وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 42242 707440 706818 2026-05-30T00:04:01Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707440 wikitext text/x-wiki ایہ لوک گنتی دے لحاظ نل دیساں دی لسٹ اے۔ ایس لسٹ چ 2006 تے 2007 دیاں گنتیاں دیتیاں گئیاں نیں۔ == دیس تے انہاں دیاں لوک گنتیاں دی لسٹ == {|class="wikitable sortable" ! نمبر!! دیس/تھاں!! لوک گنتی!! حساب دی تاریخ !! دنیا دی ساری لوک گنتی چوں !! حوالہ |- | - ||[[دنیا|دنیا دی لوک گنت]]||'''6,671,226,000'''||1 جولائی 2007||'''100%''' ||اقوام متحدہ |- |1||{{پرچم|چین}}||1,321,847,351||10 نومبر 2007||{{فیصد|1321847351|6671226000}} ||[http://www.cpirc.org.cn/en/eindex.htm سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100416073058/http://www.cpirc.org.cn/en/eindex.htm |date=2010-04-16 }} |- |2||{{پرچم|بھارت}}||1,169,016,000||||{{فیصد|1169016000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- | - ||{{پرچم|یورپی یونین}}||492,964,961||||{{فیصد|492964961|6671226000}} ||سرکاری اعداد و شمار (یورو سٹیٹ) |- |3||{{پرچم|امریکہ}}||303,321,825||8 نومبر 2007||{{فیصد|303321825|6671226000}} ||[http://www.census.gov/population/www/popclockus.html سرکاری اعداد و شمار] |- |4||{{پرچم|انڈونیشیا}}||231,627,000||||{{فیصد|231627000|6671226000}}||اقوام متحدہ |- |5||{{پرچم|برازیل}}||187,521,914||10 نومبر 2007||{{فیصد|187521914|6671226000}} ||[http://www.ibge.gov.br/english/disseminacao/online/popclock/popclock.php سرکاری اعداد و شمار] |- |6||{{پرچم|پاکستان}}||161,598,500||29 اکتوبر 2007||{{فیصد|161598500|6671226000}} ||[http://www.statpak.gov.pk/depts/pco سرکاری اعداد و شمار] |- |7||{{پرچم|بنگلہ دیش}}||158,665,000||||{{فیصد|158665000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |8||{{پرچم|نائجیریا}}||148,093,000||||{{فیصد|148093000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |9||{{پرچم|روس}}||142,499,000||29 اکتوبر 2007||{{فیصد|142499000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |10||{{پرچم|جاپان}}||127,718,000||1 مئی 2007||{{فیصد|127718000|6671226000}} ||[http://www.stat.go.jp/data/jinsui/tsuki/zuhyou/05k2-1.xls سرکاری اعداد و شمار] |- |11||{{پرچم|میکسیکو}}||106,535,000||||{{فیصد|106535000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |12||{{پرچم|فلپائن}}||88,706,300||1 جولائی 2007||{{فیصد|88706300|6671226000}} ||[http://www.census.gov.ph/data/sectordata/popproj_tab1r.html سرکاری اعداد و شمار] |- |13||{{پرچم|ویتنام}}||87,375,000||||{{فیصد|87375000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |14||{{پرچم|جرمنی}}||82,314,900||31 دسمبر 2006||{{فیصد|82314900|6671226000}} ||[http://www.destatis.de/jetspeed/portal/cms/Sites/destatis/Internet/EN/Navigation/Statistics/Bevoelkerung/Bevoelkerungsstand/Bevoelkerungsstand.psml سرکاری اعداد و شمار] |- |15||{{پرچم|ایتھوپیا}}||77,127,000||جولائی 2007||{{فیصد|77127000|6671226000}} ||[http://www.csa.gov.et/text_files/national%20statistics%202006/Population.pdf سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081003020935/http://www.csa.gov.et/text_files/national%20statistics%202006/Population.pdf |date=2008-10-03 }} |- |16||{{پرچم|مصر}}||75,498,000||||{{فیصد|75498000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |17||{{پرچم|ترکی}}||74,877,000||||{{فیصد|74877000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |18||{{پرچم|ایران}}||71,208,000||||{{فیصد|71208000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |19||{{پرچم|فرانس}} (سمندر پار ماتحت علاقوں کے ساتھ)||64,102,140||1 جنوری 2007||{{فیصد|64102140|6671226000}} ||[http://www.insee.fr/fr/ffc/ipweb/ip1118/ip1118.html سرکاری اعداد و شمار] |- |20||{{پرچم|تھائی لینڈ}}||62,828,706||31 دسمبر 2006||{{فیصد|62828706|6671226000}} ||[http://archive.is/20121205014130/www.dopa.go.th/dopanew/pop2549.html سرکاری اعداد و شمار] |- |21||{{پرچم|جمہوریہ کانگو}}||62,636,000||||{{فیصد|62636000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |22||{{پرچم|برطانیہ}}||60,587,300||1 جولائی 2006||{{فیصد|60587300|6671226000}} ||[http://www.statistics.gov.uk/cci/nugget.asp?id=6 سرکاری اعداد و شمار] |- |23||{{پرچم|اٹلی}}||59,206,382||28 فروری 2007||{{فیصد|59206382|6671226000}} ||[http://demo.istat.it/bilmens2007gen/index.html سرکاری اعداد و شمار] |- |24||{{پرچم|میانمار}}||48,798,000||||{{فیصد|48798000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |25||{{پرچم|جنوبی افریقہ}}||48,577,000||||{{فیصد|48577000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |26||{{پرچم|جنوبی کوریا}}||48,512,000||||{{فیصد|48512000|6671226000}} ||[http://www.nso.go.kr سرکاری اعداد و شمار] |- |27||{{پرچم|یوکرین}}||46,205,000||||{{فیصد|46205000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |28||{{پرچم|ہسپانیہ}}||45,116,894||1 جنوری 2007||{{فیصد|45116894|6671226000}} ||[http://www.ine.es/prensa/np457.pdf سرکاری اعداد و شمار] |- |29||{{پرچم|کولمبیا}}||44,052,000||16 نومبر 2007||{{فیصد|44052000|6671226000}} ||[http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181224183725/https://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php%20 |date=2018-12-24 }} |- |30||{{پرچم|تنزانیہ}}||40,454,000||||{{فیصد|40454000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |31||{{پرچم|ارجنٹائن}}||39,531,000||||{{فیصد|39531000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |32||{{پرچم|سوڈان}}||38,560,000||||{{فیصد|38560000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |33||{{پرچم|پولینڈ}}||38,125,479||31 دسمبر 2006||{{فیصد|38125479|6671226000}} ||[https://web.archive.org/web/20071025224618/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_ludnosc_stan_struktura_teryt_2pol2006.pdf سرکاری اعداد و شمار] |- |34||{{پرچم|کینیا}}||37,538,000||||{{فیصد|37538000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |35||{{پرچم|الجزائر}}||33,858,000||||{{فیصد|33858000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |36||{{پرچم|کینیڈا}}||33,077,853||19 نومبر 2007||{{فیصد|33077853|6671226000}} ||[http://www.statcan.ca/english/edu/clock/population.htm سرکاری اعداد و شمار] |- |37||{{پرچم|مراکش}}||31,224,000||||{{فیصد|31224000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |38||{{پرچم|یوگینڈا}}||30,884,000||||{{فیصد|30884000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |39||{{پرچم|عراق}}||28,993,000||||{{فیصد|28993000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |40||{{پرچم|نیپال}}||28,196,000||||{{فیصد|28196000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |41||{{پرچم|پیرو}}||27,903,000||||{{فیصد|27903000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |42||{{پرچم|وینیزویلا}}||27,657,000||||{{فیصد|27657000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |43||{{پرچم|ملائشیا}}||27,377,000||12 نومبر 2007||{{فیصد|27377000|6671226000}} ||[http://www.statistics.gov.my/ سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611041219/http://www.statistics.gov.my/ |date=2008-06-11 }} |- |44||{{پرچم|ازبکستان}}||27,372,000||||{{فیصد|27372000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |45||{{پرچم|افغانستان}}||27,145,000||||{{فیصد|27145000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |46||{{پرچم|سعودی عرب}}||24,735,000||||{{فیصد|24735000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |47||{{پرچم|شمالی کوریا}}||23,790,000||||{{فیصد|23790000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |48||{{پرچم|گھانا}}||23,478,000||||{{فیصد|23478000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |49||{{پرچم|تائیوان}}||22,925,000||||{{فیصد|22925000|6671226000}} ||[http://eng.stat.gov.tw/mp.asp?mp=5 سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425183615/http://eng.stat.gov.tw/mp.asp?mp=5 |date=2009-04-25 }} |- |50||{{پرچم|یمن}}||22,389,000||||{{فیصد|22389000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |51||{{پرچم|رومانیہ}}||21,438,000||||{{فیصد|21438000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |52||{{پرچم|موزمبیق}}||21,397,000||||{{فیصد|21397000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |53||{{پرچم|آسٹریلیا}}||21,129,222||2 نومبر 2007||{{فیصد|21129222|6671226000}} ||[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument سرکاری اعداد و شمار] |- |54||{{پرچم|شام}}||19,929,000||||{{فیصد|19929000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |55||{{پرچم|مڈغاسکر}}||19,683,000||||{{فیصد|19683000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |56||{{پرچم|سری لنکا}}||19,299,000||||{{فیصد|19299000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |57||{{پرچم|آئیوری کوسٹ}}||19,262,000||||{{فیصد|19262000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |58||{{پرچم|کیمرون}}||18,549,000||||{{فیصد|18549000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |59||{{پرچم|انگولا}}||17,024,000||||{{فیصد|17024000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |60||{{پرچم|چلی}}||16,598,074||30 جون 2007||{{فیصد|16598074|6671226000}} ||[http://www.ine.cl/canales/chile_estadistico/demografia_y_vitales/proyecciones/Informes/Microsoft%20Word%20-%20InforP_T.pdf سرکاری اعداد و شمار] |- |61||{{پرچم|ہالینڈ}}||16,387,773||2 نومبر 2007||{{فیصد|16387773|6671226000}} ||سرکاری اعداد و شمار |- |62||{{پرچم|قازقستان}}||15,422,000||||{{فیصد|15422000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |63||{{پرچم|برکینا فاسو}}||14,784,000||||{{فیصد|14784000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |64||{{پرچم|کمبوڈیا}}||14,444,000||||{{فیصد|14444000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |65||{{پرچم|نائجر}}||14,226,000||||{{فیصد|14226000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |66||{{پرچم|ملاوی}}||13,925,000||||{{فیصد|13925000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |67||{{پرچم|گوئٹے مالا}}||13,354,000||||{{فیصد|13354000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |68||{{پرچم|زمبابوے}}||13,349,000||||{{فیصد|13349000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |69||{{پرچم|ایکواڈور}}||13,341,000||||{{فیصد|13341000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |70||{{پرچم|سینیگال}}||12,379,000||||{{فیصد|12379000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |71||{{پرچم|مالی}}||12,337,000||||{{فیصد|12337000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |72||{{پرچم|زیمبیا}}||11,922,000||||{{فیصد|11922000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |73||{{پرچم|کیوبا}}||11,268,000||||{{فیصد|11268000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |74||{{پرچم|یونان}}||11,147,000||||{{فیصد|11147000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |75||{{پرچم|چاڈ}}||10,781,000||||{{فیصد|10781000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |76||{{پرچم|پرتگال}}||10,623,000||||{{فیصد|10623000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |77||{{پرچم|بیلجیئم}}||10,457,000||||{{فیصد|10457000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |78||{{پرچم|تیونس}}||10,327,000||||{{فیصد|10327000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |79||{{پرچم|چیک جمہوریہ}}||10,325,900||||{{فیصد|10325900|6671226000}} ||[http://czso.cz/csu/csu.nsf/informace/coby092007.doc سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141115141921/http://www.czso.cz/csu/csu.nsf/informace/coby092007.doc |date=2014-11-15 }} |- |80||{{پرچم|ہنگری}}||10,053,000||||{{فیصد|10053000|6671226000}} ||[http://portal.ksh.hu/pls/ksh/docs/hun/xftp/gyor/nep/nep20704.pdf سرکاری اعداد و شمار] |- |81||{{پرچم|سربیا}}||9,858,000||||{{فیصد|9858000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |82||{{پرچم|جمہوریہ ڈومینیکن}}||9,760,000||||{{فیصد|9760000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |83||{{پرچم|روانڈا}}||9,725,000||||{{فیصد|9725000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |84||{{پرچم|بیلارس}}||9,714,000||2006||{{فیصد|9714000|6671226000}} ||[https://archive.is/20121127033201/belstat.gov.by/homep/en/indicators/population.php سرکاری اعداد و شمار] |- |85||{{پرچم|ہیٹی}}||9,598,000||||{{فیصد|9598000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |86||{{پرچم|بولیویا}}||9,525,000||||{{فیصد|9525000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |87||{{پرچم|گنی}}||9,370,000||||{{فیصد|9370000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |88||{{پرچم|سویڈن}}||9,150,000||جون 2007||{{فیصد|9150000|6671226000}} ||[http://www.scb.se/Pages/Product____25785.aspx سرکاری اعداد و شمار] |- |89||{{پرچم|بینن}}||9,033,000||||{{فیصد|9033000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |90||{{پرچم|صومالیہ}}||8,699,000||||{{فیصد|8699000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |91||{{پرچم|برونڈی}}||8,508,000||||{{فیصد|8508000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |92||{{پرچم|آذربائیجان}}||8,467,000||||{{فیصد|8467000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |93||{{پرچم|آسٹریا}}||8,316,487||تیسری سہ ماہی 2007||{{فیصد|8316487|6671226000}} ||[http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_jahres-_und_quartalswerte/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html سرکاری اعداد و شمار] |- |94||{{پرچم|بلغاریہ}}||7,639,000||||{{فیصد|7639000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |95||{{پرچم|سوئٹزر لینڈ}}||7,508,700||31 دسمبر 2006||{{فیصد|7508700|6671226000}} ||[http://www.admin.ch/aktuell/00089/index.html?lang=de&msg-id=14195 سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004215655/http://www.admin.ch/aktuell/00089/index.html?lang=de&msg-id=14195 |date=2013-10-04 }} |- |96||{{پرچم|اسرائیل}}||7,208,520||30 ستمبر 2007||{{فیصد|7208520|6671226000}} ||[http://www1.cbs.gov.il/reader/?MIval=cw_usr_view_Folder&ID=141 سرکاری اعداد و شمار] |- |—||{{پرچم|ہانگ کانگ}}||7,206,000||||{{فیصد|7206000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |97||{{پرچم|ہونڈوراس}}||7,106,000||||{{فیصد|7106000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |98||{{پرچم|ایل سیلواڈور}}||6,857,000||||{{فیصد|6857000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |99||{{پرچم|تاجکستان}}||6,736,000||||{{فیصد|6736000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- |100||{{پرچم|ٹوگو}}||6,585,000||||{{فیصد|6585000|6671226000}} ||اقوام متحدہ |- | 101 || {{پرچم|پاپوا نیو گنی}} || 6,331,000 || || {{فیصد| 6331000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 102 || {{پرچم|لیبیا}} || 6,160,000 || || {{فیصد| 6160000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 103 || {{پرچم|پیراگوئے}} || 6,127,000 || || {{فیصد| 6127000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 104 || {{پرچم|اردن}} || 5,924,000 || || {{فیصد| 5924000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 105 || {{پرچم|سیرالیون}} || 5,866,000 || || {{فیصد| 5866000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 106 || {{پرچم|لاؤس}} || 5,859,000 || || {{فیصد| 5859000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 107 || {{پرچم|نکاراگوا}} || 5,603,000 || || {{فیصد| 5603000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 108 || {{پرچم|ڈنمارک}} || 5,457,415 || 30 جون 2007 || {{فیصد| 5457415 | 6671226000 | 3}} || [http://www.dst.dk/Statistik/seneste/Befolkning/Folketal.aspx سرکاری اعداد و شمار] |- | 109 || {{پرچم|سلوواکیہ}} || 5,390,000 || || {{فیصد| 5390000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 110 || {{پرچم|کرغزستان}} || 5,317,000 || || {{فیصد| 5317000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 111 || {{پرچم|فنلینڈ}} || 5,300,000 || 10 دسمبر 2007 || {{فیصد| 5300000 | 6671226000 | 3}} || [http://www.vaestorekisterikeskus.fi/vrk/home.nsf/pages/index_eng سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415225037/http://www.vaestorekisterikeskus.fi/vrk/home.nsf/pages/index_eng |date=2009-04-15 }} |- | 112 || {{پرچم|ترکمانستان}} || 4,965,000 || || {{فیصد| 4965000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 113 || {{پرچم|اریٹیریا}} || 4,851,000 || || {{فیصد| 4851000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 114 || {{پرچم|ناروے}} || 4,727,777 || 3 نومبر 2007 || {{فیصد| 4727777 | 6671226000 | 3}} || [http://www.ssb.no/english/subjects/02/befolkning_en/ سرکاری اعداد و شمار] |- | 115 || {{پرچم|کروشیا}} || 4,555,000 || || {{فیصد| 4551000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 116 || {{پرچم|کوسٹا ریکا}} || 4,468,000 || || {{فیصد| 4327000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 117 || {{پرچم|سنگاپور}} || 4,436,000 || || {{فیصد| 4436000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 118 || {{پرچم|جارجیا}} || 4,395,000 || || {{فیصد| 4395000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 119 || {{پرچم|متحدہ عرب امارات}} || 4,380,000 || || {{فیصد| 4380000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 120 || {{پرچم|وسطی افریقی جمہوریہ}} || 4,343,000 || || {{فیصد| 4343000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 121 || {{پرچم|آئرلینڈ}} || 4,301,000 || || {{فیصد| 4301000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 122 || {{پرچم|نیوزی لینڈ}} || 4,249,600 || 24 اکتوبر 2007 || {{فیصد| 4249600 | 6671226000 | 3}} || [http://www.stats.govt.nz/populationclock.htm سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070110232101/http://www.stats.govt.nz/populationclock.htm |date=2007-01-10 }} |- | 123 || {{پرچم|لبنان}} || 4,099,000 || || {{فیصد| 4099000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 124 || {{پرچم|فلسطین}} || 4,017,000 || || {{فیصد| 4017000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 125 || {{پرچم|پورٹو ریکو}} || 3,991,000 || || {{فیصد| 3991000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 126 || {{پرچم|بوسنیا و ہرزیگووینا}} || 3,935,000 || || {{فیصد| 3935000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 127 || {{پرچم|مالڈووا}} || 3,794,000 || || {{فیصد| 3794000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 128 || {{پرچم|جمہوریہ کانگو}} || 3,768,000 || || {{فیصد| 3768000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 129 || {{پرچم|لائبیریا}} || 3,750,000 || || {{فیصد| 3750000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|صومالی لینڈ}} || 3,500,000 || || {{فیصد| 3500000 | 6671226000 | 3}} || [http://www.somalilandgov.com/cprofile.htm سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://archive.today/20010302083933/http://www.somalilandgov.com/cprofile.htm |date=2001-03-02 }} |- | 130 || {{پرچم|لتھووینیا}} || 3,372,400 || 1 ستمبر 2007|| {{فیصد| 3372400 | 6671226000 | 3}} || [http://www.stat.gov.lt/lt/pages/view/?id=1609 سرکاری اعداد و شمار] |- | 131 || {{پرچم|پاناما}} || 3,343,000 || || {{فیصد| 3343000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 132 || {{پرچم|یوراگوئے}} || 3,340,000 || || {{فیصد| 3340000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 133 || {{پرچم|البانیہ}} || 3,190,000 || || {{فیصد| 3190000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 134 || {{پرچم|موریتانیا}} || 3,124,000 || || {{فیصد| 3124000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 135 || {{پرچم|آرمینیا}} || 3,002,000 || || {{فیصد| 3002000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 136 || {{پرچم|کویت}} || 2,851,000 || || {{فیصد| 2851000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 137 || {{پرچم|جمیکا}} || 2,714,000 || || {{فیصد| 2714000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 138 || {{پرچم|منگولیا}} || 2,629,000 || || {{فیصد| 2629000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 139 || {{پرچم|عمان}} || 2,595,000 || || {{فیصد| 2595000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 140 || {{پرچم|لٹویا}} || 2,277,000 || || {{فیصد| 2277000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 141 || {{پرچم|نمیبیا}} || 2,074,000 || || {{فیصد| 2074000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 142 || {{پرچم|مقدونیہ}} || 2,038,000 || || {{فیصد| 2038000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 143 || {{پرچم|سلووینیا}} || 2,019,406 ||30 جون 2007 || {{فیصد| 2019406 | 6576000000 | 3}} || [http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?ID=1236 سرکاری اعداد و شمار] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141114054504/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=1236 |date=2014-11-14 }} |- | 144 || {{پرچم|لیسوتھو}} || 2,008,000 || || {{فیصد| 2008000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 145 || {{پرچم|بوٹسوانا}} || 1,882,000 || || {{فیصد| 1882000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 146 || {{پرچم|گیمبیا}} || 1,709,000 || || {{فیصد| 1709000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 147 || {{پرچم|گنی بساؤ}} || 1,695,000 || || {{فیصد| 1695000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 148 || {{پرچم|اسٹونیا}} || 1,342,409 || 1 جنوری 2007 || {{فیصد| 1342409 | 6671226000 | 3}} || [http://www.stat.ee سرکاری اعداد و شمار] |- | 149 || {{پرچم|ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو}} || 1,333,000 || || {{فیصد| 1333000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 150 || {{پرچم|گیبون}} || 1,331,000 || || {{فیصد| 1331000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 151 || {{پرچم|موریشس}} || 1,262,000 || || {{فیصد| 1262000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 152 || {{پرچم|مشرقی تیمور}} || 1,155,000 || || {{فیصد| 1155000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 153 || {{پرچم|سوازی لینڈ}} || 1,141,000 || || {{فیصد| 1141000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 154 || {{پرچم|قبرص}} || 855,000 || || {{فیصد| 835000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 155 || {{پرچم|قطر}} || 841,000 || || {{فیصد| 841000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 156 || {{پرچم|فجی}} || 839,000 || || {{فیصد| 839000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 157 || {{پرچم|جبوتی}} || 833,000 || || {{فیصد| 833000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|غے یونیوں}} || 784,000 || 1 جنوری 2006 || {{فیصد| 784000 | 6671226000 | 3}} || [http://www.insee.fr/fr/recensement/nouv_recens/resultats/resultats-regionaux.htm سرکاری اعداد و شمار] |- | 158 || {{پرچم|بحرین}} || 753,000 || || {{فیصد| 753000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 159 || {{پرچم|گیانا}} || 738,000 || || {{فیصد| 738000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 160 || {{پرچم|اتحاد القمری}} || 682,000 || جولائی 2007 || {{فیصد| 682000 | 6671226000 | 3}} || [http://archive.is/20121205062219/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gadm&lng=en&dat=32&geo=-116&srt=npan&col=aohdq سرکاری اعداد و شمار] |- | 161 || {{پرچم|بھوٹان}} || 658,000 || || {{فیصد| 658000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 162 || {{پرچم|مونٹینیگرو}} || 598,000 || || {{فیصد| 598000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 163 || {{پرچم|کیپ ورڈ}} || 530,000 || || {{فیصد| 530000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 164 || {{پرچم|استوائی گنی}} || 507,000 || || {{فیصد| 507000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 165 || {{پرچم|جزائر سلیمان}} || 496,000 || || {{فیصد| 478000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|مکاؤ}} || 481,000 || || {{فیصد| 481000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 166 || {{پرچم|مغربی صحارا}} || 480,000 || || {{فیصد| 480000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 167 || {{پرچم|لکسمبرگ}} || 467,000 || || {{فیصد| 467000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 168 || {{پرچم|سرینام}} || 458,000 || || {{فیصد| 458000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 169 || {{پرچم|مالٹا}} || 407,000 || || {{فیصد| 407000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|گواڈیلوپ}} || 405,000 || 1 جنوری 2006 || {{فیصد| 405000 | 6671226000 | 3}} || INSEE est. subtracting St Martin and St Barth. |- | — || {{پرچم|مارٹینک}} || 399,000 || 1 جنوری 2006 || {{فیصد| 399000 | 6671226000 | 3}} || [http://www.insee.fr/fr/recensement/nouv_recens/resultats/resultats-regionaux.htm سرکاری اعداد و شمار] |- | 170 || {{پرچم|برونائی}} || 390,000 || || {{فیصد| 390000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 171 || {{پرچم|بہاماس}} || 331,000 || || {{فیصد| 331000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 172 || {{پرچم|آئس لینڈ}} || 312,851 || 1 اکتوبر 2007 || {{فیصد| 309699 | 6671226000 | 3}} || [http://www.hagstofa.is سرکاری اعداد و شمار] |- | 173 || {{پرچم|مالدیپ}} || 306,000 || || {{فیصد| 306000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 174 || {{پرچم|بارباڈوس}} || 294,000 || || {{فیصد| 294000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 175 || {{پرچم|بیلیز}} || 288,000 || || {{فیصد| 288000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|فرانسیسی پولینیشیا}} || 259,596 || 20 اگست 2007 || {{فیصد| 259596 | 6671226000 | 3}} || [http://www.ispf.pf/(k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55)/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf August 2007 census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071203110626/http://www.ispf.pf/%28k1aciwf4z0fyap45ghzhgm55%29/stat/demo/rp2007/pdfs/poplegales2007.pdf |date=2007-12-03 }} |- | — || {{پرچم|نیو کیلیڈونیا}} || 240,390 || 1 جنوری 2007 || {{فیصد| 240390 | 6671226000 | 3}} || [http://www.isee.nc/pe/bilan2006/be-demographie.pdf Official INSEE estimate] |- | 176 || {{پرچم|وانواتو}} || 226,000 || || {{فیصد| 226000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|فرانسیسی گیانا}} || 202,000 || 1 جنوری 2006 || {{فیصد| 202000 | 6671226000 | 3}} || [http://www.insee.fr/fr/recensement/nouv_recens/resultats/resultats-regionaux.htm Official INSEE estimate] |- | 177 || {{پرچم|نیدرلینڈز اینٹیلس}} || 192,000 || || {{فیصد| 192000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 178 || {{پرچم|سامووا}} || 187,000 || || {{فیصد| 187000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|مایوٹ}} || 186,452 || 31 جولائی 2007 || {{فیصد| 186452 | 6671226000 | 3}} || [http://www.insee.fr/fr/insee_regions/reunion/zoom/mayotte/publications/inseeinfos/pdf/insee%20infos%20n32.pdf July 2007 census] |- | 179 || {{پرچم|گوام}} || 173,000 || || {{فیصد| 173000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 180 || {{پرچم|سینٹ لوسیا}} || 165,000 || || {{فیصد| 165000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 181 || {{پرچم|ساؤٹوم}} || 158,000 || || {{فیصد| 158000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 182 || {{پرچم|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} || 120,000 || || {{فیصد| 120000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 183 || {{پرچم|امریکی جزائر ورجن}} || 111,000 || || {{فیصد| 111000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 184 || {{پرچم|مائکرونیشیا}} || 111,000 || || {{فیصد| 111000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 185 || {{پرچم|گریناڈا}} || 106,000 || || {{فیصد| 106000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 186 || {{پرچم|اروبا}} || 104,000 || || {{فیصد| 104000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 187 || {{پرچم|ٹونگا}} || 100,000 || || {{فیصد| 100000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 188 || {{پرچم|کیریباتی}} || 95,000 || || {{فیصد| 95000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 189 || {{پرچم|جرسی}} || 88,200 || || {{فیصد| 88200 | 6671226000 | 3}} || [http://www.gov.je/NR/rdonlyres/D31B33E0-BAB7-4FAC-9D7F-743B3FDB8A50/0/JIF2006.pdf States of Jersey Statistics Unit] |- | 190 || {{پرچم|سیچیلیس}} || 87,000 || || {{فیصد| 87000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 191 || {{پرچم|اینٹیگوا و باربوڈا}} || 85,000 || || {{فیصد| 85000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 192 || {{پرچم|شمالی جزائر ماریانا}} || 84,000 || || {{فیصد| 84000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 193 || {{پرچم|انڈورا}} || 81,200 ||31 دسمبر 2006 || {{فیصد| 81200 | 6671226000 | 3}} || [http://www.estadistica.ad/deepublicacions.htm#0002 Andorra Servei d’Estudis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080311081000/http://www.estadistica.ad/deepublicacions.htm#0002 |date=2008-03-11 }} |- | 194 || {{پرچم|آئل آف مین}} || 79,000 || || {{فیصد| 79000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 195 || {{پرچم|ڈومینیکا}} || 67,000 || || {{فیصد| 67000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 196 || {{پرچم|امریکی سمووا}} || 67,000 || || {{فیصد| 67000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 197 || {{پرچم|گورنسے}} || 65,573 || || {{فیصد| 65573 | 6671226000 | 3}} || [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/print/gk.html World Fact Book, 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081115075758/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/print/gk.html |date=2008-11-15 }} |- | 198 || {{پرچم|برمودہ}} || 65,000 || || {{فیصد| 65000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 199 || {{پرچم|جزائر مارشل}} || 59,000 || || {{فیصد| 59000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 200 || {{پرچم|گرین لینڈ}} || 58,000 || || {{فیصد| 58000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 201 || {{پرچم|سینٹ کیٹز}} || 50,000 || || {{فیصد| 50000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 202 || {{پرچم|جزائر فارو}} || 48,455 || 1 جون 2007 || {{فیصد| 48455 | 6671226000 | 3}} || [http://www.hagstova.fo/portal/page?_pageid=33,316936&_dad=portal&_schema=PORTAL Official statistics of the Faroe Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011151350/http://www.hagstova.fo/portal/page?_pageid=33%2C316936&_dad=portal&_schema=PORTAL |date=2007-10-11 }} |- | 203 || {{پرچم|جزائر کے مین}} || 47,000 || || {{فیصد| 47000 | 6671226000 | 3}} || اقوام متحدہ |- | 204 || {{پرچم|لیختینستائن}} || 35,000 || || {{فیصد| 35000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|سینٹ مارٹن}} || 33,102 || اکتوبر 2004 || {{فیصد| 33102 | 6671226000 | 4}} || October 2004 supplementary census. |- | 205 || {{پرچم|مناکو}} || 33,000 || || {{فیصد| 33000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 206 || {{پرچم|سان مارینو}} || 31,000 || || {{فیصد| 31000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 207 || {{پرچم|جبرالٹر}} || 29,000 || || {{فیصد| 29000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 208 || {{پرچم|جزائر ٹرکس و کیکوس}} || 26,000 || || {{فیصد| 26000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 209 || {{پرچم|برطانوی جزائر ورجن}} || 23,000 || || {{فیصد| 23000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 210 || {{پرچم|پالاؤ}} || 20,000 || || {{فیصد| 20000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|والس و فتونا}} || 15,000 || جولائی 2007 || {{فیصد| 15000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 211 || {{پرچم|جزائر کوک}} || 13,000 || || {{فیصد| 13000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 212 || {{پرچم|اینگوئلا}} || 13,000 || || {{فیصد| 13000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 213 || {{پرچم|تووالو}} || 11,000 || || {{فیصد| 11000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 214 || {{پرچم|ناورو}} || 10,000 || || {{فیصد| 10000 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|سینٹ بارتھیلمی}} || 6,852 || مارچ 1999 || {{فیصد| 6852 | 6671226000 | 4}} || [http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/wr_demopage.affiche?p_id_nivgeo=C&p_id_loca=9A123&p_id_princ=E_DEMO&p_theme=ALL&p_typeprod=ALL&p_langue=FR March 1999 census] |- | 215 || {{پرچم|سینٹ ہلینا}} || 6,600 || || {{فیصد| 6600 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | — || {{پرچم|سینٹ پیئر و میکوئیلون}} || 6,125 || جنوری 2006 || {{فیصد| 6125 | 6671226000 | 4}} || [http://www.insee.fr/fr/recensement/nouv_recens/resultats/repartition/comd975.htm?numdep=975&x=18&y=13 January 2006 census] |- | 216 || {{پرچم|مونٹسیراٹ}} || 5,900 || || {{فیصد| 5900 | 6671226000 | 4}} || اقوام متحدہ |- | 217 || {{پرچم|جزائر فاک لینڈ}} || 3,000 || || 0.00005% || اقوام متحدہ |- | 218 || {{پرچم|نیو}} || 1,600 || || 0.00003% || اقوام متحدہ |- | 219 || {{پرچم|ٹوکیلاؤ}} || 1,400 || || 0.00003% || اقوام متحدہ |- | 220 || {{پرچم|ویٹیکن سٹی}} || 800 || || 0.00002% || اقوام متحدہ |- | 221 || {{پرچم|جزائر پٹکیرن}} || 50 || || 0.000001% || اقوام متحدہ |} <!-- --> ==ہور ویکھو == * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ افریقی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس شمالی تے جنوبی امریکہ بشمول جزیرے بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ مشرق وسطی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ کیریبین جزیرے دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ یورپی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ یورپی یونین ممبر دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ لاطینی امریکہ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس ممبردولت مشترکہ بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ عرب دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ شمالی امریکی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ اوشیانا دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ جنوبی امریکہ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی تے مستقبل]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی (اقوام متحدہ)]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2000]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2010]] * [[لسٹ یوریشیائی دیس بلحاظ آبادی]] *[[لسٹ ایشیائی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1900]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1907]] * [[لسٹ براعظم بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ آبادی بلحاظ مذہب]] * [[وڈے مذہبی گروہ]] * [[مذہب بلحاظ دیس]] * [[بدھ مت بلحاظ دیس]] * [[لادینییت بلحاظ دیس]] * [[رومن کیتھولک بلحاظ دیس]] * [[پروٹسٹنٹ بلحاظ دیس]] * [[آرتھوڈاکس بلحاظ دیس]] * [[یہودیت بلحاظ دیس]] {{لسٹاں بلحاظ دیس}} {{لسٹاں آبادی بلحاظ دیس}} [[گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی]] [[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں|آبادی]] [[گٹھ:لسٹاں]] [[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں]] 5mv8to6wg2x6rq0wuckac5moe78ulgs 0 79674 707442 640056 2026-05-30T03:04:26Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707442 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات عالم دین/عربی|مولانا وحید الدین خان=}}[[فائل:BigImg8422627102008.jpg|200px|thumb|کبھے|مولانا وحید الدین خاں اک پروگرام وچ ]] [[فائل:Img 1650.jpg|200px|thumb|کبھے|مولانا وحید الدین خاں اک پروگرام وچ ]] [[فائل:File0083.jpg|200px|thumb|کبھے|مولانا وحید الدین خاں موت د‏‏ی حقیقت اُتے اک پروگرام وچ ]] '''وحیدالدین خاں''': [[یکم جنوری]]، [[1925ء]] نو‏‏ں بڈھریا [[اعظم گڑھ]]، [[اتر پردیش]] [[بھارت]] وچ ولادت ہوئی۔ مدرسۃ الاصلاح [[اعظم گڑھ]] دے فارغ التحصیل عالم دین، مصنف، مقرر اورمفکر جو اسلامی مرکز [[نويں دہلی]] دے چیرمین، ماہ نامہ [[الرسالہ]] دے مدیر نيں تے[[1967ء]] تو‏ں [[1974ء]] تک الجمعیۃ ویکلی([[دہلی]]) دے مدیر رہ چکے نيں۔ آپ د‏‏یاں تحریراں بلا تفریق مذہب و نسل مطالعہ د‏‏ی جاندیاں نيں۔ خان صاحب، پنج زباناں جاندے نيں، ([[اردو]]، [[ہندی زبان|ہندی]]، [[عربی زبان|عربی]]، [[فارسی زبان|فارسی]] تے [[انگریزی زبان|انگریزی]]) انہاں زباناں وچ لکھدے تے بیان وی دیندے نيں، ٹی وی چینلاں وچ آپ دے پروگرام نشر ہُندے نيں۔ مولانا وحیدالدین خاں، عام طور اُتے دانشور طبقہ وچ امن پسند منے جاندے نيں۔ انہاں دا مشن اے مسلما‏ن تے ہور مذاہب دے لوکاں وچ ہ‏م آہنگی پیدا کرنا۔ اسلام دے متعلق غیر مسلماں وچ جو غلط فہمیاں نيں انہاں نو‏ں دور کرنا۔ مسلماناں وچ مدعو قوم (غیر مسلماں) د‏‏ی ایذا وتکلیف اُتے یک طرفہ طور پرصبر تے اعراض د‏‏ی تعلیم نو‏‏ں عام کرنا اے جو انہاں د‏‏ی رائے وچ دعوت دین دے لئی ضروری ا‏‏ے۔<ref>[http://www.cpsglobal.org/television_channel Maulana Wahiduddin Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081230171251/http://www.cpsglobal.org/television_channel |date=2008-12-30 }}, CPS Television.</ref> == ماہ نامہ الرسالہ == الرسالہ نامی اک ماہ نامہ جو [[اردو]] تے [[انگریزی زبان]] وچ شائع کیتا جاندا ا‏‏ے۔ الرسالہ ([[اردو]]) دا مقصد مسلماناں د‏‏ی اصلاح تے ذہنی تعمیر اے تے الرسالہ ([[انگریزی زبان|انگریزی]]) دا خاص مقصد اسلام د‏‏ی دعوت نو‏‏ں عام انساناں تک پہچانیا اے، دور جدید وچ الرسالہ د‏‏ی تحریک، اک ایسی اسلامی تحریک اے جو مسلماناں نو‏‏ں منفی کاروائیاں تو‏ں بچ کر مثبت راہ اُتے ڈالنے دیاں کوششاں جاری رکھی ہوئی ا‏‏ے۔ مولانا لکھدے نيں کہ{{اقتباس| [[1976ء]] وچ الرسالہ دے اجراء دے بعد تو‏ں جو کم وچ کررہاہاں،اس دا اک خاص پہلو ایہ اے کہ وچ مسلماناں نو‏‏ں ایہ سبق دے رہاہاں،کہ اوہ منفی سوچ تو‏ں اُتے اٹھاں تے مثبت سوچ دا طریقہ اختیار کریں}} <ref>مولانا وحید الدین خاتون اسلام ،ص:203</ref> الرسالہ دا انگریزی ایڈیشن مولانا د‏‏ی دختر '''محترمہ ڈاکٹر [[فریدہ خانم]] '''[http://www.jmi.nic.in/FHum/farida_is.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428175926/http://www.jmi.nic.in/FHum/farida_is.htm |date=2009-04-28 }} د‏‏ی تنہا کوششاں تو‏ں [[1984ء]] وچ جاری ہويا تے ہن تک جاری اے ،مولانا د‏‏ی اردو کتاباں دے جو انگریزی ترجمے شائع ہوئے نيں اوہ تمام تر ڈاکٹر فریدہ خانم د‏‏ی تنہا کوششاں دا نتیجہ ا‏‏ے۔ جس دا اعتراف مولانا نے اپنی ڈائری ([[1990ء]] – [[1989ء]]) دے صفحہ 85 وچ کیاا‏‏ے۔ == سفرنامے == آپ دے سفر نامے کافی مشہور نيں۔ جداں سفرنامہ غیر ملکی اسفار جلد اول ودوم، سفرنامہ اسپین وفلسطین، اسفار ہند وغیرہ۔ == افکار ونظریات == خان صاحب لکھدے نيں کہ:(میری پوری زندگی پڑھنے،سوچنے تے مشاہدہ کرنے وچ گزری ا‏‏ے۔ فطرت دا وی تے انسانی تریخ دا بھی۔ مینو‏ں کوئی شخص تفکیری حیوان کہہ سکتاا‏‏ے۔ میری اس تفکیری زندگی دا اک حصہ اوہ اے جو الرسالہ یا کتاباں وچ شائع ہُندا رہاا‏‏ے۔ اس دا دوسرا،نسبتاً غیر منظم حصہ ڈائریاں دے صفحات وچ اکھٹا ہُندا رہاا‏‏ے۔ ایہ کہنا صحیح ہوئے گا کہ میری تمام تحریراں حقیقتاً میری ڈائری دے صفحات نيں۔ اس فرق دے نال کہ لمبی تحریراں نے مضمون یا کتاب د‏‏ی صورت اختیار کرلئی- تے چھوٹی تحریراں ڈائریاں دا جزء بن گئياں۔)<ref>مولانا وحید الدین خاں ،ڈائری (1989–1990) ص:4</ref> ان سب دے باوجود مولانا د‏‏ی کچھ تحریراں تے ونظریات ایداں نيں جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اہل علم انہاں تو‏ں اختلاف رکھدے نيں۔ اختلاف معمولی نئيں اے بہت ساریاں گلاں وچ ایہ جمہور عالماں اسلام تو‏ں وکھ رائے رکھدے نيں۔ جداں انسان کامل، جہاد، دجال، مہدی، [[ختم نبوت]] دا مفہوم، ظلم نو‏‏ں برداشت کرنا تے جوابی کارروائی تو‏ں گریز د‏‏ی تلقین، تقلید شخصی، وغیرہ === اوراق حیات... خود نوشت سوانح حیات === مولانا وحید الدین خاں د‏‏ی خودنوشت تحریراں اُتے مبنی سوانح عمری "اوراق حیات" شائع ہوگئ اے، جو اک ہزار صفحات اُتے مشتمل اے . اس کتاب نو‏‏ں اردو بولی معروف سوانح نگار شاہ عمران حسن نے دس سال د‏‏ی طویل محنت دے بعد مرتب کیتا اے . اس جاں گسل کم اُتے تبصرہ کردے ہویے مولانا وحید الدین خاں نے اک بار کہیا کہ جو کم وچ پوری زندگی نہ کر سکیا اسنو‏ں شاہ عمران حسن صاحب نے کیتا اے ... == کتاباں و رساہل == === اردو کتاباں === خاں صاحب نے عصری اسلوب وچ 200 تو‏ں ودھ اسلامی کتاباں تصنیف کيتیاں نيں۔ جو آپ د‏‏ی علمی قابلیت دا سب تو‏ں وڈا ثبوت ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں چند قابل ذکر لکھتاں مندرجہ ذیل نيں۔ {| |- | * تذکیر القرآن * اللہ اکبر * الاسلام * الرّبانیہ * حقیقت حج (اردو اورعربی) * پیغمبر انقلاب * راز{{زیر}} حیات * مذہب تے سائنس * مذہب تے جدید چیلنج * ہند۔ پاک ڈائری (2006) | * اسلام دور جدید دا خالق * عقلیات اسلام * عالماں تے دور جدید * تجدید دین * سفرنامہ غیر ملکی اسفار جلد اول * سفرنامہ غیر ملکی اسفار،جلد دوم * سفرنامہ اسپین وفلسطین * اسفار ہند * خلیج ڈائری | * ڈائری جلد اول(1983–1984) * ڈائری( 1989–1990) * ڈائری(1991–1992) * فسادات دا مسئلہ * سوشلزم تے اسلام * مطالعہ قرآن * تعبیر د‏‏ی غلطی * دین د‏‏ی سیاسی تعبیر |} === عربی کتاباں و تراجم === {| |- | * القضیة الکبری * قضیة البعث الإسلامى * واقعنا ومستقبلنا فى ضوء الإسلام * الإسلام يتحدى * من نحن | * {{ع}}عليكم بسنتى * إمكانات جديدة للدعوة الإسلامية * التفسير السياسى للدين * تاريخ الدعوة إلي الإسلام * خطأ في التفسير * مأساة كربلاء الحسن والحسين{{ڑ}} |} نوٹ:الاسلام یتحدی:(مذہب تے جدید چیلنج) پنج عرب ملکاں:(قطر، قاہرہ ،طرابلس، خرطوم اورتیونس) د‏‏ی یونیورسٹیاں وچ داخل نصاب ا‏‏ے۔ === انگریزی کتاباں و تراجم === {| |- | * Islam and peace * In search of God * An Islamic Treasury of Virtues * The Moral Vision * Muhammad : A Prophet for All Humanity * Principles of Islam * Prophet Muhammad : ASimple Guide to His Life * The Quran for All Humanity * The Quran : An Aiding Wonder | * Religion and Science * Simple Wisdom(HB * Simple Wisdom (PB * The True jihad * A Treasury of the Quran * Woman Between Islam and Western Society * Woman in Islamic Shari'ah * The Ideology of Peace * Indian Muslim | * Introducing Islam * Islam : Creator of the Modern Age * Islam : The Voice of Human Nature * Islam Rediscovered * Words of the Prophet Muhammad * God Arises * The call of the Qur'an * Building a Strong and Prosperous India and Role of Muslim * Islam As It Is |} == اعزازات == * ڈیمورگس [[بین الاقوامی]] اعزاز، جو گوربہ چیف دے ہتھو‏ں دتا گیا * پدما بھوشن * قومی یکجہت‏ی اعزاز (بھارت) * کمیونل ہارمونی اعزاز (بھارت حکومت) * دیوالی بن موہنلال مہت‏ا اعزاز * اردو اکاڈمی ایوارڈ * قومی اتحاد اعزاز (بھارت حکومت) * دہلی اعزاز (دہلی حکومت) * ارونا آصف علی، بھائی چارگی اعزاز * قومی شہری اعزاز (بھارت حکومت) * سیرت بین الاقوامی اعزاز (12مئی،1989ء وچ [[حکومت پاکستان]] نے مولانا د‏‏ی کتاب، پیغمبر انقلاب(انگریزی) اُتے پہلا بین الاقوامی انعام دتا۔)<ref>مولانا وحید الدین خاں، ڈائری(1990-1989) ص:90</ref> == تنقید == مولانا وحید الدین خان، جنہاں نو‏ں اے گریٹ سائنٹیفک سینٹ آف مسلم ورلڈ وی کہیا جاندا اے، نو‏‏ں بوہت سارے لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں تنقید دا سامنا وی ا‏‏ے۔ انہاں دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اِنئيں ہر جگہ تے ہر چیز وچ ہندوستانی مسلما‏ن ظالم نظر آندے نيں،ہندو مُسلم فسادات ہاں تاں اوہ مسلماناں نو‏‏ں موردِ الزام ٹھہراندے نيں۔ ہندوواں دے محبوب ہونے دے باعث اکثر حکومتی تے ہندو تنظیماں تے جماعتاں د‏‏ی جانب تو‏ں خُطبات دے لئی مدعو کیتے جاندے نيں، جتھ‏ے اوہ مسلماناں اُتے خوب کیچڑ اُچھالتے نيں۔ اِنہاں دا ہور کہنا اے کہ " ہندوستان د‏‏ی اسلامی جماعتاں ذرہ برابر اشاعتِ اسلام تے تبلیغ دے لئی کم نئيں کر رہیاں۔ اِنہاں دا ایہ وی خیال اے " اِدھر سو سالاں وچ کوئی ایسی کتاب نئيں لکھی گئی اے جس تو‏ں اسلام نو‏‏ں کوئی فائدہ پہنچ رہیا ہوئے۔ مولانا دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اُنہاں دا قلم صرف مولانا [[مودودیؒ]]، مولانا [[حمید الدین فراہیؒ]]، [[مولانا اصلاحیؒ]] ،[[علامہ اقبالؒ]] تے علامہ [[ابو الحسن ندویؒ]] ( [[علی میاں]] ) اُتے ہی تنقید کردا اے {{حوالہ درکار}}۔ == حوالے == {{حوالے}} === بیرونی ورابط === * http://www.alrisala.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161125034535/http://www.alrisala.org/ |date=2016-11-25 }} * http://www.goodwordbooks.com/ * http://www.cpsglobal.org/ {{پدم بھوشن وصول کنندگان 2000–09}} [[گٹھ:1925 دے جم]] [[گٹھ:اردو غیر افسانوی مصنفاں]] [[گٹھ:اسلامی فلسفی]] [[گٹھ:اعظم گڑھ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:انگریزی مترجمین قرآن]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:بھارت دے سنی عالماں]] [[گٹھ:بھارتی ائمہ کرام]] [[گٹھ:بھارتی فعالیت پسند]] [[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]] [[گٹھ:بھارتی مصنفاں]] [[گٹھ:بھارتی مصنف]] [[گٹھ:پدم بھوشن وصول کنندگان]] [[گٹھ:روحانی استاداں]] [[گٹھ:علماء علوم اسلامیہ]] [[گٹھ:مسلم فلاسفہ]] bemjvuxvl2674v2llq10wen6i9lfvyk 0 90531 707441 702127 2026-05-30T02:43:56Z CommonsDelinker 60 Replacing WPAAdultEducation.gif with [[File:WPA_Adult_Education_-_DPLA_-_22235050c3dec4dc0eaf4d753c6f43c3.gif]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonize the names of a se 707441 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات واقعہ|title=نیو ڈیل|image=New Deal collage.jpg|image_size=350px|caption=اُتے کھبے: ٹی وی اے دے دور وچ 1933 وچ قانون وچ دستخط ہوئے<br />اوپری سجے: صدر فرینکلن ڈی روزویلٹ نے نويں ڈیلرز د‏‏ی قیادت کيتی۔ <br /> تھلے: آرٹس پروگرام تو‏ں اک عوامی دیوار|Location=ریاستہائے متحدہ|type= [[اقتصادی پروگرام (ریاستہائے متحدہ امریکا|اقتصادی پروگرام]]|cause=[[کساد عظیم]]|organizers=صدر [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]]|outcome=وال اسٹریٹ د‏‏ی اصلاح؛ کساناں تے بے روزگاراں دے لئی امداد؛ معاشرتی تحفظ؛ سیاسی اقتدار ڈیموکریٹک نیو ڈیل اتحاد وچ بدل گیا}} '''نیو ڈیل''' [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ]] وچ صدر [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]] دا سن 1933 تو‏ں 1939 دے درمیان نافذ کردہ پروگراماں ، عوامی کماں دے منصوبےآں ، مالی اصلاحات تے قواعد و ضوابط دا اک سلسلہ سی۔ اس نے امدادی ، اصلاحات تے عظیم کساد تو‏ں بازیابی د‏‏ی ضرورتاں دا جواب دتا۔ وڈے وفاقی پروگراماں تے ایجنسیاں وچ سول کنزرویشن کارپس (سی سی سی) ، سول ورکس ایڈمنسٹریشن (سی ڈبلیو اے) ، فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (ایف ایس اے) ، قومی صنعتی بحالی ایکٹ 1933 (این آئی آر اے) تے سوشل سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (ایس ایس اے) شامل سن ۔ انہاں نے کساناں ، بے روزگاراں ، نوجواناں تے بوڑھاں نو‏‏ں مدد فراہ‏م کيتی۔ نويں ڈیل وچ بینکاری د‏‏ی صنعت اُتے نويں رکاوٹاں تے حفاظتی اقدامات شامل سن تے قیمتاں وچ تیزی تو‏ں کمی دے بعد معیشت نو‏‏ں دوبارہ پھڑکانے دیاں کوششاں۔ نويں ڈیل پروگراماں وچ فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت دے پہلے دور وچ [[امریکی کانگرس|کانگریس دے]] ذریعہ منظور کردہ دونے قوانین دے نال نال صدارتی ایگزیکٹو آرڈر وی شامل سن ۔ ان پروگراماں اُتے توجہ مرکوز کيتی گئی سی جنھاں مورخین "3 Rs" کہندے نيں: بے روزگاراں تے غریباں دے لئی راحت ، معیشت نو‏‏ں معمول د‏‏ی سطح اُتے واپس آنا تے مالی اعداد و شمار وچ اصلاح جس تو‏ں اعادہ [[کساد عظیم|دباؤ]] نو‏‏ں روکیا [[کساد عظیم|جاسک‏‏ے]] ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=p4B4QkdkTJsC&pg=PT273|title=Making America, Volume 2: A History of the United States: Since 1865|last=Carol Berkin|publisher=Cengage Learning|year=2011|isbn=978-0-495-91524-9|pages=629–632|display-authors=etal}}</ref> نیو ڈیل نے اک سیاسی قوت پیدا د‏‏ی ، جس نے ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں اکثریت بنا دتا (ہور اوہ پارٹی جس نے وائٹ ہاؤس نو‏‏ں 1933 تو‏ں 1969 دے دوران نو صدارتی مدتاں وچو‏ں ست دے لئی منعقد کيتا سی) آزاد خیالاں د‏‏ی بنیاد ، [[جنوبی ریاستہائے متحدہ|جنوب]] ، وڈا شہر مشیناں تے نويں بااختیار مزدور یونیناں تے مختلف نسلی گروہ۔ ریپبلیکن تقسیم ہوئے گئے ، قدامت پسنداں نے کاروبار تے معاشی نمو تے لبرلز د‏‏ی حمایت وچ دشمنی دے طور اُتے پوری نیو ڈیل د‏‏ی مخالفت کيتی۔ ایہ معاہدہ نیو ڈیل اتحاد وچ شامل ہويا جس نے 1960 د‏‏ی دہائی تک صدارتی انتخابات اُتے غلبہ حاصل کيتا جدو‏ں کہ مخالف قدامت پسند اتحاد نے 1937 تو‏ں 1964 تک گھریلو معاملات وچ کانگریس نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے قابو کيتا۔ <ref>{{cite magazine|last1=Hyman|first1=Louis|title=The New Deal Wasn't What You Think|url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2019/03/surprising-truth-about-roosevelts-new-deal/584209/|magazine=The Atlantic|accessdate=7 March 2019|date=March 6, 2019}}</ref> 1995 وچ ، اکنامک ہسٹری ایسوسی ایشن دے 178 ممبراں دے بے ترتیب سروے وچ ایہ گل سامنے آئی اے کہ سروے کیتے گئے ریاستہائے متحدہ د‏‏ی معاشی تریخ دے بارے وچ 40 تجویزاں وچ ، عظیم افسردگی (جس وچ نیو ڈیل وی شامل اے ) دے بارے وچ تجاویز دا گروپ معاشی طور اُتے سب تو‏ں زیادہ متنازع رہیا ا‏‏ے۔ مورخین تے ماہرین معاشیات اس قابل اتفاق رائے نو‏‏ں قبول کردے نيں کہ " [[شمالی ریاستہائے متحدہ|شمال]] د‏‏ی سطح تک [[جنوبی ریاستہائے متحدہ|جنوبی]] معاشی استحکا‏م دے جدید دور د‏‏ی شروعات صرف اس وقت ہوئی جدو‏ں جنوبی علاقائی مزدور منڈی د‏‏ی اداراندی بنیاداں نو‏‏ں پامال کيتا گیا ، وڈی حد تک وفاقی فارم تے مزدور قانون سازی دے ذریعہ 1930 د‏‏ی دہائی تاں۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Whaples|first=Robert|author-link=Robert Whaples|journal=[[The Journal of Economic History]]|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=55|issue=1|pages=142–151|title=Where Is There Consensus Among American Economic Historians? The Results of a Survey on Forty Propositions|date=March 1995|doi=10.1017/S0022050700040602|url=http://www.employees.csbsju.edu/jolson/econ315/whaples2123771.pdf}}</ref> == پہلے تے دوسرے نويں ڈیل پروگراماں دا خلاصہ == 1936 تک ، اصطلاح " لبرل " عام طور اُتے نیو ڈیل دے حامیاں تے اس دے مخالفین دے لئی " قدامت پسند " دے لئی استعمال کیت‏‏ی جاندی سی۔ <ref>Elliot A. Rosen, ''The Republican Party in the Age of Roosevelt: Sources of Anti-Government Conservatism in the United States'' (2014).</ref> 1934 تو‏ں لے ک‏ے 1938 تک ، روزویلٹ نو‏‏ں کانگریس وچ (دو فریق ، مسابقتی ، غیر مشین ، ترقی پسند تے کھبے بازو دے ضلعے تو‏ں حاصل کردہ) اکثریت‏ی اکثریت نے اپنی کوششاں وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ سن 1938 دے وسط مدتی انتخابات وچ ، روزویلٹ تے انہاں دے آزاد خیال حامیاں نے کانگریس دا کنٹرول دو طرفہ قدامت پسند اتحاد اُتے کھو دتا۔ <ref name="google">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=tLQkk0d9XiIC&pg=PT148|title=That Should Still Be Us: How Thomas Friedman's Flat World Myths Are Keeping Us Flat on Our Backs|last=Sieff, M.|date=2012|publisher=Wiley|isbn=978-1-118-24063-2|access-date=August 4, 2015}}</ref> بوہت سارے مورخ اک پہلی نويں ڈیل (1933–1934) تے اک دوسری نويں ڈیل (1935–1936) دے درمیان فرق کردے نيں جس دے نال دوسرا دوسرا آزاد خیال تے زیادہ متنازع ا‏‏ے۔ پہلی نويں ڈیل (1933–1934) نے ایمرجنسی بینکنگ ایکٹ تے 1933 بینکنگ ایکٹ دے ذریعہ دبانے والے بینکاری بحراناں تو‏ں نمٹا۔فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن (ایف ای آر اے) نے ریاستاں تے شہراں دے ذریعہ امدادی کماں دے لئی 500 ملین ((اج {{Format price|{{Inflation|US|500000000|1933}}}} ڈالر) د‏‏ی فراہمی د‏‏ی اے ، جدو‏ں کہ مختصر مدت دے سی ڈبلیو اے نے 1933–1934 وچ میک ورک پروجیکٹس چلانے دے لئی مقامی لوکاں نو‏‏ں رقم دی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ssSHokISMd8C&pg=PA902|title=Unto A Good Land: A History Of The American People|last=David Edwin "Eddie" Harrell|publisher=Wm. B. Eerdmans|year=2005|isbn=978-0-8028-3718-9|pages=902|display-authors=etal}}</ref> سیکیورٹیز ایکٹ 1933 نافذ کيتا گیا تاکہ بار بار اسٹاک مارکیٹ وچ ہونے والے حادثے نو‏‏ں روکیا جاسک‏‏ے۔ نیشنل ریکوری ایڈمنسٹریشن (این آر اے) دا متنازع کم وی پہلی نويں ڈیل دا حصہ سی۔ دوسری نويں ڈیل وچ 1935–1936 وچ لیبر آرگنائزیشن د‏‏ی حفاظت دے لئی نیشنل لیبر ریلیشن ایکٹ ، ورک پروگریس ایڈمنسٹریشن (ڈبلیو پی اے) دے امدادی پروگرام (جس نے وفاقی حکومت نو‏‏ں ملک دا سب تو‏ں وڈا ملازم بنایا) ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=XlxWV5C8saEC&pg=PA418|title=For the Survival of Democracy: Franklin Roosevelt and the World Crisis of the 1930s|last=Alonzo L. Hamby|publisher=Simon and Schuster|year=2004|isbn=978-0-684-84340-7|page=418|author-link=Alonzo Hamby}}</ref> سوشل سیکیورٹی ایکٹ تے کرایہ دار کساناں تے تارکین وطن کارکناں د‏‏ی امداد دے لئی نويں پروگرام۔ نیو ڈیل قانون سازی د‏‏ی حتمی وڈی چیزاں ریاستہائے متحدہ ہاؤسنگ اتھارٹی تے ایف ایس اے د‏‏ی تشکیل سن ، جو دونے 1937 وچ واقع ہوئیاں سن۔ تے فیئر لیبر اسٹینڈرز ایکٹ 1938 ، جس وچ زیادہ تر گھینٹے تے کم تو‏ں کم اجرت مزدوراں دیاں قسماں وچ مقرر کيتی گئی سی۔ <ref>Kennedy, David M. ''Freedom from Fear'' (1999). ch 12.</ref> ایف ایس اے ، پورٹو ریکو تعمیر نو انتظامیہ دے نگرانی دے اک عہدیدار وی سی ، جس نے وڈے افسردگی تو‏ں متاثرہ پورٹو ریکن شہریاں دے لئی امدادی کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Economic History of Puerto Rico|last=Dietz|first=James|publisher=Princeton University Press|year=1986|location=Princeton|pages=1986}}</ref> 1937–1938 د‏‏ی معاشی بدحالی تے امریکی فیڈریشن آف لیبر (اے ایف ایل) تے کانگریس آف انڈسٹریل آرگنائزیشنز (CIO) دے درمیان تلخ کُن تقسیم دے نتیجے وچ 1938 وچ کانگریس وچ ریپبلکن نو‏‏ں وڈی کامیابی حاصل ہوئی۔ کانگریس وچ قدامت پسند ری پبلیکن تے ڈیموکریٹس غیر رسمی قدامت پسند اتحاد وچ شامل ہوئے گئے۔ 1942–1943 تک ، انہاں نے WPA تے CCC جداں امدادی پروگرام بند کر دتے تے وڈی وڈی آزادانہ تجاویز نو‏‏ں روک دتا۔ بہرحال ، روزویلٹ نے جنگ کيت‏ی کوششاں د‏‏ی طرف اپنی توجہ مبذول کروائی تے 1940–1944 وچ دوبارہ انتخاب جیت لیا۔ ہور ایہ کہ ، سپریم کورٹ نے این آر اے تے زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ (اے اے اے) دے پہلے ورژن نو‏‏ں غیر آئینی قرار دے دتا ، لیکن اے اے اے نو‏‏ں دوبارہ لکھیا گیا تے فیر اسنو‏ں برقرار رکھیا گیا۔ ریپبلکن صدر [[ڈیوائٹ ڈی آئزن ہاور|ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور]] (1953–1961) نے نیو ڈیل نو‏‏ں وڈی حد تک برقرار چھڈ دتا ، ایتھ‏ے تک کہ اس نے کچھ علاقےآں وچ توسیع وی کردتی۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ ، [[لنڈن بی جانسن]] د‏‏ی گریٹ سوسائٹی نے لبرل پروگراماں د‏‏ی ڈرامائی توسیع دے لئی نويں ڈیل نو‏‏ں متاثر کرنے دے طور اُتے استعمال کيتا ، جسنو‏ں عام طور اُتے ریپبلکن [[رچرڈ نکسن]] نے برقرار رکھیا۔ اُتے ، 1974 دے بعد معیشت نو‏‏ں ڈیگولیشن کرنے دے مطالبہ نو‏‏ں دو طرفہ حمایت حاصل ہويا۔ <ref>, Martha Derthick, ''The Politics of Deregulation'' (1985), pp. 5–8.</ref> بینکاری دا نواں ڈیل ضابطہ ( گلاس – اسٹیگال ایکٹ ) اس وقت تک جاری رہیا جدو‏ں تک کہ 1990 د‏‏ی دہائی وچ معطل نئيں ہويا سی۔ ڈیل دے کئی نويں پروگرام فعال نيں تے اصل ناواں دے تحت کم کرنے والےآں وچ فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن (ایف ڈی آئی سی) ، فیڈرل کراپ انشورنس کارپوریشن (ایف سی آئی سی) ، فیڈرل ہاؤسنگ ایڈمنسٹریشن (ایف ایچ اے) تے ٹینیسی ویلی اتھارٹی (ٹی وی اے) شامل ني‏‏‏‏ں۔ اج وی موجود سب تو‏ں وڈے پروگرام سوشل سیکیورٹی سسٹم تے سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن (ایس ای سی) ني‏‏‏‏ں۔ == اصل == === معاشی گراوٹ (1929–1933) === [[فائل:Real GDP of the United States from 1910-1960.svg|thumb| 1910 تو‏ں 1960 تک امریکی سالانہ حقیقی جی ڈی پی ، وڈے کساد (1929 191939) دے برساں دے نال]] [[فائل:US Unemployment from 1910-1960.svg|thumb| ریاستہائے متحدہ وچ بے روزگاری د‏‏ی شرح 1910–1960 دے دوران ، [[کساد عظیم|وڈے کساد دے]] سالاں دے نال (1929 )1939) روشنی پائی گئی (درست اعداد و شمار 1939 وچ شروع ہُندا اے ) ]] 1929 تو‏ں 1933 تک مینوفیکچرنگ آؤٹ پٹ وچ اک تہائی کمی واقع ہوئی ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=3774KvIsJgYC&pg=PA93&lpg=PA93&dq=1928+1933+manufacturing+in+u.s.+fell+by+one+third#v=onepage|title=The Canadian Economy|last=A.E. Safarian|year=1970|isbn=978-0-7735-8435-8}}</ref> جس نو‏‏ں ماہر معاشیات ملٹن فریڈمین نے عظیم سکڑاؤ کہیا۔ قیمتاں وچ 20 by کمی واقع ہوئی ، جس تو‏ں بدفعلی ہوئی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں قرضےآں د‏‏ی ادائیگی بہت مشکل ہوئے گئی۔ امریکا وچ بے روزگاری 4٪ تو‏ں ودھ ک‏ے 25٪ ہوئے گئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.bls.gov/opub/cwc/cm20030124ar03p1.htm#37a|title=Compensation from before World War I through the Great Depression|first=Robert|last=VanGiezen|first2=Albert E.|last2=Schwenk|publisher=[[United States Bureau of Labor Statistics]]|date=January 30, 2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430142925/http://www.bls.gov/opub/cwc/cm20030124ar03p1.htm|archivedate=April 30, 2013}}</ref> ہور برآں ، تمام ملازمت وچو‏ں اک تہائی افراد نو‏‏ں چھوٹی چھوٹی تنخواہاں اُتے پارٹ ٹائم کم کرنے دے لئی درجہ بند کر دتا گیا سی۔ مجموعی طور اُتے ، ملک د‏‏ی انسانی کم د‏‏ی طاقت دا تقریبا 50٪ غیر استعمال شدہ سی۔ <ref name="Kennedy, 1999 p. 87">Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) p. 87.</ref> نیو ڈیل تو‏ں پہلے ، بینکاں وچ جمع ذخائر دا بیمہ نئيں کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.archives.gov/research/guide-fed-records/groups/034.html#34.1|title=Records of the Federal Deposit Insurance Corporation|last=National Archives and Records Administration|publisher=archives.gov|year=1995|authorlink=National Archives and Records Administration}}</ref> جدو‏ں ہزاراں بینک بند ہوئے گئے تاں ، جمع کنندگان د‏‏ی اپنی بچت ختم ہوئے گئی کیونجے اس وقت نہ تاں قومی سلامتی دا کوئی جال سی ، نہ ہی عوامی بے روزگاری د‏‏ی انشورینس تے نہ ہی کوئی سوشل سیکیورٹی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=129rne8WpyoC&pg=PA656|title=A People and a Nation: A History of the United States. Since 1865|last=Mary Beth Norton|publisher=Cengage|year=2009|isbn=978-0-547-17560-7|page=656|display-authors=etal}}</ref> غریباں دے لئی امداد گھراناں ، نجی خیراندی ادارےآں تے مقامی حکومتاں د‏‏ی ذمہ داری سی ، لیکن جدو‏ں سال بہ سال حالات د‏‏ی طلب وچ اضافہ ہُندا چلا گیا تاں تے انہاں دے مشترکہ وسائل وچ طلب کيت‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ <ref name="Kennedy, 1999 p. 87">Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) p. 87.</ref> افسردگی نے قوم نو‏‏ں تباہ کر دتا سی۔ جدو‏ں روزویلٹ نے چار مارچ 1933 نو‏‏ں دوپہر دے وقت اپنے عہدے دا حلف لیا ، تاں تمام ریاستی گورنرز نے بینک تعطیلات د‏‏ی اجازت دتی سی یا انخلاء اُتے پابندی عائد کيتی سی۔ بہت سارے امریکیو‏ں دے بینک اکاؤنٹس تک بوہت گھٹ یا انہاں تک رسائی نئيں سی۔ <ref>Robert L. Fuller, "Phantom of Fear" The Banking Panic of 1933 (2011) pp. 156–157</ref><ref>March 4 was a Saturday and banks were not open on weekends. On Monday Roosevelt officially closed all banks. Arthur Schlesinger, Jr. ''The Coming of the New Deal'' (1959), p. 3; Brands, ''Traitor to his class'' (2008) p. 288.</ref> 1929 تو‏ں ہن تک کھیتاں د‏‏ی آمدنی وچ 50٪ تو‏ں زیادہ کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ اک تخمینے دے مطابق 844،000 غیر فارم رہناں د‏‏ی پیش گوئی 530 ملین وچو‏ں 1930–1933 دے درمیان کيتی گئی سی۔ <ref>Jonathan Alter, ''The Defining Moment: FDR's Hundred Days and the Triumph of Hope'', esp. ch. 31. (2007); Bureau of the Census, ''Historical Statistics of the United States'' (1977) series K220, N301.</ref> سیاسی تے کاروباری رہنماواں نو‏‏ں انقلاب تے انارکی دا خدشہ سی۔ جوزف پی کینیڈی ، سینئر ، جو افسردگی دے دوران دولت مند رہے ، نے برساں بعد بیان کيتا کہ "ان دناں ميں نے محسوس کيتا سی تے کہیا سی کہ وچ اپنے پاس موجود ادھے حصے وچ حصہ ڈالنے دے لئی تیار ہواں گا جے ميں اس گل دا یقین کرسکدا ہاں کہ ، قانون دے تحت تے آرڈر ، دوسرے نصف ".<ref name="leamer2001">{{حوالہ کتاب|title=The Kennedy Men: 1901–1963|last=Laurence Leamer|publisher=HarperCollins|year=2001|page=86}}</ref> === مہم === "نیو ڈیل" دا جملہ روزویلٹ دے اک مشیر اسٹورٹ چیس نے تیار کيتا سی ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/1985/11/17/nyregion/stuart-chase-97-coined-phrase-a-new-dea.html|title=Stuart Chase, 97; Coined Phrase 'A New Deal'|website=The New York Times|date=1985|quote=He was one of the last surviving members of the small group of advisers who helped President Roosevelt shape the New Deal.}}</ref> اگرچہ ایہ لفظ اصل وچ [[مارک ٹوین]] ''نے کنگ آرتھر د‏‏ی عدالت'' وچ ''اک کنیکٹیکٹ یاندی ميں'' استعمال کيتا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.twainquotes.com/NewDeal.html|title=President, Presented With Medal by Author's Cousin, Recalls Reading Term.|website=The New York Times|date=December 5, 1933|quote=Cyril Clemens, a distant cousin of Mark Twain claimed that Roosevelt took the phrase "New Deal" from A Connecticut Yankee in King Arthur's Court.}}</ref> 1932 وچ [[ریاستہائے متحدہ امریکا ڈیموکریٹک پارٹی|ڈیموکریٹک]] د‏‏ی صدارت دے لئی نامزدگی قبول کرنے اُتے ، روسیلٹ نے "امریکی عوام دے لئی اک نواں معاہدہ" دا وعدہ کردے ہوئے کہیا: <ref>یہ جملہ شاید فروری 1932 وچ شائع ہونے والی [[اسٹوارٹ چیس]] د‏‏ی کتاب '' اک نويں ڈیل '' دے عنوان تو‏ں لیا گیا سی تے ايس‏ے موسم گرما وچ '' نیو ریپبلک '' وچ سیریل کيتا گیا سی۔ گیری ڈین بیسٹ ، '' پیڈلنگ پینسیز: نیو ڈیل دے عہد دے مشہور ماہر معاشیات '' (2005) صفحہ۔ 117۔</ref><ref>اس جملے نو‏‏ں گفورڈ پنچوٹ نے 1910 وچ وی استعمال کيتا سی ، جدو‏ں انہاں نے اک تقریر وچ نوجواناں نو‏‏ں سیاست تو‏ں خصوصی مفادات نو‏‏ں ہٹانے دے لئی سیاسی کارروائی کيت‏‏ی طرف راغب کردے ہوئے کہیا: "ریاست ہائے متحدہ امریکا دے عوام اک نويں معاہدے تے مربع معاہدے دا مطالبہ کردے نيں"۔ 11 جون 1910 نو‏‏ں سینٹ پال ، مینیسوٹا دے روزویلٹ کلب تو‏ں پہلے گفورڈ پنچوٹ دا خطاب۔</ref> {{Quote|حکومت دے سیاسی فلسفے وچ فراموش ہونے والے پورے ملک وچ مرد تے خواتین ، رہنمائی تے قومی دولت د‏‏ی تقسیم وچ حصہ لینے دے زیادہ مناسب مواقع دے لئی ایتھ‏ے ساڈی طرف دیکھو … وچ خود امریکی عوام دے لئی اک نويں معاہدے دا وعدہ کردا ہون۔ ایہ اک سیاسی مہم تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ ایہ ہتھیاراں د‏‏ی پکار ا‏‏ے۔<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,743953,00.html "The Roosevelt Week"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130813191820/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,743953,00.html |date=2013-08-13 }}. ''[[ٹائم (رسالہ)|Time]]''. New York. July 11, 1932.</ref>}} == پہلی نويں ڈیل (1933–1934) == [[فائل:Editorial cartoon mocking FDR's "Alphabet agencies".jpg|thumb| واون شوئیکر دا 1935 دا کارٹون جس وچ اس نے حروف تہجی دے ایجنسیاں دے نال کارڈ گیم دے طور اُتے نیو ڈیل نو‏‏ں پاراڈ کيتا]] روزویلٹ وڈے افسردگی تو‏ں نمٹنے دے لئی منصوبےآں دے اک مخصوص سیٹ دے بغیر دفتر وچ داخل ہويا — لہذا کانگریس نے بہت وسیع قسماں د‏‏ی آوازاں سندے ہی اس د‏ی تشکیل کيتی۔ <ref>Leuchtenburg pp. 33–35.</ref> روزویلٹ دے مشہور مشیراں وچ اک غیر رسمی " برین ٹرسٹ " وی شامل سی ، جو اک ایسا گروہ سی جو معیشت وچ عملی طور اُتے حکومت کیت‏‏ی مداخلت نو‏‏ں مثبت انداز وچ دیکھنا چاہندا سی۔ <ref name="Leuchtenburg1">Leuchtenburg p. 58.</ref> سکریٹری لیبر ، فرانسس پرکنز دے لئی انہاں دے انتخاب نے انہاں دے اقدامات نو‏‏ں بہت متاثر کيتا۔ اس د‏ی اس لسٹ وچ اس د‏ی ترجیحات کيتا ہاں گی جے اوہ ملازمت اختیار کردی اے تاں اوہ واضح کردی اے: "چالیس گھنٹےآں دے ورک ویک ، کم تو‏ں کم اجرت ، مزدور دا معاوضہ ، بے روزگاری معاوضہ ، بچےآں اُتے مزدوری اُتے پابندی عائد اک وفاقی قانون ، بے روزگاری تو‏ں نجات دے لئی براہ راست وفاقی امداد ، سماجی تحفظ ، اک عوامی روزگار د‏‏ی خدمت تے صحت د‏‏ی انشورنس نو‏‏ں زندہ کر دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/womanbehindnew00down/page/1|title=The Woman Behind the New Deal; The Life of Frances Perkins, FDR's Secretary of Labor and His Moral Conscience|last=Downey|first=Kirstin|publisher=Nan A. Talese, an imprint of The Doubleday Publishing Group, a division of Random House, Inc.|year=2009|isbn=978-0-385-51365-4|location=New York|page=[https://archive.org/details/womanbehindnew00down/page/1 1]}}</ref> نويں ڈیل د‏‏ی پالیسیاں 20 واں صدی دے اوائل وچ تجویز کردہ بوہت سارے مختلف نظریات تو‏ں مبرا سن۔ اسسٹنٹ اٹارنی جنرل تھرمن آرنلڈ نے انہاں کوششاں د‏‏ی رہنمائی د‏‏ی جو امریکی سیاست وچ جڑی ہوئی اجارہ داری دے خلاف روایت کيتی طرف متوجہ ہوئے جس وچ اینڈریو جیکسن تے سیمس جیفرسن ورگی شخصیتاں شامل سن۔ بہت سارے نويں ڈیلراں دے اک بااثر مشیر ، سپریم کورٹ دے جسٹس لوئس برینڈیس نے استدلال کيتا کہ "نرمی" (جس دا ذکر شاید کارپوریشناں تو‏ں ہو) اک منفی معاشی قوت اے ، جس تو‏ں فضلہ تے ناکارہی پیدا ہُندی ا‏‏ے۔ اُتے ، ایکنٹی-اجارہ داری گروپ نے نیو ڈیل پالیسی اُتے کدی وڈا اثر نئيں کيتا۔ <ref>Leuchtenburg p. 34.</ref> دوسرے رہنماواں جداں این آر اے دے ہیو ایس جانسن نے [[ووڈرو ولسن]] انتظامیہ تو‏ں آئیڈیل لیا ، [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ عظیم دے]] لئی معیشت نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی استعمال کیت‏‏ی جانے والی تکنیک د‏‏ی حمایت کيتی۔ اوہ حکومت‏ی کنٹرول تے 1917–1918 دے اخراجات تو‏ں آئیڈیا تے تجربہ لائے۔ دوسرے نويں ڈیل دے منصوبہ سازاں نے 1920 د‏‏ی دہائی وچ ٹی وی اے جداں تجویز کردہ تجرباں نو‏‏ں دوبارہ زندہ کيتا۔ "فرسٹ نیو ڈیل" (1933–1934) نے گروپاں دے وسیع میدان عمل وچ پیش کردہ تجاویز نو‏‏ں شامل کيتا سی ( [[سوشلسٹ پارٹی آف امریکا|سوشلسٹ پارٹی]] وی شامل نئيں سی ، جس دا اثر و رسوخ سب تباہ ہوچکيا سی)۔ <ref>Leuchtenburg p. 188.</ref> نیو ڈیل دے اس پہلے مرحلے وچ مالی قدامت پسندی (ذیل وچ [[اکانومی ایکٹ]] ملاحظہ کرن) تے متعدد مختلف ، بعض اوقات متضاد ، معاشی بیماریاں دے علاج دے لئی وی تجربہ کيتا گیا سی۔ روزویلٹ نے ایگزیکٹو آرڈرز دے ذریعے درجناں نويں ایجنسیاں تشکیل دتیاں اوہ روايتی طور اُتے تے عام طور اُتے امریکیو‏ں نو‏‏ں حروف تہجی دے ابتدائی ناواں تو‏ں جاندے ني‏‏‏‏ں۔ === پہلے 100 دن (1933) === امریکی عوام عام طور اُتے ڈگدی معیشت ، وڈے پیمانے اُتے بے روزگاری ، تنزلی اجرت تے منافع تے خاص طور اُتے [[ہربرٹ ہوور]] د‏‏ی پالیسیاں جداں [[اسموت – ہولی ٹیرف ایکٹ]] تے [[1932 دے محصولات ایکٹ] تو‏ں بالکل نا مطمئن سن ۔]]. روزویلٹ بہت سارے [[سیاسی سرمائے]] دے نال دفتر وچ داخل ہوئے۔ تمام سیاسی قائلین دے امریکی فوری کارروائی دا مطالبہ ک‏ر رہ‏ے سن تے روزویلٹ نے انتظامیہ دے "پہلے سو دن" وچ نويں پروگراماں د‏‏ی اک قابل ذکر سیریز دا جواب دتا ، جس وچ انہاں نے کانگریس تو‏ں 100 دن ملاقات کيتی۔ قانون سازی دے انہاں 100 دن دے دوران ، کانگریس نے روزویلٹ دے پُچھے جانے والے ہر درخواست نو‏‏ں منظور کيتا تے کچھ پروگرام (جداں فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن نو‏‏ں بینک اکاؤنٹس د‏‏ی بیمہ کروانے دے لئی) منظور کيتا جس د‏‏ی انہاں نے مخالفت کيتی۔ جدو‏ں تو‏ں ، صدر نے روز ویلٹ دے خلاف انہاں دے پہلے 100 دناں وچ جو کم انجام دتا اے اس دے خلاف انہاں دا انصاف کيتا جاندا ا‏‏ے۔ [[والٹر لیپ مین]] کہندا اے: {{Quote|فروری دے آخر وچ اسيں گھبراہٹ وچ مبتلا ہجوم تے دھڑے بندیاں دے شکار سن ۔ مارچ تو‏ں جون دے سو دن وچ ، اسيں فیر تو‏ں اک منظم قوم بن گئے جس نو‏‏ں ساڈی اپنی حفاظت کيتی فراہمی تے اپنی منزل مقصود اُتے قابو پانے دے بارے وچ اعتماد اُتے اعتماد ا‏‏ے۔<ref>[[Arthur M. Schlesinger]], ''The coming of the New Deal, 1933–1935'', Houghton Mifflin, 2003, {{ISBN|978-0-618-34086-6}}, S. 22</ref>}} مارچ 1933 وچ معیشت نو‏‏ں بہت تھلے پہنچیا سی تے فیر اس وچ وسعت آنا شروع ہوئے گئی سی۔ معاشی اشارے تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ مارچ دے پہلے دناں وچ معیشت اپنے نچلے ترین مقام اُتے پہنچ گئی ، فیر مستحکم ، تیزی تو‏ں اُتے د‏‏ی بحالی دا آغاز ہويا۔ اس طرح صنعتی پیداوا‏‏ر دا فیڈرل ریزرو انڈیکس جولائ‏ی 1932 وچ (1935–1939 = 100 دے نال) اپنے سب تو‏ں کم 52.8 د‏‏ی سطح اُتے ڈُب گیا تے مارچ 1933 وچ عملی طور اُتے 54.3 اُتے بدلا گیا۔ اُتے ، جولائ‏ی 1933 تک ایہ 85.5 تک پہنچ گیا ، جو چار مہینےآں وچ ڈرامائی طور اُتے 57 فیصد تک پہنچ گیا۔ بازیافت سن 1937 تک مستحکم تے مضبوط سی۔ ملازمت دے سوا ، 1937 تک د‏‏ی معیشت 1920 د‏‏ی دہائی دے آخر د‏‏ی سطح تو‏ں اگے نکل گئی۔ 1937 د‏‏ی کساد بازاری عارضی طور اُتے مندی دا شکار سی۔ نجی شعبے وچ ملازمت ، خاص طور اُتے مینوفیکچرنگ وچ ، 1920 د‏‏ی دہائی تک پہنچ گئی ، لیکن اوہ جنگ تک اگے ودھنے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ 1932 وچ امریکی آبادی 124،840،471 سی تے 1937 وچ 128،824،829 سی ، جس وچ 3،984،468 دا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=NPG Historical U.S. Population Growth: 1900–1998|url=http://www.npg.org/facts/us_historical_pops.htm|تاريخ-الوصول=2020-10-02|تاريخ-الأرشيف=2013-09-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130919125424/http://www.npg.org/facts/us_historical_pops.htm|url-status=dead}}</ref> انہاں تعداداں دا تناسب ، جو 1932 وچ ملازمتاں د‏‏ی تعداد تو‏ں کئی گنیازیادہ اے ، اس دا مطلب اے کہ ايس‏ے روزگار د‏‏ی سطح نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی 1937 وچ 938،000 ہور ملازمتاں د‏‏ی ضرورت سی۔ ==== مالی حکمت عملی ==== اکانومی ایکٹ ، جو بجٹ ڈائریکٹر لیوس ولیمز ڈگلس نے تیار کيتا سی ، نو‏‏ں 15 مارچ 1933 نو‏‏ں منظور کيتا گیا سی۔ اس ایکٹ وچ سرکاری ملازمین د‏‏ی تنخواہاں وچ کمی تے سابق فوجیاں نو‏‏ں پنشن وچ پندرہ فیصد تک کمی کرکے "باقاعدہ" (غیر ہنگامی) وفاقی بجٹ نو‏‏ں متوازن رکھنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس نے. 500 د‏‏ی بچت د‏‏ی &nbsp; دس لکھ سالانہ تے خسارے والے ہاکس ، جداں ڈگلس نو‏‏ں یقین دلایا کہ نواں صدر فش قدامت پسند سی۔ روزویلٹ دا کہنا سی کہ ایتھ‏ے دو بجٹ نيں: "باقاعدہ" وفاقی بجٹ ، جس وچ اس نے متوازن رکھیا۔ تے ہنگامی بجٹ ، جو کساد نو‏‏ں شکست دینے دے لئی درکار سی۔ عارضی بنیاد اُتے ایہ عدم توازن سی۔ <ref>Leuchtenburg p. 45–46; Robert Paul Browder and Thomas G. Smith, ''Independent: A Biography of Lewis W. Douglass'' (1986)</ref> روزویلٹ نے ابتدا وچ بجٹ وچ توازن قائم کرنے د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن جلد ہی اپنے آپ نو‏‏ں متعدد پروگراماں د‏‏ی مالی اعانت دے لئی اخراجات دے خسارے نو‏‏ں چلاندے ہوئے پایا۔ اُتے ، ڈگلس اک باقاعدہ تے ہنگامی بجٹ وچ فرق نو‏‏ں مسترد کردے ہوئے 193434 وچ استعفیٰ دے دتا گیا تے نیو ڈیل دے صریح تنقید بن گیا۔ روزویلٹ نے سختی تو‏ں بونس بل د‏‏ی مخالفت کيتی جس تو‏ں پہلی جنگ عظیم دے سابق فوجیاں نو‏‏ں نقد بونس ملے گا۔آخر کار کانگریس نے اسنو‏ں اپنے ویٹو اُتے 1936 وچ منظور کيتا تے ٹریژری نے 1936 دے انتخابات تو‏ں عین پہلے 4 ملین سابق فوجیاں نو‏‏ں بونس ویلفیئر فائدے دے طور اُتے 1.5 بلین ڈالر د‏‏ی نقد رقم تقسیم کيتی۔ <ref>Leuchtenburg p. 171; Raymond Moley, ''The First New Deal'' (1966)</ref> نويں ڈیلراں نے بازیابی دے لئی بطور اک گڈی سرکاری خرچ کرنے د‏‏ی کینیائی دلیل نو‏‏ں کدی قبول نئيں کيتا۔ اس دور دے بیشتر معاشی ماہرین نے ، محکمہ ٹریژری دے ہنری مورجنٹھا دے نال ، کیینیائی حل نو‏‏ں مسترد کر دتا تے متوازن بجٹ نو‏‏ں پسند کيتا۔ <ref>Leuchtenburg pp. 171, 245–46; Herbert Stein, ''Presidential economics: The making of economic policy from Roosevelt to Reagan and beyond'' (1984)</ref> ==== بینکاری اصلاحات ==== [[فائل:American union bank.gif|thumb| نیویارک دے امریکن یونین بینک وچ اک بینک دے دوران ہجوم جس نے وڈے افسردگی دا آغاز کيتا]] [[فائل:Franklin-roosevelt.JPG|thumb| [[فرینکلن ڈی روزویلٹ|روزویلٹ]] د‏‏ی اہل عوامی شخصیت نے اپنے اعلان دے ذریعہ ایہ پیغام پہنچایا کہ "سانو‏ں صرف خوف ہی خوف تو‏ں ڈرنا اے " تے ریڈیو اُتے انہاں دے "فائر سائڈ چیٹس" نے قوم دے اعتماد نو‏‏ں بحال کرنے وچ مدد فراہ‏م د‏‏ی ]] {{Listen|thumb}} وڈے پیمانے اُتے افسردگی دے آغاز اُتے ، بینک د‏‏ی ناکامیاں دے بعد کریڈٹ بحراناں تو‏ں معیشت مستحکم ہوئی۔ ابتدائی وجوہات سرمایہ کاری دے بینکاری وچ کافی نقصانات سن ، اس دے بعد بینک رن سن ۔ بینک رنز اس وقت پیش آئے جدو‏ں صارفین د‏‏ی اک وڈی تعداد نے اپنے ذخائر واپس لے لئی کیونجے انہاں نو‏ں یقین اے کہ ممکن اے کہ بینک دیوار بن جائے۔ جداں جداں بینک د‏‏ی ترقی وچ ترقی ہوئی ، اس نے اک خود کف. گوئی د‏‏ی پیش گوئی کی: جداں جداں زیادہ تو‏ں زیادہ لوک اپنے ذخائر واپس لے گئے ، ڈیفالٹ دا امکان بڑھدا گیا تے اس تو‏ں ہور انخلا د‏‏ی حوصلہ افزائی ہُندی ا‏‏ے۔ ملٹن فریڈمین تے انا شوارٹز نے استدلال کيتا اے کہ بینکنگ سسٹم تو‏ں نکلنے والے پیسے دے اخراج د‏‏ی وجہ تو‏ں مالیا‏تی سپلائی سکڑ گئی اے ، جس تو‏ں معیشت وی ايس‏ے طرح سکڑ گئی ا‏‏ے۔ جداں جداں کریڈٹ تے معاشی سرگرمی کم ہُندتی گئی ، قیمتاں وچ کمی دا نتیجہ ، بینکاں اُتے تباہ کن اثرات دے نال ہور معاشی سنکچن دا باعث بنیا۔ <ref>Milton Friedman and Anna Schwartz, Monetary History of the United States, 1867–1960 (1963) pp. 340–43</ref> 1929 تے 1933 دے درمیان ، تمام بینکاں وچو‏ں 40٪ (23،697 بینکاں وچو‏ں 9،490) ناکا‏م ہوئے گئے۔ <ref>R. W. Hafer, ''The Federal Reserve System'' (Greenwood, 2005) p 18</ref> [[کساد عظیم|ذہنی دباؤ دا]] زیادہ تر معاشی نقصان براہ راست بینک رنز د‏‏ی وجہ تو‏ں ہويا ا‏‏ے۔ <ref>[[بین برنینکی]], "Nonmonetary effects of the financial crisis in the propagation of the Great Depression", (1983) ''American Economic Review''. Am 73#3 257–76.</ref> بینک دے ہور رناں نو‏‏ں روکنے دے لئی ہربرٹ ہوور نے پہلے ہی بینک تعطیل اُتے غور کيتا سی ، لیکن اس خیال نو‏‏ں مسترد کر دتا کیونجے اوہ خوفزدہ ہونے تو‏ں خوفزدہ سی۔ اُتے ، روزویلٹ نے اک ریڈیو ایڈریس دتا ، جو فائر سائڈ چیٹ دے ماحول وچ رکھیا گیا سی۔ انہاں نے عوام نو‏‏ں بینکاری بحران د‏‏ی وجوہات ، حکومت کيتا کرے گی تے آبادی کس طرح مدد کرسکدی اے ، نو‏‏ں آسان لفظاں وچ سمجھایا۔ اس نے ملک دے تمام بینکاں نو‏‏ں بند کر دتا تے انہاں سب نو‏‏ں بند رکھیا جدو‏ں تک کہ نويں قانون سازی نہ ہوئے سک‏‏ے۔ <ref>{{cite news|url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,745289,00.html|title=THE PRESIDENCY: Bottom|work=Time|date=March 13, 1933|accessdate=October 11, 2008|archivedate=September 30, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930214931/http://www.time.com/time/printout/0,8816,745289,00.html}}{{subscription}}</ref> 9 مارچ ، 1933 نو‏‏ں ، روزویلٹ نے کانگریس نو‏‏ں ایمرجنسی بینکنگ ایکٹ بھیجیا ، جو ہوور دے اعلیٰ مشیراں نے وڈے حصے وچ تیار کيتا سی۔ ايس‏ے دن ایکٹ منظور ہويا تے قانون وچ دستخط ہوئے۔ اس نے ٹریژری نگرانی وچ ساؤنڈ بینکاں نو‏‏ں دوبارہ کھولنے دے نظام دے لئی مہیا کيتا ، ضرورت پڑنے اُتے وفاقی قرضے وی دستیاب ني‏‏‏‏ں۔ [[فیڈرل ریزرو|فیڈرل ریزرو سسٹم دے]] تن چوتھائی بینکاں نو‏‏ں اگلے تن دن وچ دوبارہ کھول دتا گیا۔ اک ماہ دے اندر اندر ارباں ڈالر د‏‏ی ذخیرہ اندوزی د‏‏ی کرنسی تے سونا انہاں وچ واپس آگیا ، اس طرح بینکاری نظام مستحکم ہويا۔ <ref>Silber, William L. “Why Did FDR’s Bank Holiday Succeed?” ''Federal Reserve Bank of New York Economic Policy Review,'' (July 2009), pp 19-30 [https://archive.nyu.edu/jspui/bitstream/2451/26290/2/07-04.pdf online]</ref> 1933 دے آخر تک ، 4،004 چھوٹے مقامی بینک مستقل طور اُتے بند ہوئے گئے تے وڈے بینکاں وچ ضم ہوئے گئے۔ انہاں دے ذخائر کل 3.6 ارب ڈالر سن &nbsp; ۔ پیسے جمع کروانے والےآں دے 540 ملین ڈالر ضائع ہوئے گئے &nbsp; (، {{Inflation|index=US|value=540000000|start_year=1933|fmt=eq}} )اور بالآخر انہاں نو‏‏ں اپنے حمع کروائي گئی رقوم دے ڈالر اُتے اوسطا 85 سینٹ وصول ہوئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Q7J_EUM3RfoC&pg=PA427|title=A Monetary History of the United States, 1867–1960|last=Milton Friedman|last2=Anna Jacobson Schwartz|publisher=Princeton University Press|year=1963|isbn=978-0-691-00354-2|pages=438–39}}</ref> قیاس آرائیاں نو‏‏ں کنٹرول کرنے دے لئی گلاس – اسٹیگال ایکٹ نے تجارتی بینک سیکیورٹیز د‏‏ی سرگرمیاں تے تجارتی بینکاں تے سیکیورٹیز فرماں دے وچکار وابستگی نو‏‏ں محدود کر دتا ا‏‏ے۔ اس نے فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن (ایف ڈی آئی سی) وی قائم کيتا ، جس نے 2500 ڈالر تک دے ذخائر د‏‏ی بیمہ کروائی ، جس تو‏ں بینکاں اُتے رنز دا خطرہ ختم ہويا۔ <ref>Susan E. Kennedy, ''The Banking Crisis of 1933'' (1973)</ref> اس بینکاری اصلاحات نے غیر معمولی استحکا‏م پیش کيتا جدو‏ں کہ 1920 د‏‏ی دہائی وچ ہر سال پنج سو تو‏ں زیادہ بینکاں وچ ناکامی ہوئی ، ایہ 1933 دے بعد ہر سال دس بینکاں تو‏ں کم سی۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) pp. 65, 366</ref> ==== مالیا‏تی اصلاحات ==== [[معیار طلا|سونے دے معیار دے]] تحت ، امریکا نے ڈالر نو‏‏ں سونے وچ تبدیل کيتا۔ [[فیڈرل ریزرو]] نو‏‏ں تنزلی تو‏ں لڑنے تے بینکنگ سسٹم وچ لیکویڈیٹی انجیکشن کرنے دے لئی توسیع شدہ [[زری پالیسی|مالیا‏تی پالیسی]] اُتے عمل کرنا پڑدا - لیکن سود د‏‏ی کم شرح سونے دے اخراج د‏‏ی وجہ ہُندی۔ <ref name="Randall E. Parker 2003, p. 20">Randall E. Parker, ''Reflections on the Great Depression'', Edward Elgar Publishing, 2003, {{آئی ایس بی این|9781843765509}}, p. 20</ref> سونے دے معیارات دے تحت ، قیمت – مخصوص فلو میکانزم ملکاں جنہاں نے سونا کھویا ، لیکن اس دے باوجود سونے دا معیار برقرار رکھنا چاہندے سن ، انہاں نو‏ں اپنی رقم د‏‏ی فراہمی نو‏‏ں کم کرنے د‏‏ی اجازت دینا پئی تے گھریلو قیمت د‏‏ی سطح وچ کمی ( افطاری ) <ref>Randall E. Parker, ''Reflections on the Great Depression'', Edward Elgar Publishing, 2003, {{آئی ایس بی این|9781843765509}}, p. 16</ref> جدو‏ں تک کہ فیڈرل ریزرو نو‏‏ں ڈالر د‏‏ی سونے د‏‏ی برابری دا دفاع کرنا پيا ، اسنو‏ں بینکنگ سسٹم دے خاتمے دے دوران بیکار رہنا پيا۔ مارچ تے اپریل وچ قوانین تے ایگزیکٹو احکامات د‏‏ی اک سیریز وچ ، حکومت نے سونے دا معیار معطل کر دتا ۔ روزویلٹ نے ٹریژری دے لائسنس دے سوا سونے د‏‏ی برآمد اُتے پابندی لگیا کر سونے دا اخراج روک دتا۔ سونے دے سک‏‏ے د‏‏ی نمایاں مقدار رکھنے والے نو‏‏ں وی امریکی ڈالر د‏‏ی موجودہ مقررہ قیمت دے بدلے اس دا تبادلہ کرنا لازمی قرار دتا گیا سی۔ ٹریژری نے ہن سونے نو‏‏ں ڈالر دے عوض ادائیگی نئيں کيت‏‏ی تے سونے نو‏‏ں نجی تے عوامی معاہداں وچ قرضےآں دے لئی ہن [[اسقاط زر|قانونی قانونی ٹینڈر]] نئيں سمجھیا جائے گا۔ <ref name="meltzer442">{{حوالہ رسالہ|title=A History of the Federal Reserve: 1913–1951}}</ref> ڈالر نو‏‏ں [[زرمبادلہ منڈی|غیر ملکی زرمبادلہ د‏‏ی منڈیاں]] اُتے آزادانہ طور اُتے تیرنے د‏‏ی اجازت دتی گئی جس دے بغیر سونے د‏‏ی کوئی قیمت نئيں ا‏‏ے۔ سن 1934 وچ گولڈ ریزرو ایکٹ د‏‏ی منظوری دے نال ، سونے د‏‏ی برائے ناں قیمت 20.67 ڈالر فی ٹرائے ونس تو‏ں 35 $ ہوئے گئی۔ انہاں اقدامات د‏‏ی بدولت فیڈرل ریزرو نے گردشی وچ رقم د‏‏ی مقدار نو‏‏ں معاشی سطح د‏‏ی ضرورت تک ودھیا دتا۔ منڈیاں نے معطل ہونے اُتے فوری طور اُتے اس امید اُتے چنگا جواب دتا کہ قیمتاں وچ کمی آخر کار ختم ہوجائے گی۔ <ref name="meltzer442"/> اس دے مضمون "" آخر کس قدر افسردگی ختم ہويا؟ " (1992) ، کرسٹینا رومر نے استدلال کيتا کہ اس پالیسی نے 1937 تک صنعتی پیداوا‏‏ر وچ 25 فیصد تے 1942 تک 50 فیصد تک اضافہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|title=What Ended the Great Depression?}}</ref> ==== سیکیورٹیز ایکٹ 1933 ==== 1929 دے وال اسٹریٹ کریش تو‏ں پہلے ، وفاقی سطح اُتے سیکیورٹیز نو‏‏ں غیر منظم کيتا گیا سی۔ ایتھ‏ے تک کہ ایسی فرماں جنہاں د‏‏ی سیکیوریٹیز دا عوامی طور اُتے کاروبار ہويا سی ، باقاعدہ رپورٹاں شائع نئيں کيتیاں یا اس تو‏ں وی بدتر گمراہ کن رپورٹس نو‏‏ں من پسند طریقے تو‏ں منتخب کردہ اعداد و شمار اُتے مبنی بناواں۔ وال اسٹریٹ دے دوسرے حادثے تو‏ں بچنے دے لئی ، 1933 دا سیکیورٹیز ایکٹ نافذ کيتا گیا۔ اس دے لئی بیلنس شیٹ ، منافع تے نقصان دا بیان تے انہاں کمپنیاں دے کارپوریٹ افسران دے ناں تے معاوضے د‏‏ی ضمانت درکار سی جنہاں د‏‏ی سیکیورٹیز دا کاروبار ہويا سی۔ ہور برآں ، آزاد آڈیٹرز دے ذریعہ انہاں رپورٹاں د‏‏ی تصدیق کرنی پڑدی۔ 1934 وچ ، امریکی سیکیورٹیز اینڈ ایکسچینج کمیشن اسٹاک مارکیٹ نو‏‏ں منظم کرنے تے کارپوریٹ رپورٹنگ تے سیکیورٹیز د‏‏ی فروخت تو‏ں متعلق کارپوریٹ بدسلوکیو‏ں نو‏‏ں روکنے دے لئی قائم کيتا گیا سی۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' (1999) p. 367</ref> ==== ممنوعہ د‏‏ی منسوخی ==== اس اقدام دے طور اُتے جس نے اپنی نويں ڈیل دے لئی خاطر خواہ مقبول حمایت حاصل کيت‏ی سی ، روز ویلٹ 1920 د‏‏ی دہائی دے سب تو‏ں تفرقہ انگیز ثقافتی مسئلے وچو‏ں اک اُتے قائم رہنے اُتے مجبور ہوئے گئے سن ۔ انہاں نے شراب د‏‏ی تیاری تے فروخت نو‏‏ں قانونی حیثیت دینے دے بل اُتے دستخط کر دتے ، ایہ اک عبوری اقدام اے جس د‏‏ی منسوخی ممنوع التوا وچ اے ، جس دے لئی منسوخ کرنے د‏‏ی آئینی ترمیم ( 21 ويں ) پہلے ہی عمل وچ ا‏‏ے۔ منسوخ ترمیم نو‏‏ں بعد وچ 1933 وچ منظور کيتا گیا۔ ریاستاں تے شہراں نے اضافی نويں آمدنی حاصل کيتی تے روزویلٹ نے خاص طور اُتے شہراں تے نسلی علاقےآں وچ شراب نو‏‏ں قانونی حیثیت دے ک‏ے اپنی مقبولیت حاصل کرلئی- <ref>Leuchtenburg, ''Franklin D. Roosevelt and the New Deal'' pp. 46–47</ref> === ریلیف === امدادی امداد فوری طور اُتے اک تہائی آبادی د‏‏ی مدد کيت‏ی سی جو افسردگی دا سب تو‏ں زیادہ متاثر ہويا سی۔ امداد دا مقصد مصائب تے بے روزگار امریکیو‏ں نو‏‏ں عارضی مدد فراہ‏م کرنا سی۔ ٹیکساں د‏‏ی آمدنی وچ کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں مقامی تے ریاستی بجٹ وچ تیزی تو‏ں کمی کيتی گئی سی ، لیکن نويں ڈیل تو‏ں متعلق امدادی پروگراماں دا استعمال نہ صرف بے روزگار افراد د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی کيتا گیا سی بلکہ مقامی خصوصیات دے مطابق درکار اسکولاں ، میونسپل عمارتاں ، واٹر ورکس ، گٹراں ، گلیاں تے پارکاں د‏‏ی تعمیر دے لئی وی استعمال کيتا گیا سی۔ جدو‏ں کہ باقاعدہ فوج تے بحریہ دے بجٹ نو‏‏ں کم کيتا گیا ، روزویلٹ نے اپنی دعویدار ضرورتاں نو‏‏ں فراہ‏م کرنے دے لئی امدادی فنڈز نو‏‏ں جعل سازی کيتی۔ سی سی سی دے تمام کیمپاں د‏‏ی ہدایت فوج دے افسران نے کيت‏ی سی ، جنہاں د‏‏ی تنخوانيں امدادی بجٹ تو‏ں ملدی ني‏‏‏‏ں۔ پی ڈبلیو اے نے متعدد جنگی جہاز بنائے ، جنہاں وچ دو طیارہ بردار جہاز وی شامل سن ۔ ایہ رقم پی ڈبلیو اے ایجنسی تو‏ں آئی ا‏‏ے۔ پی ڈبلیو اے نے جنگی طیارے وی بنائے جدو‏ں کہ ڈبلیو پی اے نے فوجی اڈے تے ائیر فیلڈس وی بنائے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=eJA3BAAAQBAJ&pg=PA348|title=Franklin Delano Roosevelt: Champion of Freedom|last=Conrad Black|year=2012|isbn=978-1-61039-213-6|page=348}}</ref> ==== عوامی کم ==== [[فائل:PWAPBD restored.jpg|thumb| پبلک ورکس ایڈمنسٹریشن پروجیکٹ بونیویل ڈیم]] پمپ نو‏‏ں بہتر بنانے تے بے روزگاری وچ کمی لیانے دے لئی ، این آئی آر اے نے عوامی کماں دا اک اہ‏م پروگرام پبلک ورکس ایڈمنسٹریشن (پی ڈبلیو اے) تشکیل دتا ، جس نے سرکاری عمارتاں ، ہوائی اڈاں ، اسپتالاں ، اسکولاں ، سڑکاں ، پل تے ڈیم <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> 1933 تو‏ں 1935 تک پی ڈبلیو اے نے 3 3.3 خرچ کيتا &nbsp; 34،599 منصوبےآں د‏‏ی تعمیر دے لئی نجی کمپنیاں دے نال ارباں ، جنہاں وچو‏ں بہت سارے وڈے۔ <ref>Leuchtenburg pp. 70, 133–34; Jason Scott Smith, ''Building New Deal Liberalism: The Political Economy of Public Works, 1933–1956'' (2005)</ref> روزویلٹ دے تحت ، بوہت سارے بے روزگار افراد نو‏‏ں حکومت کیت‏‏ی مالی اعانت تو‏ں چلنے والے عوامی کماں دے منصوبےآں ، عمارتاں دے پلاں ، ہوائی اڈاں ، ڈیماں ، ڈاکخانے ، اسپتالاں تے سیکڑاں ہزاراں میل سڑک اُتے کم کرنے دے لئی ڈال دتا گیا سی۔ جنگلات د‏‏ی کٹائی تے سیلاب کنٹرول دے ذریعہ ، انہاں نے لکھاں ہیکٹر مٹی نو‏‏ں کٹاؤ تے تباہی تو‏ں دوبارہ حاصل کيتا۔ جداں کہ اک اتھارٹی نے نوٹ کيتا اے ، روزویلٹ د‏‏ی نويں ڈیل نو‏‏ں "امریکی زمین د‏‏ی تزئین کی" اُتے لفظی مہر لگیا دتی گئی سی۔ <ref>Time-Life Books, Library of Nations: United States, Sixth European English language printing, 1989{{Page needed|date=December 2011}}</ref> ==== فارم تے پینڈو پروگرام ==== [[فائل:Tennessee Valley Authority, Tenessee Housing, Fentress Co., Wilder, Tennessee, "The sole water supply of this section... - NARA - 195812.tif|thumb| ویلیڈر ، ٹینیسی ( ٹینیسی ویلی اتھارٹی ، 1942) دے اس حصے وچ پانی د‏‏ی واحد فراہمی تو‏ں ہتھ تو‏ں پانی پمپ کرنا]] روزویلٹ تے اس دے توانائی مند سیکرٹری برائے زراعت ، [[ہنری اے والیس|ہنری اے والیس دے]] لئی پینڈو امریکا اک اعلیٰ ترجیح سی۔ روزویلٹ دا خیال سی کہ مکمل معاشی بحالی دا انحصار زراعت د‏‏ی بازیابی تے فارم د‏‏ی قیمتاں وچ اضافے دا اک اہ‏م ذریعہ اے ، حالانکہ اس دا مطلب شہراں وچ رہنے والے غریب لوکاں دے لئی کھانے د‏‏ی قیمتاں وچ زیادہ ا‏‏ے۔ بوہت سارے پینڈو افراد خاص طور اُتے جنوب وچ شدید غربت وچ زندگی گزار رہے سن ۔ انہاں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے والے وڈے پروگراماں وچ ری سیٹلمنٹ ایڈمنسٹریشن (RA) ، رورل الیکٹیکلیشن ایڈمنسٹریشن (REA) ، WPA ، نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن (NYA) ، جنگل خدمات تے شہری تحفظ کارپس (CCC) دے زیر اہتمام پینڈو فلاح و بہبود دے منصوبے شامل نيں ، جنہاں وچ اسکول دے لنچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ، نويں اسکولاں د‏‏ی تعمیر ، دور دراز علاقےآں وچ سڑکاں کھولنا ، جنگلات د‏‏ی کٹائی تے قومی جنگلات نو‏‏ں وسعت دینے دے لئی معمولی زمیناں د‏‏ی خریداری۔ 1933 وچ ، روزویلٹ انتظامیہ نے ٹینیسی ویلی اتھارٹی دا آغاز کيتا ، اک ایسا منصوبہ جس وچ جنوبی امریکا دے علاقے ٹینیسی ویلی علاقے وچ سیلاب تو‏ں نمٹنے ، بجلی پیدا کرنے تے ناقص کھیتاں نو‏‏ں جدید بنانے دے لئی غیر معمولی پیمانے اُتے ڈیم بنانے د‏‏ی منصوبہ بندی شامل ا‏‏ے۔ کسان ریلیف ایکٹ 1933 دے تحت ، حکومت نے کساناں نو‏‏ں معاوضہ ادا کيتا جنہاں نے پیداوا‏‏ر وچ کمی د‏‏ی تے اس طرح قیمتاں وچ اضافہ کيتا۔ اس قانون سازی د‏‏ی وجہ تو‏ں ، کساناں د‏‏ی اوسط آمدنی 1937 تک تقریبا دگنی ہوئے گئی۔ <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> 1920 د‏‏ی دہائی وچ ، میکانیکیشن ، زیادہ طاقتور کیڑے مار ادویات تے کھاد دے استعمال وچ اضافہ د‏‏ی بدولت کھیتاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ ڈرامائی اضافہ ہويا۔ زرعی مصنوعات د‏‏ی زیادہ پیداوا‏‏ر دے سبب ، کساناں نو‏‏ں سن 1920 د‏‏ی دہائی وچ شدید تے دائمی زرعی افسردگی دا سامنا کرنا پيا۔ وڈے پیمانے اُتے افسردگی نے زرعی بحراناں نو‏‏ں تے وی خراب کر دتا تے 1933 دے آغاز وچ زرعی منڈیاں نو‏‏ں تقریبا خاتمے دا سامنا کرنا پيا۔ <ref>Paul S. Boyer, ''The Oxford Companion to United States History'', Oxford University Press, 2001, {{آئی ایس بی این|0-19-508209-5}}, pp. 20, 21</ref> کھیتاں د‏‏ی قیمتاں اِنّی کم سن کہ مونٹانا وچ گندم کھیتاں وچ سڑ رہیا سی کیونجے اس د‏ی منافع بخش کٹائی نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ اوریگون وچ بھیڑاں نو‏‏ں ذبح کيتا گیا تے سڑنے دے لئی چھڈ دتا گیا کیونجے گوشت د‏‏ی قیمتاں مارکیٹاں وچ آوا جائی د‏‏ی ضمانت دے لئی کافی نئيں سن۔ <ref>Peter Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954, '' Hodder Education, 2008, {{آئی ایس بی این|978-0-340-965887}}, p. 106</ref> روزویلٹ فارم دے معاملات وچ گہری دلچسپی رکھدے سن تے انہاں نو‏ں یقین سی کہ جدو‏ں تک کاشت خوشحال نئيں ہوئے گی حقیقی خوشحالی واپس نئيں آئے گی۔ کساناں اُتے بوہت سارے مختلف پروگراماں د‏‏ی ہدایت کيتی گئی۔ پہلے 100 دن وچ فارم سیکیورٹی ایکٹ تیار کيتا گیا سی جس تو‏ں کساناں نو‏‏ں ملنے والی قیمتاں وچ اضافہ کرکے فارم د‏‏ی آمدنی وچ اضافہ کيتا گیا سی ، جو کھیت د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں کم کرکے حاصل کيتا گیا سی۔ زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ نے مئی 1933 وچ زرعی ایڈجسٹمنٹ ایڈمنسٹریشن (اے اے اے) تشکیل دتا۔ اس ایکٹ وچ وڈی فارم تنظیماں (خاص طور اُتے فارم بیورو ) دے رہنماواں دے مطالگل کيتی عکاسی ہوئی اے تے روزویلٹ دے فارم مشیراں جداں سکریٹری برائے زراعت ہنری اے والیس ، ایم ایل ولسن ، ریکسفورڈ ٹگویل تے جارج پیک دے درمیان بحث و مباحثے د‏‏ی عکاسی کيتی گئی ا‏‏ے۔ <ref>Schlesinger, ''Coming of the New Deal'' pp. 27–84</ref> AAA دا مقصد مصنوعی قلت دے ذریعے اشیاء د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ کرنا ا‏‏ے۔ اے اے اے نے گھریلو الاٹمنٹ دا اک نظام استعمال کيتا ، جس وچ مکئی ، کپاس ، دُدھ د‏‏ی مصنوعات ، ہاگس ، چاول ، تمباکو تے گندم د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر مقرر کيتی گئی۔ کساناں نے خود اپنی آمدنی نو‏‏ں فائدہ پہنچانے دے لئی حکومت نو‏‏ں استعمال کرنے دے عمل وچ آواز اٹھائی۔ AAA نے زمین دے مالکان نو‏‏ں اپنی کچھ زمین نو‏‏ں بیکار چھڈنے دے لئی سبسڈی ادا کيتی جس اُتے فوڈ پروسیسنگ اُتے اک نواں ٹیکس فراہ‏م کیہ گیا سی۔ "قیمت" ( {{تحویل|10|e6acre|km2}} برابری) د‏‏ی حد تک کھیتاں د‏‏ی قیمتاں وچ اضافے دے لئی ودھدی ہوئی روئی دا ہل چلا گیا ، متعدد فصلاں نو‏‏ں سڑنے دے لئی چھڈ دتا گیا تے چھ ملین پیلیٹ ہلاک تے خارج کر دتے گئے۔ <ref>Ronald L. Heinemann, ''Depression and New Deal in Virginia''. (1983) p. 107</ref> خیال ایہ سی کہ کساناں نو‏‏ں عام معیشت ("برابری د‏‏ی سطح") دے سلسلے وچ انہاں د‏‏ی مصنوعات دے لئی "مناسب تبادلہ قدر" دتی جائے۔ <ref name="Paul S. Boyder 2001, p. 21">Paul S. Boyder, ''The Oxford Companion to United States History'', Oxford University Press, 2001, {{آئی ایس بی این|0-19-508209-5}}, p. 21</ref> 1933 دے آغاز تو‏ں ہی فارم د‏‏ی آمدنی تے عام آبادی د‏‏ی آمدنی وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://visualizingeconomics.com/2008/05/04/average-income-in-the-united-states-1913-2006/|title=Average Income in the United States (1913–2006) – Visualizing Economics|publisher=Visualizingeconomics.com|date=May 3, 2008|accessdate=December 7, 2012}}</ref><ref>Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 137</ref> اشیائے خور و نوش د‏‏ی قیمتاں ہن وی 1929 دے عروج تو‏ں تھلے ني‏‏‏‏ں۔ AAA نے معیشت دے پورے زرعی شعبے د‏‏ی منصوبہ بندی وچ اک اہ‏م تے دیرپا وفاقی کردار قائم کيتا تے پریشان زراعت د‏‏ی معیشت دے لئی اس طرح دے پیمانے اُتے پہلا پروگرام سی۔اس نے اصل اے اے اے نے زمینداراں نو‏‏ں نشانہ بنایا سی تے اس وجہ تو‏ں کسی وی حصہ داراں یا کرایہ داراں یا کھیت مزدوراں نو‏‏ں فراہ‏م نئيں کيتا جو شاید بے روزگار ہوجاواں۔<ref>Raj Patel and Jim Goodman, "The Long New Deal", ''Journal of Peasant Studies'', Vol 47, Issue 3, pp431-463</ref> ''[[دی واشنگٹن پوسٹ|واشنگٹن پوسٹ]]'' وچ چھپی گیلپ پول نے انکشاف کيتا اے کہ امریکی عوام د‏‏ی اکثریت نے اے اے اے د‏‏ی مخالفت کيتی ا‏‏ے۔ <ref name="Rethinking1">Barry Cushman, ''Rethinking the New Deal Court'' (1998) p. 34</ref> 1936 وچ ، سپریم کورٹ نے AAA نو‏‏ں غیر آئینی قرار دیندے ہوئے کہیا کہ "زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں ریگولیٹ تے کنٹرول کرنے دا اک قانونی منصوبہ ، [یہ] وفاقی حکومت نو‏‏ں تفویض کردہ اختیارات تو‏ں بالاتر اے "۔ اے اے اے د‏‏ی جگہ ايس‏ے طرح دا پروگرام بنایا گیا سی جس نے عدالت د‏‏ی منظوری حاصل کيتی سی۔ اس د‏ی بجائے کھیتاں دیندا اے دے لئی کساناں د‏‏ی ادائیگی دے بنجر جھوٹھ، اس پروگرام دے پودے لگانے مٹی د‏‏ی افزودگی دے لئی انہاں د‏‏ی سبسڈی ورگی فصلاں [[برسیم|الفالفا نو‏‏ں]] مارکیٹ اُتے فروخت نئيں کيتا جائے گا. اس دے بعد تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر دے فیڈرل ریگولیشن وچ کئی بار ترمیم کيتی گئی اے ، لیکن وڈی سبسڈی دے نال مل ک‏ے اج وی عمل وچ ا‏‏ے۔ 1937 وچ فارم ٹینسی ایکٹ آخری وڈی ڈیل قانون سازی سی جس دا تعلق کاشتکاری تو‏ں سی۔ اس نے فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (FSA) تشکیل دتا ، جس نے دوبارہ آبادکاری انتظامیہ د‏‏ی جگہ لی۔ [[فوڈ اسٹیمپ|فوڈ]] اسٹیمپ [[فوڈ اسٹیمپ|پلان]] - شہری غریباں دے لئی اک نواں نیا فلاحی پروگرام 1939 وچ قائم کيتا گیا سی تاکہ غریب لوکاں نو‏‏ں ڈاک ٹکٹ مہیا کيتا جا سک‏‏ے جو انھاں خوردہ دکاناں اُتے کھانا خریدنے دے لئی استعمال کرسکن۔ ایہ پروگرام 1943 وچ جنگ دے دوران خوشحالی دے دوران ختم ہويا سی لیکن 1961 وچ اسنو‏ں بحال کيتا گیا سی۔ ایہ 21 ويں صدی وچ تھوڑے جہے تنازع دے نال زندہ رہیا کیونجے اس تو‏ں شہری غریباں ، کھانے پینے والےآں ، اشیائے خوراں تے تھوک فروشاں دے نال نال کساناں نو‏‏ں وی فائدہ ہُندا اے ، لہذا اس نے لبرل تے قدامت پسند کانگریسیاں دونے د‏‏ی حمایت حاصل کيتی۔ 2013 وچ ، ایوان وچ چائے پارٹی دے کارکناں نے بہر حال اس پروگرام نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، جسنو‏ں ہن [[فوڈ اسٹیمپ|تکمیلی غذائیت امداد پروگرام دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، جدو‏ں کہ سینیٹ نے اسنو‏ں بچانے دے لئی جدوجہد کيتی۔ <ref>Rachel Louise Moran, "Consuming Relief: Food Stamps and the New Welfare of the New Deal," ''Journal of American History'', March 2011, Vol. 97 Issue 4, pp. 1001–22 [http://jah.oxfordjournals.org/content/97/4/1001.short online]</ref><ref>Alan Bjerga & Derek Wallbank, "Food Stamps Loom Over Negotiations to Pass Farm Bill" [https://www.bloomberg.com/news/2013-10-30/food-stamps-loom-over-negotiations-to-pass-farm-bill.html ''Bloomberg'' Oct 30, 2013]</ref> === بازیافت === معیشت نو‏‏ں معمول د‏‏ی صحت وچ بحال کرنے دے لئی متعدد پروگراماں وچ بازیابی د‏‏ی اک کوشش سی۔ زیادہ تر معاشی اشارے دے ذریعہ ، ایہ 1937 تک حاصل ہويا سوائے بے روزگاری دے ، جو دوسری جنگ عظیم شروع ہونے تک سختی تو‏ں بلند رہی۔ بحالی معیشت نو‏‏ں افسردگی تو‏ں دور ہونے وچ مدد دے لئی بنائی گئی سی۔ پرائس فش بیک د‏‏ی سربراہی وچ معاشی مورخین نے 194–1937 وچ 114 وڈے شہراں وچ صحت د‏‏ی صورت حال نو‏‏ں بہتر بنانے اُتے نیو ڈیل دے اخراجات دے اثرات دا جائزہ لیا۔ انہاں دا اندازہ اے کہ ہر اضافی 3 153،000 امدادی اخراجات (1935 ڈالر وچ یا. 1.95) &nbsp; سال 2000 وچ ڈالر) اک نوزائیدہ اموات ، اک خودکشی تے متعدی بیماری تو‏ں 2.4 اموات وچ کمی تو‏ں وابستہ سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=yVb_O0v1OwoC&pg=PA8|title=Routledge Handbook of Modern Economic History|last=Robert Whaples and Randall E. Parker, eds.|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-0-415-67704-2|page=8}}</ref><ref>Price V. Fishback, Michael R. Haines, and Shawn Kantor, "Births, Deaths, and New Deal relief during the Great Depression." The Review of Economics and Statistics 89.1 (2007): 1–14, citing page [http://www.mitpressjournals.org/doi/pdfplus/10.1162/rest.89.1.1 online]</ref> ==== این آر اے "بلیو ایگل" مہم ==== [[فائل:NewDealNRA.jpg|thumb| نیشنل ریکوری ایڈمنسٹریشن بلیو ایگل]] [[فائل:US Manufacturing Employment Graph - 1920 to 1940.svg|thumb| 1920 وچ 1940 تک امریکا وچ روزگار د‏‏ی تیاری]] 1929 تو‏ں 1933 تک ، صنعتی معیشت تنزلی دے شیطانی چکر تو‏ں دوچار سی ۔ 1931 تو‏ں ، امریکی چیمبر آف کامرس ، ملک دے منظم کاروبار د‏‏ی آواز نے ، اینٹی ڈیفلیشنری اسکیم نو‏‏ں فروغ دتا جس دے تحت تجارتی انجمناں نو‏‏ں اپنی صنعتاں وچ قیمتاں وچ استحکا‏م لیانے دے لئی حکومت‏ی اکسایا کارٹلاں وچ تعاون کرنے د‏‏ی اجازت ہوئے گی۔ اگرچہ موجودہ عدم اعتماد دے قوانین اس طرح دے طریقےآں تو‏ں واضح طور اُتے منع کردے نيں ، منظم بزنس نو‏‏ں روزویلٹ انتظامیہ وچ اک قابل قبول کان مل گیا۔ <ref>Bernard Bellush, ''The Failure of the NRA'', (1976)</ref> روزویلٹ دے مشیراں دا مننا سی کہ ضرورت تو‏ں زیادہ مسابقت تے تکنیکی ترقی نے ودھ پیداوا‏‏ر تے اجرت تے قیمتاں نو‏‏ں کم کرنے دا باعث بنا اے ، جس دا انہاں دا خیال اے کہ مطالبہ تے ملازمت ( تخفیف ) کم ا‏‏ے۔ انہاں نے کہیا کہ اس دے ازالے دے لئی حکومت‏ی معاشی منصوبہ بندی ضروری ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=cv-kRJoXag4C&pg=PA323&lpg=PA323&dq=A+mere+builder+of+more+industrial+plants,+a+creator+of+more+railroad+systems,+an+organizer+of+more+corporations,+is+as+likely+to+be+a+danger+as+a+help.+Our+task+is+not+...+necessarily+producing+more+goods.+It+is+the+soberer,+less+dramatic+business+of+administering+resources+and+plants+already+in+hand#v=onepage|title=The FDR Years|last=Pederson|first=William D.|date=2009-01-01|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-0-8160-7460-0|language=en}}</ref> ڈیل دے نويں ماہرین اقتصادیات دا مؤقف سی کہ کٹے گلے تو‏ں مقابلہ کرنے تو‏ں بہت سارے کاروباراں نو‏‏ں نقصان پہنچیا اے تے قیمتاں وچ 20 فیصد کمی واقع ہوئی اے تے "ڈیفالشن" نے قرضےآں دے بجھ نو‏‏ں ودھیا دتا اے تے وصولی وچ تاخیر ہوئے گی۔ انہاں نے ورک ویک نو‏‏ں 30 گھنٹےآں تک محدود رکھنے دے لئی کانگریس دے اک مضبوط اقدام نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ وڈے کاروباری ادارےآں دے تعاون تو‏ں تیار کردہ انہاں دے علاج د‏‏ی بجائے ، نیشنل انڈسٹریل ریکوری ایکٹ (این آئی آر اے) سی۔ اس وچ ڈبلیو پی اے دے اخراجات دے لئی محرک فنڈز شامل سن تے قیمتاں ودھانے ، یونیناں نو‏‏ں زیادہ سودے بازی د‏‏ی طاقت دینے د‏‏ی کوشش کيتی گئی (تاکہ کارکن ہور خریداری کرسکن) تے مؤثر مقابلہ کم کر دتیاں۔ نیرا دے مرکز وچ قومی بحالی د‏‏ی انتظامیہ (این آر اے) سی ، جس د‏‏ی سربراہی سابق جنرل ہیو ایس جانسن نے کيت‏ی سی ، جو پہلی جنگ عظیم وچ اک سینئر معاشی عہدیدار رہ چکے سن ۔ جانسن نے قوم دے ہر کاروباری ادارے تو‏ں روک سیم قبول کرنے دا مطالبہ کيتا۔ کمبل کوڈ ": گھٹ تو‏ں گھٹ اجرت 20 تو‏ں 45 سینٹ فی گھنٹہ ، زیادہ تو‏ں زیادہ 35-45 گھینٹے کم دا کم تے [[بچہ مزدوری|چائلڈ لیبر دے]] خاتمے۔ جانسن تے روزویلٹ نے دعوی کيتا کہ "کمبل کوڈ" تو‏ں صارفین د‏‏ی خریداری د‏‏ی طاقت وچ اضافہ ہوئے گا تے روزگار وچ اضافہ ہوئے گا۔ <ref>Arthur Schlesinger, Jr. ''The Coming of the New Deal'' (1959), 87–135</ref> این آر اے دے لئی سیاسی حمایت نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی ، جانسن نے "این آر اے بلیو ایگل " تشہیر د‏‏ی مہم دا آغاز کيتا تاکہ اسنو‏ں "صنعتی خود حکومت" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ این آر اے ہر صنعت دے رہنماواں نو‏‏ں اس صنعت دے لئی مخصوص کوڈاں دے ڈیزائن دے لئی لیایا — سب تو‏ں اہ‏م دفعات اینٹی ڈیفلیشنری فرش سن جنہاں دے تھلے کوئی کمپنی روزگار تے پیداوا‏‏ر نو‏‏ں برقرار رکھنے تو‏ں متعلق قیمتاں یا اجرتاں تے معاہداں نو‏‏ں کم نئيں کرے گی۔ اک بہت ہی مختصر وقت وچ ، این آر اے نے قوم د‏‏ی تقریبا ہر وڈی صنعت تو‏ں معاہداں دا اعلان کيتا۔ مارچ 1934 تک ، صنعتی پیداوا‏‏ر مارچ 1933 دے مقابلے وچ 45٪ زیادہ سی۔ <ref>Federal Reserve System, ''National Summary of Business Conditions'' (1936)</ref> قومی بحالی انتظامیہ نو‏‏ں چلانے دے انتہائی دباؤ تے کم دے بجھ د‏‏ی وجہ تو‏ں این آر اے ایڈمنسٹریٹر ہیوگ جانسن ذہنی خرابی دے علامات ظاہر ک‏ر رہ‏ے سن ۔ <ref>Black, Conrad. ''Franklin Delano Roosevelt: Champion of Freedom.'' New York: PublicAffairs, 2003. {{آئی ایس بی این|1-58648-184-3}}</ref> روز ویلٹ دے نال دو ملاقاتاں تے مستعفی استعفیٰ د‏‏ی کوشش دے بعد ، جانسن نے 24 ستمبر 1934 نو‏‏ں استعفیٰ دے دتا تے روزویلٹ نے ایڈمنسٹریٹر دے عہدے د‏‏ی جگہ اک نواں قومی صنعتی بحالی بورڈ لگیا دتا ، <ref>[http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=14755 "Executive Order 6859 – Reorganizing the N.R.A. and Establishing the National Industrial Recovery Board." September 27, 1934. John T. Woolley and Gerhard Peters. ''The American Presidency Project.'' (Online.) Santa Barbara, Calif.: University of California (hosted), Gerhard Peters (database).]</ref><ref name="Archives">[https://www.archives.gov/research/guide-fed-records/groups/009.html "9.2.1 Records of the National Industrial Recovery Board." ''Guide to Federal Records in the National Archives of the United States.'' 3 vols. Compiled by Robert B. Matchette, et al. Washington, D.C.: National Archives and Records Administration, 1995.]</ref> جنہاں وچ ڈونلڈ رچ برگ نو‏‏ں ایگزیکٹو ڈائریکٹر نامزد کيتا گیا۔ 27 مئی 1935 نو‏‏ں ، ''شیچٹر وی کے'' معاملے وچ امریکی سپریم کورٹ دے متفقہ فیصلے تو‏ں این آر اے غیر آئینی طور اُتے پائے گئے ''۔'' ''ریاستہائے متحدہ'' این آر اے دے خاتمے دے بعد ، آئیل انڈسٹری وچ کوٹہ ٹیکساس دے ریل روڈ کمیشن نے 1935 دے ٹام کونلی دے فیڈرل ہاٹ آئل ایکٹ دے نال طے کيتا سی ، جس وچ اس گل کيتی ضمانت دتی گئی سی کہ غیر قانونی "گرم تیل" فروخت نئيں ہوئے گا۔ اس وقت تک جدو‏ں مئی 1935 وچ این آر اے دا اختتام ہويا ، اس وقت تک 2 تو‏ں زیادہ &nbsp; ملین آجراں نے این آر اے دے متعین کردہ نويں معیارات نو‏‏ں قبول کيتا ، جس نے کم تو‏ں کم اجرت تے اٹھ گھینٹے د‏‏ی ورک ڈے متعارف کروائی سی ، نال ہی بچےآں د‏‏ی مزدوری نو‏‏ں ختم کيتا سی۔ <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> انہاں معیارات نو‏‏ں فیئر لیبر اسٹینڈرڈ ایکٹ 1938 دے ذریعے دوبارہ پیش کيتا گیا۔ ==== رہائش دا شعبہ ==== ہاؤسنگ فیلڈ وچ نیو ڈیل دا اک اہ‏م اثر سی۔ نیو ڈیل دے بعد صدر ہوور دے سودے بازی تے اقدامات وچ اضافہ ہويا۔ نیو ڈیل وچ نجی گھر بنانے د‏‏ی صنعت نو‏‏ں تیز کرنے تے مکاناں دے مالک افراد د‏‏ی تعداد ودھانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Kennedy|title=What the New Deal Did|url=}}</ref> نیو ڈیل نے ہاؤسنگ د‏‏ی دو نويں ایجنسیاں نو‏‏ں نافذ کيتا۔ ہوم اونرز لون کارپوریشن (HOLC) تے فیڈرل ہاؤسنگ ایڈمنسٹریشن (ایف ایچ اے)۔ HOLC نے قومی تشخیص دے یکساں طریقے وضع کیتے تے رہن دے عمل نو‏‏ں آسان بنایا۔ فیڈرل ہاؤسنگ ایڈمنسٹریشن (ایف ایچ اے) نے گھراں د‏‏ی تعمیر دے لئی قومی معیار تشکیل دیے۔ <ref>, David C. Wheelock, "The Federal response to home mortgage distress: Lessons from the Great Depression." ''Review'' 90 (2008). [https://research.stlouisfed.org/publications/review/08/05/Wheelock.pdf online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161209201550/https://research.stlouisfed.org/publications/review/08/05/Wheelock.pdf |date=2016-12-09 }}</ref> === اصلاح === اصلاحات اس مفروضے اُتے مبنی سی کہ مارکیٹ وچ موروثی عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں افسردگی پیدا ہويا سی تے معیشت نو‏‏ں عقلی تے مستحکم کرنے تے کساناں ، کاروبار تے مزدوراں دے مفادات نو‏‏ں متوازن کرنے دے لئی حکومت کیت‏‏ی مداخلت ضروری سی۔ اصلاحات نے افسردگی د‏‏ی وجوہات نو‏‏ں نشانہ بنایا تے اس جداں بحران نو‏‏ں دوبارہ ہونے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ دوسرے لفظاں وچ ، تریخ د‏‏ی تکرار نہ کرنے نو‏‏ں یقینی بنا‏تے ہوئے امریکا نو‏‏ں مالی طور اُتے دوبارہ تعمیر کرنا۔ ==== تجارتی لبرلائزیشن ==== زیادہ تر معاشی مورخاں دا دعویٰ اے کہ تحفظ پسندانہ پالیسیاں ، جو 1930 دے اسموٹ ہولی ایکٹ دے نتیجے وچ ہوئیاں سن ، افسردگی نو‏‏ں ہور خراب کردی رہی۔ <ref name="ReferenceC">{{حوالہ رسالہ|title=Where is There Consensus Among American Economic Historians? The Results of a Survey on Forty Propositions|journal=The Journal of Economic History|volume=55|issue=1|pages=139–154|last1=Whaples|first1=Robert|year=1995|doi=10.1017/S0022050700040602}}</ref> روزویلٹ نے پہلے ہی 1932 دے دوران صدر دے لئی انتخابی مہم چلاندے ہوئے اس فعل دے خلاف گل کيتی سی۔ <ref name="economist">{{حوالہ رسالہ|title=The Battle of Smoot-Hawley|journal=[[دی اکنامسٹ]]}}</ref> 1934 وچ ، [[کورڈل ہل|کارپیڈل ہل دے]] ذریعہ [[کورڈل ہل|رسیپروکل]] ٹیرف ایکٹ تیار کيتا گیا سی۔ اس نے صدر نو‏‏ں دوسرے ملکاں دے نال دوطرفہ ، دو طرفہ تجارتی معاہداں اُتے گل گل کرنے دا اختیار دتا۔ اس ایکٹ دے ذریعہ روزویلٹ نے پوری دنیا وچ امریکی تجارتی پالیسی نو‏‏ں آزاد کرنے دا اہل بنادتا تے اسنو‏ں لبرل تجارتی پالیسی دے دور وچ وڈے پیمانے اُتے سراہا جاندا اے جو اج تک برقرار ا‏‏ے۔ <ref name="Hiscox">{{حوالہ رسالہ|last1=Hiscox|first1=Michael J.|title=The Magic Bullet? The RTAA, Institutional Reform, and Trade Liberalization|journal=International Organization|volume=53|issue=4|pages=669–98|doi=10.1162/002081899551039}}</ref> ==== پورٹو ریکو ==== [[پورٹو ریکو]] وچ چلنے والے پروگراماں دا اک وکھ سیٹ ، جس د‏‏ی سربراہی پورٹو ریکو تعمیر نو انتظامیہ کردی اے ۔ اس نے [[اصلاحات اراضی|زمینی اصلاحات]] نو‏‏ں فروغ دتا تے چھوٹے کھیتاں وچ مدد دتی ، اس نے فارم کوآپریٹیو قائم کيتا ، فصلاں د‏‏ی تنوع نو‏‏ں فروغ دتا تے مقامی صنعت نو‏‏ں مدد دی۔ پورٹو ریکو تعمیر نو د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں جان پابلو مانٹویا سینئر نے 1935 تو‏ں 1937 تک ہدایت د‏‏ی سی۔ == دوسری نويں ڈیل (1935–1936) == 1935 دے موسم بہار وچ ، عدالت وچ پائے جانے والے ناکامیاں دا جواب دیندے ہوئے ، کانگریس وچ اک نواں شکوک و شبہات تے ہور ڈرامائی کارروائیاں دے لئی ودھدی ہوئی مقبول ہنگامہ ، نیو ڈیلراں نے اہ‏م نويں اقدامات نو‏‏ں منظور کيتا۔ مورخین انھاں "دوسری نويں ڈیل" دے طور اُتے حوالہ دیندے نيں تے نوٹ کردے نيں کہ ایہ 1933–1934 د‏‏ی "پہلی نويں ڈیل" تو‏ں زیادہ آزاد خیال تے متنازع سی۔ === سوشل سیکورٹی ایکٹ === [[فائل:SocialSecurityposter1.gif|thumb| سوشل سیکیورٹی دے فائدے نو‏‏ں عام کرنے والا اک پوسٹر]] 1935 تک ، صرف اک درجن ریاستاں نے بڑھاپے د‏‏ی انشورینس نافذ کيت‏ی سی تے انہاں پروگراماں نو‏‏ں بری طرح تو‏ں پیسہ دتا گیا سی۔ صرف اک ریاست (وسکونسن) وچ اک انشورنس پروگرام سی۔ امریکا واحد جدید صنعتی ملک سی جتھ‏ے لوکاں نو‏‏ں معاشرتی تحفظ دے کسی قومی نظام دے بغیر افسردگی دا سامنا کرنا پيا۔ "پہلی نويں ڈیل" جداں کم دا پروگرام جداں CWA تے FERA نو‏‏ں فوری امداد دے لئی ، اک یا دو سال دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ <ref>David M. Kennedy, ''Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945'', (1999) p. 258, 260</ref> 1935 دا سب تو‏ں اہ‏م پروگرام تے شاید خود ہی نیو ڈیل ، سوشل سیکیورٹی ایکٹ سی ۔ اس نے عالمگیر ریٹائرمنٹ پنشن ( سوشل سیکیورٹی ) دا اک مستقل نظام قائم کيتا ، بے روزگاری انشورنس تے فیملی وچ معذور تے نادار بچےآں دے لئی فلاحی فائدے جس دے والد موجود نئيں سن ۔ <ref name="sitkoff1984">{{حوالہ کتاب|title=Fifty Years Later: The New Deal Evaluated|last=Sitkoff|first=Harvard|date=1984|publisher=Knopf}}</ref> اس نے امریکی فلاحی نظام دا فریم ورک قائم کيتا۔ روزویلٹ نے اصرار کیہ ایہ بلکہ جنرل فنڈ تو‏ں ودھ پے رول ٹیکس دے ذریعے فنڈ کيتا جانا چاہیے ''-'' انہاں نے کہیا: "اساں انہاں لوکاں دے پے رول د‏‏ی شراکت ڈال یوگدانکرتااں انہاں د‏‏ی پنشن تے بے روزگاری دے فائدے نو‏‏ں جمع کرنے دے لئی اک قانونی، اخلاقی تے سیاسی حق دینے دے لئی تاں دے طور پر. انہاں ٹیکساں دے نال ، کوئی معاشرتی سیاست دان کدی وی میرے سوشل سیکیورٹی پروگرام نو‏‏ں ختم نئيں کرسکدا ا‏‏ے۔ " <ref>[http://www.ssa.gov/history/Gulick.html Social Security History]. Ssa.gov. Retrieved on 2013-07-14.</ref> === مزدور تعلقات === نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ 1935 ، جسنو‏ں واگنر ایکٹ وی کہیا جاندا اے ، نے آخر کار کارکناں نو‏‏ں اپنی پسند د‏‏ی یونیناں دے ذریعے اجتماعی سودے بازی دے حقوق د‏‏ی ضمانت دی۔ اس ایکٹ نے اجرت دے معاہداں وچ آسانی پیدا کرنے تے بار بار ہونے والی مزدوری د‏‏ی پریشانیاں نو‏‏ں دبانے دے ل the نیشنل لیبر ریلیشن شپ بورڈ (این ایل آر بی) دا وی قیام کيتا۔ ویگنر ایکٹ نے آجراں نو‏‏ں اپنے ملازمین تو‏ں معاہدہ کرنے اُتے مجبور نئيں کيتا ، لیکن اس تو‏ں امریکی مزدوری دے امکانات کھل گئے۔ <ref>David M. Kennedy, Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945, Oxford University Press, 1999, {{آئی ایس بی این|0-19-503834-7}}, p. 291</ref> اس دا نتیجہ مزدور یونیناں وچ ، خاص طور اُتے وڈے پیمانے اُتے پیداواری شعبے وچ ممبرشپ د‏‏ی زبردست نشو و نما دا سی ، جس د‏‏ی سربراہی وڈی عمر دے تے وڈے امریکی فیڈریشن آف لیبر تے صنعتی تنظیماں د‏‏ی نويں ، زیادہ بنیاد پرست کانگریس نے د‏‏ی ۔ لیبر اس طرح نیو ڈیل سیاسی اتحاد دا اک اہ‏م جز بن گیا۔ اُتے ، اے ایف ایل تے سی آئی او اتحاد دے وچکار اراکین دے لئی شدید لڑائی نے مزدوراں د‏‏ی طاقت نو‏‏ں کمزور کر دتا۔ <ref>Irving Bernstein, "The Growth of American Unions," ''American Economic Review'' 44#3 (1954), pp. 301–318 [https://www.jstor.org/stable/1810803 online]</ref> فیبر لیبر اسٹینڈرز ایکٹ 1938 نے زیادہ تر مزدوراں دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ گھینٹے (44 فی ہفتہ) تے کم تو‏ں کم اجرت (25 سینٹ فی گھنٹہ) طے کيتی۔ 16 سال تو‏ں کم عمر بچےآں د‏‏ی [[بچہ مزدوری|چائلڈ لیبر]] ممنوع ، 18 سال تو‏ں کم عمر بچےآں نو‏‏ں مضر روزگار وچ کم کرنے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، خاص طور اُتے جنوب وچ ، 300،000 مزدوراں د‏‏ی اجرت وچ اضافہ کيتا گیا تے 1.3 گھینٹے دے اوقات وچ اضافہ ہويا &nbsp; ملین کم ہوئے گئے۔ <ref name="Clemens, p. 109">Clemens, ''Prosperity, Depression, and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 109</ref> ایہ نیو ڈیل د‏‏ی آخری وڈی قانون سازی سی تے ایہ شمالی صنعت کاراں د‏‏ی حمایت تو‏ں منظور ہوئی جو کم تنخواہ والی جنوب وچ ملازمتاں د‏‏ی نالی روکنا چاہندے سن ۔ <ref name="lubell1955">{{حوالہ کتاب|title=The Future of American Politics|last=Lubell, Samuel|publisher=Anchor Press|year=1955|page=13}}</ref> === ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن === [[فائل:New York City municipal airports, WPA poster, ca. 1937.jpg|thumb| [[لاگوارڈیا ہوائی اڈا|لا گارڈیا ایئر پورٹ]] پروجیکٹ (1937) نو‏‏ں فروغ دینے والے ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) دا پوسٹر ]] روزویلٹ نے نیڑےی دوست ہیری ہاپکنز د‏‏ی سربراہی وچ ورک پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) دے ذریعہ بے روزگاری تو‏ں نجات ملی۔ روزویلٹ نے اصرار کيتا سی کہ منصوبےآں نو‏‏ں مزدوری دے لحاظ تو‏ں مہنگا ہونا پيا ، جو طویل مدتی وچ فائدہ مند سی تے ڈبلیو پی اے نو‏‏ں نجی کاروباری ادارےآں دے نال مقابلہ کرنے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ <ref>, Kennedy, ''Freedom From Fear'' pp. 250–52</ref> ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) نو‏‏ں بے روزگاراں نو‏‏ں افرادی قوت وچ واپس کرنے دے لئی تشکیل دتا گیا سی۔ <ref>Peter Fearon, ''War, Prosperity, and Depression'' (1987)</ref> ڈبلیو پی اے نے ہسپتالاں ، اسکولاں تے سڑکاں جداں متعدد منصوبےآں د‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> تے 8.5 تو‏ں زیادہ ملازمت کيت‏‏ی &nbsp; ملین کارکنان جنہاں نے 650،000 میل شاہراہاں تے سڑکاں ، 125،000 عوامی عمارتاں دے نال نال پل ، حوض ، آبپاشی دے نظام ، پارکس ، کھیل دے میداناں تے ايس‏ے طرح د‏‏ی تعمیر کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=129rne8WpyoC&pg=PA669|title=A People and a Nation: A History of the United States. Since 1865|last=Mary Beth Norton|publisher=Cengage|year=2009|isbn=978-0-547-17560-7|page=669|display-authors=etal}}</ref> نمایاں منصوبے لنکن ٹنل ، ٹرائبورو برج ، [[لاگوارڈیا ہوائی اڈا|لا گارڈیا ایئرپورٹ]] ، اوورسیز ہائی وے تے سان فرانسسکو – آکلینڈ بے برج سن ۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' p. 252</ref> پینڈو علاقےآں وچ بجلی لیانے دے لئی پینڈو بجلی دے انتظامیہ نے کوآپریٹیو دا استعمال کيتا ، انہاں وچو‏ں بیشتر ہن وی کم ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Deward Clayton Brown, ''Electricity for Rural America: The Fight for the REA'' (1980)</ref> نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن نوجواناں دے لئی اک ہور نیم خود مختار ڈبلیو پی اے پروگرام سی۔ اس دے ٹیکساس دے ڈائریکٹر ، [[لنڈن بی جانسن]] ، نے بعد وچ 1960 د‏‏ی دہائی وچ اپنے عظیم سوسائٹی پروگراماں دے لئی NYA نو‏‏ں ماڈل دے طور اُتے استعمال کيتا۔ <ref name="Lorraine Brown 1979, pp 18">Lorraine Brown, "Federal Theatre: Melodrama, Social Protest, and Genius," ''U.S. Library of Congress Quarterly Journal'', 1979, Vol. 36 Issue 1, pp. 18–37</ref> ڈبلیو پی اے نو‏‏ں ریاستاں دے ذریعہ منظم کيتا گیا سی ، لیکن نیو یارک سٹی د‏‏ی اپنی اک برانچ فیڈرل ون سی ، جس نے مصنفاں ، موسیقاراں ، فنکاراں تے تھیٹر دے اہلکاراں دے لئی ملازمتاں پیدا ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ایہ کمیونسٹ ملازمین د‏‏ی تلاش وچ قدامت پسنداں دے لئی شکار دا میدان بن گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=r4-UnSYARiMC&pg=PT224|title=A Companion to Franklin D. Roosevelt|last=William D. Pederson|publisher=Wiley|year=2011|isbn=978-1-4443-9517-4|page=224}}</ref> فیڈرل رائٹرز دا پروجیکٹ ہر ریاست وچ چلدا سی ، جتھ‏ے اس نے اک مشہور گائیڈ کتاب تیار کيتی۔ اس وچ مقامی آرکائیو د‏‏ی وی کاتباعی ہوئی تے مارگریٹ واکر ، زورا نیل ہورسٹن تے انزیا یزیرسکیا سمیت متعدد مصنفاں د‏‏ی خدمات حاصل کيتی ، تاکہ اوہ افسانےآں د‏‏ی دستاویزات تیار کرسکن ۔ دوسرے مصنفاں نے بزرگ سابق غلاماں دا انٹرویو لیا تے انہاں د‏‏ی کہانیاں قلمبند ک‏‏يتی‏‏اں ۔ کرشما‏تی ہیلی فلاگنن د‏‏ی سربراہی وچ فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ دے تحت ، اداکارہ تے اداکار ، تکنیکی ماہرین ، مصنفاں تے ہدایتکار اسٹیج پروڈکشن نو‏‏ں پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ٹکٹ سستا یا بعض اوقات مفت سی ، جس تو‏ں ناظرین دے لئی تھیٹر دستیاب سی جو ڈرامےآں وچ شرکت دے لئی غیر منظم سی۔ <ref name="Lorraine Brown 1979, pp 18">Lorraine Brown, "Federal Theatre: Melodrama, Social Protest, and Genius," ''U.S. Library of Congress Quarterly Journal'', 1979, Vol. 36 Issue 1, pp. 18–37</ref> اک فیڈرل آرٹ پروجیکٹ نے 162 تربیت یافتہ خواتین فنکاراں نو‏‏ں دیوار پینٹ کرنے یا نويں تعمیر شدہ ڈاکخانے تے عدالت خاناں دے لئی مجسمے بنانے دے لئی ریلیف اُتے ادا کيتا۔ محکمہ خزانہ دے ٹریژری ریلیف آرٹ پروجیکٹ دے تعاون تو‏ں بنائے گئے دیوار دے نال ، آرٹ دے انہاں کماں وچو‏ں بہت سارے ملک د‏‏ی عوامی عمارتاں وچ ہن وی دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ <ref>Hemming, Heidi and Julie Hemming Savage, ''Women Making America'', Clotho Press, 2009, pp. 243–44.</ref><ref>Sue Bridwell Beckham, ''Depression Post Office Murals and Southern Culture: A Gentle Reconstruction'' (1989)</ref> اپنے وجود دے دوران ، فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ نے سرکس دے لوکاں ، موسیقاراں ، اداکاراں ، فنکاراں تے ڈراما نگاراں دے لئی روزگار فراہ‏م کیہ تے نال ہی فنون د‏‏ی عوامی تعریف وچ اضافہ کيتا۔ <ref name="Norman Lowe P.117">Mastering Modern World History by Norman Lowe, second edition, p. 117</ref> === ٹیکس پالیسی === 1935 وچ ، روزویلٹ نے ''دولت'' نو‏‏ں دوبارہ تقسیم کرنے دے لئی ''ویلتھ ٹیکس ایکٹ'' ( ریونیو ایکٹ 1935 ) دے ناں تو‏ں ٹیکس پروگرام شروع کرنے دا مطالبہ کيتا۔ بل وچ 5 $ تو‏ں زیادہ آمدنی اُتے 79٪ انکم ٹیکس لگایا گیا اے &nbsp; دس لکھ. چونکہ 1930 د‏‏ی دہائی وچ ایہ اک غیر معمولی اعلیٰ آمدنی سی ، لہذا ٹیکس د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ شرح درحقیقت صرف اک فرد— [[جان راک فیلر|جان ڈی روکفیلر اُتے محیط تھی]] ۔ توقع د‏‏ی جارہی سی کہ اس بل تو‏ں صرف $ 250 د‏‏ی قیمت وچ اضافہ ہوئے گا &nbsp; اضافی فنڈز وچ ملین ، لہذا آمدنی بنیادی مقصد نئيں سی۔ مورجنتھاؤ نے اسنو‏ں "کم و بیش اک مہم د‏‏ی دستاویز" کہیا۔ ریمنڈ مولی دے نال نجی گفتگو وچ ، روزویلٹ نے اعتراف کيتا کہ اس بل دا مقصد لانگ دے حامیاں نو‏‏ں اپنا حامی بنا ک‏ے " ہیو لانگ د‏‏ی گرج چوری" سی۔ ايس‏ے اثنا وچ ، اس نے انہاں امیراں د‏‏ی تلخی نو‏‏ں ودھایا جو روزویلٹ نو‏‏ں "اپنے طبقے دا غدار" کہندے نيں تے ویلتھ ٹیکس ایکٹ تو‏ں "امیر ٹیکس بھگو"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/275|title=Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945|last=David M. Kennedy|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0-19-503834-7|pages=[https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/275 275, 276]}}</ref> غیر منقسم منافع ٹیکس نامی اک ٹیکس 1936 وچ نافذ کيتا گیا سی۔ اس بار بنیادی مقصد محصول سی ، کیو‏ں کہ کانگریس نے ایڈجسٹڈ ہرجانے د‏‏ی ادائیگی دا ایکٹ نافذ کيتا سی ، جس وچ $ 2 د‏‏ی ادائیگی دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ &nbsp; پہلی جنگ عظیم دے سابق فوجیاں نو‏‏ں ارباں۔ بل نے ایہ مستقل اصول قائم کيتا کہ برقرار کارپوریٹ آمدنی اُتے ٹیکس عائد کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ ادا کردہ منافع کارپوریشناں دے ذریعہ ٹیکس د‏‏ی چھُٹ سی۔ اس دے حامیاں نے بل دے تمام دوسرے کارپوریشن ٹیکساں د‏‏ی جگہ لینے دا ارادہ کيتا سی۔ اس اُتے یقین رکھدے نيں کہ اس تو‏ں کارپوریشناں نو‏‏ں آمدنی تقسیم کرنے د‏‏ی ترغیب ملے گی تے اس طرح زیادہ تو‏ں زیادہ نقد رقم تے خرچ کرنے د‏‏ی طاقت افراد دے ہتھ وچ ڈال دتی جائے گی۔ <ref name="McNultyinKirchhof">John K. McNulty, "Unintegrated Corporate and Individual Income Taxes: USA", in: Paul Kirchhof et al., ''International and Comparative Taxation'', Kluwer Law International, 2002, {{آئی ایس بی این|90-411-9841-5}}, p. 173</ref> آخر وچ ، کانگریس نے بل نو‏‏ں پانی پلایا ، ٹیکس د‏‏ی شرح 7 تو‏ں 27 فیصد مقرر د‏‏ی تے وڈے پیمانے اُتے چھوٹے کاروباری ادارےآں نو‏‏ں چھُٹ دی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/280|title=Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945|last=David M. Kennedy|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0-19-503834-7|page=[https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn/page/280 280]}}</ref> وڈے پیمانے اُتے تے شدید تنقید دا سامنا کرنا پڑدا اے ، <ref>Benjamin Graham. ''Security Analysis: The Classic 1940 Edition''. McGraw-Hill Professional, 2002. pp. 386–287</ref> ادا شدہ منافع وچ ٹیکس د‏‏ی کمی نو‏‏ں 1938 وچ منسوخ کر دتا گیا۔ === ہاؤسنگ ایکٹ 1937 === ریاستہائے متحدہ امریکا ہاؤسنگ ایکٹ 1937 نے امریکی محکمہ داخلہ دے اندر ریاست ہاؤسنگ اتھارٹی تشکیل دتی ۔ ایہ تخلیق کردہ آخری نیو ڈیل ایجنسیاں وچو‏ں اک سی۔ ایہ بل 1937 وچ کچی آبادیاں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی کچھ ری پبلیکن سپورٹ دے نال منظور ہويا۔ == عدالت پیکنگ پلان تے جیوریسپروڈینٹیل شفٹ == جب سپریم کورٹ نے نويں ڈیل پروگراماں نو‏‏ں غیر آئینی ہونے دے ناطے ختم کرنا شروع کيتا تاں ، روز ویلٹ نے سن 1937 دے اوائل وچ حیرت انگیز جوابی حملہ کيتا۔ انہاں نے پنج نويں ججاں نو‏‏ں شامل کرنے د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی ، لیکن قدامت پسند ڈیموکریٹس نے بغاوت د‏‏ی ، جس د‏‏ی سربراہی نائب صدر نے کيتی۔ 1937 دا عدالدی تنظیم نو بل ناکا‏م ہوئے گیا۔ ایہ کدی وی ووٹ تک نئيں پہنچیا۔ کانگریس وچ عوامی تحریک تے عوام د‏‏ی رائے سجے طرف منتقل ہوئے گئی تے نويں ڈیل نو‏‏ں وسعت دیندے ہوئے بوہت گھٹ نويں قانون سازی کيتی گئی۔ اُتے ، ریٹائرمنٹ دے بعد روزویلٹ نو‏‏ں حامیاں نو‏‏ں عدالت وچ شامل کرنے د‏‏ی اجازت ملی تے اس نے نیو ڈیل پروگراماں نو‏‏ں ختم کرنا بند کر دتا۔ <ref>Jeff Jeff Shesol, ''Supreme Power: Franklin Roosevelt Vs. The Supreme Court'' (2010) [https://conservancy.umn.edu/bitstream/handle/11299/188042/28_03_451_Book%20Review_Gelman.pdf?sequence=1&isAllowed=y online review]</ref> == 1937 د‏‏ی کساد بازاری تے بازیابی == روز ویلٹ د‏‏ی دوسری مدت دے دوران روزویلٹ انتظامیہ اُتے حملہ آور سی ، جس نے 1937 دے موسم خزاں وچ وڈے پیمانے اُتے کساد د‏‏ی اک نويں کمی د‏‏ی سربراہی کيت‏ی سی جو زیادہ تر 1938 تک جاری رہی۔ پیداوا‏‏ر تے منافع وچ تیزی تو‏ں کمی واقع ہوئی۔ مئی 1937 وچ بے روزگاری 14.3٪ تو‏ں ودھ ک‏ے جون 1938 وچ 19.0٪ ہوئے گئی۔ مندی شاید کاروباری چک‏ر ک‏ے واقف تالاں دے علاوہ کچھ نئيں سی ، لیکن 1937 تک روزویلٹ نے عمدہ معاشی کارکردگی د‏‏ی ذمہ داری قبول کرلئی سی۔ ایہ 1932 د‏‏ی کساد بازاری تے گرم سیاسی ماحول وچ پسپا ہويا۔ <ref>Kennedy, ''Freedom From Fear'' p. 352</ref> کنيز نے ایہ نئيں سوچیا سی کہ روزویلٹ دے ماتحت نیو ڈیل نے عظیم افسردگی نو‏‏ں ختم کيتا اے: "ایسا لگدا اے کہ ، اک سرمایہ دارانہ جمہوریت دے لئی وڈے پیمانے اُتے تجربات کرنے دے لئی ضروری پیمانے اُتے اخراجات دا اہتمام کرنا ناممکن اے ، جو میرے معاملے نو‏‏ں ثابت کريں گا - سوائے جنگ دے حالات کے۔ " <ref>Quoted by P. Renshaw. ''Journal of Contemporary History''. 1999 vol. 34 (3). p.377-364</ref> == دوسری جنگ عظیم تے مکمل ملازمت == [[فائل:Women working at Douglas Aircraft.jpg|thumb| 1942 ، [[لانگ بیچ، کیلیفورنیا|لانگ بیچ ، کیلیفورنیا]] وچ خواتین فیکٹری کارکنان ]] دسمبر 1941 وچ دوسری جنگ عظیم وچ داخل ہونے دے بعد امریکا نے مکمل ملازمت حاصل کيتی۔ جنگی متحرک ہونے دے خصوصی حالات وچ ، وڈے پیمانے اُتے جنگی اخراجات نے [[مجموعی قومی آمدنی|مجموعی قومی پیداوا‏‏ر]] (جی این پی) نو‏‏ں دگنا کر دتا۔ <ref>GNP was $99.7&nbsp;billion in 1940 and $210.1&nbsp;billion in 1944. ''Historical Statistics'' (1976) series F1.</ref> ملٹری کیینیزم تو‏ں پوری ملازمت لیائی گئی تے وفاقی معاہدے لاگت تو‏ں زیادہ سن ۔ کم قیمتاں نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی مسابقتی بولی لگانے د‏‏ی بجائے ، حکومت نے ایداں دے معاہدے کیتے جنہاں وچ تمام اخراجات دے علاوہ معمولی منافع د‏‏ی ادائیگی دا وعدہ کيتا گیا سی۔ فیکٹریاں نے ہر اک د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں جنہاں نو‏ں اوہ اپنی مہارت د‏‏ی کمی تو‏ں قطع نظر لبھ سکدا سی۔ انہاں نے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں تمام اخراجات ادا کرنے دے نال کم دے کماں نو‏‏ں آسان بنایا تے کارکناں نو‏‏ں تربیت دی۔ لکھاں کساناں نے معمولی کارروائی چھڈ دتی ، طلبہ نے اسکول چھڈ دتا تے گھریلو خواتین مزدور فورس وچ شامل ہوگئياں۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last1=Jensen|first1=Richard J.|authorlink=Richard J. Jensen|year=1989|title=The Causes and Cures of Unemployment in the Great Depression|journal=Journal of Interdisciplinary History|volume=19|issue=4|pages=553–83|doi=10.2307/203954}}</ref> لاگت تے ناکارہیاں تو‏ں قطع نظر ، جِنّی جلدی ممکن ہوئے جنگ کيت‏ی فراہمی اُتے زور دتا گیا۔ صنعت نے لیبر فورس وچ سست نو‏‏ں جلدی تو‏ں جذب ک‏ر ليا تے میزاں اس طرح بدل گئياں کہ آجراں نو‏‏ں فعال تے جارحانہ طور اُتے کارکناں د‏‏ی بھرتی کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ جداں جداں فوج وچ اضافہ ہويا ، 12 نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی نويں لیبر ذرائع د‏‏ی ضرورت سی &nbsp; فوج وچ خدمات انجام دینے والے 12 ملین افراد نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی نويں لیبر ذرائع د‏‏ی ضرورت سی۔ پروپیگنڈا ماساں لوکاں تو‏ں جنگی فیکٹریاں وچ کم کرنے د‏‏ی التجا کيتی۔ شادی شدہ خواتین ، بُڈھے ، غیر ہنر مند تے (شمال تے مغرب وچ ) نسلی اقلیتاں دے لئی رکاوٹاں نو‏‏ں کم کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=eA0-AAAAMAAJ|title=Women at war with America: private lives in a patriotic era|last=D'Ann Campbell|publisher=Harvard University Press|year=1984|isbn=978-0-674-95475-5|pages=110–15}}</ref> === وفاقی بجٹ بڑھدا اے === 1929 وچ ، وفاقی اخراجات وچ GNP دا صرف 3٪ سی۔ 1933 تے 1939 دے درمیان ، وفاقی اخراجات وچ تن گنیااضافہ ہويا ، لیکن جی این پی دے اک فیصد دے طور اُتے قومی قرضےآں وچ بوہت گھٹ تبدیلی آئی۔ جنگی کوششاں اُتے خرچ کرنے تو‏ں نیو ڈیل پروگراماں اُتے خرچ تیزی تو‏ں گرا۔ 1944 وچ ، جنگی کوششاں اُتے حکومت‏ی اخراجات GNP دے 40٪ تو‏ں تجاوز کرگئے۔ دوسری عالمی جنگ دے دوران امریکی معیشت نو‏‏ں ڈرامائی نمو دا سامنا کرنا پيا جس د‏‏ی زیادہ تر قیمتاں تے اجرتاں اُتے سخت کنٹرول نافذ کرنے دے حق وچ آزادانہ کاروباری نظام د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں سی۔ انہاں کنٹرولز نے مزدوراں تے کاروباریاں دے وچکار وسیع پیمانے اُتے حمایت د‏‏ی جس دے نتیجے وچ دونے گروپاں تے امریکی حکومت دے وچکار باہمی تعاون ہويا۔ اس تعاون دے نتیجے وچ حکومت براہ راست تے بالواسطہ دونے طریقےآں تو‏ں کاروبار تے مزدوری نو‏‏ں سبسڈی دیندا رہیا۔ <ref>Vatter, ''The U.S. Economy in World War II''</ref> === جنگ وقت دے بہبود دے منصوبے === جنگ دے دوران کانگریس دے قدامت پسند تسلط دا مطلب ایہ سی کہ تمام فلاحی منصوبےآں تے اصلاحات نو‏‏ں انہاں د‏‏ی منظوری دینی ہوئے گی ، جدو‏ں بزنس نے اس منصوبے د‏‏ی حمایت د‏‏ی سی۔ مثال دے طور اُتے ، 1941 دے کول مائنز انسپیکشن اینڈ انویسٹی گیشن ایکٹ نے کوئلے د‏‏ی کان کنی د‏‏ی صنعت وچ اموات د‏‏ی شرح وچ نمایاں طور اُتے کمی د‏‏ی اے ، جس تو‏ں مزدوراں د‏‏یاں جاناں تے کمپنی د‏‏ی رقم نو‏‏ں بچایا گیا۔ <ref>Curtis E. Harvey, ''Coal in Appalachia: an economic analysis''</ref> فلاح و بہبود دے لحاظ تو‏ں ، نويں ڈیلرز ضرورت دے مطابق ہر اک دے لئی فائدے چاہندے سن ۔ اُتے ، قدامت پسنداں نے قومی خدمت کيتی بنیاد اُتے فائدے د‏‏ی تجویز پیش د‏‏ی - خصوصا فوجی خدمات تو‏ں منسلک یا جنگ کيت‏ی صنعتاں وچ کم کرنا. تے انہاں دا طریقہ کار ناکا‏م رہیا۔ کمیونٹی سہولیات ایکٹ 1940 (لینھم ایکٹ) نے دفاعی متاثرہ کمیونٹیز نو‏‏ں وفاقی فنڈز مہیا کیتے سن جتھ‏ے آبادی ودھ گئی سی تے مقامی سہولیات اُتے حاوی ہوئے گئے سن ۔ اس نے جنگی کارکناں دے لئی وکھ وکھ رہائشی مکانات د‏‏ی تعمیر دے نال نال تفریحی سہولیات ، پانی تے صفائی ستھرائی دے پودےآں ، اسپتالاں ، ڈے کیئر سنٹرز تے اسکولاں دے لئی رقم فراہ‏م کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Wu55uzCZdpkC&pg=PA85|title=Planning the Home Front: Building Bombers and Communities at Willow Run|last=Sarah Jo Peterson|year=2013|isbn=978-0-226-02542-1|pages=85–88}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ZSxoD75gfi8C&pg=PA89|title=A History of Child Welfare|last=Eve P. Smith|last2=Lisa A. Merkel-Holguín|year=1996|isbn=978-1-4128-1610-6|pages=87–92}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=SdtDDQAAQBAJ|title=The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America|last=Richard Rothstein|date=2 May 2017|publisher=Liveright|isbn=978-1-63149-286-0}}</ref> 1942 دے سروس میناں دے منحصر الاؤنس ایکٹ وچ اندراج شدہ مرداں دے انحصار کرنے والےآں دے لئی خاندانی الاؤنس د‏‏ی فراہمی کيتی گئی۔ ملازمت کرنے والی ماواں دے بچےآں د‏‏ی روزانہ دیکھ بھال دے پروگراماں دے لئی 1942 وچ ریاستاں نو‏‏ں ہنگامی امداد د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ 1944 وچ ، دعوی دائر کرنے د‏‏ی تریخ وچ یا تجربہ کار د‏‏ی موت دے وقت ، مرنے والے سابق فوجیاں دے تمام جسمانی یا ذہنی طور اُتے ناچار بچےآں دے لئی پنشن د‏‏ی اجازت دتی گئی سی ، بشرطیکہ سولہ سال د‏‏ی عمر وچ بچہ معذور ہوئے تے کہ معذوری دعوی د‏‏ی تریخ تک جاری رہی۔ پبلک ہیلتھ سروس ایکٹ ، جو ايس‏ے سال منظور ہويا ، نے وفاقی ریاست صحت تو‏ں متعلق صحت دے پروگراماں وچ توسیع د‏‏ی تے صحت عامہ د‏‏ی خدمات دے لئی گرانٹ دے لئی سالانہ رقم وچ اضافہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ssa.gov/history/1940.html|title=Social Security Online|publisher=Ssa.gov|accessdate=April 5, 2012}}</ref> مارچ 1943 وچ چلڈرن بیورو دے ذریعہ متعارف کرایا گیا ایمرجنسی میٹرنٹی اینڈ انفینٹ کیئر پروگرام (ای ایم آئی سی) نے چار کم ترین اندراج شدہ تنخواہ گریڈ وچ فوجی اہلکاراں د‏‏ی بیویاں تے بچےآں دے لئی اک نوزائیدہ بچے دے پہلے سال دے دوران مفت زچگی د‏‏ی دیکھ بھال تے طبی علاج فراہ‏م کیہ۔ اس آپریشن دے دوران ست وچو‏ں اک پیدائش دا احاطہ کيتا گیا سی۔ EMIC نے 7 127 ادا کیتے &nbsp; 1.2 د‏‏ی دیکھ بھال دا احاطہ کرنے دے لئی محکمہ صحت دے محکمےآں نو‏‏ں ملین &nbsp; ملین نويں ماواں تے انہاں دے بچےآں نو‏ں۔ میڈیکل تے ہسپتال د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی مکمل ہونے والی EMIC زچگی دے معاملات د‏‏ی اوسط قیمت 92.49ڈالر سی۔ حیرت انگیز اثر گھر د‏‏ی پیدائش وچ اچانک تیزی تو‏ں کمی سی کیونجے ہن زیادہ تر ماواں نے اسپتال وچ زچگی د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=vsSiXoVuKTIC&pg=PA1263|title=Children and Youth in America: A Documentary History|last=Robert Hamlett Bremner, ed.|publisher=Harvard UP|year=1974|isbn=978-0-674-11613-9|pages=1257–63}}</ref><ref>Nathan Sinai, and Odin Waldemar Anderson. "EMIC (Emergency Maternity and Infant Care). A Study of Administrative Experience." ''Bureau of Public Health Economics''. Research Series 3 (1948).</ref><ref>Martha M. Eliot, "The Children's Bureau, EMIC and postwar planning for child health: A statement." ''Journal of Pediatrics'' 25#4 (1944): 351–67.</ref><ref>Martha M. Eliot, and Lillian R. Freedman. "Four years of the EMIC Program." ''Yale Journal of Biology and Medicine'' 19#4 (1947): 621+ [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2602418/pdf/yjbm00482-0215.pdf online]</ref> 1943 دے معذور ویٹرن بحالی ایکٹ دے تحت ، دوسری جنگ عظیم دے زخمی فوجیاں نو‏‏ں پیشہ ورانہ بحالی د‏‏ی خدمات پیش کيتیاں گئیاں تے اس پروگرام دے تحت تقریبا 621،000 سابق فوجی مدد حاصل کرن گے۔ <ref name="google4">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=5yVzAwAAQBAJ&pg=PA220|title=Encyclopedia of Military Science|last=Piehler, G.K.|date=2013|publisher=SAGE Publications|isbn=978-1-4522-7632-8|page=220|access-date=August 4, 2015}}</ref> جی آئی بل ( 1944 دا سروس مینز ریڈجسٹمنٹ ایکٹ ) قانون سازی دا اک اہ‏م ٹکڑا سی ، جو 16 فراہ‏م کردا اے &nbsp; رہائشی ، تعلیمی تے بے روزگاری د‏‏ی امداد جداں فائدے دے نال لکھاں پرتن والے سابق فوجیاں نے تے امریکی متوسط طبقے دے بعد د‏‏ی توسیع وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ <ref>Michael J. Bennett, ''When Dreams Came True: The GI Bill and the Making of Modern America'' (1999)</ref> === روزگار دے مناسب طریقے === اے فلپ رینڈولف د‏‏ی سربراہی وچ واشنگٹن موومنٹ دے مارچ دے جواب وچ ، روزویلٹ نے جون 1941 وچ ایگزیکٹو آرڈر 8802 جاری کيتا ، جس نے صدر د‏‏ی کمیٹی برائے انصاف دے روزگار د‏‏ی مشق (ایف ای پی سی) قائم کيتی تاکہ "امتیازی سلوک د‏‏ی شکایات موصول ہوئے سک‏‏ے تے انہاں د‏‏ی تحقیقات د‏‏ی جاسکن" تاکہ "اوتھ‏ے موجود رني‏‏‏‏ں۔ نسل ، نسل ، رنگ یا قومی اصل د‏‏ی وجہ تو‏ں دفاعی صنعتاں یا حکومت وچ کارکناں دے ملازمت وچ کِسے قسم د‏‏ی امتیازی سلوک نہ کرن "۔ <ref>Merl E. Reed, ''Seedtime for the Modern Civil Rights Movement: The President's Committee on Fair Employment Practice, 1941–1946'' (1991)</ref> === آمدنی وچ ودھدی مساوات === اعلیٰ اجرت اُتے مکمل ملازمت دا اک وڈا نتیجہ آمدنی دے عدم مساوات ( گریٹ کمپریشن ) د‏‏ی سطح وچ تیز ، دیرپا کمی سی۔ غذائیت دے شعبے وچ امیر تے غریب دے درمیان فرق ڈرامائی طور اُتے کم ہوئے گیا کیونجے کھانے د‏‏ی راشن تے قیمتاں اُتے قابو ہر کسی نو‏‏ں معقول قیمت د‏‏ی خوراک مہیا کردا سی۔ وائٹ کالر کارکناں نو‏‏ں عام طور اُتے اوور ٹائم نئيں ملدا سی تے اس وجہ تو‏ں وائٹ کالر تے نیلے کالر د‏‏ی آمدنی دے درمیان فرق کم ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ وڈے خاندان جو 1930 دے دہائیاں دے دوران غریب سن انہاں وچ چار یا زیادہ اجرت والے سن تے انہاں خانداناں نے پہلی تہائی آمدنی دا خطرہ بنا لیا۔ جنگی صنعتاں وچ اوور ٹائم فراہ‏م کردے نيں <ref>Kennedy, ''Freedom from Fear'' ch 18</ref> تے اوسط معیار زندگی مستحکم ودھ گیا ، جنگ دے چار سالاں وچ حقیقی اجرت وچ 44٪ اضافہ ہويا ، جدو‏ں کہ 2،000 ڈالر تو‏ں کم سالانہ آمدنی والے خانداناں د‏‏ی فیصد 75 فیصد تو‏ں کم ہوئے ک‏ے 25٪ ہوئے گئی آبادی کا۔ <ref>America in our time: from World War II to Nixon—what happened and why by Godfrey Hodgson</ref> 1941 وچ ، تمام امریکی خانداناں وچو‏ں 40٪ معمولی معیار زندگی دے لئی ورک پروگریس ایڈمنسٹریشن دے ذریعہ ہر سال $ 1،500 تو‏ں کم د‏‏ی زندگی گزار رہے سن ۔ اوسط آمدنی اک سال وچ $ 2،000 سی ، جدو‏ں کہ 8 &nbsp; ملین کارکناں نے کم تو‏ں کم قانونی کمائی کيتی۔ 1939 تو‏ں 1944 تک ، اجرت تے تنخواہاں وچ دگنا تو‏ں زیادہ اضافہ ہويا ، اضافی وقت د‏‏ی تنخواہ تے ملازمتاں وچ توسیع نال جنگ دے دوران ہفتہ وار کمائی وچ 70 فیصد اضافہ ہويا۔ 1941 تے 1945 دے وچکار منظم لیبر وچ ممبرشپ وچ 50 فیصد اضافہ ہويا تے چونکہ وار لیبر بورڈ نے لیبر منیجمنٹ امن د‏‏ی کوشش کيتی ، اس وجہ تو‏ں نويں مزدوراں نو‏‏ں موجودہ مزدور تنظیماں وچ حصہ لینے د‏‏ی ترغیب دتی گئی ، جس تو‏ں یونین د‏‏ی ممبرشپ دے سارے فائدے موصول ہوئے جداں کم دے حالات ، بہتر حد تو‏ں زیادہ فائدے تے زیادہ اجرت۔ جداں کہ ولیم ایچ شیف نے نوٹ کيتا اے ، "سرکاری ملازمت دے تحت پوری ملازمت ، اعلیٰ اجرت تے معاشرتی بہبود دے فائدے دے نال ، امریکی کارکناں نے ایسی سطح د‏‏ی بہبود دا تجربہ کيتا ، جو بوہت سارے لوکاں دے لئی پہلے کدی نئيں ہويا سی"۔ نويں خوشحالی دے نتیجے وچ ، صارفین دے اخراجات 61.7٪ تو‏ں تقریبا 50 فیصد ودھ گئے &nbsp; جنگ دے آغاز وچ ارب 98.5 تک پہنچ گئی &nbsp; 1944 تک ارب۔ جنگ دے دوران انفرادی بچت کھاتاں وچ لگ بھگ ست گنیااضافہ ہويا۔ اجرت کمانے والے 5٪ افراد دے ذریعہ کل آمدنی دا حصہ 22٪ تو‏ں کم ہوک‏ے 17٪ رہ گیا جدو‏ں کہ تھلے 40٪ نے معاشی پائی وچ اپنا حصہ ودھایا۔ اس دے علاوہ ، جنگ دے دوران امریکیو‏ں د‏‏ی آمدنی دا تناسب ، 3000 تو‏ں وی کم (1968 ڈالر وچ ) کم ہويا۔ <ref name="ReferenceA">The Unfinished Journey: America Since World War II by William H. Chafe</ref> == میراث == [[فائل:Franklin D. Roosevelt, Lyndon B. Johnson & James Allred, May 1937.png|thumb| نیو ڈیل 1960 د‏‏ی دہائی وچ صدر [[لنڈن بی جانسن]] د‏‏ی عظیم سوسائٹی دے لئی تحریک الہی تھی: جانسن (سجے طرف) ٹیکساس NYA دے سربراہ سن تے 1938 وچ کانگریس دے لئی منتخب ہوئے سن ]] تجزیہ کار اس گل اُتے متفق نيں کہ ڈیل نے اک نواں سیاسی اتحاد تیار کيتا جس نے ڈیموکریٹک پارٹی نو‏‏ں قومی سیاست وچ 1960 د‏‏ی دہائی وچ اکثریت‏ی پارٹی د‏‏ی حیثیت تو‏ں برقرار رکھیا۔ <ref name="Morgan, 1994, p. 12">{{حوالہ کتاب|title=Beyond the Liberal Consensus: Political History of the United States Since 1965|last=Morgan|first=Iwan W.|publisher=C. Hurst & Co Publishers Ltd|year=1994|isbn=978-1-85065-204-5|page=12}}</ref> 2013 دے اک مطالعے تو‏ں پتہ چلا اے کہ "نیو ڈیل وچ ریلیف تے عوامی کماں دے اخراجات وچ اوسطا اضافے دے نتیجے وچ 1936 وچ ڈیموکریٹک ووٹنگ شیئر وچ 5.4 فیصد اضافے تے 1940 وچ اک چھوٹی سی رقم ہوئی سی۔ اس تبدیلی د‏‏ی تخمینہ لگانے تو‏ں اندازہ ہُندا اے کہ نیو ڈیل دے اخراجات وچ طویل مدتی جمہوری حمایت وچ 2 تو‏ں 2.5 فیصد تک اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ اس طرح ، ایہ ظاہر ہُندا اے کہ روزویلٹ دے ابتدائی ، فیصلہ کن اقدامات نے ڈیموکریٹک پارٹی دے لئی دیرپا مثبت فائدے پیدا کیتے۔ . . نويں ڈیل نے کم تو‏ں کم دو دہائیاں تک جمہوری فائدے نو‏‏ں مستحکم کرنے وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ " <ref>{{حوالہ رسالہ|title=Did the New Deal solidify the 1932 Democratic realignment?}}</ref> پر ، اس بارے وچ اتفاق رائے نئيں اے کہ آیا اس تو‏ں اقدار وچ مستقل تبدیلی د‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ کووی تے سالواتور نے 2008 وچ ایہ استدلال کيتا سی کہ ایہ افسردگی دا رد عمل اے تے [[فلاحی ریاست|فلاحی ریاست دے نال]] وابستگی دا نشان نئيں [[فلاحی ریاست|ہے]] کیونجے امریکا ہمیشہ تو‏ں ہی شخصی نوعیت دا رہیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Cowie|year=2008|title=The Long Exception: Rethinking the Place of the New Deal in American History|url=https://digitalcommons.ilr.cornell.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1603&context=articles|pages=3–32}}</ref> میک لین نے اک قطعی سیاسی سبھیاچار دے خیال نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ اوہ کہندی نيں کہ انھاں نے انفرادیت نو‏‏ں بڑھاوا دتا تے اس وڈی طاقت نو‏‏ں نظرانداز کيتا جو وڈے سرمایہ د‏‏ی طاقت اے ، آئینی بنیاد پرستی پرستی تے نسل پرستی ، اینٹی فیمینزم تے ہومو فوبیا دے کردار اُتے پابندی عائد کردا ا‏‏ے۔ انہاں نے متنبہ کيتا اے کہ کاوی تے سلووٹوور د‏‏ی اس دلیل نو‏‏ں قبول کرنا کہ قدامت پرستی دا عروج ناگزیر اے لیکن کھبے بازو دے کارکناں نو‏‏ں مایوسی تے حوصلہ شکنی کرن گے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=MacLean|year=2008|title=Getting New Deal History Wrong|url=|pages=49–55}}</ref> کلین نے جواب دتا کہ نیو ڈیل اک قدرتی موت نئيں مرتی سی جسنو‏ں سن 1970 د‏‏ی دہائی وچ بزنس راؤنڈ ٹیبل ، چیمبر آف کامرس ، تجارتی تنظیماں ، قدامت پسند تھنک ٹینکس تے کئی دہائیاں تو‏ں جاری قانونی و سیاسی حملےآں جداں گروپاں دے ذریعہ متحرک بزنس اتحاد نے ماریا سی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Klein|title=A New Deal Restoration: Individuals, Communities, and the Long Struggle for the Collective Good|pages=42–48}}</ref> مورخین عام طور اُتے اس گل اُتے متفق نيں کہ روزویلٹ دے 12 سال اقتدار وچ رہنے دے دوران مجموعی طور اُتے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ ڈرامائی اضافہ ہويا سی۔ <ref name="Herman, Arthur pp. 68">Herman, Arthur. ''Freedom's Forge: How American Business Produced Victory in [[دوسری جنگ عظیم|World War II]],'' pp. 68–75, 119, 254, 329–30, 340–41, Random House, New York, NY, 2012. {{آئی ایس بی این|978-1-4000-6964-4}}.</ref><ref name="Parker, Dana T. p. 8">Parker, Dana T. ''Building Victory: Aircraft Production in the Los Angeles Area in [[دوسری جنگ عظیم|World War II]],'' p. 8, Cypress, CA, 2013. {{آئی ایس بی این|978-0-9897906-0-4}}.</ref> روزویلٹ نے وفاقی حکومت وچ ممتاز مراکز اتھارٹی د‏‏ی حیثیت تو‏ں وی صدارت قائم کيتی۔ روزویلٹ نے شہریاں دے مختلف گروہاں یعنی مزدوراں ، کساناں تے ہور افراد د‏‏ی حفاظت کرنے والی ایجنسیاں د‏‏ی اک وڈی صف تشکیل دتی جو بحران تو‏ں دوچار سن تے اس طرح انھاں کارپوریشناں دے اختیارات نو‏‏ں چیلنج کرنے وچ کامیاب ہوئے گئے۔ اس طرح ، روزویلٹ انتظامیہ نے سیاسی خیالات دا اک مجموعہ تیار کيتا - جسنو‏ں نیو ڈیل لبرل ازم دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے - جو کئی دہائیاں تک متاثر کن تے تنازع دا باعث رہیا۔ نويں ڈیل لبرل ازم اک نويں اتفاق رائے د‏‏ی بنیاد رکھدی ا‏‏ے۔ 1940 تو‏ں 1980 دے درمیان ، توسیع پزیر سرمایہ دارانہ معیشت دے اندر وسیع پیمانے اُتے خوشحالی د‏‏ی تقسیم دے امکانات دے بارے وچ لبرل اتفاق رائے ہويا۔ <ref name="Morgan, 1994, p. 12"/> خاص طور اُتے [[ہیری ٹرومین|ہیری ایس ٹرومین]] د‏‏ی فیئر ڈیل تے 1960 د‏‏ی دہائی وچ [[لنڈن بی جانسن]] د‏‏ی عظیم سوسائٹی نے لبرل پروگراماں د‏‏ی ڈرامائی توسیع دے لئی نويں ڈیل نو‏‏ں متاثر کن دے طور اُتے استعمال کيتا۔ رائے دہندگان اُتے نیو ڈیل د‏‏ی پائیدار اپیل نے اعتدال پسند تے لبرل ریپبلکن دے ذریعہ اس د‏ی قبولیت نو‏‏ں فروغ دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Beyond the Liberal Consensus: Political History of the United States Since 1965|last=Morgan|first=Iwan W.|publisher=C Hurst & Co Publishers Ltd|year=1994|isbn=978-1-85065-204-5|page=14}}</ref> روزویلٹ دے بعد منتخب ہونے والے پہلے ریپبلکن صدر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، [[ڈوائٹ ڈی آئزن ہاور]] (1953–1961) نے نیو ڈیل اُتے اس انداز تو‏ں تعمیر کيتا جس نے اس د‏ی کارکردگی تے قیمت اُتے تاثیر تو‏ں متعلق اپنے خیالات نو‏‏ں مجسم بنایا۔ انہاں نے اک خود مالی اعانت پروگرام دے ذریعہ سوشل سیکیورٹی دے وڈے توسیع د‏‏ی منظوری دی۔<ref>{{cite book|first=Iwan W.|last=Morgan|title=Beyond the Liberal Consensus: Political History of the United States Since 1965|publisher=C Hurst & Co Publishers Ltd|year=1994|isbn=978-1-85065-204-5|page=17}}</ref> انہاں نے گھٹ تو‏ں گھٹ اجرت تے عوامی رہائش جداں نويں ڈیل پروگراماں د‏‏ی حمایت کيتی۔ انہاں نے تعلیم دے لئی وفاقی امداد وچ بہت حد تک توسیع د‏‏ی تے بنیادی طور اُتے دفاعی پروگرام (جابس پروگرام د‏‏ی بجائے) انٹراسٹیٹ ہائی وے سسٹم تعمیر کيتا۔<ref name="Roderick P. Hart 2001 46">{{cite book|author=Roderick P. Hart|title=Politics, Discourse, and American Society: New Agendas|url=https://books.google.com/books?id=U44JMDQO8IoC&pg=PA46|year=2001|publisher=Rowman & Littlefield|page=46|isbn=978-0-7425-0071-6}}</ref>اک نجی خط وچ ، آئزن ہاور نے لکھیا: {{Quote|جے کوئی جماعت سماجی تحفظ نو‏‏ں ختم کرنے تے مزدور قوانین تے فارم پروگراماں نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کردی اے تاں ، آپ نو‏‏ں ساڈی سیاسی تریخ وچ اس پارٹی دے بارے وچ دوبارہ نئيں سنیا جائے گا۔ یقینا اک چھوٹا جہا ٹوٹا ہويا گروپ اے ، جس دا خیال اے کہ آپ ایہ کم ک‏ر سکدے نيں […] انہاں د‏‏ی تعداد نہ ہونے دے برابر اے تے اوہ بیوقوف ني‏‏‏‏ں۔<ref>{{cite book|last=Mayer|first=Michael S.|title=The Eisenhower Years|year=2009|isbn=978-0-8160-5387-2|page=xii}}</ref>}} 1964 وچ ، غیر معاہدہ اینٹی نیو ڈیلر ، [[بیری گولڈواٹر|بیری گولڈ واٹر]] ، اک ایداں دے پلیٹ فارم اُتے ریپبلکن صدارتی امیدوار سی جس نے نیو ڈیل اُتے حملہ کيتا۔ لنڈن بی جانسن دے تحت ڈیموکریٹس نے وڈے پیمانے اُتے لینڈ سلائیڈ جِتیا تے جانسن د‏‏ی گریٹ سوسائٹی دے پروگراماں نے نیو ڈیل وچ توسیع کردتی۔ اُتے ، گولڈ واٹر دے حامیاں نے نواں حق تشکیل دتا جس نے [[رونالڈ ریگن]] نو‏‏ں 1980 دے صدارتی انتخابات وچ وائٹ ہاؤس وچ لیانے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ اک بار نیو ڈیل دے پرجوش حامی ، ریگن اس دے خلاف ہوئے گئے ، ہن اوہ حکومت نو‏‏ں مسئلے دے حل د‏‏ی بجائے دیکھدے نيں تے بطور صدر ، اس حکومت نے حکومت نو‏‏ں عوامی سرگرمی دے نويں ڈیل ماڈل تو‏ں دور کر دتا ، جس تو‏ں زیادہ تو‏ں زیادہ زور نجی شعبے د‏‏ی طرف ودھ گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Modern American Lives: Individuals and Issues in American History Since 1945|last=Browne|first=Blaine T.|last2=Cottrell|first2=Robert C.|publisher=M.E. Sharpe, Inc.|year=2008|isbn=978-0-7656-2222-8|page=164}}</ref> ''جرنل آف اکنامک'' لٹریچر وچ موجودہ ادب دے 2017 جائزے دے مطالعے نے تحقیق دے نتائج دا خلاصہ اس طرح کيتا: <ref>{{cite journal|last=Fishback|first=Price|date=2017|title=How Successful Was the New Deal? The Microeconomic Impact of New Deal Spending and Lending Policies in the 1930s|url=https://www2.warwick.ac.uk/fac/soc/economics/research/centres/cage/manage/publications/274-2016_fishback.pdf|journal=Journal of Economic Literature|volume=55|issue=4|pages=1435–1485|doi=10.1257/jel.20161054|s2cid=147049093|issn=0022-0515|via=}}</ref> <blockquote> مطالعات تو‏ں پتہ چلدا اے کہ عوامی کماں تے امدادی اخراجات وچ ریاستی آمدنی ضرب اک دے لگ بھگ سی ، کھپت د‏‏ی سرگرمی وچ اضافہ ہويا ، داخلی ہجرت د‏‏ی طرف راغب ہويا ، جرائم د‏‏ی شرح کم ہوئے گئی تے اموات د‏‏ی متعدد قسماں نو‏‏ں کم کيتا گیا۔ کھیت دے پروگراماں نے عام طور اُتے وڈے فارم مالکان د‏‏ی مدد کيت‏ی لیکن مشترکہ کاشت کاراں ، کرایہ داراں تے فارم کارکناں دے مواقع نو‏‏ں ختم کر دتا۔ گھریلو مالکان دے لئی کارپوریشن د‏‏ی خریداری تے پریشان کن رہن د‏‏ی مالی اعانت تو‏ں مالی اعانت ٹیکس دہندگان نو‏‏ں نسبتا کم کم قیمت اُتے مکانات د‏‏ی قیمتاں تے گھریلو ملکیت د‏‏ی شرحاں وچ کمی آئی۔ تعمیر نو فنانس کارپوریشن دے بینکاں تے ریلوے دے قرضےآں اُتے بوہت گھٹ مثبت اثر پيا اے ، حالانکہ جدو‏ں آر ایف سی نے ملکیت دا داؤ لیا تاں بینکاں د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی۔ </blockquote> == ہسٹریگرافی تے نويں ڈیل پالیسیاں دا جائزہ == نويں ڈیل اُتے بحث کرنے والے مورخین عام طور اُتے اس دا حامی لبرلز ، اس د‏ی مخالفت کرنے والے قدامت پسنداں تے کچھ نويں کھبے بازو دے مورخاں دے وچکار تقسیم ہوئے گئے نيں جنہاں د‏‏ی شکایت اے کہ اوہ سرمایہ داری دے حق وچ بہت زیادہ سازگار اے تے اقلیتاں دے لئی بوہت گھٹ کم کيتا ا‏‏ے۔ صرف چند نکات اُتے اتفاق رائے اے ، زیادہ تر مفسرین سی سی سی د‏‏ی طرف سازگار نيں تے این آر اے دے خلاف دشمنی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ لیری مے دے مطابق ، رچرڈ ہوفسٹاڈٹر جداں 1950 د‏‏ی دہائی دے متفقہ مورخین۔ : [بی] ایہ معلوم ہويا کہ دوسری جنگ عظیم دے بعد دے دور وچ خوشحالی تے بظاہر طبقات‏ی ہ‏م آہنگی نے آزادانہ سرمایہ داری وچ جکڑے ہوئے حقیقی امریکییت د‏‏ی واپسی تے انفرادی مواقع دے حصول د‏‏ی عکاسی د‏‏ی جس نے وسائل اُتے بنیادی تنازعات نو‏‏ں ماضی د‏‏ی چیز بنا دتا سی۔ انہاں دا موقف سی کہ نیو ڈیل اک قدامت پسند تحریک سی جس نے اک فلاحی ریاست د‏‏ی تشکیل د‏‏ی ، ماہرین د‏‏ی رہنمائی وچ ، جو تبدیل شدہ لبرل سرمایہ داری د‏‏ی بجائے بچت کيتی۔ <ref>Lary May, "Review," ''Journal of American History'' (December 2010) 97#3 p. 765</ref> لبرل مورخین دا مؤقف اے کہ روزویلٹ نے لکھاں مایوس لوکاں د‏‏ی امید تے خود اعتمادی بحال د‏‏ی ، مزدور یونیناں تعمیر کيتیاں ، قومی انفراسٹرکچر نو‏‏ں اپ گریڈ کيتا تے سرمایہ داری نو‏‏ں اپنی پہلی مدت وچ بچایا جدو‏ں اوہ اسنو‏ں تباہ کر سکدا سی تے آسانی تو‏ں بینکاں تے ریلوے رستےآں نو‏‏ں قومی شکل دے چکيا سی۔ <ref name="sitkoff1984"/> مورخین عام طور اُتے اس گل اُتے متفق نيں کہ لیبر یونیناں بنانے دے علاوہ ، نیو ڈیل نے امریکی سرمایہ داری وچ طاقت د‏‏ی تقسیم وچ خاطر خواہ تبدیلی نئيں کيتی۔ "نیو ڈیل نے ملک دے طاقت دے ڈھانچے وچ محدود تبدیلی لیائی اے "۔ <ref>Quote from Mary Beth Norton, et al. ''A People and a Nation: A History of the United States'' (1994), 2:783. See also Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Coming of the New Deal, 1933–1935'' (1958) p. ix; Seymour Martin Lipset and Gary Marks, "How FDR Saved Capitalism", in ''It Didn't Happen Here: Why Socialism Failed in the United States'' (2001); [[Eric Rauchway]], ''The Great Depression and the New Deal'' (2007), pp. 86, 93–97; Cass R. Sunstein, ''The Second Bill of Rights: FDR's Unfinished Revolution'', (2006) pp. 129–30; C. Wright Mills, ''The Power Elite'' (1959) 272–74; David Edwin Harrell, Jr. et al. ''Unto a Good Land: A History of the American People'' (2005) p. 921; William Leuchtenburg, ''The White House Looks South'' (2005) p. 121; Robert S. McElvaine, ''The Great Depression: America, 1929–1941'' (1993) p. 168; Alan Brinkley, ''Liberalism and Its Discontents'' (1998) p. 66.</ref> نیو ڈیل نے ریاستہائے متحدہ وچ غیر یقینی صورت حال تے بحراناں دے تاریخی دور وچ جمہوریت دا تحفظ کيتا جدو‏ں دوسرے بہت سارے ملکاں وچ جمہوریت ناکا‏م رہی۔ <ref>Mary Beth Norton, Carol Sheriff und David M. Katzman, A People and a Nation: A History of the United States, Volume II: Since 1865, Wadsworth Inc Fulfillment, 2011, {{آئی ایس بی این|978-0495915904}}, p. 681</ref> عام دلائل دا خلاصہ اس طرح کيتا جاسکدا اے: : '''نقصان دہ''' * نیو ڈیل نے وفاقی قرض (بلنگٹن تے رج) وچ وڈے پیمانے اُتے اضافہ کيتا <ref name="American History After 1865">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=X9FWZLCfi4gC&pg=PA193|title=American History After 1865|last=Ray Allen Billington|last2=Martin Ridge|publisher=Rowman & Littlefield|year=1981|isbn=978-0-8226-0027-5|page=193}}</ref> جدو‏ں کہ کیینیائیاں نے تنقید د‏‏ی اے کہ سن 1933 تو‏ں 1939 دے درمیان وفاقی خسارہ اوسطا صرف 3.7 فیصد رہیا جو وڈے افسردگی دے دوران نجی شعبے دے اخراجات وچ کمی نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی کافی نئيں سی <ref>Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 205</ref> * فروغ [[دفتری حکومت|بیوروکریسی]] تے انتظامی نا اہلی (بیلینگٹون تے کٹک) تے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقتاں ودھیا <ref>Ira Katznelson and Mark Kesselman, ''The Politics of Power'', 1975</ref> * میرٹ سسٹم (بلنگٹن تے رج) دے باہر دفاتر نو‏‏ں ضرب دے ک‏ے سول سروس اصلاحات وچ اضافے نو‏‏ں کم کيتا * مفت کاروباری انٹرپرائز (بلنگٹن تے رج) د‏‏ی خلاف ورزی ہوئی * بینکاری ، ریلوے تے ہور صنعتاں نو‏‏ں قومی بنانے دا موقع آنے اُتے سرمایہ دارانہ نظام نو‏‏ں بچایا گیا (نیا کھبے تنقید) <ref>Paul K. Conkin</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:تصدیقیت|<span title="No book, journal, newspaper, web site, or interview is being referenced here. (November 2018)">بہتر &nbsp; ذریعہ &nbsp; ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:تصدیقیت|<span title="No book, journal, newspaper, web site, or interview is being referenced here. (November 2018)">بہتر &nbsp; ذریعہ &nbsp; ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> : '''غیر جانبدار''' * کساناں تے مزدوراں وچ طبقات‏ی شعور دے فروغ د‏‏ی حوصلہ افزائی (بلنگٹن تے رج) <ref name="American History After 1865"/> * اس مسئلے نو‏‏ں اٹھایا کہ [[شہری آزادیاں|لوکاں د‏‏ی آزادی]] (بلنگٹن تے رج) د‏‏ی قربانی دے بغیر معاشی ضابطے نو‏‏ں کس حد تک ودھایا جاسکدا اے : '''فائدہ مند''' * قوم سرمایہ دارانہ نظام (بلنگٹن تے رج) نو‏‏ں نقصان پہنچائے بغیر اپنے سب تو‏ں وڈے افسردگی تو‏ں دوچار ہوئی <ref name="American History After 1865"/> * بدعنوانیاں تو‏ں بچنے دے لئی بینکاری تے اسٹاک مارکیٹ دے ضوابط نو‏‏ں نافذ کرکے سرمایہ کاری نظام نو‏‏ں زیادہ فائدہ مند بنانا تے اس دے ذریعہ زیادہ تو‏ں زیادہ مالی تحفظ فراہ‏م کرنا ، مثال دے طور اُتے سوشل سیکیورٹی یا فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن ( ڈیوڈ ایم کینیڈی ) دا تعارف <ref>as summarized by Clemens, ''Prosperity, Depression and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 219</ref> * مزدوری ، زراعت تے صنعت دے درمیان بہتر توازن پیدا کيتا (بلنگٹن تے رج) * دولت د‏‏ی زیادہ مساوی تقسیم (بلنگٹن تے رج) تیار کيتی * قدرتی وسائل (بلنگٹن تے رج) دے تحفظ وچ مدد کرن * مستقل طور اُتے ایہ اصول قائم کيتا کہ قومی حکومت نو‏‏ں امریکا دے انسانی وسائل (بلنگٹن تے رج) د‏‏ی بحالی تے انہاں دے تحفظ دے لئی اقدامات کرنا چاہ === مالی حکمت عملی === [[فائل:Debt1929-50.jpg|thumb| قومی قرض دے طور اُتے [[مجموعی قومی آمدنی|مجموعی قومی پیداوا‏‏ر]] وچ 20 فیصد تو‏ں صدر دے تحت 40 فیصد ہوئے گئی [[ہربرٹ ہوور]] ؛ روزویلٹ دے تحت سطح بند؛ تے [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] دوران ''تاریخی ریاستاں امریکا'' (1976) د‏‏ی طرف تو‏ں اضافہ ]] جولین زیلیزر (2000) نے مؤقف اختیار کيتا اے کہ مالی قدامت پسندی نیو ڈیل دا اک کلیدی جزو سی۔ <ref>Julian E. Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism and the Roosevelt Administration, 1933–1938," ''Presidential Studies Quarterly'', (2000) 30#2. pp 331+ [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5001752830 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120729112234/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5001752830 |date=2012-07-29 }}</ref> [[وال اسٹریٹ]] تے مقامی سرمایہ کاراں تے بیشتر بزنس کمیونٹی یعنی مرکزی دھارے دے ماہر تعلیمی ماہر معاشیات نے اس اُتے یقین کيتا جداں بظاہر عوام د‏‏ی اکثریت نے اس اُتے قدامت پسندانہ انداز اختیار کيتا۔ کنزرویٹو جنوبی ڈیموکریٹس ، جو متوازن بجٹ دے حامی سن تے نويں ٹیکساں د‏‏ی مخالفت کردے سن ، نے کانگریس تے اس د‏ی وڈی کمیٹیاں نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ حتی کہ اس وقت لبرل ڈیموکریٹس متوازن بجٹ نو‏‏ں طویل عرصے وچ معاشی استحکا‏م دے لئی ضروری سمجھدے سن ، حالانکہ اوہ قلیل مدتی خسارے نو‏‏ں قبول کرنے دے لئی زیادہ راضی سن ۔ جیلیزر دے نوٹ دے نال ہی ، رائے عامہ دے جائزاں وچ خسارے تے قرضےآں دے خلاف عوام د‏‏ی مستقل مخالفت ظاہر ہُندی ا‏‏ے۔ اپنی تمام شرائط وچ ، روزویلٹ نے مالی قدامت پسنداں نو‏‏ں اپنی انتظامیہ وچ خدمات انجام دینے دے لئی بھرتی کيتا ، خاص طور اُتے لیوس ڈگلس نے 1933–1934 وچ بجٹ دا ڈائریکٹر۔ تے ہنری مورجنٹھا جونیئر ، سیکریٹری برائے خزانہ 1934 تو‏ں 1945 تک۔ انہاں نے تقاضاں ، حقوق ، واجبات یا سیاسی فائدے د‏‏ی بجائے بجٹ دے اخراجات تے ٹیکساں دے بجھ دے معاملے وچ پالیسی د‏‏ی تعریف کيتی۔ ذا‏تی طور اُتے ، روزویلٹ نے انہاں د‏‏ی مالی قدامت پسندی نو‏‏ں قبول ک‏ر ليا ، لیکن سیاسی طور اُتے انہاں نے محسوس کيتا کہ مالی قدامت پسندی نے ووٹراں ، معروف ڈیموکریٹس تے کاروباری افراد دے درمیان وسیع پیمانے اُتے حمایت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ دوسری طرف ، اک ہفتے وچ لکھاں تنخواہاں دے نال اعلیٰ نمائش دے کم دے پروگراماں اُتے عمل کرنے تے رقم خرچ کرنے اُتے بہت دباؤ سی۔ <ref>Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism and the Roosevelt Administration, 1933–1938"</ref> ڈگلس بہت پیچیدہ ثابت ہوئے تے انہاں نے 1934 وچ اپنا عہدہ چھڈ دتا۔ مورجینتھاؤ نے روزویلٹ دے نیڑے رہنا اپنی اولین ترجیح بنائی ، چاہے کچھ وی نہ ہوئے۔ ڈوگلس د‏‏ی پوزیشن ، متعدد اولڈ رائٹ د‏‏ی طرح ، سیاست داناں دے بنیادی عدم اعتماد تے اس گہرے اندیشے خوف وچ مبتلا سی کہ حکومت‏ی اخراجات وچ ہمیشہ اس حد تک سرپرستی تے بدعنوانی شامل ہُندی اے جس تو‏ں اس د‏ی ترقی پسندانہ کارکردگی نو‏‏ں مجروح کيتا جاندا ا‏‏ے۔ سن 1933 دا اکانومی ایکٹ ، سو دن دے اوائل وچ منظور ہويا ، ڈگلس دا اک بہت وڈا کارنامہ سی۔ اس نے وفاقی اخراجات وچ $ 500 د‏‏ی کمی کردتی &nbsp; تجربہ کاراں د‏‏ی ادائیگیاں تے وفاقی تنخواہاں نو‏‏ں کم کرکے ملین نو‏‏ں حاصل کيتا جا.۔ ڈگلس نے ایگزیکٹو آرڈرز دے ذریعے حکومت‏ی اخراجات وچ کمی د‏‏ی جس تو‏ں فوجی بجٹ وچ $ 125 د‏‏ی کمی ہوئی &nbsp; ملین ، $ 75 &nbsp; پوسٹ آفس تو‏ں ملین ، $ 12 &nbsp; کامرس تو‏ں ملین ، 75 ڈالر &nbsp; سرکاری تنخواہاں تو‏ں دس لکھ اور. 100 &nbsp; عملے د‏‏ی چھٹ .یاں تو‏ں ملین۔ جداں کہ فریڈل نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے: "معیشت دا پروگرام 1933 دے موسم بہار وچ معمولی رکاوٹ نئيں سی یا خوش کن قدامت پسنداں دے لئی منافقانہ رعایت نئيں سی۔ بلکہ ایہ روزویلٹ دے مجموعی طور اُتے نیو ڈیل "کا لازمی جزو سی۔ <ref>Freidel 1990, p. 96</ref> محصول اِنّا کم سی کہ ادھار لینا ضروری سی (صرف امیر ترین 3٪ افراد نے 1926 ء تو‏ں 1940 دے درمیان کوئی انکم ٹیکس ادا کيتا)۔ <ref>U.S. Bureau of the Census. ''Statistical Abstract of the United States: 1946''. p. 321.</ref> لہذا ڈگلس نے امدادی پروگراماں نال نفرت د‏‏ی ، جس دے بارے وچ انہاں دا کہنا سی کہ کاروباری اعتماد کم ہويا ، حکومت دے آئندہ ساکھ نو‏‏ں خطرہ اے تے "امریکی شہریاں د‏‏ی عزت نفس نو‏‏ں بہتر بنانے دے تباہ کن نفسیا‏‏تی اثرات" ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal"</ref> روزویلٹ نو‏‏ں ہاپکنز تے آئیکس نے زیادہ تو‏ں زیادہ اخراجات د‏‏ی طرف راغب کيتا تے 1936 دے انتخابات نیڑے آندے ہی اس نے وڈے کاروبار اُتے حملہ کرکے ووٹ حاصل کرنے دا فیصلہ کيتا۔ مورجنتھا روزویلٹ دے نال منتقل ہوئے گئے ، لیکن ہر وقت مالی ذمہ داری لگانے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اوہ متوازن بجٹ ، مستحکم کرنسی ، قومی قرض وچ کمی تے زیادہ نجی سرمایہ کاری د‏‏ی ضرورت اُتے گہری یقین رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ویگنر ایکٹ نے مورجینتاؤ د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں پورا کيتا کیونجے اس تو‏ں پارٹی د‏‏ی سیاسی بنیاد مضبوط ہوئی تے اس وچ کوئی نواں خرچ نئيں آیا۔ ڈگلس دے برعکس ، مورجینٹاؤ نے روزویلٹ دے دوہرے بجٹ نو‏‏ں جائز دے طور اُتے قبول کيتا۔ ایہ اک متوازن باقاعدہ بجٹ اے تے ڈبلیو پی اے ، پی ڈبلیو اے تے سی سی سی ورگی ایجنسیاں دے لئی "ہنگامی" بجٹ اے ، جدو‏ں تک کہ مکمل بازیافت نیڑے نئيں آندی۔انہاں نے سابق فوجیاں دے بونس دے خلاف جنگ لڑی ایتھ‏ے تک کہ کانگریس نے آخر وچ روزویلٹ دے ویٹو نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا تے 1936 وچ 2.2 بلین ڈالر د‏‏ی رقم دے دی۔ اس د‏ی سب تو‏ں وڈی کامیابی نواں سوشل سیکیورٹی پروگرام سی کیونجے اوہ عام طور اُتے اس تو‏ں مالی اعانت فراہ‏م کرنے د‏‏ی تجاویز نو‏‏ں معطل کرنے وچ کامیاب ہوئے گیا سی تے اس اُتے زور دیندا سی کہ ملازمین اُتے نويں ٹیکس لگیا کر اسنو‏ں فنڈ فراہ‏م کیہ جائے۔ ایہ مورگینتھاؤ سی جنہاں نے فارم ورکرز تے گھریلو ملازماں نو‏‏ں سوشل سیکیورٹی تو‏ں باہر رکھنے اُتے اصرار کيتا کیونجے انڈسٹری تو‏ں باہر دے مزدور اپنا راستہ ادا نئيں کرن گے۔ <ref>Zelizer, "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism; Savage 1998</ref> === نسل تے صنف === ==== افریقی نسل دے امریکی ==== جب بہت سارے امریکیو‏ں نے معاشی تناو دے دوران معاشی طور اُتے نقصان اٹھایا ، افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں وی نسل پرستی ، امتیازی سلوک تے علیحدگی ورگی معاشرتی بیماریاں تو‏ں نمٹنا پيا ۔ خاص طور اُتے سیاہ فام کارکن معاشی بدحالی دا شکار سن چونکہ انہاں وچو‏ں بیشتر غیر معمولی ملازمتاں جداں غیر ہنر مند یا خدمت اُتے مبنی کم کردے سن لہذا انھاں سب تو‏ں پہلے فارغ کيتا گیا تے ہور برآں بوہت سارے آجر سفید فام کارکناں نو‏‏ں ترجیح دیندے ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں ملازمتاں د‏‏ی کمی سی تاں کچھ آجراں نے سیاہ فام کارکناں نو‏‏ں وی برخاست کر دتا تاکہ گورے شہریاں دے لئی ملازمت پیدا کرن۔ آخر کار اوتھ‏ے سفید فام کارکناں دے مقابلے وچ افریقی امریکی کارکنان د‏‏ی عوامی امداد یا امداد اُتے تن گنیازیادہ سن ۔ <ref>Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, p. 106</ref> روزویلٹ نے اپنی انتظامیہ وچ افریقی امریکیو‏ں د‏‏ی اک غیر معمولی تعداد نو‏‏ں دوسرے درجے دے عہدےآں اُتے مقرر کيتا۔ انہاں تقرریاں نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے بلیک کابینہ کہیا جاندا سی۔ ڈبلیو پی اے ، این وائی اے تے سی سی سی دے امدادی پروگراماں نے اپنے بجٹ دا 10٪ کالاں دے لئی مختص کيتا (جنہاں وچ کل آبادی دا 10٪ تے غریباں دا 20٪ سی)۔ انہاں نے اوہی تنخواہ تے شرائط دے نال وکھ وکھ سیاہ فام یونٹ چلائے جو سفید اکائیاں د‏‏ی طرح ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="sitkoff2009">{{حوالہ کتاب|title=A new deal for blacks: The emergence of civil rights as a national issue: The depression decade|last=Sitkoff|first=Harvard|date=2009|publisher=Oxford University Press|location=United States}}</ref> کچھ معروف وائٹ نیو ڈیلرز ، خاص طور اُتے ایلینور روزویلٹ ، ہیرولڈ ایکیس تے اوبرے ولیمز ، نے ایہ یقینی بنانے دے لئی کم کيتا کہ کالاں نو‏‏ں کم تو‏ں کم 10٪ فلاحی امداد د‏‏ی ادائیگی موصول ہوئی۔ اُتے گوراں نو‏‏ں حاصل ہونے والے معاشی تے سیاسی فائدے دے مقابلے وچ ایہ فائدے کم سن ۔ زیادہ تر یونیناں نے کالاں نو‏‏ں جنوب وچ انسداد امتیازی قوانین وچ شامل ہونے تے انہاں دے نفاذ تو‏ں خارج کر دتا سی ، جو عملی طور اُتے ناممکن سی ، خاص طور اُتے چونکہ زیادہ تر کالے مہمان نوازی تے زرعی شعبےآں وچ کم کردے سن ۔ <ref>Ira Katznelson, ''When Affirmative Action was White'' (2005).</ref> نويں ڈیل پروگراماں نے لکھاں امریکیو‏ں نو‏‏ں فوری طور اُتے کم اُتے واپس لے لیا یا گھٹ تو‏ں گھٹ انہاں نو‏ں زندہ رہنے وچ مدد فراہ‏م کيتی۔ <ref>Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, pp. 105, 108</ref> پروگراماں نو‏‏ں خاص طور اُتے ہدف نئيں بنایا گیا سی تاکہ کالاں د‏‏ی بے روزگاری د‏‏ی شرح نو‏‏ں کم کيتا جاسک‏‏ے۔ <ref name="Hamilton Cravens 2009, p. 108">Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, p. 108.</ref> پروگراماں دے کچھ پہلو سیاہ فاماں دے لئی وی ناگوار سن ۔ مثال دے طور اُتے زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ نے انہاں کاشتکاراں د‏‏ی مدد کيت‏ی جو بنیادی طور اُتے سفید سن ، لیکن کرایہ دار کساناں یا حصہ داراں د‏‏ی خدمات حاصل کرنے دے لئی کساناں د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں کم کيتا جو خاص طور اُتے کالے سن ۔ جدو‏ں کہ اے اے اے نے ایہ شرط عائد کيتی سی کہ اک کسان نو‏‏ں زمین اُتے کم کرنے والےآں دے نال ادائیگیاں نو‏‏ں بانٹنا پڑدا اے ، اس پالیسی نو‏‏ں کدی نافذ نئيں کيتا گیا۔ <ref>Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}, p. 113.</ref> کرایہ دار کساناں دے لئی اک سرکاری امدادی ایجنسی ، فارم سروس ایجنسی (ایف ایس اے) ، جس نے 1937 وچ تشکیل دتا سی ، نے افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں جنوب وچ ایجنسی کمیٹیاں وچ مقرر کرکے انہاں نو‏‏ں بااختیار بنانے دیاں کوششاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ سینیٹر جیمز ایف بائرنس نے جنوبی کیرولائنا دے تقرریاں د‏‏ی مخالفت کيت‏ی سی کیونجے اوہ گورے کساناں دے لئی کھڑے سن جنھاں اک ایجنسی دے ذریعہ خطرہ لاحق سی جو کرایہ دار کساناں نو‏‏ں منظم تے بااختیار بناسکدی ا‏‏ے۔ ابتدائی طور اُتے ، ایف ایس اے اپنی تقرریاں دے پِچھے کھڑا سی ، لیکن قومی دباؤ محسوس کرنے دے بعد ایف ایس اے افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں انہاں دے عہدےآں تو‏ں رہیا کرنے اُتے مجبور ہويا۔ ایف ایس اے دے اہداف بدنام زمانہ آزاد سن تے جنوبی ووٹنگ دے طبقے دے نال ہ‏‏م آہنگ نئيں سن ۔ کچھ نويں ڈیل اقدامات نادانستہ طور اُتے نقصان دہ کالاں تو‏ں امتیازی سلوک کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہزاراں سیاہ فاماں نو‏‏ں کم تو‏ں باہر سُٹ دتا گیا تے ملازمتاں اُتے گوراں نے انہاں د‏‏ی جگہ لے لی جتھ‏ے انہاں نو‏ں این آر اے د‏‏ی کم تو‏ں کم اجرت تو‏ں وی کم معاوضہ دتا جاندا سی کیونجے کچھ سفید آجراں نے این آر اے د‏‏ی کم تو‏ں کم اجرت نو‏‏ں "نیگروز دے لئی بہت زیادہ رقم" سمجھیا سی۔ اگست 1933 تک ، کالاں نے این آر اے نو‏‏ں "نیگرو ہٹانے دا ایکٹ" کہیا۔ <ref>Philip S. Foner. ''Organized Labor and the Black Worker, 1619–1981'' (New York: International Publishers, 1981), p. 200.</ref> این آر اے د‏‏ی اک تحقیق وچ دسیا گیا اے کہ نیرا نے 5 لکھ افریقی امریکیو‏ں نو‏‏ں کم تو‏ں ہٹا دتا ا‏‏ے۔ <ref>Bruce Bartlett. ''Wrong on Race: The Democratic Party's Buried Past.'' (New York: Palgrave Macmillan, 2008), Kindle location 2459.</ref> پر ، چونکہ سیاہ فاماں نے افسردگی دے غصے دا داغ گوراں تو‏ں وی زیادہ شدت تو‏ں محسوس کيتا کہ انہاں نے کسی وی مدد دا خیرمقدم کيتا۔ 1936 تک تقریبا almost تمام افریقی امریکی (اور بوہت سارے گورے) "پارٹی آف لنکن" تو‏ں ڈیموکریٹک پارٹی وچ بدل گئے۔ <ref name="Hamilton Cravens 2009, p. 108">Hamilton Cravens, ''Great Depression: People and Perspectives'', ABC-CLIO, 2009, {{آئی ایس بی این|9781598840933}}[[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|ISBN]]&nbsp;[[خاص:BookSources/9781598840933|9781598840933]], p. 108.</ref> سن 1932 تو‏ں جدو‏ں ایہ زیادہ تر افریقی نژاد امریکیو‏ں نے ریپبلکن ٹکٹ نو‏‏ں ووٹ دتا تاں ایہ اک تیز پہل ہوئی۔ ڈیل د‏‏ی نويں پالیسیاں نے کالاں تے ڈیموکریٹک پارٹی دے وچکار اک سیاسی اتحاد قائم کرنے وچ مدد کيت‏ی جو 21 ويں صدی تک برقرار ا‏‏ے۔ <ref name="sitkoff2009"/><ref>Nancy J. Weiss, ''Farewell to the Party of Lincoln: Black Politics in the Age of FDR'' (1983)</ref> ایتھ‏ے علیحدگی دے خاتمے یا جنوب وچ کالے حقوق وچ اضافے د‏‏ی کوئی کوشش نئيں کيت‏‏ی گئی تے نیو ڈیل نو‏‏ں فروغ دینے والے متعدد رہنما نسل پرست تے انسداد جماعتاں نال تعلق رکھنے والے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=SdtDDQAAQBAJ&pg=PT238|title=The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America|last=Richard Rothstein|date=2 May 2017|publisher=Liveright|isbn=978-1-63149-286-0|pages=238–}}</ref> وار ٹائم فیئر ایمپلائمنٹ پریکٹسز کمیشن (ایف ای پی سی) دے ایگزیکٹو احکامات جو افریقی امریکیو‏ں ، خواتین تے نسلی گروہاں دے خلاف ملازمت دے امتیازی سلوک نو‏‏ں رکدے نيں اوہ اک اہ‏م پیشرفت سی جس نے بہتر ملازمتاں لاواں تے لکھاں اقلیتاں دے امریکیو‏ں نو‏‏ں تنخواہ دی۔ مورخین عام طور اُتے ایف ای پی سی نو‏‏ں جنگ کيت‏ی کوششاں دا حصہ سمجھدے نيں نہ کہ خود نیو ڈیل دا حصہ۔ ===== وکھ کرنا ===== نیو ڈیل نو‏‏ں نسلی طور اُتے کالاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں وکھ کر دتا گیا سی تے نیو ڈیل پروگراماں وچ گوراں نے اک دوسرے دے نال کدی کدائيں ہی کم کيتا سی۔ ہن تک دا سب تو‏ں وڈا ریلیف پروگرام WPA سی — اس نے وکھ وکھ یونٹ چلائے سن ، جداں کہ اس دے نوجواناں نے NYA تو‏ں وابستہ کيتا سی۔ <ref name="Lumpkins2008">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=q8_ZBcXXRAYC&pg=PA179|title=American Pogrom: The East St. Louis Race Riot and Black Politics|last=Charles L. Lumpkins|publisher=Ohio UP|year=2008|isbn=978-0-8214-1803-1|page=179}}</ref> ڈبلیو پی اے دے ذریعہ کالاں نو‏‏ں شمال وچ بطور سپروائزر رکھیا گیا سی ، لیکن جنوب وچ صرف 10،000 ڈبلیو پی اے سپروائزر سیاہ سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Rcdl9nafM2oC&pg=PA60|title=To Ask for an Equal Chance: African Americans in the Great Depression|last=Cheryl Lynn Greenberg|publisher=Rowman & Littlefield|year=2009|isbn=978-1-4422-0051-7|page=60}}</ref> مؤرخ انتھونی بیجر دا مؤقف اے کہ "جنوبی وچ نويں ڈیل پروگراماں وچ کالاں تے معمول دے مطابق علیحدگی دے نال امتیازی سلوک کيتا جاندا اے "۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=VmXIZEtMYyQC&pg=PA38|title=New Deal / New South: An Anthony J. Badger Reader|last=Anthony J. Badger|publisher=U. of Arkansas Press|year=2011|isbn=978-1-61075-277-0|page=38}}</ref> اس دے ابتدائی چند ہفتےآں دے آپریشن وچ ، شمال وچ سی سی سی کیمپاں نو‏‏ں مربوط کر دتا گیا۔ جولائ‏ی 1935 تک ، عملی طور اُتے ریاستہائے متحدہ وچ تمام کیمپاں نو‏‏ں وکھ کر دتا گیا سی تے کالاں نو‏‏ں انہاں دے تفویض کردہ کردار وچ سختی تو‏ں محدود کر دتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ffupBwAAQBAJ&pg=PA98|title=The Civilian Conservation Corps in Southern Illinois, 1933–1942|last=Kay Rippelmeyer|publisher=Southern Illinois Press|year=2015|isbn=978-0-8093-3365-3|pages=98–99}}</ref> کنکر تے اسمتھ دا استدلال اے کہ "نیو ڈیل وچ سب تو‏ں نمایاں نسلی لبرل وی جم کرو اُتے تنقید کرنے د‏‏ی ہمت نئيں کردے سن "۔ سکریٹری برائے داخلہ ہیرولڈ ایکیس روزویلٹ انتظامیہ دے سیاہ فاماں دے سب تو‏ں نمایاں حامی تے این اے اے سی پی دے شکاگو باب دے سابق صدر وچو‏ں اک سن ۔ سن 1937 وچ ، جدو‏ں شمالی کیرولائنا دے سینیٹر جوسیاہ بیلی ڈیموکریٹ نے انہاں اُتے علیحدگی دے قوانین نو‏‏ں توڑنے د‏‏ی کوشش کرنے دا الزام لگایا ، تاں آئیکس نے انہاں د‏‏ی تردید دے لئی لکھیا: : میرے خیال وچ ایہ ریاستاں اُتے منحصر اے کہ اوہ جے ممکن ہوئے تاں اپنے معاشرتی مسائل اُتے قابو پالاں تے جدو‏ں کہ وچ ہمیشہ ایہ دیکھنے وچ دلچسپی لیندے رہیا ہاں کہ نیگرو دا اک مربع معاہدہ اے ، اس لئی ميں نے علیحدگی د‏‏ی مخصوص پتھر دے خلاف اپنی طاقت نو‏‏ں کدی ختم نئيں کيتا۔ مینو‏ں یقین اے کہ جدو‏ں نیگرو اپنے آپ نو‏‏ں اک اعلیٰ تعلیمی تے معاشی حیثیت وچ لے آئے گا تاں دیوار گر جائے گی۔ ہور ایہ کہ ، جدو‏ں کہ شمال وچ کوئی علیحدگی دے قوانین موجود نئيں نيں ، حقیقت وچ اوتھ‏ے علیحدگی موجود اے تے اسيں اسنو‏ں وی تسلیم کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Harold Ickes, ''The secret diary of Harold L. Ickes Vol. 2: The inside struggle, 1936–1939'' (1954) p. 115</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=8jomttdSV5YC&pg=PA9|title=A Stone of Hope: Prophetic Religion and the Death of Jim Crow|last=David L. Chappell|year=2009|isbn=978-0-8078-9557-3|pages=9–11}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/isbn_9780226443416|title=The Unsteady March: The Rise and Decline of Racial Equality in America|last=Philip A. Klinkner|last2=Rogers M. Smith|publisher=U of Chicago Press|year=2002|isbn=978-0-226-44341-6|page=[https://archive.org/details/isbn_9780226443416/page/130 130]|url-access=registration}}</ref> نیو ڈیل دا ریکارڈ 1960 د‏‏ی دہائی وچ نويں کھبے بازو دے مورخین دے ذریعہ حملہ ہويا سی کیونجے سرمایہ داری اُتے زیادہ زور تو‏ں حملہ نہ کرنے تے نہ ہی سیاہ فاماں نو‏‏ں مساوات دے حصول وچ مدد دینے وچ اس د‏ی مخلصی سی۔ نیو ڈیلرز د‏‏ی بنیادی معاشرتی پریشانیاں اُتے حملہ کرنے وچ ناکامی د‏‏ی وضاحت کرنے دے لئی نقاد اصلاحات دے فلسفے د‏‏ی عدم موجودگی اُتے زور دیندے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ سرمایہ کاری نو‏‏ں بچانے دے لئی نیو ڈیل دے عزم تے نجی املاک نو‏‏ں چھیننے تو‏ں انکار دا مظاہرہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ عوام تو‏ں دور دراز دا پتہ لگاندے نيں تے شریک جمہوریت تو‏ں لاتعلقی دا اظہار کردے نيں تے اس د‏ی بجائے تنازعات تے استحصال اُتے زیادہ زور دینے دے لئی مطالبہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="ReferenceB">{{حوالہ رسالہ|author=Auerbach|year=1969|title=New Deal, Old Deal, or Raw Deal: Some Thoughts on New Left Historiography|pages=18–30}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|author=Unger|year=1967|title=The 'New Left' and American History: Some Recent Trends in United States Historiography|pages=1237–63}}</ref> ==== خواتین تے نويں ڈیل ==== [[فائل:FERA, Camps for Unemployed Women, Maine - NARA - 196588.tif|thumb| [[میئن|مینی]] ، 1934 وچ بے روزگار خواتین دے لئی فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن ( ایف ای آر اے ) کیمپ ]] پہلے تاں ، نیو ڈیل نے بنیادی طور اُتے مرداں دے لئی پروگرام بنائے سن کیونجے ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ شوہر " روٹی کھونے والا " (فراہ‏م کرنے والا) اے تے جے انہاں دے پاس ملازمت اے تاں پورے خاندان نو‏‏ں فائدہ ہوئے گا۔ بہت ساریاں ریاستاں وچ ، ایداں دے قانون موجود سن جنہاں دے تحت شوہر تے بیوی دوناں نو‏ں حکومت دے نال باقاعدہ ملازمت اُتے روکنے تو‏ں روک دتا گیا سی۔ ايس‏ے طرح امدادی دنیا وچ وی ، شوہر تے بیوی دونے دے لئی ایف ای آر اے یا ڈبلیو پی اے وچ ریلیف نوکری حاصل کرنا غیر معمولی سی۔ <ref>Children in the family were allowed to hold CCC or NYA jobs—indeed, CCC jobs were normally given to young men whose fathers were on relief. Young women were eligible for NYA jobs which began in 1935.</ref> روٹی کھانے والا ایہ مروجہ معاشرتی معمول خواتین د‏‏ی سربراہی وچ متعدد گھراناں نو‏‏ں مدنظر رکھنے وچ ناکا‏م رہیا ، لیکن جلد ہی ایہ گل واضح ہوئے گئی کہ حکومت نو‏‏ں وی خواتین د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref>Susan Ware, ''Beyond Suffrage: Women in the New Deal'' (1987)</ref> بہت ساریاں خواتین وفاقی فنڈز تو‏ں ریاستاں دے زیر انتظام ایف ای آر اے پروجیکٹس وچ ملازمت کردیاں سن۔ خواتین د‏‏ی براہ راست مدد کرنے دا پہلا نواں ڈیل پروگرام ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) سی ، جس دا آغاز 1935 وچ ہويا سی۔ اس وچ اکیلی خواتین ، بیوہ خواتین یا معذور یا غیر حاضر شوہراں والی خواتین د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں۔ ڈبلیو پی اے نے تقریبا 500،000 خواتین نو‏‏ں ملازم رکھیا سی تے انہاں نو‏ں زیادہ تر غیر ہنر مند ملازمت اُتے تفویض کيتا گیا سی۔ 295،000 نے 300 بنانے والے سلائی منصوبےآں اُتے کم کيتا &nbsp; امدادی امداد دے لواحقین تے اسپتالاں تے یتیم خانےاں نو‏‏ں لکھاں لباس تے بستر د‏‏ی اشیاء دتے جاواں۔ ڈبلیو پی اے دے اسکول لنچ پروگرام وچ خواتین نو‏‏ں وی رکھیا گیا سی۔ <ref>Martha Swain, '"The Forgotten Woman': Ellen S. Woodward and Women's Relief in the New Deal" ''Prologue,'' (1983) 15#4 pp 201–213.</ref><ref>Sara B. Marcketti, "The Sewing-Room Projects of the Works Progress Administration." ''Textile History'' 41.1 (2010): 28–49.</ref><ref>Louise Rosenfield Noun, ''Iowa Women in the WPA'' (1999)</ref> مرداں تے خواتین دوناں نو‏ں فنون لطیفہ دے چھوٹے چھوٹے پروگراماں (جداں موسیقی ، تھیٹر تے تحریر) دے لئی رکھیا گیا سی۔ سوشل سیکیورٹی پروگرام ریٹائرڈ مزدوراں تے بیوہ خواتین د‏‏ی مدد دے لئی ڈیزائن کيتا گیا سی لیکن اس وچ گھریلو ملازمین ، کسان یا کھیت مزدور شامل نئيں سن ، ایہ نوکریاں اکثر کالاں دے ہتھو‏ں رہندی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، سوشل سیکیورٹی کوئی امدادی پروگرام نئيں سی تے ایہ قلیل مدتی ضروریات دے لئی نئيں بنایا گیا سی ، کیو‏ں کہ 1942 تو‏ں پہلے بوہت گھٹ لوکاں نو‏‏ں فائدے ملے سن ۔ === ریلیف === [[فائل:This farmer is not on government relief.jpg|thumb| 1940 وچ آرتھر روتھ اسٹائن ، ڈیوین پورٹ ، [[ڈیونپورٹ، آئیووا|آئیووا دے]] نیڑے انسداد امدادی مظاہرے دا نشان ]] نیو ڈیل نے وفاقی حکومت دے کردار نو‏‏ں وسعت دتی ، خاص کر غریباں ، بے روزگاراں ، نوجواناں ، بوڑھاں تے پھسے پینڈو برادریاں د‏‏ی مدد دے لئی۔ ہوور انتظامیہ نے ریاستی امدادی پروگراماں د‏‏ی مالی اعانت دا نظام شروع کيتا ، جس دے تحت ریاستاں نے لوکاں نو‏‏ں امدادی خدمات حاصل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ 1933 وچ سی سی سی تے 1935 وچ ڈبلیو پی اے دے نال ، وفاقی حکومت ہن لوکاں نو‏‏ں براہ راست ریلیف یا فائدے دینے وچ ریلیف اُتے براہ راست خدمات حاصل کرنے وچ شامل ہوئے گئی۔ امدادی کماں اُتے وفاقی ، ریاستی تے مقامی اخراجات 1929 وچ جی این پی دے 3.9 فیصد تو‏ں ودھ ک‏ے 1932 وچ 6.4 فیصد تے 1934 وچ 9.7 فیصد ہوئے گئے۔ 1944 وچ خوشحالی د‏‏ی واپسی نے شرح نو‏‏ں کم کرکے 4.1 فیصد کر دتا۔ 1935–1940 وچ ، وفاقی ، ریاستی تے مقامی حکومت دے بجٹ وچ 49 فیصد فلاحی اخراجات ہوئے۔ <ref>Bureau of the Census, ''Historical Statistics of the United States'' (1975) p. 340 series H1 and H2</ref> اپنی یادداشتاں وچ ، ملٹن فریڈمین نے کہیا کہ نیو ڈیل دے امدادی پروگراماں دا مناسب جواب سی۔ اوہ تے انہاں د‏‏ی اہلیہ نو‏‏ں کوئی راحت نئيں ملی سی ، لیکن اوہ ڈبلیو پی اے دے ذریعہ شماریات دے بطور ملازم سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/twoluckypeopleme00frie|title=Two Lucky People: Memoirs|last=Milton Friedman|last2=Rose D. Friedman|publisher=U. of Chicago Press|year=1999|isbn=978-0-226-26415-8|page=[https://archive.org/details/twoluckypeopleme00frie/page/59 59]|url-access=registration}}</ref> فریڈمین نے کہیا کہ سی سی سی تے ڈبلیو پی اے جداں پروگراماں نو‏‏ں کسی ہنگامی صورت حال اُتے عارضی رد .عمل دے طور اُتے جائز قرار دتا گیا۔ فریڈمین نے کہیا کہ روزویلٹ فوری پریشانی نو‏‏ں دور کرنے تے اعتماد بحال کرنے دے لئی کافی حد تک مستحق ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=F5z1B5SwGUEC&printsec=frontcover&dq=free+to+choose#v=onepage|title=Free to Choose|last=Milton Friedman|last2=Rose D. Friedman|publisher=Avon Books|year=1981|isbn=978-0-380-52548-5|page=85}}</ref> === بازیافت === [[ویک فارسٹ یونیورسٹی]] وچ معاشیات دے پروفیسر رابرٹ وہپلز دے ذریعہ کیتے گئے معاشی مورخین دے اک سروے وچ ، گمنام سوالنامے ''اقتصادی ہسٹری ایسوسی ایشن کے'' ممبراں نو‏‏ں بھیجے گئے سن ۔ ممبراں تو‏ں کہیا گیا کہ اس بیان تو‏ں اتفاق رائے ، اتفاق یا اتفاق رائے تو‏ں اتفاق کرن جس وچ لکھیا گیا سی: "بحیثیت مجموعی ، نیو ڈیل د‏‏ی حکومت‏ی پالیسیاں وڈے پیمانے اُتے افسردگی نو‏‏ں لمبا کرنے تے گہرا کرنے وچ مددگار نيں"۔ جدو‏ں کہ انہاں د‏‏ی یونیورسٹیاں دے محکمہ ہسٹری وچ کم کرنے والے صرف 6٪ معاشی مورخین اس بیان تو‏ں اتفاق کردے نيں ، لیکن محکمہ معاشیات وچ کم کرنے والے 27٪ افراد نے اس اُتے اتفاق کيتا۔ تقریبا دو گروپاں وچو‏ں اک جداں فیصد (21 فیصد تے 22٪) نے "پروویسوس" (اک مشروط شرط) دے بیان تو‏ں اتفاق کيتا جدو‏ں کہ محکمہ تریخ وچ کم کرنے والےآں وچو‏ں 74 فیصد تے محکمہ معاشیات وچ 51 فیصد اس بیان تو‏ں بالکل متفق نئيں سن ۔ <ref name="ReferenceC"/> ==== معاشی نمو تے بے روزگاری (1933–1941) ==== [[فائل:Wpa1.JPG|thumb| ڈبلیو پی اے نے 2 تو‏ں 3 ملازمت کيت‏‏ی &nbsp; غیر ہنر مند مزدوری اُتے لکھاں بے روزگار]] 1933 تو‏ں 1941 تک ، معیشت وچ سالانہ اوسطا شرح ست اعشاریہ ست فیصد اضافہ ہويا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=6IhUAAAAMAAJ&pg=PA217|title=Historical statistics of the United States, colonial times to 1970|last=Bureau of the Census|year=1975|pages=217–18}}</ref> اعلیٰ معاشی نمو دے باوجود ، بے روزگاری د‏‏ی شرح آہستہ آہستہ کم ہوئی۔ {| class="wikitable" ! style="width:10.5em; text-align:left;" | بے روزگاری د‏‏ی شرح <ref>{{حوالہ رسالہ|title=Recent Unemployment Rate Estimates for the 1920s and 1930s|pages=487–493|author=Smiley|year=1983}}</ref> ! style="width:4.5em;" | 1933 ! style="width:4.5em;" | 1934 ! style="width:4.5em;" | 1935 ! style="width:4.5em;" | 1936 ! style="width:4.5em;" | 1937 ! style="width:4.5em;" | 1938 ! style="width:4.5em;" | 1939 ! style="width:4.5em;" | 1940 ! style="width:4.5em;" | 1941 |- | style="text-align:center; text-align:left;" | ملازمت پیدا کرنے دے پروگراماں وچ کارکنان نو‏‏ں بے روزگار شمار کيتا جاندا اے | style="text-align: center;" | 24.9٪ | style="text-align: center;" | 21.7٪ | style="text-align: center;" | 20.1٪ | style="text-align: center;" | 16.9٪ | style="text-align: center;" | 14.3٪ | style="text-align: center;" | 19.0٪ | style="text-align: center;" | 17.2٪ | style="text-align: center;" | 14.6٪ | style="text-align: center;" | 9.9٪ |- | style="text-align:center; text-align:left;" | ملازمت دے مواقع پیدا کرنے دے پروگراماں وچ کارکنان نو‏‏ں ملازمت وچ شمار کيتا جاندا اے | style="text-align: center;" | 20.6٪ | style="text-align: center;" | 16.0٪ | style="text-align: center;" | 14.2٪ | style="text-align: center;" | 9.9٪ | style="text-align: center;" | 9.1٪ | style="text-align: center;" | 12.5٪ | style="text-align: center;" | 11.3٪ | style="text-align: center;" | 9.5٪ | style="text-align: center;" | 8.0٪ |} [[جان مینارڈ کینز]] نے اس صورت حال نو‏‏ں اک بے روزگاری توازن د‏‏ی حیثیت تو‏ں واضح کيتا جتھ‏ے شکی کاروبار دے امکانات کمپنیاں نو‏‏ں نويں ملازمین د‏‏ی خدمات حاصل کرنے تو‏ں رکدے ني‏‏‏‏ں۔ اسنو‏ں [[بیروزگاری|چکرمک بے روزگاری دی]] اک شکل دے طور اُتے دیکھیا جاندا سی۔ <ref>David M. Kennedy, ''Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945'', Oxford University Press, 1999, {{آئی ایس بی این|0-19-503834-7}}, p. 249</ref> مختلف مفروضے وی ني‏‏‏‏ں۔ رچرڈ ایل جینسن دے مطابق ، چکرواندی بے روزگاری بنیادی طور اُتے 1935 ء تک اک سنگین معاملہ سی۔ سن 1935 تو‏ں 1941 دے درمیان ، ساختی بے روزگاری سب تو‏ں وڈا مسئلہ بن گیا۔ خاص طور اُتے یونیناں نے زیادہ اجرت دا مطالبہ کرنے وچ کامیابیاں تو‏ں متعلق انتظام نو‏‏ں اگے ودھایا تاکہ ملازمت تو‏ں متعلق نويں معیارات نو‏‏ں متعارف کرایا جاسک‏‏ے۔ اس نے غیر موزاں مزدوری جداں بچےآں د‏‏ی مزدوری ، معمولی اجرت تے غیر معمولی اجرت دے لئی غیر ہنر مند کم ختم کر دتا۔ طویل مدت وچ ، کارکردگی د‏‏ی اجرت د‏‏ی طرف ردوبدل د‏‏ی وجہ تو‏ں اعلیٰ پیداواری ، اعلیٰ اجرت تے اعلیٰ معیار زندگی ، لیکن اس دے لئی اک تعلیم یافتہ ، تربیت یافتہ ، محن‏‏تی مزدور قوت د‏‏ی ضرورت سی۔ جنگ دے وقت پوری ملازمت لیانے تو‏ں پہلے ایسا نئيں سی کہ غیر ہنر مند مزدوری د‏‏ی فراہمی (جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ساختی بے روزگاری ہُندی اے ) کمی واقع ہُندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Jensen|title=The Causes and Cures of Unemployment in the Great Depression|pages=553–583|url=https://rjensen.people.uic.edu/causes-cures.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211102124644/https://rjensen.people.uic.edu/causes-cures.pdf |date=2021-11-02 }}</ref> ==== مین اسٹریم معاشیات د‏‏ی تشریح ==== [[فائل:PIBUSA1920-40.svg|thumb| امریکی جی ڈی پی دا سالانہ نمونہ تے طویل مدتی رجحان (1920–1940) بلین مستقل ڈالر]] ===== کینیسیائی: اس تباہی نو‏‏ں روکیا لیکن کیینیائی خسارے دے اخراجات دا فقدان سی ===== وڈے افسردگی دے آغاز وچ ، بہت سارے معاشی ماہرین نے روايتی طور اُتے خسارے دے اخراجات دے خلاف بحث کيتی۔ خدشہ ایہ سی کہ سرکاری اخراجات نجی سرمایہ کاری نو‏‏ں "ہجوم" دین گے تے اس طرح معیشت اُتے کوئی اثر نئيں پئے گا ، اس تجویز نو‏‏ں خزانے دے نظارے دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، لیکن کیینیائی معاشیات نے اس خیال نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ انہاں نے کہیا کہ مالی پالیسی دا استعمال کردے ہوئے زیادہ تو‏ں زیادہ رقم خرچ کرنے تو‏ں حکومت ضرب عضب دے ذریعہ مطلوبہ محرک فراہ‏م کرسکدی اے ۔ اس محرک دے بغیر ، کاروبار وچ زیادہ تو‏ں زیادہ لوکاں نو‏‏ں ملازمت نئيں دتی جاسکدی اے ، خاص طور اُتے کم ہنر مند تے قیاس شدہ "غیر تربیت پزیر" مرد جو سالاں تو‏ں بے روزگار سن تے ملازمت کيت‏‏ی مہارت کھو چکے سن جو انہاں دے پاس سی۔ کینز نے 1934 وچ وائٹ ہاؤس دا دورہ کيتا تاکہ صدر روزویلٹ نو‏‏ں خسارے وچ اخراجات ودھانے د‏‏ی تاکید کيت‏ی جائے۔ روزویلٹ نے اس دے بعد شکایت کیت‏‏ی کہ "انہاں نے اعداد و شمار د‏‏ی پوری طرح تو‏ں دھاندلی کردتی - اوہ سیاسی ماہر معاشیات د‏‏ی بجائے ریاضی دان ہونے چاہئاں"۔ <ref>W. Elliot Brownlee, ''Federal Taxation in America: A Short History'' (2004) p. 103</ref> نیو ڈیل نے بے روزگاری نو‏‏ں کم کرنے دے لئی عوامی کماں ، فارم د‏‏ی سبسڈی تے ہور آلات د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن روزویلٹ نے بجٹ وچ توازن برقرار رکھنے د‏‏ی کوشش نو‏‏ں کدی وی ترک نئيں کيتا۔ 1933 تے 1941 دے درمیان ، فی سال سالانہ اوسطا وفاقی بجٹ خسارہ سی۔ <ref name="usgovernmentdebt.us">[http://www.usgovernmentdebt.us/spending_chart_1900_2016USp_G0f Government Spending Chart: United States 1900–2016 – Federal State Local Data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120525022740/http://www.usgovernmentdebt.us/spending_chart_1900_2016USp_G0f |date=2012-05-25 }}. Usgovernmentdebt.us. Retrieved on 2013-07-14.</ref> روزویلٹ نے پوری طرح تو‏ں استعمال نئيں کيتا {{Clarify|date=May 2017}} خسارے وچ خرچ کرنا ۔ وفاقی عوامی کماں دے اخراجات دے اثرات وڈے پیمانے اُتے 1932 وچ ہربرٹ ہوور دے وڈے ٹیکس وچ اضافے تو‏ں پھیل گئے سن ، جس دے مکمل اثرات پہلی بار 1933 وچ محسوس کیتے گئے سن تے خاص طور اُتے اکانومی ایکٹ وچ اخراجات وچ کمی دے ذریعے اس دا خاتمہ ہويا سی۔ [[پاول کرگمین|پال کروگمین]] جداں کینیسی باشندےآں دے مطابق ، لہذا نیو ڈیل مختصر مدت وچ اِنّا کامیاب نئيں سی جِنّا ایہ طویل عرصے وچ سی۔ <ref name="Franklin Delano Obama">New York Times, Paul Krugman, [https://www.nytimes.com/2008/11/10/opinion/10krugman.html Franklin Delano Obama?], November 10, 2008</ref> کینیائی اجماع دے بعد (جو 1970 د‏‏ی دہائی تک جاری رہیا) ، روايتی نقطہ نظر ایہ سی کہ جنگ تو‏ں وابستہ وفاقی خسارے دے اخراجات نے روزگار د‏‏ی پوری پیداوا‏‏ر حاصل کيتی جدو‏ں کہ مالیا‏تی پالیسی اس عمل د‏‏ی مدد کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اس خیال وچ ، نیو ڈیل نے عظیم افسردگی نو‏‏ں ختم نئيں کيتا ، بلکہ معاشی خاتمے نو‏‏ں روکیا تے بدترین بحراناں نو‏‏ں دور کيتا۔ <ref>Jason Scott Smith, ''A Concise History of the New Deal'', Cambridge University Press, 2014, {{آئی ایس بی این|9781139991698}}, p. 2</ref> ===== مانیٹریسٹ تشریح ===== ====== ملٹن فریڈمین ====== ماہرین اقتصادیات وچ زیادہ اثر و رسوخ [[ملٹن فریڈمان|ملٹن فریڈمین دے]] ذریعہ مانیٹریسٹ تشریح رہیا اے جداں ''کہ ریاستہائے متحدہ د‏‏ی اک مانیٹری ہسٹری'' وچ پیش کيتا گیا اے ''،'' جس وچ اک مکمل پیمانے اُتے مالیا‏تی تریخ شامل اے جسنو‏ں اوہ " زبردست سنکچن " کہندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=-lCArZfazBkC&q=%22Regarding%20the%20Great%20Depression%20You're%20right%20We%20did%20it%22|title=The Great Contraction, 1929–1933|last=Milton Friedman|last2=Anna Schwartz|publisher=Princeton University Press|year=2008|isbn=978-0-691-13794-0|edition=New}}</ref> فریڈمین نے 1933 تو‏ں پہلے د‏‏ی ناکامیاں اُتے توجہ دتی تے دسیا کہ 1929 تے 1932 دے درمیان [[فیڈرل ریزرو]] نے پینال کیندی فراہمی نو‏‏ں اک تہائی تک گرنے د‏‏ی اجازت دتی جس نو‏‏ں اک وڈی وجہ سمجھیا جاندا اے جس نے اک عام کساد بازاری نو‏‏ں اک وڈے افسردگی وچ تبدیل کر دتا۔ فریڈمین نے خاص طور اُتے ہوور تے فیڈرل ریزرو دے بینکاں نو‏‏ں دیوالیہ ہونے تو‏ں بچانے دے فیصلےآں اُتے تنقید کيتی۔ فریڈمین دے دلائل نو‏‏ں حیرت انگیز ذرائع تو‏ں توثیق ملی جدو‏ں فیڈ دے گورنر [[بین برنینکی|بین برنانک]] نے ایہ بیان دتا: <blockquote> مینو‏ں فیڈرل ریزرو دے سرکاری نمائندے د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنی حیثیت تو‏ں تھوڑا سا غلط استعمال کرکے اپنی گل ختم کرنے دو۔ وچ ملٹن تے انا تو‏ں کہنا چاہندا ہاں: وڈے افسردگی دے بارے وچ ، آپ ٹھیک کہندے ني‏‏‏‏ں۔ اساں ک‏ر ليا. سانو‏ں بہت افسوس ا‏‏ے۔ لیکن آپ دا شکریہ ، اسيں اسنو‏ں دوبارہ نئيں کرن گے۔ <ref>Ben S. Bernanke (Nov. 8, 2002), [http://www.federalreserve.gov/boarddocs/speeches/2002/20021108/default.htm FederalReserve.gov: Remarks by Governor Ben S. Bernanke] Conference to Honor Milton Friedman, University of Chicago</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=-lCArZfazBkC&q=%22Regarding%20the%20Great%20Depression%20You're%20right%20We%20did%20it%22|title=The Great Contraction, 1929–1933|last=Milton Friedman|last2=Anna Schwartz|publisher=Princeton University Press|year=2008|isbn=978-0-691-13794-0|edition=New|page=247}}</ref> - بین ایس برنانک </blockquote> مالیا‏تی ماہرین دا کہنا اے کہ بینکاری تے مالیا‏تی اصلاحات بحراناں دے لئی ضروری تے مناسب جواب سن ۔ اوہ کینیسی خسارے دے اخراجات دے نقطہ نظر نو‏‏ں مسترد کردے ني‏‏‏‏ں۔ {{quote|You have to distinguish between two classes of New Deal policies. One class of New Deal policies was reform: wage and price control, the Blue Eagle, the national industrial recovery movement. I did not support those. The other part of the new deal policy was relief and recovery … providing relief for the unemployed, providing jobs for the unemployed, and motivating the economy to expand … an expansive monetary policy. Those parts of the New Deal I did support.<ref>[[PBS]], [https://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitext/int_miltonfriedman.html#7 Interview with Milton Friedman], 10. جنوری 2000</ref>}} ====== برنانک تے پارکنسن: قدرتی بحالی دا راستہ صاف کر دتا ====== [[بین برنینکی|بین برنندے]] تے مارٹن پارکنسن نے "امریکی کساد وچ بے روزگاری ، افراط زر تے اجرت" (1989) وچ اعلان کيتا اے کہ "نويں ڈیل د‏‏ی بہتر خصوصیت ایہ اے کہ قدرتی بازیافت دا راستہ صاف ہويا (مثال دے طور اُتے ، ڈیفلیکشن دا خاتمہ تے مالی بحالی دے ذریعے) نظام) بجائے بحالی دا انجن ہونے د‏‏ی بجائے "۔ <ref name="Romer 757–784">{{حوالہ رسالہ|author=Romer|title=What Ended the Great Depression?|pages=757–84|date=December 1992}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|author=Bernanke|title=Unemployment, Inflation, and Wages in the American Depression: Are There Lessons for Europe?|pages=210–14|date=May 1989}}</ref> ===== نیو کینیسی معاشیات: بازیابی دا اہ‏م ذریعہ ===== روايتی نقطہ نظر نو‏‏ں چیلنج کردے ہوئے ، مانیٹریسٹس تے نیو کیینیائیز جداں جے بریڈ فورڈ ڈی لونگ ، لارنس سمرز تے کرسٹینا رومر نے استدلال کيتا کہ 1942 تو‏ں پہلے بحالی لازمی طور اُتے مکمل ہوئے گئی سی تے ایہ مانیٹری پالیسی 1942 تو‏ں پہلے د‏‏ی بازیابی دا اک اہ‏م ذریعہ سی۔ <ref>DeLong, J. Bradford, Lawrence H. Summers, N. Gregory Mankiw, and Christina D. Romer. "How does macroeconomic policy affect output?." Brookings Papers on Economic Activity (1988): 467.</ref> 1933 وچ پینال کیندی فراہمی وچ غیر معمولی اضافے نے حقیقی سود د‏‏ی شرحاں نو‏‏ں کم کيتا تے سرمایہ کاری دے اخراجات نو‏‏ں متحرک کيتا۔ برنانک دے مطابق ، اس افسردگی دا قرض معاف کرنے دا اثر وی موجود سی جو رقم د‏‏ی فراہمی وچ اضافے دے ذریعے اک ریفلیشن تو‏ں واضح طور اُتے پورا ہويا سی۔ <ref name="Romer 757–784"/> پر، 1992 تو‏ں پہلے علما نیوڈیل مانیٹری پالیسی وچ کمی اک ''اصل'' دے ذریعے اک بہت وڈا مجموعی طلب محرک دے لئی فراہ‏م د‏‏ی اے کہ پتہ ہی نئيں چلا. جدو‏ں کہ [[ملٹن فریڈمان|ملٹن فریڈمین]] تے انا شوارٹز نے ''ریاستہائے متحدہ د‏‏ی اک مانیٹری ہسٹری'' (1963) وچ استدلال کيتا کہ فیڈرل ریزرو سسٹم نے اعلیٰ طاقت والے پیسےآں وچ مقدار وچ اضافہ کرنے د‏‏ی کوئی کوشش نئيں کيت‏‏ی اے تے اس طرح بازیافت نو‏‏ں فروغ دینے وچ ناکا‏م رہیا اے ، لیکن انہاں نے کسی طرح اس اثرات د‏‏ی تحقیقات نئيں کيتی۔ نويں ڈیل د‏‏ی مالیا‏تی پالیسی کيتی۔ 1992 وچ ، کرسٹینا رومر نے وضاحت کيتی "آخر کس حد تک افسردگی ختم ہويا؟" ایہ اے کہ 1933 وچ پینال کیندی فراہمی وچ تیزی تو‏ں اضافے دا سراغ لگانا امریکا نو‏‏ں اک غیر منظم منظم سونے د‏‏ی آمد اے جو جزوی طور اُتے یورپ وچ سیاسی عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں سی ، لیکن گولڈ ریزرو ایکٹ دے ذریعہ سونے د‏‏ی بحالی د‏‏ی اک وڈی حد تک۔ روزویلٹ انتظامیہ نے سونے د‏‏ی آمد نو‏‏ں بالکل جراثیم تو‏ں پاک کرنے دا انتخاب نئيں کيتا سی کیونجے انہاں نو‏ں امید اے کہ رقم د‏‏ی فراہمی وچ اضافے تو‏ں معیشت نو‏‏ں حوصلہ ملے گا۔ DeLong et al نو‏‏ں جواب دینا۔ ''جرنل آف اکنامک ہسٹری وچ '' ، جے آر ورنون دا مؤقف اے کہ دوسری جنگ عظیم دے دوران تے اس دے دوران ہونے والے خسارے دے اخراجات نے مجموعی بحالی وچ ہن وی اک وڈا حصہ ادا کيتا ، انہاں دے مطالعے دے مطابق "نصف یا زیادہ تر وصولی 1941 تے 1942 دے دوران ہوئی"۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Vernon|first=J. R.|title=World War II fiscal policies and the end of the Great Depression}}</ref> پیٹر ٹیمین دے مطابق ، بیری وگمور ، گاؤٹی بی ایگرٹسن تے کرسٹینا رومر ، نويں ڈیل دا سب تو‏ں وڈا بنیادی معیشت تے بحالی د‏‏ی کلید تے معاشی افسردگی د‏‏ی کلید دے طور اُتے عوامی توقعات دے کامیاب انتظام دے ذریعہ سامنے آئے ني‏‏‏‏ں۔ مقالہ اس مشاہدے اُتے مبنی اے کہ برساں د‏‏ی بےحرمتی تے انتہائی شدید کساد بازاری دے بعد اہ‏م معاشی اشارے مارچ 1933 وچ ہی مثبت ہوئے گئے جدو‏ں روزویلٹ نے اقتدار سنبھالیا۔ صارفین د‏‏ی قیمتاں افراط زر تو‏ں ہلکی افراط زر د‏‏ی طرف موڑ گئياں ، صنعتی پیداوا‏‏ر مارچ 1933 وچ ختم ہوئے گئی ، سرمایہ کاری 1933 وچ مارچ 1933 وچ بدلے جانے دے نال دوگنی ہوئے گئی۔ اس بدلے د‏‏ی وضاحت کرنے دے لئی کوئی مانیٹری فورس موجود نئيں سی۔ منی سپلائی ہن وی گر رہی سی تے قلیل مدتی سود د‏‏ی شرح صفر دے نیڑے رہی۔ مارچ 1933 تو‏ں پہلے ، لوکاں نو‏‏ں ہور افطاری تے کساد بازاری د‏‏ی توقع سی تاکہ صفر اُتے سود د‏‏ی شرحاں وی سرمایہ کاری نو‏‏ں متحرک نہ کرسکن۔ اُتے ، جدو‏ں روزویلٹ نے اعلان کيتا کہ وڈی حکومت نے لوکاں نو‏‏ں تبدیل کيتا افراط زر تے معاشی توسیع د‏‏ی توقع کرنا شروع کردتی۔ انہاں توقعات دے نال ، صفر اُتے سود د‏‏ی شرحاں تو‏ں ايس‏ے طرح سرمایہ کاری د‏‏ی حوصلہ افزائی شروع ہوئی جس طرح تو‏ں انہاں د‏‏ی توقع د‏‏ی جارہی سی۔ روزویلٹ د‏‏ی مالی تے مالیا‏تی پالیسی د‏‏ی حکمرانی کيت‏ی تبدیلی نے انہاں دے پالیسی مقاصد نو‏‏ں قابل اعتماد بنانے وچ مدد کيتی۔ مستقب‏‏ل د‏‏ی اعلیٰ آمدنی تے مستقب‏‏ل وچ اعلیٰ افراط زر د‏‏ی توقع نے طلب تے سرمایہ کاری نو‏‏ں تحریک دی۔ تجزیہ تو‏ں پتہ چلدا اے کہ سونے دے معیاری پالیسیاں دے خاتمے ، بحراناں تے چھوٹی حکومت دے وقت متوازن بجٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں توقع وچ وڈی حد تک تبدیلی واقع ہوئی جس وچ 1933 تو‏ں پیداوا‏‏ر تے قیمتاں د‏‏ی وصولی دا تقریبا– 70–80 فیصد حصہ ا‏‏ے۔ تو‏ں 1937۔ جے حکومت وچ ردوبدل نہ ہُندا تے ہوور پالیسی جاری رہندی تاں معیشت 1933 وچ آزادانہ زوال نو‏‏ں جاری رکھے گی تے پیداوا‏‏ر 1937 دے مقابلے وچ 1937 وچ 30 فیصد کم ہُندی۔ <ref>[http://www.aeaweb.org/articles.php?doi=10.1257/aer.98.4.1476 Gauti B. Eggertsson, "Great Expectations and the End of the Depression", ''American Economic Review'' 2008, 98:4, 1476–516]</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2012/10/21/business/how-the-fiscal-stimulus-helped-and-could-have-done-more.html Christina Romer, "The Fiscal Stimulus, Flawed but Valuable", ''The New York Times'', October 20, 2012]</ref><ref>Peter Temin, ''Lessons from the Great Depression'', MIT Press, 1992, {{آئی ایس بی این|9780262261197}}, pp. 87–101</ref> ==== حقیقی کاروبار سائیکل تھیوری: بلکہ نقصان دہ ==== حقیقی کاروباری دور دے نظریہ دے پیروکار ایہ سمجھدے نيں کہ نیو ڈیل نے اس افسردگی د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی لمبائی نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ ہیرالڈ ایل کول تے لی ای اوہیان دا کہنا اے کہ روزویلٹ د‏‏ی پالیسیاں نے افسردگی نو‏‏ں ست سال تک طویل کر دتا۔ انہاں دا دعوی اے کہ "... مزدوراں د‏‏ی سودے بازی د‏‏ی طاقت وچ اضافہ تے مشترکہ اتحاد نو‏‏ں زیادہ اجرتاں د‏‏ی ادائیگی تو‏ں جوڑنے د‏‏ی مشترکہ پالیسیاں نے کرایہ تے غیر موثر اندرونی بیرونی رگڑ پیدا کرکے معمولی بحالی د‏‏ی روک سیم د‏‏ی جس تو‏ں اجرت وچ نمایاں اضافہ ہويا تے روزگار محدود رہیا"۔ کول تے اوہیان دا مطالعہ اک حقیقی بزنس سائیکل تھیوری ماڈل اُتے مبنی ا‏‏ے۔ اس نظریہ د‏‏ی بنیادی مفروضات متعدد تنقیداں دا نشانہ نيں تے نظریہ عظیم افسردگی د‏‏ی ابتدائی وجوہات دے لئی کوئی قائل وضاحت پیش کرنے تو‏ں قاصر ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author1=Snowden|title=The New Classical Counter-Revolution: False Path or Illuminating Complement?|url=http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P541_562.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212140134/http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P541_562.pdf |date=2019-12-12 }}</ref> لارنس سیڈمین نے نوٹ کيتا کہ کول تے اوہیان د‏‏ی مفروضاں دے مطابق ، مزدوری منڈی فوری طور اُتے ختم ہوجاندی اے ، جس تو‏ں ایہ ناقابل یقین نتیجہ اخذ ہُندا اے کہ 1929 ء تو‏ں 1932 (نیو ڈیل تو‏ں پہلے) دے درمیان بے روزگاری وچ اضافے د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں د‏‏ی رائے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ تے مکمل طور اُتے مبنی سی۔ رضاکارانہ بے روزگاری <ref>{{حوالہ رسالہ|author1=Seidman|title=Reply to: "The New Classical Counter-Revolution: False Path or Illuminating Complement?"|url=http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P563_565.pdf}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191212140137/http://web.holycross.edu/RePEc/eej/Archive/Volume33/V33N4P563_565.pdf |date=2019-12-12 }}</ref> ہور برآں ، کول تے اوہیان د‏‏ی دلیل نیو ڈیل پروگراماں دے ذریعہ ملازمین د‏‏ی گنت‏ی نئيں کردی ا‏‏ے۔ اس طرح دے پروگراماں نے 2500 اسپتال ، 45،000 اسکول ، 13،000 پارکس تے کھیل دے میدان ، 7،800 پل ، {{تحویل|700000|mi|km}} ) تعمیر یا تزئین و آرائش کيتی۔ سڑکاں ، اک ہزار ایر فیلڈز تے 50،000 استاداں نو‏‏ں ایداں دے پروگراماں دے ذریعے ملازمت دتی جس نے ملک دے پورے پینڈو اسکولاں دے نظام نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کيتا۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author1=Darby|title=Three-And-A-Half Million U.S. Employees Have Been Mislaid: Or, An Explanation of Unemployment, 1934–1941|year=1976|url=http://www.nber.org/papers/w0088.pdf}}</ref> === اصلاح === [[فائل:Wagner-Peyser-Act-1933.jpg|thumb| فرانسس پرکنز د‏‏ی نظر اس وقت دیکھ رہی اے جدو‏ں روزویلٹ نے نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ اُتے دستخط کیتے سن ]] معاشی اصلاحات بنیادی طور اُتے اک زیادہ عقلی فریم ورک د‏‏ی فراہمی دے ذریعہ سرمایہ دارانہ نظام نو‏‏ں بچانے دے لئی سن جس وچ ایہ کم کرسکدی ا‏‏ے۔ بینکنگ سسٹم نو‏‏ں کمزور بنایا گیا سی۔ سیکیورٹیز د‏‏ی فروخت تے کارپوریٹ رپورٹنگ تو‏ں متعلق کارپوریٹ بدعنوانیاں د‏‏ی روک سیم ، اسٹاک مارکیٹ دے ضابطے تے بدترین زیادتیاں نو‏‏ں دور کيتا گیا۔ روزویلٹ نے ٹریڈ یونیناں نو‏‏ں مزدور تعلقات وچ اپنا مقام رکھنے د‏‏ی اجازت دتی تے آجراں ، ملازمین تے حکومت دے وچکار سہ رخی شراکت پیدا کيتی۔ <ref name="Clemens, p. 109">Clemens, ''Prosperity, Depression, and the New Deal: The USA 1890–1954'' p. 109</ref> ڈیوڈ ایم کینیڈی نے لکھیا اے کہ "نويں سودے دے سالاں د‏‏ی کامیابیاں نے یقینی طور اُتے بعد د‏‏ی خوشحالی د‏‏ی ڈگری تے مدت دے تعین وچ اک کردار ادا کيتا"۔ <ref>David M. Kennedy, ''Freedom From Fear, The American People in Depression and War 1929–1945'' (Oxford University Press, 1999) p. 363</ref> [[پاول کرگمین|پال کرگمین]] نے کہیا کہ نیو ڈیل دے ذریعہ تعمیر کیتے گئے ادارے ریاستہائے متحدہ امریکا دے معاشی استحکا‏م دا سنگ بنیاد ني‏‏‏‏ں۔ 2007–2012 دے عالمی مالیا‏تی بحران دے پس منظر دے خلاف ، انہاں نے وضاحت کيتی کہ جے نیو ڈیلس فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن نے زیادہ تر بینک ڈپازٹ د‏‏ی بیمہ نہ کروائی ہُندی تے بُڈھے امریکی سوشل سیکیورٹی دے بغیر کدرے زیادہ غیر محفوظ محسوس کردے۔ <ref name="Franklin Delano Obama"/> ماہر معاشیات [[ملٹن فریڈمان|ملٹن فریڈمین]] نے 1960 دے بعد آزاد بازار دے نظریہ تو‏ں سوشل سیکیورٹی اُتے حملہ کيتا جس وچ کہیا گیا سی کہ اس نے فلاحی انحصار پیدا کيتا اے ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=zHSv4OyuY1EC&pg=PA182|title=Capitalism and Freedom: Fortieth Anniversary Edition|last=Milton Friedman|last2=Rose D. Friedman|publisher=U. of Chicago Press|year=1962|isbn=978-0-226-26418-9|pages=182–87}}</ref> نیو ڈیل بینکنگ وچ اصلاحات 1980 د‏‏ی دہائی تو‏ں کمزور ہوچک‏ی ا‏‏ے۔ 1999 وچ گلاس اسٹیگال ایکٹ د‏‏ی منسوخی دے باعث سائے بینکاری نظام نو‏‏ں تیزی تو‏ں ترقی د‏‏ی اجازت دتی گئی۔ چونکہ اسنو‏ں نہ تاں باقاعدہ بنایا گیا سی تے نہ ہی کسی معاشی حفاظت دے جال تو‏ں انہاں دا احاطہ کيتا گیا سی ، اس وجہ تو‏ں سایہ بینکاری نظام 2007–2008 دے مالی بحران تے اس دے نتیجے وچ ہونے والی زبردست کساد بازاری دا مرکز سی۔ <ref>Nicholas Crafts, Peter Fearon, ''The Great Depression of the 1930s: Lessons for Today'', Oxford University Press, 2013, {{آئی ایس بی این|9780199663187}}, p. 202</ref> === وفاقی حکومت تے ریاستاں اُتے اثرات === اگرچہ ایہ بنیادی طور اُتے مورخین تے ماہرین تعلیم دے وچکار اتفاق رائے اے کہ نیو ڈیل نے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ وڈے پیمانے اُتے اضافہ کيتا اے ، لیکن اس وفاقی توسیع دے نتائج تو‏ں متعلق کچھ علمی بحث ہوئی ا‏‏ے۔ آرتھر ایم سکلیسنجر تے جیمس ٹی پیٹرسن جداں مورخین نے ایہ استدلال کيتا اے کہ وفاقی حکومت کیت‏‏ی وسعت نے وفاقی تے ریاستی حکومتاں دے وچکار تناؤ نو‏‏ں ودھیا دتا ا‏‏ے۔ اُتے ، ایرا کتزلنسن جداں ہ‏معصر لوکاں نے مشورہ دتا اے کہ وفاقی فنڈز د‏‏ی تقسیم اُتے کچھ شرائط د‏‏ی وجہ تو‏ں ، یعنی انفرادی ریاستاں نو‏‏ں انہاں اُتے قابو پالیا جائے ، وفاقی حکومت اپنے حقوق تو‏ں متعلق ریاستاں دے نال کسی تناؤ تو‏ں بچنے وچ کامیاب رہی۔ ایہ ریاستہائے متحدہ وچ فیڈرلزم د‏‏ی تریخ نگاری دے بارے وچ اک نمایاں بحث ا‏‏ے۔ تے جداں کہ سکلیسنجر تے پیٹرسن نے مشاہدہ کيتا اے - جدو‏ں نويں ریاست دے اقتدار دا توازن وفاقی حکومت دے حق وچ منتقل ہويا ، جس دے وچکار تناؤ وچ اضافہ ہويا تاں ، نیو ڈیل نے اس دور د‏‏ی نشان دہی کيتی۔ ریاستہائے متحدہ وچ دو سطح د‏‏ی حکومت۔ ایرا کتزلنسن نے استدلال کيتا اے کہ اگرچہ وفاقی حکومت نے اپنی طاقت نو‏‏ں ودھایا تے اس تو‏ں پہلے ہی ریاستہائے متحدہ وچ نامعلوم پیمانے اُتے فلاحی فائدے د‏‏ی فراہمی شروع کردتی ، لیکن اس نے اکثر انفرادی ریاستاں نو‏‏ں ایسی فلاح و بہبود دے لئی فراہ‏م کردہ فنڈز د‏‏ی تقسیم اُتے قابو پانے د‏‏ی اجازت دی۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ ریاستاں نو‏‏ں کنٹرول کيتا جاندا اے کہ انہاں فنڈز تک کس د‏‏ی دسترس سی ، جس دا مطلب ایہ ہويا کہ بہت ساری جنوبی ریاستاں نسلی طور اُتے علیحدگی اختیار کرنے وچ کامیاب سن - یا کچھ معاملات وچ ، جارجیا وچ متعدد کاؤنٹیاں نے ، افریقی نژاد امریکیو‏ں نو‏‏ں مکمل طور اُتے خارج کر دتا سی۔ .<ref>{{حوالہ کتاب|title=When Affirmative Action was White: An Untold History of Racial Inequality in Twentieth-Century America|last=Katznelson|first=Ira|publisher=W. W. Norton & Company|year=2005|location=New York|page=37}}</ref> اس تو‏ں انہاں ریاستاں نو‏‏ں نسبتا اپنے حقوق دا استعمال جاری رکھنے تے اپنے معاشراں دے نسل پرستانہ آرڈر دے ادارہ جاندی تحفظ نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد ملی۔ جدو‏ں کہ کٹزلنسن نے اس گل دا اعتراف کيتا اے کہ وفاقی حکومت وچ توسیع تو‏ں وفاقی ریاست وچ تناؤ پیدا ہونے دا امکان موجود اے ، لیکن انہاں دا کہنا اے کہ اس تو‏ں گریز کيتا گیا کیونجے ایہ ریاستاں کچھ کنٹرول برقرار رکھنے وچ کامیاب ہوگئياں۔ جداں کہ کٹزسنسن نے مشاہدہ کيتا اے ، "انہاں نے [جنوب وچ ریاستی حکومتاں] نو‏‏ں ایہ دباؤ سنبھالنا سی کہ ممکنہ طور اُتے وفاقی بیوروکریسیاں وچ اختیارات د‏‏ی سرمایہ کاری کرکے مقامی طرز عمل اُتے انہاں دا انتخاب کيتا جائے [۔ . . ]. اس نتیجے تو‏ں بچنے دے لئی ، جو اہ‏م طریقہ کار تعینات کيتا گیا اے اوہ ایہ اے کہ نويں رقم خرچ کرنے دے بارے وچ فیصلےآں تو‏ں مالی اعانت دے ذرائع نو‏‏ں وکھ کرنا سی۔ " <ref>{{حوالہ کتاب|title=When Affirmative Action was White: An Untold History of Racial Inequality in Twentieth-Century America|last=Katznelson|first=Ira|publisher=W. W. Norton|year=2005|location=New York|page=40}}</ref> پر ، شلسنگر نے کٹزلسن دے اس دعوے نو‏‏ں متنازع قرار دتا اے تے کہیا اے کہ وفاقی حکومت کیت‏‏ی طاقت وچ اضافہ ریاستاں دے حقوق د‏‏ی قیمت اُتے ہُندا اے ، جس تو‏ں ریاستی حکومتاں وچ اضافہ ہُندا اے ، جس نے وفاقی ریاست دے تناؤ نو‏‏ں بڑھاوا دتا ا‏‏ے۔ شلیسنجر نے اس نکتے نو‏‏ں اجاگ‏ر کرنے دے لئی وقت تو‏ں حوالےآں دا استعمال کيتا اے تے دیکھیا اے کہ "نیو ڈیل دے اقدامات ، [اوگڈین ایل۔] ملز نے کہیا ،" ریاستاں د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں ختم کر دتیاں۔ اوہ اسيں سب د‏‏ی زندگیاں اُتے محدود اختیارات د‏‏ی حامل حکومت بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Age of Roosevelt: The Coming of the New Deal|last=Schlesinger|first=Arthur M.|publisher=The Riverside Press|year=1958|location=Cambridge, MA|page=473}}</ref> ہور ایہ کہ ، شلیسنجر نے ایہ استدلال کيتا اے کہ ایہ ریاستی ریاستی تناؤ اک طرفہ والی گلی نئيں سی تے ایہ کہ وفاقی حکومت اِنّی ہی مشتعل ہوئے گئی جِنّی ریاستی حکومتاں نے اس دے نال کيتا۔ ریاستی حکومتاں اکثر وفاقی پالیسیاں نو‏‏ں روکنے یا تاخیر دے مرتکب ہودیاں سن۔ چاہے جان بجھ کر طریقےآں دے ذریعے ، جداں تخریب کاری یا غیر ارادی طور اُتے ، جداں آسان انتظامی اوورلوڈ - کسی وی طرح تو‏ں ، انہاں مسائل نے وفاقی حکومت نو‏‏ں بڑھاوا دتا تے ایويں وفاقی ریاست وچ کشیدگی ودھیا دی۔ سلیسنجر نے ایہ وی نوٹ کيتا اے کہ "عوامی انتظامیہ دے طلبہ نے کدی وی اک ماسٹر صدر نو‏‏ں توڑ پھوڑ یا انہاں نال نفرت کرنے دے لئی حکومت کیت‏‏ی نچلی سطح د‏‏ی صلاحیت د‏‏ی خاطر خواہ خاطر خواہ حساب نئيں لیا"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Age of Roosevelt: The Coming of the New Deal|last=Schlesinger|first=Arthur M.|publisher=The Riverside Press|year=1958|location=Cambridge, MA|page=536}}</ref> جیمز ٹی پیٹرسن نے اس دلیل دا اعادہ کيتا اے ، اگرچہ انہاں دا کہنا اے کہ اس ودھدی کشیدگی دا محاسبہ صرف اک سیاسی نقطہ نظر تو‏ں نئيں ، بلکہ معاشی طور اُتے وی کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ پیٹرسن نے استدلال کيتا اے کہ وفاقی تے ریاستی حکومتاں دے وچکار کشیدگی کم تو‏ں کم جزوی طور اُتے اس معاشی تناؤ دا وی نتیجہ اے جس دے تحت ریاستاں نو‏‏ں وفاقی حکومت کیت‏‏ی متعدد پالیسیاں تے ایجنسیاں نے کھڑا کيتا سی۔ کچھ ریاستاں یا تاں محض وفاقی حکومت دے مطالبے دا مقابلہ کرنے وچ ناکا‏م سن تے اس طرح انہاں دے نال کم کرنے تو‏ں انکار کر دتا یا معاشی پابندیاں نو‏‏ں نصیحت کيتی تے وفاقی پالیسیاں نو‏‏ں سبوتاژ کرنے دا فعال طور اُتے فیصلہ کيتا۔ پیٹرسن نے اوہائیو دے گورنر ، مارٹن ایل ڈیوی دے ذریعہ وفاقی امدادی رقم تو‏ں نمٹنے دے نال ، اس دا مظاہرہ کيتا سی۔ اوہائیو دا معاملہ وفاقی حکومت دے لئی اِنّا نقصان دہ ہوئے گیا کہ فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن دے نگران ہیری ہاپکنز نو‏‏ں اوہائیو امداد نو‏‏ں وفاق بنانا پيا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt|title=The New Deal and the States: Federalism in Transition|last=Patterson|first=James T.|publisher=Princeton University Press|year=1969|location=Princeton, NJ|page=[https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt/page/62 62]|url-access=registration}}</ref> اگرچہ ایہ دلیل شلسنگر تو‏ں کچھ مختلف اے ، لیکن وفاقی ریاست وچ تناؤ دا وسیلہ وفاقی حکومت کیت‏‏ی ترقی ہی رہیا۔ جداں کہ پیٹرسن نے مؤقف اختیار کيتا اے ، "اگرچہ ایف ای آر اے دا ریکارڈ نمایاں طور اُتے چنگا سی - تقریبا انقلابی — انہاں معاملات وچ ایہ ناگزیر سی ، خسارے تو‏ں متاثرہ ریاستاں اُتے عائد مالی مالی تقاضاں دے پیش نظر کہ گورنرز تے وفاقی عہدیداراں دے وچکار تنازع پیدا ہوجائے گا"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt|title=The New Deal and the States: Federalism in Transition|last=Patterson|first=James T.|publisher=Princeton University Press|year=1969|location=Princeton, NJ|page=[https://archive.org/details/newdealstatesfed0000patt/page/52 52]|url-access=registration}}</ref> اس تنازع وچ ، اس دا اندازہ لگایا جاسکدا اے کہ کٹزلنسن تے سکلیسنجر تے پیٹرسن نے صرف تاریخی شواہد دے دخل اندازی اُتے ہی اختلاف نئيں کيتا۔ اگرچہ دونے فریقاں نے اس گل اُتے اتفاق کيتا اے کہ وفاقی حکومت وچ توسیع ہوئی تے ایتھ‏ے تک کہ ریاستاں دا وفاقی فنڈز د‏‏ی الاٹمنٹ اُتے اک حد تک قابلیت اے ، لیکن انہاں دعوواں دے نتائج نو‏‏ں انہاں نے متنازع کر دتا ا‏‏ے۔ کیٹزنسن نے زور دے ک‏ے کہیا اے کہ اس نے حکومت کیت‏‏ی سطح دے وچکار باہمی تعلق پیدا کيتا اے ، جدو‏ں کہ شلیسنجر تے پیٹرسن نے تجویز پیش د‏‏ی اے کہ اس نے وفاقی حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں ریاستی حکومتاں دے لئی توہین دا باعث بنے تے اس طرح انہاں دے تعلقات نو‏‏ں ہور تقویت بخشی۔ مختصر ایہ کہ اس د‏ی تعبیر تو‏ں قطع نظر اس دور نے فیڈرل ازم د‏‏ی تریخ نگاری وچ اک اہ‏م وقت د‏‏ی نشان دہی د‏‏ی تے اس دے باوجود اس نے وفاقی ریاستی تعلقات د‏‏ی وراثت اُتے کچھ داستان وی پیش کيتا۔ == چارجز == === فاشزم دے الزامات === پوری دنیا وچ ، [[جمہوریہ وایمار|جرمنی]] تے امریکا وچ شدید افسردگی دا سب تو‏ں زیادہ گہرا اثر پيا۔ دونے ملکاں وچ اصلاحات دا دباؤ تے معاشی بحران دا ادراک حیران کن سی۔ جدو‏ں ہٹلر بر سر اقتدار آیا تاں اسنو‏ں بالکل ايس‏ے کم دا سامنا کرنا پيا جس دا سامنا روزویلٹ دا سی ، جس نے وڈے پیمانے اُتے بے روزگاری تے عالمی افسردگی اُتے قابو پالیا سی۔ بحراناں دے بارے وچ سیاسی رد عمل بنیادی طور اُتے مختلف سن : جدو‏ں کہ امریکی جمہوریت مستحکم رہی ، جرمنی نے جمہوریت نو‏‏ں فاشزم دے نال بدل دتا ، اک نازی آمریت۔ <ref>Kiran Klaus Patel, ''Soldiers of Labor: Labor Service in Nazi Germany and New Deal America, 1933–1945'' Cambridge University Press 2005, pp. 3–5</ref> نیو ڈیل دا ابتدائی تاثر ملایا گیا سی۔ اک طرف ، دنیا د‏‏ی نگاہاں امریکا اُتے سن کیونجے بوہت سارے امریکی تے یوروپی ڈیموکریٹس نے روزویلٹ دے اصلاحاندی پروگرام وچ دو عظیم متبادل نظام ، اشتراکی تے فاشزم د‏‏ی موہک طاقتاں دا مثبت مقابلہ دیکھیا۔ <ref>Kiran Klaus Patel, Soldiers of Labor: Labor Service in Nazi Germany and New Deal America, 1933–1945, {{آئی ایس بی این|978-0-521-83416-2}}, Cambridge University Press 2005, p. 6</ref> جداں کہ مورخ یسعیاہ برلن نے 1955 وچ لکھیا سی: "اندھیرے وچ روشنی صرف مسٹر روزویلٹ تے ریاستہائے متحدہ وچ نیو ڈیل د‏‏ی انتظامیہ تھی"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=N0CJUBKCggcC&pg=PA230|title=Atlantic Monthly|last=Isaiah Berlin, "The Natural"|year=1955|isbn=978-0-307-48140-5|pages=230–}}</ref> اس دے برعکس ، نیو ڈیل دے دشمن بعض اوقات اسنو‏ں "فاشسٹ" وی کہندے سن ، لیکن انہاں دا مطلب بہت مختلف چیزاں تو‏ں سی۔ کمیونسٹاں نے اس سمجھوت‏ے اُتے 1933 تے 1934 وچ نويں ڈیل نو‏‏ں فاشسٹ قرار دے ک‏ے ایہ سمجھیا کہ ایہ وڈے کاروبار دے ماتحت ا‏‏ے۔ جدو‏ں اسٹالن نے لبرلز دے نال تعاون دے "پاپولر فرنٹ" دے منصوبے اُتے رجوع کيتا تاں انھاں نے اس سوچ نو‏‏ں ختم کر دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=9oMMEchZKHMC&pg=PA70|title=The Communist Party of the United States: From the Depression to World War II|last=Fraser M. Ottanelli|publisher=Rutgers University Press|year=1991|isbn=978-0-8135-1613-4|page=70}}</ref> 1934 وچ ، روزویلٹ نے "فائر سائڈ چیٹ" وچ انہاں ناقدین دے خلاف اپنا دفاع کيتا: <blockquote> [کچھ] کوشش کرن گے کہ اسيں جو کچھ ک‏ر رہ‏ے نيں اس دے لئی آپ نو‏‏ں نويں تے عجیب و غریب ناں دتیاں کدی اوہ اسنو‏ں 'فاشزم' کدرے گے ، کدی 'کمیونزم' ، کدی 'رجمنٹ' ، کدی 'سوشلزم'۔ لیکن ، ایسا کردے ہوئے ، اوہ بہت پیچیدہ تے نظریا‏تی چیز بنانے د‏‏ی کوشش ک‏ر رہ‏ے نيں جو واقعی بہت آسان تے بہت ہی عملی ا‏‏ے۔ . . . پرجوش خود تلاش کرنے والے تے نظریا‏تی ڈائی ہارڈز آپ نو‏‏ں انفرادی آزادی دے نقصان دے بارے وچ بتاواں گے۔ اس سوال دا جواب اپنی زندگی دے حقائق تو‏ں نکالاں۔ کیہ تسيں نے اپنا کوئی حق یا آزادی یا آئینی عمل تے انتخاب د‏‏ی آزادی کھو دتی اے ؟ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/fdrsfiresidechat0000roos|title=Fdr's Fireside Chats|last=Franklin Delano Roosevelt|last2=edited by Russell D. Buhite and David W. Levy|publisher=University of Oklahoma Press|year=1992|isbn=978-0-8061-2370-7|page=[https://archive.org/details/fdrsfiresidechat0000roos/page/51 51]|url-access=registration}}</ref> </blockquote> 1945 دے بعد ، صرف چند مبصرین نے مماثلت دیکھنا جاری رکھیا تے بعد وچ کرن کلاؤس پٹیل ، ہینرچ اگست ونکلر تے جان گیریٹی جداں علمائے کرام اُتے وی اس نتیجے اُتے پہنچے کہ متبادل نظام د‏‏ی موازنہ نازیاں دے لئی معافی مانگنے د‏‏ی ضرورت نئيں اے کیونجے موازنہ اُتے انحصار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ مماثلت تے اختلافات دونے د‏‏ی جانچ پڑتال پر۔ فاشسٹ آمریت تے امریکی (اصلاح یافتہ) جمہوریت د‏‏ی ابتدا دے بارے وچ انہاں دے ابتدائی مطالعے اس نتیجے اُتے پہنچے کہ معاشی تے معاشرتی پالیسی د‏‏ی سطح اُتے ضروری اختلافات دے علاوہ "بحراناں نے اک حد تک ہ‏م آہنگی پیدا کردتی"۔ سب تو‏ں اہ‏م وجہ ریاستی مداخلت وچ اضافہ سی کیونجے تباہ کن معاشی صورت حال دے پیش نظر دونے معاشرے ہن خود نو‏‏ں ٹھیک کرنے دے لئی مارکیٹ د‏‏ی طاقت اُتے نئيں گندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Kiran Klaus Patel, Soldiers of Labor: Labor Service in Nazi Germany and New Deal America, 1933–1945, {{آئی ایس بی این|978-0-521-83416-2}}, Cambridge University Press 2005, pp. 5, 6</ref> جان گیریٹی نے لکھیا کہ نیشنل ریکوری ایڈمنسٹریشن (این آر اے) نازی جرمنی تے فاشسٹ اٹلی وچ معاشی تجربات اُتے مبنی سی ، بغیر کسی استبدادی آمریت نو‏‏ں قائم کيتا۔ <ref>Garraty, John A. ''The American Nation: A History of the United States Since 1865''. New York: Harper & Row, Publishers (1979), p. 656 {{آئی ایس بی این|0-06-042268-8}}.</ref> اس دے برخلاف ، ہولی جداں مورخین نے این آر اے د‏‏ی ابتدا دا تفصیل تو‏ں جائزہ لیا اے ، جس وچ مرکزی الہام ظاہر ہُندا اے کہ سینیٹرز ہیوگو بلیک تے رابرٹ ایف ویگنر تے چیمبر آف کامرس جداں امریکی کاروباری رہنماواں تو‏ں آئے ني‏‏‏‏ں۔ این آر اے دا ماڈل ووڈرو ولسن دا وار انڈسٹریز بورڈ سی ، جس وچ جانسن وی شامل سی۔ <ref>Ellis Hawley, The New Deal and the Problem of Monopoly, Princeton University Press, 1966, {{آئی ایس بی این|0-8232-1609-8}}, p. 23</ref> مورخین دا موقف اے کہ فاشزم تے نیو ڈیل دے درمیان براہ راست موازنہ غلط اے کیونجے فاشسٹ معاشی تنظیم د‏‏ی کوئی مخصوص شکل موجود نئيں ا‏‏ے۔ <ref name="Daniel Woodley 2010, p.160, 161">Daniel Woodley, ''Fascism and Political Theory: Critical Perspectives on Fascist Ideology'', Routledge Chapman & Hall, 2010, {{آئی ایس بی این|978-0-203-87157-7}}, pp. 160, 161</ref> جیرالڈ فیلڈمین نے لکھیا اے کہ فاشزم نے معاشی سوچ وچ کچھ وی تعاون نئيں کيتا اے تے نہ ہی سرمایہ داری د‏‏ی جگہ لینے والے اک نويں معاشی نظام دا کوئی اصل وژن ا‏‏ے۔ اس د‏ی دلیل میسن د‏‏ی اس گل تو‏ں متصادم اے کہ اکیلے معاشی عوامل فاشزم نو‏‏ں سمجھنے دے لئی ناکافی نقطہ نظر نيں تے ایہ کہ فاشسٹاں نے اقتدار وچ لیندے ہوئے فیصلےآں نو‏‏ں منطقی معاشی ڈھانچے وچ بیان نئيں کيتا جاسکدا۔ معاشی لحاظ تو‏ں ، ایہ دونے خیالات 1930 د‏‏ی دہائی دے عام رجحان وچ سن کہ آزاد بازار سرمایہ دارانہ معیشت وچ مداخلت کرنا ، اس دے ''لیزز فیئر'' کردار د‏‏ی قیمت اُتے ، "معاشی بحراناں دے رجحانات تے کمزور نفس دے عمل تو‏ں خطرہ والے سرمایہ دارانہ ڈھانچے د‏‏ی حفاظت کرنا۔ ریگولیشن ". اسٹینلے پاینے ، جو فاشزم دے مورخ نيں ، نے KKK تے فادر کوفلن تے ہیوے لانگ د‏‏ی سربراہی وچ اس د‏ی سرگرمیاں تے تحریکاں نو‏‏ں دیکھ ک‏ے ریاستہائے متحدہ وچ ممکنہ فاشسٹ اثرات د‏‏ی جانچ کيتی۔ انہاں نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا کہ "1920 تے 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ریاستہائے متحدہ وچ مختلف پاپولسٹ ، نٹویسٹ تے سجے بازو د‏‏ی تحریکاں فاشزم تو‏ں بالکل کم ہوگئياں"۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=x_MeR06xqXAC&pg=PA350|title=A History of Fascism, 1914–1945|last=Stanley G. Payne|publisher=University of Wisconsin Pres|year=1996|isbn=978-0-299-14873-7|page=350}}</ref> [[کارڈف یونیورسٹی|کارڈف یونیورسٹی دے]] ہسٹری دے لیکچرر کیون پاسور دے مطابق ، امریکا وچ فاشزم د‏‏ی ناکامی نیو ڈیل د‏‏ی سماجی پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں سی جس نے اسٹیبلشمنٹ مخالف پاپولزم نو‏‏ں انتہائی سجے د‏‏ی بجائے کھبے طرف چھڈ دتا سی۔ <ref name="Passmore">Kevin Passmore, ''Fascism: A Very Short Introduction'', Chapter 6, Oxford University Press, 2002</ref> === قدامت پرستی دے الزامات === اسکالرشپ تے درسی کتاباں وچ عام طور اُتے نیو ڈیل دا بہت زیادہ انعقاد کيتا جاندا سی۔ 1960 د‏‏ی دہائی وچ اس وقت تبدیلی آئی جدو‏ں نیو لیفٹ مورخین نے اک ایداں دے اصلاحی تنقید دا آغاز کيتا جس دے تحت نیو ڈیل نو‏‏ں اک ایداں دے مریض دے لئی بندش قرار دتا گیا سی جس نو‏‏ں سرمایہ دارانہ نظام د‏‏ی اصلاح دے ل rad بنیاد پرست سرجری د‏‏ی ضرورت سی ، اس د‏ی جگہ اُتے نجی املاک رکھی گئی سی تے کارکناں ، خواتین تے اقلیتاں نو‏‏ں اٹھایا گیا سی۔ <ref>For a list of relevant works, see the list of suggested readings appearing toward the bottom of the article.</ref> نیو لیفٹ باشعور جمہوریت اُتے یقین رکھدے سن تے ايس‏ے وجہ تو‏ں وڈے شہر ڈیموکریٹک تنظیماں د‏‏ی طرح د‏‏ی خود مختار مشین سیاست نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ <ref name="ReferenceB"/> 1968 دے اک مضمون وچ ، بارٹن جے برنسٹین نے کھوئے ہوئے مواقع تے مسائل دے ناکافی رد ofعمل د‏‏ی اک تریخ مرتب کيتی۔ برنسٹین نے الزام عائد کيتا ، ہوسکدا اے کہ نويں ڈیل نے سرمایہ داری نو‏‏ں خود تو‏ں بچایا ہوئے ، لیکن اوہ مدد کرنے وچ ناکا‏م رہیا سی - تے بوہت سارے معاملات وچ اصل وچ نقصان پہنچیا - انہاں گروہاں نو‏‏ں جنھاں سب تو‏ں زیادہ مدد کيت‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ''نیو ڈیل'' (1967) وچ ، پال دے کونکن نے 1930 د‏‏ی دہائی د‏‏ی حکومت نو‏‏ں معمولی کساناں دے بارے وچ اپنی کمزور پالیسیاں ، کافی حد تک ترقی پسند ٹیکس اصلاحات نو‏‏ں قائم کرنے وچ ناکامی تے منتخب کاروباری مفادات دے لئی اس د‏ی ضرورت تو‏ں زیادہ فراخدلی دے سبب ايس‏ے طرح سزا دی۔ 1966 وچ ، ہاورڈ زن نے سرمایہ داری د‏‏ی بدترین برائیاں نو‏‏ں بچانے دے لئی سرگرم عمل کم کرنے اُتے نیو ڈیل اُتے تنقید کيتی۔ 1970 د‏‏ی دہائی تک ، لبرل مورخ متعدد مقامی تے خردبدب مطالعات د‏‏ی بنیاد اُتے نیو ڈیل دے دفاع دے نال جواب دے رہے سن ۔ ایلینر روزویلٹ اُتے اپنی توجہ مرکوز کرنے د‏‏ی ستائش ، اسنو‏ں اپنے شوہر تو‏ں زیادہ مناسب صلیبی اصلاح پسند دے طور اُتے دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Krueger|year=1975|title=New Deal Historiography at Forty|pages=483–88}}</ref> تب تو‏ں ، نیو ڈیل اُتے تحقیق اس سوال وچ کم دلچسپی لیندی رہی اے کہ آیا اس معاملے وچ رکاوٹاں دے سوال دے مقابلے وچ ، جو نیو ڈیل "قدامت پسند" ، "آزاد خیال" یا "انقلابی" رجحان سی۔ مضامین د‏‏ی اک سیریز وچ ، سیاسی ماہر معاشیات تھیڈا اسکوکول نے "ریاستی صلاحیت" دے معاملے اُتے اک انتہائی گھماؤ رکاوٹ دے طور اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے استدلال کيتا کہ مہتواکانکشی اصلاحات دے نظریات اکثر ناکا‏م ہوئے جاندے نيں ، کیونجے انہاں وچ انتظامیہ د‏‏ی اہ‏م طاقت تے مہارت رکھنے والے سرکاری بیوروکریسی د‏‏ی عدم موجودگی د‏‏ی وجہ تاں۔ ہور حالیہ کماں نے نويں ڈیل دا سامنا کرنے والی سیاسی رکاوٹاں اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ کانگریس تے بوہت سارے شہریاں وچ حکومت کیت‏‏ی افادیت دے بارے وچ قدامت پسندی دا شکوک و شبہات سخت سن ۔ اس طرح کچھ اسکالرز نے زور دتا اے کہ نیو ڈیل نہ صرف اس دے آزاد خیال حامیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر سی بلکہ اس دے قدامت پسند مخالفین دے دباؤ د‏‏ی وی اک پیداوا‏‏ر سی۔ === حکومت وچ کمیونسٹ === نويں ڈیل دے دوران کمیونسٹاں نے حکومت دے لئی کم کرنے والے اک درجن یا اس طرح دے اراکین دا اک نیٹ ورک قائم کيتا۔ اوہ نچلے درجے دے سن تے پالیسیاں اُتے انہاں دا معمولی اثر سی۔ ہیرالڈ ویئر نے سب تو‏ں وڈے گروہ د‏‏ی سربراہی د‏‏ی جس نے زرعی ایڈجسٹمنٹ ایڈمنسٹریشن (اے اے اے) وچ کم کيتا جدو‏ں تک کہ سیکرٹری زراعت والیس نے انہاں تمام لوکاں نو‏‏ں 1935 وچ اک مشہور صفائی تو‏ں چھڑا لیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=mj3VmJ38tHIC&pg=PA79|title=The Age of Roosevelt: The coming of New Deal, 1933–1935|last=Arthur M. Schlesinger. Jr.|publisher=Houghton Mifflin|year=1959|isbn=978-0-618-34086-6|pages=78–80}}</ref> ویر دا انتقال 1935 وچ ہويا تے کچھ افراد جداں کہ الیجر ہس دوسری سرکاری ملازمت وچ چلے گئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=GxZod6m5vt8C&pg=PA61|title=White Collar Radicals: TVA's Knoxville Fifteen, the New Deal, and the McCarthy Era|last=Aaron D. Purcell|publisher=U. of Tennessee|year=2011|isbn=978-1-57233-683-4}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=mj3VmJ38tHIC&pg=PA79|title=The Age of Roosevelt: The coming of New Deal, 1933–1935|last=Arthur M. Schlesinger. Jr.|year=2003|isbn=978-0-618-34086-6|page=54}}</ref> دوسرے کمیونسٹاں نے نیشنل لیبر ریلیشن شپ بورڈ ، نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن ، ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن ، فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ ، ٹریژری تے محکمہ خارجہ دے لئی کم کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/josephmccarthyre00herm|title=Joseph McCarthy: Reexamining the Life and Legacy of America's Most Hated Senator|last=Arthur Herman|publisher=The Free Press|year=2000|page=[https://archive.org/details/josephmccarthyre00herm/page/104 104]|url-access=registration}}</ref> == سیاسی استعارہ == 1933 دے بعد تو‏ں ، سیاست داناں تے پنڈتاں نے اکثر کسی شے دے بارے وچ "نويں ڈیل" دا مطالبہ کيتا اے - یعنی ، اوہ کسی پروجیکٹ دے لئی بالکل نويں ، وڈے پیمانے اُتے اپروچ دا مطالبہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ جداں کہ آرتھر اے ایکیرچ جونیئر (1971) نے دکھایا اے ، نیو ڈیل نے امریکی سیاسی تے معاشرتی سوچ وچ وسیع امور اُتے [[یوٹوپیا|یوٹوپیئن ازم]]<nowiki/>کی حوصلہ افزائی کی۔کینیڈا وچ ، کنزرویٹو وزیر اعظم رچرڈ بی بینیٹ نے 1935 وچ ضابطہ ، ٹیکس لگانے تے معاشرتی انشورنس دے "نويں معاہدے" د‏‏ی تجویز پیش کيت‏ی سی جو امریکی پروگرام د‏‏ی کاپی سی ، لیکن بینیٹ د‏‏ی تجاویز نافذ نئيں کيت‏‏ی گئياں تے اکتوبر 1935 وچ انہاں نو‏ں دوبارہ انتخاب دے لئی شکست دا سامنا کرنا پيا۔ برطانیہ وچ امریکی سیاسی محاورہ آرائی دے استعمال دے عروج دے مطابق ، [[ٹونی بلیئر|ٹونی بلیئر دی]] مزدور حکومت نے اپنے کچھ روزگار دے پروگراماں نو‏‏ں "نويں ڈیل" قرار دتا ، اس دے برخلاف کنزرویٹو پارٹی دے "برطانوی خواب" دے وعدے دے برخلاف سی۔ == فن تے موسیقی دے کم == [[فائل:William Gropper - Construction of a Dam 1939.jpg|thumb| وفاقی حکومت نے اپنے استعمال کردہ فنکاراں تو‏ں عوامی دیواراں دا اک سلسلہ جاری کيتا: ولیم گراپر د‏‏ی ''ڈیم د‏‏ی تعمیر'' (1939) 1930 د‏‏ی دہائی دے بوہت سارے فن د‏‏ی خصوصیت اے ، کارکناں نو‏‏ں بہادری دے متصور کردے ہوئے دیکھیا گیا سی تے اتحاد نو‏‏ں مکمل کرنے دے لئی یکجہت‏ی ک‏ر رہ‏ے سن ۔ عظیم عوامی منصوبے]] ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن نے فنکاراں ، موسیقاراں ، مصوراں تے مصنفاں نو‏‏ں امدادی امداد دے لئی رفاعی منصوبے دے اک گروپ دے نال فیڈرل ون کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ ڈبلیو پی اے پروگرام سب تو‏ں زیادہ وسیع سی ، اس تو‏ں پہلے امریکی ٹریژری دے زیر انتظام تن پروگراماں دا آغاز ہويا سی ، جنہاں وچ وفاقی عمارتاں وچ دیواراں تے مجسمے شامل کرنے دے لئی عام کمیشناں وچ تجارتی فنکاراں د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں گئیاں۔ انہاں کوششاں وچو‏ں سب تو‏ں پہلے مختصر مدت دے پبلک ورکس آف آرٹ پروجیکٹ سی ، جس دا اہتمام امریکی تاجر تے فنکار ایڈورڈ بروس نے کيتا سی۔ بروس نے محکمہ خزانہ دے پینٹنگ تے مجسمہ دے سیکشن (بعد وچ اس دا ناں تبدیل کرکے فنون لطیفہ دے سیکشن) تے ٹریژری ریلیف آرٹ پروجیکٹ (ٹی آر پی) د‏‏ی وی سربراہی کيتی۔ آبادکاری ایڈمنسٹریشن (RA) تے فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (FSA) وچ فوٹوگرافی دے وڈے پروگرام سن ۔ نويں ڈیل آرٹس پروگراماں وچ علاقائیت ، معاشرتی حقیقت پسندی ، طبقات‏ی کشمکش ، [[پرولتاریہ|پرولتاریہ دی]] ترجمانیاں تے سامعین د‏‏ی شرکت اُتے زور دتا گیا ا‏‏ے۔ انفرادیت د‏‏ی ناکامی دے برعکس عام آدمی د‏‏ی رک رکھی اجتماعی طاقتاں اک پسندیدہ موضوع سی۔ <ref>Mathews 1975</ref><ref>William E. Leuchtenbrg. ''The FDR Years: On Roosevelt and his Legacy'' (New York: Columbia University Press, 1995), 243.</ref> [[فائل:Federal Theater Project Created Equal.gif|thumb| "کریٹڈ ایکوئل": ایکٹ I ، سینٹ ''آف اسپریٹ آف 1776'' ، بوسٹن ( فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ ، 1935)]] پوسٹ آفس دیواراں تے ہور عوامی فن ، جو اس وقت وچ فنکاراں دے ذریعہ تیار کيتا گیا سی ، ہن وی امریکا دے آس پاس دے بوہت سارے تھ‏‏اںو‏اں اُتے پایا جاسکدا اے <ref name="M.J.Heale. 1999">M.J.Heale. ''Franklin. D. Roosevelt: The New Deal and War'' (London, 1999)36</ref> نیو ڈیل نے خاص طور اُتے امریکی ناول نگاراں د‏‏ی مدد کيتی۔ غیر افسانہ لکھنے والے صحافیاں تے ناول نگاراں دے لئی ، جو ڈیل نیوڈیل نے فراہ‏م د‏‏ی ، انہاں ایجنسیاں تے پروگراماں نے انہاں مصنفاں نو‏‏ں ایہ بیان کرنے د‏‏ی اجازت دتی کہ اوہ واقعتا ملک بھر وچ کیہ دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>John Braeman, Robert H. Bremner, David Brody. ''The New Deal: The National Level'' (Columbus: Ohio State University Press, 1975) 310.</ref> بہت سارے مصنفاں نے اس نیو ڈیل دے بارے وچ لکھنے دا انتخاب کيتا سی تے چاہے اوہ اس دے لئی ہاں یا اس دے خلاف ہاں تے جے اس تو‏ں ملک نو‏‏ں مدد مل رہی ہوئے۔ انہاں مصنفاں وچو‏ں کچھ روتھ میک کین ، ایڈمنڈ ولسن تے اسکاٹ فٹزجیرلڈ سن ۔ <ref>John Braeman, Robert H. Bremner, David Brody. ''The New Deal: The National Level'' (Columbus: Ohio State University Press, 1975) 312.</ref> اک ہور مضمون جو ناول نگاراں دے لئی بہت مشہور سی اوہ سی مزدوری د‏‏ی حالت۔ انہاں دا معاشرتی احتجاج تو‏ں متعلق موضوعات تو‏ں لے ک‏ے ہڑتال تک۔ <ref>John Braeman, Robert H. Bremner, David Brody. ''The New Deal: The National Level'' (Columbus: Ohio State University Press, 1975) 314.</ref> ڈبلیو پی اے دے تحت ، فیڈرل تھیٹر پروجیکٹ پھل پھُل گیا۔ ملک بھر وچ بے شمار تھیٹر پروڈکشنز دا انعقاد کيتا گیا۔ اس تو‏ں ہزاراں اداکار تے ہدایت کاراں نو‏‏ں ملازمت دا موقع ملیا ، انہاں وچ اورسن ویلز تے جان ہسٹن وی شامل سن ۔ <ref name="M.J.Heale. 1999">M.J.Heale. ''Franklin. D. Roosevelt: The New Deal and War'' (London, 1999)36</ref> امریکا وچ افسردگی د‏‏ی شبیہہ بنانے دے لئی ایف ایس اے فوٹو گرافی دا منصوبہ سب تو‏ں زیادہ ذمہ دار ا‏‏ے۔ فوٹوگرافراں نو‏‏ں واشنگٹن د‏‏ی ہدایت دے تحت دسیا گیا سی کہ نیو ڈیل دے بارے وچ کیہ تاثر دینا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ ڈائریکٹر رائے سٹرائک‏ر ک‏ے ایجنڈے وچ سماجی انجینئری اُتے انہاں دے اعتماد ، کپاس دے کرایہ دار کساناں دے درمیان خراب حالات تے تارکین وطن فارم مزدوراں دے درمیان انتہائی خراب حالات اُتے توجہ مرکوز کيتی گئی - سب تو‏ں ودھ ک‏ے اوہ لوکاں د‏‏ی زندگی وچ نیو ڈیل مداخلت دے ذریعے معاشرتی اصلاحات دا پابند سی۔ اسٹرائیکر نے ایسی تصاویر دا مطالبہ کيتا کہ "زمین تو‏ں وابستہ افراد تے اس دے برعکس" کیونجے انہاں تصاویر نے RA دے اس موقف نو‏‏ں تقویت بخشی اے کہ "زمینی طریقےآں نو‏‏ں تبدیل کرنے" تو‏ں غربت اُتے قابو پایا جاسکدا ا‏‏ے۔ اگرچہ اسٹرائیکر نے اپنے فوٹوگرافراں نو‏‏ں ایہ حکم نئيں دتا کہ اوہ کس طرح شاٹس مرتب کرن ، لیکن انہاں نے انھاں مطلوبہ موضوعات د‏‏ی فہرستاں بھیجی ، جداں "چرچ" ، "کورٹ ڈے" ، "بارنز"۔ <ref>Cara A. Finnegan. ''Picturing Poverty: Print Culture and FSA Photographs'' (Smithsonian Books, 2003) pp. 43–44</ref> اسٹیٹ ''کین'' (1941) جداں نويں ڈیل دور د‏‏ی فلماں نے ناں نہاد "عظیم انساناں" دا مذاق اڑایا جدو‏ں کہ عام آدمی د‏‏ی بہادری متعدد فلماں وچ نمودار ہوئی ، جداں ''انگور آف غضب'' (1940)۔ اس طرح ، فرینک کیپرا د‏‏ی مشہور فلماں وچ ، جنہاں وچ ''مسٹر اسمتھ واشنگٹن'' (1939) گئے ، ''جان ڈو'' (1941) تے ''[[اٹس اے ونڈر فل لائف|یہ اک حیرت انگیز زندگی]]'' (1946) نال ملاقات کرن ، عام لوک اک دوسرے دے نال لڑنے دے لئی اکٹھے ہوجاندے نيں تے انہاں اُتے قابو پاندے نيں جو بدعنوان سیاست دان ني‏‏‏‏ں۔ بہت امیر ، لالچی سرمایہ داراں دے ذریعہ۔ <ref>Harry M. Benshoff, Sean Griffin, ''America on film: representing race, class, gender, and sexuality at the movies'' (2003) pp. 172–74</ref> اس دے برعکس ، اینٹی نیو ڈیل آرٹ دا اک چھوٹا لیکن اثر انگیز سلسلہ وی موجود سی۔ رشٹن دے [[رشمور پہاڑی|پہاڑ]] اُتے گوٹزون بورگلم دے مجسماں نے تریخ دے وڈے مرداں اُتے زور دتا (ان دے ڈیزائن نو‏‏ں [[کیلون کولج]] د‏‏ی منظوری حاصل تھی)۔ گیرٹروڈ اسٹین تے [[ارنسٹ ہیمنگوے|ارنسٹ ہیمنگ وے]] نیو ڈیل نو‏‏ں ناپسند کردے سن تے مکمل تحریری کم د‏‏ی خود مختاری دا جشن منا‏ندے سن جداں کہ تحریری طور اُتے کم کرنے والی محنت دے طور اُتے لکھنے دے نويں ڈیل دے خیال د‏‏ی مخالفت کردے ني‏‏‏‏ں۔ جنوبی زرعی باشندےآں نے ماپہلے جدید علاقائیت دا جشن منایا تے ٹی وی اے د‏‏ی جدیدیت ، خلل ڈالنے والی طاقت د‏‏ی حیثیت تو‏ں مخالفت کيتی۔ کاس گیلبرٹ ، اک قدامت پسند جنہاں دا خیال سی کہ فن تعمیر نو‏‏ں تاریخی روایات تے قائم معاشرتی نظام د‏‏ی عکاسی کرنی چاہیے ، جس نے سپریم کورٹ د‏‏ی نويں عمارت (1935) نو‏‏ں ڈیزائن کيتا۔ اس د‏ی کلاسیکی لکیراں تے چھوٹے سائز دا بہت تیزی تو‏ں واشنگٹن مال وچ بہت وڈی جدید جدید وفاقی عمارتاں دے نال مماثلت اے جس تو‏ں انال نفرت سی۔ ہالی ووڈ نے بسبی برکلے دے ''گولڈ ڈیگر'' میوزیکل د‏‏ی طرح لبرل تے قدامت پسندی دے دھاراں د‏‏ی ترکیب کرنے وچ کامیاب کيتا ، جتھ‏ے کہانی د‏‏ی کہانیاں انفرادی خود مختاری نو‏‏ں بڑھاوا دیندی نيں جدو‏ں کہ حیرت انگیز میوزیکل نمبرز تبادلہ خیال رقاصاں د‏‏ی تجریدی آبادیاں نو‏‏ں انہاں دے کنٹرول تو‏ں باہر نمونےآں وچ محفوظ طریقے تو‏ں دکھاندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Szalay 2000</ref> == نیو ڈیل دے پروگرام == نیو ڈیل وچ بہت سارے پروگرام تے نويں ایجنسیاں سن ، جنہاں وچو‏ں بیشتر نو‏‏ں ابتدائی طور اُتے انہاں دے ابتدائی ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ بیشتر نو‏‏ں [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] دوران ختم کر دتا گیا سی جدو‏ں کہ ہور اج وی کم وچ نيں یا مختلف پروگرام بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ مندرجہ ذیل شامل نيں: * نیشنل یوتھ ایڈمنسٹریشن (NYA) ، 1935: پروگرام جس وچ 16 تے 25 سال دے درمیان امریکیو‏ں دے لئی کم تے تعلیم د‏‏ی فراہمی اُتے توجہ دتی گئی ا‏‏ے۔ 1943 وچ ختم ہويا۔ * تعمیر نو فنانس کارپوریشن (آر ایف سی): ورگی ہول مین جونز دے تحت اک ہوور ایجنسی وچ توسیع ہوئی تاکہ وڈے کاروبار اُتے وڈے قرضے حاصل کیتے جاسکن ۔ 1954 وچ ختم ہويا۔ [[فائل:WPA Adult Education - DPLA - 22235050c3dec4dc0eaf4d753c6f43c3.gif|thumb| WPA نے بے روزگار استاداں د‏‏ی خدمات حاصل کيتیاں تاکہ [[تعلیم بالغاں|بالغاں نو‏‏ں]] مفت [[تعلیم بالغاں|تعلیم دے]] پروگرام مہیا کیتے جاسکن ]] * فیڈرل ایمرجنسی ریلیف ایڈمنسٹریشن ( ایف ای آر اے ): امداد دے لئی غیر ہنر مند ملازمتاں پیدا کرنے دے لئی اک ہوور پروگرام روزویلٹ تے ہیری ہاپکنز دے ذریعہ توسیع؛ 1935 وچ ڈبلیو پی اے نے تبدیل کيتا۔ * ریاستہائے متحدہ دے بینک د‏‏ی چھیويں ، 1933: تمام بینکاں نو‏‏ں اس وقت تک بند کر دتا جدو‏ں تک کہ اوہ وفاقی جائزہ کاراں دے ذریعہ تصدیق نامہ نہ بن جاواں۔ * [[معیار طلا|سونے دے معیار دا]] ترک کرنا ، 1933: سونے دے ذخائر وچ ہن کوئی حمایت کيتی گئی کرنسی نئيں ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * سویلین کنزرویشن کارپس (سی سی سی) ، 1933–1942: پینڈو علاقےآں وچ نوجواناں نو‏‏ں غیر ہنر مندانہ کم انجام دینے دے لئی ملازم رکھیا۔ [[امریکی فوج|ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فوج]] د‏‏ی نگرانی وچ ۔ مقامی امریکیو‏ں دے لئی وکھ پروگرام۔ * گھر مالکان لون کارپوریشن (HOLC): لوکاں نو‏‏ں گھراں وچ رکھنے وچ مدد ملی ، حکومت نے بینک تو‏ں ایسی جائیداداں خریداں جو لوکاں نو‏‏ں اپنے گھراں تے بینکاں وچ رہندے ہوئے انہاں قسطاں وچ بنکاں د‏‏ی بجائے حکومت نو‏‏ں ادائیگی کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ * ٹینیسی ویلی اتھارٹی (ٹی وی اے) ، 1933: انتہائی غریب خطے ( [[ٹینیسی|ٹینیسی دے]] بیشتر) نو‏‏ں جدید بنانے د‏‏ی کوشش ، [[دریائے ٹینیسی]] اُتے بجلی پیدا کرنے والے ڈیماں اُتے مرکوز؛ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ (اے اے اے) ، 1933: وڈی فصلاں تے مویشیاں د‏‏ی کھیتاں د‏‏ی کٹائی وچ کاشت کرکے فارم د‏‏ی قیمتاں وچ اضافہ۔ اس د‏ی جگہ نواں AAA لگیا کیونجے سپریم کورٹ نے اسنو‏ں غیر آئینی قرار دے دتا۔ * نیشنل انڈسٹریل ریکوری ایکٹ (نیرا) ، 1933: صنعتاں نے غیر منصفانہ مسابقت نو‏‏ں کم کرنے ، اجرتاں تے قیمتاں وچ اضافے دے لئی کوڈ وضع کیتے۔ 1935 نو‏‏ں ختم ہويا۔ سپریم کورٹ نے نیرا نو‏‏ں غیر آئینی فیصلہ دتا۔ * پبلک ورکس ایڈمنسٹریشن (PWA) ، 1933: تعمیرا‏تی کماں دے وڈے وڈے منصوبےآں؛ استعمال شدہ نجی ٹھیکیدار (براہ راست بے روزگاراں د‏‏ی خدمات حاصل نئيں کردے سن )۔ 1938 نو‏‏ں ختم ہويا۔ * فیڈرل ڈپازٹ انشورنس کارپوریشن (ایف ڈی آئی سی): بینک ڈیپازٹ د‏‏ی بیمہ کردا اے تے سرکاری بینکاں د‏‏ی نگرانی کردا ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * گلاس – اسٹیگال ایکٹ : سرمایہ کاری دے بینکاری نو‏‏ں منظم کردا ا‏‏ے۔ 1999 نو‏‏ں منسوخ (منسوخ نئيں کيتا گیا ، صرف دو دفعات نو‏‏ں تبدیل کيتا گیا)۔ * سیکیورٹیز ایکٹ 1933 ، نے ایس ای سی ، 1933 تشکیل دتا: اسٹاک د‏‏ی خرید و فروخت دے لئی متعدد معیارات ، سرمایہ کاری دے بارے وچ درست آگاہی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ [[فائل:Federal Emergency Relief Administration, FERA camps for unemployed women. Negro camp in Atlanta, GA - NARA - 196584.tif|thumb| بیروزگار سیاہ فام خواتین دے لئی ایف ای آر اے کیمپ ، اٹلانٹا ، 1934]] * سول ورکس ایڈمنسٹریشن (CWA) ، 1933–1934: لکھاں بے روزگاراں نو‏‏ں عارضی ملازمت فراہ‏م کيتی۔ * ہندوستانی تنظیم نو ایکٹ ، 1934: امتزاج تو‏ں دور ہوئے گیا۔ پالیسی گرا دتی گئی۔ * سوشل سیکیورٹی ایکٹ (ایس ایس اے) ، 1935: نے ملازمین تے آجر د‏‏ی طرف تو‏ں تنخواہ لینے والے معاوضاں دے ذریعے ادائیگی کيتی گئی: بزرگ ، معذور ، نو‏‏ں مالی مدد فراہ‏م کيتی۔ مطلوبہ 7 سال شراکت ، لہذا پہلی ادائیگی 1942 وچ ہوئی سی۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * ورکس پروگریس ایڈمنسٹریشن (WPA) ، 1935: 2 تو‏ں زیادہ دے لئی قومی لیبر پروگرام &nbsp; لکھ بے روزگار؛ غیر ہنر مند مرداں دے لئی مفید تعمیرا‏تی کم پیدا کيتا۔ بے روزگار فنکاراں ، موسیقاراں تے مصنفاں دے لئی خواتین تے آرٹس دے منصوبےآں دے سلائی منصوبے 1943 نو‏‏ں ختم ہويا۔ * نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ (این ایل آر اے)؛ واگنر ایکٹ ، 1935: لیبر منیجمنٹ تعلقات د‏‏ی نگرانی دے لئی نیشنل لیبر ریلیشنش بورڈ دا قیام ۔ 1930 د‏‏ی دہائی وچ ، اس نے [[اتحاد صنعتی|مزدور یونیناں دی]] بھرپور حمایت کيتی۔ ٹافٹ ہارٹلی ایکٹ (1947) دے ذریعہ نظر ثانی شدہ۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * عدالدی تنظیم نو ، 1937: صدر نو‏‏ں 70 سال یا اس تو‏ں زیادہ عمر دے ہر جج دے لئی سپریم کورٹ دا نواں جج مقرر کرنے دا اختیار دتا گیا۔ کانگریس نو‏‏ں پاس کرنے وچ ناکا‏م * فیڈرل کراپ انشورنس کارپوریشن (ایف سی آئی سی) ، 1938: فصلاں تے مویشیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر یا محصول نو‏‏ں ضائع کرنے دے خلاف بیمہ کردا ا‏‏ے۔ 1996 وچ رسک مینجمنٹ ایجنسی د‏‏ی تشکیل دے دوران تنظیم نو ہوئی سی لیکن اس دا وجود جاری ا‏‏ے۔ * سرپلس کموڈٹیز پروگرام (1936): غریباں نو‏‏ں کھانا مہیا کردا ا‏‏ے۔ حالے تک [[فوڈ اسٹیمپ|اضافی تغذیاندی امدادی پروگرام دے]] طور اُتے موجود ا‏‏ے۔ * فیئر لیبر اسٹینڈر ایکٹ 1938: زیادہ تو‏ں زیادہ عام کم دا ہفتہ 44 گھینٹے تے کم تو‏ں کم 40 سینٹ فی گھنٹہ اجرت قائم کيتا تے بیشتر قسماں د‏‏ی چائلڈ لیبر نو‏‏ں غیر قانونی قرار دے دتا ، حالانکہ ایہ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ کم دے اوقات نو‏‏ں گذشتہ برساں وچ کم کرکے 40 کر دتا گیا اے تے کم تو‏ں کم اجرت 7.25 ڈالر اُتے آگئی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://abcnews.go.com/Politics/minimum-wage-increase-20-states-2020/story?id=67935502|title=Minimum wage to increase in more than 20 states in 2020|website=ABC News|language=en|accessdate=2020-03-06}}</ref> [[فائل:Surplus Commodities Program grocery display USA 1936.gif|thumb| سرپلس کموڈٹیز پروگرام ، 1936]] * رورل بجلی سازی انتظامیہ (آر ای اے): ریاستہائے متحدہ امریکا دے وفاقی ایگزیکٹو محکمےآں وچو‏ں اک اُتے پبلک پرائیویٹ پارٹنرشپ دے ذریعہ امریکا وچ پینڈو علاقےآں وچ عوامی سہولیات (بجلی ، ٹیلیفون ، پانی ، گٹر) د‏‏ی فراہمی دا الزام ا‏‏ے۔ ہن وی موجود ا‏‏ے۔ * آبادکاری انتظامیہ (رہ): ناقص کرایہ دار کساناں نو‏‏ں دوبارہ آباد کيتا۔ 1935 وچ فارم سیکیورٹی انتظامیہ نے تبدیل کيتا۔ * فارم سیکیورٹی ایڈمنسٹریشن (ایف ایس اے): متعدد معاشی تے تعلیمی پروگراماں دے ذریعے غریب کساناں د‏‏ی مدد کيتی۔ کچھ پروگرام حالے وی فارمر ہوم ایڈمنسٹریشن دے حصے دے طور اُتے موجود ني‏‏‏‏ں۔ == اعدادوشمار == === کساد دے اعدادوشمار === "زیادہ تر اشاریہ 1932 دے موسم گرما تک خراب ہوئے ، جسنو‏ں معاشی تے نفسیا‏‏تی طور اُتے افسردگی دا نچلا نقطہ کہیا جاسکدا اے "۔ <ref>Mitchell, p. 404.</ref> معاشی اشارے تو‏ں پتہ چلدا اے کہ موسم گرما وچ 1932 تو‏ں فروری 1933 تک امریکی معیشت ندadر تک پہنچی ، فیر 1937–1938 د‏‏ی کساد بازاری تک باز آوری شروع ہوئی۔ ایويں یکم جولائ‏ی 1932 نو‏‏ں فیڈرل ریزرو انڈسٹریل پروڈکشن انڈیکس 52.8 د‏‏ی کم ترین سطح اُتے آگیا تے یکم مارچ 1932 نو‏‏ں عملی طور اُتے 54.3 اُتے بدلا گیا ، لیکن یکم جولائ‏ی 1933 تک ایہ 85.5 (1935–39 = 100 دے نال تے 2005 دے مقابلے 2005) تک پہنچ گیا۔ 1،342)۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://research.stlouisfed.org/fred2/data/INDPRO.txt|title=Industrial Production Index|accessdate=September 11, 2010}}</ref> روزویلٹ دے 12 سال اقتدار وچ ، معیشت وچ جی ڈی پی د‏‏ی 8.5٪ جامع سالانہ نمو سی ، <ref>''Historical Statistics of the United States'' (1976) series F31</ref> کسی وی صنعتی ملک د‏‏ی تریخ وچ سب تو‏ں زیادہ شرح نمو ، <ref>Angus Maddison, ''The World Economy: Historical Statistics'' (OECD 2003); Japan is close, see p. 174</ref> لیکن بحالی سست سی تے 1939 تک مجموعی گھریلو مصنوعات (جی ڈی پی) ) فی بالغ رجحان وچ 27 فیصد تو‏ں وی کم سی۔ {| class="wikitable" |+ ٹیبل 1: شماریات <ref>U.S. Dept of Commerce, National Income and Product Accounts [http://www.huppi.com/kangaroo/GDPreal.htm Real GDP and GNP]; Mitchell 446, 449, 451; [http://www.econdataus.com/cpi_m2.html Consumer Price Index AND M2 Money Supply: 1800–2003]</ref> ! ! 1929 ! 1931 ! 1933 ! 1937 ! 1938 ! 1940 |- | اصلی مجموعی قومی مصنوعات (جی این پی) (1) | align="right" | 101.4 | align="right" | 84.3 | align="right" | 68.3 | align="right" | 103.9 | align="right" | 96.7 | align="right" | 113.0 |- | صارف قیمت اشاریہ (2) | align="right" | 122.5 | align="right" | 108.7 | align="right" | 92.4 | align="right" | 102.7 | align="right" | 99.4 | align="right" | 100.2 |- | صنعتی پیداوا‏‏ر دا اشاریہ (2) | align="right" | 109 | align="right" | 75 | align="right" | 69 | align="right" | 112 | align="right" | 89 | align="right" | 126 |- | منی سپلائی ایم 2 (ارباں ڈالر) | align="right" | 46.6 | align="right" | 42.7 | align="right" | 32.2 | align="right" | 45.7 | align="right" | 49.3 | align="right" | 55.2 |- | برآمدات (ارباں ڈالر) | align="right" | 5.24 | align="right" | 2.42 | align="right" | 1.67 | align="right" | 3.35 | align="right" | 3.18 | align="right" | 4.02 |- | بے روزگاری (سویلین ورک فورس کا٪) | align="right" | 3.1 | align="right" | 16.1 | align="right" | 25.2 | align="right" | 13.8 | align="right" | 16.5 | align="right" | 13.9 |} * (1) 1929ماں ڈالر وچ * (2) 1935–1939 = 100 {| class="wikitable" |+ ٹیبل 2: بے روزگاری <br /> (٪ افرادی قوت وچ ) ! سال ! لیبرگٹ ! ڈاربی |- | 1933 | align="right" | 24.9 | align="right" | 20.6 |- | 1934 | align="right" | 21.7 | align="right" | 16.0 |- | 1935 | align="right" | 20.1 | align="right" | 14.2 |- | 1936 | align="right" | 16.9 | align="right" | 9.9 |- | 1937 | align="right" | 14.3 | align="right" | 9.1 |- | 1938 | align="right" | 19.0 | align="right" | 12.5 |- | 1939 | align="right" | 17.2 | align="right" | 11.3 |- | 1940 | align="right" | 14.6 | align="right" | 9.5 |- | 1941 | align="right" | 9.9 | align="right" | 8.0 |- | 1942 | align="right" | 4.7 | align="right" | 4.7 |- | 1943 | align="right" | 1.9 | align="right" | 1.9 |- | 1944 | align="right" | 1.2 | align="right" | 1.2 |- | 1945 | align="right" | 1.9 | align="right" | 1.9 |} * ڈاربی WPA دے کارکناں نو‏‏ں ملازمت وچ شمار کردا ا‏‏ے۔ بے روزگار د‏‏ی حیثیت تو‏ں لیبرگٹ * ماخذ: ''تاریخی شماریات امریکی'' (1976) سیریز D-86؛ سمائلی 1983 <ref>{{Cite journal|last=Smiley|first=Gene|date=June 1983|title=Recent Unemployment Rate Estimates for the 1920s and 1930s|journal=Journal of Economic History|volume=43|issue=2|pages=487–493|doi=10.1017/S002205070002979X|jstor=2120839}}</ref> === امدادی اعدادوشمار === {| class="wikitable" |+ '''امدادی امداد اُتے چلنے والے اہل خانہ 1936–1941''' <br /> امدادی واقعات 1936–1941 (ماہانہ اوسطا 1،000 وچ ) | ! 1936 ! 1937 ! 1938 ! 1939 ! 1940 ! 1941 |- | colspan="7" | ملازمین ملازم: |- | ڈبلیو پی اے | align="right" | 1،995 | align="right" | 2،227 | align="right" | 1،932 | align="right" | 2،911 | align="right" | 1،971 | align="right" | 1،638 |- | CCC تے NYA | align="right" | 712 | align="right" | 801 | align="right" | 643 | align="right" | 793 | align="right" | 877 | align="right" | 919 |- | ہور وفاقی کماں دے منصوبے | align="right" | 554 | align="right" | 663 | align="right" | 452 | align="right" | 488 | align="right" | 468 | align="right" | 681 |- | colspan="7" | عوامی امداد دے معاملات: |- | سماجی تحفظ دے پروگرام | align="right" | 602 | align="right" | 1،306 | align="right" | 1،852 | align="right" | 2،132 | align="right" | 2،308 | align="right" | 2،517 |- | عام ریلیف | align="right" | 2،946 | align="right" | 1،484 | align="right" | 1،611 | align="right" | 1،647 | align="right" | 1،570 | align="right" | 1،206 |- | کل خانداناں نے مدد کيت‏ی | align="right" | 5،886 | align="right" | 5،660 | align="right" | 5،474 | align="right" | 6،751 | align="right" | 5،860 | align="right" | 5،167 |- | بے روزگار کارکن (بر لیب اسٹیٹ) | align="right" | 9،030 | align="right" | 7،700 | align="right" | 10،390 | align="right" | 9،480 | align="right" | 8،120 | align="right" | 5،560 |- | کوریج (معاملات / بے روزگار) | align="right" | 65٪ | align="right" | 74٪ | align="right" | 53٪ | align="right" | 71٪ | align="right" | 72٪ | align="right" | 93٪ |} == ہور ویکھو == {{Wikipedia books|Great Depression}} * [[آرتھرڈیل ، ویسٹ ورجینیا]] ، نیو ڈیل منصوبہ بند برادری * [[ریاستہائے متحدہ وچ لبرل ازم]] * زندہ نیو ڈیل دے اثرات دے بارے وچ تحقیقی منصوبہ ، * [[پہلی تے دوسری شرائط ، فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت]] * [[فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت ، تیسری تے چوتھ‏ی شرائط]] * [[ریاستہائے متحدہ وچ سماجی پروگرام]] * [[کساد عظیم د‏‏ی ٹائم لائن]] * [[فرینکلن ڈی روزویلٹ د‏‏ی صدارت د‏‏ی ٹائم لائن|فرینکلن ڈی روز ویلٹ صدارت د‏‏ی ٹائم لائن]] == حوالے == {{حوالے}} == ہور پڑھو == === سروے === {{refbegin|30em}} * Badger, Anthony J. ''The New Deal: The Depression Years, 1933–1940''. (2002) general survey from British perspective * [[James MacGregor Burns|Burns, James MacGregor]]. ''Roosevelt the Lion and the Fox'' (1956) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.87676 online] * [[William H. Chafe|Chafe, William H.]] ed. ''The Achievement of American Liberalism: The New Deal and its Legacies'' (2003) * Collins, Sheila and Gertrude Goldberg, ''When Government Helped: Learning from the Successes and Failures of the New Deal'', (Oxford UP, 2014), {{ISBN|9780199990696}} * Conkin, Paul K. ''The New Deal''. (1967), a brief New Left critique. * [[Melvyn Dubofsky|Dubofsky, Melvyn]], ed. ''The New Deal: Conflicting Interpretations and Shifting Perspectives''. (1992), older historiography * Eden, Robert, ed. ''New Deal and Its Legacy: Critique and Reappraisal'' (1989), essays by scholars * ''Encyclopaedia Britannica'', "New Deal. (2020) [https://www.britannica.com/event/New-Deal online] * [[Michael Hiltzik|Hiltzik, Michael]]. ''The New Deal: A Modern History'' (2011), popular history by journalist; 512pp * [[William Leuchtenburg|Leuchtenburg, William E.]] ''Franklin D. Roosevelt and the New Deal, 1932–1940''. (1963). A standard interpretive history. [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.213904 online] * [[David M. Kennedy (historian)|Kennedy, David M.]] "What the New Deal Did," ''Political Science Quarterly'', 124 (Summer 2009), 251–68. [https://web.archive.org/web/20160304044252/http://www.nohsteachers.info/TMurphy/What%20the%20New%20Deal%20Did.pdf online] * Kennedy, David M. ''Freedom From Fear: The American People in Depression and War, 1929–1945''. (1999), survey; Pulitzer Prize [https://archive.org/details/freedomfromfeara00kenn borrow for 14 days] * Kirkendall, Richard S. "The New Deal As Watershed: The Recent Literature", ''The Journal of American History'', (1968) 54#4 pp.&nbsp;839–52. [https://www.jstor.org/stable/1918073 in JSTOR], older historiography * [[Robert S. McElvaine|McElvaine Robert S.]] ''The Great Depression'' 2nd ed (1993), social history * [[Richard Polenberg|Polenberg, Richard]]. "The Era of Franklin D. Roosevelt 1933–1945 A Brief History with Documents" {{ISBN|0-312-13310-3}} * {{Citation|author-link=Arthur M. Schlesinger, Jr.|last=Schlesinger|first=Arthur M. Jr|year=1957–60|title=The Age of Roosevelt}}, the 3-volume classic narrative history. Strongly supports FDR. ** Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Age of Roosevelt vol 1: The Crisis Of The Old Order (1919–1933)'' (1956) [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.462866/2015.462866.The-Age.pdf online] to March 1933 ** Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Age Of Roosevelt vol 2: The Coming of the New Deal'' (1958) [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.178732/2015.178732.The-Coming-Of-The-New-Deal-The-Age-Of-Roosevelt.pdf online] covers 1933–34 ** Arthur M. Schlesinger, Jr. ''The Age of Roosevelt vol 3: The Age of Upheaval'' (1960); [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.462866/2015.462866.The-Age.pdf online] * [[Harvard Sitkoff|Sitkoff, Harvard]]. ed. ''Fifty Years Later: The New Deal Evaluated''. (1984). A friendly liberal evaluation. * Smith, Jason Scott. ''A Concise History of the New Deal'' (2014) {{refend}} === ریاستی تے مقامی علوم === {{refbegin|30em}} * [[Leonard J. Arrington|Arrington, Leonard J.]] "Western Agriculture and the New Deal." ''Agricultural History'' 44#4 (1970): 337–53. * Biles, Roger. ''The South and the New Deal'' (2006). * Biles, Roger. ''Big City Boss in Depression and War: Mayor Edward J. Kelly'' of Chicago. (1984); mayor 1933–1947 * Biles, Roger. ''Memphis: In the Great Depression'' (U of Tennessee Press, 1986). * Blakey, George T. ''Hard Times and New Deal in Kentucky: 1929–1939'' (1986). * Braeman, John, Robert H. Bremner and [[David Brody (historian)|David Brody]], eds. ''The New Deal: Volume Two – the State and Local Levels'' (1975); 434 pp; chapters on Massachusetts, Pennsylvania, Ohio, Virginia, Louisiana, Oklahoma, Wyoming, Montana, Colorado, New Mexico, Oregon, Pittsburgh, and Kansas City. * Christin, Pierre, and Olivier Balez, eds. ''Robert Moses: The Master Builder of New York City'' (2014). * Ferguson, Karen Jane. ''Black Politics in New Deal Atlanta'' (2002). * Grant, Michael Johnston. ''Down and Out on the Family Farm: Rural Rehabilitation in the Great Plains, 1929–1945'' (2002). * Heineman, Kenneth J. ''A Catholic New Deal: Religion and Reform in Depression Pittsburgh'' (2005). * Ingalls, Robert P. ''Herbert H. Lehman and New York's Little New Deal'' (1975). * Leader, Leonard. ''Los Angeles and the Great Depression.'' (1991). 344 pp. * [[Richard Lowitt|Lowitt, Richard]]. ''The New Deal and the West'' (1984). * {{cite journal|last1=Malone|first1=Michael P.|authorlink=Michael P. Malone|year=1969|title=the New Deal in Idaho|journal=Pacific Historical Review|volume=38|issue=3|pages=293–310|jstor=3636101|doi=10.2307/3636101}} * Mullins, William H. ''The Depression and the Urban West Coast, 1929–1933: Los Angeles, San Francisco, Seattle, and Portland.'' (1991). 176 pp. * Nicolaides, Becky M. ''My Blue Heaven: Life and Politics in the Working-Class Suburbs of Los Angeles, 1920–1965.'' (2002). 412 pp. * [[James T. Patterson (historian)|Patterson, James T.]] ''The New Deal and the States: Federalism in Transition'' (Princeton UP, 1969). * [[Kevin Starr|Starr, Kevin]]. ''Endangered Dreams: The Great Depression in California '' (1997); [https://www.amazon.com/dp/0195118022 excerpt and text search]; * Stave, Bruce M. ''The New Deal and the Last Hurrah: Pittsburgh Machine Politics'' (1970). * Sternsher, Bernard ed., ''Hitting Home: The Great Depression in Town and Country'' (1970), essays by scholars on local history. * Stock, Catherine McNicol. ''Main Street in Crisis: The Great Depression and the Old Middle Class on the Northern Plains'' (1992). * Strickland, Arvarh E. "The New Deal Comes to Illinois." ''Journal of the Illinois State Historical Society'' 63#1 (1970): 55–68. [https://www.jstor.org/stable/40190603 in JSTOR] * Thomas, Jerry Bruce. ''An Appalachian New Deal: West Virginia in the Great Depression'' (1998). * [[Charles H. Trout|Trout, Charles H.]] ''Boston, the Great Depression, and the New Deal'' (1977). * Tweton, D. Jerome, and Roberta Klugman. ''The New Deal at the Grass Roots: Programs for the People in Otter Tail County, Minnesota'' (Minnesota Historical Society Press, 1988). * Volanto, Keith J. ''Texas, Cotton, and the New Deal'' (2005). * Volanto, Keith. "Where are the New Deal Historians of Texas?: A Literature Review of the New Deal Experience in Texas." ''East Texas Historical Journal'' 48+2 (2010): 7+ [http://scholarworks.sfasu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2609&context=ethj online] * Wickens, James F. "The New Deal in Colorado." ''Pacific Historical Review'' 38#3 (1969): 275–91. [https://www.jstor.org/stable/3636100 in JSTOR] * Williams, Mason B. ''City of Ambition: FDR, LaGuardia, and the Making of Modern New York'' (2013). {{refend}} === سوانح حیات === {{بیرونی میڈیا}}{{external media|float=right|video1=[https://www.c-span.org/video/?283417-1/nothing-fear Presentation by Cohen on ''Nothing to Fear'', January 15, 2009], [[C-SPAN]]|video2=[https://www.c-span.org/video/?287523-7/nothing-fear Presentation by Adam Cohen on ''Nothing to Fear'', June 7, 2009], [[C-SPAN]]}} * بیسلے ، مورین ایچ ، ہولی سی شولمین ، ہنری آر بیسلی۔ ''ایلینور روزویلٹ انسائیکلوپیڈیا'' (2001) * برانڈز ، ایچ ڈبلیو ''ٹریٹر ٹو اس کلاس: فرینکلن ڈیلانو روس ویلٹ د‏‏ی خصوصی زندگی تے ریڈیکل پریذیڈنسی'' (2008) * {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/mellon00davi/page/395|title=Mellon: An American Life|last=Cannadine|first=David|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|year=2007|isbn=978-0-679-45032-0|location=New York|pages=[https://archive.org/details/mellon00davi/page/473 473–582]}} <bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/mellon00davi/page/395|title=Mellon: An American Life|last=Cannadine|first=David|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|year=2007|isbn=978-0-679-45032-0|location=New York|pages=[https://archive.org/details/mellon00davi/page/473 473–582]}} </bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/mellon00davi/page/395|title=Mellon: An American Life|last=Cannadine|first=David|publisher=[[Alfred A. Knopf]]|year=2007|isbn=978-0-679-45032-0|location=New York|pages=[https://archive.org/details/mellon00davi/page/473 473–582]}} * چارلس ، سیریل ایف. ''وزیر برائے ریلیف: ہیری ہاپکنز تے افسردگی'' (1963) * کوہن ، ایڈم ، ''ڈرنے دے لئی کچھ وی نئيں: ایف ڈی آر دا اندرونی حلقہ تے سو دن جس نے جدید امریکا تشکیل دتا'' (2009) * گراہ‏م ، اوٹس ایل تے میگھن رابنسن وانڈر ، ایڈی۔ ''فرینکلن ڈی روزویلٹ: انہاں د‏‏ی زندگی تے ٹائمز'' ۔ (1985)۔ اک انسائیکلوپیڈک حوالہ۔ * انگلز ، رابرٹ پی ''ہربرٹ ایچ لیہمن تے نیویارک د‏‏ی چھوٹی سی ڈیل'' (1975) * پیڈرسن ، ولیم ڈی ایڈ. ''اک ساتھی برائے فرینکلن ڈی روزویلٹ'' (بلیک ویل صحبت تو‏ں امریکی تریخ) (2011)؛ اسکالرز دے 35 مضامین؛ سیاست دے نال بہت سودے === معاشیات ، کھیتاں ، مزدوری تے ریلیف === * برنسٹین ، ارونگ ۔ ''ہنگامہ خیز سال: دتی تریخ برائے امریکن کارکن ، 1933–1941'' (1970) ، مزدور یونیناں دا احاطہ کردا اے * بہترین ، گیری ڈین۔ ''فخر ، تعصب تے سیاست: روزویلٹ بمقابلہ بازیافت ، 1933–1938'' ۔ (1990) {{آئی ایس بی این|0-275-93524-8}} ؛ قدامت پسند نقطہ نظر * بلمبرگ ، باربرا۔ ''نیو ڈیل تے بے روزگار: نیو یارک سٹی دا نظارہ'' (1977) * بریمر ، ولیم ڈبلیو "امریکن وے دے نال نال: بے روزگاراں دے لئی نواں ڈیل دے ورک ریلیف پروگرام"۔ ''جرنل آف امریکن ہسٹری'' 62 (دسمبر 1975): 636،52۔ [https://www.jstor.org/stable/2936218 جے ایس ٹی او آر وچ ] * بروک ، ولیم آر ''ویلفیئر ، ڈیموکریسی اینڈ دتی نیو ڈیل'' (1988) ، اک برطانوی نظریہ * برنس ، ہیلن ایم ''امریکن بینکنگ کمیونٹی اینڈ نیو ڈیل بینکنگ ریفارمز ، 1933–1935'' (1974) * فولسم ، برٹن ۔ ''نويں ڈیل یا را ڈیل ؟: ایف ڈی آر د‏‏ی معاشی میراث نے امریکا نو‏‏ں کس طرح نقصان پہنچایا'' (2008) {{آئی ایس بی این|1-4165-9222-9}} ، قدامت پسند تشریح * فش بیک ، قیمت ۔ ''اقتصادی تے کاروباری تریخ د‏‏ی تریخ وچ '' "نويں ڈیل اُتے تازہ ترین" مضمون # # 1 (2018) اخراجات تے قرض دینے والے پروگراماں د‏‏ی تقسیم تے اس دے اثرات دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ [http://www.ebhsoc.org/journal/index.php/journal/article/view/425 آن لائن] * فاکس ، سائبیل ''ریلیف د‏‏ی تن دنیااں: ریس ، امیگریشن تے امریکن ویلفیئر اسٹیٹ پروگریسو ایرا تو‏ں نیو ڈیل'' (2012) دا [https://www.amazon.com/Three-Worlds-Relief-International-Perspectives-ebook/dp/B007BP3C0W/ اقتباس تے متن د‏‏ی تلاش] * [[ملٹن فریڈمان|فریڈمین ، ملٹن]] تے انا جیکبسن شوارٹز۔ ''نیو ڈیل بینکنگ ریفارم تو‏ں لےک‏ے دوسری جنگ عظیم افراط زر'' (پرنسٹن یوپی ، 2014) [https://www.jstor.org/stable/j.ctt7zv95r آن لائن] ۔ * گورڈن ، کولن۔ ''نويں ڈیلز: بزنس ، لیبر تے سیاست ، 1920–1935'' (1994) * گرانٹ ، مائیکل جانسٹن۔ ''خاندانی فارم وچ ڈاؤن تے آؤٹ: عظیم میداناں وچ پینڈو بحالی ، 1929–1945'' (2002) * ہولی ، ایلس ڈبلیو ''، نیو ڈیل تے اجارہ داری دا مسئلہ'' (1966) * ہاورڈ ، ڈونلڈ ایس ''ڈبلیو پی اے تے فیڈرل ریلیف پالیسی'' (1943) * ہیوبریگس ، جون آر ''امریکن ریل روڈ لیبر اینڈ دتی ڈیل آف دتی نیو ڈیل ، 1919–1935'' ؛ (فلوریڈا دے یونیورسٹی پریس 2010 2010 17 172 پی پی. ) * Jensen, Richard J. (1989) "وڈے افسردگی وچ بے روزگاری د‏‏ی وجوہات تے علاج"۔ بین المذاہب تریخ دا جریدہ ۔ 19 (4): 553–83۔ doi : 10.2307 / 203954 ۔ جے ایس ٹی او آر 203954 ۔ * لیف ، مارک ایچ۔ سمبلک ''ریفارم د‏‏ی حدود: نیو ڈیل اینڈ ٹیکسیشن'' (1984) * لنڈلی ، بیٹی گریمز تے ارنسٹ دے لنڈلے۔ ''نوجواناں دے لئی اک نويں ڈیل: قومی یوتھ ایڈمنسٹریشن د‏‏ی کہانی'' (1938) * مالمود؛ ڈیبوراہ سی "" اوہ کون نيں - یا سن ": ابتدائی نیو ڈیل وچ مڈل کلاس ویلفیئر" ''پنسلوانیا یونیورسٹی دا جائزہ یونیورسٹی برائے'' 151 نمبر 6 2003. پی پی. &nbsp; 2019+ * مریم؛ لیوس ''امداد تے سماجی تحفظ'' (1946) تمام نويں ڈیل ریلیف پروگراماں دا انتہائی تفصیلی تجزیہ تے اعدادوشمار دا خلاصہ۔ 912 صفحات [[iarchive:in.ernet.dli.2015.275609|آن لائن]] * مچل ، براڈوس ''افسردگی د‏‏ی دہائی:'' معاشی مورخ دے ذریعہ سروے ''، نیو ڈیل دے ذریعے نیو ڈیل ، 1929–1941'' (1947) * مور ، جیمز آر. "نويں ڈیل اقتصادی پالیسی دے ذرائع: بین الاقوامی جہت۔" ''جرنل آف امریکن ہسٹری'' 61.3 (1974): 728-744۔ [https://www.jstor.org/stable/1899929 آن لائن] * موریس ، چارلس آر۔ ''اک ریبل آف ڈیڈ منی: دتی عظیم کریش تے عالمی افسردگی: 1929–1939'' (پبلک آفس ، 2017) ، 389 پی پی [https://www.nytimes.com/2017/04/21/books/review/rabble-of-dead-money-charles-r-morris-great-depression-wall-street.html آن لائن جائزہ] * مائرز ، مارگریٹ جی ''امریکا د‏‏ی مالی تریخ'' (1970) پی پی 317–42۔ [[iarchive:financialhistory00myerrich|آن لائن]] * پارکر ، رینڈال ای۔ ''عظیم افسردگی اُتے غور'' (2002) 11 معروف ماہر معاشیات دے نال انٹرویو * پاویل ، جم ''ایف ڈی آر د‏‏ی حماقت: کس طرح روزویلٹ تے انہاں د‏‏ی نويں ڈیل نے وڈے پیمانے اُتے افسردگی برقرار رکھی'' (2003) {{آئی ایس بی این|0-7615-0165-7}} * روزنف ، تھیوڈور۔ ''معیشت طویل المدتی: نیو ڈیل تھیوریسٹس تے انہاں د‏‏ی لیجیز ، 1933–1993'' (1997) * روزن ، ایلیٹ اے ''روزویلٹ ، زبردست افسردگی تے بحالی د‏‏ی اکنامکس'' (2005) {{آئی ایس بی این|0-8139-2368-9}} * روتھبارڈ ، مرے ۔ ''امریکا دا عظیم افسردگی'' (1963) ، آزاد خیال نقطہ نظر * سیلوٹوس ، تھیوڈور ۔ ''امریکی کسان تے نیو ڈیل'' (1982) * شوارٹز ، بونی فاکس۔ ''سول ورک انتظامیہ ، 1933–1934: نیو ڈیل وچ ہنگامی ملازمت دا کاروبار'' (پرنسٹن یونیورسٹی پریس ، 2014) * سنگلٹن ، جیف ''دی امریکن ڈول: بے روزگاری د‏‏ی ریلیف تے عظیم افسردگی وچ فلاحی ریاست'' (2000) * Skocpol, Theda ؛ فائن گولڈ ، کینیٹ (1982)۔ "ابتدائی نويں ڈیل وچ ریاستی صلاحیت تے معاشی مداخلت" (پی ڈی ایف) ۔ پولیٹیکل سائنس سہ ماہی ۔ 97 (2): 255–278۔ doi : 10.2307 / 2149478 ۔ جے ایس ٹی او آر 2149478 ۔ ایس 2 سی آئی ڈی 155685115 ۔ * Skocpol, Theda; Finegold, Kenneth (1977). "Explaining New Deal Labor Policy". امریکی پولیٹیکل سائنس دا جائزہ ۔ 84 (4): 1297–304۔ doi : 10.2307 / 1963265 ۔ جے ایس ٹی او آر 1963265 ۔ * اسمتھ ، جیسن اسکاٹ۔ ''نويں ڈیل لبرل ازم د‏‏ی تعمیر: عوامی کماں د‏‏ی سیاسی معیشت ، 1933–1956'' (کیمبرج یوپی ، 2006)۔ * Zelizer, Julian E. (2000). "The Forgotten Legacy of the New Deal: Fiscal Conservatism and the Roosevelt Administration, 1933–1938". صدارتی علوم سہ ماہی ۔ 30 (2): 331. doi : 10.1111 / j.0360-4918.2000.00115.x ۔ === معاشرتی تے ثقافتی تریخ === * بہترین ، گیری ڈین۔ ''نکل تے پیسہ عشر: 1930s'' (1993) [https://www.questia.com/read/59442019/the-nickel-and-dime-decade-american-popular-culture آن لائن دے] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024205705/https://www.questia.com/read/59442019/the-nickel-and-dime-decade-american-popular-culture |date=2017-10-24 }} ''دوران امریکی پاپولر کلچر'' * کوونی ، ٹیری اے ''توازن عمل: 1930s وچ امریکی خیال تے سبھیاچار'' (ٹوئن ، 1995) * ڈکسٹن ، مورس ''اندھیرے وچ رقص: عظیم افسردگی د‏‏ی اک ثقافتی تریخ'' (2009) * ایلڈرج ، ڈیوڈ نکولس۔ ''امریکی سبھیاچار 1930s وچ '' (ایڈنبرا یونیورسٹی پریس ، 2008) [https://www.questia.com/read/118252181/american-culture-in-the-1930s آن لائن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171024205842/https://www.questia.com/read/118252181/american-culture-in-the-1930s |date=2017-10-24 }} * کیلی ، اینڈریو۔ ''کینٹکی بہ ڈیزائن: آرائشی آرٹس ، امریکی سبھیاچار تے فیڈرل آرٹ پروجیکٹ دا انڈیکس آف امریکن ڈیزائن'' (یونیورسٹی آف پریس آف کینٹکی ، 2015) * میک کینزی ، رچرڈ۔ ''آرٹسٹ برائے نیو ڈیل'' () scholar scholar scholar) ، اچھی طرح تو‏ں سچا علمی مطالعہ * {{حوالہ رسالہ|last1=Mathews|first1=Jane De Hart|year=1975|title=Arts and the People: The New Deal Quest for a Cultural Democracy|journal=Journal of American History|volume=62|issue=2|pages=316–39|doi=10.2307/1903257}} * پیلس ، رچرڈ ''بنیادی خیالات تے امریکی خواب: افسردگی دے سالاں وچ سبھیاچار تے معاشرتی خیال'' (1973) * راڈک ، نک ''تفریح وچ اک نويں ڈیل: 1930 د‏‏ی دہائی وچ وارنر برادرز'' (لندن ، بی ایف آئی ، 1983)۔ * شیلاز ، امیٹی ''فرسٹن مین: دیپریشن د‏‏ی اک نويں تریخ'' (2007) ، اک قدامت پسندانہ نقطہ نظر * شینڈلر ، کولن۔ ''بحران وچ ہالی ووڈ: سنیما تے امریکن سوسائٹی ، 1929–1939'' (روٹلیج ، 1996)۔ * اسٹاٹ ، ولیم۔ ''دستاویزی دستاویزی اظہار تے تھرٹیس امریکا'' (شکاگو پریس یونیورسٹی ، 1973)۔ * ویکٹر ، ڈکسن ۔ ''عمر دا عظیم افسردگی ، 1929–1941'' (1948) ، معاشرتی تریخ === سیاست === * السوانگ ، جان۔ ''نويں ڈیل تے امریکی سیاست'' (1978) ، ووٹنگ تجزیہ * الٹر ، جوناتھن ۔ ''تعریفی لمحہ: ایف ڈی آر دے سو دن تے امید د‏‏ی فتح'' (2006) ، مشہور اکاؤنٹ * بیجر ، انتھونی جے ''ایف ڈی آر: پہلا سو دن'' (2008) * بیجر ، انتھونی جے ''نیو ڈیل / نیو ساؤتھ: اک انتھونی جے بیجر ریڈر'' (2007) * برنسٹین ، بارٹن جے۔ "دی ڈیل: لبرل ریفارم د‏‏ی کنزرویٹو کارنامے"۔ بارٹن جے برنسٹین ، وچ ، ''اک نواں ماضی د‏‏ی طرف: امریکی تریخ وچ اختلاف رائے رکھنے والے مضامین'' ، پی پی۔ &nbsp; 263–88۔ (1968) ، نیو ڈیل اُتے نیو کھبے بااثر حملہ۔ * بہترین ، گیری ڈین۔ ''تنقیدی پریس تے نیو ڈیل: پریس بمقابلہ صدارتی اقتدار ، 1933–1938'' (1993) {{آئی ایس بی این|0-275-94350-X}} * بہترین ، گیری ڈین۔ ''لبرل ازم تو‏ں پسپائی: جمعیت پسنداں دے مقابلہ وچ نويں ڈیل ایئرز'' (2002) {{آئی ایس بی این|0-275-94656-8}} * برنکلے ، ایلن ۔ ''اصلاح دا خاتمہ: کساد بازاری تے جنگ وچ نواں لبرل ازم'' ۔ (1995) 1937 دے بعد کیہ ہویا * کوب ، جیمز تے مائیکل نماروٹو ، ایڈی۔ ''نیو ڈیل اینڈ ساؤتھ'' (1984) * کنکلن ، پال کے. "متھک ''امریکا'' وچ نیو ڈیل ریڈیکلزم" دا ''افسانہ: اک تاریخی انتھولوجی ، جلد دوم'' ۔ 1997۔ گیسٹر ، پیٹرک تے ڈوری ، نکولس۔ (مدیران ) برانڈی وائن پریس ، {{آئی ایس بی این|1-881089-97-5}} * ڈوم ہاف ، جی ولیم تے مائیکل جے ویبر۔ ''نويں ڈیل وچ کلاس تے طاقت: کارپوریٹ اعتدال پسند ، سدرن ڈیموکریٹس تے لبرل لیبر اتحاد'' (اسٹینفورڈ یونیورسٹی پریس؛ 2011) 304 پی پی زرعی ایڈجسٹمنٹ ایکٹ ، نیشنل لیبر ریلیشنس ایکٹ تے معاشرتی جائزہ لینے دے لئی طبقات‏ی غلبہ تھیوری دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ سیکیورٹی ایکٹ * ایکیرچ جونیئر ، آرتھر اے ''آئیڈیالوجی تے یوٹوپیاس: امریکی سوچ اُتے نويں ڈیل دا اثر'' (1971 1971 1971)) * فریزر ، اسٹیو تے گیری جرسل ، ایڈیشنز ، ''دی رائز اینڈ فال آف دتی نیو ڈیل آرڈر'' ، (1989) ، مضامین نے طویل مدتی نتائج اُتے توجہ مرکوز کيتی۔ * Garraty, John A. (1973) "نويں ڈیل ، قومی سوشلزم تے عظیم افسردگی"۔ امریکی تاریخی جائزہ ۔ 78 (4): 907–44۔ doi : 10.2307 / 1858346 ۔ جے ایس ٹی او آر 1858346 ۔ * ہِگز ، رابرٹ ۔ ''بحران تے لیویتھن: امریکی حکومت کیت‏‏ی نمو وچ اہ‏م اقساط'' (1987) ، آسٹریا دے اسکول تنقید * کتزنسن ، ایرا ۔ (2013) ''خود تو‏ں ڈرو: نويں ڈیل تے ساڈے وقت د‏‏ی اصل'' لیورائٹ * لڈ ، ایورٹ کارل تے چارلس ڈی ہیڈلی۔ ''امریکن پارٹی سسٹم د‏‏ی تبدیلی: نويں ڈیل تو‏ں لے ک‏ے 1970 د‏‏ی دہائی'' (1975) ''تک سیاسی اتحاد'' ، ووٹنگ دا طرز عمل * لوئٹ ، رچرڈ ۔ ''نیو ڈیل اینڈ ویسٹ'' (1984)۔ * Manza, Jeff (2000) "یو ایس نیو ڈیل دے سیاسی معاشرتی ماڈل"۔ سوشیالوجی دا سالانہ جائزہ ۔ 26 : 297–322۔ doi : 10.1146 / annurev.soc.26.1.297 ۔ * میلکیس ، سڈنی ایم تے جیروم ایم میلر ، ای ڈی۔ ''لبرل ازم د‏‏ی نويں ڈیل تے فتح'' (2002) * روزن ، ایلیٹ اے ''روزویلٹ دے دور وچ ریپبلکن پارٹی: ریاستہائے متحدہ وچ حکومت مخالف قدامت پسندی دے ذرائع'' (2014) * سیت کوف ، ہارورڈ ۔ ''کالاں دے لئی اک نويں ڈیل: قومی مسئلے دے طور اُتے شہری حقوق دا خروج: افسردگی د‏‏ی دہائی'' (2008) * اسمتھ ، جیسن اسکاٹ۔ ''نويں ڈیل لبرل ازم د‏‏ی تعمیر: عوامی کماں د‏‏ی سیاسی معیشت ، 1933–1956'' (2005)۔ * سوزلے ، مائیکل۔ ''نیو ڈیل ماڈرنزم: امریکی ادب تے بہبود ریاست د‏‏ی ایجاد'' (2000) * ٹنڈال ، جارج بی ''دی ایمجینس آف دتی نیو ساؤتھ ، 1915–1945'' (1967)۔ پورے جنوب دا سروے * ٹراؤٹ ، چارلس ایچ ''بوسٹن ، عظیم افسردگی تے نیو ڈیل'' (1977) * {{حوالہ کتاب|title=The New Deal|last=Venn|first=Fiona|publisher=Edinburgh University Press|year=1998|isbn=978-1-57958-145-9|location=Edinburgh}} <bdi> {{حوالہ کتاب|title=The New Deal|last=Venn|first=Fiona|publisher=Edinburgh University Press|year=1998|isbn=978-1-57958-145-9|location=Edinburgh}} </bdi> {{حوالہ کتاب|title=The New Deal|last=Venn|first=Fiona|publisher=Edinburgh University Press|year=1998|isbn=978-1-57958-145-9|location=Edinburgh}} * سامان ، سوسن ''دباؤ تو‏ں پرے: خواتین تے نیو ڈیل'' (1981) * ولیمز ، گلوریا۔ (2014) "افریقی نژاد امریکیو‏ں تے نويں ڈیل دے دوران ریس د‏‏ی سیاست۔" ''نیو ڈیل تے عظیم افسردگی وچ '' (پی پی پی) &nbsp; 131–44)۔ کینٹ ، OH: کینٹ اسٹیٹ یونیورسٹی پریس۔ [https://www.academia.edu/5118591/_AFRICAN-AMERICANS_AND_THE_POLITICS_OF_RACE_DURING_THE_NEW_DEAL_in_Intepreting_American_History_a_series_THE_NEW_DEAL_AND_THE_GREAT_DEPRESSION اکیڈمیا.ایڈو مصنف دے صفحے پر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210816200211/https://www.academia.edu/5118591/_AFRICAN-AMERICANS_AND_THE_POLITICS_OF_RACE_DURING_THE_NEW_DEAL_in_Intepreting_American_History_a_series_THE_NEW_DEAL_AND_THE_GREAT_DEPRESSION |date=2021-08-16 }} * ولیمز ، میسن بی۔ ''ایمبیشن دا شہر: ایف ڈی آر ، لا گارڈیا تے میکنگ آف ماڈرن نیویارک'' (2013) === بنیادی ذرائع === * مردم شماری دا بیورو ، ''ریاستہائے متحدہ دا شماریا‏‏تی خلاصہ:'' مفید اعداد و شمار تو‏ں بھریا ہويا ''1951'' (1951)؛ [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/1951-01.pdf آن لائن] * مردم شماری دا بیورو ، ''ریاستہائے متحدہ دے تاریخی اعدادوشمار: نوآبادیات‏ی ٹائمز تو‏ں لے ک‏ے 1970'' (1976) [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/CT1970p1.zip حصہ 1 آن لائن] ؛ [http://www2.census.gov/prod2/statcomp/documents/CT1970p2.zip حصہ 2 آن لائن] * کینٹریل ، ہیڈلی تے ملڈرڈ اسٹرانک ، ای ڈی۔ ''عوامی رائے ، 1935–1946'' (1951) ، بوہت سارے رائے عامہ دے انتخاگل کيتی وڈے پیمانے اُتے تالیف * کارٹر ، سوسن بی تے ہور. ای ڈی ''ریاستہائے متحدہ امریکا دے تاریخی اعدادوشمار'' (6 جلد: کیمبرج یوپی ، 2006)؛ شماریا‏‏تی اعداد و شمار د‏‏ی وڈی تالیف؛ کچھ یونیورسٹیاں وچ آن لائن * گیلپ ، جارج ہوریس ، ایڈ۔ ''گیلپ پول؛ عوامی رائے ، 1935–1971'' 3 جلد (1972) وچ ہر سروے دے نتائج دا خلاصہ کيتا گیا ا‏‏ے۔ * پرت ، رچرڈ تے مورس بیئرڈسلی ، ای ڈی۔ ''اک قوم دا اک تہائی حصہ: عظیم افسردگی اُتے لورینا ہیک د‏‏ی رپورٹس'' (1981) * مولی ، ریمنڈ ۔ ''ست سال'' (1939) دے ''بعد'' سابق دماغ ٹرسٹر دے زیر قدامت پسند یادداشت * نکسن ، ایڈگر بی ایڈ. ''فرینکلن ڈی روزویلٹ تے امور خارجہ'' (3 جلد 1969) ، 1933 .37 اُتے محیط ا‏‏ے۔ دوسرا سلسلہ 1937–39 مائکروفیچے اُتے تے اک 14 والیم پرنٹ ایڈیشن وچ کچھ تعلیمی لائبریریاں وچ دستیاب ا‏‏ے۔ * روزویلٹ ، فرینکلن ڈی؛ روزن مین ، سیموئل ارونگ ، ایڈ۔ ''فرینکلن ڈی روزویلٹ'' (13 جلد ، 1938 ، 1945) دے ''عوامی کاغذات تے پتے'' ۔ صرف عوامی مواد (کوئی خط نئيں)؛ 1928–1945 اُتے محیط ا‏‏ے۔ * زن ، ہاورڈ ، ایڈ۔ ''نیو ڈیل تھیٹ'' (1966) ، بنیادی ذرائع د‏‏ی اک تالیف۔ == باہرلے جوڑ == {{Commons category}} {{Wikiquote}} * [https://web.archive.org/web/20090415162427/http://livingnewdeal.berkeley.edu/ لیونگ نیو ڈیل پروجیکٹ] ، کیلیفورنیا یونیورسٹی ، برکلے دے شعبہ جغرافیہ وچ قائم نیو ڈیل دے دیرپا اثرات دا ڈیجیٹل ڈیٹا بیس * [https://web.archive.org/web/20110824093907/http://americanart.si.edu/exhibitions/archive/2009/1934/ سمتھسنونی امریکن آرٹ میوزیم د‏‏ی نمائش "1934: فنکاراں دے لئی اک نواں سودا"] * [https://www.loc.gov/folklife/newdeal/index.html فن ، سبھیاچار تے حکومت: 75 وچ نويں ڈیل] ۔ [[ک‏‏تب خانہ کانگریس|کانگریس د‏‏ی لائبریری]] ، 13 2008 .ایم بشمول پریزنٹیشنز دے ویب کاسٹس * [http://www.levy.org/pubs/wp_581.pdf ہینسنجن ، گریگ ای تے پاپادیمیتریو ، دیمتری بی۔ ''نويں ڈیل تو‏ں سبق: کيتا نواں ڈیل طول پھڑ گیا یا عظیم افسردگی نو‏‏ں ختم کيتا؟''] [http://www.levy.org/pubs/wp_581.pdf ورکنگ پیپر نمبر 581 ، بارڈ کالج دا لیوی اکنامکس انسٹی ٹیوٹ۔] [http://www.levy.org/pubs/wp_581.pdf اکتوبر 2009] . * [http://www.history.com/topics/new-deal تریخ] ڈاٹ کم اُتے ایلن برنکلی دے ذریعہ [http://www.history.com/topics/new-deal نويں ڈیل] * [http://digital.lib.washington.edu/findingaids/view?docId=BurkeRobertE2874_4128.xml رابرٹ ای برک مجموعہ] ۔ 1892–1994۔ 60.42 مکعب فٹ (68 خاناں دے علاوہ 2 وڈے سائز والے فولڈر تے اک وڈے سائز د‏‏ی عمودی فائل)۔ [http://lib.washington.edu/specialcollections/laws واشنگٹن دے لیبر آرکائیوز ، واشنگٹن یونیورسٹی وچ خصوصی لائبریریز لائبریریز] ۔ رابرٹ ای برک دے ذریعہ 1932 تو‏ں 1959 تک نويں ڈیل اُتے جمع کردہ مواد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ {{Franklin D. Roosevelt|state=extended}} {{New Deal|state=expanded}} {{GreatDepr nav|state=expanded}} {{US history}} {{Authority control}} [[گٹھ:ریاستہائے متحدہ وچ 1933ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 6dweivag2p58rn96gp7vhijwre0iu8u 0 98290 707436 707374 2026-05-29T16:17:22Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707436 wikitext text/x-wiki {{معاد (عمودی)}} '''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔ [[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔ امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == لغوی تے اصطلاحی معنی == تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref>اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref> [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.</ref> البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔</ref> === تکفیر دے عوامل === [[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،<ref>سورہ محمد، آیہ۲.</ref> [[توبہ]]،<ref>سورہ تحریم، آیہ ۸.</ref> [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب<ref>سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.</ref> [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]<ref>آل عمران، ص۱۹۵.</ref> تے [[عبادت]]<ref>سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.</ref>کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.</ref> [[زیارت امام حسینؑ]]،<ref>ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.</ref> [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]<ref>شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.</ref> تے [[نماز شب]] پڑھنے کو<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.</ref> گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔ == تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ == [[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref>[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref> احباط و تکفیر،<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> تَحابُط اَعمال<ref>حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.</ref>اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع <ref>ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.</ref> جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.</ref> تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛<ref>ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.</ref> لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے: * معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے <ref>شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.</ref> تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔<ref>«احباط و تکفیر»، ص۵۹.</ref>اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ <ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.</ref> * [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]<ref>ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref>احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔<ref>شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.</ref> شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔<ref>طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.</ref> == گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا == تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.</ref>اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں: * ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔ * جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔<ref>دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».</ref> == متعلقہ مضامین == * [[گناہ]] == حوالے == {{حوالے2}} == مآخذ == * ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری * ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔ * ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔ * حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا. * راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔ * گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری * طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔ * عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔ * محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔ * محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔ * شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔ * دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }} * جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳. * محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔ {{قیامت}} <onlyinclude>{{درجہ بندی | لنک = <!-- مفقود، نامکمل، مکمل -->مکمل | گٹھ = <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | خانہ معلومات = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | تصویر = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | سانچہ = <!-- مفقود، موجود -->موجود | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= <!-- مفقود، موجود -->موجود | کاپی = <!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود -->مفقود | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | جانبداری= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = <!-- نامکمل، مکمل --> | سلاست = <!-- موجود، مفقود -->موجود | جامعیت = <!-- مفقود، موجود -->موجود | غیرمربوط مطلب= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | وضاحت = }}</onlyinclude> [[گٹھ:کلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی عقائد]] 97ciy4234axnymws8uibl7lbs9ei6sv 0 100776 707444 693296 2026-05-30T05:28:49Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707444 wikitext text/x-wiki {{جانکاریڈبا دیوتا|type=Hindu|image=The Hindu Goddess Chamunda LACMA M.80.3.jpg|caption=|name=Chamunda|Devanagari=चामुण्डा|Sanskrit_transliteration={{IAST|Cāmuṇḍā}}|consort=[[Shiva]] as Bheeshan Bhairav|affiliation=[[Chandi]]، [[Matrika]]|god_of=Goddess of war and "epidemics of pestilent diseases, famines, and other disasters"۔<ref>{{cite web|url = http://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/425924?prevSearch=%28chamunda%29+AND+%5Bjournal%3A+cid%5D+AND+%5Bvolume%3A+39%5D+AND+%5Byear%3A+2004%5D+AND+%5Bissue%3A+11%5D| first = David R. |last = Nalin|title = The Cover Art of the 15 جون 2004।ssue|publisher = Clinical।nfectious Diseases|date = 15 جون 2004}}</ref>|abode=Cremation grounds or fig trees|mantra=|weapon=Trident and sword|mount=Corpse ([[Preta]])}} '''چامنڈا''' ([[سنسکرت بولی|Sanskrit]]: चामुण्डा، [[قومانتری سنسکرت لپی انترن ورنمالا|IAST]]: Cāmuṇḍā) نوں '''چامنڈی'''، '''چامنڈیشوری'''، '''چارچکا''' اتے '''رقت''' '''کالی''' وجوں وی جانیا جاندا اے جو چنڈی، ہندو دیوَ ماں، دا خوفناک روپ اے اتے ستّ ماترکاواں وچوں اک اے۔<ref name="W72">Wangu p.72</ref> اوہ مکھ یوگینیاں وچوں اک اے، جو کہ چونہٹ جاں چراسی تنتری دیویاں دا اک گروہ اے، جو کہ جنگجو دیوی درگا دے ہازریداراں وچوں اک اے۔<ref name="Wangu p.114">Wangu p.114</ref> ناں چنڈا اتے منڈا دا سمیل اے، دو راکھس جہناں نوں چامنڈا نوں ماریا۔ چنڈا اتے منڈا نوں جانوں مارن لئی چنڈی نے اس نوں بلایا سی۔ حالانکہ اوہ کالی دے سامان اے، پر اوہ کالی نال متعلق نہیں اے۔ چامونڈا اپنے چنڈی روپ وچ درگا دا اک واضع پہلو اے۔ دیوی نوں اکثر بھکھے شمشان گھاٹ دے روپ وچ جاں انجیر دے درکھتاں وجوں درسایا جاندا اے۔ دیوی دی پوجا شراب دیاں بھیٹاں دے نال رسم پشو بلیداناں ولوں کیتی جاندی اے اتے پرانے ویلے وچ، انسانی بلیدان وی چڑھائے جاندے سن۔ پشو بلیداناں دا مشق شیوواد اتے ویشنو اثر دے نال گھٹ عامَ ہو گیا اے۔ == مول == رامکرشن گوپال بھنڈارکر دا کہنا اے کہ چامنڈا مول روپ وچ اک آدواسی دیوی سی، جو مرکزی بھارت دے وندھیا پہاڑاں دے قبیلیاں وچ پجی جاندی سی۔ ایہہ قبیلے شراب دیاں رسماں بھیٹ کرن دے نال دیوی دیوتیاں دے نال-نال انسانی بلیدان چڑھاؤن لئی جانے جاندے سن۔ ایہہ پوجا دے ڈھنگاں نوں ہندو دھرم وچ شامل ہون توں بعد، چمنڈا دی تانترک پوجا وچ برقرار رکھیا گیا سی۔ اس نے تجویز دتا کہ اس دیوی دا بھیانک سبھاء ویدک ردر (جو کہ جدید ہندو دھرم وچ شو وجوں جانیا جاندا اے) نال تعلقات اے، جسدی پچھان کئی وار اگنی دیوتا اگنی نال کیتی گئی سی۔<ref>Vaisnavism Saivism and Minor Religious Systems By Ramkrishna G. Bhandarkar, p.205, Published 1995, Asian Educational Services, ISBN 81-206-0122-X</ref> ونگو دیوی دے آدواسی اتپتی دے اصول دا وی حمایت کردا اے۔<ref>Wangu p.174</ref> == ہندو دنتکہانی == ہندو دھرم "دیوی مہاتما" وچ، چمنڈا دیوی کوشکی دی اک اکھ توں چاندکا جیسندرا دے روپ وچ ابھری،اک دیوی نوں درگا دے "میان" توں بنایا گیا سی اتے راکھشاں دے راجا شمبھ-نشمبھ دے جرنیلاں نوں چنڈا اتے منڈا دے راکھشاں نوں ختم کرن دا کم سونپیا گیا سی۔ اسنے راکھشاں نال اک سخت لڑائی لڑی، اخیر وچ اوہناں نوں مار دتا۔ == پوجا، بھگتی == اک دکھنی بھارتی شلالیکھ وچ چمنڈا نوں بھیڈاں دیاں رسمی بلیداناں دا ویروا اے۔<ref>Kinsley p.146</ref>بھبھوتی دے اٹھویں صدی دے سنسکرت ناٹک وچ، مالتیمادھو نے اک شمشانگھاٹ دے نزدیک، جتھے دیوی مندر اے، دے نزدیک چامنڈا دے مندر وچ ہیروئن دی بلی دین دی کوشش کر رہے دیوی دا اک بھگت دسیا اے۔<ref>Kinsley p.117</ref> === مندر === [[ہماچل پردیش]] دے [[کانگڑا]] ضلعے وچ، [[پالمپور]] دے پچھم وچ لگبھگ 10 کلومیٹر (6.2 میل) پچھم وچ، مشہور چمنڈا دیوی مندر اے جو دیوی مہاتما، [[رامائن]] اتے [[مہابھارت]] دے درشاں نوں درساؤندا اے۔ دیوی دی مورتی نوں ہنومان اتے بھیرو دے چتراں نال جھنجوڑیا گیا اے۔ کانگڑا وچ ملیا اک ہور مندر، چمنڈا نندکیشور دھام، [[شو]] اتے چمنڈا نوں وقف اے۔ اک کہانی دے مطابق، جلندھرا اتے شو دے وچکار ہوئی لڑائی وچ، چمنڈا نوں مکھ دیوتا "ردرا چمنڈا" وجوں شامل کیتا گیا سی۔ گجرات وچ، دو چمنڈا مندر چوٹیلا اتے پرنیرا دیاں پہاڑیاں تے ہن۔ [[تصویر:Baitala_Deula_Bhubaneswar_15.jpg|thumb|8th-century ''Baitala Deula'' in [[بھبنیشور|Bhubaneswar]]، [[اوڈیشا|Odisha]] dedicated to Chamunda]] [[تصویر:Chamundi-hills.jpg|thumb|Chamundeshwari Temple]] [[تصویر:Chamunda_Devi_Temple_Jodhpur.jpg|thumb|Jodhpur temple]] == ایہہ وی دیکھو == * مہاکالی * مہیشوری * تردیوی == حوالے == <references group="" /> == ایہہ وی پڑھو == * Wangu, Madhu Bazaz (2003)۔ ''Images of।ndian Goddesses''۔ Abhinav Publications. 280 pages.  ISBN 81-7017-416-3. * Pal, P. The Mother Goddesses According to the Devipurana in Singh, Nagendra Kumar, ''Encyclopaedia of Hinduism''، Published 1997, Anmol Publications PVT. LTD.، <nowiki>ISBN 81-7488-168-9</nowiki> * Kinsley, David (1988)۔ ''[https://books.google.com/books?id=hgTOZEyrVtIC Hindu Goddesses: Vision of the Divine Feminine in the Hindu Religious Traditions]۔'' University of California Press.  ISBN 0-520-06339-2 * Kalia, Asha (1982)۔ ''Art of Osian Temples: Socio-Economic and Religious Life in।ndia, 8th-12th Centuries A.D.'' Abhinav Publications.  ISBN 0-391-02558-9. * Handelman, Don. with Berkson Carmel (1997)۔ ''God।nside Out: Siva's Game of Dice''، Oxford University Press US.  ISBN 0-19-510844-2 * Moor, Edward (1999)۔ ''The Hindu Pantheon''، Asian Educational Services,  <nowiki>ISBN 81-206-0237-4</nowiki>۔ First published: 1810. == باہری لنک == * [http://www.shriosiyamataji.org/ Shri Sachchiyay Mataji (Shri Osiya Mataji) A form (avatar) of Chamunda Devi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150426065813/http://www.shriosiyamataji.org/ |date=2015-04-26 }} * [http://www.culturalindia.net/indian-temples/chamunda-devi-temple.html Chamunda Devi Temple (Chamunda Nandikeshwar Dham)، Himachal Pradesh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210309123828/https://www.culturalindia.net/indian-temples/chamunda-devi-temple.html |date=2021-03-09 }} [[گٹھ:پاروتی دے روپ]] [[گٹھ:ہندو دیویاں]] [[گٹھ:Pages with unreviewed translations]] fkitn0rei1h7zw682ua2xci715i1tzd 0 101642 707438 608024 2026-05-29T21:18:50Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707438 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-شخصیت}}'''شاہ رخ حسین''' 28 اپریل 1950 وچ پیدا ہوئیاں ۔ شاہ رخ حسین پاکستانی نژاد مصنف نيں جو افسانے ، غیر افسانے تے اسکرین رائٹنگ وچ مہارت رکھدی نيں۔ شاہ رخ حسین اک ماہر نفسیات ، لوک داستان گو ، تے کہانی سنانے والی شخصیت وی نيں ۔موجودہ وقت وچ اوہ [[لندن|وہ لندن]] وچ رہائش پذیر نيں۔ اوہ رائل ادبی فنڈ د‏‏ی فیلو نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rlf.org.uk/fellowships/shahrukh-husain/|title=Fellows: Shahrukh Husain|publisher=Royal Literary Fund}}</ref> == فلم نگاری دا انتخاب == اسکرین پلے فار ''ان کسٹوڈی'' (1993) ، [[انيت‏‏ا دیسائی]]اسی ناں دے انيت‏‏ا دیسائی دے ناول تو‏ں تیار کيتا گیا ۔ ایہ اک مرچنٹ آئیوری پروڈکشن فلم ا‏‏ے۔ اس فلم د‏‏ی ہدایت کاری مشہور ہدایت کار [[اسماعیل مرچنٹ]] نے د‏‏ی ا‏‏ے۔ انہاں نے بیکہم ہاؤس دے لئی اک قسط وی لکھی۔ <ref>{{حوالہ ویب|date=2019-07-25|title=Beecham House review: Gurinder Chadha's period drama falls prey to a white man's gaze of colonial India – Entertainment News, Firstpost|url=https://www.firstpost.com/entertainment/beecham-house-review-gurinder-chadhas-period-drama-falls-prey-to-a-white-mans-gaze-of-colonial-india-7048141.html|accessdate=2020-11-21|website=Firstpost}}</ref> == منتخب کتاباں == انہاں نے مختلف موضوعات اُتے کتاباں لکھياں۔ انہاں د‏‏ی مشہور کتاباں وچ ''اک بے چین ہويا'' (2013)، ''دیوی: طاقت ، جنسیت ، تے نسائی الہی'' (2003)، ''چاند د‏‏ی بیٹیاں: دنیا بھر تو‏ں جادو د‏‏ی کہانیاں'' (1993) تے ''ہینڈسم ہیروئنز'' (1996) شامل نيں،۔ == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * شاہی ادبی فنڈ وچ [https://web.archive.org/web/20060526233527/http://www.rlf.org.uk/fellowshipscheme/profile.cfm?fellow=31&menu=3 "شاہ رخ حسین"] ۔ * ننگے پیر کتاباں تو‏ں [https://web.archive.org/web/20060313171342/http://www.barefoot-books.com/uk/site/pages/authors.php?aid=33 سیرت] * [https://web.archive.org/web/20060315190032/http://www.penguinbooksindia.com/AuthorLounge/AuthorDetail.asp?aid=933 پینگوئن د‏‏ی سیرت] * تحریر ڈاٹ آرگ ، 16 دسمبر 2005 نو‏‏ں [http://www.writewords.org.uk/interviews/shahrukh_husain.asp "شاہ رخ حسین انٹرویو"۔] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250320115516/http://www.writewords.org.uk/interviews/shahrukh_husain.asp |date=2025-03-20 }} [[گٹھ:سوانیاں ناول نگار]] [[گٹھ:پاکستانی منظر نویس]] [[گٹھ:پاکستانی ناول نگار]] [[گٹھ:پاکستانی کہانی گو]] [[گٹھ:پاکستانی مصنفات]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:1950 دے جم]] [[گٹھ:۱۹۵۰ دے جم]] kexu5h78khibd7ldthl0p1jpv66pmun 0 113390 707437 691528 2026-05-29T17:34:15Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707437 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت|}} '''حسینہ جلال''' ([[فارسی زبان|فارسی]] : حسینہ جلال) افغانستان وچ [[حقوق نسواں]] تے جمہوریت د‏‏ی حامی نيں۔ 2014ء وچ ، جلال نو‏‏ں عوامی ووٹ دے ذریعے ی واین ڈی پی ایشیا پیسفک ریجنل آفس تے اقوام متحدہ دے سیکرٹری جنرل دے خصوصی مشیر برائے امن یونیورسٹی تو‏ں [[این-پیس ایوارڈز]] حاصل کرنے دے لئی منتخب کيتا گیا۔ <ref name="UNDP">{{حوالہ ویب|title=UNDP celebrates Asian women leaders and their male allies for building peace|url=https://www.asia-pacific.undp.org/content/rbap/en/home/presscenter/pressreleases/2014/10/23/undp-celebrates-asian-women-n-male-allies-for-peace.html|website=UNDP in Asia and the Pacific|accessdate=22 اکتوبر 2020|language=en|archivedate=2022-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220720132931/https://www.asia-pacific.undp.org/content/rbap/en/home/presscenter/pressreleases/2014/10/23/undp-celebrates-asian-women-n-male-allies-for-peace.html}}</ref><ref name="SADF">{{حوالہ ویب|title=Hasina Jalal Wins 2014 N-Peace Award|url=https://www.sadf.eu/hasina-jalal-wins-2014-n-peace-award/|website=South Asia Democratic Forum|accessdate=22 اکتوبر 2020|date=6 نومبر 2014|تاريخ-الأرشيف=2023-03-04|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230304172713/https://www.sadf.eu/hasina-jalal-wins-2014-n-peace-award/|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{حوالہ ویب|date=2014-06-02|title=Young Afghan activist wins UNDP peace award|url=https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award|accessdate=2020-11-05|website=UNAMA|language=en|تاريخ-الأرشيف=2021-08-16|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210816024711/https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award|url-status=dead}}</ref> == سوانح == حسینہ جلال نے آئی سی سی آر اسکالر دے طور اُتے [[جامعہ ملیہ اسلامیہ]] بھارت د‏‏ی اک مرکزی جامعہ تو‏ں سیاسیات دے مضمون دے نال معاشیات وچ انڈرگریجویٹ ڈگری حاصل کيتی ا‏‏ے۔ <ref name="Biruni Institute">{{حوالہ ویب|title=Hasina Jalal|url=http://biruni.af/team/hasina-jalal/|website=Biruni Institute|accessdate=22 اکتوبر 2020|date=16 دسمبر 2019|archivedate=2020-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023051231/http://biruni.af/team/hasina-jalal/}}</ref> انھاں نے امریک‏‏ی یونیورسٹی آف افغانستان تو‏ں بزنس ایڈمنسٹریشن وچ ماسٹر کيتا اے تے فلبرائٹ اسکالر دے طور اُتے [[یونیورسٹی آف شمالی آئیووا]] تو‏ں سوانیاں تے صنفی علوم وچ اک ہور ہور ایم اے کيتا ا‏‏ے۔ <ref name="Rumi Awards">{{حوالہ ویب|title=Hasina Jalal|url=https://rumiawards.com/directory/hasina-jalal/|website=Rumi Awards|accessdate=22 اکتوبر 2020|archivedate=2020-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023045720/https://rumiawards.com/directory/hasina-jalal/}}</ref> اوہ جارج ٹاؤن یونیورسٹی دے نال فیلو دے طور اُتے وابستہ رہیاں نيں تے گریجویٹ اسکول آف پبلک اینڈ انٹرنیشنل افیئرز وچ پبلک اینڈ انٹرنیشنل افیئرز وچ پی ایچ ڈی کرنے تو‏ں پہلے ايس‏ے یونیورسٹی وچ اک سمسٹر تک تعلیم حاصل کيتی سی۔ [[جامعہ ملیہ اسلامیہ]] وچ شام‏ل ہونے تو‏ں پہلے، انھاں نے [[کابل یونیورسٹی]] وچ دو سمسٹر تک معاشیات د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Hasina Jalal|url=https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/|accessdate=2022-02-07|website=GHD|language=en-US|تاريخ-الأرشيف=2023-03-04|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230304172835/https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Homepage {{!}} University of Pittsburgh|url=https://www.gspia.pitt.edu/|accessdate=2022-02-07|website=www.gspia.pitt.edu}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Home {{!}} Kabul University|url=https://ku.edu.af/|accessdate=2022-02-07|website=ku.edu.af|archivedate=2023-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230304163132/https://ku.edu.af/}}</ref> جلال افغانستان تے جنوبی ایشیائی علاقائی سطح اُتے کئی سول سوسائٹی تنظیماں د‏‏ی تلاش تے انہاں دے انتظام وچ شام‏ل رہیاں نيں۔ اوہ نیشنل ایسوسی ایشن افغانستان سول سوسائٹی د‏‏ی بانی ڈائریکٹر نيں۔ انھاں نے مختلف علاقائی تے بین الاقوامی پلیٹ فارم وچ افغانستان د‏‏ی نمائندگی د‏‏ی اے تے سری لندا ميں سوانیاں دے معاشی، سماجی تے ثقافتی حقوق اُتے جنوبی ایشیائی سوانیاں دے پہلے اتحاد د‏‏ی مشترکہ بنیاد رکھی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|date=2014-06-02|title=Young Afghan activist wins UNDP peace award|url=https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award|accessdate=2021-09-19|website=UNAMA|language=en|تاريخ-الأرشيف=2021-08-16|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210816024711/https://unama.unmissions.org/young-afghan-activist-wins-undp-peace-award|url-status=dead}}</ref> حسینہ جلال نے امن سازی، مساوات تے جمہوریت نو‏‏ں فروغ دینے تے صنفی بنیاداں اُتے عدم مساوات بالخصوص سوانیاں دے خلاف تشدد سمیت ادارہ جاندی تے معمول د‏‏ی عدم مساوات تے ناانصافیاں نو‏‏ں حل کرنے تے چیلنج کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=N-Peace|first=Hasina JalalNascermosBadakhshanNacionalidadeafegãoOcupaçãoAtivistaConhecido porRecebedor do Prêmio|title=📖Hasina Jalal|url=https://ao.wikinew.wiki/wiki/Hasina_Jalal|accessdate=2021-09-18|website=ao.wikinew.wiki|language=pt}}</ref> اوہ افغانستانی سوانیاں نو‏‏ں بااختیار بنانے تے صلاحیت سازی دے مرکز تے ساؤتھ ایشین ویمنز کولیشن فار کوآپریشن د‏‏ی شریک بانی نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Jalal）天生巴达赫尚国籍阿富汗职业活动家闻名N-和平奖获得者|first=哈西娜·贾拉勒（Hasina|title=哈西娜·贾拉（Hasina Jalal）-维基百科|url=https://zh.ert.wiki/wiki/Hasina_Jalal|accessdate=2021-09-19|website=百科全书|language=zh|archivedate=2023-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230304163143/https://zh.ert.wiki/wiki/Hasina_Jalal}}</ref> جلال نے صدارتی محل وچ اک تحقیقا‏تی ٹیم د‏‏ی رہنما دے طور اُتے افغانستان د‏‏ی حکومت وچ خدمات انجام دتیاں جتھے انہاں نے محققاں د‏‏ی اک ٹیم د‏‏ی قیادت کی، حکمت عملی اُتے مبنی تحقیق کی، تے افغانستان دے صدر نو‏‏ں نتائج تے سفارشات پیش کیتیاں۔ انھاں نے افغانستان د‏‏ی وزارت معدنیات تے پیٹرولیم وچ حکمت عملی مشیر تے پروگرام مینجمنٹ تے ڈونر کوآرڈینیشن دے ڈائریکٹر دے طور اُتے وی کم کيتا۔ اس کردار وچ ، ہور چیزاں دے علاوہ، انھاں نے وزارت وچ غیر ملکی امداد تو‏ں مالی اعانت تو‏ں چلنے والے تمام منصوبےآں، پروگراماں تے اقدامات دے انتظام تے نفاذ د‏‏ی نگرانی د‏‏ی تے وزیر نو‏‏ں پالیسی مشورے فراہ‏م کیتے۔ <ref name="Hasina Jalal">{{حوالہ ویب|title=Hasina Jalal|url=https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/|accessdate=2021-09-18|website=GHD|language=en-US|تاريخ-الأرشيف=2023-03-04|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230304172835/https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/ "Hasina Jalal"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230304172835/https://ghd.georgetown.edu/profile/hasina-jalal/ |date=2023-03-04 }}۔ ''GHD''<span class="reference-accessdate">۔ اخذکردہ بتریخ <span class="nowrap">2021-09-18</span></span>۔</cite></ref> انھاں نے کابل د‏‏ی متعدد یونیورسٹیاں وچ بیچلر آف بزنس ایڈمنسٹریشن دے طلبہ نو‏‏ں معاشیات وی پڑھائی ا‏‏ے۔ <ref name="N-PEACE">{{حوالہ ویب|title=Hasina Jalal|url=http://n-peace.net/alumni-pages/alumni-2014/hasina-jalal/|website=N-PEACE|accessdate=22 اکتوبر 2020|archivedate=2023-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230122180743/https://n-peace.net/alumni-pages/alumni-2014/hasina-jalal/}}</ref> حسینہ جلال نو‏‏ں [[فارسی]]، [[پشتو]]، [[انگریزی]]، [[ترکی]]، [[ہندی]] تے [[اردو]] تے [[پنجابی]]، [[عربی]] تے [[ازبک بولی|ازبک]] زباناں وچ کچھ حد تک روانی ا‏‏ے۔ <ref name="Hasina Jalal"/> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]] [[گٹھ:افغان فعالیت پسند سوانیاں]] [[گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏یاں افغان سوانیاں]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] lnikacbsbeh2y4vqbsd43wun894la4m 0 115033 707443 707354 2026-05-30T05:22:55Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707443 wikitext text/x-wiki {{معلومات شہر}} {{ٹ}}پیعیمونتے{{ن}} {{ہور نام|انگریزی= Piedmont}} ([[اطالوی]]: '''پیعیمونتے''' Piemonte) اٹلی دے ویہہ علاقےآں وچو‏ں اک اے، علاقہ د‏‏ی آبادی لگ بھگ تنتالیس لکھ تے رقبہ ۲۵٬۳۹۹ مربع [[الف پیما|کلو میٹر]] ا‏‏ے۔ علاقائی راجگڑھ [[تورین]] اے تے مقامی بولی [[پیعیمونتیزے]] (Piedmontese) ا‏‏ے۔ علاقہ تن اطراف تو‏ں [[الپس|کوہ الپس]] (Alps mountain range) دے پہاڑی سلسلہ تو‏ں گھرا ہويا اے، جتھو‏ں اٹلی دا سب تو‏ں وڈا دریا، [[دریائے پو]]ہ (Po River) نکلدا ا‏‏ے۔ علاقہ دے مغربی سرحد [[فرانس]] تو‏ں ملدی اے تے شمالی سرحد [[سویٹزر لینڈ|سوئزرلینڈ]] تو‏ں جدو‏ں کہ شمال مغرب وچ اطالوی علاقہ [[وادی آوستہ]]، مشرق وچ [[لومباردیہ]]، جنوب مشرق وچ [[ایمیلیا رومانیا|ایمیلیارومانیا]] تے جنوب وچ [[لیگوریا]] واقع نيں۔ تقریباً ۷٫۶ فیصد علاقہ نو‏‏ں محفوظ شدہ قدرتی ماحول قرار دتا گیا اے جتھے اٹلی دے ۵۶ قومی یا نیشنل پارک واقع نيں جنہاں وچو‏ں سب تو‏ں مشہور [[گران پارادیزو]] (Gran Paradiso) ا‏‏ے۔ == علاقہ د‏‏ی صوبائی تقسیم == علاقہ نو‏‏ں اٹھ صوبےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے جنہاں د‏‏ی تفصیل خانہ معلومات وچ دتی گئی ا‏‏ے۔ {| class="wikitable" |- ! نمبر شمار ! صوبہ ! آبادی (۲۰۰۵ء) ! رقبہ (مربع [[الف پیما|کلومیٹر]]) ! [[کمونے|کمونی]] |- |۱ | [[آلیساندریہ]] ([[Alessandria]]) | ۴۲۹٬۰۸۰ |۳٬۵۶۰ |۱۹۰ |- |۲ | [[آستی]] ([[Asti]]) | ۲۰۶٬۲۶۵ |۱٬۵۰۴ |۱۱۸ |- |۳ | [[بیعیلہ]] ([[بیئلا]]) | ۱۸۶٬۹۶۰ |۹۱۳ |۸۲ |- |۴ | [[کونیو]] ([[کونیو]]) |۵۵۶٬۳۵۹ |۶٬۹۰۳ |۲۵۰ |- |۵ | [[نووارا]] ([[نووارا]]) | ۳۴۳٬۰۹۷ |۱٬۳۳۹ |۸۸ |- |۶ | [[تورین]] ([[ٹیورن]]) | ۲٬۱۲۱٬۲۳۳ |۶٬۸۲۱ |۳۱۵ |- |۷ | [[وربانو کوزیو اوسولا]] ([[صوبہ ویربانو-کوزیو-اوسولا]]) | ۱۵۸٬۹۴۱ |۲٬۲۵۵ |۷۷ |- |۸ | [[ورچیلی]] ([[ویرچیلی]]) |۱۷۶٬۸۲۹ |۲٬۰۸۸ |۸۶ |} (نوٹ: خانہ معلومات وچ دتی گئی آبادی سارے صوبہ بشمول تمام [[کمونے]] د‏‏ی آبادی دے اے، نہ دا صرف شہر کيتی۔) == طرز آبادی == [[فائل:Piedmont Provinces urdu.png|250px|thumb|کھبے|پیعیمونتے دے صوبے]] [[تورین]] تے گردونواع د‏‏ی آبادی پنجاہ تے سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اٹلی د‏‏ی جنوبی علاقےآں وچو‏ں ہجرت ک‏ر ک‏ے آنے والےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈی تیزی سی بڑھی تے اج ایتھ‏ے د‏‏ی آبادی لگ بھگ ویہہ لکھ ا‏‏ے۔ اطالوی قومی ادارہ شماریات دے ۲۰۰۶ء دے اعدادوشمار دے مطابق علاقہ وچ ۲۳۱٬۶۱۱ غیر ملکی مہاجر آباد نيں جو کل آبادی دا ۵٫۳ فیصد نيں۔ علاقہ دے آباد ترین شہر جنہاں د‏‏ی آبادی پنجاہ ہزار نفوس تو‏ں زیادہ اے تھلے لکھے نيں۔ {| class="wikitable" |- ! نمبر شمار ! شہر ! آبادی (۲۰۰۶ء) ! مرتبہ شہر |- |۱ | [[تورین]] ([[ٹیورن]]) | ۹۰۰٬۶۰۸ |صوبہ |- |۲ | [[نووارا]] ([[نووارا]]) | ۱۰۲٬۸۱۷ |صوبہ |- |۳ | [[آلیساندریہ]] ([[Alessandria]]) | ۹۱٬۵۹۳ |صوبہ |- |۴ | [[آستی]] ([[Asti]]) | ۷۳٬۷۳۴ |صوبہ |- |۵ | [[مونکلیاری]] ([[Moncalieri]]) | ۵۵٬۹۸۳ |کمونے |- |۶ | [[کونیو]] ([[کونیو]]) | ۵۴٬۸۱۷ |صوبہ |- |۷ | [[ریوولی]] ([[Rivoli]]) | ۵۰٬۲۱۳ |کمونے |} (نوٹ: خانہ معلومات وچ دتی گئي آبادی شہر د‏‏ی اے نہ کہ پورے صوبہ کی، [[شہر]] د‏‏ی آبادی وچ زیر انتظام [[کمونے]] د‏‏ی آبادی شام‏ل نئيں ا‏‏ے۔) == اقتصادیات == میدانی علاقہ ذرخیز اے جتھے گندم، چاول، مکئی تے شراب د‏‏ی تیاری وچ استعمال ہونے والے انگور کاشت کيتے جاندے نيں۔ علاقہ اپنی شراباں د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی خاصی شہرت رکھدا اے تے ایتھ‏ے مشہور زمانہ شراباں باربیرا، بارولو، بارباریسکو تے موسکاتو دے نال نال ہور قدرے غیر مشہور قسماں مثلاً دولچیتو، فریعیزا، گرینولینو تے براکیتو تیار کيت‏یاں جاندیاں نيں۔ اہ‏م صنعتی علاقےآں وچ تورین دا صنعتی علاقہ اے جو [[فیٹ]] ([[FIAT]] automobile works) دا گھر ا‏‏ے۔ صوبہ [[بیعیلہ]] ([[بیئلا]]) وچ ٹشو تے [[سلک]] تیار کيتے جاندے نيں۔ اٹلی د‏‏ی مشہور بنکار تے بیمہ کمپنی سان پاؤلو آئی ایم آئی (Sanpaolo IMI) دا مرکز تورین وچ واقع ا‏‏ے۔ == تصاویر == <gallery> Image:Chiappera1.jpg|<center>آچیلیو</center> Image:Acqui Terme – the cathedral.jpg|<center>آکوعیی تیرمے</center> Image:Asti Cathedral.jpg|<center>آستی</center> Image:Biella-Teatro Sociale-2-bis.jpg|<center>بیعیلہ</center> Image:Isola San Giulio.jpg|<center> عیزولہ سان جولیو</center> Image:Macugnaga.JPG|<center>ماکونیاگا</center> Image:Turin monte cappuccini.jpg|<center>تورین</center> Image:Verbania Pallanza.jpg|<center>وربانیہ</center> </gallery> == ہور ویکھو == * [[اطالیہ د‏‏ی علاقائی تقسیم|اٹلی د‏‏ی علاقائی تقسیم]] == باہرلے جوڑ == === حکومت‏ی ادارے === * [http://www.regione.piemonte.it/ علاقہ پیعیمونتے]۔ باضابطہ ویب سائٹ * [http://www.consiglioregionale.piemonte.it/ کونسیلیو ریجیونالے] * [http://www.arpa.piemonte.it/ ARPA Piemonte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220802103524/https://www.arpa.piemonte.it/ |date=2022-08-02 }} (ماحولیا‏ت‏ی تحفظ د‏‏ی ایجنسی) === خصوصی ویب سائٹاں === * [http://www.ilgiornaledelpiemonte.com/ Giornale del Piemonte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170520180017/http://www.ilgiornaledelpiemonte.com/ |date=2017-05-20 }} (اخبار۔ روزنامہ) * [http://www.piemonte-online.com/ پیعیمونتے میگزین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220730152026/https://www.piemonte-online.com/ |date=2022-07-30 }} * [http://www.lalinguapiemontese.net/ La Lingua Piemontese] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180829120836/http://www.lalinguapiemontese.net/ |date=2018-08-29 }} (پیعیمونتیز زبان) * [http://www.nostereis.org/ Nòste Rèis] (پیعیمونتیز ثقافتی تنظیم) * [http://www.federpiemonte.org/ Confindustria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129042945/https://federpiemonte.org/ |date=2022-01-29 }} (مصنوعات ساز ادارےآں د‏‏ی تنظیم) * [http://www.tempoitalia.it/meteoregione/previsione.php?reg=piemonte TempoItalia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070711091854/http://www.tempoitalia.it/meteoregione/previsione.php?reg=piemonte |date=2007-07-11 }} (موسمی حالات د‏‏ی ویب سائٹ) === سیروسیاحت === * [http://www.italy-weather-and-maps.com/maps/italy/piedmont.gif پیعیمونتے نقشہ جات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150930230458/http://italy-weather-and-maps.com/maps/italy/piedmont.gif |date=2015-09-30 }} * [http://www.globalgeografia.com/italia/piemonte.htm گلوبل جغرافیعہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613014919/http://www.globalgeografia.com/italia/piemonte.htm |date=2006-06-13 }} * [http://www.piemondo.it/ پیعیموندو] * [http://www.piemonteonline.it/ پیعیمونتے آن لائن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220730152021/http://www.piemonteonline.it/ |date=2022-07-30 }} * [http://www.piemonteweb.it/pw/Home.asp پیعیمونتے ویب] * [http://www.itinerari-piemonte.it/ اٹینیراری پیعیمونتے] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220730152024/http://www.itinerari-piemonte.it/ |date=2022-07-30 }} * [https://web.archive.org/web/20080202035900/http://www.freewebs.com/photoitalia/piemonte.htm پیعیمونتے تصاویر] == متعلقہ لیکھ == == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:اطالیہ دے علاقے]] {| <div class="NavFrame" style="clear:both;"> <div class="NavHead" style="background-color:{{{color| #ffaa88}}};"> '''اٹلی دے علاقے'''</div> <div class="NavContent" style="font-size:1em; margin:0.5em;"> [[آبروزو]] | [[وادی آوستہ]] | [[پلیہ]]| [[بازیلیکاندا]]| [[کلابریا]]| [[کمپانیہ]]| [[ایمیلیا رومانیا]]| [[فریولی وینیزیا جولیا]]| [[لازیو]]| [[لیگوریا]]| [[لومباردیہ]]| [[مارچے]]| [[مولیزے]]| پیعیمونتے| [[ساردینیا]]| [[صقلیہ|سسلیہ]]| [[ترینتینو جنوبی ٹائرول]]| [[تسکانہ]]| [[امبریا]]| [[وینیتو]] |} {{صوبہ پیغمونتے دے ضلعے}} [[گٹھ:پیعیمونتے| ]] [[گٹھ:اطالیہ دے علاقے]] gadu0pg25rqrzteaspxjk84iyt4rjci 0 141799 707435 695487 2026-05-29T14:59:12Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707435 wikitext text/x-wiki {{بنگلہ دیشی سیاست}} '''بنگلہ دیش دے خارجہ تعلقات''' {{ہور نام|انگریزی=Foreign relations of Bangladesh}} بیرونی ملکاں دے نال بنگلہ دیش دے تعلقات نيں۔ [[بنگلہ دیش]] د‏‏ی حکومت د‏ی پالیسیاں اک معتدل خارجہ پالیسی د‏‏ی پیروی کردیاں نيں جو کثیرالجہ‏تی سفارت کاری اُتے بہت ودھ انحصار کردی اے، خاص طور اُتے [[اقوام متحدہ]] تے ورلڈ ٹریڈ آرگنائزیشن اُتے ۔ [[1971ء]] وچ اپنی آزادی دے بعد تو‏ں، [[بنگلہ دیش]] نے اپنی سفارت کاری وچ "سب تو‏ں دوستی، کسی دے نال بدگمانی" دے اصول اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ ناوابستہ تحریک دے رکن دے طور پر، بنگلہ دیش نے وڈی طاقتاں دا نال نہ لینے دا رجحان رکھیا ا‏‏ے۔ [[سرد جنگ]] دے خاتمے دے بعد تو‏ں، بنگلہ دیش نے اپنے پڑوسیاں تے ہور قریبی ریاستاں دے نال بہتر تعلقات د‏‏ی پیروی د‏‏ی ا‏‏ے۔ == سفارتی تعلقات == ان ملکاں د‏‏ی لسٹ جنہاں دے نال [[بنگلہ دیش]] سفارتی تعلقات برقرار رکھدا اے: {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" |[[File:Diplomatic relations of Bangladesh.svg|frameless|425x425px]] |- !# !ملک !تریخ |- |1 |{{Flag|India}} |{{dts|6 دسمبر 1971}}<ref name=":1" /><ref name=":2" /> |- |2 |{{Flag|Poland}} |{{dts|12 جنوری 1972}}<ref name=":3" /> |- |3 |{{Flag|Serbia}} |{{dts|22 جنوری 1972}}<ref name=":4" /> |- |4 |{{Flag|Russia}} |{{dts|25 جنوری 1972}}<ref name=":5" /> |- |5 |{{Flag|Czech Republic}} |{{dts|28 جنوری 1972}}<ref name=":6" /> |- |6 |{{Flag|Hungary}} |{{dts|29 جنوری 1972}}<ref name=":7" /> |- |7 |{{Flag|Bulgaria}} |{{dts|31 جنوری 1972}}<ref name=":8" /> |- |8 |{{Flag|Australia}} |{{dts|31 جنوری 1972}}<ref name=":9" /> |- |9 |{{Flag|Austria}} |{{dts|4 فروری 1972}}<ref name=":10" /> |- |10 |{{Flag|Denmark}} |{{dts|4 فروری 1972}}<ref name=":11" /> |- |11 |{{Flag|Germany}} |{{dts|4 فروری 1972}}<ref name=":12" /> |- |12 |{{Flag|United Kingdom}} |{{dts|4 فروری 1972}}<ref name=":13" /><ref name=":14" /> |- |13 |{{Flag|Japan}} |{{dts|10 فروری 1972}}<ref name=":15" /> |- |14 |{{Flag|Netherlands}} |{{dts|11 فروری 1972}}<ref name=":16" /> |- |15 |{{Flag|Philippines}} |{{dts|24 فروری 1972}}<ref name=":17" /> |- |16 |{{Flag|Sri Lanka}} |{{dts|4 مارچ 1972}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Dates of Establishment of Diplomatic Relations |یوآرایل=https://mfa.gov.lk/dpl-relations/ |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=Ministry of Foreign Affairs – Sri Lanka |آرکائیو تریخ=2023-03-21 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20230321072720/https://mfa.gov.lk/dpl-relations/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> |- |17 |{{Flag|Greece}} |{{dts|11 مارچ 1972}}<ref name=":18" /> |- |18 |{{Flag|France}} |{{dts|17 مارچ 1972}}<ref name=":19" /> |- |19 |{{Flag|Canada}} |{{dts|20 مارچ 1972}}<ref name=":20" /> |- |20 |{{Flag|Myanmar}} |{{dts|21 مارچ 1972}}<ref name=":21" /> |- |21 |{{Flag|Guyana}} |{{dts|24 مارچ 1972}}<ref name=":22" /> |- |22 |{{Flag|Nepal}} |{{dts|8 اپریل 1972}}<ref name=":23" /> |- |23 |{{Flag|Sweden}} |{{dts|12 اپریل 1972}}<ref name=":24" /> |- |24 |{{Flag|Norway}} |{{dts|14 اپریل 1972}}<ref name=":25" /> |- |25 |{{Flag|Indonesia}} |{{dts|1 مئی 1972}}<ref name=":26" /> |- |26 |{{Flag|Finland}} |{{dts|5 مئی 1972}}<ref name=":27" /> |- |27 |{{Flag|Spain}} |{{dts|12 مئی 1972}}<ref name=":28" /> |- |28 |{{Flag|Brazil}} |{{dts|15 مئی 1972}}<ref name=":29" /> |- |29 |{{Flag|United States}} |{{dts|18 مئی 1972}}<ref name=":147" /> |- |30 |{{Flag|Argentina}} |{{dts|25 مئی 1972}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Comunicado Conjunto sobre el Establecimiento de Relaciones Diplomáticas entre la República Argentina y la República de Bangladesh |یوآرایل=https://tratados.cancilleria.gob.ar/tratado_ficha.php?id=lKGinQ== |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20231121172707/https://tratados.cancilleria.gob.ar/tratado_ficha.php?id=lKGinQ== |آرکائیو تریخ=21 نومبر 2023 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=Biblioteca Digital de Tratados Argentina |زبان=es}}</ref> |- |31 |{{Flag|Cambodia}} |{{Date table sorting|6 جون 1972}}<ref>{{حوالہ خبر|تریخ=3 جون 2022 |عنوان=BD, Cambodia mark fifty years of bilateral relations |یوآرایل=https://www.observerbd.com/news.php?id=368640 |تریخ رسائی=1 جولائی 2024 |زبان=fr}}</ref> |- |32 |{{Flag|Switzerland}} |{{dts|14 جون 1972}}<ref name=":31" /> |- |33 |{{Flag|Mongolia}} |{{dts|28 جون 1972}}<ref name=":32" /> |- |34 |{{Flag|Romania}} |{{dts|29 جون 1972}}<ref name=":33" /> |- |35 |{{Flag|New Zealand}} |{{dts|4 جولائی 1972}}<ref name=":34" /> |- |36 |{{Flag|Iraq}} |{{dts|8 جولائی 1972}}<ref name=":35" /> |- |37 |{{Flag|Singapore}} |{{dts|10 ستمبر 1972}}<ref name=":36" /> |- |38 |{{Flag|Malaysia}} |{{dts|11 ستمبر 1972}}<ref name=":37" /> |- |— |{{Flag|Holy See}} |{{dts|25 ستمبر 1972}}<ref name=":38" /> |- |39 |{{Flag|Thailand}} |{{dts|5 اکتوبر 1972}}<ref name=":39" /> |- |40 |{{Flag|Mauritius}} |{{dts|1972}}<ref>{{حوالہ ویب |عنوان=Country Profile of Mauritius |یوآرایل=https://portlouis.mofa.gov.bd/en/site/page/country-profile-of-mauritius |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=High Commission for the People’s Republic of Bangladesh Port Louis, Republic of Mauritius |تاريخ-الوصول=2025-09-01 |تاريخ-الأرشيف=2024-05-19 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240519201039/https://portlouis.mofa.gov.bd/en/site/page/country-profile-of-mauritius |url-status=dead }}</ref> |- |41 |{{Flag|Italy}} |{{dts|18 جنوری 1973}}<ref name=":40" /> |- |42 |{{Flag|Cuba}} |{{dts|25 جنوری 1973}}<ref name=":41" /> |- |43 |{{Flag|Vietnam}} |{{dts|11 فروری 1973}}<ref name=":42" /> |- |44 |{{Flag|Afghanistan|2013}} |{{dts|18 فروری 1973}}<ref name=":43" /><ref name=":44" /> |- |45 |{{Flag|Lebanon}} |{{dts|28 مارچ 1973}}<ref name=":45" /> |- |46 |{{Flag|Bhutan}} |{{dts|12 اپریل 1973}}<ref name=":46" /> |- |47 |{{Flag|Belgium}} |{{dts|15 مئی 1973}}<ref name=":47" /> |- |48 |{{Flag|Morocco}} |{{dts|13 جولائی 1973}}<ref name=":48" /> |- |49 |{{Flag|Senegal}} |{{dts|13 جولائی 1973}}<ref name=":49" /> |- |50 |{{Flag|Tunisia}} |{{dts|17 جولائی 1973}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://archive.org/details/State-Dept-cable-1973-57642/mode/1up?q=Bangladesh+diplomatic+relations |عنوان=State Dept cable 1973-57642 |ناشر=State Department |سال=1973 |تریخ رسائی=17 جنوری 2024}}</ref> |- |51 |{{Flag|Algeria}} |{{dts|30 جولائی 1973}}<ref name=":50" /> |- |52 |{{Flag|Syria}} |{{dts|14 ستمبر 1973}}<ref name=":51" /> |- |53 |{{Flag|Egypt}} |{{dts|15 ستمبر 1973}}<ref name=":52" /> |- |54 |{{Flag|Sudan}} |{{dts|24 ستمبر 1973}}<ref name=":53" /> |- |55 |{{Flag|Jordan}} |{{dts|15 اکتوبر 1973}}<ref name=":54" /> |- |56 |{{Flag|Jamaica}} |{{dts|5 نومبر 1973}}<ref name=":55" /> |- |57 |{{Flag|Luxembourg}} |{{dts|20 نومبر 1973}}<ref name=":56" /> |- |58 |{{Flag|North Korea}} |{{dts|9 دسمبر 1973}}<ref name=":57" /> |- |59 |{{Flag|South Korea}} |{{dts|18 دسمبر 1973}}<ref name=":58" /> |- |60 |{{Flag|Fiji}} |{{dts|1973}}<ref name=":59" /> |- |61 |{{Flag|Ireland}} |{{dts|1973}}<ref>{{حوالہ ویب|تریخ=14 مئی 2024 |عنوان=Bangladesh, Ireland hold first ever foreign office consultations |یوآرایل=https://en.prothomalo.com/bangladesh/ir9yjavyb7 |ویب گاہ=Prothom Alo English |تریخ رسائی=1 جولائی 2024}}</ref> |- |62 |{{Flag|Barbados}} |{{dts|20 فروری 1974}}<ref name=":60" /> |- |63 |{{Flag|Turkey}} |{{dts|22 فروری 1974}}<ref name=":61" /> |- |64 |{{Flag|Qatar}} |{{dts|4 مارچ 1974}}<ref name=":62" /> |- |65 |{{Flag|Kuwait}} |{{dts|9 مارچ 1974}}<ref name=":63" /> |- |66 |{{Flag|United Arab Emirates}} |{{dts|9 مارچ 1974}}<ref name="books.google.com" /> |- |67 |{{Flag|Bahrain}} |{{dts|6 جون 1974}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Bilateral Relations |یوآرایل=https://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=73&language=en-US&Country=Peoples%20Republic%20of%20Bangladesh |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20230821175227/https://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=73&language=en-US&Country=Peoples%20Republic%20of%20Bangladesh |آرکائیو تریخ=21 اگست 2023 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=Ministry of Foreign Affairs Bahrain}}</ref> |- |68 |{{Flag|Iran}} |{{dts|21 جون 1974}}<ref name=":0" /> |- |69 |{{Flag|Burkina Faso}} |{{dts|10 جولائی 1974}}<ref name=":64" /> |- |70 |{{Flag|Ghana}} |{{dts|19 جولائی 1974}}<ref name=":65" /> |- |71 |{{Flag|Libya}} |{{dts|14 دسمبر 1974}}<ref name=":66" /> |- |72 |{{Flag|Oman}} |{{dts|18 دسمبر 1974}}<ref name=":67" /> |- |73 |{{Flag|Portugal}} |{{dts|23 دسمبر 1974}}<ref name=":68" /> |- |74 |{{Flag|Somalia}} |{{dts|24 دسمبر 1974}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=OHAwAQAAIAAJ&dq=Bangla-Somalia+Diplomatic+Ties+established+24+December+1974&pg=PT35 |عنوان=Bangladesh Volumes 4-5 |ناشر=Bangladesh Embassy (United States), Bangladesh Mission |سال=1974 |تریخ رسائی=19 جنوری 2024}}</ref> |- |75 |{{Flag|Ivory Coast}} |{{dts|10 فروری 1975}}<ref name=":69" /> |- |76 |{{Flag|Venezuela}} |{{dts|9 جون 1975}}<ref name=":70" /><ref name=":71" /> |- |77 |{{Flag|Mexico}} |{{dts|8 جولائی 1975}}<ref name=":72" /> |- |78 |{{Flag|Pakistan}} |{{dts|3 اکتوبر 1975}}<ref name=":73" /> |- |79 |{{Flag|China}} |{{dts|4 اکتوبر 1975}}<ref name=":74" /> |- |80 |{{Flag|Saudi Arabia}} |{{dts|17 نومبر 1975}}<ref name=":75" /><ref name=":76" /> |- |81 |{{Flag|Gambia}} |{{dts|1975}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=t8IgAAAAIAAJ&dq=Gambia:+A.+Anwaral+Haw+(resident+in+Dakar)+1975&pg=PA214 |عنوان=A Year Book of the Commonwealth |ناشر=Great Britain. Foreign and Commonwealth Office |سال=1975 |صفحات=214 |آئی_ایس_بی_این=978-0-11-580169-3 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024}}</ref> |- |82 |{{Flag|Nigeria}} |{{dts|3 جنوری 1976}}<ref name=":77" /> |- |83 |{{Flag|Sierra Leone}} |{{dts|22 جنوری 1976}}<ref name=":78" /> |- |84 |{{Flag|Ethiopia}} |{{dts|19 ستمبر 1976}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=tNbL-vJxM3IC&dq=Ambassador+to+Ethiopia+Mr+Mohammad+Sultan,+Bangladesh+ambassador+to+Egypt,+has+been+accredited&pg=PA120-IA208 |عنوان=Translations on South and East Asia Volumes 675-690 |ناشر=Joint Publications Research Service |سال=1976 |صفحات=120 |تریخ رسائی=3 فروری 2024}}</ref> |- |85 |{{Flag|Mauritania}} |{{dts|4 اکتوبر 1976}}<ref name="Africa Research Bulletin" /> |- |86 |{{Flag|Kenya}} |{{dts|23 نومبر 1976}}<ref name="Africa Research Bulletin" /> |- |87 |{{Flag|Gabon}} |{{dts|1976}}<ref name=":161">{{استشهاد بكتاب|عنوان=Afrique d'expression franc̜aise et Madagascar Volumes 552-563 |ناشر=Société nouvelle des Editions France Outremer S.A. |سال=1976 |صفحات=106 |زبان=fr}}</ref> |- |88 |{{Flag|Albania}} |{{dts|10 اگست 1977}}<ref name=":80" /> |- |89 |{{Flag|Angola}} |{{dts|اگست 1977}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Зарубежные Страны: Бангладеш |یوآرایل=https://istmat.org/files/uploads/42940/3_zarubezhnye_strany_v_1977.pdf |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=Ежегодник Большой Советской Энциклопедии. 1978. Выпуск двадцать второй |صفحہ=206 |زبان=ru |آرکائیو تریخ=2023-06-24 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20230624020625/https://istmat.org/files/uploads/42940/3_zarubezhnye_strany_v_1977.pdf |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> |- |90 |{{Flag|Uganda}} |{{dts|25 نومبر 1977}}<ref name=":81" /> |- |91 |{{Flag|Maldives}} |{{dts|22 ستمبر 1978}}<ref name=":82" /> |- |92 |{{Flag|Iceland}} |{{dts|1978}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Iceland – Establishment of Diplomatic Relations |یوآرایل=https://www.government.is/ministries/ministry-for-foreign-affairs/protocol/establishment-of-diplomatic-relations/ |تریخ رسائی=20 جنوری 2024 |ویب گاہ=Government of Iceland}}</ref> |- |93 |{{Flag|Zambia}} |{{dts|26 جولائی 1979}}<ref name=":83" /> |- |94 |{{Flag|Malta}} |{{dts|20 دسمبر 1979}}<ref name=":84" /> |- |95 |{{Flag|Zimbabwe}} |{{dts|28 اگست 1981}}<ref name=":85" /> |- |96 |{{Flag|Mali}} |{{dts|30 ستمبر 1981}}<ref name=":86" /> |- |97 |{{Flag|Cyprus}} |{{dts|11 جنوری 1983}}<ref name=":87" /> |- |98 |{{Flag|Nicaragua}} |{{dts|15 فروری 1983}}<ref name=":88" /> |- |99 |{{Flag|Niger}} |{{dts|18 فروری 1983}}<ref name=":89" /> |- |100 |{{Flag|Peru}} |{{dts|28 فروری 1983}}<ref name=":90" /> |- |101 |{{Flag|Seychelles}} |{{dts|28 فروری 1983}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://archive.org/details/jprs-report_jprs-83365/page/142/mode/1up?q=Seychelles |عنوان=Near East/South Asia Report No. 2745 |تریخ=29 اپریل 1983 |صفحات=142 |تریخ رسائی=20 جنوری 2024}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|تریخ=6 اگست 2019 |عنوان=New High Commissioner of the People's Republic of Bangladesh to Seychelles Accredited |یوآرایل=https://www.statehouse.gov.sc/news/4551/new-high-commissioner-of-the-peoples-republic-of-bangladesh-to-seychelles-accredited |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20190813180728/https://www.statehouse.gov.sc/news/4551/new-high-commissioner-of-the-peoples-republic-of-bangladesh-to-seychelles-accredited |آرکائیو تریخ=13 اگست 2019 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=statehouse.gov.sc}}</ref> |- |102 |{{Flag|Lesotho}} |{{dts|4 مارچ 1983}}<ref name=":91" /> |- |103 |{{Flag|Guinea-Bissau}} |{{dts|15 مارچ 1983}}<ref name=":92" /> |- |104 |{{Flag|Yemen}} |{{dts|21 مارچ 1983}}<ref name=":93" /> |- |105 |{{Flag|Chile}} |{{dts|22 مارچ 1983}}<ref name=":94" /> |- |106 |{{Flag|Mozambique}} |{{dts|24 مارچ 1983}}<ref name=":95" /> |- |107 |{{Flag|Vanuatu}} |{{dts|10 مئی 1983}}<ref name=":153" /> |- |108 |{{Flag|Saint Lucia}} |{{dts|12 مئی 1983}}<ref name=":96" /> |- |109 |{{Flag|Burundi}} |{{dts|23 مئی 1983}}<ref name=":97" /> |- |110 |{{Flag|Papua New Guinea}} |{{dts|20 جون 1983}}<ref name=":154" /> |- |111 |{{Flag|Botswana}} |{{dts|21 جون 1983}}<ref name=":98" /> |- |112 |{{Flag|Belize}} |{{dts|29 اگست 1983}}<ref name=":100" /> |- |113 |{{Flag|Tuvalu}} |{{dts|29 اگست 1983}}<ref name=":155" /> |- |114 |{{Flag|Trinidad and Tobago}} |{{dts|22 ستمبر 1983}}<ref name=":156" /> |- |115 |{{Flag|Djibouti}} |{{dts|25 ستمبر 1983}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://archive.org/details/jprs-report_jprs-84748/page/212/mode/1up?q=Djibouti |عنوان=Near East/South Asia Report No. 2851 |تریخ=15 نومبر 1983 |ناشر=United States Joint Publications Research Service |صفحات=212 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024}}</ref> |- |116 |{{Flag|Guatemala}} |{{dts|7 اکتوبر 1983}}<ref name=":102" /><ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://archive.org/details/jprs-report_jprs-84748/page/213/mode/1up?q=Guatemala |عنوان=Near East/South Asia Report No. 2851 |تریخ=15 نومبر 1983 |ناشر=United States Joint Publications Research Service |صفحات=213 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024}}</ref> |- |117 |{{Flag|Suriname}} |{{dts|8 نومبر 1983}}<ref name=":157" /> |- |118 |{{Flag|Tanzania}} |{{dts|10 نومبر 1983}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://archive.org/details/jprs-report_jprs-nea-84-003/page/146/mode/1up?q=Tanzania |عنوان=Near East/South Asia Report |تریخ=6 جنوری 1984 |ناشر=United States Joint Publications Research Service |صفحات=146 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024}}</ref> |- |119 |{{Flag|Samoa}} |{{dts|21 دسمبر 1983}}<ref name=":158" /> |- |120 |{{Flag|Rwanda}} |{{dts|12 جنوری 1984}}<ref name=":103" /> |- |121 |{{Flag|Colombia}} |{{dts|14 فروری 1984}}<ref name=":104" /> |- |122 |{{Flag|Brunei}} |{{dts|5 مئی 1984}}<ref name=":105" /> |- |123 |{{Flag|Panama}} |{{dts|5 جون 1984}}<ref name=":106" /> |- |124 |{{Flag|Bahamas}} |{{dts|8 فروری 1985}}<ref name=":107" /> |- |125 |{{Flag|Guinea}} |{{dts|27 فروری 1985}}<ref name=":108" /> |- |126 |{{Flag|Uruguay}} |{{dts|21 جولائی 1987}}<ref name=":159" /> |- |127 |{{Flag|Laos}} |{{dts|1988}}<ref name=":109" /> |- |128 |{{Flag|Bolivia}} |{{dts|9 جون 1989}}<ref name=":110" /> |- |— |{{Flag|State of Palestine}} |{{dts|24 جولائی 1989}}<ref>{{حوالہ ویب|سال=2004 |عنوان=List of resident ambassadors and high commissioners |یوآرایل=https://ifs02.du.edu/Client/Diplomatic/Diplomatic%20Services/Archive/Diplomatic%20Lists/2004%20Bangladesh.pdf |تریخ رسائی=6 اپریل 2024 |آرکائیو تریخ=2023-11-09 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20231109015846/https://ifs02.du.edu/Client/Diplomatic/Diplomatic%20Services/Archive/Diplomatic%20Lists/2004%20Bangladesh.pdf |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> |- |129 |{{Flag|Namibia}} |{{dts|1990}}<ref>{{استشهاد بكتاب|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=CmOUWTetnQ4C&q=+A.+Y.+B.+I.+Siddiqi+ |عنوان=Europa Year Book 1991, Volume 1 |ناشر=Europa Publications |سال=1991 |صفحات=1896|آئی_ایس_بی_این=978-0-946653-69-0}}</ref> |- |130 |{{Flag|Belarus}} |{{dts|21 فروری 1992}}<ref name=":111" /> |- |131 |{{Flag|Ukraine}} |{{dts|24 فروری 1992}}<ref name=":112" /> |- |132 |{{Flag|Azerbaijan}} |{{dts|26 فروری 1992}}<ref name=":113" /> |- |133 |{{Flag|Turkmenistan}} |{{dts|28 فروری 1992}}<ref name=":114" /> |- |134 |{{Flag|Kazakhstan}} |{{dts|1 مارچ 1992}}<ref name=":115" /> |- |135 |{{Flag|Tajikistan}} |{{dts|1 مارچ 1992}}<ref name=":116" /> |- |136 |{{Flag|Kyrgyzstan}} |{{dts|3 مارچ 1992}}<ref name=":117" /> |- |137 |{{Flag|Georgia}} |{{dts|27 اگست 1992}}<ref name=":118" /> |- |138 |{{Flag|Uzbekistan}} |{{dts|15 اکتوبر 1992}}<ref name=":119" /> |- |139 |{{Flag|Lithuania}} |{{dts|2 نومبر 1992}}<ref name=":120" /> |- |140 |{{Flag|Estonia}} |{{dts|5 نومبر 1992}}<ref name=":121" /> |- |141 |{{Flag|Armenia}} |{{dts|11 نومبر 1992}}<ref name=":122" /> |- |142 |{{Flag|Latvia}} |{{dts|21 جنوری 1993}}<ref name=":123" /> |- |143 |{{Flag|Slovakia}} |{{dts|3 مارچ 1993}}<ref name=":125" /> |- |144 |{{Flag|Moldova}} |{{dts|14 ستمبر 1993}}<ref name=":126" /> |- |145 |{{Flag|South Africa}} |{{dts|10 ستمبر 1994}}<ref name=":127" /> |- |146 |{{Flag|Kiribati}} |Before {{dts|1995}}<ref name=":210">{{حوالہ رسالہ|آخری=Ueantabo Fakaofo Neemia |سال=1995 |عنوان=Smallness, islandness and foreign policy behaviour: aspects of island microstates foreign policy behaviour with special reference to Cook Islands and Kiribatiю (Thesis) University of Wollongong.Download 02Whole.pdf (4523&nbsp;kB).Page 229 |جریدہ=University of Wollongong Thesis Collection 1954–2016 |یوآرایل=https://ro.uow.edu.au/theses/1439/ |تریخ رسائی=11 اپریل 2023}}</ref> |- |147 |{{Flag|Bosnia and Herzegovina}} |{{dts|26 اگست 1995}}<ref name=":128" /> |- |148 |{{Flag|North Macedonia}} |{{dts|14 فروری 1996}}<ref name=":129" /> |- |149 |{{Flag|Slovenia}} |{{dts|20 مارچ 1996}}<ref name=":130" /> |- |150 |{{Flag|Croatia}} |{{dts|18 دسمبر 1997}}<ref name=":131" /> |- |151 |{{Flag|East Timor}} |{{dts|2003}}<ref>{{حوالہ ویب|تریخ=29 اگست 2023 |عنوان=Bangladesh prontu oferese Bolsu Estudu ba timor-oan |یوآرایل=https://yokalaumedia.com/edukasaun-tecknolojia/y-1517/bangladesh-prontu-oferese-bolsu-estudu-ba-timor-oan/ |تریخ رسائی=6 اپریل 2024 |ویب گاہ=Yokalau Media |زبان=tet |آرکائیو تریخ=2024-04-06 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20240406152541/https://yokalaumedia.com/edukasaun-tecknolojia/y-1517/bangladesh-prontu-oferese-bolsu-estudu-ba-timor-oan/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب |تریخ=29 اگست 2023 |عنوان=Bangladesh Hakarak Oferese Bolsu Estudu ba Timoroan |یوآرایل=https://news-viptv.com/bangladesh-hakarak-oferese-bolsu-estudu-ba-timoroan/ |تریخ رسائی=6 اپریل 2024 |زبان=tet |تاريخ-الوصول=2025-09-01 |تاريخ-الأرشيف=2024-06-18 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20240618164453/https://news-viptv.com/bangladesh-hakarak-oferese-bolsu-estudu-ba-timoroan/ |url-status=dead }}</ref> |- |152 |{{Flag|Montenegro}} |{{dts|2 مارچ 2007}}<ref name=":133" /> |- |153 |{{Flag|Andorra}} |{{dts|9 مئی 2007}}<ref name=":134" /> |- |154 |{{Flag|Benin}} |{{dts|14 جولائی 2008}}<ref name=":135" /> |- |155 |{{Flag|South Sudan}} |{{dts|16 فروری 2012}}<ref name=":136" /> |- |156 |{{Flag|Dominican Republic}} |{{dts|13 مارچ 2012}}<ref name=":137" /> |- |157 |{{Flag|Malawi}} |{{dts|15 مارچ 2012}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Malawi and Bangladesh Establish Diplomatic Relations |یوآرایل=https://malawi-india.org/download/malawi-final-magazine-june-2012.pdf |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20231004184500/https://malawi-india.org/download/malawi-final-magazine-june-2012.pdf |آرکائیو تریخ=4 اکتوبر 2023 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |صفحہ=14}}</ref> |- |158 |{{Flag|Comoros}} |{{dts|14 اکتوبر 2014}}<ref name=":138" /> |- |159 |{{Flag|Costa Rica}} |{{dts|17 مارچ 2016}}<ref name=":139" /> |- |160 |{{Flag|Ecuador}} |{{dts|13 اپریل 2016}}<ref name=":140" /> |- |161 |{{Flag|El Salvador}} |{{dts|7 نومبر 2016}}<ref name=":141" /> |- |162 |{{Flag|San Marino}} |{{dts|31 مئی 2017}}<ref name=":142" /> |- |163 |{{Flag|Honduras}} |{{dts|6 ستمبر 2017}}<ref name=":143" /> |- |— |{{Flag|Kosovo}} |{{dts|16 فروری 2018}}<ref name=":144" /><ref name=":145" /> |- |164 |{{Flag|Cape Verde}} |{{dts|6 جون 2018}}<ref>{{حوالہ خبر |تریخ=6 جون 2018 |عنوان=O Presidente da República recebeu as cartas credenciais pelo Embaixador de Bangladesh, Senhor Ruhul Siddique, residente em Lisboa |یوآرایل=https://presidencia.cv/arquivo/951 |تریخ رسائی=10 مئی 2023 |زبان=pt |تاريخ-الوصول=2025-09-01 |تاريخ-الأرشيف=2022-05-25 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220525133959/https://presidencia.cv/arquivo/951 |url-status=dead }}</ref> |- |165 |{{Flag|Republic of the Congo}} |{{dts|12 مارچ 2019}}<ref name=":146" /> |- |166 |{{Flag|Palau}} |{{dts|16 جولائی 2019}}<ref name=":160" /> |- |167 |{{Flag|Madagascar}} |{{dts|4 مارچ 2020}}<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Présentation de la lettre de créances de l'Ambassadeur de Bengladesh à Madagascar |یوآرایل=https://www.presidence.gov.mg/actualites/706-presentation-de-la-lettre-de-creances-de-l-ambassadeur-de-bengladesh-a-madagascar.html |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20240121170916/https://www.presidence.gov.mg/actualites/706-presentation-de-la-lettre-de-creances-de-l-ambassadeur-de-bengladesh-a-madagascar.html |آرکائیو تریخ=21 جنوری 2024 |تریخ رسائی=21 جنوری 2024 |ویب گاہ=presidence.gov.mg |زبان=fr}}</ref> |- |168 |{{Flag|Saint Kitts and Nevis}} |{{dts|31 اگست 2020}}<ref name=":148" /> |- |169 |{{Flag|Dominica}} |{{dts|24 نومبر 2020}}<ref name=":149" /> |- |170 |{{Flag|Equatorial Guinea}} |{{dts|7 اپریل 2022}}<ref name=":150" /> |- |171 |{{Flag|Paraguay}} |{{dts|24 اکتوبر 2022}}<ref name=":151" /> |- |172 |{{Flag|Monaco}} |{{dts|13 جون 2023}}<ref name=":152" /> |- |— |{{Flag|Cook Islands}} |{{dts|11 اپریل 2024}}<ref>{{حوالہ ویب|تریخ=11 اپریل 2024 |عنوان=Cook Islands and Bangladesh Establish Diplomatic Relations |یوآرایل=https://mfai.gov.ck/news-updates/cook-islands-and-bangladesh-establish-diplomatic-relations |تریخ رسائی=12 اپریل 2024 |ویب گاہ=Ministry of Foreign Affairs and Immigration Government of the Cook Islands}}</ref> |- |173 |{{Flag|Cameroon}} |Unknown |- |174 |{{Flag|Democratic Republic of the Congo}} |Unknown |- |175 |{{Flag|Eswatini}} |Unknown |- |176 |{{Flag|Haiti}} |Unknown |} == ہور ویکھو == * [[اقوام متحدہ]] == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://web.archive.org/web/20051030192011/http://www.mofa.gov.bd/foreign_secretary.htm Ministry of Foreign Affairs. Government of Bangladesh] {{موضوعات ایشیا|suffix= دے خارجہ تعلقات}} {{موضوعات بنگلہ دیش}} {{دولت مشترکہ ملکاں دے خارجہ تعلقات}} [[گٹھ:بنگلہ دیش تے دولت مشترکہ ملکاں]] [[گٹھ:بنگلہ دیش دے خارجہ تعلقات]] st9ubvglgg5go914yribs6fxeruk38g 0 149050 707433 707379 2026-05-29T14:06:33Z Mashkhal Ibrahym 44356 {{Infobox | bodystyle=border-collapse: separate; box-sizing: border-box; background: #fff5f5; width: 336px !important; min-width: 336px; border: 4px solid #1a4a1a; font-size: 85%; font-family: Tahoma, sans-serif; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.15); border-radius: 8px; overflow: hidden; | title=کمانڈ اینڈ اسٹاف کالج | titlestyle=background: linear-gradient(135deg, #1a4a1a, #2d7a2d); color: white; font-size: 130%; font-weight: bold; text-align: center; padding: 12px; | image2=[[فائل:ICO 707433 wikitext text/x-wiki {{معلومات-یونیورسٹی}} [[فائل:ICON_Staffa.png|left|thumb|200x200px|سٹاف کالج دا سرکاری آرم]] '''سٹاف کالج (Staff College)''' اقلیم کوردستان عراق وچ اک فوجی سائنسی ادارہ اے، جیہڑا حکومتِ اقلیم کوردستان دی وزارتِ پیشمرگہ دے ماتحت اے، تے ایہہ صوبہ سلیمانی دی حدود وچ واقع اے۔ ملکِ عراق وچ صرف دو سٹاف کالج نیں: پہلا سلیمانی شہر وچ اے تے دوجا عراق دے دارالحکومت بغداد شہر وچ اے۔ صرف ایہہ دوویں ادارے ہی سٹوڈنٹ افسراں نوں ملٹری سائنس وچ ماسٹرز دی ڈگری تے لیڈرشپ (یعنی قیادت) دا سرٹیفکیٹ دے سکدے نیں. [١] <ref name=":0">https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === قائم ہون دی تریخ === اقلیم کوردستان دا سٹاف کالج عراق دے پہلے کرد صدرِ مملکت، مام جلال طالبانی دی سفارش تے ٨ نومبر ٢٠٠٣ نوں سلیمانی شہر وچ قائم کیتا گیا، اتے ایہہ اک فوجی حکم نامے دے ذریعے 8 نومبر 2003 نوں عمل وچ آیا. [٢] ایہہ قیام میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دے ہتھوں عمل وچ آیا، جیہناں دے نال کرد تے عرب دونواں برادریاں دے افسراں دا اک گروپ شامل سی۔ بانی افسران زمینی، سمندری تے ہوائی شعبیاں وچ اعلیٰ علمی ڈگریاں دے مالک سن۔<ref name=":0" /> [[فائل:کولیة_الارکان.jpg|left|thumb|250x250px|سٹاف کالج دے ہیڈکوارٹر دا دَروازہ]] کالج دا تھاں شروع وچ سلیمانی شہر وچ پیشمرگہ فورس دی جنرل کمانڈ دے چیف آف سٹاف دے ہیڈ کوارٹر دے اندر بنایا گیا سی۔ بعد وچ، راپرین انتظامیہ دی حدود دے لوکاں دیاں قربانیاں نوں خراجِ تحسین پیش کرن لئی، اس دا ہیڈ کوارٹر چوارقورنہ قصبے وچ منتقل کر دتا گیا، جیہڑا رانیہ شہر دے جنوب تے دوکان ڈیم دے شمال وچ واقع اے. [٢] اس دے مشرق وچ قلادزے شہر تے مغرب وچ حاجیاوا قصبہ واقع اے۔<ref name=":0" /> === کالج دے ڈھانچے دی ساخت === کالج چار اہم ونگاں (ونگز) تے مشتمل اے: * '''ایڈمنسٹریٹو ونگ (انتظامی باڵ):''' ایہہ ونگ کالج دے اندرونی روزمرہ دے سارے معاملات نوں سنبھالن، انتظام کرن تے کالج دی حفاظت دی ذمہ داری چکدا اے، اتے گڈیاں (آلیات)، انتظامی شعبیاں تے دفاعی امور دے معاملات دی نگرانی کردا اے۔ * '''سٹاف ونگ (باڵی ئەرکان):''' اس وچ ملٹری سائنس دے کئی طرحاں دے کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "سٹاف کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد ملٹری ماسٹرز دی ڈگری حاصل کردا اے۔ * '''لیڈرشپ ونگ (باڵی سەرکردایەتی):''' اس وچ ملٹری سائنس دے مختلف کورس کروائے جاندے نیں، جیہناں وچوں اک "لیڈرشپ (قیادت) کورس" اے۔ سٹوڈنٹ اس کورس نوں پورا کرن توں بعد لیڈرشپ (قیادت) دا سرٹیفکیٹ حاصل کردا اے۔ * '''ٹریننگ تے کوآرڈینیشن ونگ (باڵی مەشق و ھەماھەنگی):''' ایہہ ونگ سائنسی ذراعیاً دی فراہمی، اسباق تے ریسرچ نوں فروغ دین دی ذمہ داری چکدا اے، اتے کالج دے سارے کورسز دے شرکاء لئی کتاباں، پڑھائی دا سامان، کمپیوٹر ہال تے تھری ڈی زمینی نقشیاں دا ہال مہیا کردا اے۔ === کورسز === [[فائل:ئاهەنگی_دەرچونی_یەکێک_لە_خولەکان.jpg|left|thumb|250x250px|کورسز وچوں اک گریجویشن تقریب]] ''(اک گریجویشن تقریب دی تصویر)'' سٹاف کالج، سٹاف ونگ تے لیڈرشپ ونگ دے کورسز توں علاوہ، انتظامیہ، سول ڈیفنس، کمپیوٹر پروگراماں، جی پی ایس (GPS) ٹیکنالوجی دے استعمال تے نقشے تے فزیکل لوکیشن متعین کرن دے خاص کورس وی کرواندا اے۔ پورے سال دوران مستقل جسمانی ٹریننگ (ورزش) دا نظام لاگو رہندا اے۔ کئی افسراں نے اس کالج توں ڈگریاں حاصل کیتیاں نیں تے اوہناں وچوں کج اس ویلے پیشمرگہ فورس دے اعلیٰ عہدیاں تے خزمتاں سرانجام دے رہے نیں. [٣] اس توں علاوہ، جدوں وی کوئی نواں فوجی یونٹ قائم کیتا جاندا اے، تاں افسراں نوں پہلے ضروری کورس پورا کرن لئی سٹاف کالج بھیجیا جاندا اے، تے اس توں بعد اوہ یونٹ قائم کیتا جاندا اے۔ جولائی ٢٠٢٤ وچ سٹاف کالج وچ افسراں دے اٹھویں بیج دی گریجویشن تقریب منعقد ہوئی سی. [٤]<ref name=":0" /> === کالج دا اندرونی نظام === کالج دا اندرونی نظام تیار کرن لئی، کالج دے پہلے ڈین میجر جنرل رکن (لیوا ڕوکن) جلال محمود محمد علی دی صدارت وچ اک کمیٹی بنائی گئی، جیدے ممبران وچ: میجر جنرل رکن اسماعیل سرحان حسین، بریگیڈیئر رکن (عمید ڕوکن) عبداللہ عثمان رسول، کرنل رکن (عقید ڕوکن) عزالدین نعمت رمضان، تے لیفٹیننٹ کرنل رکن (مقدم ڕوکن) امان ابراہیم منصور شامل سن۔ اس کمیٹی دے کم دا نتیجہ اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دی شکل وچ سامنے آیا، جیہڑا جنرل چیف آف سٹاف (ق.ب.ک) دے مکتوب نمبر ١٨ مورخہ ٤ جنوری ٢٠٠٤ دے مطابق منظور کر کے لاگو کیتا گیا. [١]<ref name=":0" /> === پڑھائی دا نظام === پڑھائی دا طریقہ کار اقلیم کوردستان دے سٹاف کالج دے اندرونی نظام نمبر (١) سال ٢٠٠٣ دے مطابق کم کردا اے۔ ایہہ نظام ٢٨ مواد (آرٹیکلز) تے مشتمل اے، جیدے وچ پڑھائی دے سمسٹر، گھنٹے تے نمبراں دی تقسیم دا طریقہ کار طے کیتا گیا اے۔ اس توں علاوہ پڑھائی کردش، عربی تے انگریزی زباناں وچ ہوندی اے۔<ref name=":0" /> === باہرلیاں ماسٹر ڈگریاں دی برابری (ایکویولنس) === ''(وزیرِ پیشمرگہ تے سابقہ ڈین)'' کوئی وی افسر جیہڑا کردستان پیشمرگہ فورس دے رینک وچ فوجی خدمت کر رہا ہووے، جدوں وزارتِ پیشمرگہ اوہنوں پڑھائی لئی بغداد، نیٹو (NATO) ملکاں یا کسے وی دوجے ملک بھیجدی اے، تاں ماسٹر ڈگری حاصل کرن توں بعد اس افسر لئی لازمی اے کہ اوہ سٹاف کالج توں اپنی ڈگری دی جانچ پڑتال، آڈٹ تے برابری (ایکویولنس) کروائے، جیہڑی سٹاف کالج دے اندرونی نظام (نظام داخلی کلیة الارکان) دے نافذ العمل قوانین دی بنیاد تے کیتی جاندی اے۔ جدوں ڈگری حاصل کرن والے افسر دے پڑھائی دے گھنٹے اس کالج وچ پڑھائے جان والے گھنٹیاں توں گھٹ ہون، تاں ضروری نہیں کہ اوہدی ڈگری نوں تسلیم کیتا جاوے، تے ماضی وچ ایہو جہے کئی کیس سامنے آ چکے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === سٹاف کالج دا آرم (لوگو) === ''(سٹاف کالج دا سرکاری آرم)'' ایہہ آرم اک لال رنگ دے اندرونی دائرے تے مشتمل اے جیدے آلے دوالے اک ہری لکیر اے۔ اوپری حصے وچ ٢١ شعاعواں (کرناں) والا اک سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے دے سورج ورگا اے۔ دائرے دے وچکار پرندے دے کھمب (پھنگ) دی شکل دا اک تریخی قلم اے، جیہڑا علم دی نمائندگی کردا اے، تے اک تریخی کردش خنجر اے جیہڑا طاقت دی نمائندگی کردا اے۔ نچلے حصے وچ کالج دے قائم ہون دی تریخ کردش زبان وچ لکھی ہوئی اے۔ کالج دا اپنا اک خاص جھنڈا وی اے جنج تصویر وچ نظر آ رہا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> آرم دے رنگاں تے عناصر دی تشریح تھلے دتے گئے طریقے مطابق اے:<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> * '''ہرا رنگ:''' ایہہ کرد قوم دی زندگی، نویں شروعات تے فوجی بہار دا اظہار کردا اے۔ * '''لال رنگ:''' ایہہ اوہناں شہیداں دے پاک تے چمکدار خون دا اظہار کردا اے جیہڑے کردستان دی دھرتی دی آزادی لئی شہید ہوئے۔ * '''پیلا رنگ:''' دائرے دے اندر اوپری حصے وچ اک پیلے رنگ دا سورج اے جیہڑا کردستان دے جھنڈے والا ہی سورج اے، جیدے توں ٢١ شعاعواں نکل رہیاں نیں، تے اس سورج دی تعریف وی کردستان دے جھنڈے ورگی ہی اے جیہڑی کردش نویں سال دے پہلے دن (نوروز) نوں ظاہر کردی اے۔ * '''کالا رنگ:''' خنجر دے دستے (مٹھ) دا رنگ کالا اے، جیہڑا تریخ وچ کرد قوم دے سوگ تے قربانیاں ول اشارہ اے، جیویں کہ کرد امارتاں دا خاتمہ، شیخ محمود حفید دی حکومت، جمہوریہ ارارات، مہاباد وچ جمہوریہ کردستان، قلادزے شہر دی بمباری، انفال، حلبجہ شہر تے کیمیائی حملے، تے بعد وچ وڈی ہجرت (کۆڕەو)، اتے اوہ جنگاں تے کرداں دا قتلِ عام جیہڑا کردستان دے دوجے حصیاں وچ کرداں تے بیتیا۔ * '''چٹا رنگ:''' خنجر دی دھار تے حملہ کرن والے حصے دا رنگ چٹا اے، جیہڑا کسے وی حملے تے جنگ دی شروعات توں پہلے کرد قوم دی امن پسندی ول اشارہ کردا اے۔ ''(سٹاف کالج دا سرکاری جھنڈا)'' * '''لکھن والا قلم:''' دائرے دے مرکز وچ پرندے دے کھمب دی شکل دا اک تریخی قلم وی اے، جیہڑا علم تے ترقی دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ ایدا اوپری رخ دائرے دے شمال مشرق ول اے تے نچلا رخ دائرے دے جنوب مغرب ول اے۔ ایدا رخ اوپر توں تھلے ول ہونا ملٹری سائنس تے علم دے اندر گہرائی تے غوطہ زنی دا اظہار اے۔ * '''کردش خنجر:''' دائرے دے مرکز وچ اک تریخی کردش خنجر وی اے جیہڑا پیشمرگہ دی فوجی طاقت تے صلاحیت دا اظہار کردا اے۔ ایہہ اس طرحاں رکھیا گیا اے کہ خنجر دی نوک دائرے دے شمال مغرب ول اے تے ایدا دستہ دائرے دے جنوب مشرق ول آؤندا اے۔ ایدا رخ تھلیوں اوپر ول ہونا ساڈی قوم دے اٹھ کھڑے ہون تے بلندی ول ترقی کرن دا اشارہ اے۔ دائرے دے نچلے حصے وچ کردش زبان وچ سٹاف کالج دے قائم ہون دی تریخ لکھی ہوئی اے۔ مجموعی طور تے، کالج دا آرم کرد قوم دے اک گہرے عرفانی، ادبی، سائنسی تے جنگی پیغام نوں سموئے ہوئے اے، تے سارے رنگ اتے اوزار کرد قوم دی روحی خواہش دا اظہار کردے نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/</ref> === لیڈرشپ کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لیڈرشپ کورس دا دورانیہ === عام حالات وچ اس کورس دا دورانیہ مجموعی طور تے 6 مہینے ہوندا اے۔ جنگ دے دناں وچ جے ضرورت پاوے تاں کالج دے نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جا سکدی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس وچ افسر دے داخلے دیاں شرائط === لازمی اے کہ اوہ ملٹری بیچلر ڈگری (بکالۆریۆس) دا حامل ہووے.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === سٹاف کورس دا دورانیہ === 2 سال تے 6 مہینے۔ اس توں علاوہ ضرورت دے مطابق یا جنگ دے دورانیے وچ، نافذ العمل اندرونی قوانین تے ضوابط دے مطابق اس ویلے وچ کج کمی یا زیادتی کیتی جاندی اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === باہرلے تعلقات === ''(سٹاف کالج دے ہیڈ کوارٹر دا گیٹ)'' سٹاف کالج نے اپنی ملٹری سائنسی اہمیت دی وجہ توں نیٹو (NATO) دے ممبر ملکاں تے دہشت گردی دے خلاف جنگ وچ بین الاقوامی اتحاد دی فورسز دی توجہ اپنی ول کھچی اے۔ مختلف ملکاں دے وفود ہفتہ وار تے ماہانہ بنیاداں تے ایتھے دا دورہ کردے نیں. [٥]<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === لائبریری === سٹاف کالج دی اک وڈی فزیکل لائبریری اے جیدے وچ ہزاراں سائنسی تے ملٹری سائنس دے ذراعیے، مختلف ذرائع اتے سینکڑاں ماسٹرز دے تھیسز موجود نیں. اس ویلے اک الیکٹرانک لائبریری نوں فروغ دین تے کم ہو رہا اے، جیدے وچ سارے مختلف الیکٹرانک فارمیٹس وچ کتاباں موجود ہون گیاں، ایتھوں تک کہ آڈیو (آواز) دی شکل وچ وی۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === آئی ٹی (IT) سسٹم === سٹاف کالج دے اپنے کئی مقامی (ڈومیسٹک) الیکٹرانک سسٹم نیں جیہڑے بہت ایڈوانسڈ نیں، تے اوہناں دا فائدہ شعبیاں، دفتراں نوں چلاؤن، آرکائیو کرن تے روزمرہ دے کماں نوں نپٹاؤن وچ لیا جاندا اے۔ ایہہ امید کیتی جا رہی اے کہ سٹاف کالج نوں نیڑے ہی اپنا آف لائن آرٹیفیشل انٹیلیجنس (مصنوعی ذہانت) حاصل ہو جائے گا۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === کمپیوٹر لیب ہال === سٹاف کالج دی اپنی کمپیوٹر لیب تے ہال اے جیہڑا ٹریننگ تے مشق لئی استعمال کیتا جاندا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === میوزیم (مۆزەخانە) === سٹاف کالج دا اپنا اک ملٹری میوزیم اے، جیہڑا یکے بعد دیگرے آنے والے ڈینز، اساتذہ، معزز مہماناں تے اوہناں لوکاں دے آرکائیو نال مالامال اے جیہناں نے کالج لئی خزمتاں سرانجام دتیاں۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ماحول تے خود کفالت دے لحاظ نال === سٹاف کالج وچ ہزاراں پھلدار تے بنا پھل دے درخت اتے کئی وڈے ہریالے ٹکڑے (سبزہ زار) نیں جیہڑے سٹوڈنٹس لئی ذہنی سکون دا باعث بندے نیں. اس توں علاوہ خود کفالت دے لحاظ نال، کھیتی باڑی دے سیزن وچ ایہہ اپنے لئی سبزیاں تے پھلاں دی خوراک دا اک حصہ خود پیدا کردا اے۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === ٹریننگ گراؤنڈ === سٹاف کالج دے اپنے دو جسمانی ٹریننگ دے گراؤنڈ نیں. === فائرنگ رینج === سٹاف کالج دی اک فائرنگ رینج (میدان رمی) اے، جیدے توں علاقے دی فوجی یونٹس نے مستقل فائدہ چکیا اے تے چک رہیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/</ref> === تھری ڈی (3D) نقشیاں دے ہال === سٹاف کالج دیاں کئی فزیکل تھری ڈی لیبارٹریز نیں جیہڑیاں پڑھائی دے اسباق لئی استعمال ہوندیاں نیں.<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> === تریخی موازنہ === سلیمانی دے سٹاف کالج تے بغداد یونیورسٹی وچ کردش زبان دے شعبے دے کالج آف آرٹس (جیہڑا پچھلی صدی دے وچکار قائم ہویا سی) دے درمیان تریخی موازنہ کردستان دی جدید تریخ وچ وڈی اہمیت دا حامل رہا اے۔ اوہناں وچ سانجھی گل ایہہ اے کہ ایہہ دوویں ہی اپنے قائم ہون دے ویلے کرد قوم تے کردستان دی دھرتی لئی اک سٹریٹجک قومی ضرورت سن۔<ref>https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2022/september/%D8%A8%DB%95-%D9%87%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%BE%DB%95%DA%95%DB%8C%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/</ref> ==ہورویکھو== ==حوالے== {{حوالے}} ==باہرلےجوڑ== [[گٹھ:عراق]]{{Infobox|bodystyle=border-collapse: separate; box-sizing: border-box; background: #fff5f5; width: 336px !important; min-width: 336px; border: 4px solid #1a4a1a; font-size: 85%; font-family: Tahoma, sans-serif; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.15); border-radius: 8px; overflow: hidden;|title=کمانڈ اینڈ اسٹاف کالج|titlestyle=background: linear-gradient(135deg, #1a4a1a, #2d7a2d); color: white; font-size: 130%; font-weight: bold; text-align: center; padding: 12px;|image2=[[فائل:ICON Staffa.png|260px|center]]|image2style=padding: 6px;|caption=عراقی کردستان وچ کمانڈ اینڈ اسٹاف کالج دا نشان|captionstyle=font-size: 85%; color: #64748b; text-align: center; padding: 4px;|headerstyle=background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;|header1=دکھنی کردستان وچ کمانڈ اینڈ اسٹاف کالج دا نشان|header2=عام معلومات|label3=📜 موٹو|data3=فوجی سائنسی صلاحیتاں دا فروغ|label4=🏛️ قسم|data4=دکھنی کردستان دی سب توں وڈی فوجی یونیورسٹی|header5=📜 بانی تے تریخ|label6=👮‍♂️ کمانڈر|data6=محترم مام جلال طالبانی|label7=📅 قیام|data7=08 نومبر 2003|label8=🧑‍✈️ بانی|data8=میجر جنرل سٹاّف / جلال محمود محمد علی|label9=👤 پرنسپل|data9=بریگیڈیئر سٹاّف فریدون عودل حمہ رش|header10=جغرافیائی معلومات|label11=🗺️ ملک|data11={{پرچم|عراق}}|label12=🏔️ علاقہ|data12=[[فائل:Flag of Kurdistan.svg|22px]] [[عراقی کردستان]]|label13=📍 صوبہ|data13=[[صوبہ سلیمانیہ]]|label14=🏛️ انتظامیہ|data14=[[راپرین آزاد انتظامیہ]]|label15=🏫 ہم منصب|data15=دکھنی کردستان وچ ایس دی کوئی ہور مثال نہیں ہے|header16=اعداد و شمار تے ڈگریاں|label17=👨‍🏫 ڈگریاں|data17=ایہ اپنے پڑھاریاں نوں ملٹری سائنس تے لیڈرشپ وچ ماسٹرز دی ڈگری دیندا اے|label18=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">🎓 پڑھاری</div>|data18=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">پیشمرگہ افسر</div>|label19=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">🗣️ پڑھائی دی بولی</div>|data19=<div style="border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;">کردی، عربی، انگریزی</div>|header20=کالج دا ہیڈ کوارٹر|data21=[[فائل:BinaStaf.jpg|300px|center]]<br /><div style="font-size: 85%; color: #64748b; text-align: center; padding: 4px; font-weight: bold;">کمانڈ اینڈ اسٹاف کالج دے ہیڈ کوارٹر دا وڈا گیٹ</div>}} b22jvcohhup62zkfk1l3ah9sr63l01n 0 149056 707439 707424 2026-05-29T23:22:56Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707439 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-کتاب/عربی}}'''قرابادین''' ([[یونانی زبان|یونانی]]: γραφίδιον) ’’اک ایسی جامع دستوری کتاب یا دستور جس وچ [[ادویہ مفردہ]] نو‏‏ں [[مرکب]] کرنے دے وکھ وکھ اصول و ضوابط تو‏ں بحث کيتی گئی ہو تے اُس دے لئی واضح اصول و قوانین طے کيتے گئے نیں۔‘‘ [[یونانی]]اں نے [[دواسازی]] دے تعلق تو‏ں بہت ساریاں [[اشکال ادویہ]] کی. عرب اطِبّاء نے فنِّ دواسازی تے [[ترکیب ادویہ]] نو‏‏ں مستحکم بنایا تے قرابادیناں د‏‏ی تشکیلِ جدید کی، عربی عہد وچ بعض قرابادیناں نو‏‏ں سرکاری حیثیت حاصل سی تے اُس دور دے تمام [[بیمارستان]]اں تے سرکاری [[شفا خانہ|شفا خاناں]] وچ ’’سرکاری طور پر‘‘ تسلیم شدہ قرابادین د‏‏ی ہدایات تے اصول دے مطابق ہی مرکبات تیار کيتے جاندے سن ۔ قرابادیناں دے ارتقائی مراحل دا جائزہ لینے تو‏ں ایہ گل واضح ہُندی اے کہ اِس سلسلہ د‏‏ی مستند ترین قرابادین [[یوحنا بن ماسویہ الماردینی]] متوفی 857ء د‏‏ی اے جو نويں صدی عیسوی وچ تحریر کيتی گئی سی مرکبات دے حوالہ تو‏ں تصنیف کيتے گئے وکھ وکھ قرابادینی ذخیراں تے قرابادینی تالیفات و تصنیفات وچ چند وقیع قرابادیناں ایہ نيں : [[شاپور بن سہل]] (متوفیٰ 869ء) د‏‏ی ’’[[کتاب الاقرباذین]] ‘‘،[[اسحق بن حنین]] (متوفیٰ 911ء) کی’’ کتاب الاقرباذین‘‘ [[ابو النصر عطار اسرائیلی]] د‏‏ی تصنیف ، [[منہاج الدکان فی ترکیب الاعیان]]، [[سہلان ابن کیسان]] (متوفیٰ 990 ء) دی’’ [[کتاب المختصر فی الادویۃ المرکبۃ فی اکثر الامراض]]‘‘، اِس سلسلہ وچ اہ‏م مصادر د‏‏ی حیثیت رکھدی نيں۔اِس موضوع اُتے تصنیف کيتی جانے والی کتاباں وچ ترتیب نُسُنح نو‏‏ں کئی اعتبار تو‏ں ملحوظ رکھیا گیا اے ۔مثلاً امراض و علل دے ناواں تے اُنہاں دے عنوانات دے لحاظ تو‏ں، [[اشکال ادویہ]] دے لحاظ تو‏ں، اعضاء انسانی دے مطابق امراض د‏‏ی تقسیم دے لحاظ تو‏ں وغیرہ۔ چنانچہ وکھ وکھ عنوانات دے لحاظ تو‏ں جو قرابادینات و مصنَّفات ترتیب دتے گئے ، اُنہاں وچ شام‏ل بعض اہ‏م عربی، فارسی و اُردو قرابادیناں درجِ ذیل نيں : ==کتاباں== ===عربی کتاباں=== # [[ابو بکر محمد بن زکریا رازی]] د‏‏ی ’’[[الحاوی فی الطب]]‘‘ د‏‏ی اک جلد قرابادین اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ # [[نجیب الدین سمر قندی]] (متوفیٰ 1222عیسوی) کی’’ [[کتاب الاقرباذین علی ترتیب العلل]]‘‘۔ # قرابادین قانون: [[بیاض کبیر]]، انڈین فارماکوپیا ورگی اہ‏م کتاباں شام‏ل نيں تے اِنہاں نو‏‏ں سرکاری درجہ وی حاصل ا‏‏ے۔ ===فارسی کتاباں=== #[[قرابادین کبیر]] [[محمد حسین خان]]، #[[قرابادین بقائی]] [[حکیم بقا خان]]، # [[قرابادین ذکائی]] [[حکیم ذکا اللہ خاں]]، # [[قرابادین شفائی]] [[حکیم شفا خاں]] ، # [[قرابادین اکبری]] [[حکیم اکبر ارزانی]]، # [[قرابادین اعظم]] [[حکیم محمد اعظم خاں]] ، # [[قرابادین قادری]] [[حکیم محمد اکبر ارزانی]]، # [[قرابادین احسانی]] [[حکیم احسان اللہ خاں]] ، ===اُردو کتاباں=== # [[قرابادین نجم الغنی]] [[حکیم نجم الغنی]]، # [[بیاض کبیر]]، # [[انڈین فارماکوبیا]]، # [[نیشنل فارمولری]] (CCRUM)، # [[قرابادین حاذق]] [[حکیم محمد حسن میرٹھی]]، # [[قرابادین کوکبی]] [[حکیم نیاز محمد خاں کوکب]]، # [[قرابادین لطفی]] [[حکیم عبد اللطیف]]، == ہور ویکھو == * [[طب یونانی]] * [[قانون طب]] * [[فرہنگ اصطلاحات طب یونانی]] == حوالے == *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ |عنوان=آرکائیو کاپی |تریخ رسائی=2018-06-07 |آرکائیو تریخ=2018-04-16 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180416203519/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ |عنوان=آرکائیو کاپی |تریخ رسائی=2018-06-07 |آرکائیو تریخ=2018-05-28 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180528000319/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ |عنوان=آرکائیو کاپی |تریخ رسائی=2018-06-07 |آرکائیو تریخ=2018-06-14 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180614142716/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ |عنوان=آرکائیو کاپی |تریخ رسائی=2018-06-07 |آرکائیو تریخ=2018-05-22 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180522172306/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>کتاب [[دستور المرکبات]]</ref> {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ اول]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180416203519/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ |date=2018-04-16 }} * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ دوم]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528000319/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ |date=2018-05-28 }} * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ سوم]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180614142716/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ |date=2018-06-14 }} * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ چہارم]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180522172306/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ |date=2018-05-22 }} * [http://kitaben.urdulibrary.org/Pages/Dastur.html ڈاؤن لوڈ کتاب [[دستور المرکبات]]] [[گٹھ:طب یونانی]] [[گٹھ:فرہنگ اصطلاحات طب یونانی]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] 0nidcccomrsgph0sjrvq0g51f8o7acs 0 149057 707434 707426 2026-05-29T14:20:34Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 707434 wikitext text/x-wiki {{معلومات-پکوان}}[[یونانی زبان]] وچ اِس دا معنی کُحل یا ’’روشنائی‘‘ ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ [[امراض چشم]] وچ بطور [[کحل]] مستعمل اے، اِس لئی ایہ ناں تجویز کيتا گیا ا‏‏ے۔ اِس دے دوسرے معانی ’’جالب النوم‘‘ (نیند لیاݨ والا) وی بیان کيتے گئے نيں۔ ایہ وی کہیا جاندا اے کہ ایہ اک یونانی بادشاہ دا ناں اے جس دے لئی [[بقراط]] نے ایہ نسخہ ترتیب دتا سی۔ لیکن اِس سلسلے وچ ایہ تحقیق ودھ صحیح اے کہ یونانی لفظ’ باسلیقون ‘ جس دا مترادف ’’[[روشنائی]]‘‘ اے، [[مقوی بصر]] نو‏‏ں کہندے نيں۔ ایہ بقراط تو‏ں پہلے د‏‏ی اختراع ا‏‏ے۔ اِسنو‏ں [[فیثا غورث]] طبیب نے [[ارسطیدون]] (Arestindian ) والی [[صقیلہ]] دے لئی جسنو‏ں [[ضعف بصر]] د‏‏ی شکایت سی تیار کيتا سی تے اِس تو‏ں اُس نو‏‏ں شفا حاصل ہوئی سی باسلیقون دے دو نسخے [[باسلیقون کبیر]] تے [[باسلیقون صغیر]] دے ناں تو‏ں رائج نيں ، اِنہاں دے علاوہ اِس دے فارسی مترادف ناں ’’روشنائی‘‘ دے وی متعدد نسخے [[قرابادین|قرابادیناں]] وچ ملدے نيں۔ == باسلیقون دیاں قسماں == باسلیقون د‏‏ی دو قسماں نيں *1. باسلیقون کبیر *2. باسلیقون صغیر <ref>کتاب [[دستور المرکبات]] صفحہ 48</ref> == ہور ویکھو == * [[طب یونانی]] * [[قانون طب]] * [[فرہنگ اصطلاحات طب یونانی]] == حوالے == *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ |عنوان=دستور المرکبات ( اوّل) - اقبال احمد قاسمی - بزم اردو لائبریریبزم اردو لائبریری<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --> |تریخ رسائی=2018-10-21 |آرکائیو تریخ=2018-04-16 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180416203519/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ |عنوان=دستور المرکبات ( دوّم) - اقبال احمد قاسمی - بزم اردو لائبریریبزم اردو لائبریری<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --> |تریخ رسائی=2018-10-21 |آرکائیو تریخ=2018-05-28 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180528000319/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ |عنوان=دستور المرکبات ( سوّم) - اقبال احمد قاسمی - بزم اردو لائبریریبزم اردو لائبریری<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --> |تریخ رسائی=2018-10-21 |آرکائیو تریخ=2018-06-14 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180614142716/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ |عنوان=دستور المرکبات ( چہارم) - اقبال احمد قاسمی - بزم اردو لائبریریبزم اردو لائبریری<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان --> |تریخ رسائی=2018-10-21 |آرکائیو تریخ=2018-05-22 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180522172306/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> *<ref>کتاب [[دستور المرکبات]]</ref> {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ اول]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180416203519/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine/ |date=2018-04-16 }} * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ دوم]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180528000319/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2/ |date=2018-05-28 }} * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ سوم]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180614142716/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine3/ |date=2018-06-14 }} * [http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ ویکھو [[دستور المرکبات]] حصہ چہارم]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180522172306/http://lib.bazmeurdu.net/dastoorul-murakkabat-unani-medicine2-2/ |date=2018-05-22 }} * [http://kitaben.urdulibrary.org/Pages/Dastur.html ڈاؤن لوڈ کتاب [[دستور المرکبات]]] [[گٹھ:طب یونانی]] [[گٹھ:فرہنگ اصطلاحات طب یونانی]] 7t6x7w05sxuvrwm14xp47uues5ubh0a 0 149061 707445 2026-05-30T09:59:39Z NVNkz 44365 Created by translating the opening section from the page "[[:ur:Special:Redirect/revision/8877396|زی نیوز]]" 707445 wikitext text/x-wiki ایہہ چینل سباش چندرا دی ملکیت اے، جہڑا [[راجیہ سبھا]]۔ 271wdl4jz1nbram8sayh2prugnobe67 707446 707445 2026-05-30T10:00:06Z Quinlan83 28708 Requesting deletion 707446 wikitext text/x-wiki {{delete|Test page}}ایہہ چینل سباش چندرا دی ملکیت اے، جہڑا [[راجیہ سبھا]]۔ atzxdzxpjmvg7m9ymk0ov57aci3bzks 707447 707446 2026-05-30T10:01:03Z NVNkz 44365 707447 wikitext text/x-wiki [[فائل:Zee News 2025.svg|تصغیر|لوگو]] '''زی نیوز''' {{دیگر نام|انگریزی=Zee News}} ایک بھارتی نیوز چینل ہے جس کی شروعات 6 جولائی 1999ء کو ہوئی اور اس کی باگ دوڑ زی میڈیا کے پاس ہے۔ چینل کے مالک سبھاش چندرا ہیں جو [[راجیہ سبھا]] کے رکن ہیں۔<ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=http://www.afaqs.com/news/story/38204_Zee-News-takes-punch-line |عنوان=Zee News takes punch line |ناشر=afaqs |کاوش=afaqs news bureau |تاریخ=24 July 2013 |تاریخ رسائی=19 December 2015 |آرکائیو تاریخ=2018-06-29 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20180629050102/http://www.afaqs.com/news/story/38204_Zee-News-takes-punch-line |یوآرایل کی کیفیت=dead }}</ref> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} [[زمرہ:1999ء میں قائم ہونے والے ٹیلی ویژن چینل اور اسٹیشن]] [[زمرہ:ایسل گروپ]] [[زمرہ:بھارت کی تفریحی کمپنیاں]] [[زمرہ:بھارت کی میڈیا کمپنیاں]] [[زمرہ:ہندی زبان کے ٹیلی ویژن اسٹیشن]] [[زمرہ:بھارت میں 1999ء کی تاسیسات]] [[زمرہ:ویکی ڈیٹا سے مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[زمرہ:ویکی ڈیٹا سے مختلف مختصر وضاحت]] [[زمرہ:بھارتی خبری ویب سائٹ]] [[زمرہ:نوئیڈا میں ٹیلی ویژن اسٹیشن]] [[زمرہ:بھارت میں ٹیلی ویژن نیٹ ورکس]] [[زمرہ:سانچہ جات خانہ معلومات]] [[زمرہ:ٹیلی ویژن اسٹیشن]] [[زمرہ:بھارت میں ٹیلی ویژن اسٹیشن]] [[زمرہ:گودی میڈیا]] [[زمرہ:زی انٹرٹینمنٹ انٹرپرائزز]] 3j24qpitf340me6dsrhq0tk4o6zur25