وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 2250 707372 528827 2026-05-26T20:49:38Z Carlogold 44334 707372 wikitext text/x-wiki <div style="direction:rtl; font-family:tahoma"> {| class="toccolours" style="float: left; margin-left: 1em; width: 20em; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="padding: 1em 0; font-size: 150%; color: #000000; text-align: center;" | '''پاؤنڈ''' |- | style="background:#d0f0c0" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>برطانوی پاؤنڈ<font>''' |- | colspan="2" style="padding: 1em 0; text-align: center;" | [[فائل:Bank of England polymer notes collage.png|250x250px]] |- style="vertical-align: top;" |- | ورتن والے دیس: || [[File:Flag of the United Kingdom.svg|25px]][[برطانیہ]]<br /> |-<hr> | '''پاؤنڈ دا نشان:''' || '''£''' |- | '''اک پاؤنڈ:''' || '''100 پینی''' |- |'''اک پاؤنڈ =''' || پاکستانی رپیہ 135_(20-7-2009) |- |'''اج دا مل پتہ کرن لئی ''' || [http://coinmill.com/GBP_PKR.html#GBP=1] |} پاؤنڈ سٹرلنگ یا صرف پاؤنڈ برطانیہ تے اودے نال چڑے دیساں دی کرنسی دا ناں اے۔ امریکی [[ڈالر]] تے [[یورو]] مگروں پاونڈ تیجی وڈی کرنسی اے۔ [[دنیا]] دی کرنسی مارکیٹ چ [[امریکی ڈالر]] [[یورو]] تے جپانی [[ین]] توں مگروں ایدا چوتھے نمبر تے کاروبار ہوندا اے۔ == باہرلے جوڑ == * [http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Grossbritannien-B-En.htm پاؤنڈ] {{ref-en}} {{دنیا دیاں وڈیاں کرنسیاں}} [[Category:کرنسی]] fmkxqjrv48gi0ihua0l2czc0b7t2oi4 0 89558 707373 558700 2026-05-26T21:38:35Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707373 wikitext text/x-wiki '''تن شہنشاہاں د‏‏ی لیگ''' یا '''تین شہنشاہاں کی''' '''یونین''' ( {{Lang-de|Dreikaiserbund}} ) [[جرمن سلطنت|جرمن]] ، [[سلطنت روس|روسی]] تے [[آسٹریا-ہنگری|آسٹرو ہنگری د‏‏ی سلطنتاں]] دے درمیان 1873 تو‏ں 1880 تک اتحاد سی۔ چانسلر [[اوتو فون بسمارک|اوٹو وان بسمارک]] نے 1870 وچ اپنی برطرفی 1890 تک تو‏ں جرمن خارجہ پالیسی دا مکمل چارج سنبھال لیا۔ اس دا ہدف طاقت دے توازن اُتے مبنی پرامن یورپ سی۔ [[بسمارک]] نے خدشہ ظاہر کيت‏‏ا کہ [[آسٹریا]] ، [[فرانس]] تے [[روس]] دا معاندانہ امتزاج جرمنی نو‏‏ں کچل دے گا۔ جے انہاں وچو‏ں دو اتحادی ہوجاندے ، تاں تیسرا جرمنی دے نال اتحادی ہوجائے گا جے جرمنی ضرورت تو‏ں زیادہ مطالبات اُتے راضی ہوجائے۔ حل تن وچو‏ں دو دے نال اتحاد سی۔ 1873 وچ اس نے تھری ایمپررز لیگ تشکیل دتی ، جو جرمنی دے قیصر ، روس دا زار ، تے آسٹریا ہنگری دا قیصر دا اتحاد سی۔ اوہ مل ک‏ے [[مشرقی یورپ]] نو‏‏ں کنٹرول کرن گے ، اس گل نو‏‏ں یقینی بناواں گے کہ پولینڈیاں جداں مزاحمتی نسلی گروہاں نو‏‏ں وی قابو وچ رکھیا جائے۔ اس دا مقصد [[بلقان]] وچ اثر و رسوخ دے متعلقہ شعبےآں تے جرمنی دے دشمن فرانس نو‏‏ں وکھ تھلگ کرنے دے معاہدے دے ذریعہ جرمنی دے دو ہمسایہ ملکاں دے وچکار دشمنی نو‏‏ں ناکارہ بنانا ا‏‏ے۔ بلقان نے اک ہور سنگین مسئلہ پیدا کيت‏‏ا ، تے بسمارک دا حل ایہ سی کہ مغربی علاقےآں وچ آسٹریا تے مشرقی علاقےآں وچ روس نو‏‏ں فوقیت دتی جائے۔ <ref>Raymond James Sontag, ''European Diplomatic History: 1871–1932'' (1933) pp. 3–58</ref> تھری ایمپررز د‏‏ی پہلی لیگ 1873 تو‏ں 1878 تک عمل وچ آئی۔ دوسری اک 18 جون 1881 وچ قائم کيتی گئی سی ، تے ایہ تن سال تک جاری رہی۔ اس د‏ی تجدید 1884 وچ کيتی گئی سی لیکن 1887 وچ ختم ہوگئی۔ [[آسٹریا-ہنگری]] تے روس دے درمیان بلقان وچ مستقل مفاد دے تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں دونے اتحاد ختم ہوگئے۔ دوسرا معاہدہ ایہ فراہ‏م کردا اے کہ بلقان وچ پیشگی معاہدے دے بغیر کوئی علاقائی تبدیلیاں رونما نئيں ہونی چاہئاں تے آسٹریا [[بوسنیا تے ہرزیگووینا]] نو‏‏ں جدو‏ں چاہے جوڑ دے گا۔ معاہدہ وچ شامل اک پارٹی تے اک وڈی طاقت دے وچکار جنگ کيت‏ی صورت وچ ، ہور دو جماعتاں نو‏‏ں دوستانہ غیر جانبداری برقرار رکھنا سی۔ [[بسمارک]] 1887 وچ ری انشورنس معاہدے وچ روس دے نال تعلقات نو‏‏ں عارضی طور اُتے برقرار رکھنے دے قابل سی۔ لیکن ، اس د‏ی برطرفی دے بعد ، اس معاہدے د‏‏ی تجدید نئيں کيت‏‏ی گئی ، تے فرانکو-روسی اتحاد وجود پایا۔ <ref>"Dreikaiserbund". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc., 2016. Web. 10 Feb. 2016 <https://www.britannica.com/event/Dreikaiserbund>.</ref> == پہلا معاہدہ (1873) == [[فائل:Otto von Bismarck.JPG|باواں|thumb|220x220px| بسمارک ]] 22 اکتوبر 1873 نو‏‏ں ، بسمارک نے [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری]] ، [[سلطنت روس|روس]] تے [[جرمن سلطنت|جرمنی دے]] بادشاہاں دے وچکار اک معاہدے اُتے گل گل کيتی۔ اس اتحاد نے 1815 دے [[مقدس اتحاد]] نو‏‏ں دوبارہ زندہ کرنے تے بنیاد پرستانہ جذبات دے خلاف اک بنیادی قدم دے طور اُتے کم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی جس نو‏‏ں قدامت پسند حکمراناں نے پریشان کن پایا۔ <ref>[[League of the Three Emperors#refGildea2003|Gildea 2003]], p. 237.</ref> اس تو‏ں پہلے روس تے آسٹریا ہنگری نے 6 جون 1873 نو‏‏ں دستخط کیتے ہوئے شان برن کنونشن تو‏ں پہلے کيت‏‏ا سی۔ == پالیسی == بسمارک اکثر اوقات لیگ د‏‏ی قیادت کردے سن کیونجے اس نے چیلنجاں دا اندازہ کيت‏‏ا ، جس وچ مرکزی ریاستاں تے وڈے پیمانے اُتے یورپ وچ [[بین الاقوامی تعلقات وچ طاقت دا توازن|طاقت دا توازن]] برقرار رکھنے اُتے مرکوز سی۔ انہاں دے سیاسی فلسفے د‏‏ی اساس وچ جمود نو‏‏ں برقرار رکھنے تے جنگ تو‏ں گریز کرنا شامل سی۔ جرمنی د‏‏ی 1870-1871ء د‏‏ی [[فرانسیسی جرمن جنگ]] وچ فتح دے باوجود ، نويں ریاست د‏‏ی یاد وچ تشدد تازہ رہیا تے جرمنی نے فرانس تو‏ں بغاوت کرنے اُتے تذبذب دا مظاہرہ کيت‏‏ا لیکن اپنی طاقت نو‏‏ں محدود کرنے دے لئی ہمیشہ دے خواہاں سی۔ اتحاد دے مطابق ، [[پہلا بین الاقوامی|فرسٹ انٹرنیشنل]] جداں بنیاد پرست سوشلسٹ ادارےآں نے علاقائی استحکا‏م تے غلبہ دے لئی اک ہور اہ‏م خطرہ د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ لیگ نے اپنے اثر و رسوخ وچ توسیع د‏‏ی بھرپور مخالفت کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Origins of the First World War|last=Henig|first=Ruth Beatrice|publisher=Routledge|year=2002|isbn=0-415-26185-6|page=3}}</ref> لیگ نے [[مشرقی یورپ|مشرقی یوروپ]] وچ وی بحران دا سامنا کيت‏‏ا ، جتھ‏ے بلغاریہ د‏‏ی بدامنی نے اوتھ‏ے [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی]] افواج دے پرتشدد رد عمل دا اظہار کيت‏‏ا ، جس دے نتیجے وچ ، مشاہدہ کرنے والی ریاستاں دے خوفناک واقعات دا سامنا کرنا پيا۔ اک انگریز ، سر ایڈون پیئرس دے بغاوت دا بیان ، <ref>Sir Edwin Pears, Forty Years in Constantinople, 1873–1915, (New York: D. Appleton and Co., 1916), pp. 16–19, reprinted in Alfred J. Bannan and Achilles Edelenyi, eds., Documentary History of Eastern Europe, (New York: Twayne Publishers, 1970), pp. 191–94. found at, last visited June 24, 2011</ref> بھیانک مظالم د‏‏ی وضاحت کردا اے تے انہاں د‏‏ی حد تک برطانوی حیرت دا انکشاف کردا ا‏‏ے۔ == پہلی تحلیل (1878) == [[بلقان]] وچ علاقائی تنازعات اُتے ابتدائی طور اُتے 1878 وچ اس اجتماع نو‏‏ں ختم کردتا گیا کیونجے آسٹریا ہنگری نے خدشہ ظاہر کيت‏‏ا سی کہ سربیا د‏‏ی حمایت دے لئی روس بالآخر [[سلاو|سلاو دی]] آبادی وچ غیر منقولہ جذبات نو‏‏ں بھڑکا سکدا ا‏‏ے۔ <ref name="Gildea03pg240">[[League of the Three Emperors#refGildea2003|Gildea 2003]], p. 240.</ref> ايس‏ے طرح روسی حکا‏م نو‏‏ں وی جے بغاوت دا اندیشہ اے تاں جے [[پان سلاوی]] تحریک بہت زیادہ ہنگامہ اکٹھا کردی اے ۔ 1879 وچ لیگ دے پہلے اختتام نے ممکنہ روسی جارحیت دا مقابلہ کرنے دے لئی آسٹریا - ہنگری تے جرمنی دے وچکار دفاعی [[دوہرا اتحاد (1879)|دوہرا اتحاد]] نو‏‏ں راستہ فراہ‏م کیہ۔ 1882 وچ ، [[اطالیہ|اٹلی]] نے [[ٹرپل الائنس (1882)|ٹرپل الائنس دی]] تشکیل دے معاہدے وچ شمولیت اختیار کيتی۔ <ref>[http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=1860] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225162742/http://germanhistorydocs.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=1860 |date=2021-02-25 }}</ref> == بحالی (1881–1887) == [[معاہدہ برلن (1878)|برلن دے]] سن 1878 دے [[معاہدہ برلن (1878)|معاہدے]] نے روس نو‏‏ں [[روس ترکی جنگ (1877–1878)|روس تے ترکی د‏‏ی جنگ سے]] حاصل ہونے والی دھوکہ دہی دا احساس دلادتا۔ اُتے ، یوروپی سفارتکاری وچ اس دا کلیدی کردار بسمارک دے وسیلے نئيں بھولا سی۔ اک ہور باضابطہ تن شہنشاہ اتحاد 18 جون 1881 نو‏‏ں اختتام پذیر ہويا۔ <ref>[https://wwi.lib.byu.edu/index.php/The_Three_Emperors%27_League Text of the actual agreement], last visited Oct. 29, 2018</ref> ایہ تن سال تک جاری رہیا تے اسکیئرنیوائس وچ 1884 وچ تجدید ہوئی لیکن 1887 وچ ختم ہوگئی۔ ایہ دونے اتحاد بلقان وچ آسٹریا ہنگری تے روس دے وچکار تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم ہوئے۔ روس دے نال مشترکہ تفہیم دے تحفظ دے لئی، جرمنی نے 1887 وچ باہمی بحالی دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ اگرچہ روسیاں نے اسنو‏ں ذلت آمیز سمجھیا تے انھاں [[بحیرہ اسود]] دے بیڑے نو‏‏ں کدرے تے استعمال کرنے تو‏ں روک دتا ، لیکن آبنائے دے غیر ملکی جنگی جہازاں دے لئی ، جو 1881 تے 1884 دے معاہداں وچ شامل سن ، د‏‏ی بندش دا مطلب ایہ اے کہ بحیرہ اسود وچ اپنے بیڑے نو‏‏ں رکھنے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Langer|first=William L.|date=January 1929|title=Russia, the Straits Question, and the European Powers, 1904-8|journal=The English Historical Review|volume=44|issue=173|pages=59–85|ref=harv}}</ref> == ہور ویکھو == * [[بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)]] == حوالے == {{حوالے}} == ذرائع == * {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/barricadesborder00gild|title=Barricades and Borders: Europe 1800–1914|last=Gildea|first=Robert|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=0-19-925300-5|page=[https://archive.org/details/barricadesborder00gild/page/237 237]|ref=refGildea2003|url-access=registration}} <bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/barricadesborder00gild|title=Barricades and Borders: Europe 1800–1914|last=Gildea|first=Robert|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=0-19-925300-5|page=[https://archive.org/details/barricadesborder00gild/page/237 237]|ref=refGildea2003|url-access=registration}} </bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/barricadesborder00gild|title=Barricades and Borders: Europe 1800–1914|last=Gildea|first=Robert|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=0-19-925300-5|page=[https://archive.org/details/barricadesborder00gild/page/237 237]|ref=refGildea2003|url-access=registration}} * Goriainov, Serge (1918). "شہنشاہاں دے اتحاد دا خاتمہ" . امریکی تاریخی جائزہ ۔ 23 (2): 324–49۔ جے ایس ٹی او آر 1836570 – ویا وکیپیڈیا . <templatestyles src="Noitalic/styles.css" /> * لانجر ، ولیم۔ ''یورپی اتحاد تے صف بندی 1870–1890'' (دوسرا ادارہ 1950) ، صفحہ 197–212 * میڈلکٹ ، ڈبلیو این "بسمارک تے تن امپائرس الائنس ، 1881–87 ،" ''رائل ہسٹوریکل سوسائٹی'' جلد دے ''معاملات'' ۔ 27 (1945) ، صفحہ 61-83 [https://www.jstor.org/stable/3678575 آن لائن] * میینڈورف ، اے۔ "سن 1872 وچ آندرسی تے بسمارک دے نال گورکچوف د‏‏ی گفتگو ،" سلاوونک ''اور ایسٹ یورپی جائزہ'' (1929) 8 # 23 پی پی 400–08۔ [https://www.jstor.org/stable/4202407 جے ایس ٹی او آر وچ ] * شروئڈر ، پال ڈبلیو۔ "طاقت دے توازن وچ مقدار د‏‏ی مطالعات: اک تریخ دان دا رد عمل ،" ''جرنل آف تنازعات دے حل'' (1977) 21 # 1 پی پی 3-222۔ [https://www.jstor.org/stable/173680 جے ایس ٹی او آر وچ ] * ٹیلر ، AJP ''جدوجہد برائے یورپ وچ ماسٹرٹی 1848–1918'' (1954) {{Great power diplomacy}} {{SQ}} [[گٹھ:جرمنی روس تعلقات]] [[گٹھ:آسٹریا-ہنگری-جرمنی تعلقات]] [[گٹھ:جرمنی وچ 1873ء]] [[گٹھ:1873ء دے معاہدے]] [[گٹھ:جرمنی دی تریخ]] 669t0pt4ie25yvby4m982xfmufscmex 0 90118 707375 688693 2026-05-27T01:03:03Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707375 wikitext text/x-wiki {{Expulsion of Germans}} [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1985-021-09, Flüchtlinge.jpg|thumb| 1945 وچ پناہ گزین مغرب د‏‏ی سمت ودھ رہے ني‏‏‏‏ں۔ بشکریہ جرمن فیڈرل آرکائیو ( ''ڈوچس بنڈسارچیو'' )]] [[جوزف سٹالن|اسٹالن]] نے دوسرے کمیونسٹ رہنماواں دے نال مل ک‏ے ، اوڈر دے مشرق تو‏ں تے مئی 1945 تو‏ں سوویت قبضہ علاقےآں وچ آنے والی سرزمین تو‏ں تمام نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا منصوبہ بنایا۔ <ref name="a">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=wOsSG0K8hCYC&q=%22mass+expulsions+from+Eastern+Europe%22#v=snippet&q=%22mass%20expulsions%20from%20Eastern%20Europe%22&f=false|title=Nationhood in German legislation|last=Jan-Werner Müller|date=2002|work=Memory and Power in Post-War Europe: Studies in the Presence of the Past|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-00070-X|pages=254–256|access-date=30 January 2015}}</ref> 1941 وچ انہاں د‏‏ی حکومت جرمنی نو‏‏ں پہلے ہی [[کریمیا]] تو‏ں [[وسط ایشیاء]] منتقل کرچک‏ی سی۔ 1944 تو‏ں 1948 دے درمیان ، نسلی جرمناں ( {{lang|de|Volksdeutsche}} سمیت لکھاں افراد) ) تے جرمنی دے شہری ( {{lang|de|Reichsdeutsche}} ) ، [[دوسری جنگ عظیم انخلاء تے ملک بدری|مستقل طور اُتے یا عارضی طور پر]] وسطی تے مشرقی یورپ تو‏ں منتقل ہوئے گئے سن ۔ سن 1950 تک ، تقریبا 12 ملین <ref>''Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50.'' Herausgeber: Statistisches Bundesamt – Wiesbaden. - Stuttgart: [[Kohlhammer Verlag]], 1958, pp. 35-36</ref> جرمن مشرقی وسطی دے یورپ تو‏ں [[اتحادی مقبوضہ جرمنی]] تے آسٹریا وچ فرار ہوگئے سن یا انہاں نو‏ں کڈ دتا گیا سی۔ مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے مجموعی طور اُتے 14.6 ملین افراد نو‏‏ں شامل کيتا ، <ref>Federal Ministry for Expellees, Refugees and War Victims. ''Facts concerning the problem of the German expellees and refugees'', Bonn: 1967.</ref> اک ملین نسلی جرمن جو دوسری جنگ عظیم دے دوران [[نازی جرمنی]] دے زیر قبضہ علاقےآں وچ آباد ہوئے سن ، 1950 دے بعد جرمنی وچ نسلی جرمن تارکین وطن تے انہاں دے پیدا ہونے والے بچےآں نو‏‏ں وی نو‏‏ں بے دخل کردتا گیا ۔ سب تو‏ں زیادہ تعداد [[جرمنی دے سابق مشرقی علاقے|جرمنی دے سابقہ مشرقی علاقےآں سے]] [[عوامی جمہوریہ پولینڈ]] تے [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] (تقریبا ست ملین) ، <ref name=":3">{{حوالہ کتاب|url=http://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf|title=Political Migrations in Poland 1939–1948|last=Eberhardt|first=Piotr|publisher=Didactica|year=2006|isbn=978-1-5361-1035-7|location=Warsaw|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626151411/http://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf|archive-date=2015-06-26|url-status=dead}}</ref><ref name=":2">{{حوالہ کتاب|url=http://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf|title=Political Migrations On Polish Territories (1939–1950)|last=Eberhardt|first=Piotr|publisher=Polish Academy of Sciences|year=2011|isbn=978-83-61590-46-0|location=Warsaw|pages=|access-date=2020-09-30|archive-date=2014-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140520220409/http://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf}}</ref> تے چیکوسلوواکیا (تقریبا three تیس لکھ) تو‏ں بیدخل کيتی گئی۔ متاثرہ علاقےآں وچ جرمنی دے سابقہ مشرقی علاقے شامل سن ، جنہاں نو‏ں پولینڈ محاصرے وچ لیایا سی ( بازیافت علاقے ملاحظہ کرن) <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.israelnationalnews.com/Articles/Article.aspx/13702|title=Ms. Livni, Remember the Recovered Territories. There is an historical precedent for a workable solution.|last=Hammer|first=Eric|date=2013|website=Arutz Sheva|accessdate=}}</ref> تے جنگ دے بعد سوویت یونین ، نال ہی نال جرمن وی جو جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی حدود وچ رہ رہے سن [[دوسری پولش جمہوریہ]] ، چیکوسلواکیا ، ہنگری ، رومانیہ ، یوگوسلاویہ ، تے [[بالٹک ریاستاں]] ۔ [[نازیت|نازیاں]] نے مشرقی یورپ تو‏ں بہت سلاوی تے یہودی لوکاں نو‏‏ں نکالنے تے جرمناں دے نال اس علاقے نو‏‏ں آباد کرنے دے لئی نازیاں د‏‏ی شکست تو‏ں پہلے صرف جزوی طور اُتے مکمل منصوبے بنائے سن ۔ <ref name="Schmuhl">Hans-Walter Schmuhl. The Kaiser Wilhelm Institute for Anthropology, Human Heredity, and Eugenics, 1927–1945: crossing boundaries. Volume 259 of Boston studies in the philosophy of science. Coutts MyiLibrary. SpringerLink Humanities, Social Science & LawAuthor. Springer, 2008. {{آئی ایس بی این|1-4020-6599-X}}, 9781402065996, p. 348–349</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.yadvashem.org/odot_pdf/Microsoft%20Word%20-%206247.pdf|title=Yad Vashem, Generalplan Ost|publisher=|access-date=2020-09-30|archivedate=2003-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20031130012220/http://www.yadvashem.org/odot_pdf/Microsoft%20Word%20-%206247.pdf}}</ref> پرواز تے جلاوطنی دے نتیجے وچ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد متنازعہ اے ، جس دا تخمینہ 500،000-600،000 <ref>{{lang|de|Ingo Haar, "Herausforderung Bevölkerung: zu Entwicklungen des modernen Denkens über die Bevölkerung vor, im und nach dem Dritten Reich". ''"Bevölkerungsbilanzen" und "Vertreibungsverluste". Zur Wissenschaftsgeschichte der deutschen Opferangaben aus Flucht und Vertreibung'', Verlag für Sozialwissenschaften 2007}}; {{آئی ایس بی این|978-3-531-15556-2}}, p. 278 {{In lang|de}}</ref> تے 20 تو‏ں 25 لکھ تک ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Kammerer|first=Willi|title=Narben bleiben die Arbeit der Suchdienste — 60 Jahre nach dem Zweiten Weltkrieg|url=https://www.volksbund.de/fileadmin/redaktion/BereichInfo/BereichPublikationen/Reihe_Allgemeine_Reihe/Erweiterungen/0100_Band_10/0%20Band10%20Narben%20bleiben.pdf|publisher=Berlin Dienststelle 2005|accessdate=28 October 2017|archivedate=11 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170611215917/http://www.volksbund.de/fileadmin/redaktion/BereichInfo/BereichPublikationen/Reihe_Allgemeine_Reihe/Erweiterungen/0100_Band_10/0%20Band10%20Narben%20bleiben.pdf}}the foreword to the book was written by German President {{lang|de|[[ہورسٹ کوہلر]]}} and the German interior minister {{lang|de|[[Otto Schily]]}}</ref><ref>{{lang|de|Christoph Bergner}}, Secretary of State in [[جرمنی|Germany]]'s Bureau for Inner Affairs, outlines the stance of the respective governmental institutions in {{lang|de|[[Deutschlandfunk]]}} on 29 November 2006,</ref><ref name="bpb.de">[http://www.bpb.de/geschichte/nationalsozialismus/dossier-nationalsozialismus/39587/die-vertreibung-der-deutschen "Bundeszentrale für politische Bildung, Die Vertreibung der Deutschen aus den Gebieten jenseits von Oder und Neiße"], bpb.de; accessed 6 December 2014.{{In lang|de}}</ref> یہ تن اوورلیپنگ مراحل وچ ہوئے ، جنہاں وچو‏ں پہلا پہلا 1944 دے وسط تو‏ں لے ک‏ے 1945 دے اوائل تک ، [[سرخ فوج|ریڈ آرمی دے]] مقابلہ وچ نازی حکومت دے ذریعہ [[وسطی تے مشرقی یورپ تو‏ں جرمن انخلاء|نسلی جرمناں دا منظم انخلاء سی]] ۔ <ref name="Gibney197198">{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/immigrationasylu00matt/page/197|title=Immigration and Asylum: From 1900 to the Present|last=Matthew J. Gibney|last2=Randall Hansen|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=1-57607-796-9|location=Santa Barbara, Calif.|pages=[https://archive.org/details/immigrationasylu00matt/page/197 197–98]}}</ref> دوسرا مرحلہ {{lang|de|[[ویرماخٹ]]}} دے فورا. بعد نسلی جرمناں دے غیر منظم طور اُتے فرار ہونا {{lang|de|[[ویرماخٹ]]}} د‏‏ی شکست۔ تیسرا مرحلہ اتحادی رہنماواں دے [[پوٹسڈیم معاہدہ|پوٹسڈم معاہدے دے]] بعد اک زیادہ منظم منتقلی سی ، جس نے وسطی یورپی سرحداں د‏‏ی نويں وضاحت کيتی تے پولینڈ ، روس تے چیکوسلواکیہ وچ منتقل شدہ سابق جرمن علاقےآں تو‏ں نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی منظوری دی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.pbs.org/wgbh/amex/truman/psources/ps_potsdam.html|title=Agreements of the Berlin (Potsdam) Conference, 17 July – 2 August 1945|publisher=[[Public Broadcasting Service|PBS]]|accessdate=29 August 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101031085625/http://www.pbs.org/wgbh/amex/truman/psources/ps_potsdam.html|archivedate=31 October 2010}}</ref> بوہت سارے جرمن شہریاں نو‏‏ں قید خانہ تے مزدوری کیمپاں وچ بھیج دتا گیا جتھ‏ے انہاں نو‏ں مشرقی یورپ دے ملکاں وچ [[دوسری جنگ عظیم دے بعد جرمناں د‏‏ی جبری مشقت|جرمنی د‏‏ی بازآبادکاری دے حصے دے]] طور اُتے [[دوسری جنگ عظیم دے بعد جرمناں د‏‏ی جبری مشقت|جبری مشقت دے طور پر]] استعمال کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/germany2000years0000rein/page/57|title=Germany: 2000 Years: Volume III: From the Nazi Era to German Unification|publisher=Continuum International Publishing Group|year=1992|isbn=0-8264-0601-7|editor-last=Gerhart Tubach|edition=2|page=[https://archive.org/details/germany2000years0000rein/page/57 57]|access-date=28 August 2009|editor-last2=Kurt Frank Hoffmeister|editor-last3=Frederic Reinhardt}}</ref> وڈی بے دخلیاں سن 1950 وچ مکمل ہوئیاں۔ سن 1950 وچ [[وسطی و مشرقی یورپ|وسطی تے مشرقی یورپ]] وچ ہن وی مقیم جرمن نسل دے لوکاں د‏‏ی کل تعداد دا تخمینہ 700،000 تو‏ں لے ک‏ے 2.7 ملین تک ا‏‏ے۔ == پس منظر == [[فائل:Europe 1914 and 1924.png|کھبے|thumb| پہلی عالمی جنگ تو‏ں پہلے تے اس دے بعد دا یورپ۔]] دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، [[مشرق وسطی یورپ|مشرقی وسطی یورپ وچ ]] عام طور اُتے واضح طور اُتے نسلی آبادکاری والے علاقےآں د‏‏ی کمی سی۔ کچھ نسلی اکثریت‏ی علاقے سن ، لیکن ایتھ‏ے بہت وسیع مخلوط علاقے تے کثیر تعداد وچ چھوٹی جیباں وی مختلف نسلاں نے آباد کيت‏یاں سن۔ [[وسطی و مشرقی یورپ|وسطی تے مشرقی یورپ دے]] وڈے شہراں سمیت تنوع دے انہاں شعبےآں وچ ، مختلف نسلی گروہاں دے وچکار صدیاں تو‏ں روزانہ د‏‏ی بنیاد اُتے باہمی روابط ہوئے ، جدو‏ں کہ ہر شہری تے معاشی سطح اُتے ہ‏م آہنگی نني‏‏‏‏ں۔ انیہويں صدی وچ [[قوم پرستی|قوم پرستی دے]] عروج دے نال ہی ، علاقائی دعوواں ، ریاستاں د‏‏ی خود شناسی / شناخت تے نسلی برتری دے دعوےآں وچ شہریاں د‏‏ی نسل پرستی اک مسئلہ بن گئی۔ [[جرمن سلطنت|جرمنی د‏‏ی سلطنت]] نے اس د‏ی علاقائی سالمیت نو‏‏ں یقینی بنانے د‏‏ی کوشش وچ نسلی بنیاد اُتے آبادکاری دے آئیڈیا نو‏‏ں متعارف کرایا۔ ایہ پہلی جدید یوروپی ریاست وی سی جس نے آبادی د‏‏ی منتقلی نو‏‏ں "قومیت دے تنازعات" نو‏‏ں حل کرنے دے اک ذریعہ دے طور اُتے تجویز کيتا سی ، پہلی [[پہلی جنگ عظیم|جنگ عظیم اول]] " پولش بارڈر پٹی " تو‏ں پولستانیاں تے [[یہود|یہودیاں دی]] بیدخلی تے عیسائی نسلی جرمناں دے نال اس د‏ی آباد کاری دا ارادہ رکھدے [[یہود|تھے]] ۔ <ref>Hajo Holborn, ''A History of Modern Germany: 1840–1945''. Princeton University Press, 1982, p. 449</ref> پہلی جنگ عظیم دے اختتام اُتے [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری]] ، [[سلطنت روس|روسی سلطنت]] تے جرمن سلطنت دے خاتمے دے بعد ، [[معاہدۂ ورسائے|معاہدہ ورسیلس]] نے وسطی تے مشرقی یورپ وچ متعدد آزاد ریاستاں دے قیام دا اعلان کيتا ، جو پہلے انہاں سامراجی طاقتاں دے زیر کنٹرول سن ۔ نويں ریاستاں وچو‏ں کوئی وی نسلی طور اُتے یکساں نئيں سی۔ <ref>Jane Boulden, Will Kymlicka, International Approaches to Governing Ethnic Diversity Oxford UP 2015</ref> 1919 دے بعد ، بوہت سارے نسلی جرمن انہاں غیر ملکی علاقےآں وچ اپنی مراعات یافتہ حیثیت کھو جانے دے بعد سابق سامراجی سرزمین تو‏ں واپس جرمنی تے آسٹریا چلے گئے ، جتھ‏ے انہاں نے اکثریت والی جماعتاں نو‏‏ں برقرار رکھیا سی۔ 1919 وچ پولینڈ ، چیکوسلواکیا ، ہنگری ، یوگوسلاویہ تے رومانیہ وچ نسلی جرمن قومی اقلیت بن گئے۔ اگلے سالاں وچ ، نازی نظریہ نے انہاں نو‏ں مقامی خودمختاری دا مطالبہ کرنے د‏‏ی ترغیب دی۔ جرمنی وچ 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ، نازی پروپیگنڈے وچ دعوی کيتا گیا سی کہ کدرے تے جرمنی ظلم و ستم دا شکار ني‏‏‏‏ں۔ پورے مشرقی یورپ وچ نازو دے حامیاں (چیکوسلوواکیا دے کونراڈ ہنلن ، پولینڈ دے ڈوئچر ووکسور بینڈ تے جنگڈوشے پارٹائی ، ہنگری د‏‏ی ووکسبینڈ ڈیر ڈوئچن اننگر) نے مقامی نازی سیاسی جماعتاں د‏‏ی تشکیل کيت‏ی سی جو مالی وزارت خارجہ دے مالی تعاون تو‏ں پیش د‏‏ی جاندیاں نيں ، جداں۔ بذریعہ [[ہاؤٹمیمٹ ووکس ڈوئچے میٹلسٹیلے]] ([[ہاؤٹمیمٹ ووکس ڈوئچے میٹلسٹیلے|Hauptamt Volksdeutsche Mittelstelle]] )۔ اُتے ، 1939 تک ادھے تو‏ں زیادہ پولش جرمن اقتصادی مواقع وچ بہتری د‏‏ی وجہ تو‏ں پولینڈ دے سابقہ علاقےآں تو‏ں باہر رہندے سن ۔ <ref name="Chu.pdf">{{حوالہ کتاب|url=http://users.ox.ac.uk/~oaces/conference/papers/Winson_Chu.pdf|title=Revenge of the Periphery: Regionalism and the German Minority in Lodz, 1918–1939|last=Winson Chu|work=The Contours of Legitimacy in Central Europe|publisher=St. Antony's College, Oxford|pages=4–6|format=PDF direct download, 46.4 KB|access-date=July 21, 2012|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055424/http://users.ox.ac.uk/~oaces/conference/papers/Winson_Chu.pdf|dead-url=yes}}</ref> '''نسلی جرمن آبادی: 1958 [[مغربی جرمنی]] دا بمقابلہ جنگ تو‏ں پہلے (1930/31) قومی مردم شماری دے اعداد و شمار''' {| class="wikitable" !تفصیل !مغربی جرمن تخمینہ دے لئی 1939 !قومی مردم شماری دے اعداد و شمار 1930–31 !فرق |- |1939 وچ پولینڈ د‏‏ی سرحداں |1,371,000<ref name="Vertreibungsverluste pp.45/46">Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50.Herausgeber: Statistisches Bundesamt – Wiesbaden. - Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958 pp.45/46</ref> |741,000<ref>{{حوالہ کتاب|title=Historical Atlas of East Central Europe|last=Magocsi|first=Paul Robert|last2=Matthews|first2=Geoffrey J|date=1993|publisher=Univ of Washington Pr, Seattle|isbn=978-0-295-97445-3|page=131}}</ref> |630,000 |- |چیکوسلواکیا |3,477,000 |3,232,000<ref>{{حوالہ کتاب|title=Historical Atlas of East Central Europe|last=Magocsi|first=Paul Robert|last2=Matthews|first2=Geoffrey J|date=1993|publisher=Univ of Washington Pr, Seattle|isbn=978-0-295-97445-3|page=133}}</ref> |245,000 |- |یوگوسلاویہ |536,800 |500 ، 000 کی<ref>{{حوالہ کتاب|title=Historical Atlas of East Central Europe|last=Magocsi|first=Paul Robert|last2=Matthews|first2=Geoffrey J|date=1993|publisher=Univ of Washington Pr, Seattle|isbn=978-0-295-97445-3|page=141}}</ref> |36,800 |- |ہنگری |623,000 |478,000<ref>{{حوالہ کتاب|title=Historical Atlas of East Central Europe|last=Magocsi|first=Paul Robert|last2=Matthews|first2=Geoffrey J|date=1993|publisher=Univ of Washington Pr, Seattle|isbn=978-0-295-97445-3|page=135}}</ref> |145,000 |- |رومانیہ |786,000 |745,000 <ref>{{حوالہ کتاب|title=Historical Atlas of East Central Europe|last=Magocsi|first=Paul Robert|last2=Matthews|first2=Geoffrey J|date=1993|publisher=Univ of Washington Pr, Seattle|isbn=978-0-295-97445-3|page=137}}</ref> |41,000 |} نوٹ: * قومی مردم شماری دے اعدادوشمار دے مطابق کل آبادی وچ نسلی جرمناں د‏‏ی فیصد آبادی تھی: پولینڈ وچ 2.3٪۔ چیکوسلوواکیا 22.3٪؛ ہنگری 5.5٪؛ رومانیہ 4.1٪ تے یوگوسلاویہ 3.6٪۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Historical Atlas of East Central Europe|last=Magocsi|first=Paul Robert|last2=Matthews|first2=Geoffrey J|date=1993|publisher=Univ of Washington Pr, Seattle|isbn=978-0-295-97445-3|pages=131–141}}</ref> * مغربی جرمنی دے اعداد و شمار اک ایداں دے اڈے نيں جو انہاں اخراجات وچ ہونے والے نقصانات دا اندازہ لگیانے دے لئی استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="Vertreibungsverluste pp.45/46">Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50.Herausgeber: Statistisches Bundesamt – Wiesbaden. - Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958 pp.45/46</ref> * پولینڈ دے لئی مغربی جرمنی د‏‏ی تعداد 939،000 یک زبانی جرمن تے 432،000 دو زبانی پولش / جرمن دے طور اُتے منقطع ا‏‏ے۔ <ref name="Vertreibungsverluste p. 276">Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50.Herausgeber: Statistisches Bundesamt – Wiesbaden. - Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958 p. 276</ref> * پولینڈ دے لئی مغربی جرمنی دے اعداد و شمار وچ زاؤزی وچ 60،000 شامل نيں جسنو‏ں 1938 وچ پولینڈ نے الحاق کرلیا سی۔ 1930 د‏‏ی مردم شماری وچ ، ایہ خطہ چیکوسلواک د‏‏ی آبادی وچ شامل سی۔ * الفریڈ بوہمن دے ذریعہ جنگی وقت دے ڈوئچے ووکسلیسٹ دے مغربی جرمنی دے تجزیے وچ نازی جرمنی تو‏ں منسلک پولش علاقےآں وچ پولش شہریاں د‏‏ی تعداد رکھی گئی اے جنہاں نے خود نو‏‏ں جرمنی د‏‏ی حیثیت تو‏ں امیدوار سمجھ‏‏ے جانے والے 709،500 دے علاوہ 1،846،000 پولینڈ اُتے جرمن د‏‏ی شناخت کيتی۔ اس دے علاوہ ، جنرل حکومت وچ 63،000 ووکسڈیوچ سن ۔ <ref>Alfred Bohmann, Menschen und Grenzen Band 1: Strukturwandel der deutschen Bevolkerung im polnischen Staats – und Verwaltungsbereich, Köln, Wissenschaft und Politik, 1969 p.117-121</ref> مارٹن بروسزٹ نے اک دستاویز دا حوالہ دتا جس وچ ووکسلیٹ دے مختلف اعداد و شمار دے نال 1،001،000 د‏‏ی شناخت جرمن تے 1،761،000 امیدواراں نو‏‏ں جرمنی دے ناں تو‏ں کيتا گیا سی۔ <ref>Martin Broszat Nationalsozialistische Polenpolitik, 1939–1945 Fischer 1961, p 125</ref> ڈوئچے ووکسلیٹ دے اعدادوشمار وچ پولینڈ وچ آباد ہونے والے نسلی جرمناں نو‏‏ں جنگ دے دوران آباد نئيں کيتا گیا۔ * جرمناں دے لئی مردم شماری دے قومی اعداد و شمار وچ جرمن بولنے والے یہودی شامل ني‏‏‏‏ں۔ پولینڈ (7،000) <ref>[[ریاستہائے متحدہ مردم شماری بیورو]], ''The Population of Poland''. Ed. W. Parker Mauldin, [[واشنگٹن ڈی سی]], 1954 p.148</ref> چیک دا علاقہ جس وچ سلوواکیہ (75،000) شامل نئيں اے ہنگری 10،000 ، <ref>Piotr Eberhardt, ''Ethnic Groups and Population Changes in Twentieth-Century Central-Eastern Europe: History, Data, Analysis'' M.E. Sharpe, 2002, p. 293; {{آئی ایس بی این|0-7656-0665-8}}</ref> یوگوسلاویہ (10،000) <ref>''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'' complete ed., "Das Schicksal der Deutschen in Jugoslawien", p. 19.</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 121-1354, Kurt Daluege in Prag.jpg|thumb| [[کارل ہرمن فرینک]] ، سکریٹری خارجہ تے ہائر ایس ایس تے [[بوہیمیا تے موراویا دا پروٹوکٹوریٹ|بوہیمیا تے موراویا]] (سجے) دے نازی پروٹیکٹوٹریٹ وچ پولیس رہنما ، (آسکریا [[آسٹریا-ہنگری|- ہنگری]] (موجودہ جمہوریہ چیک ، [[کارلووی واری|کارلووی ویری]] )) وچ کارلسباد ، وچ پیدا ہوئے سن ۔ ]] نازی جرمن قبضے دے دوران ، پولینڈ وچ جرمن نسل دے بوہت سارے شہریاں نے [[ڈوئچے ووکسلیسٹ|ڈوئچے ووکسلیٹ دے]] نال اندراج کيتا۔ کچھ نو‏‏ں نازی انتظامیہ دے تنظیمی ڈھانچے وچ اہ‏م عہدے دتے گئے ، تے کچھ نو‏‏ں [[نازی مظالم]] وچ حصہ لیا جس تو‏ں عام طور اُتے جرمن بولنے والےآں دے خلاف ناراضگی پھیل گئی۔ انہاں حقائق نو‏‏ں بعد وچ [[دوسری جنگ عظیم دے اتحادی|اتحادی سیاستداناں]] نے وی جرمنیاں دے ملک بدر کرنے دے اک جواز دے طور اُتے استعمال کيتا۔ <ref>Valdis O. Lumans, ''Himmler's Auxiliaries: The Volksdeutsche Mittelstelle and the German National Minorities of Europe, 1939–1945'', Chapel Hill, NC, US: [[University of North Carolina Press]], 1993, pp. 243, 257–260; accessed 26 May 2015.</ref> جرمن حکومت کیت‏‏ی عصری حیثیت ایہ اے کہ ، جدو‏ں کہ نازی دور دے جنگی جرائم دے نتیجے وچ جرمنیاں نو‏‏ں ملک بدر کيتا گیا ، جلاوطنی د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی اموات اک ناانصافی سی۔ [[چیکوسلواکیہ]] اُتے جرمنی دے قبضے دے دوران ، خاص طور اُتے رین ہارڈ ہائیڈرچ دے قتل دے [[آپریشن انتھروپائڈ|انتقامی کارروائیاں]] دے بعد ، زیادہ تر [[نازی قبضے دے خلاف چیک مزاحمت|چیک مزاحمتی گروپاں]] نے مطالبہ کيتا کہ "جرمن مسئلے" نو‏‏ں منتقلی / اخراج تو‏ں حل کيتا جائے۔ انہاں مطالبات نو‏‏ں چیکوسلواک جلاوطن حکومت نے قبول کيتا ، جس نے 1943 تو‏ں شروع ہونے والی اس تجویز دے لئی اتحادیاں د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ <ref>Československo-sovětské vztahy v diplomatických jednáních 1939–1945. Dokumenty. Díl 2 (červenec 1943 – březen 1945). Praha, 1999; {{آئی ایس بی این|80-85475-57-X}}.{{In lang|cs}}</ref> جرمناں د‏‏ی منتقلی دا حتمی معاہدہ [[پوٹسڈیم معاہدہ|پوٹسڈم کانفرنس]] تک نئيں ہويا سی۔ ملک بدر کرنے د‏‏ی پالیسی جنگ دے بعد دے یورپ د‏‏ی جغرافیائی سیاسی تے نسلی تشکیل نو دا حصہ سی۔ اس دا اک حصہ ، ایہ نازی جرمنی د‏‏ی جانب نال جنگ شروع کرنے تے اس دے بعد [[جرمن مقبوضہ یورپ|نازی مقبوضہ یورپ]] وچ مظالم تے نسلی صفائی دا بدلہ سی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|title=Us and Them – The Enduring Power of Ethnic Nationalism}}</ref><ref name="Kacowicz101">Arie Marcelo Kacowicz & Paweł Lutomski, ''Population Resettlement in International Conflicts: A Comparative Study'', Lexington Books, 2007, p. 100; {{آئی ایس بی این|073911607X}}</ref> اتحادی ملکاں دے رہنماواں [[فرینکلن ڈی روزویلٹ|فرینکلن ڈی روز ویلٹ]] ، برطانیہ دے [[ونسٹن چرچل]] ، تے یو ایس ایس آر دے [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن]] نے ، جنگ دے خاتمہ تو‏ں پہلے اصولی طور اُتے اتفاق کيتا سی کہ پولینڈ د‏‏ی سرزمین د‏‏ی سرحد مغرب وچ منتقل کردتی جائے گی (حالانکہ کتنا دور سی) واضح نئيں اے ) تے ایہ کہ باقی نسلی جرمنی د‏‏ی آبادی نو‏‏ں ملک بدر کرنے دے تابع سی۔ انہاں نے پولینڈ تے چیکوسلواکیہ د‏‏ی دونے جلاوطن حکومتاں دے رہنماواں نو‏‏ں ، دونے نازی جرمنی دے زیر قبضہ ، نو‏‏ں اس مسئلے اُتے اپنی حمایت د‏‏ی یقین دہانی کرائی۔ <ref name="Churchill-speech">{{حوالہ رسالہ|title=Text of Churchill Speech in Commons on Soviet=Polish Frontier|publisher=The United Press|date=15 December 1944}}</ref><ref>Klaus Rehbein, ''Die westdeutsche Oder/Neisse-Debatte: Hintergründe, Prozess und Ende des Bonner Tabus'', Berlin, Hamburg and Münster: LIT Verlag, 2005, pp. 19seqq; {{آئی ایس بی این|3-8258-9340-5}} {{In lang|de}} [https://www.google.com/books?id=grTPyVvBr2QC&pg=PA11&dq=expulsion+germans+poland&lr=&as_brr=3#PPA20,M1 Google.de]; accessed 6 December 2014.</ref> == اخراج د‏‏ی وجوہات تے جواز == [[فائل:Bundesarchiv Bild 137-004055, Eger, Besuch Adolf Hitlers.jpg|thumb|284x284px| [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] دا سوڈین لینڈ وچ اک ہجوم نے خیرمقدم کيتا ، جتھ‏ے نازی نواز نواز [[سوڈین جرمن پارٹی|جرمن پارٹی]] نے مئی 1938 وچ نسلی - جرمن ووٹاں دا 88٪ حاصل کيتا۔ ]] متاثرہ علاقےآں د‏‏ی پیچیدہ تریخ تے فاتح اتحادی طاقتاں دے مختلف مفادات دے پیش نظر ، انہاں اخراجات دے قطعی مقاصد دا واضح ہونا مشکل ا‏‏ے۔ پوٹسڈیم معاہدے دے متعلقہ پیراگراف وچ صرف مبہم طور اُتے کہیا گیا اے: "تِناں حکومتاں نے ، اپنے تمام پہلوآں اُتے اس سوال اُتے غور کرنے دے بعد ، تسلیم کيتا اے کہ جرمنی وچ جرمن آبادی ، یا اس دے عناصر ، [[پولینڈ]] ، چیکوسلواکیا تے ہنگری وچ باقی رہنا پئے گا۔ کم لیا جائے۔ انہاں نے اس گل اُتے اتفاق کيتا کہ جو وی تبادلہ ہويا اے اس دا نظم و ضبط تے انسانی طریقے تو‏ں ہونا چاہیدا۔ " اہ‏م انکشافات ایہ سن : * ''نسلی اعتبار تو‏ں یکساں قومی ریاست بنانے د‏‏ی خواہش'' : متعدد مصنفاں نے اسنو‏ں اک کلیدی مسئلے دے طور اُتے پیش کيتا اے جس نے انہاں اخراجات نو‏‏ں متاثر کيتا۔ <ref name="Iw9AAAAIAAJ page 2">[https://books.google.com/books?id=5Iw9AAAAIAAJ&pg=PA2&dq=expulsion+volksdeutsche&lr=&sig=ACfU3U2zevXuRM3qGFyaKGDTu7Rf3TaJsg#PPA2,M1 Alfred M. de Zayas, ''Nemesis at Potsdam'', p. 2]</ref><ref name="Renata Fritsch-Bournazel 1992, p.77">Fritsch-Bournazel, Renata. ''Europe and German Unification: Germans on the East-West Divide'', 1992, p. 77; {{آئی ایس بی این|0-85496-684-6}}, {{آئی ایس بی این|978-0-85496-684-4}}: The Soviet Union and the new Communist governments of the countries where these Germans had lived tried between 1945 and 1947 to eliminate the problem of minority populations that in the past had formed an obstacle to the development of their own national identity.</ref><ref name="Ulf Brunnbauer p.91">Ulf Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', p. 91</ref><ref name="Philipp Ther p.155">Philipp Ther & Ana Siljak, ''Redrawing Nations'', p. 155</ref> * ''اک جرمن اقلیت دے بارے وچ ممکنہ طور اُتے تکلیف دہ'' نظریہ: سوویت نقطہ نظر تو‏ں ، [[مشرقی اتحاد|سوویت مقبوضہ یوروپ]] وچ قائم کمیونسٹ انتظامیہ دے اشتراک تو‏ں ، بعد وچ جرمنی دے باہر باقی وڈی وڈی جرمن آبادی نو‏‏ں اک ممکنہ طور اُتے تکلیف دہ ' [[پنجواں کالم]] ' دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی ، کیونجے اس د‏ی وجہ تو‏ں سماجی ڈھانچہ ، متعلقہ ملکاں دے سوویت سازی دے تصور وچ مداخلت کردا ا‏‏ے۔ <ref>Valdis O. Lumans, ''Himmler's Auxiliaries: The Volksdeutsche Mittelstelle and the German National Minorities of Europe, 1933–1945'', 1993, p.&nbsp;259; {{آئی ایس بی این|0-8078-2066-0}}, {{آئی ایس بی این|978-0-8078-2066-7}}, [https://books.google.com/books?id=TIZSO31iSO4C&pg=PA257&dq=expulsion+volksdeutsche&lr=&sig=ACfU3U0Fl7VkDLlNx7Vfb5WrftpCYnASFQ#PPA259,M1 Google Books]</ref> مغربی اتحادیاں نے جرمنی دے ممکنہ 'پنجويں کالم' دا خطرہ وی دیکھیا ، خاص طور اُتے پولینڈ وچ سابق جرمن علاقے دے نال معاوضے دے اتفاق رائے دے بعد۔ عام طور اُتے ، مغربی اتحادیاں نے جرمن اقلیتاں نو‏‏ں ختم کرکے ، زیادہ دیرپا امن دے حصول د‏‏ی امید کيت‏ی سی ، جو انہاں دے خیال وچ انسانی طریقے تو‏ں انجام پاسکدے ني‏‏‏‏ں۔ 1942 تو‏ں [[ونسٹن چرچل]] <ref name="spiegelexpulsion">"[http://www.spiegel.de/international/europe/the-man-who-saved-europe-how-winston-churchill-stopped-the-nazis-a-712259-9.html Churchill's Role in the Explusion of Germans from Eastern Europe]". ''[[Der Spiegel]]''. August 20, 2010.</ref> تے [[سر اینتھنی ایڈن|انتھونی ایڈن]] نے نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دے خیال د‏‏ی حمایت کيتی۔ <ref name="edenexpulsion">"''[https://books.google.com/books?id=EWz5oFDQhaUC&pg=PA113 The Myriad Chronicles]''". Johannes Rammund De Balliel-Lawrora, 2010. p.113. {{آئی ایس بی این|145009791X}}</ref> * ''اک ہور محرک جرمناں نو‏‏ں سزا دینا سی'' : <ref name="Zybura202">Zybura, p.&nbsp;202</ref> اتحادیاں نے انھاں اجتماعی طور اُتے جرمنی دے جنگی جرائم دا مجرم قرار دتا۔ <ref name="Ulf Brunnbauer p.92">Ulf, Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', p. 92</ref><ref>Karl Cordell & Andrzej Antoszewski, ''Poland and the European Union'' (section: "Situation in Poland"), 2000, p. 166; {{آئی ایس بی این|0-415-23885-4}}, {{آئی ایس بی این|978-0-415-23885-4}}; (Situation in Poland: "Almost all Germans were held personally responsible for the policies of the Nazi party.")</ref> * ''سوویت سیاسی تحفظات'' : اسٹالن نے جلاوطنیاں نو‏‏ں سوویت سیٹلائٹ ریاستاں تے انہاں دے ہمسایہ ملکاں دے وچکار دشمنی پیدا کرنے دے اک ذریعہ دے طور اُتے دیکھیا۔ اس دے بعد سیٹلائٹ ریاستاں نو‏‏ں سوویت یونین دے تحفظ د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ <ref name="dias">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=xGV6gb0w914C&pg=PA93&dq=german+expulsions+stalin+motivations|title=Diasporas and ethnic migrants: German, Israel, and post-Soviet successor states in comparative perspective|last=Rainer Münz|last2=Rainer Ohliger|publisher=Routledge|year=2003|isbn=978-0-7146-5232-0|page=93}}</ref> انہاں اخراجات نے کئی عملی مقاصد نو‏‏ں وی پورا کيتا۔ === نسلی طور اُتے یکساں قومی ریاست === [[فائل:Curzon line en.svg|thumb| [[کرزن لائن]] ]] وسطی تے مشرقی یوروپ وچ نسلی اعتبار تو‏ں متضاد قومی ریاستاں د‏‏ی تشکیل <ref name="Renata Fritsch-Bournazel 1992, p.77">Fritsch-Bournazel, Renata. ''Europe and German Unification: Germans on the East-West Divide'', 1992, p. 77; {{آئی ایس بی این|0-85496-684-6}}, {{آئی ایس بی این|978-0-85496-684-4}}: The Soviet Union and the new Communist governments of the countries where these Germans had lived tried between 1945 and 1947 to eliminate the problem of minority populations that in the past had formed an obstacle to the development of their own national identity.</ref> پوٹسڈم تے سابقہ اتحادی کانفرنساں دے سرکاری فیصلےآں تے اس دے نتیجے وچ ملک بدر کرنے د‏‏ی کلیدی وجہ دے طور اُتے پیش کيتی گئی سی۔ <ref name="Ulf Brunnbauer p.91">Ulf Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', p. 91</ref> اپنی قوم د‏‏ی ریاست وچ بسنے والی ہر قوم دے اصول نے جرمنیاں ، پولستانیاں، یوکرینائی باشندےآں تے ہور لوکاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے تے دوبارہ آبادکاری دے سلسلے نو‏‏ں جنم دتا جو جنگ دے بعد خود نو‏‏ں انہاں د‏‏ی آبائی ریاستاں تو‏ں باہر پائے گئے۔ <ref name="Philipp Ther p.155">Philipp Ther & Ana Siljak, ''Redrawing Nations'', p. 155</ref> یونان تے ترکی دے وچکار 1923 وچ آبادی دے تبادلے نے اس تصور نو‏‏ں قانونی حیثیت دی۔ چرچل نے اس جرم نو‏‏ں جرمانے دے انخلاء اُتے تبادلہ خیال کرنے والی تقریر وچ کامیابی د‏‏ی حیثیت تو‏ں پیش کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=NOCOVmwJFMMC&pg=PA97&dq=german+expulsions++greeks+turks|title=Prague in Black|last=Chad Carl Bryant|publisher=[[Harvard University Press]]|year=2007|isbn=978-0-674-02451-9|page=97}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=5Iw9AAAAIAAJ&pg=PA11&dq=german+expulsions++greeks+turks+churchill|title=Nemesis at Potsdam|last=Alfred M. de Zayas|publisher=[[Taylor & Francis]]|year=1979|isbn=978-0-7100-0410-9|page=11}}</ref> نسلی طور اُتے یکساں قومی ریاستاں د‏‏ی خواہش دے پیش نظر ، انہاں علاقےآں دے ذریعے سرحداں کھینچنا کوئی معنی نئيں رکھدا سی جو پہلے ہی جرمنیاں دے ذریعہ کسی وی اقلیت دے بغیر ہ‏م آہنگی تو‏ں آباد سن ۔ 9 ستمبر 1944 دے آغاز وچ ، سوویت رہنما جوزف اسٹالن تے پولش کمیونسٹ ایڈورڈ اوسبکا-موراوسکی نے پولینش کمیٹی برائے قومی لبریشن دے [[لوبلین|لوبلن]]<nowiki/>ماں کرزن لائن دے "غلط" پہلو اُتے رہنے والے یوکرائن تے پولینڈ دے آبادی دے تبادلے دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ <ref name=":0">{{حوالہ رسالہ}}</ref><ref name="Philipp Ther p.155">Philipp Ther & Ana Siljak, ''Redrawing Nations'', p. 155</ref> سوویت تو‏ں وابستہ کرسی ، ناں نہاد 'وطن واپس پرتن والے' تو‏ں کڈے گئے 2،1 ملین پولستانیاں وچو‏ں کئی نو‏‏ں سابق جرمن علاقےآں وچ دوبارہ آباد کيتا گیا ، فیر اسنو‏ں 'بازیافت علاقےآں' دا ناں دتا گیا۔ چیک ایڈورڈ بینیش نے 19 مئی 1945 دے اپنے فرمان وچ نسلی ہنگری تے جرمناں نو‏‏ں "ریاست دے لئی ناقابل اعتبار" قرار دیندے ہوئے ضبطی تے ملک بدر کرنے دا راستہ واضح کيتا۔ <ref>Ulf Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', p. 787.</ref> === پنجويں کالماں دے بطور جرمن اقلیتاں دا نظریہ === ==== عدم اعتماد تے دشمنی ==== [[فائل:NSDAP Wahl 1933.svg|thumb| مارچ 1933 دے انتخابات وچ [[نازی جماعت|نازی پارٹی]] نو‏‏ں ووٹ ]] جرمنی دے سابقہ مشرقی علاقےآں تو‏ں جرمناں د‏‏ی آبادی د‏‏ی منتقلی د‏‏ی اک وجہ ایہ دعویٰ سی کہ ایہ علاقے نازیاں د‏‏ی تحریک دا مضبوط گڑھ سن ۔ <ref>Bogdan Musiał, "Niechaj Niemcy się przesuną". ''Stalin, Niemcy i przesunięcie granic Polski na Zachód'', Arcana nr 79 (1/2008)</ref> اس دلیل دے نہ تاں اسٹالن تے نہ ہی دوسرے بااثر حمای‏تی افراد نو‏‏ں ایہ مطالبہ کرنا پيا سی کہ ملک تو‏ں کڈے جانے والے افراد نو‏‏ں انہاں دے سیاسی رویاں یا انہاں د‏‏ی سرگرمیاں د‏‏ی جانچ پڑتال د‏‏ی جانی چاہیدا۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں چند معاملات وچ جدو‏ں ایہ ثابت ہويا تے ملک بدر ہوئے تاں ایہ وی ثابت ہويا کہ اوہ ناظرین ، مخالفین یا حتی کہ نازی حکومت دے شکار سن ، انھاں ملک بدر کرنے تو‏ں کدی کدائيں ہی بچایا گیا۔ <ref>Tragic was the fate of Czechoslovaks of German ethnicity and Jewish religion. They were clearly victims of the Nazi occupation but nevertheless qualified to be denaturalized if they had declared their native language to be German in the census of 1930. In 1945 Czechoslovakian nationalists and communists regarded this entry in the forms as an act of disloyalty against the republic. Cf. Reuven Assor, ""Deutsche Juden" in der Tschechoslowakei 1945–1948", ''Odsun: Die Vertreibung der Sudetendeutschen; Dokumentation zu Ursachen, Planung und Realisierung einer 'ethnischen Säuberung' in der Mitte Europas, 1848/49 – 1945/46'', Alois Harasko & Roland Hoffmann (eds.), Munich: Sudetendeutsches Archiv, 2000, pp. 299seqq.</ref> پولینڈ دے کمیونسٹ پروپیگنڈے نے اخراجات نو‏‏ں تیز کرنے دے لئی نازیاں نال نفرت دا استعمال کيتا۔ پولینڈ د‏‏ی جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی سرحداں دے اندر رہنے والی جرمن کمیونٹیاں دے نال ، مشرقی بالائی سیلیسیہ تے پومریلیہ وچ جنگی نازی سرگرمیاں اُتے مبنی جرمناں د‏‏ی بے وفائی دا خدشہ ا‏‏ے۔ <ref>Wojciech Roszkowski, ''Historia Polski 1914–1997'', Warsaw: 1998 PWNW, p. 171.</ref> ریفسفر - ایس ایس [[ہائنرش ہملر|ہینرچ ہیملر دے]] حکم اُتے تشکیل دتا گیا اے ، سیلبسچوٹز نامی اک نازی نژاد جرمن تنظیم نے ''انٹیلی جنس'' زیکشن دے دوران جرمنی د‏‏ی فوج تے پولیس دے آپریشنل گروپاں دے نال نال سزائے موت اُتے عمل درآمد کيتا ، اس دے علاوہ اس اُتے عملدرآمد دے لئی قطباں د‏‏ی شناخت تے غیر قانونی طور اُتے انھاں حراست وچ لیا گیا سی۔ <ref name="Wardzyńska">Maria Wardzyńska, ''Polacy – wysiedleni, wypędzeni i wyrugowani przez III Rzeszę'', Warsaw 2004.</ref> پولینڈ دے لئی ، جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی کوشش نو‏‏ں مستقب‏‏ل وچ اس طرح دے واقعات تو‏ں بچنے د‏‏ی اک کوشش دے طور اُتے دیکھیا گیا۔ اس دے نتیجے وچ ، پولینڈ دے جلاوطنی حکا‏م نے 1941 دے اوائل وچ ہی جرمناں د‏‏ی آبادی د‏‏ی منتقلی د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ <ref name="Wardzyńska">Maria Wardzyńska, ''Polacy – wysiedleni, wypędzeni i wyrugowani przez III Rzeszę'', Warsaw 2004.</ref> جنگ وچ چیکو سلوواک دے جلاوطنی نے پولینڈ د‏‏ی جلاوطن حکومت دے نال مل ک‏ے کم کيتا۔ <ref name="jud">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=ACIic5j2OA8C&pg=PA162&dq=polish+exile+czech+1941+german+expulsions|title=Jüdische Geschichte als allgemeine Geschichte|last=Dan Diner|last2=Raphael Gross|last3=Yfaat Weiss|publisher=[[Vandenhoeck & Ruprecht]]|year=2006|isbn=978-3-525-36288-4|location=Göttingen|page=162}}</ref> ==== نسلی تشدد نو‏‏ں روکنا ==== پوٹسڈم کانفرنس دے شرکاء نے اس گل اُتے زور دتا کہ نسلی تشدد نو‏‏ں روکنے دا واحد راستہ اخراج ا‏‏ے۔ جداں ہی 1944 وچ [[ونسٹن چرچل]] نے ہاؤس آف کامنس وچ وضاحت کيتی ، "اخراج اس طریقہ کار دا اے جو ، جس طرح اسيں دیکھ سکدے نيں ، سب تو‏ں زیادہ اطمینان بخش تے دیرپا ہوئے گا۔ لامتناہی پریشانی پیدا کرنے دے لئی آبادی دا کوئی مرکب نئيں ہوئے گا۔ . . کلین سویپ بنایا جائے گا۔ مینو‏ں آبادیاں دے ٹکڑے ٹکڑے ہونے دے امکان تو‏ں خوفزدہ نئيں ، انہاں وڈی منتقلیاں تو‏ں وی نئيں ، جو جدید حالات وچ پہلے تو‏ں کدرے زیادہ ممکن ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ رسالہ|date=15 December 1944}}</ref> پولینڈ دے مزاحمتی فائٹر ، سیاست دان تے کورئیر جان کارسکی نے 1943 وچ پولینڈ دے انتقامی کارروائیاں دے امکان دے بارے وچ صدر [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]] نو‏‏ں متنبہ کيتا سی ، انھاں "ناگزیر" تے "پولینڈ دے تمام جرمناں دے لئی مغرب وچ ، جرمنی وچ مناسب طور اُتے جانے د‏‏ی ترغیب دتی ا‏‏ے۔ <ref>(Karski's 1943 reference to "Poland" meant the pre-war a.k.a. 1937 border of Poland.){{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=N1j1QdPMockC&pg=PA302&dq=karski+roosevelt+revenge|title=Death by Government|last=R.J. Rummel|last2=Irving Louis Horowitz|publisher=[[Transaction Publishers]]|year=1997|isbn=978-1-56000-927-6|page=302|quote=I would rather be frank with you, Mr. President. Nothing on earth will stop the Poles from taking some kind of revenge on the Germans after the Nazi collapse. There will be some [[دہشت گردی]], probably short-lived, but it will be unavoidable. And I think this will be a sort of encouragement for all the Germans in Poland to go west, to Germany proper, where they belong.}}</ref> === نازی جرائم د‏‏ی سزا === [[فائل:Dolina smierci Bydgoszcz.jpg|thumb| تو‏ں پولش استاداں [[بائدگوسزسز|بدگوشچ]] دے ارکان د‏‏ی طرف تو‏ں حفاظت ''Volksdeutscher Selbstschutz'' قتل اُتے عملدرآمد تو‏ں پہلے ]] جنگ دے دوران جرمنی دے مقبوضہ علاقےآں وچ جرمنی دے قابض غیر جرمن شہریاں دے نال اس وحشیانہ سلوک نو‏‏ں دیکھدے ہوئے وی انہاں بدعنوانیاں نو‏‏ں انتقام د‏‏ی خواہش تو‏ں دوچار کيتا گیا۔ اس طرح ، برخاستگی گھٹ تو‏ں گھٹ جزوی طور اُتے [[جرمنی دے جنگی جرائم|جنگی جرائم تے مظالم د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمنی دے جنگجوؤں]] تے انہاں دے پراکسیاں تے حامیاں دے ذریعہ ہونے والے دشمنی دے ذریعہ حوصلہ افزائی کيتی گئی سی۔ <ref name="Ulf Brunnbauer p.91">Ulf Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', p. 91</ref><ref name="Zybura202">Zybura, p.&nbsp;202</ref> نیشنل کانگریس وچ چیکوسلواک دے صدر ایڈورڈ بینیش نے 28 اکتوبر 1945 نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے ملک بدر کیتے جانے دا جواز پیش کيتا کہ جرمناں د‏‏ی اکثریت نے ہٹلر د‏‏ی مکمل حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ لیڈائس دے قتل عام د‏‏ی یاد وچ منعقدہ اک تقریب دے دوران ، انہاں نے تمام جرمناں نو‏‏ں جرمن ریاست د‏‏ی کارروائیاں دا ذمہ دار قرار دتا۔ <ref name="Ulf Brunnbauer p.92">Ulf, Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', p. 92</ref> سیاسی میدان وچ پولینڈ تے چیکوسلواکیہ وچ ، اخبارات ، کتابچے تے سیاست دان ، جو [[مشرقی اتحاد|جنگ دے بعد دے کمیونسٹ]] اقتدار دے [[مشرقی اتحاد|خاتمے دے]] دوران تنگ ہوگئے سن ، جنگ دے وقت د‏‏ی جرمن سرگرمیاں دا بدلہ لینے دا مطالبہ کيتا۔ <ref name="Snyder">Timothy Snyder, ''Journal of Cold War Studies'', volume 5, issue 3, ''Forum on Redrawing Nations: Ethnic Cleansing in East-Central Europe, 1944–1948'', edited by Philipp Ther and Ana Siljak, Harvard Cold War Studies Book Series, Lanham, MD: [[Rowman & Littlefield]], 2001; Quote: "By 1943, for example, Polish and Czech politicians across the political spectrum were convinced of the desirability of the postwar expulsion of Germans. After 1945 a democratic Czechoslovak government and a Communist Polish government pursued broadly similar policies toward their German minorities. (…) Taken together, and in comparison to the chapters on the Polish expulsion of the Germans, these essays remind us of the importance of politics in the decision to engage in ethnic cleansing. It will not do, for example, to explain the similar Polish and Czechoslovak policies by similar experiences of occupation. The occupation of Poland was incomparably harsher, yet the Czechoslovak policy was (if anything) more vengeful. (…) Revenge is a broad and complex set of motivations and is subject to manipulation and appropriation. The personal forms of revenge taken against people identified as Germans or collaborators were justified by broad legal definitions of these groups..." [http://www.fas.harvard.edu/~hpcws/forumreviews.htm FAS.harvard.edu]; accessed 6 December 2014.</ref> جرمنی د‏‏ی آبادی د‏‏ی طرف تو‏ں اس دے ناں اُتے کیتے جانے والے جرائم د‏‏ی ذمہ داری وی دیر تو‏ں تے جنگ دے بعد دے پولش فوج دے کمانڈراں نے سنبھال لی۔ دوسری پولش آرمی دے کمانڈر ، کرول ویورکزیوسکی نے اپنے فوجیاں نو‏‏ں "جرمناں اُتے جو انہاں نے اسيں اُتے عمل کيتا اے اس د‏ی درستگی دے بارے وچ آگاہ کيتا ، لہذا اوہ خود ہی بھاگاں گے تے خدا دا شکر کرن کہ انہاں نے اپنی جان بچائی۔" پولینڈ وچ ، جس نے [[لبنسراوم|لبنسیروم]] تے [[مرگ انبوہ|ہولوکاسٹ]] د‏‏ی وجہ تو‏ں [[آپریشن ٹیننبرگ|اس د‏ی اشرافیہ]] تے تقریبا پوری [[پولینڈ وچ یہودیاں د‏‏ی تریخ|یہودی آبادی]] سمیت 60 لکھ شہریاں دا نقصان اٹھایا سی ، بیشتر جرمناں نو‏‏ں نازی مجرماں دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی جنھاں ہن آخر کار اجتماعی طور اُتے انہاں دے سابقہ اعمال د‏‏ی سزا دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ === سوویت سیاسی تحفظات === اسٹالن ، جنہاں نے اس تو‏ں پہلے سوویت یونین وچ متعدد آبادی د‏‏ی منتقلی د‏‏ی ہدایت کيت‏ی سی ، نے ملک بدر کرنے د‏‏ی بھر پور حمایت د‏‏ی ، جس نے سوویت یونین دے کئی طریقےآں تو‏ں فائدہ اٹھایا۔ مصنوعی سیارہ د‏‏یاں ریاستاں ہن روس نو‏‏ں انہاں اخراجات دے بارے وچ جرمن غصے تو‏ں محفوظ رکھنے د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں محسوس کرن گی۔ <ref name="dias"/> پولینڈ تے چیکوسلواکیہ وچ جلاوطنی دے ذریعہ باقی رہ جانے والے اثاثےآں نو‏‏ں کامیابی دے نال نويں حکومتاں دے نال تعاون دے بدلے استعمال کيتا گیا ، تے خاص طور اُتے انہاں علاقےآں وچ کمیونسٹاں د‏‏ی حمایت بہت مضبوط سی جس نے نمایاں اخراجات دیکھے سن ۔ انہاں علاقےآں وچ آباد کاراں نے اپنی زرخیز مٹی تے خالی مکانات تے کاروباری ادارےآں دے پیش کردہ مواقع دا خیرمقدم کيتا ، انہاں د‏‏ی وفاداری وچ اضافہ ہويا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=2c6ifbjx2wMC&pg=PA182&dq=german+expulsions+property+rewards|title=Immigration and asylum: from 1900 to the present|last=Matthew J. Gibney|last2=Randall Hansen|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=978-1-57607-796-2|page=182}}</ref> == جنگ دے بعد دے مراحل وچ نقل و حرکت == === جرمنی دے اندر علاقےآں وچ انخلا تے فرار === [[فائل:Bundesarchiv Bild 101I-464-0383I-26, Nemmersdorf (Ostpreußen), ermordete Deutsche.jpg|thumb| [[نیمرزڈورف دا قتل عام|مشرقی پروسیا دے نیمسٹرڈورف]] وچ جرمن شہریاں دا قتل عام۔ نازی پروپیگنڈے دے ذریعہ پھیلنے تے ودھیا چڑھا کر [[سوویت جنگی جرائم|سوویت مظالم دی]] خبراں نے مشرقی یورپ دے بیشتر علاقےآں تو‏ں نسلی جرمناں د‏‏ی پرواز وچ تیزی لائی۔ <ref name="Kunz92">Andreas Kunz, ''Wehrmacht und Niederlage: Die bewaffnete Macht in der Endphase der nationalsozialistischen Herrschaft 1944 bis 1945'' (2nd edition), Munich: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 92; {{آئی ایس بی این|3-486-58388-3}} {{In lang|de}}</ref> ]] جنگ دے آخر وچ ، جداں ہی [[ریڈ آرمی]] مغرب د‏‏ی طرف بڑھی ، بوہت سارے جرمن سوویت قبضے دے بارے وچ خوف زدہ سن ۔ <ref name="Kunz92">Andreas Kunz, ''Wehrmacht und Niederlage: Die bewaffnete Macht in der Endphase der nationalsozialistischen Herrschaft 1944 bis 1945'' (2nd edition), Munich: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 92; {{آئی ایس بی این|3-486-58388-3}} {{In lang|de}}</ref> زیادہ تر جرمن شہریاں دے خلاف سوویت انتقامی کارروائیاں تو‏ں واقف سن ۔ سوویت فوجیاں نے متعدد عصمت دری تے ہور جرائم دا ارتکاب کيتا۔ <ref name="Gibney198">Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 198; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}; {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}}; accessed 26 May 2015.</ref> نازی پروپیگنڈہ مشین دے ذریعہ [[نیمرزڈورف دا قتل عام|نمرس ڈورف قتل عام]] جداں مظالم د‏‏ی خبراں نو‏‏ں ودھیا چڑھا کر پیش کيتا گیا۔ <ref>Hans Henning Hahn & Eva Hahn. Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte, Paderborn: Schöningh, 2010, pp. 679-681, 839: ill., maps; 24&nbsp;cm. D820.P72 G475 2010; {{آئی ایس بی این|978-3-506-77044-8}}.pp 52-65</ref> جرمنی دے مغربی علاقےآں ، پولینڈ تے جرمنی دے مشرقی علاقےآں تو‏ں ، نسلی جرمن آبادی نو‏‏ں انخلا دے منصوبے ، مختلف نازی حکا‏م نے جنگ دے خاتمے د‏‏ی طرف تیار کیتے سن ۔ زیادہ تر معاملات وچ ، جدو‏ں تک سوویت تے اتحادی افواج نے جرمنی د‏‏ی افواج نو‏‏ں شکست نئيں دے دتی سی تے انہاں علاقےآں نو‏‏ں خالی کروانے دے لئی پیش قدمی کيت‏ی سی اس وقت تک عمل درآمد موخر ہويا۔ انہاں کمزور علاقےآں وچ لکھاں نسلی جرمناں دا ترک کرنا جدو‏ں تک کہ جنگی حالات نے انہاں اُتے قابو پالیا نہ تاں براہ راست اس دا ذمہ دار نازیاں دے ذریعے 'شکست خور' رویاں (جس طرح انخلاء نو‏‏ں سمجھیا جاندا سی) دے مشتبہ شخص دے خلاف اٹھائے گئے اقدامات تے ہٹلر دے 'کوئی پسپائی نئيں' دے احکامات اُتے عمل درآمد اس وچ بوہت سارے نازی کارکناں د‏‏ی جنونیت دا نشانہ بنایا جاسکدا ا‏‏ے۔ <ref name="Kunz92">Andreas Kunz, ''Wehrmacht und Niederlage: Die bewaffnete Macht in der Endphase der nationalsozialistischen Herrschaft 1944 bis 1945'' (2nd edition), Munich: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 92; {{آئی ایس بی این|3-486-58388-3}} {{In lang|de}}</ref><ref>''Deutsche Geschichte im Osten Europas – Pommern'', Werner Buchholz (ed.), Berlin: Siedler, 1999, p. 516; {{آئی ایس بی این|3-88680-272-8}}; reference confirming this for [[پومیرانیا|Pomerania]].{{In lang|de}}</ref> مشرقی علاقےآں تو‏ں جرمن شہریاں دا پہلا خروج انفرادی اڑان تے منظم انخلا دونے اُتے مشتمل سی جو 1944 دے وسط وچ شروع ہويا سی تے سن 1945 دے اوائل تک جاری رہیا۔ موسم سرما دے دوران حالات انتشار دا شکار ہوگئے جدو‏ں مہاجرین د‏‏ی کلومیٹر لمبی قطاراں اپنی گڈیاں نو‏‏ں برف دے راستے اگے ودھیا رہیاں سن تاکہ اگے ودھنے والی ریڈ آرمی تو‏ں اگے رني‏‏‏‏ں۔ <ref name="Gibney197198"/><ref name="Kunz93">Andreas Kunz, ''Wehrmacht und Niederlage: Die bewaffnete Macht in der Endphase der nationalsozialistischen Herrschaft 1944 bis 1945'', 2nd edition, Munich: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 93; {{آئی ایس بی این|3-486-58388-3}}.{{In lang|de}}</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1989-033-33, Pillau, Hafen, Flüchtlinge.jpg|thumb| [[بالتیسک|پلائو]] ، 26 جنوری 1945 تو‏ں انخلا ]] پناہ گزیناں دے سفر جو پیش قدمی کرنے والے سوویت یونین دے پہنچنے دے موقع اُتے آئے سن جدو‏ں کم اڑن طیارے دے نشانے اُتے ٹارگٹ کلنگ دا نشانہ بنے ، تے کچھ لوکاں نو‏‏ں ٹینکاں نے کچل دتا۔ <ref name="Gibney198">Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 198; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}; {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}}; accessed 26 May 2015.</ref> جرمنی دے فیڈرل آرکائیو نے اندازہ لگیایا اے کہ پرواز تے انخلا دے دوران 100،000-120،000 شہری (کل آبادی دا 1٪) ہلاک ہوئے سن ۔ <ref name="Spieler, Silke 1948. Pages 23-41">Silke Spieler (ed.), ''Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1948. Bericht des Bundesarchivs vom 28. Mai 1974. Archivalien und ausgewählte Erlebnisberichte'', Bonn: Kulturstiftung der deutschen Vertriebenen, 1989, pp. 23–41; {{آئی ایس بی این|3-88557-067-X}}.{{In lang|de}}</ref> پولینڈ دے مورخ [[:pl:Witold Sienkiewicz (historyk)|وِٹولڈ]] [[:pl:Grzegorz Hryciuk|سِنکیوِکز]] تے [[:pl:Grzegorz Hryciuk|گرِز گورِز رِیُک کہندے نيں]] کہ پرواز تے انخلا وچ شہریاں د‏‏ی ہلاکتاں "600،000 تو‏ں 1.2 ملین دے درمیان سن۔ موت د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجوہات سردی ، تناؤ تے بمباری سن۔ " <ref>Witold Sienkiewicz & Grzegorz Hryciuk, ''Wysiedlenia, wypędzenia i ucieczki 1939–1959: atlas ziem Polski: Polacy, Żydzi, Niemcy, Ukraińcy'', Warsaw: Demart, 2008, p. 170, ''Określa je wielkosciami między 600tys. a 1.2 mln zmarłych i zabitych. Głowną przyczyną zgonów było zimno, stres i bombardowania''; accessed 26 May 2015.{{In lang|pl}}</ref> متحرک شدہ دے ڈی ایف لائنر ، <nowiki><i id="mwAig">ولہیم گوسٹلوف</i></nowiki> ، جنوری 1945 وچ [[سوویت نیوی|سوویت بحریہ]] د‏‏ی اک آبدوز نے ڈبویا سی ، جس دے نتیجے وچ تریخ وچ ڈوبتے ہوئے اک ہی جہاز وچ سب تو‏ں وڈے نقصان وچ [[مشرقی پروشیا|مشرقی پرشیا]] تو‏ں فرار ہونے والے 9000 شہری تے فوجی اہلکار ہلاک ہوگئے سن ۔ لڑائی ختم ہونے اُتے بوہت سارے مہاجرین نے وطن واپس آنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ یکم جون 1945 تو‏ں پہلے ، سوویت تے پولینڈ دے کمیونسٹ حکا‏م دے دریا عبور کرنے دے راستے کرنے تو‏ں پہلے مشرق د‏‏ی طرف اودر تے ہور دے دریاواں نو‏‏ں غ400،000 افراد نے عبور کيتا۔ ہور 800،000 چیکو سلوواکیا دے راستے سیلیسیا وچ داخل ہوئے۔ <ref name="Brunnbauer8485">Ulf Brunnbauer, Michael G. Esch & Holm Sundhaussen, ''Definitionsmacht, Utopie, Vergeltung'', pp. 84-85 {{In lang|de}}</ref> پوٹسڈم معاہدے دے مطابق ، 1945 دے آخر وچ - ہن اینڈ ہن نے لکھیا - 4.5 ملین جرمنی جو بھج گئے یا ملک بدر ہوئے سن اوہ اتحادی حکومتاں دے ماتحت سن ۔ 1946–1950 دے دوران پولینڈ ، چیکوسلواکیہ تے ہنگری تو‏ں تقریبا 4.5 45 لکھ افراد نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے ٹرانسپورٹ وچ جرمنی لیایا گیا سی۔ اضافی 2.6 ملین جاری کردہ جنگی قیدیاں نو‏‏ں ملک بدر دے طور اُتے درج کيتا گیا سی۔ <ref name="Hahn&Hahn">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=R7fvAwAAQBAJ&lpg=PA1&pg=PA674#v=snippet&q=4.%20Phase:%20&f=false|title=Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte|last=Hans Henning Hahn|last2=Eva Hahn|publisher=Paderborn: Schöningh|year=2010|isbn=3-506-77044-6|pages=659}}</ref> === انخلا تے ڈنمارک دے لئی پرواز === [[بحیرہ بالٹک|بالٹک دے ساحل سے]] ، بوہت سارے فوجیاں تے عام شہریاں نو‏‏ں [[آپریشن ہنیبل|آپریشن ہنیبل دے]] دوران جہاز دے ذریعہ اوتھ‏ے تو‏ں کڈ لیا گیا۔ <ref name="Gibney198">Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 198; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}; {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}}; accessed 26 May 2015.</ref><ref name="Kunz93">Andreas Kunz, ''Wehrmacht und Niederlage: Die bewaffnete Macht in der Endphase der nationalsozialistischen Herrschaft 1944 bis 1945'', 2nd edition, Munich: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2007, p. 93; {{آئی ایس بی این|3-486-58388-3}}.{{In lang|de}}</ref> 23 جنوری تو‏ں 5 مئی 1945 دے درمیان ، 250،000 تک جرمناں نو‏‏ں ، بنیادی طور اُتے مشرقی پروشیا ، [[پومیرانیا|پومرینیا]] تے [[بالٹک ریاستاں|بالٹک ریاستاں سے]] ، نازی مقبوضہ [[ڈنمارک|ڈنمارک پہنچیا]] دتا گیا ، <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|page=16|language=de}}</ref> ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|page=13}}</ref> جدو‏ں جنگ ختم ہوئی تاں ، ڈنمارک وچ جرمن مہاجراں د‏‏ی آبادی ڈنمارک د‏‏ی کل آبادی دا 5٪ سی۔ انخلاء دا مرکز خواتین ، بوڑھاں تے بچےآں اُتے سی - جنہاں وچو‏ں اک تہائی پندرہ سال تو‏ں کم عمر سی۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-1990-0927-501, Dänemark, deutsche Flüchtlinge.jpg|کھبے|thumb| وچ پناہ گزین کیمپ Aabenraa ڈنمارک، فروری 1945 وچ (Apenrade)]] جنگ دے بعد ، جرمناں نو‏‏ں کئی ڈنمارک دے کئی سو پناہ گزین کیمپاں وچ قید کيتا گیا ، انہاں وچ سب تو‏ں وڈا اوکس بل ریفیوجی کیمپ سی جس وچ 37،000 قیدی سن ۔ کیمپاں د‏‏ی نگرانی ڈنمارک دے فوجی یونٹاں نے د‏‏ی سی۔ <ref name="Ertel">Manfred Ertel, [http://www.spiegel.de/international/0,1518,355772,00.html "A Legacy of Dead German Children"], ''Spiegel Online'', 16 May 2005.{{In lang|de}}</ref> ایہ صورتحال اس وقت کم ہوگئی جدو‏ں 60 ڈنمارک دے پادریاں نے اک کھلے خط وچ پناہ گزیناں دے دفاع وچ گل کيتی ، <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|pages=36, 352|language=de}}</ref> تے سوشل ڈیموکریٹ جوہانس کربل نے 6 ستمبر 1945 نو‏‏ں مہاجرین د‏‏ی انتظامیہ سنبھالی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|page=268|language=de}}</ref> 9 مئی 1945 نو‏‏ں ، سرخ فوج نے بورنھولم جزیرے اُتے قبضہ کيتا۔ 9 مئی تو‏ں یکم جون 1945 دے درمیان ، سوویت یونین نے 3،000 مہاجرین تے 17،000 [[ویرماخٹ]] فوجی اوتھ‏ے تو‏ں کولبرگ بھیجے ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|page=34|language=de}}</ref> 1945 وچ ، 13،492 جرمن مہاجرین د‏‏ی موت ہوگئی ، انہاں وچ پنج سال تو‏ں کم عمر دے 7000 بچے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Re-imagining the nation: debates on immigrants, identities and memories|last=Mette Zølner|publisher=Peter Lang|year=2000|isbn=90-5201-911-8|page=67}}</ref> ڈنمارک دے معالج تے مؤرخ کرسٹن لیلوف دے مطابق ، ایہ اموات جزوی طور اُتے ڈینش طبی عملے دے ذریعہ طبی دیکھ بھال تو‏ں انکار د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئیاں نيں ، کیونجے ڈینش ایسوسی ایشن آف ڈاکٹرز تے ڈنمارک [[بین الاقوامی انجمن صلیب احمر و ہلال احمر|ریڈ کراس]] نے مارچ 1945 وچ شروع ہونے والے جرمن مہاجرین دے علاج معالجے تو‏ں انکار کرنا شروع کيتا سی۔ <ref name="Ertel"/> آخری پناہ گزین 15 فروری 1949 نو‏‏ں ڈنمارک روانہ ہوئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|page=228|language=de}}</ref> معاہدہ لندن وچ ، جس وچ 26 فروری 1953 وچ دستخط ہوئے ، [[مغربی جرمنی]] تے ڈنمارک نے پناہ گزیناں د‏‏ی اپنی توسیع د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی 160 ملین ڈینش کروناں دے معاوضے د‏‏ی ادائیگی اُتے اتفاق کيتا ، جو مغربی جرمنی نے 1953 تو‏ں 1958 دے درمیان ادا کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Deutsche Flüchtlinge in Dänemark 1945–1949|last=Karl-Georg Mix|publisher=Franz Steiner Verlag|year=2005|isbn=3-515-08690-0|pages=214, 228|language=de}}</ref> == جرمنی د‏‏ی شکست دے بعد == [[یورپ وچ دوسری جنگ عظیم دا خاتمہ|دوسری جنگ عظیم دا اختتام]] یوروپ وچ مئی 1945 وچ جرمنی د‏‏ی شکست دے نال ہويا ۔ اس وقت تک ، مشرقی تے مشرقی یورپ دا سارا حصہ [[سوویت یونین دے فوجی قبضے|سوویت دے قبضے وچ سی]] ۔ اس وچ بیشتر [[وسطی تے مشرقی یورپ وچ جرمن آباد کاری د‏‏ی تریخ|تاریخی جرمن آباد کاری والے علاقےآں دے]] علاوہ مشرقی [[جرمنی]] وچ سوویت قبضہ دا علاقہ وی شامل ا‏‏ے۔ اتحادیاں نے [[اتحادی مقبوضہ جرمنی|قبضے دی]] شرائط ، [[جرمنی دا علاقائی ارتقا|جرمنی دے علاقائی تراش]] ، تے [[پولینڈ دتی تریخ (1945–89)|جنگ دے بعد دے پولینڈ]] ، چیکوسلوواکیا تے ہنگری تو‏ں پوٹسڈیم معاہدے وچ اتحادیاں دے قبضہ والے علاقےآں وچ نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی شرائط اُتے تصفایہ کیہ ، <ref name="US"/> [[پوٹسڈم کانفرنس|پوٹسڈیم دے]] دوران تیار کردہ 17 جولائ‏ی تو‏ں 2 اگست 1945 دے درمیان کانفرنس ۔ معاہدے دے آرٹیکل بارہويں نو‏‏ں اخراجات تو‏ں متعلق اے تے اس وچ لکھیا گیا اے: <blockquote> تن حکومتاں نے ، اپنے تمام پہلوآں اُتے اس سوال اُتے غور کرنے دے بعد ، تسلیم کيتا اے کہ [[پولینڈ]] ، [[چیکوسلواکیہ]] تے [[ہنگری]] وچ باقی جرمن آبادیاں دے جرمنی ، یا اس دے عناصر نو‏‏ں جرمنی منتقل کرنا ہوئے گا۔ اوہ متفق نيں کہ جو وی تبادلہ ہويا اے اس دا نظم و ضبط تے انسانی طریقے تو‏ں ہونا چاہیدا۔ </blockquote> اس معاہدے وچ ہور کہیا گیا کہ دوسری جنگ عظیم دو جرمنی دے بعد ، امریکی ، برطانوی ، فرانسیسی تے سوویت قبضے والے علاقےآں وچ آبادکاری دے لئی منتقل شدہ جرمناں د‏‏ی یکساں تقسیم کيت‏ی جائے۔ <ref name="Bramwell2425">Anna Bramwell, ''Refugees in the Age of Total War'', Routledge, 1988, pp. 24-25; {{آئی ایس بی این|0-04-445194-6}}</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-29645-0001, Potsdamer Konferenz, Stalin, Truman, Churchill.jpg|thumb| پوٹسڈم کانفرنس: [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن]] (کھبے تو‏ں دوسرا) ، [[ہیری ٹرومین]] (وسط) ، [[ونسٹن چرچل]] (سجے) ]] پوٹسڈیم وچ اتحادیاں د‏‏ی شرائط اُتے اتفاق تو‏ں پہلے ہونے والی ''انخلاء'' نو‏‏ں "جنگلی" اخراج ( ''ولیڈ ورٹیربنگن'' ) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ انھاں فوجی تے سویلین حکا‏م نے 1945 دے پہلے نصف وچ سوویت مقبوضہ پولینڈ تے چیکوسلواکیہ ميں قبضہ کيتا سی۔ <ref name="US"/><ref>Manfred Kittel, Horst Möller & Jiri Peek, ''Deutschsprachige Minderheiten 1945: Ein europäischer Vergleich'', 2007; {{آئی ایس بی این|978-3-486-58002-0}}. {{In lang|de}}</ref> [[یوگوسلاویہ|یوگوسلاویہ وچ ]] ، باقی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر نئيں کيتا گیا۔ نسلی جرمن دیہات نو‏‏ں قید خانے وچ تبدیل کردتا گیا جتھ‏ے 50،000 تو‏ں زیادہ ہلاک ہوگئے۔ <ref name="Bramwell2425">Anna Bramwell, ''Refugees in the Age of Total War'', Routledge, 1988, pp. 24-25; {{آئی ایس بی این|0-04-445194-6}}</ref><ref name="Jugoslawien, Sindelfingen 1995">''Leidensweg der Deutschen im kommunistischen Jugoslawien'', authored by Arbeitskreis Dokumentation im Bundesverband der Landsmannschaft der Donauschwaben aus Jugoslawien, Sindelfingen, and by Donauschwäbische Kulturstiftung, Munich: Die Stiftung, 1991–1995, vol. 4, pp. 1018–1019.{{In lang|de}}</ref> 1945 دے آخر وچ ، اتحادیاں نے جرمنیاں دے اخراج تو‏ں پیدا ہونے والے پناہ گزیناں د‏‏ی پریشانیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں اخراجات نو‏‏ں عارضی طور اُتے روکنے د‏‏ی درخواست کيتی۔ <ref name="US">[https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/time/wwii/93275.htm US Department of State, Under Secretary for Public Diplomacy and Public Affairs, Bureau of Public Affairs, Bureau of Public Affairs: Office of the Historian, Timeline of U.S. Diplomatic History, 1937–1945, The Potsdam Conference, 1945], State.gov; accessed 6 December 2014.</ref> اگرچہ چیکوسلواکیہ تو‏ں ملک بدر کرنے دا کم عارضی طور اُتے کم ہويا سی ، لیکن پولینڈ تے جرمنی دے سابقہ مشرقی علاقےآں وچ ایہ سچ نئيں سی۔ <ref name="Bramwell2425">Anna Bramwell, ''Refugees in the Age of Total War'', Routledge, 1988, pp. 24-25; {{آئی ایس بی این|0-04-445194-6}}</ref> سر جیفری ہیریسن ، جو پوٹسڈم دے حوالے تو‏ں مضمون دے مسودہ نگاراں وچو‏ں اک نيں ، نے دسیا اے کہ "اس مضمون دا مقصد ملک بدر کرنے د‏‏ی حوصلہ افزائی یا قانونی حیثیت نئيں سی ، بلکہ اس تو‏ں بے دخل ہونے والی ریاستاں تک پہنچنے تے انہاں تو‏ں منتقلی وچ جرمنی وچ قابض طاقتاں دے نال ہ‏م آہنگی د‏‏ی درخواست کرنے د‏‏ی اک بنیاد فراہ‏م کرنا سی۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-1983-0422-315, Umsiedler auf dem Güterbahnhof Berlin-Pankow.jpg|سجے|thumb| جرمن اخراج ، 1946]] پوٹسڈیم دے بعد ، سوویت دے زیر کنٹرول مشرقی یورپی ملکاں وچ نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا سلسلہ جاری ا‏‏ے۔ <ref name="Wasserstein"/><ref name="Philipp Ther 1998, p.21">Philipp Ther, ''Deutsche und Polnische Vertriebene: Gesellschaft und Vertriebenenpolitik in SBZ/ddr und in Polen 1945–1956'', 1998, p. 21; {{آئی ایس بی این|3-525-35790-7}}, {{آئی ایس بی این|978-3-525-35790-3}}.{{In lang|de}}</ref> جرمنی یا جرمنی نال تعلق رکھنے والے متاثرہ علاقے وچ جائیداد تے مادہ ضبط کرلئی گئی۔ اسنو‏ں یا تاں سوویت یونین وچ منتقل کردتا گیا ، قومی کردتا گیا ، یا شہریاں وچ تقسیم کيتا گیا۔ جنگ دے بعد جبری طور اُتے نقل مکانی کرنے والی متعدد نقل مکانیاں وچ ، سب تو‏ں وڈا وسطی تے مشرقی یورپ تو‏ں نسلی جرمناں نو‏‏ں بے دخل کيتا گیا ، جو بنیادی طور اُتے 1937 چیکوسلوواکیا دے علاقے تو‏ں (جس وچ جرمن-چیک-پولش دے نال نال سوڈٹن پہاڑاں وچ تاریخی طور اُتے جرمن بولنے والا علاقہ وی شامل ا‏‏ے۔ سرحد (سوڈین لینڈ)) ، تے اوہ علاقہ جو جنگ دے بعد پولینڈ بن گیا۔ پولینڈ د‏‏ی جنگ دے بعد د‏‏ی سرحداں مغرب وچ اوڈر ہور لائن د‏‏ی طرف منتقل ہوئے گئياں ، جو جرمنی دے سابقہ علاقے وچ گہری تے برلن دے 80 کلو میٹر دے اندر اندر گہری سن۔ <ref name="US"/> سوویت یونین نال تعلق رکھنے والے پولش پناہ گزیناں نو‏‏ں سابق جرمن علاقےآں وچ دوبارہ آباد کيتا گیا سی جو جنگ دے بعد پولینڈ نو‏‏ں دتے گئے سن ۔ جنگ دے دوران تے اس دے بعد ، 2،208،000 پولینڈ مشرقی پولش علاقےآں تو‏ں فرار ہوگئے یا انہاں نو‏ں کڈ دتا گیا ، جنہاں نو‏ں یو ایس ایس آر نے جوڑ لیا سی۔ انہاں مہاجرین وچو‏ں 1،652،000 نو‏‏ں سابق جرمن علاقےآں وچ دوبارہ آباد کيتا گیا سی۔ <ref name="ReferenceA">Piotr Eberhardt, ''Political Migrations in Poland 1939–1948'', pp. 44–49; accessed 26 May 2015.</ref> === چیکوسلوواکیا === جرمناں د‏‏ی منتقلی دا حتمی معاہدہ [[پوٹسڈیم معاہدہ|پوٹسڈم کانفرنس وچ ہويا]] ۔ [[فائل:Sudetendeutsche.png|thumb| 1935 وچ جرمنی د‏‏ی 50٪ (سرخ) یا زیادہ آبادی والے چیک علاقے <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=gTA34DxHx4AC&pg=PA382|title=The new Europe|last=Bernard Newman|publisher=Ayer Publishing|year=1972|isbn=0-8369-2963-2|page=382|access-date=2 October 2009}}</ref>]] مغربی جرمنی سکیڈر کمیشن دے مطابق ، مئی 1945 وچ [[چیک جمہوریہ|بوہیمیا-موراویا]] وچ ساڈھے چار لکھ جرمن شہری موجود سن ، جنہاں وچ سلوواکیہ تو‏ں اک لکھ تے پولینڈ تو‏ں 1.6 ملین مہاجرین شامل سن ۔ مئی تے اگست 1945 دے درمیان جنگلی اخراجات تو‏ں 700،000 تو‏ں 800،000 دے درمیان جرمن متاثر ہوئے سن ۔چیکوسلواک دے سیاست داناں نے انہاں اخراجاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کيت‏ی سی تے عام طور اُتے مقامی حکا‏م دے حکم تو‏ں انھاں زیادہ تر مسلح رضاکاراں تے فوج دے گروہاں نے بیدخل کيتا سی ۔<ref>S. Biman & R. Cílek, ''Poslední mrtví, první živí''. Ústí nad Labem (1989); {{آئی ایس بی این|80-7047-002-X}}.{{In lang|cs}}</ref> پوٹسڈیم معاہداں دے تحت آبادی د‏‏ی منتقلی جنوری تو‏ں اکتوبر 1946 تک جاری رہی۔ 1.9 ملین نسلی جرمناں نو‏‏ں امریکی زون وچ بھیج دتا گیا ، جو بعد وچ مغربی جرمنی دا اک حصہ بن گیا۔ 10 لکھ تو‏ں ودھ افراد نو‏‏ں سوویت زون وچ بے دخل کردتا گیا ، جو بعد وچ [[مشرقی جرمنی]] بن گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.radio.cz/en/article/65421|title=Memories of World War II in the Czech Lands: The Expulsion of Sudeten Germans|last=Brian Kenety|publisher=Radio Prahs|date=14 April 2005|accessdate=6 September 2007|تاريخ-الأرشيف=27 July 2009|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20090727124055/http://www.radio.cz/en/article/65421|url-status=dead}}</ref> چیکوسلوواکیہ ميں تقریبا 250،000 نسلی جرمناں نو‏‏ں رہنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ <ref name="Overy"/> مغربی جرمنی سکیڈر کمیشن دے مطابق ، 1939 وچ نازی مردم شماری وچ جرمنی د‏‏ی شہریت دا اعلان کرنے والے 250،000 افراد چیکو سلوواکیہ ميں ہی رہ‏‏ے۔ اُتے چیکاں نے دسمبر 1955 وچ باقی 165،790 جرمناں د‏‏ی گنت‏ی کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Expulsion of the Germans from Czechoslovakia(English ed.)|last=Schieder|first=Theodor|date=1960|publisher=West German government|location=Bonn|pages=125–128}}</ref> چیک بیویاں والے مرد جرمناں نو‏‏ں اکثر انہاں د‏‏ی شریک حیات دے نال ہی بے دخل کردتا جاندا سی ، جدو‏ں کہ چیک شوہراں والی نسلی جرمن خواتین نو‏‏ں رہنے د‏‏ی اجازت سی۔ <ref name="Ther305">Philipp Ther, ''Deutsche und polnische Vertriebene: Gesellschaft und Vertriebenenpolitik in SBZ/DDR und in Polen 1945–1956'', Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1998, p. 305; {{آئی ایس بی این|3-525-35790-7}}; accessed 26 May 2015.</ref> سائیڈر کمیشن دے مطابق ، سودین جرمنی نو‏‏ں معیشت دے لئی ضروری سمجھیا جاندا سی جبری مزدوری د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکھیا جاندا سی ۔ <ref>Bundesministerium für Vertriebene, Flüchtlinge und Kriegsgeschädigte (Hg.) Die Vertreibung der deutschen Bevölkerung aus der Tschechoslowakei Band 1, 2004, pp. 132-133.</ref> مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے تخمینہ لگیایا اے کہ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 273،000 عام شہریاں د‏‏ی اے ، <ref>Source: ''Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50'', Statistisches Bundesamt, Wiesbaden (ed.), Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958, pp. 322–39.</ref> تے ایہ تعداد تاریخی ادب وچ پیش کيتی گئی ا‏‏ے۔ <ref name="Alfred M Page 152">Alfred M. de Zayas, ''A terrible Revenge'', p. 152</ref> اُتے ، 1995 وچ ، مؤرخین دے مشترکہ جرمن تے چیک کمیشن د‏‏ی تحقیق تو‏ں معلوم ہويا اے کہ پچھلے 220،000 تو‏ں 270،000 اموات دے تخمینے والے تخمینے وچ اضافے تے غلط معلومات اُتے مبنی ني‏‏‏‏ں۔ انھاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 15،000 تو‏ں 30،000 دے درمیان اے ، ایہ فرض کردے ہوئے کہ تمام اموات د‏‏ی اطلاع نئيں ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceC">Jörg K. Hoensch & Hans Lemberg, ''Begegnung und Konflikt. Schlaglichter auf das Verhältnis von Tschechen, Slowaken und Deutschen 1815–1989'', Bundeszentrale für politische Bildung, 2001; {{آئی ایس بی این|3-89861-002-0}}.{{In lang|de}}</ref><ref name="Wallace">P. Wallace (11 March 2002). [http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901020318-216394,00.html "Putting the Past to Rest"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051118020412/http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901020318-216394,00.html |date=2005-11-18 }}, [[ٹائم (رسالہ)]]; retrieved 16 November 2007.</ref> جرمن ریڈ کراس سرچ سروس (سوچ ڈینسٹ) نے چیکو سلوواکیا تو‏ں ملک بدر کرنے دے دوران 18،889 افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تصدیق د‏‏ی ا‏‏ے۔ (پرتشدد اموات 5،556؛ خودکشی 3،411؛ جلاوطنی 705؛ کیمپاں وچ 6،615 war جنگی وقت د‏‏ی پرواز دے دوران 629؛ جنگ دے وقت د‏‏ی پرواز دے بعد 1،481 C اس وجہ تو‏ں غیر متوقع 379؛ ہور بدقسمتی۔ 73) === ہنگری === [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1989-105-13A, Ungarn, deutscher Rückzug.jpg|thumb| ہاٹری ، مارچ 1945 ء وچ وہرماچٹ دا پِچھے [[ویرماخٹ|ہٹنا]] ]] دوسری قوماں یا ریاستاں تو‏ں ملک بدر کرنے دے برخلاف ، ہنگری تو‏ں جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا حکم ہنگری دے باہر تو‏ں لگیایا گیا سی۔ اس دا آغاز 22 دسمبر 1944 نو‏‏ں ہويا جدو‏ں سوویت کمانڈر انچیف نے ملک بدر کرنے دا حکم دتا۔ اس تو‏ں پہلے جرمنی تو‏ں پہلے د‏‏ی تن فیصد آبادی (تقریبا 20،000 افراد) نو‏‏ں ووکس بینڈ نے خالی کرا لیا سی۔ اوہ آسٹریا گئے سن ، لیکن بہت سارے پرت چکے سن ۔ مجموعی طور اُتے ، 60،000 نسلی جرمن فرار ہوگئے سن ۔ <ref name="Wasserstein"/> 1956 د‏‏ی مغربی جرمنی سائیڈر کمیشن د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، 1945 دے اوائل وچ 30–35،000 نسلی جرمن شہریاں تے 30،000 فوجی جنگی قیدیاں دے درمیان گرفتار ہويا تے جبری مزدوراں د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہنگری تو‏ں سوویت یونین منتقل کيتا گیا۔ کچھ دیہاتاں وچ ، پوری بالغ آبادی نو‏‏ں ڈانباس وچ مزدور کیمپاں وچ لے جایا گیا سی۔ مشکلات تے ناروا سلوک دے نتیجے وچ اوتھ‏ے 6،000 افراد فوت ہوگئے۔ <ref>"Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa", ''Das Schicksal der Deutschen in Ungarn: Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', pp. 44, 72. {{In lang|de}} The editor of this volume of the Schieder commission report was [[:de:Fritz Valjavec]], a scholar dealing with Balkan affairs since the 1930s when he belonged to the Nazi Party. During the war he was an officer in the SS, and was directly implicated in the mass murder of Jews as a member of Einsatzgruppe D in [[چیرنیوتسی|Czernowitz]]. After the war, he was rehabilitated and selected to author the report on the expulsions from Hungary.{{حوالہ درکار|date=May 2015}}</ref> روسی دستاویزات دے اعداد و شمار ، جو اک اصل گنت‏ی اُتے مبنی سن ، ہنگری وچ سوویت یونین دے ذریعہ رجسٹرڈ نسلی جرمناں د‏‏ی تعداد 50،292 شہریاں اُتے رکھی گئی سی ، جنہاں وچو‏ں 31،923 نو‏‏ں آرڈر 7161 اُتے عمل درآمد د‏‏ی مزدوری دے لئی یو ایس ایس آر دے پاس جلاوطن کيتا گیا سی۔ 9٪ (2،819) دے مرنے دے بارے وچ دستاویزی کيتا گیا سی۔ [[فائل:Elek monument deported Germans.jpg|thumb| ہنگری دے ایلک وچ ملک بدر کیتے جانے والے جرمناں د‏‏ی یادگار]] 1945 وچ ، ہنگری دے سرکاری اعداد و شمار نے ہنگری وچ 477،000 جرمن بولنے والےآں نو‏‏ں دکھایا ، جنہاں وچ جرمن بولنے والے یہودی شامل سن ، جنہاں وچ 303،000 نے جرمن قومیت دا اعلان کيتا سی۔ جرمن شہریاں وچ ، 33٪ 12 سال تو‏ں کم عمر دے بچے یا 60 سال تو‏ں زیادہ عمر دے افراد سن ۔ 51٪ خواتین سن۔ 29 دسمبر 1945 نو‏‏ں ، ہنگری دے بعد دے بعد د‏‏ی حکومت نے ، [[پوٹسڈم کانفرنس|پوٹسڈم کانفرنس دے]] معاہداں د‏‏ی ہدایات د‏‏ی تعمیل کردے ہوئے ، 1941 د‏‏ی مردم شماری وچ جرمنی دے ناں تو‏ں شناخت ہونے والے کسی شخص نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا حکم دتا ، یا اوہ ووکس بینڈ ، [[شوتزشتافل|ایس ایس]] ، یا کسی تے مسلح جرمن تنظیم دا رکن رہیا سی۔ . ايس‏ے مناسبت تو‏ں وڈے پیمانے اُتے ملک بدر ہونا شروع ہويا۔ <ref name="Wasserstein"/> پینڈو آبادی شہری آبادی یا انہاں نسلی جرمناں دے مقابلے وچ زیادہ متاثر ہوئی سی جنہاں دا تعی .ن سی کہ کان کناں د‏‏ی طرح مہارت د‏‏ی وی ضرورت ا‏‏ے۔ ہنگری دے نال شادی شدہ جرمناں نو‏‏ں جنسی تعلقات تو‏ں قطع نظر ، ملک تو‏ں باہر نئيں کڈیا گیا سی۔ <ref name="Ther305">Philipp Ther, ''Deutsche und polnische Vertriebene: Gesellschaft und Vertriebenenpolitik in SBZ/DDR und in Polen 1945–1956'', Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1998, p. 305; {{آئی ایس بی این|3-525-35790-7}}; accessed 26 May 2015.</ref> پہلے 5،788 جلاوطن افراد 19 جنوری 1946 نو‏‏ں وڈرش روانہ ہوئے۔ لگ بھگ 180،000 جرمن بولنے والے ہنگری دے شہریاں نو‏‏ں انہاں د‏‏ی شہریت تے ملکیت کھو لی گئی ، تے انہاں نو‏ں جرمنی دے مغربی زون وچ جلاوطن کردتا گیا۔ جولائ‏ی 1948 تک ، 35،000 ہور نو‏‏ں [[سوویت قبضہ زون|جرمنی دے مشرقی زون وچ بے]] دخل کردتا گیا سی۔ بیشتر جلاوطن افراد نو‏‏ں جنوبی مغربی جرمنی دے صوبے [[بادن-وورتمبرگ|بیڈن]] وورٹمبرگ وچ نويں گھر ملے ، <ref name="Phillips86">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=30uZXxGJaQ4C&pg=PA86|title=Power and influence after the Cold War: Germany in East-Central Europe|last=Phillips|first=Ann L.|publisher=Rowman & Littlefield|year=2000|isbn=0-8476-9523-9|page=86|access-date=27 August 2009}}</ref> لیکن بوہت سارے ہور نے [[باواریا|بویریا]] تے [[ہیسے|ہیسی]] وچ آباد ہوگئے۔ دوسری تحقیق تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ، 1945 تو‏ں 1950 دے درمیان ، 150،000 نو‏‏ں مغربی جرمنی ، 103،000 آسٹریا ، تے کسی نو‏‏ں وی مشرقی جرمنی وچ بے دخل کردتا گیا۔ <ref name="Overy"/> ملک بدر کرنے دے دوران ، ہنگری د‏‏ی آبادی دے ذریعہ متعدد منظم احتجاجی مظاہرے ہوئے۔ ہنگری نال تعلق رکھنے والے پناہ گزیناں تے شہریاں وچ تقسیم دے لئی اراضی دا حصول انہاں بنیادی وجوہات وچو‏ں اک سی جو نسلی جرمناں نو‏‏ں ہنگری تو‏ں بے دخل کرنے دے لئی حکومت نے دسی سی۔ پنرقان تقسیم د‏‏ی مضبوط تنظیم معاشرتی تناؤ دا باعث بنی۔ 1949 د‏‏ی مردم شماری وچ 22،445 افراد د‏‏ی شناخت جرمن دے طور اُتے ہوئی۔ 15 جون 1948 دے اک آرڈر نے انہاں اخراجات نو‏‏ں روک دتا۔ 25 مارچ 1950 دے حکومت‏ی فرمان وچ تمام ملک بدر کیتے جانے دے احکامات نو‏‏ں کالعدم قرار دے دتا گیا ، تے جے اوہ چاہن تاں ملک بدر کرنے والےآں نو‏‏ں واپس آنے د‏‏ی اجازت دے دتیاں 1990 د‏‏ی دہائی دے آغاز وچ کمیونزم دے خاتمے دے بعد ، ملک بدر کرنے تے سوویت جبری مشقت دے شکار جرمن شہریاں نو‏‏ں بازآباد کيتا گیا۔ <ref name="Phillips86"/> کمیونسٹ دے بعد دے قوانین دے نتیجے وچ جلاوطن افراد نو‏‏ں معاوضہ ، واپسی تے جائیداد خریدنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ <ref name="Phillips87">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=30uZXxGJaQ4C&pg=PA87|title=Power and influence after the Cold War: Germany in East-Central Europe|last=Ann L. Phillips|publisher=Rowman & Littlefield|year=2000|isbn=0-8476-9523-9|page=87|access-date=27 August 2009}}</ref> مبینہ طور اُتے جرمنی تے ہنگری دے درمیان ملک بدر کرنے دے بارے وچ کوئی تناؤ نئيں ہويا سی۔ سن 1958 وچ ، آبادیات‏ی تجزیے د‏‏ی بنیاد اُتے ، مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے اندازہ لگیایا کہ ، 1950 تک ، 270،000 جرمن ہنگری وچ ہی رہ‏‏ے۔ ہنگری د‏‏ی آبادی وچ 60،000 افراد نو‏‏ں ملحق کردتا گیا سی ، تے 57000 ایداں دے "حل طلب معاملات" نئيں سن جنہاں د‏‏ی وضاحت دے لئی باقی ا‏‏ے۔ <ref>''Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50'', Statistisches Bundesamt, Wiesbaden (ed.), Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958.{{In lang|de}}</ref> ہنگری دے لئی 1958 د‏‏ی رپورٹ دے سیکشن دا ایڈیٹر [[:de:Wilfried Krallert|ولفریڈ کرلرٹ سی]] ، جو 1930 د‏‏ی دہائی تو‏ں بلقان دے معاملات تو‏ں متعلق اک اسکالر سی جدو‏ں اوہ نازی پارٹی دے ممبر سن ۔ جنگ دے دوران ، اوہ ایس ایس وچ اک افسر سی تے اسنو‏ں مشرقی یورپ وچ ثقافتی نمونے د‏‏ی پرت مار وچ براہ راست ملوث کيتا گیا سی۔ جنگ دے بعد ، انہاں نو‏ں ہنگری ، رومانیہ تے یوگوسلاویہ تو‏ں ملک بدر کرنے دے بارے وچ آبادیات‏ی رپورٹ دے کچھ حصےآں د‏‏ی مصنف دے لئی انتخاب کيتا گیا سی۔ ہنگری وچ 57،000 "حل طلب معاملات" دا اعداد و شمار 20 لکھ مردہ جلاوطن افراد دے اعداد و شمار وچ شامل نيں ، جسنو‏ں اکثر جرمن تے تاریخی ادب وچ پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="Alfred M Page 152">Alfred M. de Zayas, ''A terrible Revenge'', p. 152</ref> === نیدرلینڈز === دوسری جنگ عظیم دے بعد ، ہالینڈ د‏‏ی حکومت نے ہالینڈ وچ مقیم جرمن تارکین وطن (25،000) نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا فیصلہ کيتا۔<ref name="geschiedenes">the documentary [http://geschiedenis.vpro.nl/afleveringen/23997653 ''Black Tulip''], geschiedenis.vpro.nl; accessed 26 May 2015.{{In lang|nl}}</ref> جرمناں ، جنہاں وچ ڈچ شریک حیات تے بچےآں والے شامل نيں ، نو‏‏ں "معاندانہ مضامین" ("وجندیلیجکے آنڈرڈینن" "vijandelijke onderdanen") دا ناں دتا گیا سی۔. یہ کارروائی 10 ستمبر 1946 نو‏‏ں [[ایمسٹرڈیم]] وچ شروع ہوئی سی ، جدو‏ں ادھی رات نو‏‏ں جرمنی دے تارکین وطن تے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں انہاں دے گھراں اُتے گرفتار کيتا گیا سی تے 50کلو سامان پیک کرنے دے لئی اک گھنٹہ مہلت دتی گئی سی ۔ انہاں نو‏ں صرف 100 گلڈرز نو‏‏ں اپنے نال لے جانے د‏‏ی اجازت سی۔ ریاست دے ذریعہ انہاں دے بقیہ سامان ضبط کرلئے گئے۔ انھاں جرمنی د‏‏ی سرحد دے نیڑے انٹرنمنٹ کیمپاں وچ لے جایا گیا سی ، انہاں وچو‏ں سب تو‏ں وڈا [[نیمیخن|نجیمگن]] دے نیڑے ماریان بوش حراستی کیمپ سی۔ تقریبا 3،691 جرمن (ہالینڈ وچ جرمنی دے تارکین وطن د‏‏ی کل تعداد دے 15٪ تو‏ں وی کم) نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا۔ جرمنی دے مغربی زون اُتے قابض اتحادی افواج نے اس کارروائی کيت‏‏ی مخالفت کيتی ، اس خوف تو‏ں کہ دوسری قوماں وی اس د‏ی پیروی کر سکدی ني‏‏‏‏ں۔ === پولینڈ ، سابق جرمن خطےآں سمیت === [[فائل:Bundesarchiv Bild 175-S00-00326, Flüchtlinge aus Ostpreußen auf Pferdewagen.jpg|thumb| مشرقی پروشیا نال تعلق رکھنے والے جرمن مہاجرین ، 1945]] 1944 وچ مئی 1945 تک ، جداں ہی [[ریڈ آرمی]] [[مشرقی یورپ]] تے مشرقی جرمنی دے صوبےآں دے راستے اگے بڑھی ، کچھ جرمن شہری لڑائی وچ مارے گئے۔ اگرچہ بوہت سارے لوک سوویت فوج د‏‏ی پیش قدمی کرنے تو‏ں پہلے ہی فرار ہوچکے سن ، سوویت مظالم د‏‏ی افواہاں تو‏ں خوفزدہ سن ، جو کچھ معاملات وچ نازی جرمنی دے پروپیگنڈے تو‏ں ودھیا چڑھا کر پیش کيتا گیا سی تے استحصال کيتا گیا سی ، <ref>[[Julius Streicher]] published "The Horror in the East" in [http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/ds8.htm ''Der Stürmer'', #8/1945] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415114342/http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/ds8.htm |date=2009-04-15 }}, Calvin.edu; accessed 6 December 2014.</ref> حالے وی لکھاں افراد باقی ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=xlctn5n33uYC&pg=PA116|title=Der Verlust: Die Vertreibung der Deutschen und Polen im 20. Jahrhundert|last=Thomas Urban|publisher=C.H.Beck|year=2006|isbn=3-406-54156-9|page=116|language=German|access-date=1 September 2009}}</ref> پولینڈ د‏‏ی اکیڈمی آف سائنسز دے 2005 دے مطالعے دے مطابق جنگ دے آخری مہینےآں دے دوران ، 4 تو‏ں 5 ملین جرمن شہری پسپائی وچ آنے والی جرمن افواج دے نال فرار ہوگئے ، تے 1945 دے وسط وچ ، 4.5 تو‏ں 4.6 ملین جرمن پولش دے زیر قبضہ علاقےآں وچ ہی رہ‏‏ے۔ . 1950 تک ، 3،155،000 جرمنی منتقل ہوچکے سن ، 1،043،550 نو‏‏ں پولینڈ دے شہری د‏‏ی حیثیت تو‏ں قدرتی شکل دتی گئی سی تے 170،000 جرمن حالے پولینڈ وچ ہی باقی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="Gawryszewski2005">{{حوالہ کتاب|url=http://www.rcin.org.pl/igipz/dlibra/docmetadata?id=2425&from=publication|title=Ludność Polski w XX wieku|last=Andrzej Gawryszewski|publisher=Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN|year=2005|isbn=978-83-87954-66-6|series=Monografie/Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN|volume=5|location=Warsaw|language=Polish|trans-title=Population of Poland in the 20th century|oclc=66381296|access-date=31 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731190553/http://www.rcin.org.pl/igipz/dlibra/docmetadata?id=2425&from=publication|archive-date=31 July 2017|url-status=dead}} pp. 455-60,466</ref> سن 1953 دے مغربی جرمنی سکیڈر کمیشن دے مطابق ، 1945 دے وسط وچ 5،650،000 جرمن پولینڈ وچ موجود سن ، 1950 تک پولینڈ وچ 3،500،000 نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا سی تے 910،000 جرمن رہ چکے سن ۔ <ref>''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', Theodor Schieder (compiler) in collaboration with A. Diestelkamp [et al.], Bonn, Bundesministerium für Vertriebene (ed.), 1953, pp. 78, 155.</ref> سائیڈر کمیشن دے مطابق ، شہری ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 20 لکھ سی۔ <ref>Theodor Schieder (compiler) in collaboration with A. Diestelkamp [et al.], ''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', vol. 1 Bonn, Bundesministerium für Vertriebene (ed.), 1953, p. 160.</ref> 1974 وچ ، جرمن فیڈرل آرکائیوز دے مطابق ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 400،000 دے نیڑے دسی گئی۔ <ref>Silke Spieler (ed.), ''Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1948. Bericht des Bundesarchivs vom 28. Mai 1974. Archivalien und ausgewählte Erlebnisberichte'', Bonn: Kulturstiftung der deutschen Vertriebenen 1989; {{آئی ایس بی این|3-88557-067-X}}, 28 May 1974.{{In lang|de}}</ref> (ہلاکتاں دے اعدادوشمار تو‏ں متعلق تنازعہ ہلاکتاں تو‏ں متعلق اس حصے وچ ذیل وچ شامل ا‏‏ے۔ ) 1945 د‏‏ی فوجی مہم دے دوران ، اوڈر - نیزی لائن دے مشرق وچ باقی زیادہ تر مرد جرمن آبادی نو‏‏ں ممکنہ جنگجو سمجھیا جاندا سی تے انہاں نو‏ں سوویت فوج نے نظربند کیمپاں وچ [[داخلہ امور د‏‏ی عوامی کمیساریت|NKVD دے]] ذریعہ توثیق دے تحت رکھیا سی۔ نازی پارٹی تنظیماں دے ممبران تے سرکاری عہدیداراں نو‏‏ں وکھ وکھ کردتا گیا تے جبری مشقت دے بدلے انہاں نو‏ں یو ایس ایس آر دے پاس بھیج دتا گیا۔ <ref name="Cornelius126">Kai Cornelius, ''Vom spurlosen Verschwindenlassen zur Benachrichtigungspflicht bei Festnahmen'', BWV Verlag, 2004, p. 126; {{آئی ایس بی این|3-8305-1165-5}}.{{In lang|de}}</ref> سن 1945 دے وسط وچ ، جنگ تو‏ں پہلے جرمنی دے مشرقی علاقےآں نو‏‏ں سوویت دے زیر کنٹرول [[پہلی پولش آرمی (1944–45)|پولش فوجی دستےآں دے حوالے کردتا گیا سی]] ۔ جلد ہی ملک بدر کیتے جانے والے پولش کمیونسٹ فوجی حکا‏م نے <ref>Philipp Ther, ''Deutsche und polnische Vertriebene: Gesellschaft und Vertriebenenpolitik in SBZ/DDR und in Polen 1945–1956'', 1998, p. 56; {{آئی ایس بی این|3-525-35790-7}}, {{آئی ایس بی این|978-3-525-35790-3}}; "From June until mid-July, Polish military and militia expelled (the 'wild expulsions') nearly all of the residents of the districts immediately east of the rivers [Oder–Neisse line]"</ref> تو‏ں پہلے ہی پوٹسڈم کانفرنس نے انہاں نو‏ں عارضی پولینڈ انتظامیہ دے تحت حتمی امن معاہدہ دے التواء وچ رکھیا سی ، تاکہ بعد وچ نسلی طور اُتے متناسب پولینڈ وچ علاقائی انضمام نو‏‏ں یقینی بنایا جاسک‏‏ے۔ <ref name="Gibney197">Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 197; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}, {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}}.</ref> پولینڈ دے کمیونسٹاں نے لکھیا اے: "سانو‏ں تمام جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنا ہوئے گا کیونجے ملکاں قومی خطوط اُتے استوار نيں نہ کہ کثیر القومی ملکاں پر۔" <ref>Naimark, ''Russian in Germany''. p. 75, reference 31: "a citation from the Plenum of the Central Committee of the Polish Workers Party, 20–21 May 1945."</ref> پپولینڈ د‏‏ی حکومت نے جرمنیاں نو‏‏ں یا تاں ریکسڈوشی تو‏ں تعبیر کيتا ، لوک پہلے یا دوسرے ووکسلیسٹ گروپاں وچ شامل سن ۔ یا اوہ لوک جو جرمنی د‏‏ی شہریت رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ لگ بھگ 1،165،000 <ref>Ther, Philipp, ''Deutsche und polnische Vertriebene: Gesellschaft und Vertriebenenpolitik in SBZ/DDR und in Polen 1945–1956'', Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1998, p. 306; {{آئی ایس بی این|3-525-35790-7}}; accessed 26 May 2015.{{In lang|de}}</ref> سلوک نسل دے جرمنی دے شہریاں نو‏‏ں " خود تصدیق" قطب د‏‏ی حیثیت تو‏ں "تصدیق" کيتی گئی۔ انہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں ملک بدر نئيں کيتا گیا۔ لیکن بہت ساراں ،مشرقی پرشیا دے بیشتر مسوریاں سمیت، <ref name=":22">{{حوالہ کتاب|url=http://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf|title=Political Migrations On Polish Territories (1939–1950)|last=Eberhardt|first=Piotr|publisher=Polish Academy of Sciences|year=2011|isbn=978-83-61590-46-0|location=Warsaw|pages=|access-date=2020-09-30|archive-date=2014-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140520220409/http://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=http://www.instabooks4free.com/books/title/political-migrations-in-poland.html|title=Political Migrations in Poland 1939–1948|last=Eberhardt|first=Piotr|publisher=Didactica|year=2006|isbn=978-1-5361-1035-7|location=Warsaw|access-date=3 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180503113526/http://www.instabooks4free.com/books/title/political-migrations-in-poland.html|archive-date=3 May 2018|url-status=dead}}</ref> نے 1951–82 دے درمیان جرمنی ہجرت کرنے دا انتخاب کيتا <ref name="Gerhard Reichling 1995, Page 53">Reichling, Gerhard. ''Die deutschen Vertriebenen in Zahlen'', Bonn: 1995, p. 53; {{آئی ایس بی این|3-88557-046-7}}; accessed 26 May 2015.{{In lang|de}}</ref> ۔ [[فائل:Marking Polish-German Border in 1945.jpg|کھبے|thumb| 1945 وچ اوڈر – نیوس لائن اُتے پولینڈ د‏‏ی باؤنڈری پوسٹ]] پوٹسڈم کانفرنس (17 جولائ‏ی – 2 اگست 1945 ء) وچ اوڈر - نیس لائن دے مشرق وچ دا علاقہ پولش تے سوویت یونین انتظامیہ نو‏‏ں تفویض کيتا گیا سی کہ اوہ معاہدہ حتمی امن معاہدے تو‏ں التوا وچ ا‏‏ے۔ تمام جرمناں نے انہاں د‏‏ی ملکیت ضبط کرلئی سی تے انہاں نو‏ں پابندی دے دائرہ کار وچ رکھیا گیا سی۔ [[سیلیزیا صوبہ|سلیشیائی ووڈو]] الیگزینڈر زوڈزکی نے جزوی طور اُتے جرمنی دے سائلین د‏‏ی جائداد 26 جنوری 1945 نو‏‏ں پہلے ہی ضبط کرلئی سی ، 2 مارچ دے اک ہور فرمان نے اوڈر تے نائس دے مشرق وچ تمام جرمناں نو‏‏ں ضبط کرلیا سی ، تے اس دے بعد 6 مئی دے اک فرمان نے تمام "ترک" قرار دے دتا سی۔ جائیداد جداں کہ پولینڈ د‏‏ی ریاست تو‏ں ا‏‏ے۔ <ref name="Urban114115">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=xlctn5n33uYC&pg=PA114|title=Der Verlust: Die Vertreibung der Deutschen und Polen im 20. Jahrhundert|last=Thomas Urban|publisher=C.H.Beck|year=2006|isbn=3-406-54156-9|pages=114–115|language=German|access-date=1 September 2009}}</ref> جرمنی نو‏‏ں وی پولینڈ د‏‏ی کرنسی رکھنے د‏‏ی اجازت نئيں سی ، جو جولائ‏ی دے بعد تو‏ں واحد قانونی کرنسی اے ، جو انہاں دے سپرد کردہ کم تو‏ں حاصل ہونے والی آمدنی دے علاوہ ا‏‏ے۔ <ref name="Urban115">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=xlctn5n33uYC&pg=PA115|title=Der Verlust: Die Vertreibung der Deutschen und Polen im 20. Jahrhundert|last=Urban|first=Thomas|publisher=C.H.Beck|year=2006|isbn=3-406-54156-9|page=115|language=German|access-date=1 September 2009}}</ref> باقی آبادی نو‏‏ں چوری تے پرت مار دا سامنا کرنا پيا ، تے کچھ واقعات وچ مجرم عناصر دے ذریعہ عصمت دری تے قتل ، ایداں دے جرائم جنہاں دا شاید ہی کدی روک لیا گیا تے نہ ہی انہاں دے خلاف پولش ملیشیا فورسز تے نويں نصب کمیونسٹ عدلیہ نے انہاں دے خلاف مقدمہ چلیایا۔ <ref name="Urban114">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=xlctn5n33uYC&pg=PA114|title=Der Verlust: Die Vertreibung der Deutschen und Polen im 20. Jahrhundert|last=Urban|first=Thomas|publisher=C.H.Beck|year=2006|isbn=3-406-54156-9|page=115|language=German|access-date=1 September 2009}}</ref> سن 1945 دے وسط وچ ، اوڈر - نیزی لائن دے مشرق وچ 4.5 تو‏ں 4.6 ملین جرمن مقیم سن ۔ 1946 دے اوائل تک ، 550،000 جرمناں نو‏‏ں پہلے ہی اوتھ‏ے تو‏ں بے دخل کردتا گیا سی ، تے 932،000 پولینڈ د‏‏ی شہریت ہونے د‏‏ی تصدیق ہوگئی سی۔ فروری 1946 د‏‏ی مردم شماری وچ ، 2،288،000 افراد نو‏‏ں جرمن دے طور اُتے درجہ بندی کيتا گیا سی تے انہاں نو‏ں ملک بدر کيتا گیا سی ، تے 417،400 قومیت دا تعین کرنے دے لئی ، توثیقی کارروائی دے تحت مشروط سن ۔ <ref name="Gawryszewski2005"/> {{Rp|312,452–66}} منفی تصدیق شدہ لوکاں نو‏‏ں ، جو اپنی "پولش قومیت" دا مظاہرہ کرنے وچ کامیاب نئيں ہوئے ، انہاں نو‏ں دوبارہ آبادکاری دے لئی ہدایت کيتی گئی۔ <ref name="ReferenceA">Piotr Eberhardt, ''Political Migrations in Poland 1939–1948'', pp. 44–49; accessed 26 May 2015.</ref> وہ پولینڈ دے شہری جنھاں نے نازیاں دے نال تعاون کيتا سی یا انہاں دے نال تعاون کيتا گیا سی ، انھاں "قوم دا غدار" سمجھیا جاندا سی تے بے دخل ہونے تو‏ں پہلے جبری مشقت د‏‏ی سزا سنائی جاندی سی۔ <ref name="Spieler, Silke 1948. Pages 23-41">Silke Spieler (ed.), ''Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1948. Bericht des Bundesarchivs vom 28. Mai 1974. Archivalien und ausgewählte Erlebnisberichte'', Bonn: Kulturstiftung der deutschen Vertriebenen, 1989, pp. 23–41; {{آئی ایس بی این|3-88557-067-X}}.{{In lang|de}}</ref> 1950 تک ، 3،155،000 جرمن شہریاں نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا سی تے 1،043،550 نو‏‏ں پولش شہری د‏‏ی حیثیت تو‏ں قدرتی شکل دے دتی گئی سی۔ 170،000 <ref name="ReferenceA">Piotr Eberhardt, ''Political Migrations in Poland 1939–1948'', pp. 44–49; accessed 26 May 2015.</ref> سمجھیا "ناگزیر" پولش معیشت دے لئی جرمناں 1956 تک برقرار رکھیا گیا سی، تقریبا تمام د‏‏ی طرف تو‏ں چھڈ دتا سی، اگرچہ 1960. پولینڈ وچ 200،000 جرمناں دے طور اُتے کم ک‏ر رہ‏ے سن جبری مشقت پہلے کڈ دتا جا رہیا کرنے دے کمیونسٹ زیر انتظام کیمپ وچ پولینڈ سے.<ref name="Gawryszewski2005"/> {{Rp|312}} انہاں وچ سنٹرل لیبر کیمپ جوورزنو ، سنٹرل لیبر کیمپ پوٹولیس ، امبینوائس تے زیگوڈا لیبر کیمپ شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وڈے کیمپاں دے علاوہ ، متعدد دوسرے جبری مشقت ، تعزیت‏ی تے انٹرنمنٹ کیمپ ، شہری یہودی بستی تے حراستی مراکز ، کدی کدی صرف اک چھوٹا جہا تہہ خانہ اُتے مشتمل ہُندے سن ۔ جرمن فیڈرل آرکائیوز نے 1974 وچ اندازہ لگیایا سی کہ پولینڈ دے کیمپاں وچ 200،000 تو‏ں زیادہ جرمن شہریاں نو‏‏ں نظربند کيتا گیا سی۔ انھاں نے اموات د‏‏ی شرح 20–50٪ رکھی تے اندازہ لگیایا کہ 60،000 تو‏ں زیادہ د‏‏ی موت ہوسکدی ا‏‏ے۔ <ref>Silke Spieler (ed.), ''Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1948. Bericht des Bundesarchivs vom 28. Mai 1974. Archivalien und ausgewählte Erlebnisberichte'', Bonn: Kulturstiftung der deutschen Vertriebenen, 1989, p. 40; {{آئی ایس بی این|3-88557-067-X}}; accessed 26 May 2015.{{In lang|de}}</ref> پولینڈ دے مورخ [[:pl:Witold Sienkiewicz (historyk)|وِٹولڈ]] [[:pl:Grzegorz Hryciuk|سِنکیوِکز]] تے [[:pl:Grzegorz Hryciuk|گرِزگورِز ہائِک دا کہنا]] اے کہ : <blockquote> اس دے نتیجے وچ متعدد اموات ہوئیاں ، جس دا درست اعدادوشمار د‏‏ی کمی یا غلطی د‏‏ی وجہ تو‏ں درست تعین نئيں کيتا جاسکدا۔ مخصوص ادوار وچ ، اوہ قید تعداد وچ دسیاں فیصد وچ شامل ہوسکدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں افراد د‏‏ی تعداد 200،000-250،000 جرمنی دے شہری دسی جاندی اے تے دیسی آبادی تے اموات 15،000 تو‏ں 60،000 افراد تک ہوسکدی ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>Witold Sienkiewicz & Grzegorz Hryciuk, ''Wysiedlenia, wypędzenia i ucieczki 1939–1959: atlas ziem Polski: Polacy, Żydzi, Niemcy, Ukraińcy'', Warsaw: Demart, 2008, p. 187, {{In lang|pl}}; ''"Efektem były liczne zgony, których nie można dokładnie określic z powodu brak statystyk lub ich fałszowania. Okresowo mogly one sięgać kilkudziesięciu procent osadzonych. Szacunki mówią o 200–250 tys internowanych Niemców i ludności rodzimej, a czego zginąć moglo od 15 do aż 60tys. osób."''</ref> </blockquote> نوٹ: دیسی آبادی سابق جرمنی دے شہری سن جنہاں نے پولش نسل دا اعلان کيتا۔ <ref>Sakson. Mazurzy – społeczność pogranicza. Wydawnictwo Instytutu Zachodniego. Poznań 1990</ref> مورخین آر ایم ڈگلس نے بعد دے جدید دور وچ سابق جرمن علاقےآں وچ اک افراتفری تے لاقانونیت د‏‏ی حکومت نو‏‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ مقامی آبادی نو‏‏ں مجرم عناصر نے نشانہ بنایا ، جنہاں نے منفعت بخش ذا‏تی فائدے دے لئی جرمنی د‏‏ی جائیداد اُتے قبضہ کرلیا۔ دو لسانی افراد ، جو جنگ دے دوران ووکسلیسٹ اُتے سن ، انہاں نو‏ں پولینڈ دے عہدیداراں نے جرمن قرار دے دتا سی ، جنہاں نے اس دے بعد ذا‏تی مفادات دے لئی انہاں د‏‏ی جائیداد اُتے قبضہ کرلیا۔ <ref>Douglas, R.M., ''Orderly and Humane: The Expulsion of the Germans after the Second World War''. New Haven: [[Yale University Press]], 2012, pp. 275-276</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-2003-0703-500, Rückführung deutscher Kinder aus Polen.jpg|thumb| اگست 1948 وچ ، پولینڈ دے زیر قبضہ مشرقی علاقےآں تو‏ں جلاوطن جرمن بچے مغربی جرمنی پہنچ گئے۔]] جرمنی دے فیڈرل سٹیٹسٹیکل آفس نے اندازہ لگیایا اے کہ سن 1945 دے وسط وچ ، 250،000 جرمن سابقہ مشرقی پروسیا دے شمالی حصے وچ رہے ، جو [[کیلننگراڈ اوبلاست|کلیننگراڈ اوبلاست]] بن گیا۔ انہاں نے ایہ وی تخمینہ لگیایا سی کہ سوویت قبضے وچ زندہ بچ جانے والے اک لکھ تو‏ں زیادہ افراد نو‏‏ں 1947 دے آغاز وچ جرمنی منتقل کيتا گیا سی۔ <ref>''Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50'', Statistisches Bundesamt, Wiesbaden (ed.), Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958, p. 78{{In lang|de}}</ref> یو ایس ایس آر دے ذریعہ جرمن شہریاں نو‏‏ں "ریپریشن لیبر" دے طور اُتے پھڑیا گیا سی۔ 2001 وچ نويں شائع ہونے والے تے اصل گنت‏ی د‏‏ی بنیاد اُتے روسی آرکائیوز دے اعداد و شمار نے 1945 دے اوائل وچ پولینڈ تو‏ں جلاوطن جرمنی وچ شہریاں د‏‏ی تعداد 155،262 اُتے رکھی سی۔ 37٪ (57،586) یو ایس ایس آر وچ فوت ہوگئے۔ مغربی جرمنی دے ریڈ کراس نے 1964 وچ اندازہ لگیایا سی کہ جبری مزدوراں د‏‏ی حیثیت تو‏ں 233،000 جرمن شہریاں نو‏‏ں پولینڈ تو‏ں یو ایس ایس آر بھیج دتا گیا سی تے 45٪ (105،000) ہلاک یا لاپتہ سن ۔ <ref name="Kurt W Page 274">Kurt W. Böhme, ''Gesucht wird – Die dramatische Geschichte des Suchdienstes'', Munich: Süddeutscher Verlag, 1965, p. 274{{In lang|de}}</ref> مغربی جرمنی دے ریڈ کراس نے اس وقت تخمینہ لگیایا سی کہ کالینین گراڈ اوبلاست وچ 110،000 جرمن شہری جبری مشقت دے طور اُتے قید سن ، جتھ‏ے 50،000 ہلاک یا لاپتہ سن ۔ سوویت یونین نے پولینڈ تو‏ں ارمیا کرجوا دے 7،448 پولاں نو‏‏ں جلاوطن کردتا۔ سوویت ریکارڈاں نے اشارہ کيتا کہ 506 قطب قید وچ ہلاک ہوئے۔ ٹوماز کاموسیلا دا کہنا اے کہ 1945 دے اوائل وچ 165،000 جرمناں نو‏‏ں سوویت یونین منتقل کيتا گیا سی۔ <ref>Steffen Prauser and Arfon Rees, [http://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/2599/HEC04-01.pdf;jsessionid=5307FD51D55686867F88759004878F4F?sequence=1 ''The Expulsion of "German" Communities from Eastern Europe at the end of the Second World War''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210621183526/https://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/2599/HEC04-01.pdf;jsessionid=5307FD51D55686867F88759004878F4F?sequence=1 |date=2021-06-21 }}, cadmus.eui.eu, European University Institute, Florence. HEC No. 2004/1, p. 22; accessed 26 May 2015.</ref> جرمنی دے مالیا‏تی دفتر دے اک عہدیدار گارڈ ہارڈ ریچلنگ دے مطابق ، اوڈر نیس دے علاقے تو‏ں 520،000 جرمن شہریاں نو‏‏ں یو ایس ایس آر تے پولینڈ دونے نے جبری مشقت دے لئی داخل کيتا گیا سی۔ اس دا خیال اے کہ 206،000 ہلاک ہوگئے۔ <ref>Reichling, Gerhard. ''Die deutschen Vertriebenen in Zahlen'', part 1, Bonn: 1986 (revised edition 1995), p. 33{{In lang|de}}</ref> زندہ بچ جانے پولستانیاں دے رویے مختلف سن ۔ [[پولینڈ د‏‏ی قوم دے خلاف نازی جرائم|بوہت سارے لوکاں نے]] [[پولینڈ دتی تریخ (1939–45)|نازیاں دے قبضے دے]] دوران ، یہودیاں دے خلاف جرمنی د‏‏ی پالیسیاں تو‏ں سبقت لے ک‏ے ، جرمناں دے ذریعہ [[پولینڈ د‏‏ی قوم دے خلاف نازی جرائم|ظلم و بربریت دا سامنا کرنا پيا]] ۔ جرمنی نے حال ہی وچ جنگ دے دوران منسلک ہونے والے علاقےآں تو‏ں اک ملین تو‏ں زیادہ پولینڈاں نو‏‏ں ملک بدر کردتا سی۔ <ref name="Gibney198">Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 198; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}; {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}}; accessed 26 May 2015.</ref> جرمنی دے خلاف قتل ، مار پیٹ تے عصمت دری سمیت پرت مار تے مختلف جرائم وچ ملوث کچھ پولس۔ دوسری طرف ، متعدد واقعات وچ پولس ، جنہاں وچ کچھ ایداں دے وی شامل سن جنہاں نو‏ں جرمنی نے جنگ دے دوران غلام مزدور بنایا سی ، نے جرمناں د‏‏ی حفاظت کيتی ، مثلا P انہاں نو‏ں پولس دا بھیس بدل ک‏ے۔ ہور ایہ کہ بالائی سیلیسیہ دے علاقے [[اوپولے|اوپول]] (اوپلن) وچ ، پولینڈ د‏‏ی نسل پرستی دے دعوے کرنے والے شہریاں نو‏‏ں باقی رہنے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، حالانکہ کچھ ، سب نئيں ، غیر یقینی قومیت رکھدے نيں یا نسلی جرمناں دے طور اُتے شناخت کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ معاشی مدد تے تعلیم دے سلسلے وچ ، ریاست د‏‏ی سبسڈی دے نال ، 1955 وچ قومی اقلیت د‏‏ی حیثیت تو‏ں انہاں د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں قبول کيتا گیا۔ <ref name="Rocznik">Piotr Madajczyk, Rocznik Polsko-Niemiecki Tom I ''"Mniejszość niemiecka w Polsce w polityce wewnętrznej w Polsce i w RFN oraz w stosunkach między obydwu państwami"'', Warsaw, 1992{{In lang|pl}}</ref> سوویت فوجیاں دا رویہ مبہم سی۔ بوہت سارے مظالم ہوئے ، خاص طور اُتے عصمت دری تے قتل ، تے ہمیشہ پولاں تے جرمناں دے وچکار فرق نئيں کردے سن ، انہاں دے نال یکساں سلوک کردے سن ۔ <ref>Jankowiak, p. 35</ref> جرمن سویلین دے نال وحشیانہ سلوک کردے ہوئے دوسرے سوویتاں نو‏‏ں وی ہراساں کيتا گیا تے انہاں نو‏ں بچانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ <ref>Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 199; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}: "The Poles began driving Germans out of their houses with a brutality that had by then almost become commonplace: People were beaten, shot and raped. Even Soviet soldiers were taken aback, and some protected the German civilians."</ref> رچرڈ اویری نے 1944 تے 1950 دے درمیان لگ بھگ 7.5 ملین جرمناں نو‏‏ں پولینڈ تو‏ں انخلا ، نقل مکانی یا ملک بدر کيتا جانے دا حوالہ دتا۔ <ref>Overy, ibid. as: from East Prussia – 1.4 million to West Germany, 609,000 to East Germany; from West Prussia – 230,000 to West Germany, 61,000 to East Germany; from the former German provinces east of the Oder-Neisse line, encompassing most of Silesia, Pomerania and East Brandenburg – 3.2 million to West Germany, 2 million to East Germany.</ref> ٹامس کاموسیلا نے 1945 تو‏ں 1948 تک بازیاب علاقےآں تو‏ں "جنگلی" تے "قانونی" اخراج دے دوران مجموعی طور اُتے کڈے جانے والے 70 لکھ دے تخمینے دا حوالہ دتا اے ، اس دے علاوہ جنگ تو‏ں پہلے پولینڈ دے علاقےآں تو‏ں 700،000 اضافی مہاجر حاصل کیئے۔ === رومانیہ === 1939 وچ رومانیہ وچ نسلی جرمن آبادی دا تخمینہ 786،000 سی۔ <ref>Gerhard Reichling, ''Die deutschen Vertriebenen in Zahlen'', part 1, Bonn: 1995, p. 17</ref><ref>''Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50'', Statistisches Bundesamt, Wiesbaden (ed.), Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958, p. 46.</ref> 1940 وچ [[بیسارابیہ]] تے [[بوکووینا]] اُتے سوویت یونین دا قبضہ سی ، تے [[نازی - سوویت آبادی د‏‏ی منتقلی|نازی سوویت آبادی د‏‏ی منتقلی دے]] دوران تے جرمناں دے زیر قبضہ علاقے وچ 130،000 د‏‏ی نسلی جرمن آبادی تے رومانیہ تو‏ں 80،000 نو‏‏ں جلاوطن کردتا گیا سی۔ انہاں وچو‏ں 140،000 جرمناں نو‏‏ں جرمنی دے مقبوضہ پولینڈ وچ دوبارہ آباد کيتا گیا۔ 1945 وچ اوہ پولینڈ تو‏ں پرواز تے ملک بدر کرنے وچ پھنس گئے۔ <ref>Gerhard Reichling, ''Die deutschen Vertriebenen in Zahlen'', part 1, Bonn: 1995, p. 23.</ref> رومانیہ وچ نسلی جرمن وچو‏ں بیشتر وچ مقیم [[ٹرانسلوانیا|ٹرانسلوانیہ]] ، شمالی حصہ جس وچو‏ں دوسری جنگ عظیم دے دوران ہنگری نے قبضہ ک‏ر ليا گیا سی. [[دوسری جنگ عظیم وچ ہنگری|جرمنی د‏‏ی حامی حکومت دے]] نال نال آئن انتونسکو د‏‏ی جرمن نواز رومن حکومت نے وی جرمنی نو‏‏ں نازیاں دے زیر اہتمام تنظیماں وچ جرمنی د‏‏ی آبادی دے اندراج د‏‏ی اجازت دی۔ جنگ دے دوران ، 54،000 مرد آبادی نو‏‏ں نازی جرمنی نے اپنے پاس لیا ، جنہاں وچو‏ں بیشتر وافین ایس ایس وچ شامل سن ۔ <ref>''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', 'Das Schicksal der Deutschen in Rumänien', p. 57.</ref> سن 1944 دے وسط وچ تقریبا 100 اک لکھ جرمن پِچھے ہٹتے ہوئے جرمن افواج دے نال رومانیہ تو‏ں فرار ہوگئے۔ <ref>''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', 'Das Schicksal der Deutschen in Rumänien', p. 75.</ref> 1957 د‏‏ی مغربی جرمنی سکیڈر کمیشن د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، 75،000 جرمن شہریاں نو‏‏ں جبری مشقت دے طور اُتے یو ایس ایس آر بھیج دتا گیا تے 15٪ (تقریبا 10،000 10،000) واپس نئيں آئے۔ <ref>''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', vol.&nbsp;III, 'Das Schicksal der Deutschen in Rumänien', pp. 79–80.</ref> روسی دستاویزات دے اعدادوشمار جو اک اصل گنت‏ی اُتے مبنی سن روسیاں وچ سوویت یونین دے ذریعہ رجسٹرڈ نسلی جرمناں د‏‏ی تعداد 421،846 عام شہریاں اُتے رکھی گئی سی ، جنہاں وچو‏ں 67،332 افراد نو‏‏ں مزدوری دے جرم وچ یو ایس ایس آر دے پاس جلاوطن کيتا گیا سی ، تے اس وچ 9٪ (6،260) د‏‏ی موت ہوگئی سی۔ لگ بھگ 400،000 نسلی جرمن جو رومانیہ وچ مقیم سن نو‏‏ں نازی جرمنی دے نال تعاون دا مجرم سمجھیا گیا سی تے انہاں نو‏ں شہری آزادیاں تے املاک تو‏ں محروم کردتا گیا سی۔ بوہت سارے لوک جبری مشقت دے لئی متاثر ہوئے تے انہاں نو‏ں اپنے گھراں تو‏ں رومانیہ دے دوسرے علاقےآں وچ جلاوطن کردتا گیا۔ 1948 وچ ، رومانیہ وچ نسلی جرمناں د‏‏ی بتدریج بحالی دا آغاز ہويا: انھاں ملک بدر نئيں کيتا گیا ، تے کمیونسٹ حکومت نے انہاں نو‏ں ایسا کرنے دا واحد [[مشرقی اتحاد|مشرقی بلاک]] ملک ، اک اقلیت دا درجہ دے دتا۔ <ref>"Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa", ''Das Schicksal der Deutschen in Rumänien'', pp. 81–116{{In lang|de}}</ref> 1958 وچ ، اک آبادیات‏ی تجزیہ د‏‏ی بنیاد اُتے ، مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے اندازہ لگیایا کہ ، 1950 تک ، 253،000 جرمنی یا مغرب وچ جلاوطن کیتے گئے سن ، 400،000 جرمن حالے وی رومانیہ وچ ہی نيں ، 32،000 رومانیہ د‏‏ی آبادی وچ شامل ہوچکے نيں ، تے ایہ کہ 101،000 سن "حل نہ ہونے والے معاملات" جنہاں د‏‏ی وضاحت باقی ا‏‏ے۔ رومانیہ وچ 101،000 "حل طلب معاملات" دا اعداد و شمار 20 لکھ دے نیڑے ہلاک ہونے والے جرمنی دے انخلا وچ شامل نيں جنہاں دا اکثر تاریخی ادب وچ حوالہ دتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="Alfred M Page 152">Alfred M. de Zayas, ''A terrible Revenge'', p. 152</ref> 357،000 جرمن 1977 وچ رومانیہ وچ رہ‏‏ے۔ 1980 د‏‏ی دہائی دے دوران بوہت سارے لوکاں نے رخصت ہونا شروع کيتا ، 1989 وچ صرف 160،000 تو‏ں زیادہ رہ گئے۔ 2002 تک ، رومانیہ وچ نسلی جرمناں د‏‏ی تعداد 60،000 سی۔ <ref name="Wasserstein"/><ref name="Overy">{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/penguinhistorica00rich/page/144|title=The Penguin Historical Atlas of the Third Reich|last=Richard Overy|publisher=Penguin Books (Non-Classics)|year=1996|isbn=0-14-051330-2|edition=1st|page=[https://archive.org/details/penguinhistorica00rich/page/144 144]|author-link=Richard Overy}}</ref> === سوویت یونین تے منسلک علاقے === [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-1985-0531-500, Kurland, Evakuierung aus Windau.jpg|thumb| اکتوبر 1944 ، [[وینتپلس|وینٹ پیلس]] وچ جرمن شہریاں تے فوجیاں دا انخلا ]] [[نازی - سوویت آبادی دا تبادلہ|نازی - سوویت آبادی دے تبادلے دے]] دوران ، بالٹیک ، بیساریبیائی تے نسلی جرمن جو [[مولوتوف – ربنٹروپ معاہدہ|مولوٹوو – ربنبروپ معاہدے]] دے بعد 1939 وچ سوویت کنٹرول وچ آئے سن ، نو‏‏ں [[نازی جرمنی|تیسری ریخ وچ ]] دوبارہ آباد کردتا گیا ، جنہاں وچ ورتگاؤ جداں منسلک علاقےآں نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا سی۔ جرمنی [[آپریشن باربروسا|نے جدو‏ں سوویت یونین اُتے حملہ کيتا]] تے عارضی طور اُتے انہاں علاقےآں اُتے کنٹرول حاصل کرلیا تاں صرف کچھ ہی اپنے سابقہ مکاناں وچ واپس آئے۔ انہاں واپس آنے والےآں نو‏‏ں نازی قابض فوج نے جرمنی د‏‏ی انتظامیہ تے مقامی آبادی دے وچکار روابط قائم کرنے دے لئی ملازمت دتی سی۔ دوبارہ آباد ہونے والے افراد نے اپنے آبادکاری والے علاقے وچ دوسرے جرمناں د‏‏ی قسمت دا تبادلہ کيتا۔ سوویت حکومت دے ذریعہ سوویت یونین [[روس ، یوکرین تے سوویت یونین وچ جرمناں د‏‏ی تریخ|وچ نسلی جرمن اقلیت نو‏‏ں]] سیکیورٹی رسک سمجھیا جاندا سی ، تے انہاں نو‏ں جنگ دے دوران نازی حملہ آوراں دے نال ممکنہ تعاون نو‏‏ں روکنے دے لئی ملک بدر کردتا گیا سی۔ اگست 1941 وچ سوویت حکومت نے نسلی جرمناں نو‏‏ں یورپی سوویت یونین تو‏ں ملک بدر کرنے دا حکم دتا ، 1942 دے اوائل تک ، 1،031،300 جرمناں نو‏‏ں [[وسط ایشیا|وسطی ایشیاء]] تے [[سائبیریا]] وچ "خصوصی بستیاں" وچ بند کردتا گیا سی <ref>Pavel Polian, ''Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR'', Central European University Press, 2003, p. 136; {{آئی ایس بی این|963-9241-68-7}}; accessed 26 May 2015</ref> خصوصی بستیاں وچ زندگی سخت تے سخت سی ، کھانا سی محدود ، تے جلاوطن آبادی سخت قوانین دے تحت چلدی سی۔ خوراک د‏‏ی قلت نے پورے سوویت یونین تے خاص کر خصوصی بستیاں نو‏‏ں دوچار کردتا۔ سوویت محفوظ دستاویزات دے اعدادوشمار دے مطابق ، اکتوبر 1945 تک ، 687،300 جرمن خصوصی بستیاں وچ زندہ رہ‏‏ے۔ <ref>J. Otto Pohl, ''The Stalinist Penal System: A Statistical History of Soviet Repression and Terror, 1930–1953'', McFarland, 1997, p. 71; {{آئی ایس بی این|0-7864-0336-5}}; accessed 26 May 2015.</ref> دوسری جنگ عظیم دے دوران اضافی 316،600 سوویت جرمناں نے مزدوری دے کم دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ باقاعدہ مسلح افواج وچ سوویت جرمناں نو‏‏ں قبول نئيں کيتا گیا سی لیکن اوہ اس د‏ی بجائے نوکری دے مطابق مزدوری کردے سن ۔ مزدور فوج دے اراکین نو‏‏ں ورک بٹالین وچ ترتیب دتا گیا سی جو کیمپ جداں ضابطاں اُتے عمل پیرا سن تے [[گولاگ|گلگ]] راشن وصول کردے سن ۔ 1945 وچ سوویت نژاد جرمناں نو‏‏ں خصوصی بستیاں وچ جلاوطن کردتا گیا جو پہلے جرمنی نے پولینڈ وچ آباد کیتے سن ۔ جنگ دے بعد دے انہاں جلاوطن افراد نے 1949 تک جرمن آبادی نو‏‏ں خصوصی بستیاں وچ ودھیا کر 1،035،701 کردتا۔ <ref>J. Otto Pohl, ''The Stalinist Penal System: A Statistical History of Soviet Repression and Terror, 1930–1953'', McFarland, 1997, p. 80; {{آئی ایس بی این|0-7864-0336-5}}; accessed 26 May 2015</ref> جے اوٹو پوہل دے مطابق ، 65،599 جرمن خصوصی بستیاں وچ ہلاک ہوئے۔ انہاں دا خیال اے کہ اضافی 176،352 افراد دے لئی بے حساب “شاید مزدور فوج وچ ہی دم توڑ گیا”۔ <ref>J. Otto Pohl, ''Ethnic Cleansing in the Ussr, 1937–1949'', Greenwood Press, 1999, p. 54; {{آئی ایس بی این|0-313-30921-3}}; accessed 26 May 2015.</ref> اسٹالن دے ماتحت ، سوویت جرمن سخت نگرانی وچ خصوصی بستیاں تک محدود رہے ، 1955 وچ انہاں د‏‏ی بحالی ہوئی لیکن انہاں نو‏ں یورپی یو ایس ایس آر وچ واپس جانے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ <ref>Pavel Polian, ''Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR'', Central European University Press, 2003, pp. 201–210; {{آئی ایس بی این|963-9241-68-7}}; accessed 26 May 2015</ref> جنگ دے دوران جلاوطنی تے جبری مشقت دے باوجود سوویت جرمنی د‏‏ی آبادی وچ اضافہ ہويا۔ 1939 د‏‏ی سوویت مردم شماری وچ جرمنی د‏‏ی آبادی 1.427 ملین سی۔ 1959 تک ایہ ودھ ک‏ے 1.619 ملین ہوگئی سی۔ <ref>Pavel Polian, ''Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR'', Central European University Press, 2003, p. 194; {{آئی ایس بی این|963-9241-68-7}}; accessed 26 May 2015</ref> مغربی جرمنی دے محقق گیرہارڈ ریچلنگ دے حساب کتاب سوویت آرکائیوز دے اعداد و شمار تو‏ں اتفاق نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ ریچلنگ دے مطابق ، جنگ دے دوران مجموعی طور اُتے 980،000 سوویت نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کيتا گیا سی۔ اس دا تخمینہ اے کہ 310،000 جبری مشقت وچ ہلاک ہوئے۔ <ref name="Gerhard Reichling pp. 21-36">Gerhard Reichling, ''Die deutschen Vertriebenen in Zahlen'', part 1, Bonn: 1995, pp. 21–36; {{آئی ایس بی این|3-88557-065-3}}.{{In lang|de}}</ref> سن 1941 وچ سوویت یونین اُتے حملے دے ابتدائی مہینےآں دے دوران ، جرمناں نے سوویت یونین دے مغربی علاقےآں اُتے قبضہ کيتا جس وچ جرمن بستیاں سن۔ جنگ دے دوران سوویت یونین دے مجموعی طور اُتے 370،000 نسلی جرمناں نو‏‏ں جرمنی نے پولینڈ جلاوطن کيتا۔ 1945 وچ سوویت باشندےآں نے انہاں وچو‏ں 280،000 افراد نو‏‏ں سوویت دے زیر قبضہ علاقے وچ تلاش کيتا تے انہاں نو‏ں یو ایس ایس آر نو‏‏ں واپس کردتا۔ جنگ دے بعد جرمنی وچ 90،000 مہاجرین بن گئے۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-W0402-500, Flüchtlingstreck in Richtung Deutschland.jpg|کھبے|thumb| ہنگری ، جولائ‏ی 1944 وچ دوسری جنگ عظیم دے دوران [[بحیرہ اسودی جرمن|بحیرہ اسودی جرمنی دا]] پناہ گزین ٹریک ]] وہ نسلی جرمن جو سن 1941 وچ نازی جرمنی دے زیر قبضہ سوویت یونین د‏‏ی 1939 د‏‏ی سرحداں وچ رہے ، 1943 تک اوہ اوتھ‏ے موجود سن ، جدو‏ں ریڈ آرمی نے سوویت دا علاقہ آزاد کرا لیا تے وہرمچت مغرب د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئے۔ <ref>Conseil de l'Europe Assemblée parlementaire Session Strasbourg (Council of the European Union in Straßburg), Documents, Document 7172: Report on the situation of the German ethnic minority in the former Soviet Union, Council of Europe, 1995, p. 7</ref> جنوری 1943 تو‏ں ، انہاں نسلی جرمناں وچو‏ں بیشتر وارتھیگاؤ یا سلیسیا چلے گئے ، جتھ‏ے اوہ آباد سن ۔ <ref name="ceu8">Conseil de l'Europe Assemblée parlementaire Session Strasbourg (Council of the European Union in Straßburg), Documents, Document 7172: Report on the situation of the German ethnic minority in the former Soviet Union, Council of Europe, 1995, p. 8; {{آئی ایس بی این|92-871-2725-5}} [https://www.google.com/books?id=9dnIhF-zZpcC Google.de]</ref> 1944 دے آخر تک 250،000 تو‏ں 320،000 دے درمیان نازی جرمنی پہنچیا سی۔ <ref name="heinemann469470">Isabel Heinemann, ''"Rasse, Siedlung, deutsches Blut": das Rasse- und Siedlungshauptamt der SS und die rassenpolitische Neuordnung Europas'', 2nd edition, Göttingen: Wallstein, 2003, p. 469; {{آئی ایس بی این|3-89244-623-7}}; accessed 26 May 2015.{{In lang|de}}<br /><br />Heinemann posits that 250,000 is the number given by primary sources, but dismisses as too high the 320,000 estimate given by Ingeborg Fleischmann, ''Die Deutschen'', pp. 284–286.</ref> انہاں د‏‏ی آمد اُتے ، انہاں نو‏ں کیمپاں وچ رکھیا گیا تے نازی حکا‏م نے انہاں د‏‏ی 'نسلی تشخیص' کروائی ، جنہاں نے منسلک صوبےآں وچ 'نسلی اعتبار تو‏ں قیمتی' سمجھ‏‏ے جانے والے افراد نو‏‏ں کھیتاں دے کارکناں دے طور اُتے منتشر کردتا ، جدو‏ں کہ انہاں لوکاں نو‏‏ں "قابل اعتراض نسلی قدر" سمجھیا جاندا سی جرمنی وچ کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ ریڈ آرمی نے 1945 دے اوائل وچ انہاں علاقےآں اُتے قبضہ کرلیا سی ، تے حالے تک 200،000 سوویت جرمناں نو‏‏ں نازی حکا‏م نے انخلا نئيں کيتا سی ، جو ہن وی انہاں د‏‏ی 'نسلی تشخیص' دے نال قابض سن ۔ انہاں نو‏ں یو ایس ایس آر نے سوویت شہری سمجھیا تے سوویت یونین وچ کیمپاں تے خصوصی بستیاں وچ وطن واپس آیا۔ جنگ دے بعد خود نو‏‏ں سوویت قبضے دے زون وچ پائے جانے والے 70،000 تو‏ں 80،000 افراد نو‏‏ں وی ، مغربی اتحادیاں دے نال معاہدے د‏‏ی بنیاد اُتے ، یو ایس ایس آر نو‏‏ں واپس کردتا گیا۔ انہاں د‏‏ی گرفتاری تے آمدورفت دے دوران اموات د‏‏ی تعداد دا تخمینہ 15٪ تو‏ں 30٪ لگیایا گیا سی ، تے بوہت سارے خانداناں نو‏‏ں جلاوطن کردتا گیا سی۔ جنگ دے بعد سوویت یونین وچ خصوصی "جرمن بستیاں" نو‏‏ں داخلی امور دے کمشنر نے کنٹرول کيتا سی ، تے باشندےآں نو‏‏ں 1955 دے آخر تک جبری مشقت کرنی پئی۔ انہاں نو‏ں خصوصی بستیاں تو‏ں 13 ستمبر 1955 دے عام معافی دے فرمان دے ذریعہ رہیا کيتا گیا ، تے نازی تعاون الزام نو‏‏ں 23 اگست 1964 دے اک فرمان دے ذریعہ منسوخ کردتا گیا۔ <ref name="ceu10">[https://www.google.com/books?id=9dnIhF-zZpcC Conseil de l'Europe Assemblée parlementaire Session Strasbourg (Council of the European Union in Straßburg), Documents, Document 7172: Report on the situation of the German ethnic minority in the former Soviet Union], Council of Europe, 1995, p. 10; {{آئی ایس بی این|92-871-2725-5}}.{{In lang|fr}}</ref> انہاں نو‏ں اپنے سابقہ گھراں نو‏‏ں واپس جانے د‏‏ی اجازت نئيں سی تے اوہ یو ایس ایس آر دے مشرقی علاقےآں وچ ہی رہے ، فیر وی کسی فرد د‏‏ی سابقہ پراپرٹی نو‏‏ں بحال نئيں کيتا گیا۔ سن 1980 د‏‏ی دہائی تو‏ں سوویت تے روسی حکومتاں نے نسلی جرمناں نو‏‏ں جرمنی ہجرت کرنے د‏‏ی اجازت دتی ا‏‏ے۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1979-084-05, Ostpreußen, Flüchtlingstreck.jpg|سجے|thumb| پناہ گزین ٹریک ، کرونین لگون ، شمالی ایسٹ پروشیا ، مارچ 1945]] شمال مشرقی پروسیا وچ [[کونگسبرگ|کنیگس برگ]] (نام [[کیلننگراڈ|بدلنے والے کالیننگراڈ]] ) تے میمل ( [[کلائپیدا|کلیپيا]] ) دے آس پاس ملحق علاقے میمل دے حوالے تو‏ں مختلف صورتحال پیدا ہوئی۔ مشرقی پرشیا دے کنیگس برگ دا علاقہ سوویت یونین دے ذریعہ منسلک ہوگیا سی ، تے ایہ [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ|روسی سوویت جمہوریہ دا ناں و نشان بن گیا سی]] ۔ میمل [[لیتھوینیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|لتھوانیائی سوویت جمہوریہ]] وچ ضم ہوگیا سی۔ آپریشن ہنیبل دے دوران بوہت سارے جرمناں نو‏‏ں مشرقی پرشیا تے میمل دے علاقے تو‏ں نازی حکا‏م نے کڈیا یا ریڈ آرمی دے نیڑے آندے ہی گھبراہٹ وچ فرار ہوگئے۔ باقی جرمناں نو‏‏ں جبری مشقت دے لئی شامل کيتا گیا سی۔ اس علاقہ وچ نسلی روسی تے فوجی عملے دے اہل خانہ آباد سن ۔ جون 1946 وچ ، 114،070 جرمن تے 41،029 سوویت شہری [[کیلننگراڈ اوبلاست]] وچ رہائش پذیر رجسٹرڈ ہوئے ، غیر رجسٹرڈ جرمناں د‏‏ی نامعلوم تعداد نو‏‏ں نظرانداز کيتا گیا۔ جون 1945 تے 1947 دے درمیان ، تقریبا half نصف ملین جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا۔ 24 اگست تے 26 اکتوبر 1948 دے درمیان ، کل 42،094 جرمناں دے نال 21 ٹرانسپورٹ سوویت پیشہ دے زون دے لئی کلیننگریڈ اوبلاست تو‏ں روانہ ہوگئے۔ آخری باقی جرمناں نو‏‏ں نومبر 1949 <ref name="Wasserstein">Bernard Wasserstein, [https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/refugees_02.shtml ''European Refugee Movements After World War Two''], bbc.co.uk; accessed 6 December 2014.</ref> (1،401 افراد) تے جنوری 1950 (7) دے درمیان کڈ دتا گیا سی۔ <ref>Andreas Kossert, ''Damals in Ostpreussen'', Munich: 2008, pp. 179–183; {{آئی ایس بی این|978-3-421-04366-5}}.</ref> " بھیڑیا بچےآں " کہلانے والے ہزاراں جرمن بچے ، سخت سردی دے دوران بغیر کھائے کھڑے یتیم تے بے ہوش ہوگئے یا اپنے والدین دے نال مر گئے۔ 1945–47 دے درمیان ، تقریبا 600،000 سوویت شہریاں نے اوبلاست آباد کرلئی- === یوگوسلاویہ === دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، تقریبا 500،000 جرمن بولنے والے لوک (جنہاں وچ زیادہ تر [[ڈینیوب سویبینس|ڈینیوب سوابیئن]] ) یوگوسلاویہ وچ رہندے سن ۔ <ref name="Wasserstein"/><ref>Bundesministerium für Vertriebene (ed.), "Das Schicksal der Deutschen in Jugoslawien", in: ''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa''; vol 5, 1961.{{In lang|de}}</ref> زیادہ تر جنگ دے دوران فرار ہوئے یا 1950 دے بعد ہجرت کرگئے ، " بے گھر افراد " ایکٹ (1948) د‏‏ی بدولت۔ کچھ امریکا ہجرت کرنے دے قابل سن ۔ دوسری جنگ عظیم دے آخری مہینےآں دے دوران ، نسلی جرمناں د‏‏ی اکثریت پِچھے ہٹنے والی نازی افواج دے نال یوگوسلاویہ تو‏ں فرار ہوگئی۔ <ref>Bundesministerium für Vertriebene (ed.), "Das Schicksal der Deutschen in Jugoslawien", in: ''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa''; vol. 5 (1961)</ref> آزادی دے بعد ، یوگوسلاف پارٹینز نے [[نازی جرمنی|نازی جرمنی دے]] جنگی وقت دے مظالم دا نسلی جرمناں تو‏ں بدلہ لیا ، جس وچ بوہت سارے نسلی جرمناں نے حصہ لیا سی ، خاص طور اُتے [[سربیا|سربیا دے]] علاقے [[بانات|بنات]] وچ ۔ یوگوسلاویہ وچ بقیہ تقریبا 200 200،000 نسلی جرمناں نو‏‏ں ظلم و ستم دا سامنا کرنا پيا تے انھاں ذا‏تی تے معاشی نقصانات دا سامنا کرنا پيا۔ جرمن آبادی دے وقت ہونے والے مظالم دا بدلہ لینے دے ل local مقامی آبادی تے حامیاں نے لگ بھگ 7000 نو‏‏ں ہلاک کيتا۔ <ref name="Wasserstein"/> 1945–48 دے دوران نسلی جرمن مزدور کیمپاں وچ رکھے گئے سن جتھ‏ے نیڑے 50،000 ہلاک ہوگئے سن ۔ زندہ بچ جانے والے افراد نو‏‏ں 1948 دے بعد جرمنی ہجرت کرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ مغربی جرمنی دے اعدادوشمار دے مطابق سن 1944 دے آخر وچ روس نے 27،000 تو‏ں 30،000 نسلی جرمناں نو‏‏ں منتقل کيتا ، جنہاں وچ اکثریت 18 تو‏ں 35 سال د‏‏ی عمر دیاں عورتاں سی ، جبری مشقت دے لئی یوکرین تے [[ڈانباس|ڈونباس]] منتقل ہوگئی۔ تقریبا 20٪ (5،683) افراد دے لاپتہ یا لاپتہ ہونے د‏‏ی اطلاع ملی ا‏‏ے۔ <ref name="Wasserstein"/><ref>Bundesministerium für Vertriebene (ed.), "Das Schicksal der Deutschen in Jugoslawien", ''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa''; vol. 5 (1961){{In lang|de}}</ref> 2001 وچ شائع ہونے والے روسی دستاویزات دے اعدادوشمار نے ، اک اصل گنت‏ی د‏‏ی بنیاد اُتے ، 1945 دے اوائل وچ یوگوسلاویہ تو‏ں جلاوطن جرمنی وچ جلاوطن جرمنی د‏‏ی تعداد 12،579 اُتے رکھی ، جتھ‏ے 16٪ (1،994) د‏‏ی موت ہوگئی۔ <ref>Pavel Polian, ''Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR'', Central European University Press, 2003, pp. 268–294; {{آئی ایس بی این|963-9241-68-7}}; accessed 26 May 2015.</ref> مارچ 1945 دے بعد ، اک دوسرا مرحلہ شروع ہويا جس وچ نسلی جرمناں نو‏‏ں گاکووا تے کروئلجے جداں دیہات وچ شامل کرلیا گیا جو مزدور کیمپاں وچ تبدیل ہوگئے۔ تمام فرنیچر نو‏‏ں ہٹا دتا گیا ، فرش اُتے تنکے رکھے گئے ، تے بے گھر افراد نو‏‏ں کم تو‏ں کم کھانا تے بے روزگاری ، علاج نہ ہونے والی بیماری دے نال ، فوجی محافظ دے تحت جانوراں د‏‏ی طرح رکھیا گیا۔ اہل خانہ ناجائز خواتین ، بوڑھاں تے بچےآں تے جو مزدوری دے لئی موزاں سن انہاں وچ تقسیم ہوگئے سن ۔ مجموعی طور اُتے 166،970 نسلی جرمناں نو‏‏ں نظربند کردتا گیا ، تے 48،447 (29٪) ہلاک ہوگئے۔ <ref name="Jugoslawien, Sindelfingen 1995">''Leidensweg der Deutschen im kommunistischen Jugoslawien'', authored by Arbeitskreis Dokumentation im Bundesverband der Landsmannschaft der Donauschwaben aus Jugoslawien, Sindelfingen, and by Donauschwäbische Kulturstiftung, Munich: Die Stiftung, 1991–1995, vol. 4, pp. 1018–1019.{{In lang|de}}</ref> مارچ 1948 وچ کیمپ دا نظام بند کردتا گیا سی۔ [[سلووینیا|سلووینیا وچ ]] ، دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے جرمنی د‏‏ی نسلی آبادی سلووینیائی اسٹیریا وچ مرکوز سی ، زیادہ واضح طور اُتے [[ماریبور]] ، [[تسیلئی|سیلجی]] ، تے کچھ دوسرے چھوٹے شہراں (جداں پٹج تے درووگراڈ ) وچ ، تے [[آسٹریا|آسٹریا دے]] [[آپاچے|آپی دے]] آس پاس دے سرحدی پینڈو علاقےآں وچ ۔سلووینیا وچ دوسری سب تو‏ں وڈی نسلی جرمن کمیونٹی ، جوجوججنا دے جنوب وچ ، لوئر کارنیولا وچ کویویجے دے آس پاس د‏ی پینڈو گوتسکی کاؤنٹی سی۔ نسلی جرمناں د‏‏ی چھوٹی سی تعداد لیوبلجانہ تے پریکمورجی خطے دے کچھ مغربی دیہات وچ وی مقیم سی ۔ 1931 وچ ، سلووینیا وچ نسلی جرمناں د‏‏ی کل تعداد 28،000 دے لگ بھگ تھی: انہاں وچو‏ں نصف اسٹیریا تے پریکمورجی وچ رہندے سن ، جدو‏ں کہ باقی ادھے گوٹشی کاؤنٹی تے جزبجانہ وچ رہندے سن ۔ اپریل 1941 وچ ، جنوبی سلووینیا اُتے اطالوی فوج دا قبضہ سی۔ 1942 دے اوائل تک ، نويں جرمن حکا‏م دے ذریعہ ، گوٹشی / کویجے نال تعلق رکھنے والے نسلی جرمناں نو‏‏ں زبردستی جرمن مقبوضہ اسٹیریا وچ منتقل کردتا گیا۔ زیادہ تر پوساجے خطے وچ (جتھ‏ے [[بریژیتسے|برییاس]] تے [[لیتیا|لٹیزا دے]] شہراں دے درمیان [[ساوا]] دریا دے کنارے واقع اے ) دوبارہ آباد کيتا گیا ، جتھ‏ے تو‏ں 50،000 دے نیڑے سلوویناں نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا سی۔ گوٹشی جرمن عام طور اُتے اپنے تاریخی آبائی علاقے تو‏ں جبری طور اُتے منتقلی تو‏ں نالاں سن ۔ اس د‏ی اک وجہ ایہ سی کہ انہاں دے آبادکاری دے نويں علاقے د‏‏ی زرعی قیمت گوٹسچی دے علاقے تو‏ں بوہت گھٹ سمجھی جاندی سی۔ چونکہ یوگوسلاو پارٹیزن تو‏ں پہلے جرمن افواج پِچھے ہٹ گئياں ، بیشتر نسلی جرمن انتقامی کارروائیاں دے خوف تو‏ں انہاں دے نال فرار ہوگئے۔ مئی 1945 تک ، صرف کچھ جرمن ہی رہ گئے ، زیادہ تر [[سٹیریا|اسٹائیرین]] قصبےآں ماریبور تے سیلجی وچ ۔ لبریشن فرنٹ آف سلووینیائی عوام نے مئی 1945 وچ اس علاقے وچ مکمل کنٹرول حاصل کرنے دے بعد بقیہ حصے نو‏‏ں بے دخل کردتا۔ یوگوسلااں نے اسٹینٹل تے تہارجے وچ انٹرنمنٹ کیمپ لگیائے ۔ 21 نومبر 1944 نو‏‏ں یوگوسلاویہ د‏‏ی عوامی آزادی دے لئی فاشسٹ مخالف کونسل پریذیڈنسی دے ذریعہ 21 نومبر 1944 نو‏‏ں "حکومت نے ملکیت وچ غیرقانونی املاک د‏‏ی منتقلی ، غیر حاضر لوکاں د‏‏ی جائیداد تو‏ں متعلق ریاستی انتظامیہ کے" فیصلے تے انہاں د‏‏ی ملکیت نو‏‏ں قومی شکل دے دتا ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=http://www.hic.hr/books/seeurope/016e-geiger.htm|title=An International Symposium – SOUTHEASTERN EUROPE 1918–1995|publisher=Croatian Heritage Foundation & Croatian Information Centre|year=1996|isbn=953-6525-05-4|editor-last=Aleksander Ravlic|access-date=2020-09-30|archive-date=2009-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090830181956/http://www.hic.hr/books/seeurope/016e-geiger.htm|dead-url=yes}}</ref> مارچ 1945 دے بعد نسلی جرمناں نو‏‏ں ناں نہاد "پنڈ دے کیمپ" وچ رکھیا گیا۔ کم کرنے دے قابل افراد تے جو نئيں سن انہاں دے لئی وکھ وکھ کیمپ موجود سن ۔ بعد دے کیمپاں وچ ، بنیادی طور اُتے بچےآں تے بوڑھاں اُتے مشتمل ، اموات د‏‏ی شرح تقریبا 50 50٪ سی۔ تب 14 سال تو‏ں کم عمر بچےآں نو‏‏ں سرکاری گھراں وچ رکھیا گیا سی ، جتھ‏ے حالات بہتر سن ، حالانکہ جرمن بولی اُتے پابندی عائد سی۔ انہاں بچےآں نو‏‏ں بعد وچ یوگوسلاو خانداناں نو‏‏ں دتا گیا ، تے 1950 د‏‏ی دہائی وچ اپنے جرمن بچےآں نو‏‏ں دوبارہ دعویٰ کرنے دے خواہاں تمام جرمن والدین کامیاب نئيں ہوئے۔ مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت دے 1958 دے اعداد و شمار نے 135،800 شہریاں د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی اطلاع دی۔ <ref>''Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50'', Statistisches Bundesamt, Wiesbaden (ed.), Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958, p. 46{{In lang|de}}</ref> یوگوسلاویہ دے نسلی جرمناں نے اک اصل گنت‏ی د‏‏ی بنیاد اُتے شائع کردہ اک حالیہ مطالعے وچ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد کم ہوک‏ے 58،000 دے نیڑے رہ گئی ا‏‏ے۔ کیمپاں وچ مجموعی طور اُتے 48،447 افراد ہلاک ہوگئے سن ۔ 7،199 افراد نو‏‏ں گولیاں دا نشانہ بنایا گیا ، تے سوویت مزدور کیمپاں وچ 1،994 ہلاک ہوگئے۔ ایہ جرمن ہن وی یوگوسلاو دے شہریاں نو‏‏ں صنعت یا فوج وچ ملازمت سمجھدے سن ، لیکن اوہ خود نو‏‏ں تن مہینےآں د‏‏ی تنخواہ دے برابر یوگوسلاو د‏‏ی شہریت تو‏ں مفت خرید سکدے ني‏‏‏‏ں۔ 1950 تک ، یوگوسلاویا نال تعلق رکھنے والے 150،000 جرمناں نو‏‏ں جرمنی وچ "ملک بدر" ، آسٹریا وچ ہور ڈیڑھ لکھ ، ریاستہائے متحدہ وچ 10،000 ، تے فرانس وچ 3،000 طبقے د‏‏ی درجہ بندی کيتی گئی۔ مغربی جرمنی دے اعداد و شمار دے مطابق 1950 وچ یوگوسلاویہ وچ 82،000 نسلی جرمن ہی رہ‏‏ے۔ <ref name="Overy"/> 1950 دے بعد ، سب تو‏ں زیادہ جرمنی ہجرت کر گئے یا مقامی آبادی وچ شامل ہوئے گئے۔ <ref name="Gerhard Reichling pp. 21-36">Gerhard Reichling, ''Die deutschen Vertriebenen in Zahlen'', part 1, Bonn: 1995, pp. 21–36; {{آئی ایس بی این|3-88557-065-3}}.{{In lang|de}}</ref> === کیہل ، جرمنی === اسٹالس [[اسٹراس برک|برگ دے]] مقابل [[دریائے رائن|رائن دے]] مشرقی کنارے اُتے کیہل (12،000 افراد) د‏‏ی آبادی 23 نومبر 1944 [[فرانس د‏‏ی آزادی|کو فرانس د‏‏ی آزادی دے]] راستے وچ فرار ہوگئی تے انہاں نو‏ں اوتھ‏ے تو‏ں کڈ لیا گیا۔ مارچ 1945 وچ فرانسیسی فوج نے اس شہر اُتے قبضہ کيتا تے 1953 تک اوتھ‏ے دے باشندےآں نو‏‏ں واپس جانے تو‏ں روک دتا۔ <ref name="BO">{{حوالہ ویب|title=Flucht im Granatenhagel|publisher=Mittelbadische Presse|date=23 November 2004|url=http://archiv.baden-online.de/news/images/news_lokales/artikel_serien/pdf/61.pdf|accessdate=30 April 2013|format=pdf|language=de|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530041239/http://archiv.baden-online.de/news/images/news_lokales/artikel_serien/pdf/61.pdf|archivedate=30 May 2013}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://mygoddess.de/files/Veroeffentlichungen/SonderfallKehl.pdf|title=Sonderfall Kehl|accessdate=2013-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050302094145/http://mygoddess.de/files/Veroeffentlichungen/SonderfallKehl.pdf|archivedate=2 March 2005}}</ref> === لاطینی امریکا === نازی پنجويں کالم دے خوف تو‏ں ، 1941 تے 1945 دے درمیان امریکی حکومت نے 15 [[لاطینی امریکا|لاطینی امریکی]] ملکاں دے 4،058 جرمن شہریاں نو‏‏ں ٹیکساس تے لوزیانا دے انٹرنمنٹ کیمپاں وچ بے دخل کرنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ اس دے بعد د‏‏ی چھان بین وچ دکھایا گیا کہ متعدد مداخلتاں بے ضرر نيں ، تے انہاں وچو‏ں تن چوتھائی حصہ جنگ دے دوران امریکا دے شہریاں دے بدلے جرمنی واپس پرت گیا سی ، جدو‏ں کہ بقیہ افراد لاطینی امریکا وچ اپنے گھراں نو‏‏ں پرت گئے سن ۔ <ref name="Adam182">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=8uxfTF4Lm-kC&printsec=frontcover#v=onepage&q=4%2C058&f=false|title=Transatlantic relations series. Germany and the Americas: Culture, Politics, and History: a Multidisciplinary Encyclopedia|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=1-85109-628-0|editor-last=Adam|editor-first=Thomas|volume=Volume II|pages=181–182}}</ref> === فلسطین === دوسری جنگ عظیم دے آغاز اُتے ، جرمن شہریت رکھنے والے نوآبادیات نو‏‏ں انگریزاں نے گھیر لیا تے اطالوی تے ہنگری دے دشمن غیر ملکیو‏ں دے نال مل ک‏ے والڈہیم تے گیلیل دے بیت المقدس وچ قید خانہ بھیجے۔ 661 ٹیمپلرز نو‏‏ں 31 جولائ‏ی 1194 نو‏‏ں مصر دے راستے آسٹریلیا جلاوطن کيتا گیا ، تے اوہ 345 فلسطین وچ روانہ ہوئے۔ آسٹریلیا دے شہر تتورا ، وٹوریہ وچ 1946–– تک انٹرنمنٹ جاری رہی۔ 1962 وچ ریاست اسرائیل نے جائیداد دے مالکان نو‏‏ں معاوضے وچ 54 ملین ڈوئچ مارکس ادا کیتے جنہاں دے اثاثےآں نو‏‏ں قومی قرار دتا گیا سی۔ == انسانی نقصانات == سوویت یونین وچ جرمناں د‏‏ی جبری مشقت کرنے سمیت ، پرواز تے ملک بدر کرنے وچ جرمن شہریاں د‏‏ی کل اموات دا تخمینہ 500،000 تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ 30 لکھ افراد تک ا‏‏ے۔ <ref name="Rüdiger Overmans 1994">Rüdiger Overmans, "Personelle Verluste der deutschen Bevölkerung durch Flucht und Vertreibung". A parallel Polish-language summary translation was also included. This paper was a presentation at an academic conference in [[وارسا]] in 1994: ''Dzieje Najnowsze Rocznik, XXI''.</ref> اگرچہ 1960 د‏‏ی دہائی تو‏ں جرمنی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں پرواز تے اخراج تو‏ں ہونے والی ہلاکتاں دا تخمینہ 20 لکھ اے ، اس تو‏ں پہلے مغربی جرمنی دے سابقہ مطالعے دے 1987–89 وچ شائع ہونے والے کچھ مؤرخین نو‏‏ں اس نتیجے اُتے پہنچیا سی کہ اصل تعداد اس تو‏ں کدرے کم سی۔ 500،000 تو‏ں 600،000 د‏‏ی حد وچ . انگریزی بولی دے ذرائع نے 1960 د‏‏ی دہائی تو‏ں مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت دے اعداد و شمار د‏‏ی بنیاد اُتے ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 2 تو‏ں 30 لکھ دسی ا‏‏ے۔ <ref name="hawaii.edu">R.J. Rummel.[http://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP7.HTM ''Statistics of Democide: Genocide and Mass Murder since 1900''] (1,863,000 in post war expulsions and an additional 1.0 million in wartime flight)</ref><ref name="Charles S Maier page 75">Charles S. Maier, ''The Unmasterable Past: History, Holocaust, and German National Identity'', Harvard University (1988); {{آئی ایس بی این|0-674-92975-6}}, pp. 75- (2,000,000)</ref><ref name="H.W. Schoenberg 1945, page 33">H.W. Schoenberg, ''Germans from the East: A Study of their migration, resettlement and subsequent group history, since 1945'', Springer, London, Ltd. (1970); {{آئی ایس بی این|90-247-5044-X}}, pp. 33- (2,225,000)</ref><ref>Hermann Kinder, Werner Hilgemann & Ernest A. Menze, ''Anchor Atlas of World History, vol. 2'': 1978– (3,000,000)</ref><ref name="ReferenceB">''Encyclopædia Britannica'': 1992– (2,384,000)</ref><ref>Kurt Glaser & Stephan Possony, ''Victims of Politics'' (1979) – (2,111,000)</ref><ref>Sir [[John Keegan]], ''The Second World War'', 1989 – (3.1 million including 1.0 million during wartime flight)</ref><ref name="German p. 4">Steffen Prauser and Arfon Rees, ''The Expulsion of German Communities from Eastern Europe at the end of the Second World War'', European University Institute, Florence. HEC No. 2004/1. pp. 4- (2,000,000)</ref> === مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت دا ہلاکتاں د‏‏ی تعداد دا اندازہ === * 1950 وچ مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے 30 لکھ لاپتہ افراد (ابتدائی جرمنی وچ 1.5 ملین تے مشرقی یورپ وچ 1.5 ملین) افراد دا ابتدائی تخمینہ لگیایا سی جس د‏‏ی تقدیر نو‏‏ں واضح کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref>''Wirtschaft und Statistik'' April 1950</ref> انہاں اعدادوشمار نو‏‏ں شماریات بنڈسمٹ دے 1958 دے مطالعے د‏‏ی اشاعت نے مسترد کردتا ۔ * 1953 وچ ، مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے جرمنی دے گرجا گھراں دے سوشین ڈینسٹ (تلاشی سروس) دے ذریعہ اک سروے دا حکم دتا گیا سی تاکہ اخراجات دے علاقے وچ 16.2 ملین افراد د‏‏ی قسمت دا پتہ لگیایا جاسک‏‏ے۔ ایہ سروے 1964 وچ مکمل ہويا سی لیکن 1987 تک ایہ کم خفیہ رہیا۔ سرچ سروس 473،013 شہری ہلاکتاں د‏‏ی تصدیق کرنے وچ کامیاب رہی۔ انہاں افراد دے اضافی 1،905،991 معاملات سن جنہاں د‏‏ی تقدیر دا تعین نئيں کيتا جاسکیا۔ <ref>Pistohlkors, Gert : Informationen zur Klärung der Schicksale von Flüchtlingen aus den. Vertreibungsgebieten östlich von Oder und Neiße. Published in Schulze, Rainer, Flüchtlinge und Vertriebene in der westdeutschen Nachkriegsgeschichte : Bilanzierung der Forschung und Perspektiven für die künftige Forschungsarbeit Hildesheim : A. Lax, 1987 pages 65-66</ref> * 1954 تو‏ں 1961 تک سائیڈر کمیشن نے پرواز تے اخراج تو‏ں متعلق پنج رپورٹاں جاری ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اس کمیشن دے سربراہ تھیوڈور سائیڈر بحیثیت سابقہ نازی پارٹی دے بحیثیت رکن سن جو مشرقی یورپ نو‏‏ں نوآبادیات بنانے دے لئی نازی جنرل پلن اوسٹ د‏‏ی تیاری وچ شامل سن ۔ کمیشن نے تخمینہ لگیایا اے کہ اودر نیسی لائن دے مشرق وچ 2 لکھ مشرق سمیت تقریبا 2. 23 لکھ شہریاں د‏‏ی ہلاکتاں د‏‏ی تعداد ا‏‏ے۔ <ref>''Dokumentation der Vertreibung der Deutschen aus Ost-Mitteleuropa'', Bonn 1954–1961 Vol 1-5</ref> * 1958 وچ مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت دے شماریات بنڈسمٹ ، ڈیو ڈوئشین ورٹریئبنگسورلوسٹ (جرمنی تو‏ں اخراج د‏‏ی ہلاکتاں) دے مطالعے د‏‏ی اشاعت دے بعد سائیڈر کمیشن دے اعدادوشمار نو‏‏ں مسترد کردتا گیا۔ اس رپورٹ دے مصنفاں وچ نازی پارٹی دے سابق ممبران ، [[:de:Wilfried Krallert|ڈی: ولفریڈ کرلرٹ]] ، والٹر [[:de:Wilfried Krallert|کوہن]] تے [[:de:Alfred Bohmann|ڈی: الفریڈ بوہمن]] شامل سن ۔ شماریات بنڈسمٹ نے 2،225،000 (پیشگی جرمنی وچ 1.339 ملین تے مشرقی یورپ وچ 886،000) نقصان اٹھایا۔ <ref>Die deutschen Vertreibungsverluste. Bevölkerungsbilanzen für die deutschen Vertreibungsgebiete 1939/50.Herausgeber: Statistisches Bundesamt – Wiesbaden. - Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1958 pages 38 and 45/46</ref> 1961 وچ مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے قدرے نظر ثانی شدہ اعدادوشمار شائع کیتے جنہاں تو‏ں 2،111،000 (پہلے از جرمنی وچ 1،225،000 تے مشرقی یورپ وچ 886،000) نقصان ہويا۔ <ref>The Statistisches Jahrbuch für die Bundesrepublik Deutschland 1960, Page 78</ref> * 1969 وچ ، وفاقی مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت نے جرمن فیڈرل آرکائیوز دے ذریعہ ہور تحقیق دا حکم دتا ، جو سن 1974 وچ ختم ہويا تے 1989 تک اسنو‏ں خفیہ رکھیا گیا۔ اس تحقیق وچ جان بجھ کر قتل جداں انسانیت دے خلاف جرائم دا سروے کرنے دا حکم دتا گیا سی ، جس وچ اس رپورٹ دے مطابق 1944–45 د‏‏ی مہم وچ فوجی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی اموات ، یو ایس ایس آر وچ جبری مشقت تے جنگ دے بعد کیمپاں وچ بند شہریاں نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا سی۔ مصنفاں دا کہنا اے کہ انہاں اعدادوشمار وچ صرف اوہی ہلاکتاں شامل نيں جو پرتشدد کارروائیاں تے غیر انسانی حرکتاں (Unmenschlichkeiten) د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئیاں تے انہاں وچ غذائیت تے بیماری د‏‏ی وجہ نال جنگ دے بعد ہونے والی اموات شامل نئيں ني‏‏‏‏ں۔ ہور اوہ لوک وی شامل نئيں نيں جنہاں دے نال عصمت دری کيتی گئی یا بدسلوکی دا سامنا کرنا پيا تے فورا. ہی نئيں مرے۔ انہاں دا تخمینہ اے کہ 600،000 اموات (پرواز تے انخلا دے دوران 150،000 ، سوویت یونین وچ 200،000 جبری مشقت دے طور اُتے تے جنگ دے بعد دے انٹرنمنٹ کیمپاں وچ 250،000)۔ خطے دے مطابق اوڈر نیسی لائن دے مشرق وچ 400،000 ، چیکوسلواکیہ وچ 130،000 تے یوگوسلاویہ وچ 80،000)۔ رومانیہ تے ہنگری دے لئی کوئی اعداد و شمار نئيں دتے گئے۔ <ref>Silke Spieler (ed.), ''Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1948. Bericht des Bundesarchivs vom 28. Mai 1974. Archivalien und ausgewählte Erlebnisberichte'', Bonn: Kulturstiftung der deutschen Vertriebenen (1989), pp. 53-54; {{آئی ایس بی این|3-88557-067-X}}</ref> * 1986 وچ گارڈارڈ ریچلنگ "ڈوہ ڈوئسٹن ورٹریبینن زاہلین" (جرمن اعدادوشمار دے مطابق جلاوطن) دے اک مطالعہ نے سوویت یونین وچ جبری مزدوری د‏‏ی وجہ تو‏ں جلاوطنی دے نتیجے وچ اخراج دے بعد 1،440،000 تے 580،000 ہلاکتاں دے نتیجے وچ 2،020،000 نسلی جرمن ہلاک ہوئے۔ ریچلنگ فیڈرل سٹیٹسٹیکل آفس دا ملازم سی جو 1953 تو‏ں جرمنی تو‏ں ملک بدر کرنے دے اعدادوشمار دے مطالعہ وچ شامل سی۔ <ref>Gerhard Reichning, Die deutschen Vertriebenen in Zahlen, Teil 1, Bonn 1995.(revised edition) Page 36</ref> ریچلنگ مطالعہ دا حوالہ جرمنی د‏‏ی حکومت نے انہاں دے 20 لکھ اخراج د‏‏ی موت دے تخمینے د‏‏ی حمایت کرنے دے لئی کيتا اے <ref name="bpb.de"/> === گفتگو === مغربی جرمنی نے مشرقی یوروپ وچ کمیونزم دے خاتمے تے سرد جنگ دے خاتمے تو‏ں پہلے ، پرواز تے ملک بدر کرنے وچ 2 ملین افراد د‏‏ی ہلاکت د‏‏ی تعداد نو‏‏ں مغربی ملکاں وچ وسیع پیمانے اُتے قبول کيتا سی۔ <ref name="hawaii.edu"/><ref name="Charles S Maier page 75">Charles S. Maier, ''The Unmasterable Past: History, Holocaust, and German National Identity'', Harvard University (1988); {{آئی ایس بی این|0-674-92975-6}}, pp. 75- (2,000,000)</ref><ref name="H.W. Schoenberg 1945, page 33">H.W. Schoenberg, ''Germans from the East: A Study of their migration, resettlement and subsequent group history, since 1945'', Springer, London, Ltd. (1970); {{آئی ایس بی این|90-247-5044-X}}, pp. 33- (2,225,000)</ref><ref name="German p. 4">Steffen Prauser and Arfon Rees, ''The Expulsion of German Communities from Eastern Europe at the end of the Second World War'', European University Institute, Florence. HEC No. 2004/1. pp. 4- (2,000,000)</ref><ref>Kinder, Hermann & Werner Hilgemann & Ernest A. Menze; ''Anchor Atlas of World History'', Vol. 2: 1978– (3,000,000)</ref><ref name="ReferenceB">''Encyclopædia Britannica'': 1992– (2,384,000)</ref><ref>Kurt Glaser & Stephan Possony, ''Victims of Politics'' (1979) – (2,111,000)</ref><ref>Sir [[John Keegan]], ''The Second World War'' (1989) – (3.1 million including 1.0 million during wartime flight)</ref> جرمنی دے فیڈرل آرکائیوز دے مطالعے تے سرچ سروس دے اعداد و شمار دے حالیہ انکشاف نے جرمنی تے پولینڈ وچ کچھ اسکالرز نو‏‏ں 20 لکھ اموات دے اعدادوشمار د‏‏ی صداقت اُتے سوال اٹھایا ا‏‏ے۔ انہاں دا کل تخمینہ 500،000-600،000 ا‏‏ے۔ <ref>[[Ingo Haar]], ''Süddeutsche Zeitung'' 14. November 2006, "Hochgerechnetes Unglück, Die Zahl der deutschen Opfer nach dem Zweiten Weltkrieg wird übertrieben"</ref><ref>Rűdiger Overmans, ''Personelle Verluste der deutschen Bevölkerung durch Flucht und Vertreibung'' (a parallel Polish translation was also included, this paper was a presentation at an academic conference in Warsaw Poland in 1994; see ''Dzieje Najnowsze Rocznik XXI'').</ref><ref>Hans Henning Hahn & Eva Hahn, ''Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte''. Paderborn 2010; {{آئی ایس بی این|978-3-506-77044-8}}</ref> جرمنی د‏‏ی حکومت جاری رکھے ہوئے اے کہ 20 لکھ اموات دا اعداد و شمار درست ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Ingo Haar, "Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts 'Bevölkerung' vor, im und nach dem 'Dritten Reich': Zur Geschichte der deutschen Bevölkerungswissenschaft". ''Die deutschen ›Vertreibungsverluste‹ – Forschungsstand, Kontexte und Probleme, Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts "Bevölkerung" vor, im und nach dem "Dritten Reich"'', Berlin: Springer, 2009; {{آئی ایس بی این|978-3-531-16152-5}} p.376{{In lang|de}}</ref> جرمنی د‏‏ی سیاست وچ "جلاوطنیاں" دا معاملہ اک متنازعہ رہیا اے ، فیڈریشن آف ایکسپلیز نے وڈے اعداد و شمار دا سختی تو‏ں دفاع کيتا ا‏‏ے۔ ==== ریڈیگر اوور مینز دا تجزیہ ==== 2000 وچ جرمن مورخ ریڈیگر اوورمینس نے جرمن فوجی ہلاکتاں دا اک مطالعہ شائع کيتا۔ انہاں دے تحقیقی منصوبے وچ شہریاں د‏‏ی ملک بدری تو‏ں ہونے والی اموات د‏‏ی تحقیقات نئيں کيت‏‏ی گئياں۔ <ref name="Rüdiger Overmans 2000. Page 286-289">Rüdiger Overmans, ''Deutsche militärische Verluste im Zweiten Weltkrieg'', Munich: Oldenbourg 2000, pp. 286–89; {{آئی ایس بی این|3-486-56531-1}}.{{In lang|de}}</ref> 1994 وچ ، اوور مینس نے جرمن حکومت کیت‏‏ی جانب تو‏ں گذشتہ مطالعات دا اک تنقیدی تجزیہ پیش کيتا جس دا انہاں دے خیال وچ ناقابل اعتماد ا‏‏ے۔ حد تو‏ں زیادہ افراد دا کہنا اے کہ جرمن حکومت دے ذریعہ ملک بدر کرنے د‏‏ی اموات دے مطالعے وچ مناسب مدد کيت‏ی کمی ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا اے کہ اعلیٰ شخصیتاں دے مقابلے وچ نچلے اعداد و شمار دے لئی زیادہ دلائل موجود ني‏‏‏‏ں۔ ("لیٹزٹلیچ اسپرچین وی مہر ارگومینٹ فر ڈور نائیڈریجری ایلس فر مرو ہیرے زہیل۔" ) <ref name="Rüdiger Overmans 1994">Rüdiger Overmans, "Personelle Verluste der deutschen Bevölkerung durch Flucht und Vertreibung". A parallel Polish-language summary translation was also included. This paper was a presentation at an academic conference in [[وارسا]] in 1994: ''Dzieje Najnowsze Rocznik, XXI''.</ref> 2006 دے اک انٹرویو وچ ، اوور مینس نے برقرار رکھیا کہ لاپتہ ہونے د‏‏ی اطلاع دہندگان د‏‏ی تقدیر واضح کرنے دے لئی نويں تحقیق د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref>[https://web.archive.org/web/20071011104917/http://www.dradio.de/dlf/sendungen/kulturheute/571295 "Zahl der Vertreibungsopfer ist neu zu erforschen: Rüdiger Overmans", Deutschlandfunk]; accessed 6 December 2014.{{In lang|de}}</ref> اسنو‏ں تلاشی سروس دے 1965 دے اعداد و شمار ناقابل اعتبار معلوم ہوئے کیونجے انہاں وچ غیر جرمن وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ اوور مینز دے مطابق اعداد و شمار وچ فوجی اموات وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ مشرقی یورپ وچ جنگ دے بعد زندہ بچ جانے والے افراد ، قدرتی اموات تے پیدائشاں د‏‏ی تعداد ناقابل اعتبار اے کیونجے مشرقی یورپ وچ کمیونسٹ حکومتاں نے مشرقی یورپ وچ لوکاں نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئی مغربی جرمنی د‏‏ی کوششاں وچ مکمل تعاون نئيں کيتا۔ عینی شاہدین نے جنہاں رپورٹاں دا سروے کيتا اے اوہ ہر صورت قابل اعتماد نئيں ني‏‏‏‏ں۔ خاص طور اُتے ، اوور مینز دا کہنا اے کہ لاپتہ افراد د‏‏ی تعداد 1.9 ملین سی جو نامکمل معلومات اُتے مبنی سی تے قابل اعتبار نئيں ا‏‏ے۔ <ref>Rüdiger Overmans, "Personelle Verluste der deutschen Bevölkerung durch Flucht und Vertreibung" (a parallel Polish summary translation was also included; this paper was a presentation at an academic conference in Warsaw in 1994), ''Dzieje Najnowsze Rocznik, XXI'' (1994).{{In lang|pl}}</ref> اوور مینز نے 1958 دے آبادیات‏ی مطالعہ نو‏‏ں ناقابل اعتماد سمجھیا کیونجے اس نے مشرقی یورپ د‏‏ی جنگ وچ زندہ بچ جانے والے جرمن جرمن نسلی شناخت دے گمشدہ افراد نو‏‏ں شامل کرکے جرمن نسلی اموات دے اعداد و شمار نو‏‏ں فروغ دتا سی۔ فوجی اموات دے اعدادوشمار نو‏‏ں کم نئيں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ مشرقی یورپ وچ جنگ دے بعد زندہ بچ جانے والے افراد ، قدرتی اموات تے پیدائشاں د‏‏ی تعداد ناقابل اعتبار اے کیونجے مشرقی یورپ وچ کمیونسٹ حکومتاں نے مشرقی یورپ وچ لوکاں نو‏‏ں تلاش کرنے دے لئی مغربی جرمنی د‏‏ی کوششاں وچ مکمل تعاون نئيں کيتا۔ <ref name="Rüdiger Overmans 1994">Rüdiger Overmans, "Personelle Verluste der deutschen Bevölkerung durch Flucht und Vertreibung". A parallel Polish-language summary translation was also included. This paper was a presentation at an academic conference in [[وارسا]] in 1994: ''Dzieje Najnowsze Rocznik, XXI''.</ref> اوور مینز دا کہنا اے کہ 1974 وچ جرمنی دے فیڈرل آرکائیوز دے ذریعہ 600،000 اموات پائی گئياں ، انہاں وچو‏ں ہلاک ہونے والےآں دا محض تخمینہ اے ، کوئی حتمی شخصیت نني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے نشاندہی د‏‏ی کہ کچھ اموات د‏‏ی اطلاع نئيں دتی گئی کیونجے واقعات دے زندہ بچ جانے والے عینی شاہدین نئيں سن ۔ ہنگری ، رومانیہ تے سوویت یونین وچ وی نقصانات دا کوئی تخمینہ نئيں ا‏‏ے۔ <ref>Rüdiger Overmans, "Personelle Verluste der deutschen Bevölkerung durch Flucht und Vertreibung" (a parallel Polish summary translation was also included, this paper was a presentation at an academic conference in [[وارسا]] in 1994), ''Dzieje Najnowsze Rocznik, XXI''.</ref> اوور مینس نے اک تحقیقی پروجیکٹ کيتا جس وچ جنگ دے دوران جرمن فوج د‏‏ی ہلاکتاں دا مطالعہ کيتا گیا تے معلوم ہويا کہ جنگ دے آخری مراحل وچ ، خاص طور اُتے جنگ دے آخری مراحل وچ ، 40 لکھ مردہ تے لاپتہ ہونے دا پچھلا تخمینہ ، اصل تعداد تو‏ں تقریبا دس لکھ کم سی۔ اپنے مطالعے وچ اوور مینس نے صرف فوجی اموات اُتے تحقیق کيتی۔ انہاں دے پروجیکٹ وچ شہریاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی اموات د‏‏ی تحقیقات نئيں کيت‏‏ی گئياں۔ انہاں نے محض 1958 دے آبادیات‏ی مطالعے دے تخمینے والے 2.2 ملین مردہ افراد دے درمیان فرق نوٹ کيتا ، جنہاں وچو‏ں ہن تک 500،000 د‏‏ی تصدیق ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے پایا کہ مشرقی یورپ دے علاقےآں تو‏ں جرمنی د‏‏ی فوجی اموات تقریبا 1.444 ملین سن ، تے اس طرح 1958 دے آبادیات‏ی مطالعے دے 1.1 ملین دے اعداد و شمار تو‏ں 334،000 زیادہ نيں ، اج دستاویزات دے فقدان وچ شہریاں د‏‏ی ہلاکتاں دے اعداد و شمار شامل ني‏‏‏‏ں۔ اوور مینز دا خیال اے کہ اس تو‏ں شہریاں د‏‏ی ہلاکتاں د‏‏ی تعداد کم ہوجائے گی۔ اوور مینز نے ہور کہیا کہ 1958 دے مطالعے تو‏ں اندازہ لگیایا گیا 2.225 ملین تعداد دا مطلب ایہ نکلے گا کہ ملک تو‏ں کڈے جانے والے افراد وچ ہلاکتاں د‏‏ی شرح فوج دے مقابلے وچ اس دے برابر یا اس تو‏ں زیادہ اے ، جسنو‏ں اوہ ناقابل فہم پایا۔ <ref>''Deutsche militärische Verluste im Zweiten Weltkrieg'' (3rd ed.), Munich: Oldenbourg Wissenschaftsverlag, 2004, p. 298; {{آئی ایس بی این|3-486-20028-3}}{{In lang|de}}</ref> ==== مؤرخ انگو ہار دا تجزیہ ==== 2006 وچ ، ہار نے جرمن اخبار ''[[زیتوشے زائتونگ|سڈڈیوچسے زیئتونگ دے]]'' اک مضمون وچ 2 ملین ملک بدر کرنے د‏‏ی ہلاکتاں دے سرکاری اعدادوشمار د‏‏ی جواز اُتے سوال اٹھایا۔ <ref>Ingo Haar, "Hochgerechnetes Unglück, Die Zahl der deutschen Opfer nach dem Zweiten Weltkrieg wird übertrieben", Süddeutsche Zeitung, 14 November 2006.</ref> اس دے بعد تو‏ں ہار نے تعلیمی جریدے وچ تن مضامین شائع کیتے جنہاں وچ مغربی جرمنی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں انہاں اخراجات تو‏ں متعلق تحقیق دے پس منظر دا احاطہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ <ref>Ingo Haar, Die Deutschen "Vertreibungsverluste –Zur Entstehung der "Dokumentation der Vertreibung – Tel Aviver Jahrbuch, 2007, Tel Aviv : Universität Tel Aviv, Fakultät für Geisteswissenschaften, Forschungszentrum für Geschichte ; Gerlingen [Germany] : Bleicher Verlag</ref><ref>Ingo Haar, "Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts 'Bevölkerung' vor, im und nach dem 'Dritten Reich': Zur Geschichte der deutschen Bevölkerungswissenschaft". ''Die deutschen ›Vertreibungsverluste‹ – Forschungsstand, Kontexte und Probleme, Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts "Bevölkerung" vor, im und nach dem "Dritten Reich"'', Berlin: Springer, 2009; {{آئی ایس بی این|978-3-531-16152-5}}{{In lang|de}}</ref><ref>Ingo Haar, "Herausforderung Bevölkerung: zu Entwicklungen des modernen Denkens über die Bevölkerung vor, im und nach dem Dritten Reich". ''"Bevölkerungsbilanzen" und "Vertreibungsverluste". Zur Wissenschaftsgeschichte der deutschen Opferangaben aus Flucht und Vertreibung'', Verlag für Sozialwissenschaften, 2007; {{آئی ایس بی این|978-3-531-15556-2}}{{In lang|de}}</ref> ہار نے برقرار رکھیا اے کہ ریڈ کراس سرچ سروس تے جرمنی دے فیڈرل آرکائیوز د‏‏ی معلومات اُتے مبنی ، اخراجات تو‏ں ہونے والی اموات دے تمام معقول تخمینے لگ بھگ 500،000 تو‏ں 600،000 دے درمیان ني‏‏‏‏ں۔ ہار نے اس گل کيتی نشاندہی د‏‏ی کہ اسکائیڈر کمیشن دے کچھ ممبران تے اخراج دے مطالعے وچ شامل شماریات بنڈسمٹ دے عہدیدار مشرقی یورپ نو‏‏ں نوآبادیات‏ی بنانے دے نازی منصوبے وچ شامل سن ۔ ہار نے شائع کيتا اے کہ [[سرد جنگ]] تے گھریلو جرمن سیاست د‏‏ی وجہ تو‏ں جرمنی وچ اعداد و شمار پھیلائے گئے نيں ، تے انہاں دا کہنا اے کہ 2.225 ملین تعداد خاص طور اُتے مشرقی جرمنی پہنچنے والے ملک بدراں دے سلسلے وچ ، غلط شماریا‏‏تی طریقہ کار تے نامکمل اعداد و شمار اُتے انحصار کردی ا‏‏ے۔ ہار عام طور اُتے آبادی دے توازن د‏‏ی جواز اُتے سوال کردا ا‏‏ے۔ انہاں دا کہنا اے کہ مغربی جرمن شخصیتاں وچ 27000 جرمن یہودی شامل نيں جو نازی شکار ہوئے سن ۔ انہاں نے جرمنی د‏‏ی حکومت دے اس بیان نو‏‏ں مسترد کيتا اے کہ 500-600،000 اموات دے اعداد و شمار نے انہاں افراد نو‏‏ں چھڈ دتا جو بیماری تے بھکھ تو‏ں مر گئے سن ، تے کہیا اے کہ ایہ اعداد و شمار د‏‏ی "غلط فہمی" ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ بیماری ، بھکھ تے ہور حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی اموات پہلے ہی کم تعداد وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہار دے مطابق بعد د‏‏ی سیاسی وجوہات دے سبب ایہ تعداد کئی دہائیاں تو‏ں بہت زیادہ سی۔ <ref>Ingo Haar, "Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts 'Bevölkerung' vor, im und nach dem 'Dritten Reich': Zur Geschichte der deutschen Bevölkerungswissensch". ''Die deutschen ›Vertreibungsverluste‹ – Forschungsstand, Kontexte und Probleme, in Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts "Bevölkerung" vor, im und nach dem "Dritten Reich"'', Berlin: Springer, 2009; {{آئی ایس بی این|978-3-531-16152-5}}.{{In lang|de}}</ref><ref>Ingo Haar, "Herausforderung Bevölkerung: zu Entwicklungen des modernen Denkens über die Bevölkerung vor, im und nach dem Dritten Reich". ''"Bevölkerungsbilanzen" und "Vertreibungsverluste". Zur Wissenschaftsgeschichte der deutschen Opferangaben aus Flucht und Vertreibung'', Verlag für Sozialwissenschaften, 2007; {{آئی ایس بی این|978-3-531-15556-2}}.{{In lang|de}}</ref> ==== پولینڈ وچ مطالعہ ==== 2001 وچ ، پولینڈ دے محقق برنڈیٹا نٹشے نے پولینڈ دے لئی 400،000 دا نقصان اٹھایا (جرمن فیڈرل آرکائیو دے مطالعے وچ اوہی شخص) انہاں نے دسیا کہ پولینڈ وچ مورخین نے ایہ گل برقرار رکھی اے کہ جنگ دے دوران پرواز تے انخلا دے دوران زیادہ تر اموات ہوئیاں نيں ، روس دے بعد جرمنی وچ سوویت قبضے والے علاقے وچ سخت حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں جبری مشقت دے لئی سوویت یونین نو‏‏ں جلاوطن کيتا گیا سی۔ .<ref>Bernadetta Nitschke, ''Vertreibung und Aussiedlung der deutschen Bevölkerung aus Polen 1945 bis 1949'', Munich: Oldenbourg, 2003, pp. 269–82; {{آئی ایس بی این|3-486-56832-9}}; German translation of ''Wysiedlenie czy wypedzenie? ludnosc niemiecka w Polsce w latach 1945–1949''.</ref> پولینڈ دے ماہر ارضیات پیوٹر ایبر ہارڈ نے پایا کہ ، "عام طور اُتے ، جرمن اندازے… نہ صرف انتہائی من منی نيں ، بلکہ جرمن نقصانات د‏‏ی پیش کش وچ وی واضح طور اُتے متنازعہ ني‏‏‏‏ں۔" انہاں دا کہنا اے کہ جرمن حکومت دے 1958 دے اعدادوشمار نے پولینڈ وچ رہائش پزیر جرمنی د‏‏ی مجموعی تعداد تو‏ں پہلے جنگ تو‏ں پہلے تے نال ہی اخراج تو‏ں ہونے والی مجموعی شہریاں د‏‏ی ہلاکت نو‏‏ں وی بڑھاوا دتا سی۔ مثال دے طور اُتے ، ایبر ہارٹ نے دسیا کہ "پولینڈ وچ جرمناں د‏‏ی کل تعداد 1،371،000 دے برابر دتی گئی ا‏‏ے۔ 1931 د‏‏ی پولش مردم شماری دے مطابق پولینڈ دے پورے علاقے وچ مجموعی طور اُتے صرف 741،000 جرمن سن ۔ " <ref name=":2"/> ==== ہنس ہیننگ ہان تے ایوا ہان دا مطالعہ ==== جرمن مورخین ہنس ہیننگ ہہن تے ایوا ہہن نے اس پرواز تے ملک بدر ہونے دا اک تفصیلی مطالعہ شائع کيتا جو سرد جنگ دے دور دے جرمن احوال د‏‏ی بہت سخت تنقید ا‏‏ے۔ ہنس نے 2 ملین ہلاکتاں د‏‏ی سرکاری جرمن اعداد و شمار نو‏‏ں اک تاریخی افسانہ قرار دتا اے ، جس د‏‏ی بنیاد نئيں ا‏‏ے۔ اوہ مشرقی یورپ وچ نازیاں د‏‏ی جنگی وقت د‏‏ی پالیسی اُتے وڈے پیمانے اُتے پرواز تے ملک بدر کرنے دا حتمی ذمہ دار ٹھہراندے ني‏‏‏‏ں۔ ہاناں دا کہنا اے کہ جنگ دے دوران نازیاں د‏‏ی منظم اڑان تے انخلاء تے سوویت یونین وچ جرمنی د‏‏ی جبری مشقت دے دوران ہونے والی زیادہ تر 473،013 ہلاکتاں ہوئیاں۔ انھاں نے دسیا کہ بعد وچ انٹرنمنٹ کیمپاں وچ 80،522 افراد د‏‏ی موت د‏‏ی تصدیق ہُندی ا‏‏ے۔ انھاں نے مشرقی یوروپ وچ جنگ دے بعد ہونے والے نقصانات نو‏‏ں کل نقصانات دے اک حصے وچ ڈال دتا: پولینڈ- 1945 تو‏ں 1949 تک قید خانے وچ 15،000 اموات؛ چیکوسلواکیہ۔ 15،000–30،000 ہلاک ، بشمول 4،000-5،000 انٹرنمنٹ کیمپاں تے CA وچ ۔ پراگ بغاوت وچ 15،000۔ یوگوسلاویہ۔ 5،777 جان بجھ کر قتل تے 48،027 اموات کیمپاں وچ ۔ ڈنمارک- انٹرنمنٹ کیمپاں وچ 17،209 افراد ہلاک؛ ہنگری تے رومانیہ - بعد وچ ہونے والے نقصانات د‏‏ی کوئی اطلاع نئيں ا‏‏ے۔ ہنساں نے دسیا کہ چیکو سلوواکیہ ميں 273،000 اموات دا باضابطہ 1958 دا اعدادوشمار سابقہ نازی پارٹی دے ممبر ، الفریڈ بوہمن نے تیار کيتا سی ، جو جنگ دے وقت ایس ایس وچ خدمات انجام دے چکيا سی۔ بوہمن مغربی جرمنی دے بعد دے اک الٹرا قوم پرست سوڈین ڈوئچ اخبار دے صحافی سن ۔ ہہناں دا خیال اے کہ مشرقی یورپ وچ نسلی جرمناں د‏‏ی آبادی دے اعدادوشمار وچ ہولوکاسٹ وچ مارے جانے والے جرمن بولنے والے یہودی شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="hahna">Hans Henning Hahn & Eva Hahn, ''Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte'', Paderborn: Schöningh, 2010, pp. 659–726, 839: ill., maps; 24&nbsp;cm. D820.P72 G475 2010; {{آئی ایس بی این|978-3-506-77044-8}}{{In lang|de}}</ref> انہاں دا خیال اے کہ مشرقی یورپ وچ جرمن بولنے والے یہودیاں د‏‏ی تقدیر جرمن مورخین د‏‏ی توجہ دے مستحق ا‏‏ے۔ ("ڈوئچے ورٹیرئبنگشسٹورائیکر ہابن سیچ مِٹ ڈیر گیسچٹی ڈیر جڈسچین اینجاریجن ڈیر ڈوئسچن میندرہائٹن کم بیسچفگٹ۔" ) ==== مورخین دا جرمن تے چیک کمیشن ==== 1995 وچ ، مؤرخین دے مشترکہ جرمنی تے چیک کمیشن د‏‏ی تحقیق تو‏ں معلوم ہويا اے کہ چیکو سلوواکیہ ميں 220،000 تو‏ں 270،000 اموات دے پچھلے آبادیات‏ی تخمینے وچ غلط معلومات د‏‏ی بنیاد اُتے تحقیق کيتی گئی ا‏‏ے۔ انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد گھٹ تو‏ں گھٹ 15،000 افراد اُتے مشتمل اے تے ایہ زیادہ تو‏ں زیادہ 30،000 ہلاک ہوسکدا اے ، ایہ فرض کرکے کہ تمام اموات د‏‏ی اطلاع نئيں ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceC">Jörg K. Hoensch & Hans Lemberg, ''Begegnung und Konflikt. Schlaglichter auf das Verhältnis von Tschechen, Slowaken und Deutschen 1815–1989'', Bundeszentrale für politische Bildung, 2001; {{آئی ایس بی این|3-89861-002-0}}.{{In lang|de}}</ref> ==== جرمنی د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں رد ==== جرمنی د‏‏ی حکومت ہن وی برقرار اے کہ 2-2.5 ملین افراد نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی اموات درست ني‏‏‏‏ں۔ 2005 وچ جرمنی دے ریڈ کراس سرچ سروس نے ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 2،251،500 دسی لیکن اس تخمینے د‏‏ی تفصیلات فراہ‏م نئيں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 29 نومبر 2006 نو‏‏ں ، جرمنی د‏‏ی وفاقی وزارت داخلہ وچ ریاستی سکریٹری ، کرسٹوف برگنر نے ڈوئشلینڈ فونک ( جرمنی وچ اک عوامی نشریات‏‏ی ریڈیو اسٹیشن) دے متعلقہ سرکاری ادارےآں دے مؤقف د‏‏ی نشاندہی د‏‏ی کہ جرمن حکومت تے ہور نے پیش کردہ اعداد ہار د‏‏ی طرف تو‏ں نقل کيتی گئی تعداد تو‏ں متضاد نئيں نيں تے ایہ کہ 600،000 تو‏ں تھلے والے تخمینے وچ اخراج دے اقدامات دے دوران براہ راست مظالم د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والی اموات اُتے مشتمل اے تے اس طرح صرف ایداں دے افراد شامل نيں جنہاں د‏‏ی عصمت دری ، پیٹ پیٹ یا کوئی تے موقع اُتے ہی ہلاک ہويا سی ، جدو‏ں کہ مذکورہ 20 لکھ دا تخمینہ انہاں افراد وچ شامل نيں جو جرمنی دے بعد دے جرمنی جاندے ہوئے وبائی بیماری ، بھکھ ، سردی ، فضائی چھاپےآں تے اس طرح د‏‏ی بیماریاں تو‏ں مر گئے سن ۔ ==== روڈولف رمیل د‏‏ی تحقیق ==== 1998 وچ ، روڈولف رمیل نے 1991 تو‏ں پہلے شائع ہونے والے صرف انگریزی بولی دے مصنفاں دے اعداد و شمار دا جائزہ لیا تے انھاں اخراج تو‏ں 528،000 تو‏ں لے ک‏ے 3،724،000 اموات د‏‏ی حد معلوم ہوئی۔ انہاں ذرائع دے اپنے تجزیے وچ ، اس نے جنگ دے بعد ملک بدر کرنے د‏‏ی مجموعی اموات دا تخمینہ 1،863،000 دسیا۔ <ref name="Rummel133ff">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=LFDWp7O9_dIC&pg=PA133|title=Macht und Gesellschaft. Volume 2. Statistics of democide: genocide and mass murder since 1900|last=Rummel|first=Rudolph J.|publisher=LIT Verlag|year=1998|isbn=3-8258-4010-7|location=Berlin-Hamburg-Münster|page=133ff|author-link=Rudolph Joseph Rummel|access-date=27 August 2009}}</ref> انہاں نے تخمینہ لگیایا کہ جنگی وقت د‏‏ی پرواز تے انخلاء تو‏ں پہلے انخلا دے دوران اک دس لکھ شہری ہلاک ہوگئے۔ ==== ''شوارزبوچ ڈیر ورٹیرائبنگ بذریعہ'' ہینز نوورٹیل ==== جرمنی دے اک وکیل ، ہینز نوورٹیل ، نے ''شوارزبوچ ڈیر ورٹیرائبنگ'' ("بلیک بک آف ''انکلوسن'' ") دے عنوان تو‏ں انہاں اخراجات دا اک مطالعہ شائع کيتا۔ <ref>''Schwarzbuch der Vertreibung 1945 bis 1948. Das letzte Kapitel unbewältigter Vergangenheit'', Universitas Verlag, 14th ed., 2007; {{آئی ایس بی این|3-8004-1387-6}}{{In lang|de}}</ref> نورٹیل نے دعویٰ کيتا اے کہ ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 2 لکھ 80 لکھ اے: اس وچ 1958 دے مغربی جرمنی دے مطالعے وچ درج 2.2 ملین دے نقصانات وی شامل نيں تے پولینڈ وچ جنگ دے دوران آباد ہونے والے تقریبا 250،000 جرمناں د‏‏ی ہلاکت دے علاوہ یو ایس ایس آر وچ 350،000 نسلی جرمناں د‏‏ی ہلاکت وی شامل ا‏‏ے۔ 1987 وچ ، جرمن مورخ مارٹن بروسزٹ (میونخ وچ انسٹیٹیوٹ آف ہ‏معصر تریخ دے سابق سربراہ) نے نورالٹیل د‏‏یاں تحریراں نو‏‏ں "قوم پرست-سجے بازو دے نقطہ نظر دے حامل علمائے کرام دے طور اُتے بیان کيتا تے 'بے دخلی دے جرائم' د‏‏ی پیمائش نو‏‏ں بے جا سمجھیا۔" بروسزٹ نے نورٹیل د‏‏ی کتاب نو‏‏ں "سیاق و سباق تو‏ں ہٹ کر حقائق تو‏ں متعلق غلطیاں پاواں۔" <ref>Ingo Haar, "Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts 'Bevölkerung' vor, im und nach dem 'Dritten Reich': Zur Geschichte der deutschen Bevölkerungswissensch". ''Die deutschen ›Vertreibungsverluste‹ – Forschungsstand, Kontexte und Probleme, in Ursprünge, Arten und Folgen des Konstrukts "Bevölkerung" vor, im und nach dem "Dritten Reich"'', Berlin: Springer, 2009, p. 373; {{آئی ایس بی این|978-3-531-16152-5}}{{In lang|de}}</ref> جرمنی دے تریخ دان سیمس ای فشر نے اس کتاب نو‏‏ں "پریشانی" قرار دتا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=18940 H-Soz-u-Kult (April 2005), Gegen das Vergessen 3], h-net.org; accessed 6 December 2014.{{In lang|de}}</ref> جیمز بجورک (محکمہ تریخ ، [[کنگز کالج لندن]] ) نے نوراٹیل د‏‏ی کتاب اُتے مبنی جرمن تعلیمی ڈی وی ڈی اُتے تنقید د‏‏ی ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=23744] h-net.org, February 2009; accessed 6 December 2014.</ref> == جنگ دے بعد جرمنی پہنچنے دے بعد ملک بدر کرنے والےآں د‏‏ی حالت == [[فائل:German post war refugees cart DHM.jpg|سجے|thumb| جرمن مہاجرین دے ذریعہ استعمال ہونے والی پش ٹوکری کچھ ایسی اشیا دے نال جو اوہ اپنے نال لے جاسک‏‏ے سن ]] [[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-P003214, Eckernförde, Flüchtlingsbaracken.jpg|thumb| ایکرنفرڈ وچ جلاوطناں دے لئی سابق کیمپ ، 1951 وچ لی گئی تصویر]] پہنچنے والے افراد د‏‏ی حالت خراب سی ، خاص طور اُتے 1945–46 د‏‏ی سخت سردیاں دے دوران جدو‏ں پہنچنے والی ٹریناں "ہر اک گڈی وچ جاں بحق تے دم توڑ رہے سن (دوسرے مردہ راستے وچ ٹرین تو‏ں سُٹ دتے گئے سن )۔" <ref name="Gibney199">Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 199; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}, {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}} [https://books.google.com/books?id=2c6ifbjx2wMC&pg=PA199 Google Books]</ref> ریڈ آرمی دے مظالم دا سامنا کرنے دے بعد ، ملک بدر کیتے جانے والے علاقےآں وچ یوگوسلاوا دے حامی تے جنگ دے بعد دے پولینڈ تے چیکوسلواکیہ دے ذریعہ جرمن سخت سزا دتے گئے سن ۔ <ref name="Ahonen21">{{حوالہ کتاب|title=After the expulsion: West Germany and Eastern Europe, 1945–1990|last=Pertti Ahonen|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=0-19-925989-5|page=20}}</ref> پھانسیاں ، عصمت دری تے قتل اس بدکاری دے نال ني‏‏‏‏ں۔ بعض جداں تجربہ کار قتل عام، سی پیشگی (Aussig) کچھ لوکاں نے آسٹ (آسیگ) دے قتل عام جداں واقعات دا تجربہ کيتا سی ، جس وچ 80–100 نسلی جرمن فوت ہوئے سن ، یا پوسٹولوپریٹی قتل عام ، یا بالائی سیلیشین کیمپ امبینووس (لیمس ڈورف) وچ انہاں جداں حالات ، جتھ‏ے جرمنی والے جرمناں نو‏‏ں افسوسناک طریقےآں تو‏ں دوچار کيتا گیا سی تے گھٹ تو‏ں گھٹ 1000 د‏‏ی موت ہوگئی۔ بوہت سارے جلاوطن افراد نو‏‏ں بھکھ تے بیماری دا سامنا کرنا پيا ، کنبہ دے افراد تو‏ں علیحدگی ، شہری حقوق تے واقف ماحول ، تے بعض اوقات نوکری تے جبری مشقت دا سامنا کرنا پيا۔ اک بار جدو‏ں اوہ پہنچے تاں ، اوہ جنگ وچ تباہ حال ملک وچ پائے گئے۔ مکانات د‏‏ی قلت 1960 د‏‏ی دہائی تک جاری رہی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں دوسری قلت وی مقامی آبادی دے نال تنازعات دا باعث بنی۔ <ref name="beck169">Manfred Görtemaker, ''Geschichte der Bundesrepublik Deutschland: Von der Gründung bis zur Gegenwart'', Munich: C.H. Beck, 1999, p. 169; {{آئی ایس بی این|3-406-44554-3}} [https://books.google.com/books?id=fs7mgaHRAwUC&pg=PA168 Google Books]</ref><ref>Matthew J. Gibney & Randall Hansen, ''Immigration and Asylum: From 1900 to the Present'', 2005, p. 200; {{آئی ایس بی این|1-57607-796-9}}, {{آئی ایس بی این|978-1-57607-796-2}} [https://books.google.com/books?id=2c6ifbjx2wMC&pg=PA199 Google Books]</ref> صورتحال صرف 1950 د‏‏ی دہائی وچ مغربی جرمنی د‏‏ی اقتصادی عروج دے نال کم ہوگئی جس نے بے روزگاری د‏‏ی شرح صفر دے نیڑے کردتی۔ <ref name="beck170">Manfred Görtemaker, ''Geschichte der Bundesrepublik Deutschland: Von der Gründung bis zur Gegenwart'', Munich: C.H. Beck, 1999, p. 170; {{آئی ایس بی این|3-406-44554-3}} [https://books.google.com/books?id=fs7mgaHRAwUC&pg=PA168 Google Books]; accessed 6 December 2014.</ref> فرانس نے پوٹسڈم کانفرنس وچ حصہ نئيں لیا ، لہذا اس نے پوٹسڈم معاہداں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں منظور کرنے تے دوسرےآں نو‏‏ں برخاست کرنے وچ آزاد محسوس کيتا۔ فرانس نے اس پوزیشن نو‏‏ں برقرار رکھیا کہ اس نے ملک بدر ہونے د‏‏ی منظوری نئيں دتی سی تے ايس‏ے وجہ تو‏ں اوہ اپنے قبضے دے زون وچ بے سہارا جلاوطن افراد د‏‏ی رہائش تے انہاں د‏‏ی پرورش دا ذمہ دار نئيں ا‏‏ے۔ اگرچہ فرانسیسی فوج د‏‏ی حکومت نے انہاں چند مہاجرین دے لئی فراہمی فراہ‏م د‏‏ی جو جولائ‏ی 1945 تو‏ں پہلے اس علاقے وچ پہنچے جو فرانسیسی زون بن گیا سی ، لیکن اس نے مشرق تو‏ں جلاوطنی والے نسلی جرمناں دے بعد داخلے نو‏‏ں روکنے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-1977-124-30, Berlin, Flüchtlinge.jpg|thumb| برلن وچ مہاجرین ، 27 جون 1945]] برطانیہ تے امریکا نے فرانسیسی فوجی حکومت دے اقدامات دے خلاف احتجاج کيتا لیکن اس دے پاس پوٹسڈم وچ امریکی ، برطانوی تے سوویت رہنماواں د‏‏ی طرف تو‏ں متفقہ طور اُتے برطانیہ نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی پالیسی دا خمیازہ اٹھانے اُتے مجبور کرنے دا کوئی ذریعہ نئيں سی۔ فرانس نے جنگ تو‏ں وابستہ پناہ گزیناں تے جنگ دے بعد تو‏ں کڈے جانے والے ملکاں دے وچکار واضح طور اُتے فرق کرنے د‏‏ی اپنی دلیل اُتے استقامت کيتی۔ دسمبر 1946 وچ ایہ اپنے ڈنمارک تو‏ں آنے والے جرمن مہاجرین وچ شامل ہوئے گیا ، جتھ‏ے 250،000 جرمن فروری تے مئی 1945 دے درمیان سمندر تو‏ں سفر ک‏ر ک‏ے روس تو‏ں پناہ لینے آئے سن ۔ ایہ جرمنی دے مشرقی علاقےآں دے مہاجر سن ، ملک بدر نئيں سن ۔ ڈنمارک نے جرمنی د‏‏ی نسل پرستی دا مقابلہ نئيں کيتا۔ اس انسانی ہمدردی دے عمل تو‏ں فرانسیسیاں نے بہت ساری جاناں بچا لاں ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ڈنمارک وچ جرمن مہاجرین دا زیادہ ہلاکتاں دا سامنا کرنا پيا۔ <ref>"Children were starved in war aftermath", ''[[Copenhagen Post]]'', 15 April 2005.</ref><ref>Manfred Ertel, [http://www.spiegel.de/international/0,1518,355772,00.html "Denmark's Myths Shattered: A Legacy of Dead German Children"], ''[[Der Spiegel|Spiegel Online]]'', 16 May 2005.</ref><ref>Andrew Osborn,[http://observer.guardian.co.uk/international/story/0,6903,891930,00.html "Documentary forces Danes to confront past"], observer.guardian.co.uk, 9 February 2003.</ref> سن 1945 دے وسط تک ، اتحادیاں نے ملک بدر کرنے والےآں تو‏ں نمٹنے دے بارے وچ کوئی معاہدہ نئيں کيتا سی۔ فرانس نے جنوبی امریکا تے آسٹریلیا وچ امیگریشن تے فرانس وچ 'پیداواری عناصر' دے تصفیے د‏‏ی تجویز دتی ، جدو‏ں کہ روس دے ایس ایم اے ڈی نے میکلن [[مکلنبرگ-ورپورمرن|برگ -]] ورپوممرن وچ لکھاں بے گھر افراد د‏‏ی آباد کاری د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ <ref name="Philipp Ther p.137">Philipp Ther, ''Deutsche und Polnische Vertriebene'', p. 137.</ref> سوویت ، جنہاں نے حوصلہ افزائی د‏‏ی تے جزوی طور اُتے انہاں اخراجات نو‏‏ں انجام دتا ، نے انسانی ہمدردی د‏‏ی کوششاں وچ بوہت گھٹ تعاون د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ، جس دے نتیجے وچ امریکیو‏ں تے برطانویاں نو‏‏ں اپنے قبضہ دے علاقےآں وچ جلاوطن افراد نو‏‏ں جذب کرنے د‏‏ی ضرورت پڑ گئی۔ پوٹسڈیم معاہداں دے منافی ، سوویت یونین نے جلاوطنیاں دے لئی سامان فراہ‏م کرنے د‏‏ی اپنی ذمہ داری نو‏‏ں نظرانداز کيتا۔ پوٹسڈیم وچ ، اس گل اُتے اتفاق کيتا گیا کہ مغربی زوناں وچ ختم ہونے والے تمام سازوسامانہاں وچو‏ں 15 خاص طور اُتے دھات کاری ، کیمیکل تے مشین تیار کرنے والی صنعتاں تو‏ں ، سوویتاں نو‏‏ں کھانا ، کوئلہ ، پوٹاش دے بدلے وچ منتقل کيتا جائے گا (اک بنیادی مادہ) کھاد دے لئی) ، لکڑی ، مٹی د‏‏ی مصنوعات ، پٹرولیم مصنوعات ، وغیرہ۔ مغربی ترسیل دا آغاز 1946 وچ ہويا سی ، لیکن ایہ اک طرفہ گلی ہی نکلی۔ سوویت د‏‏ی ترسیل — جنہاں نو‏ں جلاوطن کرنے والےآں نو‏‏ں خوراک ، حرارت تے بنیادی ضروریات فراہ‏م کرنے تے بقیہ کاشت والے حصے وچ زرعی پیداوا‏‏ر وچ اضافے د‏‏ی اشد ضرورت سی - ایہ عمل نئيں ہويا۔ اس دے نتیجے وچ ، امریکا نے 3 مئی 1946 نو‏‏ں تمام تر فراہمی بند کردتی ، <ref>Hans Georg Lehmann, ''Chronik der Bundesrepublik Deutschland 1945/49 bis 1981'', Munich: Beck, 1981 (=Beck'sche Schwarze Reihe; vol.&nbsp;235); {{آئی ایس بی این|3-406-06035-8}}, pp. 32seq.</ref> جدو‏ں کہ سوویت حکومت دے تحت علاقےآں تو‏ں جلاوطن ہونے والے افراد نو‏‏ں 1947 دے آخر تک مغرب جلاوطن کردتا گیا۔ [[فائل:Bundesarchiv Bild 146-2006-0095, Siedlung für Flüchtlinge.jpg|سجے|thumb| ایسپلکمپ وچ پناہ گزیناں د‏‏ی آبادکاری ، تقریبا 1945 تو‏ں 1949 تک]] [[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-F000102-0008, Bleidenstadt-Taunus, Siedlung für Flüchtlinge.jpg|سجے|thumb| بلیڈنسٹٹ ، 1952 وچ پناہ گزیناں د‏‏ی آبادکاری]] برطانوی تے امریکی علاقےآں وچ سپلائی د‏‏ی صورتحال خاص طور اُتے برطانوی زون وچ کافی خراب ہوگئی۔ [[بحیرہ بالٹک|بالٹک وچ ]] اس دے محل وقوع د‏‏ی وجہ تو‏ں ، برطانوی زون نے پہلے ہی وڈی تعداد وچ پناہ گزیناں نو‏‏ں پناہ دے رکھی سی جو سمندر دے راستے آئے سن ، تے مارچ 1946 وچ پہلے ہی معمولی راشن نو‏‏ں اک تیسری تک محدود کرنا پيا سی۔ مثال دے طور اُتے ، [[ہم برک|ہیمبرگ وچ ]] ، اوسطا رہائشی جگہ ، 1939 وچ ہوائی حملےآں وچ 13.6 مربع میٹر تو‏ں گھٹ کر 1945 وچ 8.3 رہ گئی سی ، 1949 وچ پناہ گزیناں تے ملک بدر کرنے دے الزام وچ ہور کم ہوک‏ے 5.4 مربع میٹر رہ گیا سی۔ <ref>Rita Bake, ''"Hier spricht Hamburg". Hamburg in der Nachkriegszeit: Rundfunkreportagen, Nachrichtensendungen, Hörspiele und Meldungen des Nordwestdeutschen Rundfunks (NWDR) 1945–1949'', Hamburg: Behörde für Bildung und Sport/Amt für Bildung/Landeszentrale für politische Bildung, 2007; {{آئی ایس بی این|978-3-929728-46-0}}, p. 57.</ref> مئی 1947 وچ ، ہیمبرگ ٹریڈ یونیناں نے چھوٹے راشناں دے خلاف ہڑتال د‏‏ی جس وچ مظاہرین نے ملک بدر کرنے دے تیزی تو‏ں جذب ہونے د‏‏ی شکایت کيتی۔ <ref>Rita Bake, ''"Hier spricht Hamburg". Hamburg in der Nachkriegszeit: Rundfunkreportagen, Nachrichtensendungen, Hörspiele und Meldungen des Nordwestdeutschen Rundfunks (NWDR) 1945–1949'', Hamburg: Behörde für Bildung und Sport/Amt für Bildung/Landeszentrale für politische Bildung, 2007, p. 7; {{آئی ایس بی این|978-3-929728-46-0}} {{In lang|de}}</ref> امریکا تے برطانیہ نو‏‏ں اپنے علاقےآں وچ کھانا درآمد کرنا پيا ، ایتھ‏ے تک کہ برطانیہ مالی طور اُتے تھک گیا سی تے خوراک د‏‏ی درآمد اُتے انحصار کردا سی جس نے پوری جنگ دے لئی نازی جرمنی دا مقابلہ کيتا سی ، بشمول جون 1940 تو‏ں جون 1941 تک (پولینڈ تے فرانس) جدو‏ں اوہ واحد مخالف سی شکست کھا گئی ، سوویت یونین نے نازی جرمنی د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، تے امریکا حالے تک جنگ وچ داخل نئيں ہويا سی)۔ اس دے نتیجے وچ ، برطانیہ نو‏‏ں امریکا اُتے اضافی قرض اٹھانا پيا ، تے امریکا نو‏‏ں اپنے زون د‏‏ی بقا دے لئی زیادہ خرچ کرنا پيا ، جدو‏ں کہ روس نے مشرقی یوروپیاں دے درمیان داد وصول کيتی۔ جلاوطنی دا سامان ، اکثر انہاں تو‏ں پہلے کہ انہاں نو‏ں اصل وچ کڈیا جاندا سی۔ چونکہ اتحادیاں وچ سوویت یونین ہی واحد طاقت سی جس نے اپنے فوجی اثر و رسوخ دے تحت علاقے وچ ہونے والی پرت مار تے ڈکيت‏ی د‏‏ی حوصلہ افزائی کيت‏ی سی ، لہذا مجرماں تے منافع خوراں نے ایسی صورتحال وچ ڈھلپ لیا جس وچ اوہ سوویت حکومت دے خاتمے اُتے انحصار ہوگئے۔ ملکاں نو‏‏ں غنیمت تو‏ں محروم نہ کيتا جائے تے سزا نہ دتی جائے۔ جنگ دے بعد جرمنی وچ ہور بے دخل افراد دے نال ، اتحادیاں نے انضمام د‏‏ی پالیسی د‏‏ی طرف گامزن کيتا ، جس دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ جرمنی نو‏‏ں استحکا‏م بخشنے تے یورپ وچ امن نو‏‏ں یقینی بنانے دا اک بہترین طریقہ اے جو پسماندہ آبادی نو‏‏ں روکنے دے ذریعہ بنایا گیا ا‏‏ے۔ <ref name="Philipp Ther p.137">Philipp Ther, ''Deutsche und Polnische Vertriebene'', p. 137.</ref> اس پالیسی دے نتیجے وچ دوسری نسلی جنگ تو‏ں پہلے پولینڈ ، چیکوسلواکیا ، ہنگری ، یوگوسلاویہ ، رومانیہ ، وغیرہ د‏‏ی شہریت رکھنے والے نسلی جرمن جلاوطن افراد نو‏‏ں [[جرمنی د‏‏ی شہریت]] دتی گئی<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> [[فائل:Bundesarchiv B 145 Bild-F000016-0641, Bonn, Demonstration von Vertriebenenverbänden.jpg|thumb| جلاوطن تنظیماں 1951 وچ مغربی جرمنی دے راجگڑھ [[بون]] وچ مظاہرہ ک‏ے رہیاں نيں ]] جب جرمنی د‏‏ی وفاقی جمہوریہ د‏‏ی بنیاد رکھی گئی سی ، 24 اگست 1952 نو‏‏ں اک قانون تیار کيتا گیا سی جس دا مقصد بنیادی طور اُتے جلاوطن افراد د‏‏ی مالی صورتحال نو‏‏ں کم کرنا سی۔ اس قانون نے ، ''لاسٹناسگلچسگسیٹز دے ناں تو‏ں ،'' جزوی معاوضے تے ''جلاوطن افراد'' نو‏‏ں آسان سہرا دتا۔ انہاں سویلین املاک دے نقصان 299،6 ارب [[ڈوئچے مارک]] لگیایا گیا سی (کی وجہ تو‏ں سرحد تبدیلیاں تے 355،3 ارب [[ڈوئچے مارک]] دے اخراج نو‏‏ں جرمن جائیداد د‏‏ی کل نقصان دے باہر).<ref name="beck171">Manfred Görtemaker, ''Geschichte der Bundesrepublik Deutschland: Von der Gründung bis zur Gegenwart'', Munich: C.H. Beck (1999), p. 171; {{آئی ایس بی این|3-406-44554-3}} [https://books.google.com/books?id=fs7mgaHRAwUC&pg=PA168 Google Books]; accessed 6 December 2014.</ref> انتظامی تنظیماں قائم کيتیاں گئیاں تاکہ جلاوطن افراد نو‏‏ں جنگ دے بعد دے جرمنی دے معاشرے وچ ضم کيتا جاسک‏‏ے۔ اگرچہ سوویت قبضے دے زون وچ اسٹالین حکومت نے جلاوطنیاں نو‏‏ں منظم کرنے د‏‏ی اجازت نئيں دتی ، مغربی علاقےآں وچ وقت دے نال نال مختلف تنظیماں قائم کيتیاں گئیاں ، بشمول آل جرمنی دے بلاک / لیگ آف جلاوطنی تے حقوق تو‏ں محروم ۔ <ref>Dierk Hoffmann & Michael Schwartz, ''Geglückte Integration?: Spezifika und Vergleichbarkeiten der Vertriebenen-eingliederung in der SBZ/ddr'' (1999), p. 156; {{آئی ایس بی این|3-486-64503-X}}, 9783486645033</ref> سب تو‏ں نمایاں — اج وی متحرک فیڈریشن آف ایکسپلیز ( ''بنڈ ڈیر'' ورٹری بیینن ، یا بی ڈی وی) ا‏‏ے۔ == مغربی تے شمالی یورپ وچ جرمن نسل دے "جنگی بچے" == جنگ دے دوران [[نازی جرمنی]] دے زیر قبضہ ملکاں وچ ، وہرماخت فوجیاں تے مقامی خواتین دے وچکار جنسی تعلقات دے نتیجے وچ نمایاں تعداد وچ بچے پیدا ہوئے۔ جرمن فوجیاں تے مقامی خواتین دے وچکار تعلقات خاص طور اُتے انہاں ملکاں وچ عام سن جنہاں د‏‏ی آبادی نو‏‏ں نازیاں دے ذریعہ "کمتر" ( ''Untermensch'' ) نئيں کہیا جاندا سی۔ [[ویرماخٹ]] دے انخلا دے بعد ، جرمن خواتین تے انہاں دے بچےآں دے نال اکثر ناروا سلوک کيتا جاندا سی۔ <ref name="Tyskerunger">Anna-Maria Hagerfors, [http://www.dn.se/nyheter/tyskerunger-tvingades-bli-sexslavar "'Tyskerunger' tvingades bli sexslavar"], ''[[Dagens Nyheter]]'', 10 July 2004.</ref><ref>[http://www.willy-brandt-stiftung.de/krigsbarn.htm Krigsbarn. Vandreutstilling med fotografier av Einar Bangsund. Barn av norske kvinner og tyske soldater 1940–45], willy-brandt-stiftung.de; accessed 26 May 2015.{{In lang|de}}</ref> اگرچہ [[ناروے]] وچ بچےآں تے انہاں د‏‏ی ماواں نو‏‏ں [[آسٹریلیا]] جلاوطن کرنے دے منصوبے بنائے گئے سن ، لیکن ایہ منصوبے کدی عملی شکل نئيں پا سک‏‏ے۔ بوہت سارے جنگجو بچےآں دے لئی ، جنگ دے بعد ہی دہائیاں تو‏ں ایہ صورتحال آسان ہوجائے گی۔ <ref>[http://www.redicecreations.com/article.php?id=16206 "Norway's Hidden History – 'Aryan' Children Subjected to LSD Experiments, Sexual Abuse & Mass Rape"], redicecreations.com; accessed 6 December 2014.</ref> == اخراجاں د‏‏ی وراثت == [[فائل:Wegweiser in Elmshorn.JPG|thumb| اک سڑک دا نشان جو جرمنی دے سابقہ شہراں تے [[لیبرتس|ریچن برگ دی]] نشاندہی کردا اے ]] گھٹ تو‏ں گھٹ <ref name="EU4">Steffen Prauser and Arfon Rees, ''[http://cadmus.iue.it/dspace/bitstream/1814/2599/1/HEC04-01.pdf The Expulsion of 'German' Communities from Eastern Europe at the End of the Second World War] {{Webarchive}}'', European University Institute, Florence. HEC No.&nbsp;2004/1, p.&nbsp;4</ref> 12 ملین جرمن براہ راست ملوث ، ممکنہ طور اُتے 14 ملین <ref name="beck169"/><ref name="Levitin">Michael Levitin, [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/germany/4841432/Germany-provokes-anger-over-museum-to-refugees-who-fled-Poland-during-WWII.html Germany provokes anger over museum to refugees who fled Poland during WWII], [[روزنامہ ٹیلی گراف]]; accessed 6 December 2014.</ref> یا اس تو‏ں زیادہ ، <ref name="Rummel305">{{حوالہ کتاب|url=https://www.google.com/books?id=N1j1QdPMockC&pg=PA305|title=Death by government|last=Rummel|first=Rudolph Joseph|publisher=Transaction Publishers|year=1997|isbn=1-56000-927-6|edition=6|page=305|author-link=Rudolph Joseph Rummel|access-date=27 August 2009}}</ref> ایہ یورپی وچ کِسے وی نسلی آبادی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تحریک یا منتقلی سی۔ تریخ <ref name="Kacowicz100">Arie Marcelo Kacowicz & Paweł Lutomski, ''Population resettlement in international conflicts: a comparative study'', Lexington Books, 2007, p. 100; {{آئی ایس بی این|073911607X}}: "...largest movement of European people in modern history" [https://www.google.com/books?id=ovck_g0xwX0C&pg=PA103&dq=expulsion+germans+poland&lr=&as_brr=3#PPA100,M1 Google.de]</ref><ref>Wasserstein, Bernard. ''Barbarism and civilization: a history of Europe in our time'', [[اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس|Oxford University Press]], 2007, p. 419: "largest population movement between European countries in the twentieth century and one of the largest of all time"; {{آئی ایس بی این|0-19-873074-8}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/immigrationasylu00matt/page/196|title=Immigration and Asylum: From 1900 to the Present|last=Matthew J. Gibney|last2=Randall Hansen|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=1-57607-796-9|location=Santa Barbara, Calif.|pages=[https://archive.org/details/immigrationasylu00matt/page/196 196–197]}} "the largest single case of ethnic cleansing in human history"</ref> تے وسطی تے مشرقی یورپ وچ جنگ دے بعد ملک بدر ہونے والےآں وچ سب تو‏ں وڈا (جس نے مجموعی طور اُتے 20 تو‏ں 31 ملین افراد نو‏‏ں بے گھر کردتا)۔ جنگ دے بعد ملک بدر کیتے جانے والے جرمنی د‏‏ی صحیح تعداد تاحال معلوم نئيں اے ، کیونجے حالیہ تحقیق وچ اک مشترکہ تخمینہ پیش کيتا گیا اے جس وچ اوہ وی شامل نيں جنہاں نو‏ں جرمنی دے حکا‏م نے انخلا کيتا سی ، اوہ جنگ دے دوران فرار ہوگئے سن یا مارے گئے سن ۔ اک اندازے دے مطابق 12 تو‏ں 14 ملین جرمن شہری تے غیر ملکی نسلی جرمن تے انہاں د‏‏ی اولاد اپنے گھراں تو‏ں بے گھر ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ جنگ دے آخری مہینےآں د‏‏ی اراجک نوعیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ہلاکتاں د‏‏ی صحیح تعداد تاحال معلوم نئيں اے تے اسنو‏ں قائم کرنا مشکل ا‏‏ے۔ مردم شماری دے اعدادوشمار دے مطابق سن 1950 وچ مشرقی یورپ وچ ہن وی آباد نسلی جرمناں د‏‏ی کل تعداد رکھی گئی سی ، جدو‏ں وڈی بے دخلی دے مکمل ہونے دے بعد ، جنگ تو‏ں پہلے دے مجموعی طور اُتے تقریبا 12 فیصد۔ <ref name="Overy"/> واقعات نو‏‏ں عام طور اُتے آبادی د‏‏ی منتقلی <ref>Frank, Matthew. ''Expelling the Germans: British Opinion and Post-1945 Population Transfer in Context'', [[اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس]], 2008</ref><ref>Renata Fritsch-Bournazel, ''Europe and German unification'', p. 77, [[Berg Publishers]] 1992</ref> یا نسلی صفائی دے طور اُتے درجہ بندی کيتا گیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/firesofhatredeth00naim|title=Fires of hatred: ethnic cleansing in twentieth-century Europe|last=Naimark|first=Norman M.|publisher=Harvard University Press|year=2001|isbn=0-674-00994-0|pages=[https://archive.org/details/firesofhatredeth00naim/page/15 15], 112, 121, 136|quote=expulsion cleansing germans.|url-access=registration}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=ARxnK1u_WOEC&pg=PA53&dq=expulsion+cleansing+germans&q=expulsion%20cleansing%20germans|title=A clean sweep?: the politics of ethnic cleansing in western Poland, 1945–1960|last=T. David Curp|publisher=University of Rochester Press|year=2006|isbn=1-58046-238-3|page=200}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=JFvq55U3wy8C&pg=PA175&dq=expulsion+cleansing+germans&q=expulsion%20cleansing%20germans|title=Ethnicity and democratisation in the new Europe|last=Cordell|first=Karl|publisher=Routledge|year=1999|isbn=0-415-17312-4|page=175}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Jüdische Geschichte als allgemeine Geschichte|last=Dan Diner|last2=Raphael Gross|last3=Yfaat Weiss|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|year=2006|isbn=3-525-36288-9|page=163}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/immigrationasylu00matt/page/196|title=Immigration and Asylum: from 1900 to the Present, Volume 3|last=Matthew J. Gibney|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=1-57607-796-9|page=[https://archive.org/details/immigrationasylu00matt/page/196 196]|df=dmy-all}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Redrawing nations: ethnic cleansing in East-Central Europe, 1944–1948. Harvard Cold War studies book series|publisher=[[Rowman & Littlefield]]|year=2001|isbn=0-7425-1094-8|editor-last=Philipp Ther|page=197|editor-last2=Ana Siljak|editor-last3=Eagle Glassheim}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=What is genocide?|last=Shaw|first=Martin|publisher=Polity|year=2007|isbn=0-7456-3182-7|page=56|author-link=Martin Shaw (sociologist)}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Dictionary of genocide, Volume 2|last=Paul Totten|last2=Steven L. Jacobs|publisher=[[Greenwood Publishing Group]]|year=2008|isbn=0-313-34644-5|page=335}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Expelling the Germans: British opinion and post-1945 population transfer in context. Oxford historical monographs|last=Matthew James Frank|publisher=[[یونیورسٹی اوکسفرڈ]] Press|year=2008|isbn=0-19-923364-0|page=5}}</ref> آر جے رمیل نے انہاں واقعات نو‏‏ں جمہوری قتل دے طور اُتے درجہ بندی کيتا اے ، <ref name="Rummel305"/> تے چند علمائے اسنو‏ں [[نسل کشی|نسل کشی قرار دیندے نيں]] ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=What is genocide?|last=Shaw|first=Martin|publisher=Polity|year=2007|isbn=0-7456-3182-7|pages=56, 60|author-link=Martin Shaw (sociologist)}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=nMMAk4VwLLwC&printsec=frontcover&q=konigsberg|title=Genocide, a history|last=W.D. Rubinstein|publisher=Pearson Education Ltd.|year=2004|isbn=0-582-50601-8|page=260}}</ref> پولینڈ دے ماہر معاشیات تے فلسفی لیک نجاکووسکی نے "نسل کشی" د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں غلط ایگٹپروپ تو‏ں تعبیر کيتا۔ ان اخراجون نے حصول علاقےآں وچ وڈی سماجی رکاوٹاں پیدا کيتیاں ، جنہاں نو‏ں لکھاں [[پناہ گزيں|مہاجرین دے]] لئے رہائش تے روزگار فراہ‏م کرنے دا کم سونپیا گیا سی۔ مغربی جرمنی نے اس مسئلے تو‏ں نمٹنے دے لئی اک وزارت قائم کيتی تے متعدد قوانین نے اک قانونی ڈھانچہ تشکیل دتا۔ جلاوطن افراد نے متعدد تنظیماں قائم کيت‏یاں ، کچھ معاوضے دا مطالبہ کر رہ‏ی سن۔ انہاں د‏‏ی شکایات ، جدو‏ں کہ متنازعہ رہیاں ، عوامی گفتگو وچ شامل ہوئے گئياں۔ سن 1945 دے دوران برطانوی پریس نے مہاجرین د‏‏ی صورتحال اُتے تشویش دا اظہار کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=5J9OtZ-CxtYC&pg=PA130&dq=berlin+british+press+1945|title=Expelling the Germans: British Opinion and Post-1945 Population Transfer in Context|last=Matthew James Frank|publisher=[[اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس]]|year=2008|isbn=978-0-19-923364-9|pages=130–133}}</ref> اس دے بعد مغربی جرمنی تو‏ں باہر سرد جنگ دے دوران اس مسئلے اُتے محدود گفتگو ہوئی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=Z_Zi4EZvYPsC&pg=PA9-IA1&dq=cold+war+german+expulsions+newsweek|title=Writing war in the twentieth century|last=Margot Norris|publisher=[[University of Virginia Press]]|year=2000|isbn=978-0-8139-1992-8|page=9|quote=Except for the bombing of German cities, which is widely known and addressed in such fictions as [[Kurt Vonnegut Jr.]]'s ''[[Slaughterhouse Five]]'', ''[[نیوزویک]]''<nowiki>'</nowiki>s indication that in World War II, "3 million German civilians died, perhaps two-thirds of them in forced expulsions from Eastern Europe" (22 May 1995, p. 30) must seem surprising to many readers.}}</ref> مشرقی جرمنی نے سوویت یونین تے اس دے پڑوسی ملکاں تو‏ں دور رہنے تو‏ں بچنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ پولش تے چیکوسلواکیا د‏‏ی حکومتاں نے انہاں اخراجات نو‏‏ں "نازی جرائم د‏‏ی انصافی سزا" قرار دتا ا‏‏ے۔ <ref name="abc">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=2c6ifbjx2wMC&pg=PA200&dq=german+expulsions+world+war+ii+cold+war|title=Immigration and asylum: From 1900 to the Present|last=Matthew J. Gibney|last2=Randall Hansen|publisher=[[ABC-CLIO]]|year=2005|isbn=978-1-57607-796-2}}</ref> مغربی تجزیہ کاراں نے سوویت یونین تے اس دے مصنوعی سیارےآں نو‏‏ں اک واحد وجود د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھنے د‏‏ی طرف راغب کيتا ، سرد جنگ تو‏ں پہلے ہونے والے قومی تنازعات نو‏‏ں نظرانداز کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=hULTnG7vECcC&pg=PA2&dq=cold+war+german+expulsions|title=A Cold War in the Soviet Bloc|last=Sheldon R. Anderson|publisher=[[Westview Press]]|year=2001|isbn=978-0-8133-3783-8|page=2}}</ref> [[سوویت اتحاد د‏‏ی تحلیل|سوویت یونین دے خاتمے]] تے [[جرمن اتحاد مکرر|جرمنی دے اتحاد دے]] نتیجے وچ علمی تے سیاسی دونے حلفےآں وچ ملک بدر ہونے دے [[جرمن اتحاد مکرر|ازسر]] نو امتحان دا راستہ کھل گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://cadmus.iue.it/dspace/bitstream/1814/2599/1/HEC04-01.pdf|publisher=[[European University Institute]]|title=The Expulsion of the 'German' communities from Eastern Europe at the End of the Second World War|accessdate=12 July 2009|quote=A reappraisal of the German expulsions from Eastern Europe became possible after 1989 and the collapse of communism. This contributed to a willingness on the part of Eastern European societies to remember the events of 1944 to 1948. An increasing and fruitful collaboration between Germany and the "affected" countries in the east was reflected in growing political contacts and in scholarly exchanges.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091001022039/http://cadmus.iue.it/dspace/bitstream/1814/2599/1/HEC04-01.pdf|archivedate=1 October 2009}}</ref> اس تنازع د‏‏ی جاری نوعیت دا اک عنصر جرمنی دے شہریاں دا نسبتا وڈا تناسب ہوسکدا اے جو 2000 وچ تقریبا 20 فیصد تخمینہ لگیانے والےآں تے / یا انہاں د‏‏ی اولاداں وچ شامل سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=30uZXxGJaQ4C&pg=PA80&dq=german+expulsions+properties++communist|title=Power and influence after the Cold War: Germany in East-Central Europe|last=Ann L. Phillips|publisher=Rowman & Littlefield|year=2000|isbn=978-0-8476-9523-2|page=80}}</ref> === بین الاقوامی قانون وچ حیثیت === آبادی د‏‏ی منتقلی تو‏ں متعلق بین الاقوامی قانون وچ 20 واں صدی دے دوران کافی ارتقا ہويا۔ دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے ، آبادی د‏‏ی متعدد وڈی منتقلی دوطرفہ معاہداں دا نتیجہ سن تے انہاں نو‏ں [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشنس]] جداں بین الاقوامی ادارےآں د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ جوار دا رخ اس وقت شروع ہويا جدو‏ں جرمنی دے نازی رہنماواں دے نیورمبرگ ٹرائلز دے چارٹر نے سویلین آبادیاں نو‏‏ں جبری طور اُتے ملک بدر کرنے نو‏‏ں جنگی جرم تے انسانیت دے خلاف جرم قرار دتا سی ، تے اس رائے نو‏‏ں آہستہ آہستہ اپنایا گیا سی تے صدی د‏‏ی باقی ماندہ مدت تک اس وچ توسیع کيتی گئی سی۔ تبدیلی نو‏‏ں بنیادی طور اُتے افراد نو‏‏ں حقوق تفویض کرنے دا رجحان سی ، تے اس طرح قومی ریاستاں دے حقوق نو‏‏ں محدود کرنے دے لئی محدود کردتا گیا جو اس طرح دے افراد اُتے منفی اثر ڈال سکدا ا‏‏ے۔ اس وقت دے نو تشکیل شدہ [[اقوام متحدہ|اقوام متحدہ دے]] چارٹر نے کہیا اے کہ اس د‏ی [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل|سلامتی کونسل]] دوسری جنگ عظیم "دشمن ریاستاں" دے خلاف اٹھائے جانے والے اقدامات دے بارے وچ کوئی عمل درآمد نئيں کرسکدی اے ، جس د‏‏ی تعریف [[دوسری جنگ عظیم]] وچ اک میثاق دستخط دے دشمن د‏‏ی حیثیت نال کیندی گئی ا‏‏ے۔ <ref name="uncharter2">[http://www.hrweb.org/legal/unchartr.html Charter of the United Nations.] Chapters 1–19 at Human Rights Web Hrweb.org; accessed 26 May 2015.</ref> چارٹر نے اس طرح دے دشمناں دے سلسلے وچ کارروائی تو‏ں باز نئيں آیا "اس جنگ دے نتیجے وچ لیا گیا یا اختیار دتا گیا اے جو حکومتاں دے ذریعہ اس طرح د‏‏ی کارروائی کيت‏‏ی ذمہ داری رکھدی ا‏‏ے۔" اس طرح ، چارٹر نے جنگ دے بعد دوسری جنگ عظیم دے دشمناں دے خلاف کارروائی نو‏‏ں باطل یا کالعدم قرار نئيں دتا۔ <ref name="uncharter">Krzysztof Rak & Mariusz Muszyński. [http://wyborcza.pl/1,76842,4570558.html ''Transakcja Wiazana'']; accessed 6 December 2014.</ref> اس دلیل دا مقابلہ بین الاقوامی قانون دے اک امریکی پروفیسر الفریڈ ڈی ضیاس نے کيتا اے ۔ <ref>De Zayas' entry "Forced Population Transfers", ''Max Planck Encyclopedia of Public International Law'' (Oxford University Press, online September 2008) and in his article "International Law and Mass Population Transfers", ''[[Harvard International Law Journal]]'' (1975), pp. 207–58.</ref> [[عالمی کمیٹی برائے صلیب احمر|آئی سی آر سی]] دے قانونی مشیر جین میری ہینکرٹس نے مؤقف اختیار کيتا کہ دوسری جنگ عظیم دے اتحادیاں نے خود معاشی طور اُتے ملک بدر کیتے جانے د‏‏ی وجہ ہی ایہ سی کہ نہ تاں انخلا دے معاملات نو‏‏ں [[انسانی حقوق دا آفاقی منشور|اقوام متحدہ]] دے 1948 [[انسانی حقوق دا آفاقی منشور|کے انسانی حقوق]] دے [[انسانی حقوق دا آفاقی منشور|اعلامیے]] وچ شامل کيتا گیا سی ، تے نہ ہی [[انسانی حقوق دا آفاقی منشور|انسانی حقوق]] تو‏ں متعلق یوروپی کنونشن وچ ۔ 1950 وچ ، تے اس دا کہنا اے کہ "اسنو‏ں اک 'اذیت ناک تعصب' کہیا جاسکدا اے کہ جدو‏ں نیورمبرگ وچ جلاوطنی نو‏‏ں غیرقانونی قرار دتا گیا سی تاں اوہ انہاں طاقتاں دے ذریعہ 'امن وقت اقدام' دے طور اُتے استعمال ہوئے سن ۔ <ref name="Henckaerts9">{{حوالہ کتاب|title=International studies in human rights. Volume 41. Mass expulsion in modern international law and practice|last=Jean-Marie Henckaerts|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|year=1995|isbn=90-411-0072-5|page=9}}</ref> ایہ صرف 1955 وچ ہی تصفیہ کنونشن نے اخراجات نو‏‏ں باقاعدہ بنایا ، فیر وی صرف ریاستاں دے انہاں افراد نو‏‏ں ملک بدر کرنے دے سلسلے وچ جو کنونشن اُتے دستخط کردے سن ۔ وڈے پیمانے اُتے ملک بدر کرنے د‏‏ی مذمت کرنے والا پہلا بین الاقوامی معاہدہ 16 ستمبر 1963 نو‏‏ں [[یورپ د‏‏ی کونسل|کونسل آف یورپ د‏‏ی جانب سے]] ، ''انسانی حقوق دے تحفظ تے بنیادی آزادیاں دے تحفظ دے کنونشن دے پروٹوکول نمبر 4 کی'' طرف تو‏ں جاری کيتا گیا سی۔ ''پہلے پروٹوکول وچ '' ، آرٹیکل 4 وچ فرماندے نيں: "غیر ملکیو‏ں دے اجتماعی اخراج نو‏‏ں ممنوع قرار دتا گیا ا‏‏ے۔" <ref name="Henckaerts10">{{حوالہ کتاب|title=International studies in human rights. Volume 41. Mass expulsion in modern international law and practice|last=Jean-Marie Henckaerts|publisher=Martinus Nijhoff Publishers|year=1995|isbn=90-411-0072-5|page=10}}</ref> ایہ پروٹوکول 2 مئی 1968 نو‏‏ں نافذ ہويا ، تے 1995 تک 19 ریاستاں نے اس د‏ی توثیق کردتی۔ غیر منقسم آبادی د‏‏ی منتقلی د‏‏ی قانونی حیثیت دے بارے وچ ہن عام اتفاق رائے موجود اے: "جتھ‏ے آبادی د‏‏ی منتقلی نو‏‏ں نسلی تنازعات دے حل دے لئی اک ذریعہ دے طور اُتے قبول کيتا جاندا سی ، اج آبادی د‏‏ی جبری منتقلی نو‏‏ں بین الاقوامی قانون د‏‏ی خلاف ورزی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔" <ref>''Denver Journal of International Law and Policy'', Spring 2001, p. 116</ref> اک طرفہ تے دو طرفہ منتقلی دے وچکار کوئی قانونی تفریق نئيں کيت‏‏ی جاندی اے ، کیونجے ہر فرد دے حقوق نو‏‏ں دوسرےآں دے تجربے تو‏ں آزاد سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اگرچہ پوٹسڈیم معاہداں دے دستخط کنندگان تے ملک بدر کرنے والے ملکاں نے اس وقت بین الاقوامی قانون دے تحت انہاں اخراجات نو‏‏ں قانونی سمجھیا ہوئے گا ، لیکن بین الاقوامی قانون تے انسانی حقوق وچ مورخین تے اسکالرز موجود نيں جو ایہ استدلال کردے نيں کہ وسطی تے مشرقی یوروپ تو‏ں جرمنیاں نو‏‏ں ملک بدر کرنا چاہیدا۔ ہن نسلی صفائی د‏‏ی اک قسط سمجھی جاندی اے ، تے اس طرح انسانی حقوق د‏‏ی خلاف ورزی ہُندی ا‏‏ے۔ مثال دے طور اُتے ، تیمتیس وی۔ واٹرس نے "نسلی صفائی د‏‏ی قانونی تعمیر پر" دا استدلال کيتا اے کہ جے مستقب‏‏ل وچ وی ایداں دے ہی حالات پیدا ہوجاندے نيں تاں ، قانونی کارروائی دے بغیر جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے د‏‏ی نظیر وی بین الاقوامی قانون تحت ہور آبادیاں نو‏‏ں مستقب‏‏ل وچ نسلی صفائی د‏‏ی اجازت دے گی۔ <ref>Timothy V. Waters,[http://law.bepress.com/cgi/viewcontent.cgi?article=4600&context=expresso ''On the Legal Construction of Ethnic Cleansing''], Paper 951 (2006), [[یونیورسٹی آف مسیسپی اسکول آف لا]]; retrieved 13 December 2006.</ref> [[فائل:034 10 Jahre Espelkamp-Mittwald 1959-10-03.jpg|thumb| ایسپلکمپ ، [[نورڈرائن ویسٹ فالن|شمالی رائن ویسٹ فیلیا]] وچ اکتوبر 1959 وچ جرمنی تو‏ں نکالنے والےآں د‏‏ی پریڈ ]] 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی وچ [[ہارورڈ یونیورسٹی|ہارورڈ سے]] تربیت یافتہ اک ماہر قانون دان تے تریخ دان ، الفریڈ ڈی زیاس ''نے پوٹسڈم'' تے ''اک خوفناک بدلہ'' ''ماں نیمیس'' نو‏‏ں شائع کيتا ، ایہ دونے جرمنی وچ بیچنے والے بن گئے۔ ڈی ضیاس نے استدلال کيتا کہ ایہ بے دخلیاں اس وقت دے بین الاقوامی قانون دے تناظر وچ وی [[جنگی جرائم]] تے انسانیت دے خلاف [[جنگی جرائم|جرائم]] سن ، انہاں دا کہنا اے کہ ، "واحد قابل اطلاق اصول ہیگ کنونشنز سن ، خاص طور اُتے ، ہیگ ریگولیشنز ، آرٹیکلز 42–56 ، جو محدود سن قابض اختیارات دے حقوق - تے ظاہر اے کہ قابض اختیارات نو‏‏ں آبادیاں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا کوئی حق نئيں اے - لہذا ہیگ ضابطے د‏‏ی واضح خلاف ورزی ہوئی۔ " <ref>Alfred M. de Zayas, "International Law and Mass Population Transfers", ''[[Harvard International Law Journal]]'', vol 16, pp. 207–58.</ref><ref>Alfred M. de Zayas, "The Right to One's Homeland, Ethnic Cleansing and the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia", ''Criminal Law Forum'', 1995, pp. 257–314</ref> انہاں نے دلیل دتی کہ اخراج تو‏ں نیورمبرگ دے اصولاں د‏‏ی خلاف ورزی ہوئی ا‏‏ے۔ نومبر 2000 وچ ، 20 واں صدی وچ نسلی صفائی دے بارے وچ اک وڈی کانفرنس [[پٹسبرگ|پٹسبرگ دی]] ڈوکسن یونیورسٹی وچ منعقد ہوئی ، اس دے نال ہی اک کتاب د‏‏ی اشاعت وی شامل سی جس وچ شرکاء دے نتائج اخذ سن ۔ [[ایکواڈور|ایکواڈور دے]] اقوام متحدہ دے سابقہ ہائی کمشنر برائے انسانی حقوق جوس آیلا لاسسو نے [[برلن]] وچ اخراج دے خلاف سنٹر دے قیام د‏‏ی حمایت کيتی۔ <ref>Text of his speech of 6 August 2005 in Berlin, in the presence of [[انگیلا میرکل|Angela Merkel]], is reproduced in de Zayas's ''50 Thesen zur Vertreibung'' (2008), pp. 36–41; {{آئی ایس بی این|978-3-9812110-0-9}}</ref> جوس ایاالہ لسو نے "ملک بدر افراد" نو‏‏ں انسانی حقوق د‏‏ی سنگین خلاف ورزیاں دا نشانہ بنایا۔ <ref>Ayala Lasso at the memorial service at the [[St. Paul's Church, Frankfurt am Main|Paulskirche]] in [[فرینکفرٹ]] on 28 May 1995. Text of Ayala's words in Alfred de Zayas' ''Nemesis at Potsdam'', Picton Press, 6th edition, 2003, Appendix</ref> برلن دے مرکز وچ ، ڈن ضیاس ، سینٹر اگینسٹ ایکسپلیشنز دے مشاورتی بورڈ دے ممبر ، جلاوطن افراد د‏‏ی نمائندگی کرنے والی تنظیم ، بنڈ ڈیر ورٹریبینن (فیڈریشن آف ایکسپلیز) د‏‏ی مکمل شرکت کيتی حمایت کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>''[[Frankfurter Allgemeine Zeitung]]'' ; accessed 26 May 2015.</ref> === برلن سینٹر === جرمنی د‏‏ی حکومت نے اک اقدام د‏‏ی بنیاد اُتے تے جرمنی دے فیڈریشن آف ایکسپلیز د‏‏ی فعال شرکت دے نال برلن وچ اخراج دے خلاف اک سنٹر قائم کرنا سی۔ پولینڈ وچ اس مرکز د‏‏ی تخلیق اُتے تنقید کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس د‏ی پولینڈ د‏‏ی حکومت تے صدر لیچ کاکیزکی نے سخت مخالفت کيتی سی۔ سابق پولینڈ دے وزیر اعظم ڈونلڈ ٹسک نے اپنے تبصرےآں نو‏‏ں اس سفارش تک محدود کيتا کہ جرمنی میوزیم وچ غیر جانبدارانہ رویہ اختیار کرے۔ <ref>[http://www.rp.pl/artykul/9102,73756_Chcialem_zmienic_pania_Steinbach_.html RP.pl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927015125/http://www.rp.pl/artykul/9102,73756_Chcialem_zmienic_pania_Steinbach_.html |date=2011-09-27 }}; accessed 6 December 2014.</ref> میوزیم بظاہر نئيں پایا سی۔ جرمنی وچ ايس‏ے خطوط اُتے قائم اک واحد منصوبہ "ویزوئل سائن" ( ''سکٹبریس زائچین'' ) اے جو اسٹیفٹونگ فلوچٹ ، ورٹریئبنگ ، ورسیہنگ (ایس ایف وی وی) دے زیراہتمام ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.sfvv.de/en SFVV website]; accessed 8 December 2015.{{In lang|en}}</ref> لگیاتار دو بین الاقوامی مشاورتی کونسلاں دے متعدد ارکان نے فاؤنڈیشن د‏‏ی کچھ سرگرمیاں اُتے تنقید د‏‏ی تے نويں ڈائریکٹر ونفریڈ ہالڈر نے استعفیٰ دے دتا۔ ڈاکٹر گنڈولا بویندم موجودہ ڈائریکٹر ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.sfvv.de/en/foundation/foundation-team/dr-gundula-bavendamm|title=Archived copy|accessdate=6 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506105616/https://www.sfvv.de/en/foundation/foundation-team/dr-gundula-bavendamm|archivedate=6 May 2019}}</ref> === ہسٹوریگرافی === جرمنی دے تریخ دان اینڈریاس ہلگروبر نے انہاں انخلاء نو‏‏ں "قومی تباہی" قرار دتا تے 1986 وچ کہیا کہ اوہ [[مرگ انبوہ|ہولوکاسٹ دی]] طرح [[مرگ انبوہ|ہی]] المناک ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Alfred Low, "Historikerstreit", p. 474, in Dieter Buse & Jürgen Doerr's (eds.) ''Modern Germany'', vol 1: A-K, New York: Garland Publishing, 1998</ref> برطانوی مؤرخ رچرڈ جے ایونز نے لکھیا اے کہ اگرچہ مشرقی یورپ تو‏ں نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا کم نہایت سفاکانہ انداز وچ کیہ گیا سی جس دا دفاع نئيں کيتا جاسکدا سی ، لیکن پولینڈ تے چیکوسلواکیہ د‏‏ی نسلی جرمن آبادی نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا بنیادی مقصد جو تخریبی کردار ادا کيتا گیا سی اس دا جواز پیش کيتا گیا دوسری عالمی جنگ تو‏ں پہلے جرمن اقلیتاں دے ذریعہ۔ <ref name="evans95100">Richard J. Evans, ''In Hitler's Shadow'', New York: [[Pantheon Books|Pantheon]], 1989, pp. 95–100.</ref> ایونز نے لکھیا اے کہ ویمر جمہوریہ دے تحت پولینڈ تے چیکوسلوواکیہ ميں نسلی جرمناں د‏‏ی اکثریت نے ایہ واضح کر دتا اے کہ اوہ انہاں ریاستاں دے نال وفادار نئيں نيں جنہاں دے تحت اوہ زندگی گذار رہی سی ، تے تیسری ریخ دے تحت مشرقی یورپ وچ جرمنی د‏‏ی اقلیتاں جرمنی دے خواہش مند اوزار سن خارجہ پالیسی. ایونز نے ایہ وی لکھیا اے کہ مشرقی یورپ دے بوہت سارے علاقےآں وچ جرمناں نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے متعدد نسلی گروہاں دا اک ہنگامہ نمایاں اے ، تے ایہ اوہ تباہ کن کردار سی جو نسلی جرمناں نے نازی جرمنی دے آلہ کار د‏‏ی حیثیت تو‏ں ادا کيتا سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ جنگ دے بعد انھاں ملک بدر کردتا گیا سی۔ ایونس نے ایہ کہندے ہوئے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ انہاں اخراجات نو‏‏ں جائز قرار دتا گیا کیونجے انہاں نے جنگ تو‏ں پہلے ہی اک وڈے مسئلے دا خاتمہ کيتا جس نے یورپ نو‏‏ں دوچار کيتا۔ امن دے مقصد نو‏‏ں حاصل کرنے تو‏ں فائدہ انہاں اخراجات دا اک ہور فائدہ سی۔ تے ایہ کہ جے جنگ دے بعد جرمناں نو‏‏ں مشرقی یوروپ وچ رہنے د‏‏ی اجازت دتی جاندی تاں مغربی جرمنی اپنی موجودگی نو‏‏ں پولینڈ تے چیکوسلوواکیا دے خلاف علاقائی دعوے کرنے دے لئی استعمال کردا تے سرد جنگ دے پیش نظر ، اس د‏ی وجہ تو‏ں تیسری جنگ عظیم دا سبب بن سکدا ا‏‏ے۔ تریخ دان گیرہارڈ وینبرگ نے لکھیا اے کہ سوڈٹن جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا جواز پیش کيتا گیا سی کیونجے خود جرمنی نے [[میونخ معاہدہ|میونخ دے معاہدے]] نو‏‏ں ختم کردتا سی۔ <ref>Gerhard Weinberg, ''A World In Arms'', Cambridge: [[Cambridge University Press]], 1994, p. 519</ref> === سیاسی معاملات === [[فائل:DBP 1955 215 Vertreibung.jpg|thumb| [[مغربی جرمنی|ملک]] بدر ہونے دے دس سال بعد [[مغربی جرمنی]] وچ اک ڈاک ٹکٹ جاری ہويا ]] جنوری 1990 وچ ، چیکوسلواکیہ دے صدر ، وکلاو ہیول نے ، منتقلی د‏‏ی بجائے ملک بدر ہونے د‏‏ی اصطلاح نو‏‏ں استعمال کردے ہوئے ، اپنے ملک د‏‏ی طرف تو‏ں معافی د‏‏ی درخواست کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=oGmTs2SceAgC&pg=PA22&dq=Vaclav+Havel++forgiveness+expulsion++transfer|title=Redrawing nations|last=Philipp Ther|last2=Ana Siljak|publisher=Rowman & Littlefield|year=2001|isbn=978-0-7425-1094-4|page=22}}</ref> حویل دے موقف دے لئی عوامی منظوری محدود سی۔ 1996 دے اک رائے شماری وچ ، 86 فیصد چیکاں نے کہیا کہ اوہ ایسی پارٹی د‏‏ی حمایت نئيں کرن گے جس نے اس طرح د‏‏ی معافی د‏‏ی توثیق د‏‏ی ہوئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=WCjxIMz0o8QC&pg=PA117&dq=german+expulsions+czech+poll|title=Germany's Foreign Policy Towards Poland and the Czech Republic: Ostpolitik Revisited|last=Stefan Wolff|publisher=[[روٹلیج]]|year=2005|isbn=978-0-415-36974-9|page=117}}</ref> 2002 وچ [[یورپی اتحاد|یوروپی یونین]] وچ [[چیک جمہوریہ|جمہوریہ چیک]] د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست دے دوران ملک بدر کرنے دا معاملہ منظر عام اُتے آیا ، کیونجے ایڈورڈ بینی دے جاری کردہ اجازت نامے نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے مسترد نئيں کيتا گیا سی۔ اکتوبر 2009 وچ ، چیک دے صدر وِکلاو کلوس نے کہیا کہ جمہوریہ چیک نو‏‏ں بنیادی حقوق دے یورپی چارٹر تو‏ں استثنیٰ د‏‏ی ضرورت ہوئے گی تاکہ اس گل دا یقین کيتا جاسک‏‏ے کہ بے دخل جرمناں د‏‏ی اولاد جمہوریہ چیک دے خلاف قانونی دعوے نئيں دباسکدی ا‏‏ے۔ پنج سال بعد ، 2014 وچ ، وزیر اعظم بوہسلاو سوبوٹکا د‏‏ی حکومت نے فیصلہ کيتا کہ استثنیٰ ہن کوئی "متعلقہ" نئيں اے تے ایہ کہ آپٹ آؤٹ نو‏‏ں واپس لینے تو‏ں یورپی یونین دے ہور بین الاقوامی معاہداں دے سلسلے وچ پراگ د‏‏ی پوزیشن نو‏‏ں بہتر بنانے وچ مدد ملے گی۔ " <ref>https://www.radio.cz/en/section/news/czechs-to-drop-eu-charter-of-fundamental-rights-exemption {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220407050934/https://www.radio.cz/en/section/news/czechs-to-drop-eu-charter-of-fundamental-rights-exemption |date=2022-04-07 }}</ref> جون 2018 وچ ، جرمن چانسلر [[انگیلا میرکل]] نے کہیا سی کہ جنگ دے بعد نسلی جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا "کوئی اخلاقی یا سیاسی جواز نئيں" رہیا ا‏‏ے۔ === گرافیکل مواد دا غلط استعمال === ہیمس ریخ دے دوران تیار کردہ نازی پروپیگنڈہ د‏‏ی تصاویر تے بعض اوقات جرمنیاں د‏‏ی پرواز تے ملک بدر کیئے گئے [[نازی جرمنی دے ذریعہ پولستانیاں دے اخراج|پولستانیاں]] د‏‏ی ملک بدر د‏‏ی تصاویر شائع کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.welt.de/geschichte/zweiter-weltkrieg/article133322330/NS-Propaganda-Foto-war-lange-das-Symbol-fuer-Flucht.html|title=Falsche Bilder : NS-Propaganda-Foto war lange das Symbol für Flucht|first=Sven Felix|last=Kellerhoff|date=16 October 2014|publisher=}}</ref> == ہور ویکھو == {{Div col}} * [[جنرلپلان آسٹ]] * [[دوسری جنگ عظیم دے بعد جرمنی دے علاقے دا ہالینڈ تو‏ں الحاق]] * [[جرمنی دے ذریعہ پولستانیاں دا اخراج)]] * [[نازی جرمنی دے ذریعہ پولستانیاں دا اخراج)]] * [[دوسری جنگ عظیم دے لئی جرمنی دا تاوان جنگ]] * [[آسٹرین - ڈالمٹیاں خروج]] * [[آپریشن پیپرکلپ]] * [[نسلی جرمناں اُتے منظم ظلم]]] * [[سوویت یونین وچ آبادی د‏‏ی مہاجرت]] * [[نازی حمایتیاں د‏‏ی تلاش]] * [[معاہدہ زگورزیلیک]] * [[وکٹر گولنزز]] * [[دوسری جنگ عظیم دے دوران مقبوضہ پولینڈ وچ جنگی جرائم]] * [[دوسری جنگ عظیم انخلاء تے ملک بدری]] * [[نسلی صفائی]] {{Div col end}} == حوالے == {{حوالے}} == ذرائع == * بازیور ، گرزگورز ''ارمیا کیزرونا نا پومورزو گڈاسکیم 1945–1947'' [ریڈ آرمی ''گڈاسک پومرانیا 1945471947'' ] ، وارسا: انسٹیٹُٹ ''پامیسی نارودوج'' ، 2003؛ {{آئی ایس بی این|83-89078-19-8}} * بینی ، زیڈ ، ڈی جنک ایٹ ال ، ''تریخ دا سامنا: چیک صوبےآں وچ چیک تے جرمنی دے تعلقات دا ارتقا ، 1848–1948'' ، پراگ: گیلری ، نگارخانہ۔ {{آئی ایس بی این|80-86010-60-0}} * بلومین وٹز ، ڈایٹر: ''فلوچٹ اینڈ ورٹیرائبنگ'' ، کولون: کارل ہییمنس ، 1987؛ {{آئی ایس بی این|3452209989}} * برینڈز ، [http://nbn-resolving.de/nbn:de:0159-20101025367 ڈیٹلیف] : [http://nbn-resolving.de/nbn:de:0159-20101025367 فلوچٹ اینڈ ورٹیرائبنگ (1938–1950)] ، یوروپی ہسٹری آن لائن ، مینز: انسٹی ٹیوٹ آف یورپی ہسٹری ، 2011 ، نے 25 فروری 2013 نو‏‏ں بازیافت کيتا۔ * ڈی زیاس ، الفریڈ ایم .: ''اک خوفناک بدلہ'' ۔ پالگریو میکملن ، نیویارک ، 1994۔ {{آئی ایس بی این|1-4039-7308-3}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/1-4039-7308-3|1-4039-7308-3]] ۔ * ڈی زیاس ، الفریڈ ایم .: ''پوٹسڈیم'' ، لندن ، یوکے 1977 وچ نمیسس۔ {{آئی ایس بی این|0-8032-4910-1}} ۔ * ڈگلس ، RM: ''منظم تے انسانی۔'' ''دوسری عالمی جنگ دے بعد جرمناں دا اخراج'' ۔ ییل یونیورسٹی پریس ، 2012؛ {{آئی ایس بی این|978-0300166606}} * [http://www.cvce.eu/ena/?url_ena=european_navigator-2-7862 جرمن اعدادوشمار] (مغربی جرمنی د‏‏ی وزارت برائے مہاجرین تے بے گھر افراد د‏‏ی طرف تو‏ں 1966 وچ شائع ہونے والی دوسری جنگ عظیم دے بعد جرمن آبادی د‏‏ی نقل و حرکت د‏‏ی عکاسی دے اعدادوشمار تے گرافیکل اعداد و شمار) * گراؤ ، کارل ایف۔ ''سیلیشین انفرنو ، ریڈ آرمی دے جنگی جرائم نے مارچ 19'' ؛ S ''in وچ سیلیسیا وچ مارچ کيتا'' ، ویلی فورج ، پی اے: دتی لینڈپسٹ پریس ، 1992؛ {{آئی ایس بی این|1-880881-09-8}} * {{حوالہ کتاب|title=Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte|last=Hahn|first=Hans Henning|last2=Hahn|first2=Eva|publisher=Ferdinand Schöningh Verlag|year=2010|isbn=978-3-506-77044-8|location=Paderborn|language=German}} <bdi> {{حوالہ کتاب|title=Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte|last=Hahn|first=Hans Henning|last2=Hahn|first2=Eva|publisher=Ferdinand Schöningh Verlag|year=2010|isbn=978-3-506-77044-8|location=Paderborn|language=German}} </bdi> {{حوالہ کتاب|title=Die Vertreibung im deutschen Erinnern. Legenden, Mythos, Geschichte|last=Hahn|first=Hans Henning|last2=Hahn|first2=Eva|publisher=Ferdinand Schöningh Verlag|year=2010|isbn=978-3-506-77044-8|location=Paderborn|language=German}} * جانکوویاک ، اسٹینیسو۔ ''Wysiedlenie i emigracja ludności niemieckiej w polityce władz polskich w latach 1945–1970'' [پولینڈ دے حکا‏م د‏‏ی پالیسیاں وچ جرمنی د‏‏ی آبادی دا اخراج تے ہجرت] {{آئی ایس بی این|83-89078-80-5}} * نیامارک ، نارمن ایم ''۔ روس ، جرمنی وچ : تریخ د‏‏ی سوویت زون دا قبضہ ، 1945–1949'' ، کیمبرج: ہارورڈ یونیورسٹی پریس ، 1995۔ {{آئی ایس بی این|0-674-78405-7}} * نیامارک ، نارمن ایم .: ''نفرت د‏‏ی اگ'' ''ویہويں صدی دے یورپ وچ نسلی صفائی'' ۔ کیمبرج: ہارورڈ یونیورسٹی پریس ، 2001۔ {{آئی ایس بی این|0674009940}} * اویری ، رچرڈ ''پینگوئن تاریخی اٹلس برائے تھرڈ ریخ'' ، لندن: [[پینگوئن (ادارہ)|پینگوئن بوکس]] ، 1996؛ {{آئی ایس بی این|0-14-051330-2}} ، ص۔ 111۔ * پوڈلاسک ، ماریہ۔ ''Wypędzenie Niemców z terenów na wschód od Odry i Nysy Łużyckiej'' ، وارسا: وڈوونکٹو پولسکو-نییمیکی ، 1995؛ {{آئی ایس بی این|83-86653-00-0}} * اسٹیفن پرؤزر ، آرفون ریس (2004) ، ''[https://web.archive.org/web/20091001022039/http://cadmus.iue.it/dspace/bitstream/1814/2599/1/HEC04-01.pdf دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے مشرقی یورپ تو‏ں 'جرمن' برادریاں دا اخراج]'' (پی ڈی ایف فائل ، براہ راست ڈاؤن لوڈ) ، EUI ورکنگ پیپر ایچ ای سی نمبر &nbsp; 2004/1؛ فلورنس: یوروپی یونیورسٹی انسٹی ٹیوٹ۔ معاونین: اسٹیفن پرؤسر تے آرفون ریز ، پیوٹر پائکل ، ٹوماس کاموسیلا ، بالز اپور ، اسٹینلاس سریٹنوچ ، مارکس وین ، ٹل مین ٹیگیلر ، تے لوئی جی کیجانی۔ اخذ کردہ بتریخ 26 مئی 2015۔ * ریچلنگ ، گیرارڈ۔ ''ڈو ڈوئسٹن ورٹریبینن'' ، ''زہلن'' ، 1986 وچ ۔ {{آئی ایس بی این|3-88557-046-7}} * [https://web.archive.org/web/20061108172059/http://www.trumanlibrary.org/whistlestop/study_collections/marshall/large/documents/index.php ٹرومین صدارتی لائبریری: مارشل پلان دستاویزات] ، trumanlibrary.org؛ اخذ کردہ بتریخ 6 دسمبر 2014 * زیبورا ، میریک۔ ''نیمسی ڈبلیو پولس'' [پولینڈ وچ جرمنی] ، ''ووکاو: وڈوونکٹو ڈولونوسلی'' ، 2004؛ {{آئی ایس بی این|83-7384-171-7}} . * سوپان ، آرنلڈ: "ہٹلر-بینیس- ٹیٹو"۔ وین 2014۔ ورلاگ ڈیر Öسٹرریچیسچن اکیڈمی ڈیر وسینسچفٹن۔ ڈری بانڈی۔ {{آئی ایس بی این|978-3-7001-7309-0}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/978-3-7001-7309-0|978-3-7001-7309-0]] . == باہرلے جوڑ == * [http://vimeo.com/39264897 ہنگری تو‏ں جرمناں نو‏‏ں ملک بدر کرنے تو‏ں متعلق اک دستاویزی فلم] * [http://law.bepress.com/cgi/viewcontent.cgi?article=4600&context=expresso تیمتیس وی واٹرس ، ''نسلی صفائی د‏‏ی قانونی تعمیر پر''] ، پیپر 951 ، 2006 ، [[یونیورسٹی آف مسیسپی اسکول آف لا|یونیورسٹی آف مسیسیپی اسکول آف لا]] (پی ڈی ایف) * [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/FRUS/FRUS-idx?type=turn&entity=FRUS.FRUS1945v02.p1240&isize=M پولینڈ ، چیکوسلواکیا ، ہنگری ، رومانیہ ، تے آسٹریا تو‏ں جرمن آبادی د‏‏ی منتقلی وچ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی دلچسپی ، ریاستہائے متحدہ دے] خارجہ تعلقات: سفارتی مقالات ، جلد دوم (1945) پی پی۔ &nbsp; 1227–1327 (نوٹ: صفحہ 1227 د‏‏ی شروعات 23 نومبر 1944 نو‏‏ں چیکوسلوواک د‏‏ی دستاویز نال ہُندی اے ، اس تو‏ں کئی مہینے پہلے کہ چیکو سلوواکیا نو‏‏ں سوویت فوج نے "آزاد" کرایا سی۔ ) ( [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/FRUS.FRUS1945v02 مین یو آر ایل] ، وشک ڈاٹ [http://digital.library.wisc.edu/1711.dl/FRUS.FRUS1945v02 یو] ) * [http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/FRUS/FRUS-idx?type=turn&entity=FRUS.FRUS1945Berlinv01.p0874 محاذ تے انتظامیہ دے علاقے۔] ریاستہائے متحدہ امریکا دے خارجہ تعلقات (پوٹسڈم کانفرنس) ، جلد اول (1945) ، بشکریہ * [https://web.archive.org/web/20110727225420/http://www.iz.poznan.pl/news/99_Biuletyn%20IZ%20nr%2021.%20History%20and%20Memory%20(numer%20specjalny).pdf تریخ تے یادداشت: وڈے پیمانے اُتے ملک] بدریاں تے تبادلہ [https://web.archive.org/web/20110727225420/http://www.iz.poznan.pl/news/99_Biuletyn%20IZ%20nr%2021.%20History%20and%20Memory%20(numer%20specjalny).pdf 1939-1945-1949] ، ایم روٹوسکیا ، زیڈ مزور ، ایچ اورووسکی * [https://books.google.com/books?id=it0-Zi2nEX0C وسطی تے مشرقی یورپ وچ زبردستی ہجرت ، 1939–1950] * [https://web.archive.org/web/20150924025900/http://www.herder-institut.de/fileadmin/user_upload/pdf/vergriffene_Publikationen/Losy_Band1.pdf "Unsere Heimat ist uns ein fremdes Land geworden.] [https://web.archive.org/web/20150924025900/http://www.herder-institut.de/fileadmin/user_upload/pdf/vergriffene_Publikationen/Losy_Band1.pdf .] [https://web.archive.org/web/20150924025900/http://www.herder-institut.de/fileadmin/user_upload/pdf/vergriffene_Publikationen/Losy_Band1.pdf "] [https://web.archive.org/web/20150924025900/http://www.herder-institut.de/fileadmin/user_upload/pdf/vergriffene_Publikationen/Losy_Band1.pdf ڈیو ڈوئسٹن آسٹلیچ وون اوڈر انڈ نی Neی 1945–1950۔] [https://web.archive.org/web/20150924025900/http://www.herder-institut.de/fileadmin/user_upload/pdf/vergriffene_Publikationen/Losy_Band1.pdf ڈوکومینٹ آس پولنشین آرکائیوین۔] [https://web.archive.org/web/20150924025900/http://www.herder-institut.de/fileadmin/user_upload/pdf/vergriffene_Publikationen/Losy_Band1.pdf بینڈ 1: زینٹرال بہارڈین ، ووجی ووڈشافٹ ایلنسٹین] * [https://web.archive.org/web/20120413231136/http://www.z-g-v.de/doku/index5.htm ڈوکیومینٹیشن ڈیر ورٹریبنگ] {{In lang|de}} * [https://web.archive.org/web/20120127050938/http://library.uwb.edu/guides/USimmigration/1948_displaced_persons_act.html 1948 دا بے گھر افراد دا ایکٹ] * [ [https://archive.today/20130826223717/http://www.many-roads.com/galleries/Photo%20Galleries/Senger%20Family%20Photos/Flucht%20Expulsion/] فپرت اینڈ ورٹیرائبنگ گیلری- فلائٹ اینڈ ایکسپلژن گیلری] {{مردہ ربط|date=August 2019}} <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link since August 2019">مستقل مردہ لنک</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup><sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link since August 2019">مستقل مردہ لنک</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> * [http://www.many-roads.com/libraries/prussia-histories/deutsche-vertriebenen-german-expulsions-history/ ڈوئچے ویٹریبینن - جرمن اخراج (تریخ تے دستاویزات)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160401112530/http://www.many-roads.com/libraries/prussia-histories/deutsche-vertriebenen-german-expulsions-history/ |date=2016-04-01 }} {{Germany topics}} {{German diaspora}} {{World War II}} [[گٹھ:یورپ وچ نسلی صفایا]] [[گٹھ:جرمنی لتھووینیا تعلقات]] [[گٹھ:جرمنی لٹویا تعلقات]] [[گٹھ:استونیا جرمنی تعلقات]] [[گٹھ:چیکوسلوواکیہ جرمنی تعلقات]] [[گٹھ:جرمنی سوویت یونین تعلقات]] [[گٹھ:سوویت یونین وچ جبری ہجرت]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] fywck8dc5t8to777ujb2ldd2qzddnvn 0 96911 707370 661156 2026-05-26T16:41:32Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707370 wikitext text/x-wiki '''بریانی برارز''' <ref>{{حوالہ ویب|last=Team|first=Cutacut Editorial|date=2018-03-07|title=#WomanCrushWednesday: All the women you need in your life|url=https://cutacut.com/2018/03/07/heres-why-you-should-be-following-these-pakistani-women/|accessdate=2020-12-05|website=cutacut|language=en-US|archivedate=2019-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417190026/https://cutacut.com/2018/03/07/heres-why-you-should-be-following-these-pakistani-women/}}</ref> اک [[پاکستانی قوم|پاکستانی]] پاپ میوزک بینڈ اے <ref>{{حوالہ ویب|last=Abbasi|first=Sindhu|date=2019-09-05|title=Biryani Brothers are a retro musical duo that isn't afraid to laugh at themselves|url=https://images.dawn.com/news/1183619|accessdate=2020-12-05|website=Images|language=en}}</ref> جسنو‏ں 2014 دے اوائل وچ نتاشا نورانی ( [[گلوکاری|گلوکار]] ) <ref>{{حوالہ ویب|date=2018-07-02|title=Biryani Brothers' debut single is a beautiful and nostalgic tribute to doubt and uncertainty|url=http://mosiki.co/taaza/biryani-brothers-ikisvi-sadi/|accessdate=2020-12-05|website=Mosiki|language=en-US|archivedate=2018-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180829030313/http://mosiki.co/taaza/biryani-brothers-ikisvi-sadi/}}</ref> تے زہرہ پراچہ ( [[گٹار نواز|گٹارسٹ]] ) نے قائم کيتا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Biryani Brothers|url=http://www.bordermovement.com/artists/biryani-brothers/|accessdate=2020-12-05|website=Border Movement|language=en|archivedate=2020-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201028202859/https://www.bordermovement.com/artists/biryani-brothers/}}</ref> == پرفارمنس == ان دونے سوانیاں نے [[کراچی]] وچ ریستوراں تے کیفے وچ وچ پرفارم کيتا۔ انہاں د‏‏ی پہلی میوزک ویڈیو <ref>{{حوالہ ویب|last=https://www.youlinmagazine.com|first=Youlin Magazine|title=Living it up with the 'Biryani Bros' – Sadeem Shaikh – Youlin Magazine|url=https://www.youlinmagazine.com/article/living-it-up-with-the-biryani-bros/NTIw|accessdate=2020-12-05|website=www.youlinmagazine.com|language=en}}</ref> 'اکیسوی صدی'، تابش حبیب د‏‏ی طرف تو‏ں ہدایت، 2018 خراج ادا کردا اے جس وچ جاری کيتا گیا سی [[ونٹیج کلچر|ونٹیج]] پاکستانی [[اشتہارات]] تے [[ٹیلی ویژن]] نیٹ ورک. دوسرا میوزک ویڈیو ناں دتا گیا جس دا ناں 'سب ٹھیک ہوئے جائے گا (IA) اپریل 2019 وچ جاری کيتا گیا سی۔ بریانی برادرز نے زین احسن تے عمر خان دے ذریعہ تشکیل دتے جانے والے اک مقامی میوزک بینڈ ، 'غریب رچ لڑکے' دا 'تھنکنگ ہارٹ' دا اک [[سرورق گانا]] بنایا ا‏‏ے۔ نورانی نے اپنے سنگل نامی 'ٹریکس' <ref>{{حوالہ ویب|date=2020-11-14|title=Natasha Noorani releases new single TRACE|url=https://nation.com.pk/14-Nov-2020/natasha-noorani-releases-new-single-trace|accessdate=2020-12-05|website=The Nation|language=en}}</ref> نو‏‏ں 2018 وچ لاہور وچ مقیم اک [[نغمہ نگار|مصنف]] ، شوربانور <ref>{{حوالہ ویب|last=beehype|date=2020-12-03|title=Pakistan: Natasha Noorani – "Trace" feat. Shorbanoor|url=https://beehy.pe/natasha-noorani-trace-shorbanoor-pakistan/|accessdate=2020-12-05|website=beehype – Best Music from Around the World|تاريخ-الأرشيف=2020-12-03|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20201203152920/https://beehy.pe/natasha-noorani-trace-shorbanoor-pakistan/|url-status=dead}}</ref> د‏‏ی نمائش دے نال جاری کيتا۔ == موسیقاراں دے بارے وچ == نورانی نے [[سیاسیات|پولیٹیکل سائنس]] وچ [[لاہور یونیورسٹی آف مینجمنٹ سائنسز|لاہور یونیورسٹی آف منیجمنٹ سائنسز]] (LUMS) تو‏ں گریجویشن کيتا جدو‏ں کہ پارچہ نے ايس‏ے الما میٹر تو‏ں [[عمرانیات|سوشیالوجی]] – [[انسانیات|اینتھروپولوجی]] وچ بیچلر ڈگری حاصل کيتی۔ ایہ دونے سوانیاں LUMS د‏‏ی میوزک سوسائٹی وچ سرگرم شراکت کار سن۔ یہ باصلاحیت سوانیاں لاہور میوزک میٹ د‏‏ی بانی وی نيں ، <ref>{{حوالہ ویب|date=2018-06-30|title=The Biryani Brothers Show How Retro Is Really Done With Original Track 'Ikisvi Sadi'|url=https://www.propergaanda.com/lmm-founders-and-biryani-bros-show-how-retro-is-really-done-with-original-track-ikisvi-sadi/|accessdate=2020-12-05|website=ProperGaanda|language=en-US}}</ref> ہر سال لاہور وچ منعقدہ میوزک [[تہوار|فیسٹیول]] ۔ == عالمی نمائندگی == یہ بینڈ 2018 دے اوائل وچ [[فوربس (جریدہ)|فوربس]] (اک عالمی میڈیا کمپنی) وچ انہاں اُتے لکھیا گیا سی۔ بریانی برادران دا مقصد پوری دنیا وچ پاکستانی صلاحیتاں نو‏‏ں فروغ دینے تے لے ک‏ے پاکستان وچ موسیقی دے فرق نو‏‏ں ختم کرنا ا‏‏ے۔ == حوالے == [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 727j4cu7c1iizqkyuo3jyqablhq9m7w 0 98290 707374 707331 2026-05-26T22:11:50Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707374 wikitext text/x-wiki {{معاد (عمودی)}} '''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔ [[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔ امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == لغوی تے اصطلاحی معنی == تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref>اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref> [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.</ref> البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔</ref> === تکفیر دے عوامل === [[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،<ref>سورہ محمد، آیہ۲.</ref> [[توبہ]]،<ref>سورہ تحریم، آیہ ۸.</ref> [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب<ref>سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.</ref> [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]<ref>آل عمران، ص۱۹۵.</ref> تے [[عبادت]]<ref>سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.</ref>کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.</ref> [[زیارت امام حسینؑ]]،<ref>ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.</ref> [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]<ref>شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.</ref> تے [[نماز شب]] پڑھنے کو<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.</ref> گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔ == تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ == [[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref>[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref> احباط و تکفیر،<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> تَحابُط اَعمال<ref>حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.</ref>اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع <ref>ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.</ref> جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.</ref> تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛<ref>ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.</ref> لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے: * معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے <ref>شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.</ref> تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔<ref>«احباط و تکفیر»، ص۵۹.</ref>اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ <ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.</ref> * [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]<ref>ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref>احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔<ref>شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.</ref> شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔<ref>طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.</ref> == گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا == تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.</ref>اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں: * ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔ * جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔<ref>دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».</ref> == متعلقہ مضامین == * [[گناہ]] == حوالے == {{حوالے2}} == مآخذ == * ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری * ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔ * ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔ * حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا. * راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔ * گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری * طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔ * عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔ * محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔ * محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔ * شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔ * دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }} * جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳. * محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔ {{قیامت}} <onlyinclude>{{درجہ بندی | لنک = <!-- مفقود، نامکمل، مکمل -->مکمل | گٹھ = <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | خانہ معلومات = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | تصویر = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | سانچہ = <!-- مفقود، موجود -->موجود | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= <!-- مفقود، موجود -->موجود | کاپی = <!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود -->مفقود | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | جانبداری= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = <!-- نامکمل، مکمل --> | سلاست = <!-- موجود، مفقود -->موجود | جامعیت = <!-- مفقود، موجود -->موجود | غیرمربوط مطلب= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | وضاحت = }}</onlyinclude> [[گٹھ:کلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی عقائد]] 35w6t17rjy8kj0gppbr8m5k1b2uua56 0 102480 707376 644980 2026-05-27T04:45:24Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707376 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=جیوتی ہیگڑے|birth_place=سرسی، [[کرناٹک]]|spouse=جی۔ایچ۔ ہیگڑے|children=1|occupation=سنگیتکار|module={{Infobox musical artist|embed=yes | background = non_vocal_instrumentalist | genre = {{flat list| * بھارتی کلاسیکل * ہندوستانی کلاسیکل سنگیت }} | instrument = {{flat list| * ردر وینا * [[ستار]] }} | label = اے۔ایس۔اے۔ میوزک (2012) }}|website=http://www.jyotihegde.com}} '''جیوتی ہیگڑے''' ( {{lang-sa|ज्योती हेग्डे}}، IPA: [dʑjoːtɪ ɦeːɡɖeː] ) کھندربانی گھرانہ توں اک ردر وینا-وادک اتے ستار کلاکار اے۔ اسنے 12 سال دی عمر توں ہی سنگیت دی پیروی کیتی اے اتے [[دھارواڑ]] دی [[کرناٹک یونیورسٹی]] توں سنگیت وچ ماسٹرس کیتی اے۔ ودھوشی جیوتی ہیگڑے عالمی دی ردرا وینا دی پہلی خاتون کلاکار اے۔<ref>{{Cite web|url=http://rudraveenajyoti.blogspot.in/2010/02/history.html|title=Jyoti Hegde Biography|access-date=2014-06-01}}</ref> اوہ [[آکاشوانی|آل انڈیا ریڈیو]] نال ردرا وینا اتے ستار دی گریڈ-ایریڈ کلاکار اے اتے نیمت طور اُتے سماروحاں وچ جاندی رہندی اے۔ == کریئر / اتہاس == جیوتی ہیگڑے دا جم سرسی وچ ہویا سی- جو [[کرناٹک]] دے اتر کنارا ضلعے دا سبھ توں وڈا قصبہ اے۔ اسنے سنگیت سکھنا شروع کیتا جدوں اوہ 12 سالاں دی سی۔ 16 سالاں دی عمر وچ اسنے اپنے پہلے استاد پنڈت سورگی نقطہ مادھوَ پاٹھک دی اگوائی وچ ردر وینا سکھنا شروع کیتا سی۔<ref>{{Cite web|url=http://rudraveenajyoti.blogspot.in/2010/02/history.html|title=Jyoti Hegde Biography|access-date=2014-06-01}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://rudraveenajyoti.blogspot.in/2010/02/history.html "Jyoti Hegde Biography"]<span class="reference-accessdate">۔ Retrieved <span class="nowrap">1 جون</span> 2014</span>۔</cite></ref> == نجی زندگی == اس دا ویاہ جی۔ایس۔ ہیگڑے نال ہویا اے اتے اس دا اک بیٹا اے۔<ref>{{Cite web|url=http://rudraveenajyoti.blogspot.in/2010/02/history.html|title=Jyoti Hegde Biography|access-date=2014-06-01}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://rudraveenajyoti.blogspot.in/2010/02/history.html "Jyoti Hegde Biography"]<span class="reference-accessdate">۔ Retrieved <span class="nowrap">1 جون</span> 2014</span>۔</cite></ref> == ڈسکوگرافی == * ریئر انسٹرومینٹ - ردرا وینا (اے۔ایس۔اے۔ سنگیت، 2012)<ref>{{Cite web|url=http://www.asaproductions.in/asa/musicdetails.aspx?MusicUrlName=RudraVeena#۔U4rNNPmSyO4|title=Rare Instruments – Rudra Veena|access-date=2014-06-01|archive-date=2014-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140602200417/http://www.asaproductions.in/asa/musicdetails.aspx?MusicUrlName=RudraVeena#۔U4rNNPmSyO4|dead-url=yes}}</ref> == اوارڈ اتے مانتا == جیوتی ہیگڑے نے نادا ندھی انعام، کالا چیتانا اتے دھرپدمنی ورگے انعام حاصل کیتے ہن۔<ref>{{Cite web|url=http://www.jyotihegde.com/jyotihegde_profile.pdf|title=Jyoti Hegde Profile|access-date=2014-06-01|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605053137/http://www.jyotihegde.com/jyotihegde_profile.pdf|dead-url=yes}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} == باہری لنک == * [http://www.jyotihegde.com/ سرکاری ویبسائیٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190604093456/http://jyotihegde.com/ |date=2019-06-04 }} [[گٹھ:بھارتی خاتون کلاسیکل سنگیتکار]] [[گٹھ:زندہ لوک]] [[گٹھ:Articles with hCards]] al9boobvak9qbqkxq78917ov5fh8ucs 0 113089 707383 644308 2026-05-27T09:07:42Z CommonsDelinker 60 Replacing Field_Marshall_Auchinleck_inspects_Women's_Auxiliary_Corps_(India)_1946-1947.jpg with [[File:Field_Marshal_Auchinleck_inspects_Women's_Auxiliary_Corps_(India)_1946-1947.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|F 707383 wikitext text/x-wiki {{اُردو}}[[فائل:Field Marshal Auchinleck inspects Women's Auxiliary Corps (India) 1946-1947.jpg|thumb|300x300px| فیلڈ مارشل [[کلاڈ آچنلیک|سر کلاڈ آچنلیک]] نے سوانیاں د‏‏ی معاون کور (انڈیا) دا معائنہ کيتا۔ 1947ء]] [[بھارتی مسلح افواج]] دے تمام ونگز سوانیاں نو‏‏ں جنگی کرداراں وچ (جونیئر رینک)   تے جنگی نگران کردار (افسران) ، سوائے [[بھارتی فوج]] (صرف معاون کردار) تے بھارتی د‏‏ی خصوصی افواج (صرف ٹرینر دا کردار) 2017ء کیتے قانون دے مطابق اجازت دیندے نيں۔ دسمبر 2018ء تے دسمبر 2014ء وچ [[بھارتی فضائیہ]] وچ بالترتیب 13.09% تے 8.5%، [[بھارتی بحریہ]] وچ 6% تے 2.8% سوانیاں، تے [[بھارتی فوج]] وچ بالترتیب 3.80% تے 3% سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Indian Army's shameful treatment of women recruits|url=http://www.ndtv.com/opinion/indian-armys-shameful-treatment-of-women-recruits-706717|website=NDTV}}</ref>  <ref>[https://www.tribuneindia.com/news/nation/women-to-comprise-20-of-military-police-after-graded-induction-nirmala-sitharaman/715756.html Women to comprise 20% of Military Police] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190506001554/https://www.tribuneindia.com/news/nation/women-to-comprise-20-of-military-police-after-graded-induction-nirmala-sitharaman/715756.html |date=2019-05-06 }}، The Tribune, 18 Jan 2019.</ref> 2020ء تک، تن سوانیاں افسران نو‏‏ں اُتے دے تھری اسٹار جنرل دا درجہ دتا گیا اے، جنہاں دا تعلق میڈیکل سروسز تو‏ں ا‏‏ے۔ مئی 2021ء وچ ، پہلی بار 83 سوانیاں نو‏‏ں [[بھارتی فوج]] وچ بطور جوان شام‏ل کيتا گیا، جواناں نو‏‏ں ملٹری پولیس کور وچ لیا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/army-inducts-1st-batch-of-women-in-military-police-101620498729740.html|title=Army inducts 1st batch of women in military police|website=hindustantimes.com|date=9 مئی 2021}}</ref> == تریخ == 1888ء وچ ، ہندوستانی فوج وچ سوانیاں دا کردار اس وقت شروع ہويا جدو‏ں [[برطانوی راج|برطانوی دور حکومت]] وچ "انڈین ملٹری نرسنگ سروس" دا قیام عمل وچ آیا۔ <ref name="women1" /> 1914ء-45 دے دوران، برطانوی ہندوستانی فوج د‏‏ی نرساں [[پہلی جنگ عظیم]] (1914–18) تے [[دوسری جنگ عظیم]] (1939–45) وچ لڑاں، جتھے 350 برطانوی ہندوستانی فوج د‏‏ی نرساں یا تاں مر گئياں یا جنگی قیدی بن گئياں یا کارروائی وچ لاپتہ قرار دتیاں گئیاں۔ <ref name="women1" /> اس وچ اوہ نرساں وی شام‏ل نيں جو 1942ء وچ جدو‏ں ایس ایس کوالا نو‏‏ں جاپانی بمباراں نے ڈبو دتا سی تاں اس وقت ہلاک ہو گئی سن <ref name="women1">[http://www.hindustantimes.com/opinion/indian-army-must-stop-its-discrimination-against-military-nurses/story-VmhPT6cKj3GW3M3KjCterK.html Indian Army must stop its discrimination against military nurses]، [[ہندوستان ٹائمز]]، 13 دسمبر 2017.</ref> سوانیاں د‏‏ی معاون کور (انڈیا) مئی 1942ء وچ تشکیل دتی گئی سی <ref name="kal1">{{حوالہ کتاب|title=The Commonwealth armies: manpower and organisation in two world wars (p.1114)|last=Perry|first=Frederick William|publisher=Manchester University Press ND|year=1988|isbn=0-7190-2595-8}}</ref> [[نور النساء|نور عنایت خان]]، جارج کراس (2 جنوری 1914ء - 13 ستمبر 1944ء) ہندوستانی تے امریک‏‏ی نژاد، [[دوسری جنگ عظیم]] د‏‏ی اک برطانوی ہیروئن سن جو اسپیشل آپریشنز ایگزیکٹو وچ اپنی خدمات دے لئی مشہور سن۔ <ref name="InayatKhan">"[https://www.theguardian.com/lifeandstyle/the-womens-blog-with-jane-martinson/2012/oct/23/noor-inayat-khan-britains-muslim-heroine Noor Inayat Khan: remembering Britain's Muslim war heroine]، " 23 اکتوبر 2012.</ref> کلیانی سین، اک سیکنڈ آفیسر تے پہلی ہندوستانی سروس سواݨی جنہاں نے برطانیہ دا دورہ کیا، دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ رائل انڈین بحریہ د‏‏یاں سوانیاں د‏‏ی رائل انڈین نیول سروس وچ خدمات انجام دتیاں۔ <ref name="kal2">[https://www.thebetterindia.com/39694/heroes-indian-navy/ 10 Daredevil Heroes of the Indian Navy You Should Know About]، 4 Dec 2016.</ref> [[سبھاش چندر بوس|نیندا جی]] سبھاش چندر بوس د‏‏ی [[آزاد ہند فوج|انڈین نیشنل آرمی]] دے تحت سوانیاں د‏‏ی رجمنٹ سی جسنو‏ں دوسری جنگ عظیم دے دوران وچ جھانسی د‏‏ی رانی رجمنٹ کہیا جاندا سی۔ 2021ء وچ ، نیشنل ڈیفنس اکیڈمی دے داخلہ امتحان نو‏‏ں سوانیاں کیڈٹس دے لئی کھول دتا گیا۔ === قابل ذکر سوانیاں === 2020ء تک، سوانیاں نو‏‏ں انفنٹری، میکانائزڈ انفنٹری، آرمرڈ کور، تے آرٹلری جداں جنگی یونٹاں وچ خدمات انجام دینے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ <ref name="WIndA1">{{حوالہ ویب|url=https://www.tribuneindia.com/news/nation/women-officers-in-8-more-streams-mod-issues-order-117189|title=Women officers in 8 more streams, MoD issues order|website=The Tribune India|date=2020-07-24}}</ref> 27 اگست 1976ء ناں، گیرٹروڈ ایلس رام، ملٹری نرسنگ سروس میٹرن انہاں چیف، میجر جنرل دا عہدہ حاصل کرنے والی بھارتی فوج وچ پہلی سواݨی افسر بنیاں، تے بھارتی مسلح افواج وچ دو مرتبہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی افسر بنیاں۔ - اسٹار دا درجہ رام د‏‏ی ترقی دے نال، بھارتی امریکا تے فرانس دے پِچھے، کسی سواݨی نو‏‏ں پرچم دے عہدے اُتے ترقی دینے والا دنیا دا صرف تیسرا ملک بن گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=India's First Woman General|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1976-JAN-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1976-08-30_194.pdf|website=Press Information Bureau of India – Archive|date=30 اگست 1976|accessdate=3 اپریل 2020}}</ref> 1992ء وچ ، [[بھارتی فوج]] نے سوانیاں افسران نو‏‏ں نان میڈیکل رولز وچ شام‏ل کرنا شروع کيتا۔ <ref>[http://joinindianarmy.nic.in/bravo/entry-schemes-women.htm Women officers entry]</ref> 19 جنوری 2007ء ناں، اقوام متحدہ د‏‏ی پہلی تمام سوانیاں امن فوج نو‏‏ں 105 بھارتی پولیس سوانیاں اُتے مشتمل [[لائبیریا]] وچ تعینات کيتا گیا۔ 1996ء وچ روچی شرما بھارتی فوج وچ پہلی آپریشنل چھاتہ بردار بنیاں۔ == ہور ویکھو == * [[بھارت وچ زراعت وچ سوانیاں]] * [[بھارت وچ سوانیاں|ہندوستان وچ سوانیاں]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:بھارت وچ سوانیاں]] [[گٹھ:بھارتی فضائیہ]] [[گٹھ:بھارتی بحریہ]] [[گٹھ:بھارتی فوج]] [[گٹھ:افواج بھارت]] gme6z91lsus6vbmkjlqcba9fttp2qu4 0 123077 707384 692696 2026-05-27T11:27:39Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707384 wikitext text/x-wiki {{معلومات-ڈیم}} {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="background-color: #cedeff; font-size: 125%;" |Dabusun Lake |- | colspan="2" class="infobox-image" style="line-height: 1.2; border-bottom: 1px solid #cedeff;" |[[File:Tsaidam2.jpg|border|264x264px]]<div class="infobox-caption">Dabusun Lake <small>(2006)</small></div> |- | colspan="2" class="infobox-image" style="line-height: 1.2; border-bottom: 1px solid #cedeff;" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:256px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:256px;padding:0"><div style="position:relative;width:256px">[[تصویر:China_Qinghai_rel_location_map.svg|class=notpageimage|256x256px|Dabusun Lake is located in Qinghai]]<div class="od" style="top:31.856%;left:42.23%"><div class="id" style="left:-3px;top:-3px">[[تصویر:Red_pog.svg|link=|class=notpageimage|6x6px|Dabusun Lake]]</div><div class="pr" style="font-size:91%;width:6em;left:4px"><div>Dabusun Lake</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em"></div></div></div></div> |- class="adr" ! class="infobox-label" scope="row" |Location | class="infobox-data region" |Golmud City<br /><br />Haixi Prefecture<br /><br />Qinghai Province<br /><br />[[چین|China]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span title="Geographical coordinates">Coordinates</span> | class="infobox-data" |<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="plainlinks nourlexpansion">[//geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Dabusun_Lake&params=37.024081_N_95.1389253_E_region:CN-63_type:waterbody_scale:1000000 <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">37°۰۱′۲۷″N</span> <span class="longitude">95°۰۸′۲۰″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">37.024081°N 95.1389253°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">37.024081; 95.1389253</span></span></span>]</span><span style="font-size: small;"><span id="coordinates">[[بھوگولی گنک پربندھ|Coordinates]]: </span></span><templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span style="font-size: small;"><span id="coordinates"><span class="plainlinks nourlexpansion">[//geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Dabusun_Lake&params=37.024081_N_95.1389253_E_region:CN-63_type:waterbody_scale:1000000 <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">37°01′27″N</span> <span class="longitude">95°08′20″E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">&#xFEFF; / &#xFEFF;</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">37.024081°N 95.1389253°E</span><span style="display:none">&#xFEFF; / <span class="geo">37.024081; 95.1389253</span></span></span>]</span></span></span> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Type | class="infobox-data category" |Endorheic [[لونی جھیل|saline lake]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Native name | class="infobox-data nickname" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist"> * <span title="Chinese-language text"><span lang="zh">达布逊湖</span></span>&nbsp;<span class="languageicon" style="font-size:100%; font-weight:normal">([[چینی بھاشا|Chinese]])</span> * <span title="Mongolian-language text"><span lang="mn">ᠵᠡᠭᠦᠨ ᠳᠠᠪᠤᠰᠤᠨ ᠨᠠᠭᠤᠷ</span></span>&nbsp;<span class="languageicon" style="font-size:100%; font-weight:normal">([[منگول بھاشا|Mongolian]])</span> </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |<nowiki><span title="Primary inflows: rivers, streams, precipitation">Primary inflows</span></nowiki> | class="infobox-data" |Golmud River |- ! class="infobox-label" scope="row" |Basin&nbsp;countries | class="infobox-data" |[[چین|China]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="border-bottom: #cedeff 1px solid" | |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Max. length | class="infobox-data" |30&nbsp;km (19&nbsp;mi) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Max. width | class="infobox-data" |4–7.5&nbsp;km (2–5&nbsp;mi) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Surface area | class="infobox-data" |184–334&nbsp;km² (71–129&nbsp;sq&nbsp;mi) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Average depth | class="infobox-data" |0.5–1.02&nbsp;m (1&nbsp;ft 8&nbsp;in&nbsp;– 3&nbsp;ft 4&nbsp;in) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Max. depth | class="infobox-data" |1.72&nbsp;m (5&nbsp;ft 8&nbsp;in) |- class="note" ! class="infobox-label" scope="row" |Surface elevation | class="infobox-data" |2,675&nbsp;m (8,776&nbsp;ft) |} [[Category:Articles using infobox body of water without alt]] [[Category:Articles using infobox body of water without pushpin map alt]] [[Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry]] {{Infobox Chinese | pic = File:Qarhan Playa.png | piccap = A map of Dabusun Lake in the central {{nowrap|[[Qarhan Playa]]}} <small>(1975)</small> | t = {{linktext|達布遜|鹽湖}} | s = {{linktext|达布逊|盐湖}} | p = Dábùxùn Yánhú | w = Ta²-pu⁴-hsün⁴ Yen²-hu² | psp = Dabasun Nor | l = Dabusun [[list of saltwater lakes in China|Salt Lake]] }} '''دابسن''' جاں {{Nowrap|'''Dabuxun Lake''',}} نوں اختیاری طور 'تے {{Nowrap|'''Dabasun Nor''',}} شمال مغربی [[چین]] وچ [[کنگہائی صوبہ|کنگہائی صوبے]] دے [[ہیکسی پریفیکچر]] وچ [[گولمد|گولمڈ]] دے بالکل اتر وچ، [[Qarhan|کرہان]] [[ٹاؤن (چین)|قصبے]] دے کول اکّ [[چین دیاں جھیلاں|جھیل]] اے۔ [[گولمد ندی|گولمڈ ندی]] دے مکھ رستے راہیں بندی اے، ایہہ کرہان پلایا دی سبھ توں وڈی موجودہ جھیل اے۔ جھیل [[G3011 Liuge ایکسپریسویء]] دے بالکل پچھم وچ واقع اے۔ ایہہ [[کنگزانگ ریلوے]] 'تے دابوسن اتے [[کرہان ریلوے سٹیشن|کرہان]] [[ریلوے سٹیشن|ریلوے سٹیشناں]] وی پہنچیا جا سکدا اے۔ == نام == ''دابوسن'' [۱] جاں ''داباسن نار'' [۳] [۴] اس دے [[منگول بولی|منگولیائی]] نام دا [[چینی دا رومنیکرن|رومنیکرن]] اے، جسدا مطلب اے " [[لونی جھیل|سالٹ لیک]] "। [۵] منگولیائی وچ، نام نوں کئی وار "پوربی" نامت کیتا جاندا اے، اس نوں [[ویسٹ ڈابوسن جھیل|مغربی ڈابوسن جھیل]] توں وکھرا کرن لئی۔ [۵] اس نوں کئی وار ''ڈیبسن'' جاں ''ڈیبسن دی'' غلط سپیلنگ کیتی جاندی اے۔ [۷] [۸] اس نوں پہلاں ''دلائی داباسن'' دے ناں نال جانیا جاندا سی، جسدا مطلب اے "سمندر" جاں "لون دا سمندر"۔ ''ڈیبکسن'' [[چینی بولی|چینی]] نام{{Nowrap|{{lang|zh|{{linktext|達布遜}}}}}}( ''Dábùxùn'' ) دا [[پنین]] [[چینی دا رومنیکرن|رومنیکرن]] اے، جو منگولیائی نام دے [[چینی لپی|اکھراں]] وچ اکّ [[چینی اکھراں وچ ٹرانسکرپشن|پرتیلپی اے]] । == اتہاس == == ایہہ وی ویکھو == * [[چینی اتہاس وچ لون]] * [[چین دیاں کھارے پانی دیاں جھیلاں دی لسٹ|چین دیاں]] [[چین دیاں جھیلاں دی لسٹ|جھیلاں اتے کھارے پانی دیاں جھیلاں دی لسٹ]] == نوٹس == {{Notelist}} == حوالے == {{Reflist|30em}} === ببلیؤگرافی ===  {{refbegin}} * {{citation |title=The Monthly Record |journal=The Geographical Journal |volume=31 |issue=4 |pages=438–451 |year=1908 |jstor=1777861 |ref={{harvid|''Geogr. Journ.''|1908}}}}. * {{citation |last1=Casas |first1=Enrique |title=Carnallite Mineralization in the Nonmarine, Qaidam Basin, China: Evidence for the Early Diagenetic Origin of Potash Evaporites |journal=SEPM Journal of Sedimentary Research |volume=62 |issue=5 |pages=881–898 |year=1992 |doi=10.1306/D4267A05-2B26-11D7-8648000102C1865D |ref={{harvid|Casas & al.|1992}} |display-authors=1 |last2=Lowenstein |first2=Tim K. |last3=Spencer |first3=Ronald J. |last4=Pengxi |first4=Zhang}}. * {{citation |last1=Du |first1=Yongsheng |title=Evaluation of boron isotopes in halite as an indicator of the salinity of Qarhan paleolake water in the eastern Qaidam Basin, western China |url=https://www.researchgate.net/figure/Map-showing-the-location-of-drilling-cores-and-salt-lakes-in-the-Qaidam-Basin-a-Map_fig1_324203942 |journal=Geoscience Frontiers |volume=10 |pages=253–262 |year=2019 |bibcode=2019AGUFM.V33C0255D |doi=10.1016/j.gsf.2018.02.016 |ref={{harvid|Du & al.|2018}} |display-authors=1 |last2=Fan |first2=Qishun |last3=Gao |first3=Donglin |last4=Wei |first4=Haicheng |last5=Shan |first5=Fashou |last6=Li |first6=Binkai |last7=Zhang |first7=Xiangru |last8=Yuan |first8=Qin |last9=Qin |first9=Zhanjie |doi-access=free |last10=Ren |first10=Qianhui |last11=Teng |first11=Xueming}}. * {{citation |last=Garrett |first=Donald Everett |title=Potash: Deposits, Processing, Properties, and Uses |date=1996 |url=https://books.google.com/books?id=_MIjCQAAQBAJ |location=London |publisher=Chapman & Hall |isbn=9789400915459}}. * {{citation |last=Jia |first=Xiru |title=Xuěhuā Xīnwén |date=20 February 2019 |url=https://www.xuehua.us/zh-hk/ |author-mask=Jia Xiru |trans-title=Snowflake News |script-title=zh:雪花新闻 |contribution=Qīnghǎi Měnggǔyǔ Dìmíng de Jǐge Tèsè 青海蒙古語地名的幾個特色 [Several Characteristics of Mongolian Placenames in Qinghai] |contribution-url=https://www.xuehua.us/2019/02/20/【文化】青海蒙古语地名的几个特色/zh-hk/ |language=zh |access-date=23 May 2023 |archive-date=15 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115104329/https://www.xuehua.us/zh-hk/ |dead-url=yes }}. * {{citation |last1=Dexin |first1=J. |title=Quaternary Palynofloras and Paleoclimate of the Qaidam Basin, Qinghai Province, Northwestern China |journal=Palynology |volume=24 |pages=95–112 |year=2000 |doi=10.2113/0240095 |ref={{harvid|Jiang & al.|2000}}}}. * {{citation |last1=Qi |first1=Huang |title=Stable isotopes distribution in core Ck6 and variations of paleoclimate over Qarhan Lake region in Qaidam Basin, China |journal=Chinese Journal of Oceanology and Limnology |volume=15 |issue=3 |pages=271–278 |year=1997 |bibcode=1997ChJOL..15..271H |doi=10.1007/BF02850884 |ref={{harvid|Huang & al.|1997}} |display-authors=1 |last2=Yi-Song |first2=Chen |last3=Feng-Qing |first3=Han |last4=Jian-Fa |first4=Chen |last5=Xian-Bin |first5=Wang |s2cid=129491899}}. * {{citation |last1=Kong |first1=Fanjing |title=Dalangtan Saline Playa in a Hyperarid Region on Tibet Plateau: I. Evolution and Environments |journal=Astrobiology |volume=18 |issue=10 |pages=1243–1253 |year=2018 |bibcode=2018AsBio..18.1243K |doi=10.1089/ast.2018.1830 |pmc=6205091 |pmid=29792755 |ref={{harvid|Kong & al.|2018}} |display-authors=1 |last2=Zheng |first2=Mianping |last3=Hu |first3=Bin |last4=Wang |first4=Alian |last5=Ma |first5=Nina |last6=Sobron |first6=Pablo}}. * {{citation |last=Lowenstein |first=Timothy K. |title=Paleoclimate and Basin Evolution of Playa Systems |date=1994 |url=https://books.google.com/books?id=gZkIAQAAQBAJ |pages=19–32 |editor-last=Rosen |editor-first=Michael R. |series=Special Paper, No. 289 |chapter=Major-Element and Stable-Isotope Geochemistry of Fluid Inclusions in Halite, Qaidam Basin, Western China: Implications for Late Pleistocene/Holocene Brine Evolution and Paleoclimates |chapter-url=https://books.google.com/books?id=gZkIAQAAQBAJ&pg=PA19 |location=[[Boulder, Colorado|Boulder]] |publisher=Geological Society of America |isbn=9780813722894 |ref={{harvid|Lowenstein & al.|1994}} |display-authors=1 |author2=Ronald James Spencer |author3=Yang Wenbo |author4=Enrique Casas |author5=Zhang Pengxi |author6=Zhang Baozhen |author7=Fan Haibo |author8=H. Roy Krousse}}. * {{citation |last=Shan |first=Zhiqiang |title=Qarhan Salt Lake: Drying Yard of the Heavens |date=31 May 2010 |url=https://archive.shine.cn/feature/health-and-environment/Qarhan-Salt-Lake-Drying-yard-of-the-heavens/shdaily.shtml |newspaper=Shanghai Daily |author-mask=Shan Zhiqiang |تاريخ-الوصول=23 May 2023 |تاريخ-الأرشيف=20 May 2023 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230520070313/https://archive.shine.cn/feature/health-and-environment/Qarhan-Salt-Lake-Drying-yard-of-the-heavens/shdaily.shtml |url-status=dead }}. * {{citation |last=Spencer |first=Ronald James |title=Fluid-Mineral Interactions: A Tribute to H.P. Eugster |date=1990 |editor=Ronald James Spencer |series=Special Publication No. 2 |chapter=Origin of Potash Salts and Brines in the Qaidam Basin, China |chapter-url=https://www.geochemsoc.org/files/2314/1261/1778/SP-2_395-408_Spencer.pdf |publisher=Geochemical Society |ref={{harvid|Spencer & al.|1990}} |display-authors=1 |author2=Timothy K. Lowenstein |author3=Enrique Casas |author4=Zhang Pengxi |editor2=Chou I-ming |display-editors=0 |تاريخ-الوصول=2023-05-23 |تاريخ-الأرشيف=2022-08-14 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220814113626/https://www.geochemsoc.org/files/2314/1261/1778/SP-2_395-408_Spencer.pdf |url-status=dead }}. * {{citation |last=Stanford |first=Edward |title=Complete Atlas of China, ''2nd ed.'' |date=1917 |url=https://archive.org/stream/cu31924023258241#page/n3/mode/2up |location=London |publisher=China Inland Mission |author-link=Edward Stanford}}. * {{citation |last=Ward |first=Thomas |title=Proceedings of the Literary and Philosophical Society of Liverpool during the Sixty-Seventh Session, 1877–78 |date=1878 |url=https://books.google.com/books?id=0fUAAAAAYAAJ |volume=32 |pages=233–256 |chapter=On 'The Salt Lakes, Deserts, and Salt Districts of Asia,' with a Map |location=Liverpool |publisher=D. Marples & Co}}. * {{citation |last=Yang |first=Hui |title=Integrated geophysical studies on the distribution of Quaternary biogenic gases in the Qaidam Basin, NW China |journal=Petroleum Exploration and Development |volume=39 |issue=1 |pages=33–42 |year=2012 |doi=10.1016/S1876-3804(12)60012-3 |ref={{harvid|Yang & al.|2012}} |display-authors=1 |author2=Zhang Youyan |author3=Ma Dade |author4=Wen Baihong |author5=Yu Shiyong |author6=Xu Ziyuan |author7=Qi Xiaoping |doi-access=free}}. * {{citation |last=Yu |first=Ge |title=Lake Status Records from China: Data Base Documentation |date=2001 |url=http://www.bridge.bris.ac.uk/projects/GLSDB/report_4.pdf |series=MPI-BGC Tech Rep, No. 4 |location=Jena |publisher=Max Planck Institute for Biogeochemistry |ref={{harvid|Yu & al.|2001}} |display-authors=1 |author2=Sandy P. Harrison |author3=Xue Bin}}. * {{citation |last=Zhang |first=Baozhen |title=Hydrogen and Oxygen Stable Isotope Analyses of Fluid Inclusions in Halite in Charhan Salt Lake with Geochemical Implications |date=1990 |journal=Acta Sedimentologica Sinica |volume=8 |issue=1 |pages=3–17 |author-mask=Zhang Baozhen |ref={{harvid|Zhang & al.|1990}} |display-authors=1 |author2=Fan Haibo |author3=Zhang Pengxi}}. * {{citation |last=Zheng |first=Mianping |title=An Introduction to Saline Lakes on the Qinghai–Tibet Plateau |date=1997 |url=https://books.google.com/books?id=hFz-CAAAQBAJ |author-mask=Zheng Mianping |location=Dordrecht |publisher=Kluwer Academic Publishers |isbn=9789401154581}}. * {{citation |last1=Zhou |first1=S. L. |title=Spatial-temporal variations and their dynamics of the saline lakes in the Qaidam Basin over the past 40 years |journal=IOP Conference Series: Earth and Environmental Science |volume=46 |issue=1 |pages=012043 |year=2016 |bibcode=2016E&ES...46a2043Z |doi=10.1088/1755-1315/46/1/012043 |ref={{harvid|Zhou & al.|2016}} |display-authors=1 |last2=Zhang |first2=W. C. |last3=Wang |first3=F. |doi-access=free}}. {{refend}} [[گٹھ:چین دیاں جھیلاں]] [[گٹھ:چین]] [[گٹھ:جھیلاں]] 617sjmnkzdrafp93ohgzfnzpjbmiqy8 3 144655 707371 700846 2026-05-26T17:26:31Z Cabayi 22709 Cabayi پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Lvbenhua]] توں [[ورتن گل بات:Renamed user a81aa5b2d1f0c279a5b09a9ebcd8f075]] اک ڑیڈائرکٹ چھڈے بغیر: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Lvbenhua|Lvbenhua]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user a81aa5b2d1f0c279a5b09a9ebcd8f075|Renamed user a81aa5b2d1f0c279a5b09a9ebcd8f075]]" 700846 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۴۵, ۱ مارچ ۲۰۲۶ (PKT) ak6b1ml9xt730tbwngen892vkyr14ox 0 149050 707369 2026-05-26T15:00:08Z Staff.college.2003 44328 " == سٹاف کالج (کۆلێژی ئەرکان) اقلیم کوردستان عراق وچ == [[فائل:ICON_Staffa.png|left|thumb|200x200px|سٹاف کالج دا سرکاری آرم]] '''سٹاف کالج (Staff College)''' اقلیم کوردستان عراق وچ اک فوجی سائنسی ادارہ اے، جیہڑا حکومتِ اقلیم کوردستان دی وزارتِ پیشمرگہ دے ماتحت اے، تے ایہہ صوبہ سلیم...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707369 wikitext text/x-wiki == سٹاف کالج (کۆلێژی ئەرکان) اقلیم کوردستان عراق وچ == [[فائل:ICON_Staffa.png|left|thumb|200x200px|سٹاف کالج دا سرکاری آرم]] '''سٹاف کالج (Staff College)''' اقلیم کوردستان عراق وچ اک فوجی سائنسی ادارہ اے، جیہڑا حکومتِ اقلیم کوردستان دی وزارتِ پیشمرگہ دے ماتحت اے، تے ایہہ صوبہ سلیمانی دی حدود وچ واقع اے۔ ملکِ عراق وچ صرف دو سٹاف کالج نیں: پہلا سلیمانی شہر وچ اے تے دوجا عراق دے دارالحکومت بغداد شہر وچ اے۔ صرف ایہہ دوویں ادارے ہی سٹوڈنٹ افسراں نوں ملٹری سائنس وچ ماسٹرز دی ڈگری تے لیڈرشپ (یعنی قیادت) دا سرٹیفکیٹ دے سکدے نیں. [١] <ref name=":0">https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === قائم ہون دی تریخ === اقلیم کوردستان دا سٹاف کالج عراق دے پہلے کرد صدرِ مملکت، مام جلال طالبانی دی سفارش تے ٨ نومبر ٢٠٠٣ نوں سلیمانی شہر وچ قائم کیتا گیا، اتے ایہہ اک فوجی حکم نامے دے ذریعے 8 نومبر 2003 نوں عمل وچ آیا. [٢] ایہہ قیام میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دے ہتھوں عمل وچ آیا، جیہناں دے نال کرد تے عرب دونواں برادریاں دے افسراں دا اک گروپ شامل سی۔ بانی افسران زمینی، سمندری تے ہوائی شعبیاں وچ اعلیٰ علمی ڈگریاں دے مالک سن۔<ref name=":0" /> [[فائل:کولیة_الارکان.jpg|left|thumb|250x250px|سٹاف کالج دے ہیڈکوارٹر دا دَروازہ]] کالج دا تھاں شروع وچ سلیمانی شہر وچ پیشمرگہ فورس دی جنرل کمانڈ دے چیف آف سٹاف دے ہیڈ کوارٹر دے اندر بنایا گیا سی۔ بعد وچ، راپرین انتظامیہ دی حدود دے لوکاں دیاں قربانیاں نوں خراجِ تحسین پیش کرن لئی، اس دا ہیڈ کوارٹر چوارقورنہ قصبے وچ منتقل کر دتا گیا، جیہڑا رانیہ شہر دے جنوب تے دوکان ڈیم دے شمال وچ واقع اے. [٢] اس دے مشرق وچ قلادزے شہر تے مغرب وچ حاجیاوا قصبہ واقع اے۔<ref name=":0" /> === کالج دے ڈھانچے دی ساخت === کالج چار اہم ونگاں (ونگز) تے مشتمل اے: * '''ایڈمنسٹریٹو ونگ (انتظامی باڵ):''' ایہہ ونگ کالج دے اندرونی روزمرہ دے سارے معاملات نوں سنبھالن، انتظام کرن تے کالج دی حفاظت دی ذمہ داری چکدا اے، اتے گڈیاں (آلیات)، انتظامی شعبیاں تے دفاعی امور دے معاملات دی نگرانی کردا اے۔ * '''سٹاف ونگ (باڵی ئەرکان):''' اس وچ ملٹری سائنس دے کئی طرحاں دے کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "سٹاف کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد ملٹری ماسٹرز دی ڈگری حاصل کردا اے۔ * '''لیڈرشپ ونگ (باڵی سەرکردایەتی):''' اس وچ ملٹری سائنس دے مختلف کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "لیڈرشپ (قیادت) کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد لیڈرشپ (قیادت) دا سرٹیفکیٹ حاصل کردا اے۔ * '''ٹریننگ تے کوآرڈینیشن ونگ (باڵی مەشق و ھەماھەنگی):''' ایہہ ونگ سائنسی ذراعیاً دی فراہمی، اسباق تے ریسرچ نوں فروغ دین دی ذمہ داری چکدا اے، اتے کالج دے سارے کورسز دے شرکاء لئی کتاباں، پڑھائی دا سامان، کمپیوٹر ہال تے تھری ڈی زمینی نقشیاں دا ہال مہیا کردا اے۔ === کورسز === [[فائل:ئاهەنگی_دەرچونی_یەکێک_لە_خولەکان.jpg|left|thumb|250x250px|کورسز وچوں اک گریجویشن تقریب]] ''(اک گریجویشن تقریب دی تصویر)'' سٹاف کالج، سٹاف ونگ تے لیڈرشپ ونگ دے کورسز توں علاوہ، انتظامیہ، سول ڈیفنس، کمپیوٹر پروگراماں، جی پی ایس (GPS) ٹیکنالوجی دے استعمال تے نقشے تے فزیکل لوکیشن متعین کرن دے خاص کورس وی کرواندا اے۔ پورے سال دوران مستقل جسمانی ٹریننگ (ورزش) دا نظام لاگو رہندا اے۔ کئی افسراں نے اس کالج توں ڈگریاں حاصل کیتیاں نیں تے اوہناں وچوں کج اس ویلے پیشمرگہ فورس دے اعلیٰ عہدیاں تے خزمتاں سرانجام دے رہے نیں. [٣] اس توں علاوہ، جدوں وی کوئی نواں فوجی یونٹ قائم کیتا جاندا اے، تاں افسراں نوں پہلے ضروری کورس پورا کرن لئی سٹاف کالج بھیجیا جاندا اے، تے اس توں بعد اوہ یونٹ قائم کیتا جاندا اے۔ جولائی ٢٠٢٤ وچ سٹاف کالج وچ افسراں دے اٹھویں بیج دی گریجویشن تقریب منعقد ہوئی سی. [٤]<ref name=":0" /> === کالج دا اندرونی نظام === کالج دا اندرونی نظام تیار کرن لئی، کالج دے پہلے ڈین میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دی صدارت وچ اک کمیٹی بنائی گئی، جیدے ممبران وچ: میجر جنرل رکن اسماعیل سرحان حسین، بریگیڈیئر رکن (عمید ڕوکن) عبداللہ عثمان رسول، کرنل رکن (عقید ڕوکن) عزالدین نعمت رمضان، تے لیفٹیننٹ کرنل رکن (مقدم ڕوکن) امان ابراہیم منصور شامل سن۔ اس کمیٹی دے کم دا نتیجہ اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دی شکل وچ سامنے آیا، جیہڑا جنرل چیف آف سٹاف (ق.ب.ک) دے مکتوب نمبر ١٨ مورخہ ٤ جنوری ٢٠٠٤ دے مطابق منظور کر کے لاگو کیتا گیا. [١]<ref name=":0" /> === پڑھائی دا نظام === پڑھائی دا طریقہ کار اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے اندرونی نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دے مطابق کم کردا اے۔ ایہہ نظام ٢٨ مواد (آرٹیکلز) تے مشتمل اے، جیدے وچ پڑھائی دے سمسٹر، گھنٹے تے نمبراں دی تقسیم دا طریقہ کار طے کیتا گیا اے۔ اس توں علاوہ پڑھائی کردش، عربی تے انگریزی زباناں وچ ہوندی اے۔<ref name=":0" /> === باہرلیاں ماسٹر ڈگریاں دی برابری (ایکویولنس) === ''(وزیرِ پیشمرگہ تے سابقہ ڈین)'' کوئی وی افسر جیہڑا کردستان پیشمرگہ فورس دے رینک وچ فوجی خدمت کر رہا ہووے، جدوں وزارتِ پیشمرگہ اوہنوں پڑھائی لئی بغداد، نیٹو (NATO) ملکاں یا کسے وی دوجے ملک بھیجدی اے، تاں ماسٹر ڈگری حاصل کرن توں بعد اس افسر لئی لازمی اے کہ اوہ سٹاف کالج توں اپنی ڈگری دی جانچ پڑتال، آڈٹ تے برابری (ایکویولنس) کروائے، جیہڑی سٹاف کالج دے اندرونی نظام (نظام داخلی کلیة الارکان) دے نافذ العمل قوانین دی بنیاد تے کیتی جاندی اے۔ جدوں ڈگری حاصل کرن والے افسر دے پڑھائی دے گھنٹے اس کالج وچ پڑھائے جان والے گھنٹیاں توں گھٹ ہون، تاں ضروری نہیں کہ اوہدی ڈگری نوں تسلیم کیتا جاوے، تے ماضی وچ ایہو جہے کئی کیس سامنے آ چکے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === سٹاف کالج دا آرم (لوگو) === ''(سٹاف کالج دا سرکاری آرم)'' ایہہ آرم اک لال رنگ دے اندرونی دائرے تے مشتمل اے جیدے آلے دوالے اک ہری لکیر اے۔ اوپری حصے وچ ٢١ شعاعواں (کرناں) والا اک سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے دے سورج ورگا اے۔ دائرے دے وچکار پرندے دے کھمب (پھنگ) دی شکل دا اک تریخی قلم اے، جیہڑا علم دی نمائندگی کردا اے، تے اک تریخی کردش خنجر اے جیہڑا طاقت دی نمائندگی کردا اے۔ نچلے حصے وچ کالج دے قائم ہون دی تریخ کردش زبان وچ لکھی ہوئی اے۔ کالج دا اپنا اک خاص جھنڈا وی اے جنج تصویر وچ نظر آ رہا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> آرم دے رنگاں تے عناصر دی تشریح تھلے دتے گئے طریقے مطابق اے:<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> * '''ہرا رنگ:''' ایہہ کرد قوم دی زندگی، نویں شروعات تے فوجی بہار دا اظہار کردا اے۔ * '''لال رنگ:''' ایہہ اوہناں شہیداں دے پاک تے چمکدار خون دا اظہار کردا اے جیہڑے کردستان دی دھرتی دی آزادی لئی شہید ہوئے۔ * '''پیلا رنگ:''' دائرے دے اندر اوپری حصے وچ اک پیلے رنگ دا سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے والا ہی سورج اے، جیدے توں ٢١ شعاعواں نکل رہیاں نیں، تے اس سورج دی تعریف وی کردستان دے جھنڈے ورگی ہی اے جیہڑی کردش نویں سال دے پہلے دن (نوروز) نوں ظاہر کردی اے۔ * '''کالا رنگ:''' خنجر دے دستے (مٹھ) دا رنگ کالا اے، جیہڑا تریخ وچ کرد قوم دے سوگ تے قربانیاں ول اشارہ اے، جیویں کہ کرد امارتاں دا خاتمہ، شیخ محمود حفید دی حکومت، جمہوریہ ارارات، مہاباد وچ جمہوریہ کردستان، قلادزے شہر دی بمباری، انفال، حلبجہ شہر تے کیمیائی حملے، تے بعد وچ وڈی ہجرت (کۆڕەو)، اتے اوہ جنگاں تے کرداں دا قتلِ عام جیہڑا کردستان دے دوجے حصیاں وچ کرداں تے بیتیا۔ * '''چٹا رنگ:''' خنجر دی دھار تے حملہ کرن والے حصے دا رنگ چٹا اے، جیہڑا کسے وی حملے تے جنگ دی شروعات توں پہلے کرد قوم دی امن پسندی ول اشارہ کردا اے۔ ''(سٹاف کالج دا سرکاری جھنڈا)'' * '''لکھن والا قلم:''' دائرے دے مرکز وچ پرندے دے کھمب دی شکل دا اک تریخی قلم وی اے، جیہڑا علم تے ترقی دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ ایدا اوپری رخ دائرے دے شمال مشرق ول اے تے نچلا رخ دائرے دے جنوب مغرب ول اے۔ ایدا رخ اوپر توں تھلے ول ہونا ملٹری سائنس تے علم دے اندر گہرائی تے غوطہ زنی دا اظہار اے۔ * '''کردش خنجر:''' دائرے دے مرکز وچ اک تریخی کردش خنجر وی اے جیہڑا پیشمرگہ دی فوجی طاقت تے صلاحیت دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ خنجر دی نوک دائرے دے شمال مغرب ول اے تے ایدا دستہ دائرے دے جنوب مشرق ول آؤندا اے۔ ایدا رخ تھلیوں اوپر ول ہونا ساڈی قوم دے اٹھ کھڑے ہون تے بلندی ول ترقی کرن دا اشارہ اے۔ دائرے دے نچلے حصے وچ کردش زبان وچ سٹاف کالج دے قائم ہون دی تریخ لکھی ہوئی اے۔ مجموعی طور تے، کالج دا آرم کرد قوم دے اک گہرے عرفانی، ادبی، سائنسی تے جنگی پیغام نوں سموئے ہوئے اے، تے سارے رنگ اتے اوزار کرد قوم دی روحی خواہش دا اظہار کردے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === لیڈرشپ کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لیڈرشپ کورس دا دورانیہ === عام حالات وچ اس کورس دا دورانیہ مجموعی طور تے 6 مہینے ہوندا اے۔ جنگ دے دناں وچ جے ضرورت پاوے تاں کالج دے نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جا سکدی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس دا دورانیہ === 2 سال تے 6 مہینے۔ اس توں علاوہ ضرورت دے مطابق یا جنگ دے دورانیے وچ، نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جاندی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === باہرلے تعلقات === ''(سٹاف کالج دے ہیڈ کوارٹر دا گیٹ)'' سٹاف کالج نے اپنی ملٹری سائنسی اہمیت دی وجہ توں نیٹو (NATO) دے ممبر ملکاں تے دہشت گردی دے خلاف جنگ وچ بین الاقوامی اتحاد دی فورسز دی توجہ اپنی ول کھچی اے۔ مختلف ملکاں دے وفود ہفتہ وار تے ماہانہ بنیاداں تے ایتھے دا دورہ کردے نیں. [٥]<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لائبریری === سٹاف کالج دی اک وڈی فزیکل لائبریری اے جیدے وچ ہزاراں سائنسی تے ملٹری سائنس دے ذراعیے، مختلف ذرائع اتے سینکڑاں ماسٹرز دے تھیسز موجود نیں. اس ویلے اک الیکٹرانک لائبریری نوں فروغ دین تے کم ہو رہا اے، جیدے وچ سارے مختلف الیکٹرانک فارمیٹس وچ کتاباں موجود ہون گیاں، ایتھوں تک کہ آڈیو (آواز) دی شکل وچ وی۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === آئی ٹی (IT) سسٹم === سٹاف کالج دے اپنے کئی مقامی (ڈومیسٹک) الیکٹرانک سسٹم نیں جیہڑے بہت ایڈوانسڈ نیں، تے اوہناں دا فائدہ شعبیاں، دفتراں نوں چلاؤن، آرکائیو کرن تے روزمرہ دے کماں نوں نپٹاؤن وچ لیا جاندا اے۔ ایہہ امید کیتی جا رہی اے کہ سٹاف کالج نوں نیڑے ہی اپنا آف لائن آرٹیفیشل انٹیلیجنس (مصنوعی ذہانت) حاصل ہو جائے گا۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === کمپیوٹر لیب ہال === سٹاف کالج دی اپنی کمپیوٹر لیب تے ہال اے جیہڑا ٹریننگ تے مشق لئی استعمال کیتا جاندا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === میوزیم (مۆزەخانە) === سٹاف کالج دا اپنا اک ملٹری میوزیم اے، جیہڑا یکے بعد دیگرے آنے والے ڈینز، اساتذہ، معزز مہماناں تے اوہناں لوکاں دے آرکائیو نال مالامال اے جیہناں نے کالج لئی خزمتاں سرانجام دتیاں۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ماحول تے خود کفالت دے لحاظ نال === سٹاف کالج وچ ہزاراں پھلدار تے بنا پھل دے درخت اتے کئی وڈے ہریالے ٹکڑے (سبزہ زار) نیں جیہڑے سٹوڈنٹس لئی ذہنی سکون دا باعث بندے نیں. اس توں علاوہ خود کفالت دے لحاظ نال، کھیتی باڑی دے سیزن وچ ایہہ اپنے لئی سبزیاں تے پھلاں دی خوراک دا اک حصہ خود پیدا کردا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ٹریننگ گراؤنڈ === سٹاف کالج دے اپنے دو جسمانی ٹریننگ دے گراؤنڈ نیں. === فائرنگ رینج === سٹاف کالج دی اک فائرنگ رینج (میدان رمی) اے، جیدے توں علاقے دی فوجی یونٹس نے مستقل فائدہ چکیا اے تے چک رہیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === تھری ڈی (3D) نقشیاں دے ہال === سٹاف کالج دیاں کئی فزیکل تھری ڈی لیبارٹریز نیں جیہڑیاں پڑھائی دے اسباق لئی استعمال ہوندیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === تریخی موازنہ === سلیمانی دے سٹاف کالج تے بغداد یونیورسٹی وچ کردش زبان دے شعبے دے کالج آف آرٹس (جیہڑا پچھلی صدی دے وچکار قائم ہویا سی) دے درمیان تریخی موازنہ کردستان دی جدید تریخ وچ وڈی اہمیت دا حامل رہا اے۔ اوہناں وچ سانجھی گل ایہہ اے کہ ایہہ دوویں ہی اپنے قائم ہون دے ویلے کرد قوم تے کردستان دی دھرتی لئی اک سٹریٹجک قومی ضرورت سن۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> n1ejldsu1e0xz0fo40acuhfdv8oco3d 707377 707369 2026-05-27T04:54:44Z Abbas dhothar 361 Abbas dhothar پلٹی صفحہ [[سٹاف کالج (کۆلێژی ئەرکان) اقلیم کوردستان عراق وچ]] توں [[سٹاف کالج کردستان]] 707369 wikitext text/x-wiki == سٹاف کالج (کۆلێژی ئەرکان) اقلیم کوردستان عراق وچ == [[فائل:ICON_Staffa.png|left|thumb|200x200px|سٹاف کالج دا سرکاری آرم]] '''سٹاف کالج (Staff College)''' اقلیم کوردستان عراق وچ اک فوجی سائنسی ادارہ اے، جیہڑا حکومتِ اقلیم کوردستان دی وزارتِ پیشمرگہ دے ماتحت اے، تے ایہہ صوبہ سلیمانی دی حدود وچ واقع اے۔ ملکِ عراق وچ صرف دو سٹاف کالج نیں: پہلا سلیمانی شہر وچ اے تے دوجا عراق دے دارالحکومت بغداد شہر وچ اے۔ صرف ایہہ دوویں ادارے ہی سٹوڈنٹ افسراں نوں ملٹری سائنس وچ ماسٹرز دی ڈگری تے لیڈرشپ (یعنی قیادت) دا سرٹیفکیٹ دے سکدے نیں. [١] <ref name=":0">https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === قائم ہون دی تریخ === اقلیم کوردستان دا سٹاف کالج عراق دے پہلے کرد صدرِ مملکت، مام جلال طالبانی دی سفارش تے ٨ نومبر ٢٠٠٣ نوں سلیمانی شہر وچ قائم کیتا گیا، اتے ایہہ اک فوجی حکم نامے دے ذریعے 8 نومبر 2003 نوں عمل وچ آیا. [٢] ایہہ قیام میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دے ہتھوں عمل وچ آیا، جیہناں دے نال کرد تے عرب دونواں برادریاں دے افسراں دا اک گروپ شامل سی۔ بانی افسران زمینی، سمندری تے ہوائی شعبیاں وچ اعلیٰ علمی ڈگریاں دے مالک سن۔<ref name=":0" /> [[فائل:کولیة_الارکان.jpg|left|thumb|250x250px|سٹاف کالج دے ہیڈکوارٹر دا دَروازہ]] کالج دا تھاں شروع وچ سلیمانی شہر وچ پیشمرگہ فورس دی جنرل کمانڈ دے چیف آف سٹاف دے ہیڈ کوارٹر دے اندر بنایا گیا سی۔ بعد وچ، راپرین انتظامیہ دی حدود دے لوکاں دیاں قربانیاں نوں خراجِ تحسین پیش کرن لئی، اس دا ہیڈ کوارٹر چوارقورنہ قصبے وچ منتقل کر دتا گیا، جیہڑا رانیہ شہر دے جنوب تے دوکان ڈیم دے شمال وچ واقع اے. [٢] اس دے مشرق وچ قلادزے شہر تے مغرب وچ حاجیاوا قصبہ واقع اے۔<ref name=":0" /> === کالج دے ڈھانچے دی ساخت === کالج چار اہم ونگاں (ونگز) تے مشتمل اے: * '''ایڈمنسٹریٹو ونگ (انتظامی باڵ):''' ایہہ ونگ کالج دے اندرونی روزمرہ دے سارے معاملات نوں سنبھالن، انتظام کرن تے کالج دی حفاظت دی ذمہ داری چکدا اے، اتے گڈیاں (آلیات)، انتظامی شعبیاں تے دفاعی امور دے معاملات دی نگرانی کردا اے۔ * '''سٹاف ونگ (باڵی ئەرکان):''' اس وچ ملٹری سائنس دے کئی طرحاں دے کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "سٹاف کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد ملٹری ماسٹرز دی ڈگری حاصل کردا اے۔ * '''لیڈرشپ ونگ (باڵی سەرکردایەتی):''' اس وچ ملٹری سائنس دے مختلف کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "لیڈرشپ (قیادت) کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد لیڈرشپ (قیادت) دا سرٹیفکیٹ حاصل کردا اے۔ * '''ٹریننگ تے کوآرڈینیشن ونگ (باڵی مەشق و ھەماھەنگی):''' ایہہ ونگ سائنسی ذراعیاً دی فراہمی، اسباق تے ریسرچ نوں فروغ دین دی ذمہ داری چکدا اے، اتے کالج دے سارے کورسز دے شرکاء لئی کتاباں، پڑھائی دا سامان، کمپیوٹر ہال تے تھری ڈی زمینی نقشیاں دا ہال مہیا کردا اے۔ === کورسز === [[فائل:ئاهەنگی_دەرچونی_یەکێک_لە_خولەکان.jpg|left|thumb|250x250px|کورسز وچوں اک گریجویشن تقریب]] ''(اک گریجویشن تقریب دی تصویر)'' سٹاف کالج، سٹاف ونگ تے لیڈرشپ ونگ دے کورسز توں علاوہ، انتظامیہ، سول ڈیفنس، کمپیوٹر پروگراماں، جی پی ایس (GPS) ٹیکنالوجی دے استعمال تے نقشے تے فزیکل لوکیشن متعین کرن دے خاص کورس وی کرواندا اے۔ پورے سال دوران مستقل جسمانی ٹریننگ (ورزش) دا نظام لاگو رہندا اے۔ کئی افسراں نے اس کالج توں ڈگریاں حاصل کیتیاں نیں تے اوہناں وچوں کج اس ویلے پیشمرگہ فورس دے اعلیٰ عہدیاں تے خزمتاں سرانجام دے رہے نیں. [٣] اس توں علاوہ، جدوں وی کوئی نواں فوجی یونٹ قائم کیتا جاندا اے، تاں افسراں نوں پہلے ضروری کورس پورا کرن لئی سٹاف کالج بھیجیا جاندا اے، تے اس توں بعد اوہ یونٹ قائم کیتا جاندا اے۔ جولائی ٢٠٢٤ وچ سٹاف کالج وچ افسراں دے اٹھویں بیج دی گریجویشن تقریب منعقد ہوئی سی. [٤]<ref name=":0" /> === کالج دا اندرونی نظام === کالج دا اندرونی نظام تیار کرن لئی، کالج دے پہلے ڈین میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دی صدارت وچ اک کمیٹی بنائی گئی، جیدے ممبران وچ: میجر جنرل رکن اسماعیل سرحان حسین، بریگیڈیئر رکن (عمید ڕوکن) عبداللہ عثمان رسول، کرنل رکن (عقید ڕوکن) عزالدین نعمت رمضان، تے لیفٹیننٹ کرنل رکن (مقدم ڕوکن) امان ابراہیم منصور شامل سن۔ اس کمیٹی دے کم دا نتیجہ اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دی شکل وچ سامنے آیا، جیہڑا جنرل چیف آف سٹاف (ق.ب.ک) دے مکتوب نمبر ١٨ مورخہ ٤ جنوری ٢٠٠٤ دے مطابق منظور کر کے لاگو کیتا گیا. [١]<ref name=":0" /> === پڑھائی دا نظام === پڑھائی دا طریقہ کار اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے اندرونی نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دے مطابق کم کردا اے۔ ایہہ نظام ٢٨ مواد (آرٹیکلز) تے مشتمل اے، جیدے وچ پڑھائی دے سمسٹر، گھنٹے تے نمبراں دی تقسیم دا طریقہ کار طے کیتا گیا اے۔ اس توں علاوہ پڑھائی کردش، عربی تے انگریزی زباناں وچ ہوندی اے۔<ref name=":0" /> === باہرلیاں ماسٹر ڈگریاں دی برابری (ایکویولنس) === ''(وزیرِ پیشمرگہ تے سابقہ ڈین)'' کوئی وی افسر جیہڑا کردستان پیشمرگہ فورس دے رینک وچ فوجی خدمت کر رہا ہووے، جدوں وزارتِ پیشمرگہ اوہنوں پڑھائی لئی بغداد، نیٹو (NATO) ملکاں یا کسے وی دوجے ملک بھیجدی اے، تاں ماسٹر ڈگری حاصل کرن توں بعد اس افسر لئی لازمی اے کہ اوہ سٹاف کالج توں اپنی ڈگری دی جانچ پڑتال، آڈٹ تے برابری (ایکویولنس) کروائے، جیہڑی سٹاف کالج دے اندرونی نظام (نظام داخلی کلیة الارکان) دے نافذ العمل قوانین دی بنیاد تے کیتی جاندی اے۔ جدوں ڈگری حاصل کرن والے افسر دے پڑھائی دے گھنٹے اس کالج وچ پڑھائے جان والے گھنٹیاں توں گھٹ ہون، تاں ضروری نہیں کہ اوہدی ڈگری نوں تسلیم کیتا جاوے، تے ماضی وچ ایہو جہے کئی کیس سامنے آ چکے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === سٹاف کالج دا آرم (لوگو) === ''(سٹاف کالج دا سرکاری آرم)'' ایہہ آرم اک لال رنگ دے اندرونی دائرے تے مشتمل اے جیدے آلے دوالے اک ہری لکیر اے۔ اوپری حصے وچ ٢١ شعاعواں (کرناں) والا اک سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے دے سورج ورگا اے۔ دائرے دے وچکار پرندے دے کھمب (پھنگ) دی شکل دا اک تریخی قلم اے، جیہڑا علم دی نمائندگی کردا اے، تے اک تریخی کردش خنجر اے جیہڑا طاقت دی نمائندگی کردا اے۔ نچلے حصے وچ کالج دے قائم ہون دی تریخ کردش زبان وچ لکھی ہوئی اے۔ کالج دا اپنا اک خاص جھنڈا وی اے جنج تصویر وچ نظر آ رہا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> آرم دے رنگاں تے عناصر دی تشریح تھلے دتے گئے طریقے مطابق اے:<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> * '''ہرا رنگ:''' ایہہ کرد قوم دی زندگی، نویں شروعات تے فوجی بہار دا اظہار کردا اے۔ * '''لال رنگ:''' ایہہ اوہناں شہیداں دے پاک تے چمکدار خون دا اظہار کردا اے جیہڑے کردستان دی دھرتی دی آزادی لئی شہید ہوئے۔ * '''پیلا رنگ:''' دائرے دے اندر اوپری حصے وچ اک پیلے رنگ دا سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے والا ہی سورج اے، جیدے توں ٢١ شعاعواں نکل رہیاں نیں، تے اس سورج دی تعریف وی کردستان دے جھنڈے ورگی ہی اے جیہڑی کردش نویں سال دے پہلے دن (نوروز) نوں ظاہر کردی اے۔ * '''کالا رنگ:''' خنجر دے دستے (مٹھ) دا رنگ کالا اے، جیہڑا تریخ وچ کرد قوم دے سوگ تے قربانیاں ول اشارہ اے، جیویں کہ کرد امارتاں دا خاتمہ، شیخ محمود حفید دی حکومت، جمہوریہ ارارات، مہاباد وچ جمہوریہ کردستان، قلادزے شہر دی بمباری، انفال، حلبجہ شہر تے کیمیائی حملے، تے بعد وچ وڈی ہجرت (کۆڕەو)، اتے اوہ جنگاں تے کرداں دا قتلِ عام جیہڑا کردستان دے دوجے حصیاں وچ کرداں تے بیتیا۔ * '''چٹا رنگ:''' خنجر دی دھار تے حملہ کرن والے حصے دا رنگ چٹا اے، جیہڑا کسے وی حملے تے جنگ دی شروعات توں پہلے کرد قوم دی امن پسندی ول اشارہ کردا اے۔ ''(سٹاف کالج دا سرکاری جھنڈا)'' * '''لکھن والا قلم:''' دائرے دے مرکز وچ پرندے دے کھمب دی شکل دا اک تریخی قلم وی اے، جیہڑا علم تے ترقی دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ ایدا اوپری رخ دائرے دے شمال مشرق ول اے تے نچلا رخ دائرے دے جنوب مغرب ول اے۔ ایدا رخ اوپر توں تھلے ول ہونا ملٹری سائنس تے علم دے اندر گہرائی تے غوطہ زنی دا اظہار اے۔ * '''کردش خنجر:''' دائرے دے مرکز وچ اک تریخی کردش خنجر وی اے جیہڑا پیشمرگہ دی فوجی طاقت تے صلاحیت دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ خنجر دی نوک دائرے دے شمال مغرب ول اے تے ایدا دستہ دائرے دے جنوب مشرق ول آؤندا اے۔ ایدا رخ تھلیوں اوپر ول ہونا ساڈی قوم دے اٹھ کھڑے ہون تے بلندی ول ترقی کرن دا اشارہ اے۔ دائرے دے نچلے حصے وچ کردش زبان وچ سٹاف کالج دے قائم ہون دی تریخ لکھی ہوئی اے۔ مجموعی طور تے، کالج دا آرم کرد قوم دے اک گہرے عرفانی، ادبی، سائنسی تے جنگی پیغام نوں سموئے ہوئے اے، تے سارے رنگ اتے اوزار کرد قوم دی روحی خواہش دا اظہار کردے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === لیڈرشپ کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لیڈرشپ کورس دا دورانیہ === عام حالات وچ اس کورس دا دورانیہ مجموعی طور تے 6 مہینے ہوندا اے۔ جنگ دے دناں وچ جے ضرورت پاوے تاں کالج دے نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جا سکدی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس دا دورانیہ === 2 سال تے 6 مہینے۔ اس توں علاوہ ضرورت دے مطابق یا جنگ دے دورانیے وچ، نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جاندی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === باہرلے تعلقات === ''(سٹاف کالج دے ہیڈ کوارٹر دا گیٹ)'' سٹاف کالج نے اپنی ملٹری سائنسی اہمیت دی وجہ توں نیٹو (NATO) دے ممبر ملکاں تے دہشت گردی دے خلاف جنگ وچ بین الاقوامی اتحاد دی فورسز دی توجہ اپنی ول کھچی اے۔ مختلف ملکاں دے وفود ہفتہ وار تے ماہانہ بنیاداں تے ایتھے دا دورہ کردے نیں. [٥]<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لائبریری === سٹاف کالج دی اک وڈی فزیکل لائبریری اے جیدے وچ ہزاراں سائنسی تے ملٹری سائنس دے ذراعیے، مختلف ذرائع اتے سینکڑاں ماسٹرز دے تھیسز موجود نیں. اس ویلے اک الیکٹرانک لائبریری نوں فروغ دین تے کم ہو رہا اے، جیدے وچ سارے مختلف الیکٹرانک فارمیٹس وچ کتاباں موجود ہون گیاں، ایتھوں تک کہ آڈیو (آواز) دی شکل وچ وی۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === آئی ٹی (IT) سسٹم === سٹاف کالج دے اپنے کئی مقامی (ڈومیسٹک) الیکٹرانک سسٹم نیں جیہڑے بہت ایڈوانسڈ نیں، تے اوہناں دا فائدہ شعبیاں، دفتراں نوں چلاؤن، آرکائیو کرن تے روزمرہ دے کماں نوں نپٹاؤن وچ لیا جاندا اے۔ ایہہ امید کیتی جا رہی اے کہ سٹاف کالج نوں نیڑے ہی اپنا آف لائن آرٹیفیشل انٹیلیجنس (مصنوعی ذہانت) حاصل ہو جائے گا۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === کمپیوٹر لیب ہال === سٹاف کالج دی اپنی کمپیوٹر لیب تے ہال اے جیہڑا ٹریننگ تے مشق لئی استعمال کیتا جاندا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === میوزیم (مۆزەخانە) === سٹاف کالج دا اپنا اک ملٹری میوزیم اے، جیہڑا یکے بعد دیگرے آنے والے ڈینز، اساتذہ، معزز مہماناں تے اوہناں لوکاں دے آرکائیو نال مالامال اے جیہناں نے کالج لئی خزمتاں سرانجام دتیاں۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ماحول تے خود کفالت دے لحاظ نال === سٹاف کالج وچ ہزاراں پھلدار تے بنا پھل دے درخت اتے کئی وڈے ہریالے ٹکڑے (سبزہ زار) نیں جیہڑے سٹوڈنٹس لئی ذہنی سکون دا باعث بندے نیں. اس توں علاوہ خود کفالت دے لحاظ نال، کھیتی باڑی دے سیزن وچ ایہہ اپنے لئی سبزیاں تے پھلاں دی خوراک دا اک حصہ خود پیدا کردا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ٹریننگ گراؤنڈ === سٹاف کالج دے اپنے دو جسمانی ٹریننگ دے گراؤنڈ نیں. === فائرنگ رینج === سٹاف کالج دی اک فائرنگ رینج (میدان رمی) اے، جیدے توں علاقے دی فوجی یونٹس نے مستقل فائدہ چکیا اے تے چک رہیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === تھری ڈی (3D) نقشیاں دے ہال === سٹاف کالج دیاں کئی فزیکل تھری ڈی لیبارٹریز نیں جیہڑیاں پڑھائی دے اسباق لئی استعمال ہوندیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === تریخی موازنہ === سلیمانی دے سٹاف کالج تے بغداد یونیورسٹی وچ کردش زبان دے شعبے دے کالج آف آرٹس (جیہڑا پچھلی صدی دے وچکار قائم ہویا سی) دے درمیان تریخی موازنہ کردستان دی جدید تریخ وچ وڈی اہمیت دا حامل رہا اے۔ اوہناں وچ سانجھی گل ایہہ اے کہ ایہہ دوویں ہی اپنے قائم ہون دے ویلے کرد قوم تے کردستان دی دھرتی لئی اک سٹریٹجک قومی ضرورت سن۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> n1ejldsu1e0xz0fo40acuhfdv8oco3d 707379 707377 2026-05-27T04:56:52Z Abbas dhothar 361 707379 wikitext text/x-wiki {{معلومات-یونیورسٹی}} [[فائل:ICON_Staffa.png|left|thumb|200x200px|سٹاف کالج دا سرکاری آرم]] '''سٹاف کالج (Staff College)''' اقلیم کوردستان عراق وچ اک فوجی سائنسی ادارہ اے، جیہڑا حکومتِ اقلیم کوردستان دی وزارتِ پیشمرگہ دے ماتحت اے، تے ایہہ صوبہ سلیمانی دی حدود وچ واقع اے۔ ملکِ عراق وچ صرف دو سٹاف کالج نیں: پہلا سلیمانی شہر وچ اے تے دوجا عراق دے دارالحکومت بغداد شہر وچ اے۔ صرف ایہہ دوویں ادارے ہی سٹوڈنٹ افسراں نوں ملٹری سائنس وچ ماسٹرز دی ڈگری تے لیڈرشپ (یعنی قیادت) دا سرٹیفکیٹ دے سکدے نیں. [١] <ref name=":0">https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === قائم ہون دی تریخ === اقلیم کوردستان دا سٹاف کالج عراق دے پہلے کرد صدرِ مملکت، مام جلال طالبانی دی سفارش تے ٨ نومبر ٢٠٠٣ نوں سلیمانی شہر وچ قائم کیتا گیا، اتے ایہہ اک فوجی حکم نامے دے ذریعے 8 نومبر 2003 نوں عمل وچ آیا. [٢] ایہہ قیام میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دے ہتھوں عمل وچ آیا، جیہناں دے نال کرد تے عرب دونواں برادریاں دے افسراں دا اک گروپ شامل سی۔ بانی افسران زمینی، سمندری تے ہوائی شعبیاں وچ اعلیٰ علمی ڈگریاں دے مالک سن۔<ref name=":0" /> [[فائل:کولیة_الارکان.jpg|left|thumb|250x250px|سٹاف کالج دے ہیڈکوارٹر دا دَروازہ]] کالج دا تھاں شروع وچ سلیمانی شہر وچ پیشمرگہ فورس دی جنرل کمانڈ دے چیف آف سٹاف دے ہیڈ کوارٹر دے اندر بنایا گیا سی۔ بعد وچ، راپرین انتظامیہ دی حدود دے لوکاں دیاں قربانیاں نوں خراجِ تحسین پیش کرن لئی، اس دا ہیڈ کوارٹر چوارقورنہ قصبے وچ منتقل کر دتا گیا، جیہڑا رانیہ شہر دے جنوب تے دوکان ڈیم دے شمال وچ واقع اے. [٢] اس دے مشرق وچ قلادزے شہر تے مغرب وچ حاجیاوا قصبہ واقع اے۔<ref name=":0" /> === کالج دے ڈھانچے دی ساخت === کالج چار اہم ونگاں (ونگز) تے مشتمل اے: * '''ایڈمنسٹریٹو ونگ (انتظامی باڵ):''' ایہہ ونگ کالج دے اندرونی روزمرہ دے سارے معاملات نوں سنبھالن، انتظام کرن تے کالج دی حفاظت دی ذمہ داری چکدا اے، اتے گڈیاں (آلیات)، انتظامی شعبیاں تے دفاعی امور دے معاملات دی نگرانی کردا اے۔ * '''سٹاف ونگ (باڵی ئەرکان):''' اس وچ ملٹری سائنس دے کئی طرحاں دے کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "سٹاف کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد ملٹری ماسٹرز دی ڈگری حاصل کردا اے۔ * '''لیڈرشپ ونگ (باڵی سەرکردایەتی):''' اس وچ ملٹری سائنس دے مختلف کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "لیڈرشپ (قیادت) کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد لیڈرشپ (قیادت) دا سرٹیفکیٹ حاصل کردا اے۔ * '''ٹریننگ تے کوآرڈینیشن ونگ (باڵی مەشق و ھەماھەنگی):''' ایہہ ونگ سائنسی ذراعیاً دی فراہمی، اسباق تے ریسرچ نوں فروغ دین دی ذمہ داری چکدا اے، اتے کالج دے سارے کورسز دے شرکاء لئی کتاباں، پڑھائی دا سامان، کمپیوٹر ہال تے تھری ڈی زمینی نقشیاں دا ہال مہیا کردا اے۔ === کورسز === [[فائل:ئاهەنگی_دەرچونی_یەکێک_لە_خولەکان.jpg|left|thumb|250x250px|کورسز وچوں اک گریجویشن تقریب]] ''(اک گریجویشن تقریب دی تصویر)'' سٹاف کالج، سٹاف ونگ تے لیڈرشپ ونگ دے کورسز توں علاوہ، انتظامیہ، سول ڈیفنس، کمپیوٹر پروگراماں، جی پی ایس (GPS) ٹیکنالوجی دے استعمال تے نقشے تے فزیکل لوکیشن متعین کرن دے خاص کورس وی کرواندا اے۔ پورے سال دوران مستقل جسمانی ٹریننگ (ورزش) دا نظام لاگو رہندا اے۔ کئی افسراں نے اس کالج توں ڈگریاں حاصل کیتیاں نیں تے اوہناں وچوں کج اس ویلے پیشمرگہ فورس دے اعلیٰ عہدیاں تے خزمتاں سرانجام دے رہے نیں. [٣] اس توں علاوہ، جدوں وی کوئی نواں فوجی یونٹ قائم کیتا جاندا اے، تاں افسراں نوں پہلے ضروری کورس پورا کرن لئی سٹاف کالج بھیجیا جاندا اے، تے اس توں بعد اوہ یونٹ قائم کیتا جاندا اے۔ جولائی ٢٠٢٤ وچ سٹاف کالج وچ افسراں دے اٹھویں بیج دی گریجویشن تقریب منعقد ہوئی سی. [٤]<ref name=":0" /> === کالج دا اندرونی نظام === کالج دا اندرونی نظام تیار کرن لئی، کالج دے پہلے ڈین میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دی صدارت وچ اک کمیٹی بنائی گئی، جیدے ممبران وچ: میجر جنرل رکن اسماعیل سرحان حسین، بریگیڈیئر رکن (عمید ڕوکن) عبداللہ عثمان رسول، کرنل رکن (عقید ڕوکن) عزالدین نعمت رمضان، تے لیفٹیننٹ کرنل رکن (مقدم ڕوکن) امان ابراہیم منصور شامل سن۔ اس کمیٹی دے کم دا نتیجہ اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دی شکل وچ سامنے آیا، جیہڑا جنرل چیف آف سٹاف (ق.ب.ک) دے مکتوب نمبر ١٨ مورخہ ٤ جنوری ٢٠٠٤ دے مطابق منظور کر کے لاگو کیتا گیا. [١]<ref name=":0" /> === پڑھائی دا نظام === پڑھائی دا طریقہ کار اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے اندرونی نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دے مطابق کم کردا اے۔ ایہہ نظام ٢٨ مواد (آرٹیکلز) تے مشتمل اے، جیدے وچ پڑھائی دے سمسٹر، گھنٹے تے نمبراں دی تقسیم دا طریقہ کار طے کیتا گیا اے۔ اس توں علاوہ پڑھائی کردش، عربی تے انگریزی زباناں وچ ہوندی اے۔<ref name=":0" /> === باہرلیاں ماسٹر ڈگریاں دی برابری (ایکویولنس) === ''(وزیرِ پیشمرگہ تے سابقہ ڈین)'' کوئی وی افسر جیہڑا کردستان پیشمرگہ فورس دے رینک وچ فوجی خدمت کر رہا ہووے، جدوں وزارتِ پیشمرگہ اوہنوں پڑھائی لئی بغداد، نیٹو (NATO) ملکاں یا کسے وی دوجے ملک بھیجدی اے، تاں ماسٹر ڈگری حاصل کرن توں بعد اس افسر لئی لازمی اے کہ اوہ سٹاف کالج توں اپنی ڈگری دی جانچ پڑتال، آڈٹ تے برابری (ایکویولنس) کروائے، جیہڑی سٹاف کالج دے اندرونی نظام (نظام داخلی کلیة الارکان) دے نافذ العمل قوانین دی بنیاد تے کیتی جاندی اے۔ جدوں ڈگری حاصل کرن والے افسر دے پڑھائی دے گھنٹے اس کالج وچ پڑھائے جان والے گھنٹیاں توں گھٹ ہون، تاں ضروری نہیں کہ اوہدی ڈگری نوں تسلیم کیتا جاوے، تے ماضی وچ ایہو جہے کئی کیس سامنے آ چکے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === سٹاف کالج دا آرم (لوگو) === ''(سٹاف کالج دا سرکاری آرم)'' ایہہ آرم اک لال رنگ دے اندرونی دائرے تے مشتمل اے جیدے آلے دوالے اک ہری لکیر اے۔ اوپری حصے وچ ٢١ شعاعواں (کرناں) والا اک سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے دے سورج ورگا اے۔ دائرے دے وچکار پرندے دے کھمب (پھنگ) دی شکل دا اک تریخی قلم اے، جیہڑا علم دی نمائندگی کردا اے، تے اک تریخی کردش خنجر اے جیہڑا طاقت دی نمائندگی کردا اے۔ نچلے حصے وچ کالج دے قائم ہون دی تریخ کردش زبان وچ لکھی ہوئی اے۔ کالج دا اپنا اک خاص جھنڈا وی اے جنج تصویر وچ نظر آ رہا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> آرم دے رنگاں تے عناصر دی تشریح تھلے دتے گئے طریقے مطابق اے:<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> * '''ہرا رنگ:''' ایہہ کرد قوم دی زندگی، نویں شروعات تے فوجی بہار دا اظہار کردا اے۔ * '''لال رنگ:''' ایہہ اوہناں شہیداں دے پاک تے چمکدار خون دا اظہار کردا اے جیہڑے کردستان دی دھرتی دی آزادی لئی شہید ہوئے۔ * '''پیلا رنگ:''' دائرے دے اندر اوپری حصے وچ اک پیلے رنگ دا سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے والا ہی سورج اے، جیدے توں ٢١ شعاعواں نکل رہیاں نیں، تے اس سورج دی تعریف وی کردستان دے جھنڈے ورگی ہی اے جیہڑی کردش نویں سال دے پہلے دن (نوروز) نوں ظاہر کردی اے۔ * '''کالا رنگ:''' خنجر دے دستے (مٹھ) دا رنگ کالا اے، جیہڑا تریخ وچ کرد قوم دے سوگ تے قربانیاں ول اشارہ اے، جیویں کہ کرد امارتاں دا خاتمہ، شیخ محمود حفید دی حکومت، جمہوریہ ارارات، مہاباد وچ جمہوریہ کردستان، قلادزے شہر دی بمباری، انفال، حلبجہ شہر تے کیمیائی حملے، تے بعد وچ وڈی ہجرت (کۆڕەو)، اتے اوہ جنگاں تے کرداں دا قتلِ عام جیہڑا کردستان دے دوجے حصیاں وچ کرداں تے بیتیا۔ * '''چٹا رنگ:''' خنجر دی دھار تے حملہ کرن والے حصے دا رنگ چٹا اے، جیہڑا کسے وی حملے تے جنگ دی شروعات توں پہلے کرد قوم دی امن پسندی ول اشارہ کردا اے۔ ''(سٹاف کالج دا سرکاری جھنڈا)'' * '''لکھن والا قلم:''' دائرے دے مرکز وچ پرندے دے کھمب دی شکل دا اک تریخی قلم وی اے، جیہڑا علم تے ترقی دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ ایدا اوپری رخ دائرے دے شمال مشرق ول اے تے نچلا رخ دائرے دے جنوب مغرب ول اے۔ ایدا رخ اوپر توں تھلے ول ہونا ملٹری سائنس تے علم دے اندر گہرائی تے غوطہ زنی دا اظہار اے۔ * '''کردش خنجر:''' دائرے دے مرکز وچ اک تریخی کردش خنجر وی اے جیہڑا پیشمرگہ دی فوجی طاقت تے صلاحیت دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ خنجر دی نوک دائرے دے شمال مغرب ول اے تے ایدا دستہ دائرے دے جنوب مشرق ول آؤندا اے۔ ایدا رخ تھلیوں اوپر ول ہونا ساڈی قوم دے اٹھ کھڑے ہون تے بلندی ول ترقی کرن دا اشارہ اے۔ دائرے دے نچلے حصے وچ کردش زبان وچ سٹاف کالج دے قائم ہون دی تریخ لکھی ہوئی اے۔ مجموعی طور تے، کالج دا آرم کرد قوم دے اک گہرے عرفانی، ادبی، سائنسی تے جنگی پیغام نوں سموئے ہوئے اے، تے سارے رنگ اتے اوزار کرد قوم دی روحی خواہش دا اظہار کردے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === لیڈرشپ کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لیڈرشپ کورس دا دورانیہ === عام حالات وچ اس کورس دا دورانیہ مجموعی طور تے 6 مہینے ہوندا اے۔ جنگ دے دناں وچ جے ضرورت پاوے تاں کالج دے نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جا سکدی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس دا دورانیہ === 2 سال تے 6 مہینے۔ اس توں علاوہ ضرورت دے مطابق یا جنگ دے دورانیے وچ، نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جاندی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === باہرلے تعلقات === ''(سٹاف کالج دے ہیڈ کوارٹر دا گیٹ)'' سٹاف کالج نے اپنی ملٹری سائنسی اہمیت دی وجہ توں نیٹو (NATO) دے ممبر ملکاں تے دہشت گردی دے خلاف جنگ وچ بین الاقوامی اتحاد دی فورسز دی توجہ اپنی ول کھچی اے۔ مختلف ملکاں دے وفود ہفتہ وار تے ماہانہ بنیاداں تے ایتھے دا دورہ کردے نیں. [٥]<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لائبریری === سٹاف کالج دی اک وڈی فزیکل لائبریری اے جیدے وچ ہزاراں سائنسی تے ملٹری سائنس دے ذراعیے، مختلف ذرائع اتے سینکڑاں ماسٹرز دے تھیسز موجود نیں. اس ویلے اک الیکٹرانک لائبریری نوں فروغ دین تے کم ہو رہا اے، جیدے وچ سارے مختلف الیکٹرانک فارمیٹس وچ کتاباں موجود ہون گیاں، ایتھوں تک کہ آڈیو (آواز) دی شکل وچ وی۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === آئی ٹی (IT) سسٹم === سٹاف کالج دے اپنے کئی مقامی (ڈومیسٹک) الیکٹرانک سسٹم نیں جیہڑے بہت ایڈوانسڈ نیں، تے اوہناں دا فائدہ شعبیاں، دفتراں نوں چلاؤن، آرکائیو کرن تے روزمرہ دے کماں نوں نپٹاؤن وچ لیا جاندا اے۔ ایہہ امید کیتی جا رہی اے کہ سٹاف کالج نوں نیڑے ہی اپنا آف لائن آرٹیفیشل انٹیلیجنس (مصنوعی ذہانت) حاصل ہو جائے گا۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === کمپیوٹر لیب ہال === سٹاف کالج دی اپنی کمپیوٹر لیب تے ہال اے جیہڑا ٹریننگ تے مشق لئی استعمال کیتا جاندا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === میوزیم (مۆزەخانە) === سٹاف کالج دا اپنا اک ملٹری میوزیم اے، جیہڑا یکے بعد دیگرے آنے والے ڈینز، اساتذہ، معزز مہماناں تے اوہناں لوکاں دے آرکائیو نال مالامال اے جیہناں نے کالج لئی خزمتاں سرانجام دتیاں۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ماحول تے خود کفالت دے لحاظ نال === سٹاف کالج وچ ہزاراں پھلدار تے بنا پھل دے درخت اتے کئی وڈے ہریالے ٹکڑے (سبزہ زار) نیں جیہڑے سٹوڈنٹس لئی ذہنی سکون دا باعث بندے نیں. اس توں علاوہ خود کفالت دے لحاظ نال، کھیتی باڑی دے سیزن وچ ایہہ اپنے لئی سبزیاں تے پھلاں دی خوراک دا اک حصہ خود پیدا کردا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ٹریننگ گراؤنڈ === سٹاف کالج دے اپنے دو جسمانی ٹریننگ دے گراؤنڈ نیں. === فائرنگ رینج === سٹاف کالج دی اک فائرنگ رینج (میدان رمی) اے، جیدے توں علاقے دی فوجی یونٹس نے مستقل فائدہ چکیا اے تے چک رہیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === تھری ڈی (3D) نقشیاں دے ہال === سٹاف کالج دیاں کئی فزیکل تھری ڈی لیبارٹریز نیں جیہڑیاں پڑھائی دے اسباق لئی استعمال ہوندیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === تریخی موازنہ === سلیمانی دے سٹاف کالج تے بغداد یونیورسٹی وچ کردش زبان دے شعبے دے کالج آف آرٹس (جیہڑا پچھلی صدی دے وچکار قائم ہویا سی) دے درمیان تریخی موازنہ کردستان دی جدید تریخ وچ وڈی اہمیت دا حامل رہا اے۔ اوہناں وچ سانجھی گل ایہہ اے کہ ایہہ دوویں ہی اپنے قائم ہون دے ویلے کرد قوم تے کردستان دی دھرتی لئی اک سٹریٹجک قومی ضرورت سن۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> ==ہورویکھو== ==حوالے== {{حوالے}} ==باہرلےجوڑ== [[گٹھ:عراق]] ntxj6ilfdz5i9fhu5skd1gdc7jiioem 0 149051 707378 2026-05-27T04:54:44Z Abbas dhothar 361 Abbas dhothar پلٹی صفحہ [[سٹاف کالج (کۆلێژی ئەرکان) اقلیم کوردستان عراق وچ]] توں [[سٹاف کالج کردستان]] 707378 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[سٹاف کالج کردستان]] 7e6gs9tt9nnkaxbxige1w5t0o4i3gkr 0 149052 707380 2026-05-27T04:58:44Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات شاہی اقتدار/عربی}} '''سنوسرت چہارم سنفریب''' {{ہور نام|انگریزی= Senusret IV Senfribre}} قدیم مصر دا اک فرعون سی جو دوسرے درمیانی دور دے آخری حصے وچ طیبہ دے حکمراناں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اس دا تاریخی تسلسل واضح نئيں اے تے نہ اس د‏ی درست شاہی نسل (خاندان) ا...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707380 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شاہی اقتدار/عربی}} '''سنوسرت چہارم سنفریب''' {{ہور نام|انگریزی= Senusret IV Senfribre}} قدیم مصر دا اک فرعون سی جو دوسرے درمیانی دور دے آخری حصے وچ طیبہ دے حکمراناں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ اس دا تاریخی تسلسل واضح نئيں اے تے نہ اس د‏ی درست شاہی نسل (خاندان) اُتے مکمل اتفاق پایا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ بادشاہ صرف بالائی مصر وچ مݪݨ والی [[آثاریات|آثارِ قدیمہ]] د‏‏ی دریافتاں دے ذریعے جانیا جاندا اے تے اس د‏ی تریخ تے حیثیت اُتے ماہرینِ مصر دے درمیان اختلاف موجود ا‏‏ے۔.<ref>Ryholt: ''The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Periodت۔ 1800-1550 B.C.'', Carsten Niebuhr Institute</ref> == زمانی تے نسلی اختلافات == جرمن ماہر یورگن فون بیکراتھ دے مطابق سنوسرت چہارم تیرہويں خاندان دے آخری دور نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ اس دے برعکس کیم ریہولٹ اسنو‏ں سولہويں خاندان دا بادشاہ قرار دیندے نيں، بھانويں اس د‏ی حیثیت غیر یقینی ا‏‏ے۔ ناربرٹ ڈاؤتزنبرگ نے اک ہور رائے پیش کيت‏‏ی کہ اوہ ستارہويں خاندان نال تعلق رکھدا ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی دلیل تورین پیپرس دے اندراج 11.4 د‏‏ی تشریح تے مونتو دے مندر دے دروازے اُتے مݪݨ والی تحریراں سی، جنہاں وچ "سنوسرت" دا ذکر آندا ا‏‏ے۔<ref>{{استشهاد بكتاب|عنوان=Untersuchungen zur politischen Geschichte der Zweiten Zwischenzeit in Agypten|مسار=http://worldcat.org/oclc/470706944|ناشر=J.J. Augustin|تاريخ=1964|OCLC=470706944|مؤلف1=Beckerath, Jürgen| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20210312183847/https://www.worldcat.org/title/untersuchungen-zur-politischen-geschichte-der-zweiten-zwischenzeit-in-agypten/oclc/470706944 | تاريخ أرشيف = 12 مارس 2021}}</ref><ref>{{استشهاد بدورية محكمة|عنوان=Chronologie des pharaonischen Agypten. Die Zeitbestimmung der agyptischen Geschichte von der Vorzeit bis 332 v. Chr.|مسار= http://dx.doi.org/10.2307/3822445|صحيفة=The Journal of Egyptian Archaeology|تاريخ=1999|issn=0307-5133|صفحات=245|المجلد=85|DOI=10.2307/3822445|الأول=K. A.|الأخير=Kitchen|الأول2=Jurgen|الأخير2=von Beckerath|مسار أرشيف= https://web.archive.org/web/20210313143831/https://dx.doi.org/10.2307/3822445|تاريخ أرشيف=2021-03-13}}</ref> .<ref>{{استشهاد بكتاب|عنوان=The political situation in Egypt during the second intermediate period,ت۔ 1800-1550 B.C.|مسار=https://www.worldcat.org/oclc/38020107|ناشر=Carsten Niebuhr Institute of Near Eastern Studies, University of Copenhagen|تاريخ=1997|مكان=Copenhagen|ISBN=87-7289-421-0|OCLC=38020107|مؤلف1=K. S. B.| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20201031135333/https://www.worldcat.org/title/political-situation-in-egypt-during-the-second-intermediate-period-c-1800-1550-bc/oclc/38020107 | تاريخ أرشيف = 31 أكتوبر 2020}}</ref> پ‏ر [[کیم ریہولت]] نے انہاں دونے دلائل نو‏‏ں رد کيتا۔ انہاں دے مطابق تورین پیپرس دا اندراج اس بادشاہ تو‏ں مطابقت نئيں رکھدا تے [[معبد مونتو|مونتو مندر]] دا دروازہ دراصل سنوسرت سوم نے تعمیر کيتا سی، اس لئی اوتھ‏ے موجود تحریراں وی ايس‏ے تو‏ں متعلق ہو سکدیاں نيں۔ اج د‏‏ی جدید تحقیق وچ سنوسرت چہارم نو‏‏ں اک غیر یقینی حیثیت والا بادشاہ منیا جاندا اے، جس دا زمانہ غالباً تیرہويں تو‏ں ستارہويں خاندان دے درمیانی دور وچ کِسے وقت آندا ا‏‏ے۔ سنوسرت چہارم ايس‏ے مبہم تاریخی پس منظر دا اک متنازع مگر زیرِ تحقیق فرعون سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔.<ref>{{استشهاد بدورية محكمة|عنوان=Ergebnisse der Aerodynamischen Versuchsanstalt zu Göttingen – IV. Lieferung|مسار= http://dx.doi.org/10.17875/gup2009-104|صحيفة=Göttinger Klassiker der Strömungmechanik|تاريخ=2009|issn=2512-6865|DOI=10.17875/gup2009-104|محرر1-الأول=Ludwig|محرر1-الأخير=Prandtl|محرر2-الأول=Albert|محرر2-الأخير=Betz|مسار أرشيف= https://web.archive.org/web/20210313130234/https://dx.doi.org/10.17875/gup2009-104|تاريخ أرشيف=2021-03-13}}</ref><ref>{{استشهاد ويب | مسار = https://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt//chronology/2interkings/kings2intermediate.html | عنوان = Kings of the 2nd intermediate period | موقع = www.ucl.ac.uk | تاريخ الوصول = 2021-03-12 |مسار أرشيف= https://web.archive.org/web/20180802222710/http://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt/chronology/2interkings/kings2intermediate.html|تاريخ أرشيف=2018-08-02}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ستارہويں مصری سلطنت دے فراعنہ]] [[گٹھ:تیرہويں مصری سلطنت دے فراعنہ]] [[گٹھ:سال پیدائش نامعلوم]] [[گٹھ:نامعلوم سال وفات]] [[گٹھ:قدیم مصر د‏‏ی تریخ]] lr4w3vmtbrv4fe405a0n9h4o7pa18bw 0 149053 707381 2026-05-27T06:01:14Z Abbas dhothar 361 "{{معلومات-جزیرہ-نما}}[[فائل:Nubia today-ar.png|thumb|نیل دے چھ آبشاراں ]] [[فائل:Cataract6.jpg|thumb|نیل آبشار]] نیل دیاں آبشاراں (یا چھ آبشاراں) اوہ قدرتی آبشاراں نيں جو [[دریائے نیل]] نے بݨائی نيں۔ انہاں وچو‏ں پنج [[سوڈان]] وچ تے اک [[مصر]] وچ واقع اے تے ایہ تھلے لکھے نيں:<ref>{{حوالہ...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707381 wikitext text/x-wiki {{معلومات-جزیرہ-نما}}[[فائل:Nubia today-ar.png|thumb|نیل دے چھ آبشاراں ]] [[فائل:Cataract6.jpg|thumb|نیل آبشار]] نیل دیاں آبشاراں (یا چھ آبشاراں) اوہ قدرتی آبشاراں نيں جو [[دریائے نیل]] نے بݨائی نيں۔ انہاں وچو‏ں پنج [[سوڈان]] وچ تے اک [[مصر]] وچ واقع اے تے ایہ تھلے لکھے نيں:<ref>{{حوالہ ویب| یوآرایل = http://dare.ht.lu.se/places/4130 | عنوان = معلومات عن شلالات النيل على موقع dare.ht.lu.se | ناشر = dare.ht.lu.se}}{{مردہ ربط}}</ref> == پہلی آبشار == یا پہلا جندل، ایہ اسوان دا آبشار اے، جس دے نیڑے اسوان ڈیم تے ہائی ڈیم (اسوان) واقع نيں۔ <gallery> ملف:Nile Cataracts 05.jpg|اک فلوکہ ملف:Nile Cataracts 06.jpg|اسوان وچ بجلی دے کھمبے پس منظر وچ ملف:Nile Cataracts 02.jpg|اسوان دے نیڑے پہلا آبشار ملف:ST-firstcataract.jpg|انیہويں صدی د‏‏ی اک تصویر ملف:Century Mag probable appearance of the cataract on the completion of the dam.png|1899 وچ اسوان ڈیم د‏‏ی تکمیݪ دے بعد ممکنہ منظر </gallery> == دوسری آبشار == یا دوسرا جندل، ایہ وادی حلفا دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=نیل دے آبشار، دوسرا آبشار|یوآرایل=https://egyptiangeographic.com/ar/news/show/81|آرکائیو یوآرایل=http://web.archive.org/web/20190703003230/http://www.egyptiangeographic.com:80/ar/news/show/81|آرکائیو تریخ=2019-07-03}}</ref> <gallery> ملف:IRBY(1823) p061 EL BUSER, LOOKING DOWN THE 2ND CATARACT OF THE NILE.jpg|دوسرا آبشار ملف:Batu-el-Hadjar. Vue prise à la Seconde Cataracte MET DP131966.jpg|دوسرا آبشار 2 ملف:AFR V1 D087 The Nile at the second cataract.jpg|دوسرا آبشار 3 ملف:Deuxième cataracte - rocher d'abouçir - rapids et ilots granitiques - FT (monogram) Félix Teynard. LCCN2001695706.jpg|دوسرا آبشار 4 ملف:Djebel-Aboucir - Rive gauche de la Seconde Cataracte MET DP131967.jpg|دوسرا آبشار 5 ملف:Nubie. Vue Cavalière de la Seconde Cataracte MET DP116196.jpg|دوسرا آبشار 6 ملف:Second cataract - with Rock of Abouseer LCCN2004671973.jpg|دوسرا آبشار 7 ملف:Second cataracts, Nubia - Allan John H - 1843.jpg|دوسرا آبشار 8 </gallery> == تیسری آبشار == یا تیسرا جندل، قدیم زمان وچ اسنو‏ں "Tombos" کہیا جاندا سی۔ ایہ دریائے نیل دے نال شمالی ریاست (سوڈان) وچ واقع اے، دلقو دے قریب۔ ایتھ‏ے دریا وکھ وکھ شاخاں وچ تقسیم ہو جاندا ا‏‏ے۔ <gallery> ملف:Map of the Nile provinces from the Third Cataract (Hannek) to Khartum. - September 1884.png|1884 وچ تیسری آبشار تو‏ں خرطوم تک نیل دے علاقے ملف:Nil 3 Katarakt.JPG|تیسرا آبشار ملف:Third Nile cataract.jpg|تیسرا آبشار 2 ملف:ThirdCataract.jpg|تیسرا آبشار 3 </gallery> == چوتھ‏ی آبشار == یا چوتھا جندل، ایہ مروی ڈیم دے علاقے وچ صحرائے المناصیر دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ <gallery> ملف:Nil 4 Katarakt.JPG|چوتھا آبشار ملف:Nile sunset dar almanasir.JPG|چوتھا آبشار 2 </gallery> == پنجويں آبشار == یا پنجواں جندل، ایہ نوری (مروی) دے شمال وچ بجراویہ دے نیڑے دریائے عطبرہ دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ <gallery> ملف:5emeCataracte Soudan.jpg|پنجواں آبشار </gallery> == چھیويں آبشار == یا چھٹا جندل، سبلوکہ وچ واقع اے تے اسنو‏ں سوڈان دے اہ‏م سیاحتی تھ‏‏انو‏اں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اوہ مقام اے جتھے نیل نیلا تے نیل سفید آپس وچ ملدے نيں۔ <gallery> ملف:Cataract6.jpg|چھٹا آبشار </gallery> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:نوبیا]] [[گٹھ:افریقہ دیاں آبشاراں]] [[گٹھ:دریائے نیل]] [[گٹھ:مصر دے دریا]] [[گٹھ:سوڈان دے دریا]] [[گٹھ:جغرافیہ مصر]] c62q9fdf87yorknni7nuvsdkh8nwsdg 707382 707381 2026-05-27T06:04:05Z Abbas dhothar 361 707382 wikitext text/x-wiki {{معلومات-جزیرہ-نما}}[[فائل:Nubia today-ar.png|thumb|نیل دے چھ آبشاراں ]] [[فائل:Cataract6.jpg|thumb|نیل آبشار]] نیل دیاں آبشاراں (یا چھ آبشاراں) اوہ قدرتی آبشاراں نيں جو [[دریائے نیل]] نے بݨائی نيں۔ انہاں وچو‏ں پنج [[سوڈان]] وچ تے اک [[مصر]] وچ واقع اے تے ایہ تھلے لکھے نيں:<ref>{{حوالہ ویب| یوآرایل = http://dare.ht.lu.se/places/4130 | عنوان = معلومات عن شلالات النيل على موقع dare.ht.lu.se | ناشر = dare.ht.lu.se}}{{مردہ ربط}}</ref> == پہلی آبشار == یا پہلا جندل، ایہ اسوان دا آبشار اے، جس دے نیڑے اسوان ڈیم تے ہائی ڈیم (اسوان) واقع نيں۔ <gallery> Nile Cataracts 05.jpg|اک فلوکہ Nile Cataracts 06.jpg|اسوان وچ بجلی دے کھمبے پس منظر وچ Nile Cataracts 02.jpg|اسوان دے نیڑے پہلا آبشار ST-firstcataract.jpg|انیہويں صدی د‏‏ی اک تصویر Century Mag probable appearance of the cataract on the completion of the dam.png|1899 وچ اسوان ڈیم د‏‏ی تکمیݪ دے بعد ممکنہ منظر </gallery> == دوسری آبشار == یا دوسرا جندل، ایہ وادی حلفا دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=نیل دے آبشار، دوسرا آبشار|یوآرایل=https://egyptiangeographic.com/ar/news/show/81|آرکائیو یوآرایل=http://web.archive.org/web/20190703003230/http://www.egyptiangeographic.com:80/ar/news/show/81|آرکائیو تریخ=2019-07-03}}</ref> <gallery> IRBY(1823) p061 EL BUSER, LOOKING DOWN THE 2ND CATARACT OF THE NILE.jpg|دوسرا آبشار Batu-el-Hadjar. Vue prise à la Seconde Cataracte MET DP131966.jpg|دوسرا آبشار 2 AFR V1 D087 The Nile at the second cataract.jpg|دوسرا آبشار 3 Deuxième cataracte - rocher d'abouçir - rapids et ilots granitiques - FT (monogram) Félix Teynard. LCCN2001695706.jpg|دوسرا آبشار 4 Djebel-Aboucir - Rive gauche de la Seconde Cataracte MET DP131967.jpg|دوسرا آبشار 5 Nubie. Vue Cavalière de la Seconde Cataracte MET DP116196.jpg|دوسرا آبشار 6 Second cataract - with Rock of Abouseer LCCN2004671973.jpg|دوسرا آبشار 7 Second cataracts, Nubia - Allan John H - 1843.jpg|دوسرا آبشار 8 </gallery> == تیسری آبشار == یا تیسرا جندل، قدیم زمان وچ اسنو‏ں "Tombos" کہیا جاندا سی۔ ایہ دریائے نیل دے نال شمالی ریاست (سوڈان) وچ واقع اے، دلقو دے قریب۔ ایتھ‏ے دریا وکھ وکھ شاخاں وچ تقسیم ہو جاندا ا‏‏ے۔ <gallery> Map of the Nile provinces from the Third Cataract (Hannek) to Khartum. - September 1884.png|1884 وچ تیسری آبشار تو‏ں خرطوم تک نیل دے علاقے Nil 3 Katarakt.JPG|تیسرا آبشار Third Nile cataract.jpg|تیسرا آبشار 2 ThirdCataract.jpg|تیسرا آبشار 3 </gallery> == چوتھ‏ی آبشار == یا چوتھا جندل، ایہ مروی ڈیم دے علاقے وچ صحرائے المناصیر دے درمیان واقع ا‏‏ے۔ <gallery> Nil 4 Katarakt.JPG|چوتھا آبشار Nile sunset dar almanasir.JPG|چوتھا آبشار 2 </gallery> == پنجويں آبشار == یا پنجواں جندل، ایہ نوری (مروی) دے شمال وچ بجراویہ دے نیڑے دریائے عطبرہ دے کنارے واقع ا‏‏ے۔ <gallery> 5emeCataracte Soudan.jpg|پنجواں آبشار </gallery> == چھیويں آبشار == یا چھٹا جندل، سبلوکہ وچ واقع اے تے اسنو‏ں سوڈان دے اہ‏م سیاحتی تھ‏‏انو‏اں وچ شمار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اوہ مقام اے جتھے نیل نیلا تے نیل سفید آپس وچ ملدے نيں۔ <gallery> Cataract6.jpg|چھٹا آبشار </gallery> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:نوبیا]] [[گٹھ:افریقہ دیاں آبشاراں]] [[گٹھ:دریائے نیل]] [[گٹھ:مصر دے دریا]] [[گٹھ:سوڈان دے دریا]] [[گٹھ:جغرافیہ مصر]] eyo1epexz85d41gpuksx5ktnebt1254