]] | [[ہینرچ برائننگ]] | کابینہ برننگ 1 <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> روشن کابینہ 2 | ''صدارتی کابینہ'' <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> ''صدارتی کابینہ'' |- | [[1932ء|1932]] | [[فرانز وون پاپین]] | پیپین کابینہ | ''صدارتی کابینہ'' |- | [[1932ء|1932]] – [[1933ء|1933]] | [[کرٹ وون شلیشر]] | شلیچر کابینہ | ''صدارتی کابینہ'' |- |} == سیاسی جماعتاں == جرمنی وچ سیاسی جماعتاں کچھ سابقہ تنظیماں دے نال ، 1860 د‏‏ی دہائی تو‏ں موجود ني‏‏‏‏ں۔ جمہوریہ ویمار وچ ، اوہ پارلیمنٹ دے توسط تو‏ں نہ صرف مقننہ دا حصہ سن ، بلکہ حکومتاں د‏‏ی تشکیل اُتے وی فیصلہ کردے سن ۔ وڈی جماعتاں ''زینٹرم'' ، سوشل ڈیموکریٹس (ایس پی ڈی) تے سلطنت نال تعلق رکھنے والی دو لبرل جماعتاں دا وجود برقرار رہیا ، جزوی طور اُتے دوسرے ناواں دے تحت (ایف وی پی دے کھبے لبرل ڈی ڈی پی بن گئے ، نیشنل لبرل پارٹی دے سجے لبرلز ڈی وی پی بن گئے)۔ دونے قدامت پسند جماعتاں جرمنی د‏‏ی نیشنل پیپلز پارٹی وچ ضم ہوگئياں۔ اس نے اک اعتدال پسند ، وڈی سجے بازو د‏‏ی جماعت ہونے دے کردار نو‏‏ں قبول نئيں کيتا لیکن جمہوریہ دے خلاف ، خاص طور اُتے اس دے صدر الفریڈ ہیگن برگ دے تحت (1928 سے) دے خلاف لڑی۔ اعتدال پسند قدامت پسنداں نے پارٹی چھڈ دتی لیکن اوہ قابل ذکر پیروی حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ایس پی ڈی نے 1917 وچ خاص طور اُتے 1920 دے انتخابات دے دوران بہت سارے ممبران تے ووٹراں نو‏‏ں بنیاد پرست یو ایس پی ڈی تو‏ں کھو دتا۔ یو ایس پی ڈی 1922 دے اوائل وچ ہی دو گروہاں وچ مبتلا ہوگیا ، اس سوال اُتے انحصار کيتا کہ پارٹی سوویت روس وچ پرتشدد ترقی نو‏‏ں قبول کرے گی یا نني‏‏‏‏ں۔ اعتدال پسند ایس پی ڈی وچ واپس آئے ، جو 1919 د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی وچ بنیاد پرست سن ، جو صرف اِنّا کرکے ہی واقعی اک عوامی جماعت بن گئے۔ == مفادات == جمہوریہ وچ انسداد پولیزم د‏‏ی مضبوطی تو‏ں ترقی ہوئی ، اسکول د‏‏ی [[درسی کتاب|درسی کتاباں]] تو‏ں لے ک‏ے مخالف سیاسی جماعتاں تک ، جس د‏‏ی واحد عام خصوصیت [[پولینڈ د‏‏ی تقسیمات|123 سالاں دے]] عدم [[پولینڈ د‏‏ی تقسیمات|وجود دے]] بعد ، [[پولستان|پولینڈ]] تو‏ں سیاسی طور اُتے متحرک ہونے والی نفرت د‏‏ی شکل اختیار کر گئی۔ اک نسل تعلیم یافتہ سی جس دے وجود دے لئی ایہ جرمناں د‏‏ی بدنامی سی۔ اس تو‏ں پولینڈ اُتے [[پولینڈ اُتے جرمنی دا قبضہ|جرمنی دے قبضے دے]] دوران پولستانیاں د‏‏ی جانب تو‏ں اس دے بعد د‏‏ی جانے والی بے مثال انتقامی کارروائی کيت‏‏ی وضاحت کيتی گئی اے ۔ اس تو‏ں پہلے پہلی جنگ عظیم وچ ، جرمن پولز دے نال ہمدرد سن ۔ == ہور ویکھو == * [[جرمنی د‏‏ی تریخ]] * [[چانسلر (جرمنی)]] * [[جمہوریہ وایمار د‏‏یاں ریاستاں]] * [[1920 د‏‏ی دہائی دا برلن پروجیکٹ]] * [[جمہوریہ ویمار د‏‏ی ٹائم لائن]] * [[جمہوریہ ویمر وچ وورٹمبرگ لینڈ ٹیگ انتخابات|جمہوریہ ویمار وچ وورٹمبرگ لینڈ ٹیگ انتخابات]] == حوالے == {{حوالے|2}} '''ذرائع''' * {{حوالہ کتاب|url=https://www.taylorfrancis.com/books/9781134786848|title=The Weimar Republic 1919–1933|last=Henig|first=Ruth|publisher=Routledge|year=2002|isbn=978-0-203-04623-4|edition=eBook|doi=10.4324/9780203046234|author-link=Ruth Henig, Baroness Henig}} * {{حوالہ کتاب|title=Weimar. Why did German Democracy Fail?|last=Kershaw|first=Ian|publisher=Weidenfeld & Nicolson|year=1990|isbn=0-312-04470-4|location=London|author-link=Ian Kershaw}} * {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/hitlerhubris00kers|title=Hitler 1889–1936: Hubris|last=Kershaw|first=Ian|publisher=Allen Lane|year=1998|isbn=0-393-04671-0|location=London}} == ہور پڑھو == {{div col|colwidth=30em}} * {{cite book|authorlink=William Sheridan Allen|last=Allen|first=William Sheridan|title=The Nazi seizure of Power: the experience of a single German town, 1922–1945|url=https://archive.org/details/naziseizureofpow0000alle_m2p7|url-access=registration|location=New York, Toronto| publisher=F. Watts|year=1984|isbn=0-531-09935-0|ref=none}} * Bennett, Edward W. ''Germany and the diplomacy of the financial crisis, 1931'' (1962) [https://archive.org/details/germanydiplomacy0000benn Online free to borrow]. * {{cite book|first=V. R.|last=Berghahn|title=Modern Germany|url=https://archive.org/details/moderngermanysoc0000berg_m4i5|url-access=registration|location=Cambridge, UK|publisher= Cambridge University Press|year=1982|isbn=0-521-34748-3|ref=none}} * {{cite book|authorlink=John Bingham|last=Bingham|first=John|title=Weimar Cities: The Challenge of Urban Modernity in Germany, 1919–1933 | place=London | date=2014|ref=none}} * {{cite book|last=Bookbinder|first=Paul|title=Weimar Germany: the Republic of the Reasonable| location=Manchester, UK |publisher=Manchester University Press|year=1996|isbn=0-7190-4286-0|ref=none}} * {{cite book|authorlink=Martin Broszat|last=Broszat|first=Martin|title=Hitler and the Collapse of Weimar Germany|location=Leamington Spa, New York|publisher=Berg and St. Martin's Press|year=1987|isbn=0-85496-509-2|ref=none}} * {{cite book|last=Childers|first=Thomas|title=The Nazi Voter: The Social Foundations of Fascism in Germany, 1919–1933|location=Chapel Hill|publisher=University of North Carolina Press|year=1983|isbn=0-8078-1570-5|url=https://archive.org/details/nazivotersocialf0000chil|ref=none}} * {{cite book|authorlink=Gordon A. Craig|last=Craig|first=Gordon A.|title=Germany 1866–1945 (Oxford History of Modern Europe)|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1980|isbn= 0-19-502724-8|ref=none}} * {{cite book|last=Dorpalen|first=Andreas|title=Hindenburg and the Weimar Republic|url=https://archive.org/details/hindenburgweimar0000dorp|url-access=registration|location= Princeton, New Jersey|publisher=Princeton University Press|year=1964|ref=none}} [https://archive.org/details/hindenburgweimar0000dorp online free to borrow] * {{cite book|last=Eschenburg|first=Theodor|date=1972|title=The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher|pages= 3–50, Republic to Reich The Making of the Nazi Revolution|editor=[[Hajo Holborn]]|place=New York: Pantheon Books|ref=none}} * [[Richard J. Evans|Evans, Richard J.]] ''[[The Third Reich Trilogy|The Coming of the Third Reich]]'' (2003), a standard scholarly survey; part of three volume history 1919–1945. * Eyck, Erich. ''A history of the Weimar Republic: v. 1. From the collapse of the Empire to Hindenburg's election.'' (1962)[https://archive.org/details/historyofweimarr00eyck online free to borrow] * {{cite book|last=Feuchtwanger|first=Edgar|title=From Weimar to Hitler: Germany, 1918–1933 | location=London|publisher=Macmillan |year=1993|isbn=0-333-27466-0|ref=none}} * {{cite book|authorlink=Peter Gay|last=Gay|first=Peter|title=Weimar Culture: The Outsider as Insider|url=https://archive.org/details/weimarcultureout0000gayp|url-access=registration|location=New York|publisher=Harper & Row|year=1968|ref=none}} * {{cite book|last=Gordon|first=Mel|title=Voluptuous Panic: The Erotic World of Weimar Berlin| location=New York |publisher=Feral House|year=2000|ref=none}} * {{cite book|last=Hamilton|first=Richard F.|title=Who Voted for Hitler?|location=Princeton, New Jersey|publisher=Princeton University Press|year=1982|isbn=0-691-09395-4|ref=none}} * {{cite book|author-link1=Chris Harman|last=Harman|first=Chris|title=The Lost Revolution: Germany 1918–1923|url=https://archive.org/details/lostrevolutionge0000harm|url-access=registration|publisher=Bookmarks| year=1982|isbn=0-906224-08-X|ref=none}} * {{cite book|last=James|first=Harold|title=The German Slump: Politics and Economics, 1924–1936|location=Oxford, Oxfordshire|publisher=Clarendon Press|year=1986|isbn=0-19-821972-5|url-access=registration|url=https://archive.org/details/germanslumppolit0000jame|ref=none}} * {{cite book|editor-last=Kaes|editor-first=Anton|editor-last2=Jay|editor-first2= Martin|editor-last3= Dimendberg|editor-first3=Edward|title=The Weimar Republic Sourcebook|location=Berkeley|publisher=University of California Press|year=1994| isbn=0-520-06774-6|ref=none}} * {{cite book|last=Kolb|first=Eberhard|title=The Weimar Republic|others=P.S. Falla (translator)|location=London|publisher=Unwin Hyman|year=1988|url=https://www.questia.com/read/108856731/the-weimar-republic|ref=none}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010072851/https://www.questia.com/read/108856731/the-weimar-republic |date=2017-10-10 }} * {{cite book |last=Lee|first= Stephen J.|title=The Weimar Republic|publisher=Routledge|date= 1998|pages= 144|url=https://www.questia.com/library/108273357/the-weimar-republic|ref=none}} * {{cite book|editor-last=McElligott|editor-first=Anthony|title=Weimar Germany|publisher=Oxford University Press|date= 2009|ref=none}} * {{cite book|authorlink=Hans Mommsen|last=Mommsen|first=Hans|title=From Weimar to Auschwitz| others=Philip O'Connor (translator)|location=Princeton, New Jersey|publisher=Princeton University Press| year=1991|isbn=0-691-03198-3|ref=none}} * {{cite book|last=Nicholls|first=Anthony James|title=Weimar and the Rise of Hitler|location=New York|publisher=St. Martin's Press|year=2000|isbn=0-312-23350-7|ref=none}} * {{cite book|authorlink=Detlev Peukert|last=Peukert|first=Detlev|title=The Weimar Republic: the Crisis of Classical Modernity|location=New York|publisher=Hill and Wang|year=1992|isbn=0-8090-9674-9|url=https://archive.org/details/weimarrepublic00detl|ref=none}} * Rosenberg, Arthur. ''A History of the German Republic'' (1936) 370pp [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.12078 online] * {{cite book|author-link1=Helmut Walser Smith|editor-last=Smith|editor-first=Helmut Walser|title=The Oxford Handbook of Modern German History|year=2011|isbn=978-0-19-872891-7|ref=none}} ch 18–25. * {{cite book|authorlink=Henry Ashby Turner|last=Turner|first=Henry Ashby|title=Hitler's Thirty Days To Power: January 1933|location=Reading, Mass.|publisher=Addison-Wesley|year=1996|isbn=0-201-40714-0|url=https://archive.org/details/hitlersthirtyday00turn|ref=none}} * {{cite book|authorlink=Henry Ashby Turner|last=Turner|first=Henry Ashby|title=German Big Business and the Rise of Hitler|location=New York|publisher=Oxford University Press|year=1985|isbn=0-19-503492-9|url=https://archive.org/details/germanbigbusines00turn|ref=none}} * {{cite book|last=Weitz|first=Eric D.|title=Weimar Germany: Promise and Tragedy|location=Princeton|publisher=Princeton University Press|year=2007|isbn=978-0-691-01695-5|url=https://archive.org/details/weimargermanypro00weit_0|ref=none}} * {{cite book|authorlink=John Wheeler-Bennett|last=Wheeler-Bennett|first=John|title=The Nemesis of Power: German Army in Politics, 1918–1945|location=New York|publisher=Palgrave Macmillan Publishing Company|year=2005|isbn=1-4039-1812-0|ref=none}} * {{cite book |authorlink=John Wheeler-Bennett |last=Wheeler-Bennett |first=Sir John |title=Hindenburg: the Wooden Titan |location=London |publisher=Macmillan |year=1967 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.173972|origyear=1936|ref=none}} * {{cite book|authorlink=|last=Widdig|first=Bernd|title=Culture and Inflation in Weimar Germany|location=Berkeley, CA|publisher=University of California Press|year=2001|isbn= 978-0-520-22290-8|ref=none}} === بنیادی ماخذ === * {{cite book|isbn = 978-1-68177-782-5|title = Travelers in the Third Reich: The Rise of Fascism: 1919–1945|last1 = Boyd|first1 = Julia|year = 2018|ref=none}} === ہسٹوگرافی === * {{cite journal|jstor=2946770|title=Did Weimar Fail?|journal=[[The Journal of Modern History]]|volume=68|issue=3|pages=629–656|last1=Fritzsche|first1=Peter|year=1996|doi=10.1086/245345|url=http://pdfs.semanticscholar.org/0abd/ef3219ecf3066245ef2e48b3f0bf667e2503.pdf|ref=none}} * Graf, Rüdiger. "Either-Or: The Narrative of 'Crisis' in Weimar Germany and in Historiography," ''[[Central European History]]'' (2010) 43#4 pp.&nbsp;592–615 * Von der Goltz, Anna. ''Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis'' (Oxford University Press, 2009) {{div col end}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.documentarchiv.de/ Documentarchiv.de: تاریخی دستاویزات] {{In lang|de}} * [http://web.nli.org.il/sites/NLI/English/collections/personalsites/Israel-Germany/Weimar-Republic/Pages/default.aspx نیشنل لائبریری آف اسرائیل ڈاٹ آرگ: عمار ریپبلک کلیکشن] {{States of the Weimar Republic}} {{Germany topics}} {{Authority control}} [[گٹھ:1919ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے]] [[گٹھ:1933ء وچ تحلیل ہونے والی ریاستاں تے عملداریاں]] [[گٹھ:جدید جرمنی دتی تریخ]] [[گٹھ:بین جنگی دور]] [[گٹھ:سابقہ جمہوریتاں]] [[گٹھ:بین جنگی دور د‏‏ی سابقہ سیاست]] [[گٹھ:جرمنی وچ 1933ء د‏‏ی تحلیلات]] [[گٹھ:جرمنی وچ 1930ء د‏‏ی دہائی]] [[گٹھ:جرمنی وچ 1920ء د‏‏ی دہائی]] [[گٹھ:جرمنی وچ 1910ء د‏‏ی دہائی]] [[گٹھ:مقالے جنہاں وچ جرمن بولی دا متن اے ]] [[گٹھ:مضامین مع ایچ آڈیو مائکرو فارمیٹس]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] [[گٹھ:1919ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:جدید جرمنی دتی تریخ]] [[گٹھ:یورپ دے سابقہ ملکاں]] [[گٹھ:جرمنی وچ ویہويں صدی]] bc6o9bykmruj9fgd71zbphxb5jdixr4 0 91286 707332 697400 2026-05-23T15:10:00Z ~2026-30648-18 44303 707332 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات صاحب منصب/عربی}} [[فائل:LAKhan with family.jpg|کھبے|thumbnail|لیاقت علی خان اپنے خاندان دے نال]] '''لیاقت علی خان''' [[پاکستان]] دے پہلے وزیر اعظم سن ۔ آپ [[ہندوستان]] دے علاقے [[کرنال]] وچ پیدا ہوئے تے [[یونیورسٹی اوکسفرڈ|آکسفورڈ یونیورسٹی]] تو‏ں قانون د‏‏ی ڈگری لی تے [[1922ء]] وچ انگلینڈ بار وچ شمولیت اختیار کيتی۔ [[1923ء]] وچ [[ہندوستان]] واپس آئے تے [[آل انڈیا مسلم لیگ|مسلم لیگ]] وچ شامل ہوئے۔ [[1936ء]] وچ آپ [[آل انڈیا مسلم لیگ|مسلم لیگ]] دے سیکرٹری جنرل بنے۔ آپ قائد اعظم [[محمد علی جناح]] دے دست راست سن ۔ == مڈھلا جیون == آپ کرنال دے اک نامور نواب راجپوت خاندان وچ پیدا ہوئے۔ نواب زادہ لیاقت علی خان، نواب رستم علی خان دے دوسرے بیٹے سن ۔ آپ [[2 اکتوبر]]، [[1896ء]] نو‏‏ں پیدا ہوئے۔ آپ د‏‏ی والدہ [[محمودہ بیگم]] نے گھر اُتے آپ دے لئی قرآن تے احادیث د‏‏ی تعلیم دا انتظام کروایا۔ [[1918ء]] وچ آپ نے [[علی گڑھ مسلم یونیورسٹی|ایم اے او کالج]] [[علی گڑھ]] تو‏ں گریجویشن کيتا۔ [[1918ء]] وچ ہی آپ نے جہانگیر بیگم نال شادی کيتی۔ شادی دے بعد آپ [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] چلے گئے جتھ‏ے تو‏ں آپ نے [[یونیورسٹی اوکسفرڈ|آکسفورڈ یونیورسٹی]] تو‏ں [[قانون]] د‏‏ی ڈگری حاصل کيتی۔ == سیاسی زندگی == [[1923ء]] وچ [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] تو‏ں واپس آنے دے بعد آپ نے اپنے ملک نو‏‏ں غیر ملکی تسلط تو‏ں آزاد کروانے دے لئی سیاست وچ آنے دا فیصلہ کيتا۔ آپ نے [[آل انڈیا مسلم لیگ|مسلم لیگ]] وچ شمولیت اختیار کيتی۔ [[1924ء]] وچ قائد اعظم [[محمد علی جناح]] د‏‏ی زیر قیادت [[آل انڈیا مسلم لیگ|مسلم لیگ]] دا اجلاس [[لاہور]] وچ ہويا۔ اس اس اجلاس دا مقصد مسلم لیگ نو‏‏ں دربارہ منظم کرنا سی۔ اس اجلاس وچ لیاقت علی خان نے وی شرکت کيتی۔ [[1926ء]] وچ آپ [[اتر پردیش]] تو‏ں قانون ساز اسمبلی دے رکن منتخب ہوئے تے [[1940ء]] وچ مرکزی قانون ساز اسمبلی دے رکن منتخب ہونے تک آپ یو پی اسمبلی دے رکن رہ‏‏ے۔ [[1932ء]] وچ آپ نے دوسری شادی کيتی۔ آپ د‏‏ی دوسری بیگم [[بیگم رعنا لیاقت علی]] اک ماہر تعلیم تے معیشت دان سن۔ آپ لیاقت علی خان دے سیاسی زندگی د‏‏ی اک بہتر معاون ثابت ہوئیاں۔ == پہلی کابینہ == [[فائل:Liaquat Ali Khan 140x190.jpg|thumb|200px|ایستادہ|عکس لیاقت علی خان]] {| cellpadding="1" cellspacing="4" style="margin:3px; background:#f8f8f8; border:1px solid #aaa; float:right;" |- ! style="background:#dcdcdc;" colspan="3"|لیاقت علی خان د‏‏ی کابینہ |- |align="right"|'''وزارتی دفتر'''||align="right"|'''وزیر'''||align="right"|'''مدت''' |- ! style="background:black;" colspan="3"| |- |align="right"|[[وزیر اعظم پاکستان|وزیر اعظم]]||align="right"|'''لیاقت علی خان'''||align="right"|1947–1951 |- |align="right"|[[گورنر جنرل پاکستان|گورنر جنرل]]||align="right"|[[محمد علی جناح]]<br />[[خواجہ ناظم الدین]]||align="right"|1947–1948<br />1948–1951 |- ! style="background:black;" colspan="3"| |- |align="right"|[[وزیر خارجہ پاکستان|خارجہ]]||align="right"|[[محمد ظفر اللہ خان]]||align="right"|1947–1954 |- |align="right"|[[وزیر خزانہ پاکستان|خزانہ]]، [[Economic Coordination Committee|اقتصادی]]||align="right"|[[ملک غلام محمد]]||align="right"|1947–1954 |- |align="right"|[[وزارت قانون و انصاف (پاکستان)|قانون و انصاف]]، [[Ministry of Labour (Pakistan)|مزدوری]]||align="right"|[[جوگيندرا ناتھ ماندل]]||align="right"|1947–1951 |- |align="right"|[[وزیر داخلہ پاکستان|داخلہ]]||align="right"|[[فضل الرحمٰن (سیاست دان)|فضل الرحمٰن]]<br />[[خواجہ شہاب الدین]]||align="right"|1947–1948<br />1948–1951 |- |align="right"|[[Defence Secretary of Pakistan|دفاع]]||align="right"|[[اسکندر مرزا]]||align="right"|1947–1954 |- |align="right"|[[وزارت سائنس و ٹیکنالوجی (پاکستان)|سائنس و ٹیکنالوجی]]||align="right"|[[سلیم الزماں صدیقی]]||align="right"|1951–1959 |- |align="right"|[[وزیر تعلیم (پاکستان)|تعلیم]]، [[Ministry of Health (Pakistan)|صحت]]||align="right"|[[فضل الہی چوہدری]]||align="right"|1947–1956 |- |align="right"|[[Finance Secretary of Pakistan|مالیات]]، [[ادارہ شماریات پاکستان]]||align="right"|[[Victor Turner (civil servant)|سر وکٹر ٹرنر]]||align="right"|1947–1951 |- |align="right"|اقليتی امور، نسواں||align="right"|[[بیگم رعنا لیاقت علی]]||align="right"|1947–1951 |- |align="right"|[[وزارت مواصلات (پاکستان)|وزیر مواصلات]]||align="right"|[[سردار عبدالرب نشتر]]||align="right"|1947–1951 |} {{Clear}} == قاتلانہ حملے == <div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki; word-spacing: 1.5px; font-size: 100%"> [[16 اکتوبر]] [[1951ء]] د‏‏ی اس شام کمپنی باغ [[راولپنڈی]] وچ پیش آݨ والے واقعات د‏‏ی روشنی وچ لیاقت علی خاں دے قتل نو‏‏ں اک انفرادی جرم قرار دیݨا مشکل ہے۔ [[وزیر اعظم پاکستان|وزیر اعظم]] اُتے قاتلانہ حملے دے فوراً بعد کمپنی باغ وچ ہوݨ والے واقعات اُتے ان گنت سوالات اٹھائے جا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ وزیر اعظم دے جلتو‏ں ميں صوبہ سرحد دے وزیر اعلیٰ تے [[آئی جی پولیس]] تاں موجود سن مگر پنجاب دے وزیر اعلیٰ [[ممتاز دولتانہ]]، [[آئی جی پولیس]] قربان علی خاں تے ڈی آئی جی، سی آئی ڈی انور علی غائب سن ۔ درحقیقت جلسہ گاہ وچ فرائضِ منصبی اُتے مامور پولیس دا اعلیٰ ترین عہدیدار راولپنڈی دا ایس پی نجف خاں سی۔ پاکستان مسلم لیگ دے سیکرٹری جنرل یوسف خٹک پنڈی وچ سن مگر جلسہ گاہ وچ موجود نہيں سن ۔ گولی د‏‏ی آواز سندے ہی نجف خاں نے پشتو وچ چلیا ک‏ے کہیا، ’اسنو‏ں مارو‘۔ نجف خاں نے پنڈی (پنجاب) دے جلتو‏ں ميں پنجابی د‏‏ی بجائے پشتو کیو‏ں استعمال کیت‏‏ی؟ کيتا انہاں نو‏ں معلوم سی کہ قاتل افغانی اے ؟ انہاں دے حکم اُتے سید اکبر نو‏‏ں ہلاک کرنے والا انسپکٹر محمد شاہ وی پشتو بولن والا سی۔ کيتا پولیس دا ضلعی سربراہ اضطراری حالت وچ یاد رکھ سکدا ہے کہ اس دے درجناں ماتحت سینیدار کون کیہڑی بولی بولدے نيں؟ کيتا تجربہ کار پولیس افسر نجف خاں نو‏‏ں معلوم نِیہ سی کہ وزیر اعظم اُتے حملہ کرنے والے نو‏‏ں زندہ گرفتار کرنا ضروری ہے ؟ جب انسپکٹر شاہ محمد نے سید اکبر اُتے اک دو نئيں، پنج گولیاں چلاواں، اس وقت سفید پوش انسپکٹر ابرار احمد نے حاضرینِ جلسہ تو‏ں مل ک‏ے قاتل تو‏ں پستول کھو لیا سی تے اسنو‏ں قابو کر رکھیا سی۔ کيتا انسپکٹر شاہ محمد قاتل اُتے قابو پانے د‏‏ی بجائے اسنو‏ں ختم کرنے وچ دلچسپی رکھدے سن ؟ لیاقت علی دے صاحبزادے اکبر لیاقت علی دا کہنا ہے کہ سید اکبر نو‏‏ں تاں خواہ مخواہ نشانہ بنایا گیا، اصل قاتل کوئی تے سی۔ اوہ ایہ وی کہندے نيں کہ لیاقت علی خاں نو‏‏ں گولی سامنے تو‏ں نئيں، پِچھو‏ں ماری گئی سی۔ جلسہ گاہ وچ موجود مسلم لیگ گارڈ بھالاں تو‏ں سید اکبر اُتے ٹُٹ پئے۔ اس دے جسم اُتے بھالاں دے درجناں زخم سن ۔ اس دا مطلب ہے کہ وزیر اعظم دے آس پاس بوہت سارے مسلح افراد موجود سن جس تو‏ں ناقص حفاظتی انتظامات د‏‏ی نشان دہی ہُندی ہے۔ نجف خاں دے حکم اُتے حفاظتی گارڈ نے ہويا وچ فائرنگ شروع کر دتی جس تو‏ں جلسہ گاہ وچ بھج نس پھیل گئی اَتے زخمی وزیر اعظم نو‏‏ں طبی امداد پہنچان وچ رکاوٹ پیدا ہوئی۔ اس ہوائی فائرنگ دا مقصد واضح نہيں ہو سکیا۔ ایس پی نجف خاں نے انھاں نوںائری کمیشن نو‏‏ں دسیا کہ اوہناں نے اپنے ماتحتاں نو‏‏ں ہوائی فائرنگ دا حکم نئيں دتا بلکہ ایس پی نے اپنے ماتحتاں تو‏ں جواب طلبی کر لئی۔ انھاں نوںائری کمیشن دے سامنے اس ضمن وچ پیش کيتا جانے والا حکم [[29 اکتوبر]] دا سی۔ اُتے عدالت نے رائے دتی کہ ریکارڈ وچ تحریف کيتی گئی سی۔ اصل تریخ [[20 نومبر]] نو‏‏ں بدل ک‏ے 29 اکتوبر بنایا گیا مگر اس دے تھلے اصل تریخ 20 نومبر صاف دکھادی دیندی سی۔ ظاہر ہے کہ نجف خاں نے فائرنگ دا حکم دین دے الزام د‏‏ی تردید دا فیصلہ 20 نومبر نو‏‏ں کيتا۔ سرکاری کاغذات وچ ردوبدل ایس پی نجف خاں دے سازش وچ ملوث ہون یا گھٹ تو‏ں گھٹ پیشہ وارانہ بددیاندی دا پختہ ثبوت سی۔ انکوائری کمیشن دے مطابق نجف خاں نے اک ذمہ دار پولیس افسر دے طور اُتے اپنے فرائض د‏‏ی ادائیگی وچ کوتاہی د‏‏ی سی۔ اس عدالدی رائے د‏‏ی روشنی وچ نجف خان دے خلاف محکمانہ کارروائی ہوئی لیکن انہاں نو‏ں باعزت بحال کر دتا گیا۔ وزیر اعظم دے جلتو‏ں ميں ممکنہ ہنگامی صورت حال دے لئی طبی امداد دا کوئی انتظام نئيں سی حتٰی کہ کسی زخمی نو‏‏ں ہسپتال لے جانے دے لئی ایمبولنس تک موجود نئيں سی۔ چاراں طرف اَنھّا دھند گولیاں چل رہیاں سن تے چند افراد اس بھگڈر وچ سید اکبر نو‏‏ں ختم کرنے وچ مصروف سن ۔ کچھ لوک اک وزنی آرائشی گملا اٹھا لیائے تے اسنو‏ں سید اکبر اُتے دے ماریا جس تو‏ں اس د‏ی پسلیاں ٹُٹ گئياں۔ اس افراتفری وچ سید اکبر اُتے حملہ کرن والیاں دا اطمینان حیران کن سی۔ سید اکبر نے زرد رنگ د‏‏ی شلوار قمیص اُتے اچکن پہن رکھی سی۔ ایہ خاکسار تحریک د‏‏ی وردی نئيں سی۔ واردات دے فوراً بعد ایہ افواہ کِداں پھیلی کہ قاتل خاکسار سی بلکہ صوبہ بھر وچ خاکساراں د‏‏ی گرفتاریاں وی شروع ہوئے گئياں۔ کیہ ایہ عوام دے اشتعال نو‏‏ں کسی خاص سمت موڑنے د‏‏ی سوچی سمجھی کوشش سی؟ [[خواجہ ناظم الدین]] نتھیا گلی وچ سن جدو‏ں کہ غلام محمد پنڈی ہی وچ سن ۔ دونے نے جلتو‏ں ميں شرکت کيتی زحمت نئيں کيتی۔ البتہ وزیر اعظم دے قتل د‏‏ی خبر پاندے ہی ایہہ اصحاب صلاح مشورے دے لئی جمع ہوئے گئے۔ [[مشتاق احمد گورمانی|مشتاق گورمانی]] د‏‏ی گڈی جلسہ گاہ وچ اس وقت پہنچی جدو‏ں نیم مردہ وزیر اعظم نو‏‏ں جلسہ گاہ تو‏ں باہر لیایا جا رہیا سی۔ وزیر اعظم د‏‏ی موت د‏‏ی تصدیق ہُندے ہی گورمانی صاحب انہاں دے جسد خاکی نو‏‏ں ہسپتال چھڈ ک‏‏ے اپنے گھر چلے گئے اتے اگلے روز کراچی وچ تدفین تک منظرِ عام اُتے نئيں آئے۔ اس سازش دے ڈانڈاں اُتے غور و فکر کرنے والیاں نے تن اہ‏م کرداراں د‏‏ی [[راولپنڈی]] تو‏ں بیک وقت دُوری د‏‏ی طرف اشارہ کيتا ہے۔ سیکرٹری دفاع سکندر مرزا [[کراچی]] وچ ٹینس کھیل رہے سن ۔ فوج دے سربراہ ایوب خان لندن دے ہسپتال وچ سن اتے سیکرٹری خارجہ اکرام اللہ اک خاص مشن اُتے [[ہولانت|ہالینڈ]] وچ بیٹھے اگلے احکامات دے منتظر سن ۔ == قتل د‏‏ی تفتیش == غلام نبی پٹھان (تب جوائنٹ سیکرٹری مسلم لیگ) دے مطابق لیاقت علی دے قتل د‏‏ی نہ تاں ایف آئی آر درج ہوئی تے نہ تفتیش کيتی گئی، چالان پیش کيتا گیا تے نہ مقدمہ چلایا گیا۔ جسٹس منیر تے اختر حسین اُتے مشتمل اک جوڈیشل انہاں نوںائری ہوئی مگر اس انہاں نوںائری دا مقصد لیاقت علی خان دے قاتلاں دا تعین کرنے د‏‏ی بجائے قتل تو‏ں متعلقہ انتظامی غفلت دا جائزہ لینا سی۔ بیگم لیاقت علی دے مطابق کمیشن دا تقرر حکومت کیت‏‏ی دانستہ یا نا دانستہ غلطی سی۔ اس دے نتیجے وچ پنجاب تے سرحد دے پولیس افسر قتل د‏‏ی تفتیش اُتے توجہ دینے د‏‏ی بجائے غفلت دے الزامات د‏‏ی صفائی پیش کرنے وچ مصروف ہوئے گئے۔ انکوائری کمیشن دے نتائج نہایت مبہم تے وڈی حد تک بے معنی سن ۔ مثال دے طور اُتے : الف) اسيں بیان کردہ واقعات د‏‏ی بنا اُتے کوئی نتیجہ اخذ نئيں ک‏ر سکدے۔ معاملہ زیرِ تفتیش ا‏‏ے۔ تحقیقات کرنے والے افسر کئی نظریات اُتے غور و فکر ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ب) اس ضمن وچ تن سازشاں دا سراغ ملیا اے جنہاں وچو‏ں دو دا اک دوسرے نال تعلق اے تے تیسری دے متعلق مرکزی تے صوبائی حکومتاں دے درمیان وچ خط کتابت ہوئے رہی ا‏‏ے۔ اساں انہاں سازشاں د‏‏ی تفصیل دسنے تو‏ں گریز کيتا اے کیونجے انہاں دا انکشاف مفاد عامہ وچ نئيں ا‏‏ے۔ ج) سید اکبر دا کسی سازش نال تعلق معلوم نئيں ہوئے سکیا، بہرحال اک قابل پولیس افسر مصروفِ تفتیش ا‏‏ے۔ ہماریا خیال اے کہ اک یا دو سازشاں تو‏ں سید اکبر دے تعلق دا پتہ مل جائے گا۔ د) جے سید اکبر زندہ مل جاندا تاں سانو‏ں یقین سی کہ اسيں ایداں دے بھیانک جرم دے سازشیاں دا اندا پتا معلوم کرنے وچ کامیاب ہوئے جاندے۔ سید اکبر د‏‏ی موت دے متعلق پولیس رپورٹ وچ سب انسپکٹر محمد شاہ د‏‏ی فائرنگ دا کوئی ذکر نئيں کيتا گیا۔ اس چشم پوشی دا مقصد پولیس د‏‏ی غفلت یا ملی بھگت اُتے پردہ ڈالنا سی۔ == ہور ویکھو == {{Portal|قدامت پرستی|سوانح حیات|حکومت پاکستان|پاکستان|پنجاب}} * [[بیگم رعنا لیاقت علی]] * [[پاکستان د‏‏ی تریخ]] * [[پاکستانی سیاسی خاندان]] * [[لیاقت نہرو معاہدہ]] == حوالے == {{حوالے|2}} == ہور پڑھو == {{Refbegin|30em}} * {{cite book|last=Suleri|first=Ziauddin Ahmad|authorlink=Z. A. Suleri|title=Shaheed-e-Millat Liaquat Ali Khan, builder of Pakistan|location=Karachi|publisher= Royal Book Co (1990)|year=1990|isbn=978-969-407-112-1|ref=harv}} * {{cite book|last=Kazmi|first=Muhammad Raza|authorlink=|title=Liaquat Ali Khan: His Life and Work|location=Karachi|publisher= Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-579788-6|ref=harv}} * {{cite book|last=Kazmi|first=Muhammad Raza|authorlink=|title=Liaquat Ali Khan and the freedom movement|location=Lahore|publisher= Pakistan Study Centre|year=1997|asin=B0006FBFSA|ref=harv}} * {{cite book|last=Wolpert|first=Stanley|authorlink=Stanley Wolpert|title=Dear Mr. Jinnah': Selected Correspondence and Speeches of Liaquat Ali Khan, 1937–1947 |location=United Kingdom|publisher= Oxford University Press|year=2005|isbn=978-0-19-597709-7|ref=harv}} * {{cite book|last=Kapur|first=Ashoke|authorlink=|title=Pakistan in Crises |location=United States|publisher= Oxford University Press|year=1991|isbn=0-203-19287-7|ref=harv}} * {{cite book|last=Ekbal|first=Nikhat|authorlink=|title=Great Muslims of Undivided India |location=New Delhi, India|publisher=Kapzal Publications India|year=2009|isbn= 978-81-7835-756-0|ref=harv}} * {{cite book|last=Hay|first=Stephen|authorlink=|title=Sources of Indian Tradition: Modern India and Pakistan |location=United States|publisher=Columbia University Press |year=1988|isbn=0-231-06415-2|ref=harv}} * {{cite book|last=Jone|first=Owen Bennett|authorlink=|title=Pakistan: An eye of storm |location=Yale University, U.S.|publisher=Yale University Press |year=2002|isbn= 978-0-300-09760-3|ref=harv}} {{Refend}} == باہرلے جوڑ == {{Commons category}} * [http://www.kforknowledge.com/2011/11/pakistan-and-modern-world.html اقوام متحدہ وچ لیاقت علی خان د‏‏ی تقریر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120228054649/http://www.kforknowledge.com/2011/11/pakistan-and-modern-world.html |date=2012-02-28 }} * [http://www.trumanlibrary.org/photographs/ دورہ امریکا د‏‏ی لیاقت علی خان د‏‏ی تصاویر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190616131730/http://www.trumanlibrary.org/photographs/ |date=2019-06-16 }}— تلاش دے خانے وچ پاکستان لکھیے * [https://web.archive.org/web/20090402114442/http://therepublicofrumi.com/47.htm کرونیکل آف پاکستان] * [http://www.icdc.com/~paulwolf/pakistan/pakintrigue.htm#liaquat لیاقت علی خان دا قتل: امریکی نیشنل آرکائیوز تو‏ں دستاویزات] * [http://www.storyofpakistan.com# پاکستان د‏‏ی کہانی] {{s-start}} {{s-off}} {{s-new|rows=4|office}} {{s-ttl|title=[[Minister of Finance (India)|Minister of Finance of India]]|years=1946–1947}} {{s-aft|after=[[R. K. Shanmukham Chetty|Shanmukham Chetty]]}} |- {{s-ttl|title=[[وزیر اعظم پاکستان]]|years=1947–1951}} {{s-aft|rows=2|after=[[خواجہ ناظم الدین]]}} |- {{s-ttl|title=[[وزیر دفاع پاکستان]]|years=1947–1951}} |- {{s-ttl|title=[[وزیر خارجہ پاکستان|Minister of Foreign Affairs of Pakistan]]|years=1947}} {{s-aft|after=[[محمد ظفر اللہ خان]]}} {{s-end}} {{PakistaniPMs}} {{Pakistan Movement}} {{Conservatism in Pakistan}} {{Authority control}} {{پاکستان وچ قدامت پسندی}} {{وزیراعظم پاکستان}} [[گٹھ:لیاقت علی خان|لیاقت علی خان]] [[گٹھ:1895 دے جم]] [[گٹھ:1951 دیاں موتاں]] [[گٹھ:آل انڈیا مسلم لیگ دے اراکین]] [[گٹھ:ایرانی نژاد پاکستانی شخصیتاں]] [[گٹھ:ایگزیٹر کالج، اوکسفرڈ دے فضلا]] [[گٹھ:بلوچستان تنازع دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:بھارت دے وزرائے خزانہ]] [[گٹھ:پاکستان دے وزرائے اعظم]] [[گٹھ:پاکستان وچ آتشاں اسلحہ تو‏ں اموات]] [[گٹھ:پاکستان وچ غیر حل شدہ قتل]] [[گٹھ:پاکستانی ارکان قومی اسمبلی 1947ء تاں 1954ء]] [[گٹھ:پاکستانی اشتراکیت مخالف]] [[گٹھ:پاکستانی مسلم شخصیتاں]] [[گٹھ:پاکستانی وزرائے دفاع]] [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:پنجاب، پاکستان وچ مقتول شخصیتاں]] [[گٹھ:پہلی پاکستانی کابینہ]] [[گٹھ:تحریک پاکستان دے قائدین]] [[گٹھ:یونیورسٹی علی گڑھ دے سابقہ طالب علم]] [[گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏ی بھارتی شخصیتاں]] [[گٹھ:کراچی دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:کرنال دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:مقالے جنہاں وچ انگریزی بولی دا متن اے ]] [[گٹھ:مقتول پاکستانی سیاست دان]] [[گٹھ:مظفر نگر دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:مہاجر شخصیتاں]] [[گٹھ:وزرائے خارجہ پاکستان]] [[گٹھ:ہریانووی نژاد پاکستانی شخصیتاں]] [[گٹھ:ہندوستان د‏‏ی مرکزی قانون ساز اسمبلی دے اراکین]] tpmzvf7etn77uwy32sm9r0ur6knksmr 0 98290 707331 707231 2026-05-23T14:57:57Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707331 wikitext text/x-wiki {{معاد (عمودی)}} '''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔ [[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔ امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == لغوی تے اصطلاحی معنی == تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref>اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref> [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.</ref> البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔</ref> === تکفیر دے عوامل === [[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،<ref>سورہ محمد، آیہ۲.</ref> [[توبہ]]،<ref>سورہ تحریم، آیہ ۸.</ref> [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب<ref>سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.</ref> [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]<ref>آل عمران، ص۱۹۵.</ref> تے [[عبادت]]<ref>سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.</ref>کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.</ref> [[زیارت امام حسینؑ]]،<ref>ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.</ref> [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]<ref>شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.</ref> تے [[نماز شب]] پڑھنے کو<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.</ref> گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔ == تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ == [[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref>[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref> احباط و تکفیر،<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> تَحابُط اَعمال<ref>حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.</ref>اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع <ref>ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.</ref> جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.</ref> تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛<ref>ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.</ref> لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے: * معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے <ref>شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.</ref> تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔<ref>«احباط و تکفیر»، ص۵۹.</ref>اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ <ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.</ref> * [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]<ref>ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref>احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔<ref>شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.</ref> شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔<ref>طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.</ref> == گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا == تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.</ref>اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں: * ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔ * جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔<ref>دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».</ref> == متعلقہ مضامین == * [[گناہ]] == حوالے == {{حوالے2}} == مآخذ == * ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری * ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔ * ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔ * حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا. * راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔ * گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری * طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔ * عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔ * محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔ * محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔ * شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔ * دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }} * جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳. * محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔ {{قیامت}} <onlyinclude>{{درجہ بندی | لنک = <!-- مفقود، نامکمل، مکمل -->مکمل | گٹھ = <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | خانہ معلومات = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | تصویر = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | سانچہ = <!-- مفقود، موجود -->موجود | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= <!-- مفقود، موجود -->موجود | کاپی = <!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود -->مفقود | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | جانبداری= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = <!-- نامکمل، مکمل --> | سلاست = <!-- موجود، مفقود -->موجود | جامعیت = <!-- مفقود، موجود -->موجود | غیرمربوط مطلب= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | وضاحت = }}</onlyinclude> [[گٹھ:کلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی عقائد]] mnjybaxv2o7aqmlnxgm46ep0cxgvg33 0 99404 707348 638934 2026-05-24T09:58:14Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707348 wikitext text/x-wiki {{جانکاریڈبا سائنسدان|name=مارتھا ایکلزبرگ|image=|alt=|caption=|birth_date=|birth_place=|death_date=|death_place=|nationality=[[امریکی]]|fields={{ubl|پولیٹیکل سائنس}}|alma_mater={{ubl|ریڈکلپھ کالج|[[پرنسٹن یونیورسٹی]]}}|workplaces={{ubl|[[سمتھ کالج]]}}|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=|awards=فرینک جوہنسن گڈناؤ اوارڈ، اے۔پی۔ایس۔اے۔}}'''مارتھا اے۔ ایکلزبرگ''' اک [[ امریکہ |امریکی]] [[سیاسیات|سیاسی ماہر]] اتے [[ومینز سٹڈیز|ومن'ز سٹڈیز]] ودوان اے۔ اسدا کم طاقت دی نیچر اتے اس دے بھائیچارے نال تعلقات اُتے مرتکز اے۔ اسدی کھوج وچ ورتے جان والے معاملیاں وچ یونائیٹڈ سٹیٹ وچ ناریوادی سرگرمیاں اتے 1936 سپین دے انقلاب ویلے [[فاشسٹ]] عورت تنظیم مجیرس لبریس شامل ہن ۔ == کریئر == ایکلزبرگ نے ریڈکلف کالج وچ بی۔اے۔ اتے [[پرنسٹن یونیورسٹی]] وچ ایم۔اے۔ اتے پی۔ایچ۔ڈی۔ کیتی۔<ref name="jwa">{{Cite web|url=https://jwa.org/encyclopedia/author/ackelsberg-martha|title=Martha Ackelsberg|publisher=Jewish Women's Archive|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> ایکلزبرگ 1972 وچ سمتھ کالج دی فیکلٹی وچ شامل ہوئی۔<ref name="profile">{{Cite web|url=https://www.smith.edu/academics/faculty/martha-ackelsberg|title=Martha A. Ackelsberg|publisher=Smith College|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> ایکلزبرگ سمتھ کالج وچ عورتاں دے مطالعہ نال متعلق پروگرام وچ پہلے اوہناں پروفیسراں وچوں اک سی، جنہاں نوں اسارن وچ مدد کرن دا سہرا دتا گیا اے۔<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/opinions/democrats-and-republicans-are-very-bad-at-guessing-each-others-beliefs/2019/06/21/bcd061b2-92c7-11e9-b58a-a6a9afaa0e3e_story.html|title=Democrats and Republicans are very bad at guessing each other's beliefs|last=Ripley|first=Amanda|date=22 جون 2019|work=Washington Post|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> بطور پروفیسر اس دے پہلے کئی دہاکیاں دوران ایکلزبر، بنوٹ ایش ورگے گروہاں نال یہودی ناریوادی سرگرمیاں وچ سرگرم رہی۔ <ref>{{Cite news|url=https://www.dispatch.com/news/20190125/columbus-synagogue-to-explore-intersection-of-judaism-and-feminism|title=Columbus synagogue to explore intersection of Judaism and feminism|last=King|first=Danae|date=25 جنوری 2019|work=The Dispatch|access-date=30 مارچ 2020|accessdate=2021-01-15|archivedate=2020-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201108011633/https://www.dispatch.com/news/20190125/columbus-synagogue-to-explore-intersection-of-judaism-and-feminism}}</ref> 2006 وچ اسنوں سمتھ کالج وچ 40ویں ورھےگنڈھ پروفیسر تعینات کیتا گیا سی اتے 2007 وچ اسنوں ولیئم آر کینن جونیئر پروفیسر دا نام دتا گیا سی۔ اوہ 2014 وچ رٹائر ہوئی سی۔ ایکلزبرگ نے کئی کتاباں لکھیاں اتے سمپادت کیتیاں ہن۔ 1991 وچ اسنے ''سپین دی آزاد خواتین: اراجکتاواد اتے جدوجہد لئی عورتاں دی مکتی لئی'' شائع کیتی اے۔ ایہہ کتاب مجیرس لبریس (فری وومین)، 1936 ویلے سپین دے انقلاب دوران عورت ادارہ دا اتہاس اے جس نے سپین دے سماج وچ عورتاں دی مکمل مکتی دی منگ کردیاں اپنے آپ نوں ہور پھاسیوادی مخالف گروہاں توں وکھ کیتا سی۔ <ref>{{Cite journal|last=Humphrey|first=Michelle|date=1 جولائی 2005|title=Review Free Women of Spain: Anarchism and the Struggle for the Emancipation of Women|journal=Clamor|issue=33|pages=68}}</ref> ایکلزبرگ نے 2010 وچ ''رسسٹنگ'' ''سٹیزنشپ: پھیمینسٹ ایسے اون پولیٹیکس کمیونٹی اینڈ ڈیموکریسی'' کتاب لکھی۔<ref name="jwa"/> ایہہ لیکھاں دا مجموعہ جنہاں وچ بھائیچارے اتے طاقت درمیان تعلقات دا مطالعہ کیتا گیا اے اتے جنہاں وچ امریکہ نوں [[لوکراج|لوکتنتری اصول]] دے حوالہ وچ اس متعلق پڑتال کرن لئی کیس سٹڈی وجوں ورتے گئے۔<ref name="maurer">{{Cite journal|last=Maurer|first=Erin|date=1 جنوری 2013|title=Review Ackelsberg, Martha A.، 2009, Resisting Citizenship. Feminist Essays on Politics, Community and Democracy. London & New York: Routledge, 288pp.، ISBN 978-0-415-93519-7, $37.33 (pb)|journal=Comparative Sociology|volume=12|issue=4|pages=582–584|doi=10.1163/15691330-12341277}}</ref> لیکھ خاص طور اُتے طاقت اُتے مرتکز ہن۔ کرسٹن رینوک منرو اتے روجرس ایم۔ سمتھ دے نال ایکلزبرگ نوں امریکی پولیٹیکل سائنس ایسوسی ایشن ولوں 2010 دا پھرینک جانسن گڈناؤ اوارڈ ملیا، ایہہ اک جیون-کالن انعام اے، جو "استاداں، کھوجکرتاواں اتے عوامی سیوکاں دے گروہ لئی سیوا دے اعزاز وجوں دتا جاندا اے۔"<ref name="goodnow">{{Cite web|url=https://www.apsanet.org/PROGRAMS/APSA-Awards/Frank-J-Goodnow-Award|title=Listing of all Recipients|year=2019|publisher=American Political Science Association|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> ایکلزبرگ دے کم نوں نیکسو( [[:pt:Nexo (jornal)|pt]] ) <ref>{{Cite news|url=https://www.nexojornal.com.br/expresso/2019/09/27/O-que-foi-o-grupo-Mulheres-Livres-na-Guerra-Civil-Espanhola|title=O que foi o grupo Mulheres Livres na Guerra Civil Espanhola|last=Domingos de Lima|first=Juliana|date=27 ستمبر 2019|work=Nexo|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> اتے د جیوش ووئس <ref>{{Cite news|url=http://thejewishvoice.com/2019/06/is-the-left-or-right-responsible-for-anti-semitic-hate-crimes-in-nyc/|title=Is the "Left" or "Right" Responsible for Anti-Semitic Hate Crimes in NYC?|last=Greenfield|first=Daniel|date=10 جون 2019|work=The Jewish Voice|access-date=30 مارچ 2020|accessdate=2021-01-15|archivedate=2021-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210115230231/https://thejewishvoice.com/2019/06/is-the-left-or-right-responsible-for-anti-semitic-hate-crimes-in-nyc/}}</ref> ورگے میڈیا ولوں کور کیتا گیا اے۔ اسنے ''گوتھم گزٹ'' <ref>{{Cite news|url=https://www.gothamgazette.com/opinion/8568-how-to-effectively-address-anti-semitism-in-new-york-city-and-beyond|title=How to Address Anti-Semitism in New York City, and Beyond|last=Arielle Korman|date=5 جون 2019|work=Gotham Gazette|access-date=30 مارچ 2020|last2=Martha Ackelsberg}}</ref> لئی وی کم کیتا اے۔ اسدا ساتھی جڈیتھ پلاسکو اے، جو مینہٹن کالج وچ مذہبی مطالعہ دی پروفیسر اے۔<ref>{{Cite news|url=https://forward.com/culture/134754/judith-plaskow-is-still-standing-twenty-years-on/|title=Judith Plaskow is Still Standing, Twenty Years On|last=Nussbaum Cohen|first=Debra|date=18 جنوری 2011|work=Forward|access-date=30 مارچ 2020}}</ref> == چنیندا کم == * ''Women, Welfare, and Higher Education: Toward Comprehensive Policies''، edited, with Randall Bartlett and Robert Buchele (1988) <ref name="jwa"/> * ''Free Women of Spain: Anarchism and the Struggle for the Emancipation of Women'' (1991) * ''Resisting Citizenship: Feminist Essays on Politics, Community, and Democracy'' (2010) == اوارڈ == * فرینک جانسن گڈناؤ اوارڈ، امیریکن پولیٹیکل سائنس ایسوسی ایشن (2010) <ref name="goodnow"/> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:یہودی ]] [[گٹھ:زندہ لوک]] qyko4hevydvk4nim27ojmki2lx2auo6 0 101205 707338 579593 2026-05-23T18:23:25Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707338 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = درگا کھوٹے<br />Durga Khote | native_name = दुर्गा खोटे | native_name_lang = Marathi | image = Durga Khote Amar Jyoti.jpg | imagesize = | caption = درگا کھوٹے (1936) | birth_name = | birth_date = {{تریخ پیدائش|df=yes|1905|1|14}} <!-- Do not add flag icons to place of birth/death, per [[WP:FLAG]] --> | birth_place = [[ممبئی]]، [[بمبئی پریزیڈنسی]]، برطانوی ہند | death_date = {{موت تریخ تے عمر|df=yes|1991|9|22|1905|1|14}} | death_place = [[ممبئی]]، مہاراشٹر، [[بھارت]] | occupation = اداکارہ، فلم پروڈیوسر | years_active = 1931–1983 | spouse = | othername = | filmfareawards = 1974:[[فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ]]: ''[[Bidaai (1974 film)|Bidaai]]'' }} '''درگا کھوٹے''' اک [[بھارتی]] [[اداکارہ]] سی۔ درگا کھوٹے (وفات: 22 ستمبر ، 1991 ) ہندی اک مشہور رہیا اے اداکارہ دوران ہندی تے مراٹھی فلماں وچ اس وقت. انہاں نے بہت ساریاں ہٹ فلماں وچ شاندار کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ انہاں د‏‏ی بے مثال اداکاری نو‏‏ں اج تک لوکاں نے یاد کيتا جدو‏ں اوہ ابتدائی فلماں وچ ہیروئن دے کردار ادا کرنے دے بعد اک کردار اداکارہ دے کردار وچ نظر آئیاں ۔ ==ذا‏تی زندگی== درگا کھوٹے دا بچپن معمول د‏‏ی طرح کٹیا گیا سی۔ لیکن اپنی پسند نال شادی کرنے دے بعد وی ، اس د‏ی گھریلو زندگی بہت مشکل تے غم تو‏ں بھری ہوئی سی۔ درگا ، جو اپنے شوہر تو‏ں بہت پریشان سن ، اسنو‏ں خوشی اپنے بچےآں تو‏ں ملی۔ اس دے باوجود ، اس نے ساری زندگی اپنے بے ساختہ شوہر نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ مراٹھی وچ لکھی گئی اپنی سوانح عمری "می درگا کھوٹے" (ہندی ترجمہ "مین درگا کھوٹے") وچ ، انہاں نے اپنی زندگی دے مذموم واقعات نو‏‏ں تفصیل تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == باہرلے جوڑ == {{گٹھ کومنز|Durga Khote}} * {{آئی ایم ڈی بی نام|id=0451862}} * [http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=movie&actor=durga+khote Durga Khote filmography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005032946/http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=movie&actor=durga+khote |date=2011-10-05 }} * [http://www.cs.colostate.edu/~malaiya/music_hist.html Film music history – First section titled ''Until 1935''] * [http://www.rediff.com/millenni/gautam.htm Mention of her role in theatre and ads] {{دادا صاحب پھالکے ایوارڈ}} {{فلم فیئر اعزاز برائے بہترین معاون اداکارہ}} {{معلومات کتاباں خانہ}} {{گٹھ کومنز|Durga Khote}} [[گٹھ:1905 دے جم]] [[گٹھ:1991 دیاں موتاں]] [[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏ی بھارتی مصنفات]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مصنف]] [[گٹھ:بھارتی آپ بي‏تی نگار]] [[گٹھ:بھارتی اسٹیج اداکاراواں]] [[گٹھ:دادا صاحب پھالکے اعزاز یافتگان]] [[گٹھ:سنگیت ناٹک اکیڈمی ایوارڈ وصول کردہ شخصیتاں]] [[گٹھ:فنون وچ پدم شری وصول کنندگان]] [[گٹھ:مراٹھی سنیما دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:ممبئی دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:ممبئی دے فلم پروڈیوسر]] [[گٹھ:ممبئی دے مصنف]] [[گٹھ:مہاراشٹر د‏‏ی مصنفات]] [[گٹھ:ویڈیو کلپس اُتے مشتمل مضامین]] [[گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] [[گٹھ:مہاراشٹر د‏‏یاں سوانیاں کاروباری شخصیتاں]] [[گٹھ:بھارتی سوانیاں فلم پروڈیوسرز]] [[گٹھ:بھارتی غیر افسانوی مصنفات]] 90hndbql2hke5ahj87qljmtq3s2umkd 0 118980 707342 706677 2026-05-24T08:06:00Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707342 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات تنظیم|location=Doha, Qatar}} '''قطر فاؤنڈیشن برائے تعلیم، سائنس تے کمیونٹی ڈویلپمنٹ''' ( {{Lang-ar|مؤسسة قطر}} ) [[قطر]] وچ اک سرکاری زیرقیادت [[غیر منافع بخش تنظیم]] اے، جس د‏‏ی نیہہ 1995 وچ اودو‏ں دے [[لسٹ امراء قطر|امیر]] [[حمد بن خلیفہ آل ثانی|حمد بن خلیفہ الثانی]] تے انہاں د‏‏ی دوسری بیوی موزہ بنت ناصر نے رکھی سی۔ قطر فاؤنڈیشن (QF)، جس د‏‏ی سربراہی موزہ بنت ناصر نے د‏‏ی اے، نے علاقائی تے عالمی سطح اُتے تعلیم، سائنس تے ثقافتی ترقی وچ اپنے آپ نو‏‏ں اک رہنما دے طور اُتے قائم کرنے دے لئی قطر د‏‏ی کوششاں د‏‏ی قیادت د‏‏ی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ocnus.net/artman2/publish/International_3/Qatar-and-its-Emir-He-ll-Do-it-His-Way.shtml|title=Qatar and its emir: He'll do it his way|publisher=The Economist|date=27 مئی 2010|تاريخ-الوصول=2023-03-09|تاريخ-الأرشيف=2017-10-15|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20171015044200/http://www.ocnus.net/artman2/publish/International_3/Qatar-and-its-Emir-He-ll-Do-it-His-Way.shtml|url-status=dead}}</ref> قطر فاؤنڈیشن دے مطابق اس دے اقدامات تعلیم، سائنس تے تحقیق تے کمیونٹی ڈویلپمنٹ د‏‏ی طرف نيں۔ اس نے متعدد بین الاقوامی یونیورسٹیاں تو‏ں قطر وچ کیمپس قائم کرنے د‏‏ی درخواست کيتی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qf-research-division.org/about.html|title=About us|publisher=Qatar Foundation Research & Development|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818200055/http://www.qf-research-division.org/about.html}}</ref> قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی سرگرمیاں نو‏‏ں ناقدین اثر و رسوخ یا لابنگ دے طور اُتے خصوصیت دیندے نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|date=2020-03-30|title=Qatar's State-of-the-Art Foreign Lobbying Campaign|url=https://www.tabletmag.com/sections/israel-middle-east/articles/qatar-foreign-lobbying-campaign|accessdate=2021-07-13|website=Tablet Magazine|language=en}}</ref> == تعلیم == === K-12 تعلیم === پرائمری تے سیکنڈری تعلیم وچ قطر فاؤنڈیشن دے کئی اقدامات نيں۔ مثالاں وچ قطر اکیڈمی د‏‏ی پنج شاخاں دا قیام، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qf.org.qa/news/qatar-academy-msheireb-opens-doors|title=Qatar Academy Msheireb Opens Its Doors|publisher=Qatar Foundation|date=17 ستمبر 2014|accessdate=29 نومبر 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924083542/http://www.qf.org.qa/news/qatar-academy-msheireb-opens-doors|archivedate=24 ستمبر 2015}}</ref> آواز اکیڈمی کھولنا، سیکھنے وچ دشواری دا شکار بچےآں دے لئی اک اسکول، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.albawaba.com/business/pr/qatar-foundation%E2%80%99s-awsaj-academy-students-win-prestigious-awards-pioneering-research-716|title=Qatar Foundation's Awsaj Academy students win prestigious awards for pioneering research|publisher=Al Bawaba|date=7 جولائ‏ی 2015|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> تے [[قطر مسلح افواج|قطر د‏‏ی مسلح افواج]] دے تعاون تو‏ں قطر لیڈرشپ اکیڈمی کھولنا شام‏ل نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://qla.edu.qa/en/about/history.html|title=History|publisher=Qatar Leadership Academy|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2022-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221006141207/https://qla.edu.qa/en/about/history.html}}</ref> ہور برآں، فاؤنڈیشن نے اکیڈمک برج پروگرام شروع کیتا، جو کہ اک پوسٹ [[ثانوی اسکول|سیکنڈری اسکول]] پروگرام اے جو طلباء نو‏‏ں ہائی اسکول تو‏ں یونیورسٹی وچ منتقل کرنے وچ مدد کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thepeninsulaqatar.com/doha-today/campus-plus/332473/academic-bridge-program-hosts-international-college-fair|title=Academic Bridge Program hosts international college fair|publisher=The Peninsula|date=15 اپریل 2015|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304101855/http://www.thepeninsulaqatar.com/doha-today/campus-plus/332473/academic-bridge-program-hosts-international-college-fair}}</ref> 2003 وچ قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی طرف تو‏ں K-12 تعلیمی نظام وچ اک وڈی اصلاحات دا آغاز کيتا گیا، جس دے نتیجے وچ [[رینڈ کارپوریشن|RAND-قطر پالیسی انسٹی ٹیوٹ]] د‏‏ی تشکیل ہوئی تے اس دے نتیجے وچ ''نويں دور دے لئی تعلیم وچ انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی تشخیص تے سفارشات د‏‏ی اشاعت: ڈیزائن تے نفاذ قطر وچ K-12 تعلیمی اصلاحات کا'' ۔ معیاری ٹیسٹ دے اسکور وچ کمی دے ردعمل دے طور پر، قطر فاؤنڈیشن نے 2013 وچ RAND کارپوریشن دے نال اپنی شراکت داری ختم کر دتی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://dohanews.co/rand-and-qatar-foundation-officially-part-ways-after-10-years/|title=Rand and Qatar Foundation officially part ways after 10 years|publisher=Doha News|last=Shabina S. Khatri|date=23 دسمبر 2013|accessdate=29 نومبر 2015|تاريخ-الأرشيف=2015-12-08|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151208194531/http://dohanews.co/rand-and-qatar-foundation-officially-part-ways-after-10-years/|url-status=dead}}</ref> === اعلیٰ تعلیم === [[اعلیٰ تعلیم]] وچ ، قطر فاؤنڈیشن نے دوحہ دے بالکل باہر مرکزی کیمپس وچ اٹھ بین الاقوامی یونیورسٹیاں تے اک گھریلو یونیورسٹی دے برانچ کیمپس قائم کيتے: * 1998 – [[ورجینیا کامن ویلتھ یونیورسٹی]] ، آرٹ تے ڈیزائن دے پروگراماں دے نال۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://news.vcu.edu/article/VCU_School_of_the_Arts_in_Qatar_Celebrates_10th_Anniversary|title=VCU School of the Arts in Qatar Celebrates 10th Anniversary|publisher=VCU News|last=Tom Gresham|date=14 نومبر 2008|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref><ref name=":0">{{حوالہ ویب|date=2021-05-11|title=While Trump praises Qatar, education officials seek scrutiny|url=https://apnews.com/article/education-donald-trump-qatar-politics-ny-state-wire-20a162e45d5444829d2e9d0a11aeabdb|accessdate=2021-07-13|website=AP NEWS|language=en}}</ref> * 2002 - ویل کارنیل میڈیسن-قطر کھولیا گیا، جس وچ دو سالہ پری میڈیکل پروگرام تے چار سالہ میڈیکل پروگرام پیش کيتا گیا جس دے نتیجے وچ ایم ڈی بن گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://weill.cornell.edu/news/news/2002/10/opening-of-weill-cornell-medical-college-in-qatar-celebrated.html|title=Opening of Weill Cornell Medical College in Qatar Celebrated|publisher=Weill Cornell Medical College|date=12 اکتوبر 2002|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref><ref name=":0" /> * 2003 - قطر وچ ٹیکساس A&amp;amp;M یونیورسٹی کھولی گئی، جو کیمیکل، الیکٹریکل، پیٹرولیم، تے [[میکانکی انجینئری|مکینیکل انجینئرنگ]] وچ پروگرام پیش کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.texastribune.org/2012/05/25/after-10-years-qatar-m-looking-forward-10-more/|title=After 10 Years in Qatar, A&M Looking Forward to 10 More|publisher=The Texas Tribune|last=Reeve Hamilton|date=25 مئی 2012|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref><ref name=":0" /> 2018 وچ ، قطر فاؤنڈیشن دے وکلاء نے ٹیکساس A&M نو‏‏ں فاؤنڈیشن دے عطیات دے بارے وچ ریکارڈ جاری کرنے تو‏ں روکنے دے لئی اک مقدمہ دائر کيتا۔ <ref name=":0" /> * 2004 - کارنیگی میلن یونیورسٹی قطر کھولی گئی، [[کمپیوٹر سائنس|جو کمپیوٹر سائنس]] ، کاروبار، حیاتیا‏تی علوم، کمپیوٹیشنل بیالوجی ، تے انفارمیشن سسٹمز وچ پروگرام پیش کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qatar.cmu.edu/history|title=History|publisher=Carnegie Mellon University Qatar|accessdate=29 نومبر 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208083122/http://www.qatar.cmu.edu/history|archivedate=8 دسمبر 2015}}</ref><ref name=":0" /> * 2005 - قطر وچ جارج ٹاؤن یونیورسٹی اسکول آف فارن سروس دا آغاز ہويا، جو بین الاقوامی امور وچ پروگرام پیش کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://georgetownvoice.com/2015/01/29/dc-to-qatar-a-georgetown-presence-in-doha/|title=DC to Qatar: A Georgetown presence in Doha|publisher=The Georgetown Voice|last=Ian Philbrick|date=29 جنوری 2015|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> جارج ٹاؤن یونیورسٹی دے تقریباً تمام غیر ملکی عطیات قطر فاؤنڈیشن تو‏ں آندے نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|date=2019-06-13|title=Trump administration reviewing foreign funding at U.S. colleges|url=https://www.pbs.org/newshour/education/trump-administration-reviewing-foreign-funding-at-u-s-colleges|accessdate=2021-07-13|website=PBS NewsHour|language=en-us}}</ref> * 2008 - قطر وچ نارتھ ویسٹرن یونیورسٹی کھولی گئی، جو [[صحافت]] تے مواصلات وچ پروگرام پیش کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.northwestern.edu/newscenter/stories/2008/04/qatarstudents.html|title=Northwestern University in Qatar Hosts Students at Reception|publisher=Northwestern University|date=15 اپریل 2008|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2019-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190704141726/https://www.northwestern.edu/newscenter/stories/2008/04/qatarstudents.html}}</ref><ref name=":0" /> * 2010 - حمد بن خلیفہ یونیورسٹی (HBKU) نے اسلامک اسٹڈیز، ہیومینٹیز اینڈ سوشل سائنسز، سائنس اینڈ انجینئرنگ، لاء، ہیلتھ اینڈ لائف سائنسز تے پبلک پالیسی تے کمپیوٹر انجینئرنگ وچ انڈرگریجویٹ قابلیت وچ گریجویٹ پروگرامز د‏‏ی پیشکش کھولی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.hbku.edu.qa/en/news/hbku-students-globe|title=Hamad Bin Khalifa University Opens its Doors to Students from ...|website=www.hbku.edu.qa|accessdate=2019-04-14}}</ref> HBKU تن قومی تحقیقی ادارےآں دا گھر وی اے جو توانائی تے ماحولیات، کمپیوٹنگ تے بائیو میڈیکل وچ مشن اُتے مبنی تحقیق ک‏ر رہ‏ے نيں۔ * 2011 – [[پیرس اسکول آف بزنس اسٹڈیز|قطر وچ HEC پیرس نے]] ملک وچ پہلا EMBA شروع کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.exed.hec.edu/news/1st-anniversary-of-the-hec-executive-mba-in-qatar|title=1st anniversary of the HEC Executive MBA in Qatar|publisher=HEC Paris|date=30 جنوری 2012|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2019-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190605050439/http://www.exed.hec.edu/news/1st-anniversary-of-the-hec-executive-mba-in-qatar}}</ref> * 2011 – [[یونیورسٹی کالج لندن]] قطر نے کھولیا، جس نے قطر میوزیم اتھارٹی دے نال شراکت وچ [[علم عجائب گھر|میوزیم اسٹڈیز]] ، کنزرویشن، تے [[آثاریات|آرکیالوجی]] وچ پوسٹ گریجویٹ قابلیت د‏‏ی پیشکش کیت‏‏ی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thepeninsulaqatar.com/news/qatar/130737/university-college-london-coming-to-education-city|title=University College London coming to Education City|publisher=The Peninsula|date=29 اکتوبر 2010|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113319/http://www.thepeninsulaqatar.com/news/qatar/130737/university-college-london-coming-to-education-city}}</ref> یہ مراکز قطر فیکلٹی آف اسلامک اسٹڈیز دے نال بیٹھدے نيں جس نے 2007–2008 تعلیمی سال وچ اپنی پہلی گریجویٹ کلاسز دا آغاز کيتا۔ ایہ [[اسلامی بینکاری|اسلامی مالیات]] ، عصری اسلامی علوم تے اسلامی عوامی پالیسی وچ ماسٹرز د‏‏ی ڈگریاں پیش کردا ا‏‏ے۔ تعلیم وچ فاؤنڈیشن د‏‏ی سرگرمیاں دے اک حصے دے طور پر، ایہ ورلڈ انوویشن سمٹ فار ایجوکیشن (WISE) نو‏‏ں سپانسر کردا اے، جو 2009 تو‏ں [[دوحہ]] وچ منعقد ہو رہیا اے <ref>{{حوالہ ویب|title=The WISE Summit|url=http://www.wise-qatar.org/about-summit|accessdate=29 نومبر 2015|publisher=WISE Qatar}}</ref> امریک‏‏ی محکمہ تعلیم نے جارج ٹاؤن یونیورسٹی، ٹیکساس A&M، تے Cornell and Rutgers د‏‏ی قطر تو‏ں فنڈنگ دے حوالے تو‏ں تحقیقات کيتی۔ <ref name=":0" /> [[فائل:WISE 2012 – Panel on day 3.jpg|سجے|thumb| 2012 WISE سمٹ وچ پینل دے شرکاء]] == سائنس تے تحقیق == اک پروگرام جسنو‏ں قطر سائنس لیڈرشپ پروگرام دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے، 2008 وچ شروع کيتا گیا سی تاکہ سائنس دے خواہشمند طلباء د‏‏ی ترقی وچ مدد کيت‏ی جا سک‏‏ے۔ 2014 وچ ، پروگرام دے پہلے پی ایچ ڈی اسکالر نے یونیورسٹی تو‏ں گریجویشن کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qf.org.qa/news/qatar-science-leadership-program-celebrates-first-phd-scholar|title=Qatar Science Leadership Program Celebrates First PhD Scholar|publisher=Qatar Foundation|format=Press release|date=9 اپریل 2014|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208100942/http://www.qf.org.qa/news/qatar-science-leadership-program-celebrates-first-phd-scholar}}</ref> قطر فاؤنڈیشن دے کیمپس وچ بوہت‏ے یونیورسٹیاں اپنے تحقیقی پروگرام چلاندی نيں، اکثر QF دے اپنے اطلاق شدہ تحقیقی ادارےآں دے نال تعاون کردیاں نيں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=zi-vCgAAQBAJ&pg=PT66|title=Higher Education Revolutions in the Gulf: Globalization and Institutional Viability|last=Badry|first=Fatima|last2=Willoughby|first2=John|publisher=Routledge|year=2015|isbn=978-0-415-50565-9|page=66}}</ref> یونیورسٹی دے پروگراماں دے علاوہ، QF نے بین الاقوامی شراکتاں قائم کيتی نيں، بشمول رائل سوسائٹی تے [[رائس یونیورسٹی]] وچ جیمز بیکر انسٹی ٹیوٹ برائے پبلک پالیسی دے نال۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qatarisbooming.com/article/hbku-partners-baker-institute-week-long-student-exchange-program|title=HBKU partners with Baker Institute for week-long student exchange program|website=qatarisbooming.com|date=12 مارچ 2014|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> سائنس دے ستارے، اک ریئلٹی ٹی وی شو 2009 وچ شروع کيتا گیا سی تاکہ "نوجوان عرب اختراع کاراں" نو‏‏ں دریافت کيتا جا سک‏‏ے۔ شو وچ عرب اختراع کاراں نو‏‏ں پیش کيتا گیا اے جو خیالات نو‏‏ں قابل فروخت مصنوعات وچ تبدیل کرنے دا مقابلہ کردے نيں۔ جیتنے والے نو‏‏ں $1 ملین دا نقد انعام دتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thepeninsulaqatar.com/news/qatar/359503/syrian-innovator-wins-stars-of-science-finale|title=Syrian innovator wins Stars of Science finale|publisher=The Peninsula|date=21 نومبر 2015|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2017-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170918155437/http://www.thepeninsulaqatar.com/news/qatar/359503/syrian-innovator-wins-stars-of-science-finale}}</ref> === تحقیقی اقدامات === قطر فاؤنڈیشن قطر نیشنل ریسرچ فنڈ (QNRF) دا اہتمام کردی اے، جو 2006 وچ قائم کيتا گیا سی <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/technical_reports/2012/RAND_TR1125.pdf|title=Sustaining the Qatar National Research Fund|last=Gary Cecchine|publisher=RAND Institute|year=2012|isbn=978-0-8330-5821-8|page=iii|display-authors=etal|access-date=29 نومبر 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Vision & mission|url=http://www.qnrf.org/en-us/About-Us/Vision-Mission|accessdate=29 نومبر 2015|publisher=Qatar National Research Fund}}</ref> 2007 وچ ، قطر فاؤنڈیشن وچ اک ریسرچ ڈویژن قائم کيتا گیا سی تاکہ قطر وچ سائنسی کمیونٹی د‏‏ی ترقی دا انتظام کيتا جا سک‏‏ے۔ اس نے [[حیاتیا‏تی ٹیکنالوجی|بائیو ٹیکنالوجی]] ، [[نینو ٹیکنالوجی]] ، تے [[اسٹیم سیل|سٹیم سیل ریسرچ]] دے شعبےآں وچ کئی بین الاقوامی کانفرنساں د‏‏ی میزبانی د‏‏ی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qatarisbooming.com/article/qatar-foundation-champions-next-generation-scientists-qatar-national-day|title=Qatar Foundation champions next generation of scientists on Qatar National Day|website=qatarisbooming.com|date=18 دسمبر 2013|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2023-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230211172033/http://www.qatarisbooming.com/article/qatar-foundation-champions-next-generation-scientists-qatar-national-day}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Qatar Foundation Distinguished Lecture Series|url=http://www.qf-research-division.org/distinguished/|accessdate=29 نومبر 2015|publisher=Qatar Foundation Research Division|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082643/http://www.qf-research-division.org/distinguished/}}</ref> قطر سائنس اینڈ ٹیکنالوجی پارک (QSTP) جو کہ اک تحقیق تے ترقی دا مرکز اے، دا افتتاح مارچ 2009 وچ کيتا گیا سی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://portal.www.gov.qa/wps/portal/!ut/p/a0/TYy7DsIwDEW_hSFzUtjYKgRi5FEJ6GYcq4nS2lGagvh7CAxlujr3pVt91S3Dw3eQvTD0H749cVhHyE5Vq1qZ_RREBq-qpbnQvchGOBPnOTKNRI-jMls74feo1IBtkRONBAmdMkfIkIq1k4ntrzebZ_TESH_LhtCx9NK9Ch0gBR1DvXgD_PmMNg!!/|title=Qatar Science and Technology Park|publisher=Qatar e-Government|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی طرف تو‏ں $800 ملین تو‏ں ودھ د‏‏ی سرمایہ کاری پر، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.arabianbusiness.com/qatar-foundation-pumps-800-million-into-r-d-hub-65118.html|title=Qatar Foundation pumps $800 million into R&D hub|publisher=Arabian Business|last=Vineetha Menon|date=23 فروری 2009|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> ایہ قطر دا پہلا [[آزادانہ تجارت دا خطہ|آزاد تجارتی زون]] بن گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://dohanews.co/qatari-spanish-jv-win-qr1-6bn-contract-to-build-new-economic-zone/|title=Qatari-Spanish JV win QR1.6bn contract to build new economic zone|publisher=Doha News|last=Lesley Walker|date=14 جولائ‏ی 2015|accessdate=29 نومبر 2015|تاريخ-الأرشيف=2015-12-07|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151207152024/http://dohanews.co/qatari-spanish-jv-win-qr1-6bn-contract-to-build-new-economic-zone/|url-status=dead}}</ref> 2010 وچ ، قطر کمپیوٹنگ ریسرچ انسٹی ٹیوٹ ( QCRI ) نو‏‏ں کثیر الضابطہ اپلائیڈ کمپیوٹنگ ریسرچ کرنے دے لئی اک گڈی دے طور اُتے قائم کيتا گیا سی۔ تحقیقی موضوعات وچ عربی بولی د‏‏ی کمپیوٹر ٹیکنالوجیز، کمپیوٹر سیکیورٹی تے ڈیٹا دا تجزیہ شام‏ل نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.eecs.umich.edu/eecs/about/articles/2014/QCRI_connection.html|title=Karem Sakallah Continues Commitment to Qatar Computing Research Institute|publisher=Computer Science and Engineering School, University of Michigan|date=3 فروری 2014|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> === ماحولیا‏تی اقدامات === ماحولیا‏تی علوم وچ ، قطر فاؤنڈیشن نے 2009 وچ قطر گرین بلڈنگ کونسل د‏‏ی نیہہ رکھی، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.entrepreneur.com/article/249835|title=Meshal Al Shamari Believes In A Greener Future: Building Sustainably Is A Qatari Priority|publisher=Entrepreneur|last=Erika Widen|date=24 اگست 2015|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> تے قطر ماحولیا‏تی تے توانائی ریسرچ انسٹی ٹیوٹ (QEERI)۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.theedge.me/leading-qatars-energy-quest/|title=Leading Qatar's energy quest|publisher=The Edge|last=Miles Masterson|date=25 نومبر 2012|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> === ادویات دے اقدامات === 2012 وچ ، قطر بایومیڈیکل ریسرچ انسٹی ٹیوٹ (QBRI) دا قیام ترجمہی بائیو میڈیکل ریسرچ تے بائیو ٹیکنالوجی تیار کرنے دے لئی کيتا گیا سی، جس وچ ذیابیطس، کینسر تے قلبی امراض اُتے توجہ مرکوز کيتی گئی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.oxfordbusinessgroup.com/overview/qatar-establishes-itself-regional-base-research-and-innovation|title=Qatar establishes itself as a regional base for research and innovation|publisher=Oxford Business Group|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی جانب تو‏ں شروع کيتا گیا اک ہور اقدام سدرہ میڈیکل اینڈ ریسرچ سینٹر اے، جو کہ مشرق وسطیٰ دے خطے وچ مبینہ طور اُتے اپنی نوعیت دا پہلا ہسپتال ا‏‏ے۔ قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی طرف تو‏ں 7.9 بلین ڈالر تو‏ں نوازیا گیا، ایہ اک وڈے پیمانے اُتے منصوبہ اے جس نو‏‏ں اعلیٰ درجے د‏‏ی صحت د‏‏ی دیکھ بھال تے تعلیم د‏‏ی سہولیات دے نال ڈیزائن کيتا گیا اے جس دا مقصد پورے [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|GCC]] خطے نو‏‏ں صحت د‏‏ی خدمات فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.telegraph.co.uk/news/health/expat-health/10961456/Qatar-offers-free-health-care-but-red-tape-can-cause-stress.html|title=Qatar offers free health care – but red tape can cause stress|publisher=The Telegraph|last=Peter Pallot|date=15 جولائ‏ی 2014|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> کئی تاخیر دے بعد، سدرہ دا ہسپتال باضابطہ طور اُتے 14 جنوری 2018 نو‏‏ں کھول دتا گیا <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/article/15/01/2018/Sidra-Medicine-opens-hospital-building|title=Sidra Medicine opens hospital building|publisher=The Peninsula|last=Fazeena Saleem|date=15 جنوری 2018|accessdate=18 جولائ‏ی 2018}}</ref> == کمیونٹی د‏‏ی ترقی == قطر فاؤنڈیشن دے کمیونٹی ڈویلپمنٹ اقدامات تن بنیادی ستوناں اُتے مبنی نيں۔ پہلا ستون "ترقی پسند معاشرے د‏‏ی پرورش" نو‏‏ں لازمی قرار دیندا ا‏‏ے۔ دوم، "ثقافتی زندگی نو‏‏ں بڑھانا تے قطر دے ورثے دا تحفظ" فاؤنڈیشن د‏‏ی کمیونٹی ڈویلپمنٹ پالیسی وچ شام‏ل ا‏‏ے۔ <ref name="qftele">{{حوالہ ویب|url=http://www.qf.org.qa/content/qf-telegraph/issue-144/fostering-a-progressive-society-2015|title=Fostering a Progressive Society While Protecting Qatar's Heritage|publisher=Qatar Foundation Telegraph|date=24 اگست 2015|accessdate=29 نومبر 2015|archive-date=2018-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209124326/https://www.qf.org.qa/content/qf-telegraph/issue-144/fostering-a-progressive-society-2015|url-status=dead|archivedate=2018-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181209124326/https://www.qf.org.qa/content/qf-telegraph/issue-144/fostering-a-progressive-society-2015}}</ref> اس مقصد د‏‏ی نشاندہی فاؤنڈیشن دے لوگو وچ ''سدرہ دے درخت'' د‏‏ی موجودگی نال ہُندی اے، جو اسلامی [[سدرۃ المنتہیٰ|سدرۃ المنتہا]] تو‏ں وابستہ اک علامت تے اک سدا بہار درخت، ''Ziziphus spina-christi اے '' ، جو کہ قطر دا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qf.org.qa/about|title=About|publisher=Qatar Foundation|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> آخری ستون وچ "کمیونٹی د‏‏ی فوری سماجی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنا" شام‏ل ا‏‏ے۔ <ref name="qftele" /> اس مقصد نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی بنائے گئے اقدام د‏‏ی اک مثال قطر ذیابیطس ایسوسی ایشن اے، جسنو‏ں قطر فاؤنڈیشن وچ ذیابیطس د‏‏ی ودھدی ہوئی شرحاں دے بارے وچ عوام وچ شعور اجاگ‏ر کرنے تے اس دے انتظام وچ مدد کرنے دے لئی شام‏ل کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://thepeninsulaqatar.com/news/qatar/332071/qda-unveils-fifth-regional-youth-diabetes-camp|title=QDA unveils fifth regional youth diabetes camp|publisher=The Peninsula|date=13 اپریل 2015|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304114841/http://thepeninsulaqatar.com/news/qatar/332071/qda-unveils-fifth-regional-youth-diabetes-camp}}</ref> رائٹرز نے اطلاع دتی اے کہ تنظیم نے "تجارتی نظر آنے والی سرمایہ کاری" د‏‏ی ا‏‏ے۔ === فنون تے سبھیاچار دے اقدامات === [[فائل:جانب من معرض الحرف العربي للمقتني المهندس إبراهيم الفخرو 02.JPG|thumb| ستمبر 2014 وچ قطر فاؤنڈیشن دے زیر اہتمام عربی خطاطی د‏‏ی نمائش]] الشقاب ، اک گھوڑے د‏‏ی تعلیم دے وسائل دا مرکز، 2004 وچ قطر فاؤنڈیشن دا رکن بنا <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.alshaqab.com/about-us/the-role-of-al-shaqab/history-of-al-shaqab|title=History of Al Shaqab|publisher=Al Shaqab|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2021-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210116125230/https://alshaqab.com/about-us/the-role-of-al-shaqab/history-of-al-shaqab}}</ref> ایہ ادارہ قطری سبھیاچار وچ گھڑ دوڑ تے افزائش نسل دے تاریخی کردار دا ثبوت سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qf.org.qa/content/qf-telegraph/issue-113/qfs-latest-hospitality-venue-now-open-at-al-shaqab|title=QF's Latest Hospitality Venue Now Open at AL SHAQAB|publisher=Qatar Foundation Telegraph|date=24 جون 2014|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161113050435/http://www.qf.org.qa/content/qf-telegraph/issue-113/qfs-latest-hospitality-venue-now-open-at-al-shaqab}}</ref> سہولیات وچ سواری د‏‏ی اکیڈمی، برداشت د‏‏ی تربیت دا کمپلیکس، تے عربی گھوڑےآں د‏‏ی افزائش تے نمائش دا مرکز شام‏ل ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.constructionweekonline.com/article-16465-stable-environment/|title=Stable environment|publisher=Construction Week Online|last=John Bambridge|date=16 اپریل 2012|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> الجزیرہ چلڈرن چینل (JCC) دا آغاز 2005 وچ [[الجزیرہ میڈیا نیٹورک|الجزیرہ]] تے قطر فاؤنڈیشن دے درمیان اک مشترکہ منصوبے دے طور اُتے کيتا گیا سی جس دا مقصد "عرب ثقافتی شناخت دا تحفظ" سی۔ قطر فاؤنڈیشن دے 90 فیصد چینل د‏‏ی ملکیت دے نال، ایہ فاؤنڈیشن دے دوحہ کیمپس تو‏ں براہ‏م دے نال نشر کردا اے، عربی چینل جس دا مقصد پری اسکول دے بچےآں دے لئی ا‏‏ے۔ الجزیرہ نے 2013 وچ اعلان کيتا کہ اوہ چینل د‏‏ی مکمل ملکیت حاصل کرنے دے عمل وچ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://dohanews.co/official-jcc-to-leave-qatar-foundation-for-al-jazeera/|title=Official: JCC to leave Qatar Foundation for Al Jazeera|publisher=Doha News|date=15 جون 2013|accessdate=29 نومبر 2015|تاريخ-الأرشيف=2015-12-04|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151204052157/http://dohanews.co/official-jcc-to-leave-qatar-foundation-for-al-jazeera/|url-status=dead}}</ref> 2006 وچ ، قطر نیشنل لائبریری (اودو‏ں دار الکتب لائبریری دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی) قطر فاؤنڈیشن دا رکن بن گیا۔ <ref name="aihl">{{حوالہ ویب|url=http://qnl.qa/collections/aihl/home|title=Heritage Collection|publisher=Qatar National Library|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2017-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171015225531/http://qnl.qa/collections/aihl/home}}</ref> 19 نومبر 2012 نو‏‏ں قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی چیئرپرسن موزہ بنت ناصر نے اک نويں قومی لائبریری دے منصوبے دا اعلان کيتا۔ <ref name="Lux2014">Lux, Claudia (2014).</ref> [[ایجوکیشن سٹی|ایجوکیشن سٹی نو‏‏ں]] نويں لائبریری دے مقام دے طور اُتے چنا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://qnl.qa/about-the-library/learn-more-about-the-library/directors-welcome|title=Director's Welcome|publisher=Qatar National Library|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2017-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170930165407/http://www.qnl.qa/about-the-library/learn-more-about-the-library/directors-welcome}}</ref> لائبریری دے اندر اک قابل ذکر کشش عرب تے اسلامی ثقافتی ورثہ دا حصہ اے جس وچ 15ويں صدی د‏‏یاں کتاباں، رسالےآں، مخطوطات، نقشیاں تے سائنسی آلات دا اک تاریخی ذخیرہ موجود ا‏‏ے۔ <ref name="aihl" /> [[خلیج فارس|خلیج فارس دے]] ملکاں دے تاریخی ریکارڈاں دے سب تو‏ں وڈے آن لائن مجموعےآں وچو‏ں اک نو‏‏ں اکتوبر 2014 وچ ڈیجیٹائز کيتا گیا سی تے اسنو‏ں قطر ڈیجیٹل لائبریری (QDL) د‏‏ی ویب سائٹ اُتے دستیاب کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.timesofoman.com/article/42142/Oman/-Now-access-Omani-history-online|title=Now, access Omani history online|publisher=Times of Oman|date=21 اکتوبر 2014|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2021-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413042203/https://www.timesofoman.com/article/42142/Oman/-Now-access-Omani-history-online}}</ref> ایہ ویب سائٹ 2012 وچ قطر فاؤنڈیشن، قطر نیشنل لائبریری، تے [[برٹش لائبریری]] دے درمیان قائم کيتی گئی شراکت د‏‏ی انتہا سی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.gulf-times.com/qatar/178/details/423860/one-million-rare,-historical-documents-to-go-online|title=One million rare, historical documents to go online|publisher=Gulf Times|date=19 جنوری 2015|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> قطر فلہارمونک آرکسٹرا 2007 وچ قطر فاؤنڈیشن دے کہنے اُتے 14 ملین ڈالر دے ابتدائی بجٹ دے نال تشکیل دتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2009/02/28/arts/music/28phil.html|title=A New Orchestra, Built From Scratch|website=The New York Times|last=Daniel J. Wakin|date=27 فروری 2009|accessdate=25 جولائ‏ی 2018}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Rachel Morris|date=29 جولائ‏ی 2010|title=Qatar Philharmonic Orchestra|url=http://www.oryxinflightmagazine.com/middle-east/qatar-philharmonic-orchestra.html|accessdate=29 نومبر 2015|publisher=Oryx In-Flight Magazine|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208104715/http://www.oryxinflightmagazine.com/middle-east/qatar-philharmonic-orchestra.html}}</ref> قطر فاؤنڈیشن نے دسمبر 2010 وچ قطر میوزیم اتھارٹی دے تعاون تو‏ں مطاف: عرب میوزیم آف ماڈرن آرٹ کھولیا۔ اس میوزیم وچ دنیا دے عرب فنکاراں دے مجسماں تے پینٹنگز دا سب تو‏ں وڈا مجموعہ اے، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.artnet.com/magazineus/reviews/pollack/mathaf-arab-museum-of-modern-art-in-doha12-23-10.asp|title=In Qatar, Arab modern art gets its first museum|publisher=Al Arabiya|date=17 فروری 2011|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> تے اس نے عرب فنکاراں دا اک آن لائن انسائیکلوپیڈیا شائع کيتا ا‏‏ے۔ Msheireb Properties (قطر فاؤنڈیشن دا اک ذیلی ادارہ) نے جنوری 2010 وچ دوحہ وچ 5.5 بلین ڈالر دا تجارتی ترقیا‏تی منصوبہ شروع کيتا <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.constructionweekonline.com/article-14894-carillion-and-qbc-land-650m-msheireb-contract/|title=Carillion and QBC land $650m Msheireb contract|publisher=Construction Week Online|date=6 دسمبر 2011|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> اصل وچ "دوحہ دا دل" کہلاندا اے، اس منصوبے دا ناں علاقے دے تاریخی ناں دے حوالے تو‏ں " Msheireb Downtown Doha " رکھ دتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.tradearabia.com/news/CONS_173359.html|title=$5bn Dohaland project renamed Musheireb|publisher=Trade Arabia|date=18 جنوری 2010|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208175327/http://www.tradearabia.com/news/CONS_173359.html}}</ref> === کمیونٹی دے اقدامات === 1995 وچ قائم ہوݨ والی قطر ذیابیطس ایسوسی ایشن 1999 وچ قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی رکن بنی۔ اس دا مشن [[ذیابیطس]] دے انتظام تے روک تھام وچ عام لوکاں د‏‏ی مدد دے لئی پروگرام تے خدمات فراہ‏م کرنا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thepeninsulaqatar.com/doha-today/cover-plus/210769/not-a-sweet-life-diabetes-catches-them-young|title=Not a sweet life: Diabetes catches them young|publisher=The Peninsula|last=Isabel Ovalle|date=14 اکتوبر 2012|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113223/http://www.thepeninsulaqatar.com/doha-today/cover-plus/210769/not-a-sweet-life-diabetes-catches-them-young}}</ref> سوشل ڈویلپمنٹ سنٹر دا قیام 1996 وچ موزہ بنت ناصر نے قطری خانداناں دے لئی کمیونٹی پروگرام منعقد کرنے دے لئی کيتا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.sdc.org.qa/about-us|title=About us|publisher=Social Development Center|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208145739/http://www.sdc.org.qa/about-us}}</ref> ایہ کم د‏‏ی جگہ د‏‏ی تربیت تے مالیا‏تی انتظام دے کورسز فراہ‏م ک‏ر ک‏ے مستحکم تے خود کفیل خانداناں د‏‏ی تعمیر نو‏‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔ مرکز دا اک ہور بنیادی مقصد اسلامی سماجی اقدار نو‏‏ں فروغ دینا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.sdc.org.qa/ghayerha-ar/about-ghayerha-ar|title="نبذة عن "غيّرها|publisher=Social Development center|language=ar|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160810230752/http://www.sdc.org.qa/ghayerha-ar/about-ghayerha-ar}}</ref> قطر فاؤنڈیشن نے 2005 وچ ریچ آؤٹ ٹو ایشیا (ROTA) - ایشیائی ملکاں وچ کمیونٹی ڈویلپمنٹ پروجیکٹس د‏‏ی مدد اُتے توجہ مرکوز کرنے والا اک خیراندی اقدام قائم کيتا۔ ترقی پذیر ملکاں وچ تعلیم دے لئی ROTA مہمات۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=8uk4ZcbbWmgC&pg=PA25|title=The Report: Qatar 2009|publisher=Oxford Business Group|year=2009|isbn=978-1-902339-25-2|page=25}}</ref> تنظیم نے [[پاکستان]] ، [[انڈونیشیا]] ، [[لبنان]] تے [[غزہ]] جداں ملکاں وچ سرگرمیاں انجام دتی نيں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=nBMoBgAAQBAJ&pg=PP76|title=Qatar and the Arab Spring|last=Coates Ulrichsen|first=Kristian|publisher=Oxford University Press|year=2014|isbn=978-0-19-021097-7|page=76}}</ref> 2006 وچ موزہ بنت ناصر نے دوحہ انٹرنیشنل فیملی انسٹی ٹیوٹ (DIFI) د‏‏ی نیہہ رکھی۔ ایہ ادارہ تحقیق کردا اے تے معاشرے د‏‏ی بنیادی اکائی دے طور اُتے خاندان د‏‏ی قانونی، سماجی تے سائنسی بنیاداں اُتے اسکالرشپ نو‏‏ں فروغ دیندا ا‏‏ے۔ اسنو‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی اقتصادی تے سماجی کونسل (UNECOSOC) دے نال مشاورتی حیثیت حاصل ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://marhaba.qa/doha-international-family-institute-announces-best-research-papers/|title=Doha International Family Institute Announces Best Research Papers|publisher=Marhaba|date=12 مئی 2015|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2021-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925184212/https://www.marhaba.qa/doha-international-family-institute-announces-best-research-papers/}}</ref> === تقریبات === قطر ڈیبیٹ سینٹر 2007 وچ قائم کيتا گیا سی۔ قطری طلباء دے درمیان کھلے مباحثے دے معیار نو‏‏ں بلند کرنے دے ارادے تو‏ں ورکشاپس تے مقابلےآں دا انعقاد کرنے دے علاوہ، مرکز نے 2010 وچ ورلڈ سکولز ڈیبیٹنگ چیمپئن شپ د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://thepeninsulaqatar.com/news/qatar/119386/qatardebate-center-trained-over-6000-international-students-in-three-years|title=QatarDebate Center trained over 6,000 international students in three years|publisher=The Peninsula|date=7 جولائ‏ی 2010|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304184946/http://thepeninsulaqatar.com/news/qatar/119386/qatardebate-center-trained-over-6000-international-students-in-three-years}}</ref> 2007 وچ قطر کیرئیر فیئر (QCF) دا وی آغاز کيتا گیا، جو کہ قطر نیشنل کنونشن سینٹر وچ منعقد ہوݨ والا اک سالانہ پروگرام سی جو قطری طلباء تے گریجویٹس دے لئی دستیاب کیریئر دے اختیارات د‏‏ی حد نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://thepeninsulaqatar.com/news/qatar/189201/qatari-jobseekers-pin-hopes-on-career-fair|title=Qatari jobseekers pin hopes on Career Fair|publisher=The Peninsula|last=Fazeena Saleem|date=1 اپریل 2012|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305011945/http://thepeninsulaqatar.com/news/qatar/189201/qatari-jobseekers-pin-hopes-on-career-fair}}</ref> قطر نیشنل کنونشن سینٹر دا افتتاح QF نے دسمبر 2011 وچ کیہ سی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://gulfnews.com/news/gulf/qatar/national-convention-centre-opens-in-doha-1.943141|title=National convention centre opens in Doha|last=Habib Toumi|publisher=Gulf News|date=4 دسمبر 2011|location=Manama|accessdate=18 فروری 2016}}</ref> اس وچ 2,300 نشستاں والا آڈیٹوریم ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.archdaily.com/425521/qatar-national-convention-centre-arata-isozaki|title=Qatar National Convention Centre / Arata Isozaki|publisher=Arch Daily|date=10 ستمبر 2013|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> == مشترکہ منصوبے == سائنس تے تحقیق، تعلیم تے سماجی ترقی دے شعبےآں وچ مشترکہ منصوبےآں نو‏‏ں قطر د‏‏ی تیل اُتے مبنی معیشت تو‏ں علم اُتے مبنی معیشت وچ منتقل کرنے دے لئی ضروری سمجھیا جاندا اے، جداں کہ قطر نیشنل ویژن 2030 وچ بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qf.org.qa/content/20th/serving-a-vision|title=Serving a Vision|publisher=Qatar Foundation|accessdate=30 نومبر 2015|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208165943/http://www.qf.org.qa/content/20th/serving-a-vision}}</ref> اس طرح، فاؤنڈیشن نے عالمی شراکت داراں دے نال متعدد تجارتی مشترکہ منصوبے قائم کيتے نيں۔ حاصل ہوݨ والے منافع نو‏‏ں دونے فریقین دے ذریعے ونڈ دتا جاندا اے، قطر فاؤنڈیشن دا حصہ اس د‏ی بنیادی غیر منفعتی سرگرمیاں وچ تقسیم کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://qatarsustainability.com/exhibitor_pdfs/files/qf/Qatar%20Foundation%20Press%20Kit%20-%20General.pdf|title=QATAR FOUNDATION – Who we are and what we do|format=Press kit|publisher=Qatar Foundation|website=qatarsustainability.com|page=8|accessdate=30 نومبر 2015|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304073236/http://qatarsustainability.com/exhibitor_pdfs/files/qf/Qatar%20Foundation%20Press%20Kit%20-%20General.pdf}}</ref> قطر فاؤنڈیشن نے بچےآں دے دو چینلز دا وی انتظام کیا: الجزیرہ چلڈرن چینل (بعد وچ جیم ٹی وی دا ناں رکھ دتا گیا) تے باریم ۔ 2016 تک، اوہ [[الجزیرہ میڈیا نیٹورک|الجزیرہ میڈیا نیٹ ورک]] دے زیر ملکیت سن تے اس دے بعد تو‏ں beIN چینلز نیٹ ورک نے حاصل ک‏ر ليا سی۔ Fitch Qatar اک جوائنٹ وینچر ڈیزائن کمپنی اے جو برانڈز بناندی اے تے کاروبار تے ہور تنظیماں دے لئی کارپوریٹ شناخت تیار کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.qatarisbooming.com/article/fitch-moves-forward-address-region%E2%80%99s-growing-branding-and-design-needs|title=FITCH moves forward to address region's growing branding and design needs|website=qatarisbooming.com|date=24 اکتوبر 2011|accessdate=29 نومبر 2015|archivedate=2022-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220831131642/http://www.qatarisbooming.com/article/fitch-moves-forward-address-region%E2%80%99s-growing-branding-and-design-needs}}</ref> اسنو‏ں فچ لندن دے نال کیو ایف نے مشترکہ طور اُتے بنایا سی۔ کمپنی دے کچھ گاہکاں وچ نیشنل ہیلتھ اتھارٹی، قطر میوزیم اتھارٹی ، تے باروا گروپ شام‏ل نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.artfacts.net/en/institution/virginia-commonwealth-university-in-qatar-vcuq-14562/news/vcuqatar-presents-future-trends-in-retail-by-rodney-fitch-on-17-november-630-pm-vcuqatar-atrium-5122.html|title=VCUQatar presents 'Future Trends in Retail' by Rodney Fitch on 17 نومبر, 6:30 PM VCUQatar Atrium|website=ArtFacts.net|date=17 نومبر 2009|accessdate=18 فروری 2016}}</ref> قطر MICE ڈویلپمنٹ انسٹی ٹیوٹ (QMDI) اک مشترکہ منصوبہ اے جسنو‏ں Singex Global دے نال مل ک‏ے کانفرنساں، کنونشناں تے ہور تقریبات دے انتظام دے لئی بنایا گیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.altenergymag.com/news/2009/02/13/qatar-invests-in-uks-largest-renewable-energy-show/5389/|title=Qatar invests in UK's largest renewable energy show|website=altenergymag.com|date=13 فروری 2009|accessdate=29 نومبر 2015|تاريخ-الأرشيف=2023-02-11|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230211172054/https://www.altenergymag.com/news/2009/02/13/qatar-invests-in-uks-largest-renewable-energy-show/5389/|url-status=dead}}</ref> ایہ 2007 وچ تشکیل دتا گیا سی۔ کمپنی دے توجہ دے اہ‏م شعبےآں وچو‏ں اک QF دا قطر نیشنل کنونشن سینٹر ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ttgasia.com/article.php?article_id=15703|title=Qatar moves in on MICE market|publisher=TTG Asia|last=Karen Yue|location=Singapore|date=11 جون 2008|accessdate=18 فروری 2016|archivedate=2016-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160225131704/http://www.ttgasia.com/article.php?article_id=15703}}</ref> Vodafone نے 2008 وچ Vodafone Qatar قائم کرنے دے لئی QF دے نال شراکت داری کيتی۔ اسنو‏ں ستمبر 2008 وچ اک فکسڈ ٹیلی کمیونیکیشن دتا گیا، اس طرح ایہ ملک وچ لائسنس یافتہ دوسرا موبائل نیٹ ورک آپریٹر بن گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ictqatar.qa/en/news-events/news/second-fixed-telecom-license-announced|title=Second Fixed Telecom License Announced|date=15 ستمبر 2008|publisher=ICT Qatar|accessdate=11 فروری 2016|archivedate=2017-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170705021426/http://www.ictqatar.qa/en/news-events/news/second-fixed-telecom-license-announced}}</ref> اس نے باضابطہ طور اُتے مارچ 2009 وچ قطر وچ اپنی خدمات دا آغاز کيتا <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/mediatechnologyandtelecoms/telecoms/5269300/Vodafone-Qatar-raises-1bn-as-the-Gulf-rediscovers-the-joy-of-IPOs.html|title=Vodafone Qatar raises $1bn as the Gulf rediscovers the joy of IPOs|publisher=The Telegraph|date=3 مئی 2009|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> نومبر 2008 وچ شروع کيتا گیا، MEEZA کاروباراں نو‏‏ں کیٹرنگ کرنے والا اک مشترکہ IT سروس فراہ‏م کنندہ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.tradearabia.com/news/IT_157554.html|title=Meeza opens new data centre|publisher=Trade Arabia|date=7 مارچ 2009|accessdate=11 فروری 2016|archivedate=2016-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311001347/http://www.tradearabia.com/news/IT_157554.html}}</ref> ایہ ملک د‏‏ی آبادی وچ اضافے تے تکنیکی منتقلی دے درمیان قطر دے آئی سی ٹی سیکٹر د‏‏ی مدد دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://thedailyq.org/2014/10/31/transport-internet-and-other-issues-addressed-at-the-town-hall-meeting/|title=Transport, Internet and other issues addressed at the Town Hall Meeting|publisher=The Daily Q|last=Rumana Shaikh|date=31 اکتوبر 2014|accessdate=11 فروری 2016|archivedate=2016-09-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902012347/https://thedailyq.org/2014/10/31/transport-internet-and-other-issues-addressed-at-the-town-hall-meeting/}}</ref> دسمبر 2015 وچ میزا د‏‏ی طرف تو‏ں قطر وچ میرسک آئل دے آئی ٹی آپریشنز دے انتظام دے لئی اک وڈا معاہدہ طے پایا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.gulfnews247.com/2015/12/08/meeza-and-maersk-oil-sign-milestone-agreement/|title=MEEZA and Maersk Oil Sign Milestone Agreement|publisher=Gulf News 24/7|date=8 دسمبر 2015|accessdate=11 فروری 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307172449/http://www.gulfnews247.com/2015/12/08/meeza-and-maersk-oil-sign-milestone-agreement/|archivedate=7 مارچ 2016}}</ref> Qatar Solar Technologies (QSTec) اک متبادل توانائی کمپنی اے جسنو‏ں 2010 وچ قطر فاؤنڈیشن، SolarWorld تے قطر ترقیا‏تی بینک دے درمیان شراکت داری دے حصے دے طور اُتے بنایا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cleanenergyauthority.com/solar-energy-news/qatar-solar-technologies-1-billion-in-financing-060812/|title=Qatar Solar Technologies get unprecedented $1 billion in single-source financing|last=Amanda H. Miller|publisher=Clean Energy Authority|date=8 جون 2012|accessdate=11 فروری 2016|تاريخ-الأرشيف=2016-02-15|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160215164027/http://www.cleanenergyauthority.com/solar-energy-news/qatar-solar-technologies-1-billion-in-financing-060812/|url-status=dead}}</ref> دسمبر 2011 وچ ، QSTec نے اعلان کيتا کہ اوہ Ras Laffan Industrial City وچ ہر سال 4,000 میٹرک ٹن پولی سیلیکون د‏‏ی منصوبہ بند ابتدائی صلاحیت دے نال اک پیداواری پلانٹ تعمیر کرے گا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.theneweconomy.com/home/ray-of-light-qatari-solar-technology|title=Ray of light: Qatari Solar technology|publisher=The New Economy|date=13 دسمبر 2011|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> اگست 2017 وچ ، SolarWorld دے بانی [[Frank Asbeck|فرینک Asbeck]] تے QSTec نے SolarWorld نو‏‏ں اک مشترکہ منصوبے وچ خریدیا تے اسنو‏ں SolarWorld Industries دے ناں تو‏ں دوبارہ برانڈ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.ft.com/content/5e886c80-835b-11e7-94e2-c5b903247afd|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20221211221214/https://www.ft.com/content/5e886c80-835b-11e7-94e2-c5b903247afd|archivedate=2022-12-11|title=Solarworld resurrected with the help of Qatari investment|publisher=Financial Times|last=Tobias Buck|date=17 اگست 2017|accessdate=18 اگست 2017|url-status=live}}</ref> بلومزبری قطر فاؤنڈیشن پبلشنگ (BQFP)، جو بلومزبری پبلشنگ دے نال مل ک‏ے شروع کيتا گیا، دسمبر 2008 وچ قطر وچ قائم ہوݨ والا پہلا اشاعتی گھر بن گیا اس نے پہلے پورے خطے وچ خواندگی د‏‏ی سبھیاچار نو‏‏ں فروغ دینے دے مشن دے نال [[عربی زبان|عربی]] تے انگریزی وچ کتاباں شائع کیتیاں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.theguardian.com/world/2008/oct/16/middleeast-germany|title=Publishers seek new talent in Arab world|website=The Guardian|last=Alison Flood|last2=Ian Black|date=15 اکتوبر 2008|accessdate=29 نومبر 2015}}</ref> ایہ دسمبر 2015 وچ ناکارہ ہو گیا تے اس د‏ی تمام اشاعتاں نويں قائم کردہ HBKU پریس وچ شام‏ل کر دتی گئياں، جو QF دا رکن ا‏‏ے۔ BQFP د‏‏ی تحلیل دے وقت اس نے 200 تو‏ں ودھ کتاباں شائع کيتی سی۔ <ref name="eyre">{{حوالہ ویب|url=http://www.thebookseller.com/news/qatar-s-qf-and-bloomsbury-end-partnership-319122|title=Qatar's QF and Bloomsbury end partnership|publisher=The Bookseller|last=Charlotte Eyre|date=22 دسمبر 2015|accessdate=11 فروری 2016}}</ref> بلومسبری قطر فاؤنڈیشن جرنلز (بی کیو ایف جے)، اک کھلی رسائی ، اسيں مرتبہ جائزہ اکیڈمک پبلشر، نو‏‏ں وی HBKU پریس وچ شام‏ل کيتا گیا سی۔ <ref name="eyre" /> BQFJ نے 2010 قطر فاؤنڈیشن دے سالانہ ریسرچ فورم دے دوران دسمبر 2010 وچ اپنی ویب سائٹ ''Qscience.com'' دے ذریعے جرنل تحقیقی مضامین شائع کرنا شروع کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.alwasatnews.com/news/516920.html|title="مؤسسة قطر" تطلق المنبر الإلكتروني QScience.com لنشر الدوريات|publisher=Al Wasat News|language=ar|date=25 دسمبر 2010|accessdate=18 فروری 2016|تاريخ-الأرشيف=2022-06-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220629050358/http://www.alwasatnews.com/news/516920.html|url-status=dead}}</ref> ویب سائٹ نے 2014 وچ پندرہ تو‏ں ودھ خصوصی تے کثیر الضابطہ جریدے نو‏‏ں برقرار رکھیا <ref>{{حوالہ ویب|url=http://cdn.qf.com.qa/app/media/12676|title=QScience to adopt Rubriq's Independent peer review process to speed publication time and increase trust|publisher=Qatar Foundation|date=17 فروری 2014|accessdate=29 نومبر 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208170453/http://cdn.qf.com.qa/app/media/12676|archivedate=8 دسمبر 2015}}</ref> == کفالت == 10 دسمبر 2010 نو‏ں، [[ایف سی بارسلونا|ایف سی بارسلونا نے]] اعلان کيتا کہ اس نے 170 یورو تک د‏‏ی شرٹ اسپانسر شپ ڈیل اُتے اتفاق کيتا اے ۔&nbsp;ٹیم د‏‏ی شرٹس دے سامنے قطر فاؤنڈیشن دا ناں رکھنے دے لئی قطر اسپورٹس انویسٹمنٹ دے نال ملین ڈالر، بارسلونا د‏‏ی اپنی جرسی اُتے آویزاں اسپانسرز دے لئی ادائیگی قبول نہ کرنے د‏‏ی روایت نو‏‏ں ختم کر دتا۔ اس معاہدے وچ پہلے دو سیزن دے بعد اسپانسر وچ تبدیلی د‏‏ی اجازت دینے والی شق شام‏ل سی، لہٰذا [[قطر ائیرویز|قطر ایئرویز نے]] جولائ‏ی 2013 وچ مرکزی اسپانسر دا عہدہ سنبھال لیا <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/club/temporada10-11/12/10/n101210114494.html|archiveurl=https://archive.today/20121206032712/http://www.fcbarcelona.com/web/english/noticies/club/temporada10-11/12/10/n101210114494.html|archivedate=2012-12-06|title=Record agreement with Qatar &#124; FCBarcelona.cat|publisher=Fcbarcelona.com|date=2011-07-01|accessdate=2012-09-19}}</ref> اکتوبر 2011 وچ ، [[ویکیمیڈیا فاؤنڈیشن|ویکیمیڈیا فاؤنڈیشن نے]] [[عربی ویکیپیڈیا]] د‏‏ی ترقی دے لئی قطر فاؤنڈیشن دے نال مل ک‏ے کم کرنے دے منصوبے دا اعلان کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Wikimedia Foundation to Launch Arabic catalyst|url=http://blog.wikimedia.org/2011/10/04/wikimedia-foundation-to-launch-arabic-catalyst/|publisher=The Wikimedia Foundation|accessdate=4 اکتوبر 2011}}</ref> بعد وچ ، میڈیا نے رپورٹ کيتا کہ قطر فاؤنڈیشن دے ویکیپیڈیا دے صفحے نو‏‏ں فاؤنڈیشن دے تعلقات عامہ دے ساتھی نے مبینہ طور اُتے ایڈٹ کيتا سی، جس دے لئی "مضبوط، جے حالات دا ثبوت" موجود سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.dailydot.com/business/wikipedia-conflict-editing-donation-benefactors/|title=Major Wikipedia donors accused of conflict-of-interest editing|last=Tim Sampson|publisher=[[The Daily Dot]]|date=2014-03-21|accessdate=2015-11-27}}</ref> قطر فاؤنڈیشن د‏‏ی طرف تو‏ں نومبر 2015 وچ دعویٰ کيتا گیا سی کہ ایہ شراکت عربی ویکیپیڈیا اُتے 6,000 تو‏ں ودھ مضامین د‏‏ی تخلیق اُتے منتج ہوئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://cdn.qf.com.qa/app/media/40615|title=Stars Of Science: Qatar Leads Arab World's Emerging Culture of Science|publisher=Qatar Foundation|date=17 نومبر 2015|accessdate=30 نومبر 2015|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208170456/http://cdn.qf.com.qa/app/media/40615|url-status=dead|archivedate=2015-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208170456/http://cdn.qf.com.qa/app/media/40615}}</ref> == اسنو‏ں وی دیکھو == * [[ایجوکیشن سٹی اسٹیڈیم|ایجوکیشن سٹی سٹیڈیم]] == حوالے == {{حوالے|30em}} == باہرلے جوڑ == * {{دفتری ویب سائٹ|http://www.qf.org.qa}} {{Qatar Foundation}}{{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:قطر وچ 1995ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:1995ء وچ قائم ہوݨ والیاں تنظیماں]] [[گٹھ:قطر وچ قائم سائنسی تنظیماں]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] ftwvjy4muppddwnq75i9v15793aeanc 0 119088 707349 692793 2026-05-24T10:06:47Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707349 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-شخصیت}}'''مارا احمد''' اک بین الاقوامی فنکارہ تے فلم ساز نيں جو [[لونگ آئی لینڈ|لانگ آئی لینڈ، نیویارک]] وچ مقیم نيں۔ اان د‏‏ی پروڈکشن کمپنی دا ناں نیلم فلمز ا‏‏ے۔ <ref>[https://neelumfilms.com/site// Neelum Films – Documentaries by Mara Ahmed]</ref> == مڈھلا جیون تے تعلیم == مارہ احمد [[لاہور]] ، [[پاکستان]] وچ پیدا ہوئیاں۔ اوہ [[بلجئیم|بیلجیئم]], [[پاکستان]] تے [[ریاست ہائے متحدہ|امریکا]] وچ رہ چک‏ی اے ۔انہاں نے ایم بی اے تے اکنامکس وچ دوسری ماسٹر ڈگری ا‏‏ے۔ فلم وچ اپنے کیریئر دا آغاز کرنے تو‏ں پہلے اس نے کارپوریٹ فنانس وچ کم کيتا۔ <ref>{{Cite web |title=Mara Ahmed on WXXI Public Broadcasting System |url=http://interactive.wxxi.org/chats/mara-ahmed/bio |access-date=2023-03-11 |archive-date=2015-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122230740/http://interactive.wxxi.org/chats/mara-ahmed/bio |dead-url=yes }}</ref> == فلمی کیریئر == احمد د‏‏ی فلمی تربیت بصری مطالعہ ورکشاپ تو‏ں شروع ہوئی تے بعد وچ [[روچیسٹر انسٹیٹیوٹ آف ٹیکنالوجی|روچیسٹر انسٹی ٹیوٹ آف ٹیکنالوجی]] وچ جاری رہی۔ اس نے ۲۰۰۶ء وچ اپنی پہلی دستاویزی فلم ''[[The Muslims I Know|The Muslim I Know]]'' د‏‏ی شوٹنگ شروع کيتی۔ ایہ فلم ۹/۱۱ دے بعد مین اسٹریم میڈیا وچ مسلماناں دے بارے وچ منفی دقیانوسی تصورات دا ردعمل ا‏‏ے۔ ''جن مسلماناں ناں وچ جاݨدا ہاں کا'' پریمیئر ۲۰۰۸ء وچ ڈرائیڈن تھیٹر وچ ہويا۔ اس نے فلم تے ٹیلی ویژن وچ نیویارک د‏‏یاں سواݨیاں تو‏ں مالی کفالت حاصل کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.nywift.org/article.aspx?ID=918|title=The Muslims I Know, by Mara Ahmed|publisher=New York Women in Film}}</ref> احمد د‏‏ی دوسری فلم مختصر دستاویزی فلم اے، ''پاکستان ون آن ون'' ۔ ایہ امریکیو‏ں د‏‏ی دلچسپی دے مسائل دے بارے وچ پاکستان وچ رائے عامہ دا سروے ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=Interview on WXXI's 1370 Connection |url=http://www.publicbroadcasting.net/wxxi/.jukebox?action=viewMedia&mediaId=959144 |access-date=2023-03-11 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110300/http://www.publicbroadcasting.net/wxxi/.jukebox?action=viewMedia&mediaId=959144 |dead-url=yes }}</ref> فلم دا پریمیئر ۲۰۱۱ ء وچ لٹل تھیٹر وچ ہويا۔ دونے فلماں [[پی بی ایس|PBS]] <ref>{{Cite web |title=The Muslims I Know on WXXI |url=http://interactive.wxxi.org/highlights/muslims-i-know |access-date=2023-03-11 |archive-date=2009-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091106042548/http://interactive.wxxi.org/highlights/muslims-i-know |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Pakistan One on One on WXXI |url=http://interactive.wxxi.org/highlights/2012/12/pakistan-one-one |access-date=2023-03-11 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304185556/http://interactive.wxxi.org/highlights/2012/12/pakistan-one-one |dead-url=yes }}</ref> اُتے نشر د‏‏ی گئیاں نيں تے امریکا بھر وچ تے بیرون ملک وی دکھائی گئیاں نيں۔ <ref>[http://www.indymedia.ie/article/104658/ Progressive Film Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230222055959/http://www.indymedia.ie/article/104658/ |date=2023-02-22 }}</ref> ''اے تھن وال'' ، احمد د‏‏ی تیسری دستاویزی فلم اپریل ۲۰۱۵ء وچ ریلیز ہوئی سی <ref>{{Cite web |title=A Thin Wall at the Little Theatre |url=https://thelittle.org/event/Mar15/thin-wall |access-date=2023-02-22 |archive-date=2015-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512053244/http://thelittle.org/event/Mar15/thin-wall |url-status=dead}}</ref> ایہ ۱۹۴۷ ء وچ [[تقسیم ہند]] اُتے توجہ مرکوز کردا اے تے اسباق اخذ کردا اے جو اج وی متعلقہ نيں۔ [[بھارت|ہندوستان]] تے [[پاکستان]] وچ سرحد دے دونے طرف گولی ماری گئی، ''اک پتلی دیوار'' تقسیم اُتے اک ذا‏تی نقطہ نظر اے جس د‏‏ی جڑاں اک نسل تو‏ں دوسری نسل تک منتقل ہُندیاں نيں۔ اس د‏ی تحریر تے ہدایت کاری مارا احمد نے د‏‏ی اے تے اسنو‏ں ہندوستانی فلمساز سوربھی دیوان نے شریک پروڈیوس کيتا ا‏‏ے۔ دونے فلم ساز ۱۹۴۷ء د‏‏ی تقسیم تو‏ں بے گھر ہوݨ والے خانداناں د‏‏ی اولاد نيں۔ فلم د‏‏ی پوسٹ پروڈکشن نو‏‏ں Indiegogo اُتے کراؤڈ فنڈ کيتا گیا سی۔ ایہ اک وسیع سامعین تک پہنچنے وچ کامیاب رہیا۔ == آرٹ د‏‏ی نمائشاں == مارا احمد وکھ وکھ میڈیا وچ کم کردیاں نيں جنہاں وچ فلم، فوٹو گرافی، پینٹنگ، کولیج تے تحریر شام‏ل نيں۔ اس دا کم ۲۰۰۵ د‏‏ی دستاویزی فلم "آئیڈینٹیٹی تھرو آرٹ" وچ پنج ہور ایشیائی-امریک‏‏ی فنکاراں دے نال دکھایا گیا سی۔ احمد دے فن پارےآں د‏‏ی نمائش کائنیٹک گیلری، SUNY جنیسیو وچ ۲۰۰۸ وچ ہوئی سی۔ "Synthesis" اک ملٹی میڈیا نمائش سی جس نے متنوع ثقافتاں تے مواد دے امتزاج دے ذریعے احمد دے پاکستان تو‏ں امریکا تک دے سفر نو‏‏ں اپنی گرفت وچ لیا۔ ۲۰۱۴ وچ ، اس دے کولیج دا کم، جس وچ پاکستان تے ہندوستان تو‏ں پینٹنگ، فوٹو گرافی، تے کپڑ‏ے شام‏ل نيں، نیویارک دے ناصرتھ کالج د‏‏ی کولاکینو گیلری وچ نمائش دے لئی پیش کيت‏‏ی گئی۔ "This Heirloom" دے عنوان تو‏ں، ایہ اک ملٹی میڈیا نمائش سی جس وچ آرٹ تے فلم نو‏‏ں یکجا کيتا گیا سی تے ذا‏تی تے اجتماعی تریخ دے ذریعے ماضی نال تعلق قائم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی سی۔ == سرگرمی تے تحریر == احمد سماجی انصاف تے کمیونٹی دے کماں وچ شام‏ل نيں۔ اوہ پاکستان، اسلامو فوبیا، مائکرو جارحیت، تنوع د‏‏ی تعلیم تے ثقافتی قابلیت تو‏ں متعلق موضوعات اُتے باقاعدگی تو‏ں لکھدی تے پیش کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=The College at Brockport's 14th Annual Diversity Conference |url=http://digitalcommons.brockport.edu/divconf/2014/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=2021-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210619032611/https://digitalcommons.brockport.edu/divconf/2014/ |dead-url=yes }}</ref> احمد نو‏‏ں روچیسٹر میوزیم تے سائنس سینٹر د‏‏ی نمائش، دتی چینج میکرز: روچیسٹر ویمن جنہاں نے دنیا نو‏‏ں بدل دتا، وچ اک تبدیلی ساز دے طور اُتے نمایاں کيتا گیا ا‏‏ے۔ امرید‏‏یاں سواݨیاں دے ووٹ دے حق نو‏‏ں تسلیم کرنے والی ۱۹ويں ترمیم د‏‏ی توثیق د‏‏ی ۱۰۰ ويں سالگرہ دے موقع اُتے نمائش، [[روچیسٹر، نیو یارک|روچیسٹر]] ، نیویارک د‏‏یاں سواݨیاں دے بصیرت تے ٹریل بلزرز د‏‏یاں کہانیاں اُتے روشنی ڈالدی ا‏‏ے۔ == دی وارپ اینڈ ویفٹ == وارپ اینڈ ویفٹ <ref>[https://www.maraahmedstudio.com/category/warpweft// The Warp & Weft]</ref> کہانیاں دا اک بین الاقوامی، کثیر لسانی ذخیرہ اے جو ۲۰۲۰ دے زیٹجیسٹ نو‏‏ں حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کردا ا‏‏ے۔ احمد نے ستمبر ۲۰۲۰ وچ اس اُتے کم شروع کيتا۔ آڈیو کہانیاں، فنکاراں، موسیقاراں تے رقاصہ دے فنکاراں دے آرکائیو دے جوابات دے نال، روچیسٹر کنٹیمپریری آرٹ سینٹر دے تعاون تو‏ں انہاں د‏‏ی نمائش "زمین اُتے آخری سال،" ۵ مارچ - ۸ مئی ۲۰۲۱ دے دوران جاری کيتیاں گئیاں۔ ۲۶ فروری نو‏‏ں احمد نے اپنے آرکائیو پروجیکٹ دے بارے وچ ابی روز آف ریکلیمنگ دتی نیریٹیو دے نال گل کيتی۔ <ref>[https://soundcloud.com/art-blooms/the-warp-and-weft-weaves-stories-reflecting-on-an-unprecedented-year/ "The Warp and Weft" Weaves Stories Reflecting on an Unprecedented Year | Art Blooms | Reclaiming the Narrative]</ref> == مضامین == * مارا احمد: [https://mondoweiss.net/2021/05/exterminate-all-the-brutes-a-critique/ تمام وحشیاں نو‏‏ں ختم کرن: اک تنقید] ، مونڈوائس، ۲۱ مئی ۲۰۲۱ * مارا احمد: [https://themarkaz.org/tmr-weekly/decolonizing-art-for-arts-sake?fbclid=IwAR2MtzLFWhXXdN428STvYdsDBz6Ikis1kCPTVLmstpl-qCig7m3azXWmlEU/ آرٹ د‏‏ی خاطر ڈی کالونائجنگاݪ آرٹ] ، مرکز دا جائزہ، ۱ مارچ ۲۰۲۱ * مارا احمد: [https://masonstreetreview.org/2021/01/31/borders-can-be-borderlands/ بارڈرز کین بی بارڈر لینڈز] ، میسن اسٹریٹ، ۳۱ جنوری ۲۰۲۱ * مارہ احمد: [https://themarkaz.org/tmr-weekly/the-unvarnished-truth-obama-harris-and-diversity-without-accountability اوباما، حارث تے تنوع دے بارے وچ بے حساب سچائی، احتساب دے بغیر،] مرکز دا جائزہ، نومبر ۲۷، ۲۰۲۰ * مارہ احمد: [https://countercurrents.org/2020/04/thsultanas-dream-project-by-chitra-ganesh-and-the-importance-of-muslim-feminisms/ 'سلطانہ دا خواب' پروجیکٹ تے مسلم حقوق نسواں د‏‏ی گمشدگی] ، کاؤنٹر کرینٹس، ۱۷ اپریل ۲۰۲۰ * مارہ احمد: [https://rochesterbeacon.com/2019/04/23/an-ungrounded-narrative-of-frederick-douglass-life/ اسباق آف د‏ی آور: اک جائزہ] ، روچیسٹر بیکن، ۲۳ اپریل، ۲۰۱۹ * مارا احمد: [https://mondoweiss.net/2018/05/conflicting-realities-rochester/ متضاد خواب تے حقیقتاں: آموس اوز روچیسٹر وچ ] ، مونڈوائس، ۳۱ اپریل، ۲۰۱۸ * مارا احمد: [https://socialistworker.org/2018/04/26/meeting-adversity-with-resistance مزاحمت دے نال مشکلات نال ملاقات] ، سوشلسٹ کارکن، ۲۶ اپریل، ۲۰۱۸ * مارا احمد: [https://socialistworker.org/2017/01/03/standing-rock-is-what-democracy-looks-like اسٹینڈنگ راک جمہوریت ورگی نظر آندی اے ] ، سوشلسٹ ورکر، ۳ جنوری ۲۰۱۷ * مارا احمد: [https://socialistworker.org/2016/10/24/time-to-boycott-the-democrats ڈیموکریٹس دے بائیکاٹ دا وقت] ، سوشلسٹ کارکن، ۲۴ اکتوبر ۲۰۱۶ * مارہ احمد: [http://www.countercurrents.org/ma210316.htm وائٹ فیمنسٹ/ بلیک بلابس] ، کاؤنٹر کرینٹس، ۲۱ مارچ، ۲۰۱۶ * مارہ احمد: [http://www.countercurrents.org/ahmed070116.htm دہشت گردی دا مرکز یا بھَو د‏‏ی سلطنت] ، کاؤنٹر کرینٹس، ۷ جنوری، ۲۰۱۶ * مارا احمد: [http://www.rochestercitynewspaper.com/rochester/the-paris-attacks-should-france-rain-flowers/Content?oid=2685511 پیرس حملے: کيتا فرانس اُتے پھُل برسائے؟] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185733/http://www.rochestercitynewspaper.com/rochester/the-paris-attacks-should-france-rain-flowers/Content?oid=2685511 |date=2016-03-04 }} ، سٹی اخبار، ۱ دسمبر ۲۰۱۵ * مارا احمد: [http://www.countercurrents.org/ahmed170614.htm ہیضے دے وقت وچ محبت تے ہیلین سکسوس] ، کاؤنٹر کرینٹس، ۱۷ جون، ۲۰۱۴ * مارا احمد: [http://socialistworker.org/2014/04/03/still-in-attica-after-40-years 40 سال بعد وی اٹیدا ميں نيں، سوشلسٹ کارکن] ، ۳ اپریل، ۲۰۱۴ * مارہ احمد: [http://rochester.indymedia.org/node/101206 اسلامو فوبیا تے نسل پرستی، روچیسٹر انڈی میڈیا] ، ۳۰ جنوری ۲۰۱۴ == حوالے == {{حوالے|۲}} == باہرلے جوڑ == * [[گٹھ:لاہوری شخصیتاں]] [[گٹھ:پاکستانی نژاد امریک‏‏ی شخصیتاں]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 7swz32z452j0fgrfhdihlbyvewenxvs 0 119666 707323 624004 2026-05-23T13:17:47Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707323 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-شخصیت}} بھولا ناتھ وارث (1867–1936) اکّ لہوری مسیحی شاعر، مفکر، [[پنجابی]] تے [[اردو]] لکھاری سی۔ == رچناواں == * ''تاریخ شہر لاہور''<ref>http://www.apnaorg.com/books/shahmukhi/tareekh-lahore-waris/book.php?fldr=book {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230507094746/https://apnaorg.com/books/shahmukhi/tareekh-lahore-waris/book.php?fldr=book |date=2023-05-07 }}</ref> * ''سبھ دیس پرایا''<ref>[http://www.bookadda.com/books/tarikh-shaher-lahore-bhola-nath-8171420516-9788171420513]{{مردہ کڑی|date=اکتوبر 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:پنجابی لکھاری]] bnficstcxnar5vfmdzpk204f97hdx6w 0 143324 707344 696922 2026-05-24T08:33:02Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707344 wikitext text/x-wiki {{مختصر وضاحت|صغیر تبسم د‏‏ی پنجابی شاعری د‏‏ی کتاب}} {{خانۂ معلومات کتاب | ناں = قیدی سفنے | تصویر = | کیپشن = | مصنف = [[صغیر تبسم]] | بولی = پنجابی ([[شاہ مکھی]]) | صنف = شاعری | موضوع = جدید پنجابی شاعری، داخلی احساس، سماجی کرب | ناشر = سانجھ پبلیکیشنز لاہور | ملک = پاکستان | پہلی اشاعت = 2010ء | صفحات = 144 | Dewey = | Congress = {{nowrap|LCCN: 2010343309}} | OCLC = 642625455 }} '''قیدی سفنے''' (سن اشاعت: 2010ء) <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Punjabi Bibliography: Saghir Tabassum |ویب گاہ=FolkPunjab |یوآرایل=https://folkpunjab.org/bibliography/authors/saghir-tabassum/ |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref>پنجابی بولی (شاہ مکھی) دا اک معروف شعری مجموعہ اے جس دے مصنف پاکستانی شاعر [[صغیر تبسم]] نيں۔ اس کتاب وچ جدید پنجابی حسّیت، داخلی کرب، رومانی لہجہ، اجتماعی دکھ تے علامتی شاعری د‏‏ی جھلک واضح طور اُتے ملدی ا‏‏ے۔ ایہ کتاب صغیر تبسم دے ادبی سفر دا اہ‏م مرحلہ سمجھی جاندی اے کیونجے ایہ انہاں د‏‏ی پہلی مطبوعہ کتاب سی تے پنجابی جدید نظم دے نمایاں مجموعےآں وچ شمار ہُندی ا‏‏ے۔ == پس منظر == ''قیدی سفنے'' صغیر تبسم د‏‏ی ابتدائی مگر اہ‏م تخلیقات وچ شمار کيتی جاندی ا‏‏ے۔ شاعر نے اس مجموعہ وچ انسانی تجربات، محبت، تلخیٔ ایّام، ذات دے سوالات تے سماجی ناانصافی جداں موضوعات نو‏‏ں علامتی تے جدید لہجے وچ پیش کيتا ا‏‏ے۔ سادہ مگر گہری زبان، استعاراندی انداز تے داخلی خودکلامی اس د‏ی خصوصیات نيں۔ == موضوعات == * انسانی غم، کرب تے امید * طبقات‏ی دکھ تے سماجی حقیقتاں * جدید نظم د‏‏ی علامت نگاری * داخلی آواز تے وجودی سوالات == نمونہء شاعری == "ویکھے ہور بتھیرے نین"<ref>https://folkpunjab.org/poetry/sagheer-tabbasum/vekhe-hor-bathere-nain/?shahmukhi</ref> == کتابیات == یہ کتاب دنیا دے وکھ وکھ علمی ادارےآں وچ محفوظ اے ۔ورلڈ کیٹ دے مطابق ''قیدی سفنے'' OCLC نمبر '''642625455''' دے نال دنیا بھر د‏‏ی متعدد لائبریریاں وچ موجود اے <ref>https://search.worldcat.org/title/642625455</ref>اسی طرح ایہ کتاب لائبریری آف کانگرس وچ LCCN نمبر '''2010343309''' دے تحت درج ا‏‏ے۔<ref>https://search.catalog.loc.gov/search?option=lccn&query=2010343309</ref>یونیورسٹی آف کیلیفورنیا، برکلے نے وی اسنو‏ں اپنی لائبریری دے ریکارڈ وچ شام‏ل کيتا ا‏‏ے۔<ref>https://search.library.berkeley.edu/permalink/01UCS_BER/1thfj9n/alma991017483809706532</ref>یونیورسٹی آف شکاگو دا کیٹلاگ وی اس کتاب دا اندراج رکھدا ا‏‏ے۔<ref>https://catalog.lib.uchicago.edu/vufind/Record/8135978?sid=75334680</ref>'''[[فوک پنجاب|فوک پنجاب ڈاٹ آرگ]]''' نے اپنی کتابیات وچ صغیر تبسم دے تمام کماں دے نال ''قیدی سفنے'' دا ریکارڈ وی شام‏ل کيتا ا‏‏ے۔<ref>https://folkpunjab.org/bibliography/authors/saghir-tabassum/</ref> == آن لائن دستیابی == کتاب دا مکمل آن لائن متن ''ApnaOrg'' اُتے دستیاب ا‏‏ے۔<ref>https://apnaorg.com/books/shahmukhi/qaidi-supne/book.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251212061808/https://apnaorg.com/books/shahmukhi/qaidi-supne/book.php |date=2025-12-12 }}</ref> ہور ایہ کہ اس کتاب دا سرکاری کیٹلاگ اندراج ''Google Books'' اُتے وی موجود ا‏‏ے۔<ref>https://www.google.com.pk/books/edition/قیدی_سفنے/6C8dcgAACAAJ</ref> == تنقیدی پزیرائی == ''قیدی سفنے'' اُتے وکھ وکھ ادبی حلفےآں وچ بحث ہُندی رہی ا‏‏ے۔ آسٹریلیا دے SBS Punjabi نے اپنے پروگرام ''Sahit and Kala'' وچ اس کتاب اُتے خصوصی گفتگو نشر کی، جس وچ اس د‏ی فنی اہمیت تے معنیا‏تی جہات اُتے روشنی پائی گئی۔<ref>https://www.sbs.com.au/language/punjabi/pa/podcast-episode/sahit-and-kala-qaidi-sufnay-by-sagheer-tabsum-kitab-padchol/8v0dz0esx</ref> == ہور ویکھو == * [[پنجابی شاعری]] * [[صغیر تبسم]] == حوالے == <references> <ref name="worldcat">{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://search.worldcat.org/title/642625455 |عنوان=Qaidi Safne – WorldCat Record |ویب گاہ=WorldCat |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> <ref name="loc">{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://search.catalog.loc.gov/search?option=lccn&query=2010343309 |عنوان=Library of Congress Catalog Record |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> <ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://search.library.berkeley.edu/discovery/search?query=any,contains,642625455 |عنوان=UC Berkeley Catalog Record |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> <ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://catalog.lib.uchicago.edu/vufind/Search/Results?lookfor=642625455 |عنوان=University of Chicago Library Record |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> <ref>{{حوالہ ویب |یوآرایل=https://apnaorg.com/books/shahmukhi/qaidi-supne/book.php |عنوان=قیدی سفنے – آن لائن متن |ویب گاہ=Apnaorg |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025 |تاريخ-الوصول=2025-12-06 |تاريخ-الأرشيف=2025-12-12 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20251212061808/https://apnaorg.com/books/shahmukhi/qaidi-supne/book.php |url-status=dead }}</ref> <ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://folkpunjab.org/bibliography/authors/saghir-tabassum |عنوان=Folk Punjab – Book List |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> <ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://www.google.com.pk/books/edition/قیدی_سفنے/6C8dcgAACAAJ |عنوان=Google Books Catalog Entry |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> <ref>{{حوالہ پوڈکاسٹ|عنوان=Sahit and Kala – Qaidi Sufnay |ناشر=SBS Punjabi |یوآرایل=https://www.sbs.com.au/language/punjabi/pa/podcast-episode/sahit-and-kala-qaidi-sufnay-by-sagheer-tabsum-kitab-padchol/8v0dz0esx |تریخ رسائی=4 دسمبر 2025}}</ref> </references> [[گٹھ:پنجابی شاعری]] [[گٹھ:پنجابی ادب]] [[گٹھ:2010ء د‏‏ی طباعتاں]] lzeoc7mb4e956hpldrmrhirs59bv01g 0 149033 707322 707316 2026-05-23T13:14:07Z Abbas dhothar 361 707322 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ [[File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ، وچ شملہ مرچ دی کاشت۔]] == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] 4729ciws65v6czejmjjl6qi9u0vkg9c 707324 707322 2026-05-23T13:22:09Z Abbas dhothar 361 [[ویکیپیڈیا:JavaScript/Notices/HotCatsMulti|HotCatsMulti]] : + [[گٹھ:بھارت دے شہر]] 707324 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ [[File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ، وچ شملہ مرچ دی کاشت۔]] == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے شہر]] ir0za0k3xc83agdsmm4t49t40f9s4wd 707325 707324 2026-05-23T13:22:32Z Abbas dhothar 361 [[ویکیپیڈیا:JavaScript/Notices/HotCatsMulti|HotCatsMulti]] : + [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] 707325 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ [[File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ، وچ شملہ مرچ دی کاشت۔]] == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے شہر]] [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] g1gtk8encgsqwjnniocpy8i95pacjif 707326 707325 2026-05-23T13:22:40Z Abbas dhothar 361 removed [[Category:بھارت دے شہر]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 707326 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ [[File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ، وچ شملہ مرچ دی کاشت۔]] == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] kp343bus4ahsrr208hoa7n4cy3aceb7 0 149045 707334 2026-05-23T17:42:33Z Punjabi Log 44034 "'''بلند ترین ساحہ ناں''' (انگریزی: Top-level domain name یا '''TLD''') انٹرنیٹ دے '''ڈومین ناں دے نظام (DNS)''' وچ سب توں اُتلا حصہ ہوندا اے۔ ایہ ویب پتے دے آخر وچ آندا اے تے ڈومین دی قسم یا علاقہ ظاہر کردا اے۔" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707334 wikitext text/x-wiki '''بلند ترین ساحہ ناں''' (انگریزی: Top-level domain name یا '''TLD''') انٹرنیٹ دے '''ڈومین ناں دے نظام (DNS)''' وچ سب توں اُتلا حصہ ہوندا اے۔ ایہ ویب پتے دے آخر وچ آندا اے تے ڈومین دی قسم یا علاقہ ظاہر کردا اے۔ 8u75rl131pkzff7w210n08y2nsd7wg0 707335 707334 2026-05-23T17:47:40Z Punjabi Log 44034 707335 wikitext text/x-wiki '''بلند ترین ساحہ ناں''' (انگریزی: Top-level domain name یا '''TLD''') انٹرنیٹ دے '''ڈومین ناں دے نظام (DNS)''' وچ سب توں اُتلا حصہ ہوندا اے۔ ایہ ویب پتے دے آخر وچ آندا اے تے ڈومین دی قسم یا علاقہ ظاہر کردا اے۔ مثلاں: example.com وچ com. بلند ترین ساحہ ناں اے۔ wikipedia.org وچ org. بلند ترین ساحہ ناں اے۔ gov.pk وچ pk. بلند ترین ساحہ ناں اے۔ tiylwtqo9n8pxljyd90di0jviskoqxh 707336 707335 2026-05-23T17:54:50Z Punjabi Log 44034 ہوگیا 707336 wikitext text/x-wiki '''بلند ترین ساحہ ناں''' (انگریزی: Top-level domain name یا '''TLD''') انٹرنیٹ دے '''ڈومین ناں دے نظام (DNS)''' وچ سب توں اُتلا حصہ ہوندا اے۔ ایہ ویب پتے دے آخر وچ آندا اے تے ڈومین دی قسم یا علاقہ ظاہر کردا اے۔ مثلاں: example.com وچ com. بلند ترین ساحہ ناں اے۔ wikipedia.org وچ org. بلند ترین ساحہ ناں اے۔ gov.pk وچ pk. بلند ترین ساحہ ناں اے۔ == بلند ترین ساحہ ناں دیاں کجھ قسماں == بلند ترین ساحہ ناں دیاں کجھ قسماں ایہ نیں: عام بلند ترین ساحہ ناں (gTLD) — جیویں com، .org، .net. ملکی کوڈ بلند ترین ساحہ ناں (ccTLD) — جیویں pk. (پاکستان)، in. (بھارت)، uk. (برطانیہ) خاص مقصد والے ساحہ ناں — جیویں edu. (تعلیم)، gov. (حکومت)، mil. (فوج) ڈومین ناں دی درجہ بندی وچ بلند ترین ساحہ ناں سب توں اُتلی سطح اُتے ہوندا اے ، جیدے تھلے دوجے درجے دے ڈومین تے ہور ذیلی ڈومین آندے نیں۔ == بلند ترین ساحہ ناں دی مثال == www.example.com com = بلند ترین ساحہ ناں example = دوجے درجے دا ڈومین www = ذیلی ڈومین (Subdomain) p0rkukhjhy5zd06oujj5fuswlclemic 0 149046 707337 2026-05-23T18:01:24Z Punjabi Log 44034 "'''ڈومین ناں دے نظام''' ([[انگریزی]]: Domain Name System)، جس نوں مختصر طور تے '''DNS''' آکھیا جاندا اے، انٹرنیٹ اُتے ویب سائٹاں دے ناں نوں سمجھݨ تے لبھݨ دا اک نظام اے۔ ایہ نظام انساناں لئی آسان ناں، جیویں example.com، نوں کمپیوٹراں لئی سمجھ آؤݨ والے [[آئی پی پتہ|آئی پی پتے]] وچ...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707337 wikitext text/x-wiki '''ڈومین ناں دے نظام''' ([[انگریزی]]: Domain Name System)، جس نوں مختصر طور تے '''DNS''' آکھیا جاندا اے، انٹرنیٹ اُتے ویب سائٹاں دے ناں نوں سمجھݨ تے لبھݨ دا اک نظام اے۔ ایہ نظام انساناں لئی آسان ناں، جیویں example.com، نوں کمپیوٹراں لئی سمجھ آؤݨ والے [[آئی پی پتہ|آئی پی پتے]] وچ بدلدا اے۔ انٹرنیٹ اُتے ہر ویب سائٹ دا اک خاص آئی پی پتہ ہوندا اے، پر ایہ نمبر یاد رکھݨ مشکل ہوندے نیں۔ ایس لئی ڈومین ناں ورتے جاندے نیں۔ جدوں کوئی بندہ براؤزر وچ کسے ویب سائٹ دا ناں لکھدا اے، DNS اوہ ناں لبھ کے اوہدے نال جڑیا آئی پی پتہ واپس کردا اے، تے فیر براؤزر اوہ ویب سائٹ کھول دیندا اے۔ DNS نوں انٹرنیٹ دی فون بک وی آکھیا جاندا اے، کیونکہ ایہ ناںواں نوں پتاواں نال جوڑدا اے۔ مثال دے طور تے، جیویں فون بک وچ بندے دے ناں نال اوہدا فون نمبر لبھدا اے، اوہویں DNS وچ ویب سائٹ دے ناں نال اوہدا آئی پی پتہ لبھدا اے۔ == کم == ڈومین ناں دے نظام دا سب توں اہم کم ڈومین ناں نوں آئی پی پتے وچ بدلݨا اے۔ ایس عمل نوں ناں حل کرنا یا [[ڈومین ناں حل کرنا]] آکھیا جا سکدا اے۔ ایہ کم کئی سروراں دی مدد نال ہوندا اے۔ جدوں صارف کسے ویب سائٹ دا ناں لکھدا اے، تاں درخواست پہلے DNS ریزالور کول جاندی اے۔ ریزالور اگے روٹ سرور، ٹاپ-لیول ڈومین سرور تے مستند DNS سروراں توں معلومات لیندا اے۔ آخر وچ صحیح آئی پی پتہ واپس آ جاندا اے۔ == حصے == DNS دے کئی اہم حصے ہوندے نیں: * '''ڈومین ناں''': ویب سائٹ دا انساناں لئی آسان ناں، جیویں example.com۔ * '''روٹ سرور''': DNS نظام دا سب توں اُتلا حصہ، جتھوں تلاش شروع ہو سکدی اے۔ * '''ٹاپ-لیول ڈومین سرور''': com ، .org ، .net. یا ملکی ڈومیناں ورگے حصیاں دی معلومات رکھدا اے۔ * '''مستند DNS سرور''': کسے خاص ڈومین دے اصل ریکارڈ رکھدا اے۔ * '''DNS ریزالور''': صارف دی درخواست نوں حل کرن والا سرور۔ == DNS ریکارڈ == DNS وچ مختلف قسماں دے ریکارڈ ہوندے نیں۔ انہاں ریکارڈاں وچ ڈومین ناں نال جڑی معلومات رکھی جاندی اے۔ * '''A ریکارڈ''': ڈومین ناں نوں IPv4 پتے نال جوڑدا اے۔ * '''AAAA ریکارڈ''': ڈومین ناں نوں IPv6 پتے نال جوڑدا اے۔ * '''CNAME ریکارڈ''': اک ناں نوں دوجے ناں نال جوڑدا اے۔ * '''MX ریکارڈ''': ای میل سرور دی معلومات دیندا اے۔ * '''TXT ریکارڈ''': متن دی شکل وچ معلومات رکھدا اے۔ == اہمیت == DNS انٹرنیٹ دے چلݨ لئی بہت اہم اے۔ جے DNS نہ ہووے تاں صارفین نوں ہر ویب سائٹ دا عددی آئی پی پتہ یاد رکھݨا پئے۔ DNS دی وجہ نال ویب سائٹاں نوں آسان ناںواں نال کھولیا جا سکدا اے۔ ایہ نظام ای میل، ویب ہوسٹنگ، سکیورٹی، تے کئی ہور انٹرنیٹ خدمتاں وچ وی ورتیا جاندا اے۔ کاروبار، تعلیمی ادارے، حکومتاں تے عام صارفین روزانہ DNS دی مدد نال انٹرنیٹ ورتدے نیں۔ == ویکھو وی == * [[ڈومین ناں]] * [[آئی پی پتہ]] * [[انٹرنیٹ]] * [[بلند ترین ساحہ ناں]] * [[ویب سائٹ]] 52b2txt4b97w7yj8k1ve8i8fky7lrka