وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk شاہین 0 67474 707556 706286 2026-06-05T06:29:53Z Punjabi Log 44034 707556 wikitext text/x-wiki {{Taxobox1 | name = شاہین | fossil_range = | image = Accipiter striatusDO1908P02CA.JPG | image_width = 300px | image_caption = '''باز''' | regnum = [[جنور]] | phylum = [[کورڈیٹ]] | classis = [[پنچھی]] | ordo = [[الاں]] | subdivision_ranks = | subdivision = }} '''شاہین''' (انگریزی: falcon) فالکو ٹبر دا اک شکاری پنچھی (raptor) اے۔ ریپٹر دا مول ریپیر (rapere) اک لاطینی شبد اے جس دا مطلب جھپٹ مارنا اے۔<ref>http://www.tetonraptorcenter.org/what-is-a-raptor.html</ref> ایہہ [[گرڑ]] نالوں چھوٹا ہندا اے۔ فالکو ونش وچ دنیا بھر وچ لگپگ چالی پرجاتیاں موجود ہن اتے وکھ - وکھ نعماں نال جانیاں جاندیاں ہن۔ سارے شکاری پنچھیاں دی طرحاں اک تاں باز دی نظر بہت تیز ہندی اے دوجا، اس نوں وستواں سائز نالوں وڈیاں نظر آؤندیاں ہن۔ باز 1.6 کلومیٹر دی اچائی اتے اڈدیاں، دھرتی اتے اک چواے نوں صاف ویکھ سکدا اے۔ ایہہ پنچھی مضبوط پنجیاں تے تکھیاں نہوندراں نال لیس ہندا اے اتے پچھلی نہوندر مقابلتاً وڈی اتے طاقتور ہندی اے۔ ماس نوچن لئی اس دی چنجھ ہکّ وانگ مڑی ہوئی ہندی اے جو قابو آئے شکار نوں پلاں وچ ہی فیتہ-فیتہ کر سٹدی اے۔ عامَ طور اتے باز اپنے شکار نوں دبوچن لئی سس پر کسے اٹّ وانگ ڈگّ پیندا اے اتے پھر شکار نوں اپنے پنجیاں وچ دبوچ کے اڈّ جاندا اے۔ ایہہ سبھ کجھ 1-2 سکنٹاں وچ ہی واپر جاندا اے۔ بازاں نوں [[چوہا|چوہے]]، [[کرلیاں]] دا شکار کرنا پسند اے۔ [[سپ]] وی ایہناں دے غذا وچ شامل ہن۔ اج وی [[قازقستان]]، [[جاپان]] اتے [[مرکزی ایشیا]] دے کجھ حصےآں وچ باز نال شکار کرن دی شاہی روایت نوں باز پالکاں ولوں جیوندی رکھیا جا رہا اے۔<ref name="جیو دنیا">{{cite web | url=http://punjabitribuneonline.com/2016/02/٪E0٪A8٪B6٪E0٪A8٪BF٪E0٪A8٪95٪E0٪A8٪BE٪E0٪A8٪B0٪E0٪A9٪80-٪E0٪A8٪AC٪E0٪A8٪A8٪E0٪A8٪BE٪E0٪A8٪AE-٪E0٪A8٪B6٪E0٪A8٪BF٪E0٪A8٪95٪E0٪A8٪BE٪E0٪A8٪B0-٪E0٪A8٪AC٪E0٪A8٪A3٪E0٪A8٪A8-٪E0٪A8٪B5٪E0٪A8٪BE٪E0٪A8٪B2-2/ | title=شکاری بنام شکار بنن والے جیو | publisher=پنجابی ٹربیون | date=14 فروری 2016 | accessdate=15 فروری 2016 | author=ڈاکٹر۔ ہرچند سنگھ سرہندی}}</ref> == پنجاب دا راج پنچھی == بھارتی صوبے پنجاب دا راج پنچھی باز (نوردرن گوسہاک) اے جو کہ ہن لپت ہون کنارے اے۔<ref>{{Cite web|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2018/12/٪e0٪a8٪aa٪e0٪a9٪b0٪e0٪a8٪9c٪e0٪a8٪be٪e0٪a8٪ac-٪e0٪a8٪a6٪e0٪a9٪87-٪e0٪a8٪b0٪e0٪a8٪be٪e0٪a8٪9c-٪e0٪a8٪aa٪e0٪a9٪b0٪e0٪a8٪9b٪e0٪a9٪80-٪e0٪a8٪ac٪e0٪a8٪be٪e0٪a8٪9c٪e0٪a8٪bc-٪e0٪a8٪a6٪e0٪a9٪80-٪e0٪a8٪ad/|title=پنجاب دے راج پنچھی باز دی بھال لئی یتن|date=2018-12-10|website=Tribune Punjabi|language=hi-IN|access-date=2018-12-11}}</ref> پنجاب دا راج پنچھی شاہین اے، تے ایس دی بنیادی اہمیت ایس دی بہادری، تیزی، تے بلند پروازی وچ اے۔ شاہین نوں طاقت، خوداعتمادی، تے عظمت دی علامت سمجھیا ویندا اے، ایس لئی ایہہ پنجاب دی نمائندگی کرن آلا خاص پنچھی مانیا ویندا اے۔ ایس دے تیز پر، شکاری صلاحیت، تے اُچیاں فضاواں وچ اڑن دی عادت ایس گل نوں ظاہر کریندی اے کہ شاہین صرف ہک پنچھی نئیں بلکہ حوصلے، آزادی تے وقار دا نشان وی اے۔ پنجاب دے راج پنچھی دے طور تے شاہین اُتے خاص توجہ دِتّی ویندی اے، کیوں جو ایہہ قدرتی حسن دے نال نال جرات تے طاقت دی علامت وی اے۔ ادب، ثقافت، تے عام تصور وچ شاہین نوں ہمیشہ ہمت، غیرت، تے بلند مقصد نال جوڑیا گیا اے۔ ایس طرح “پنجاب دا راج پنچھی” دے خیال دا اصل مرکز شاہین اے، جیہڑا صوبے دی شان، طاقت، تے اعلیٰ اُڑان دی نمائندگی کریندا اے۔ شاہین نوں بہادری، طاقت تے بلند حوصلے دی علامت وی سمجھیا جاندا اے۔ کئی ثقافتاں تے ادب وچ ایہ پرندہ آزادی، خود اعتمادی تے عظمت دی نمائندگی کردا اے۔ ایس دی تیز اُڈان تے شکار کرن دی مہارت دی وجہ توں شاہین دنیا دے سب توں قابل شکاری پرندیاں وچ شمار ہوندا اے == حوالے == {{حوالے}} {{ادھار}} [[گٹھ:شکاری پنچھی]] ttlih5igenebtaktr9g93ke8ozwyk8d ڈان (خلائی گڈی) 0 116912 707548 706287 2026-06-04T16:21:25Z Punjabi Log 44034 707548 wikitext text/x-wiki [[فائل:Dawn spacecraft model.png|250px|thumb|right|ڈان]] '''ڈان''' اک سابق خلائی گڈی سی جندے [[ناسا]] نے 27 ستمبر 2007 وچ کشودرگرہ دی پٹی دے تین معروف قدیم سیاراں وچ توں دو دا مطالعہ کرنے دے مشن دے ساتھ شروع کیا سی: [[4 ویسٹا]] تے [[سیرس]]۔ ڈان خلائی جہاز نے اپنے سفر دے دوران پہلے '''ویسٹا''' دا مشاہدہ کیتا، جیہڑا کشودرگرہ پٹی دے سب توں وڈے اجرام وچوں ہک اے۔ اوتھوں حاصل تھین والی معلومات توں سائنسدانیں نوں ایہہ سمجھݨ وچ بڑی مدد ملی جو ویسٹا دی ساخت، سطح تے تاریخ کیہڑی رہی اے۔ ایس دے بعد ڈان نے اپنے سفر دا رخ '''سیرس''' ول کیتا، جیہڑا ہک بونا سیارہ اے تے کشودرگرہ پٹی وچ خاص اہمیت رکھدا اے۔ سیرس دے متعلق مشاہدات نے سائنسدانیں نوں ایس گل بارے نواں علم دتا جو ایس دی سطح، اندرونی بناوٹ تے ممکنہ پانی دے آثار کیہڑے ہن۔ ایس مشن نے خلائی سائنس وچ نمایاں کامیابی حاصل کیتی، کیوں جو ڈان پہلا ایہو جہاز ہا جیہڑا دو مختلف ماورائے ارضی اجرام دے گرد چکر لایا تے اوہناں دا قریب توں مطالعہ کیتا۔ ایس دی بدولت انسان نے نہ صرف ویسٹا تے سیرس بارے قیمتی معلومات حاصل کیتیاں بلکہ نظامِ شمسی دے ابتدائی ارتقا بارے وی اہم سراغ لبھے۔ ایس طرح ڈان دا مشن ناسا دی تاریخ وچ ہک یادگار سائنسی کامیابی دے طور تے یاد کیتا ویندا اے۔{{stub}} ڈان مشن دی اک خاص خوبی ایہہ سی جو ایس وچ آئن انجن ٹیکنالوجی استعمال کیتی گئی۔ ایہہ نظام روایتی راکٹ انجنآں دے مقابلے وچ بہت گھٹ ایندھن استعمال کردا اے تے لمبے عرصے تک مسلسل زور پیدا کر سکدا اے۔ ایس وجہ نال ڈان نوں لاکھاں کلومیٹر سفر کرن تے اک توں ودھ اجرام دے گرد چکر لاݨ دی صلاحیت حاصل ہوئی۔ 6fo17f1ktcv2ikyx7503xko366zulaf 707549 707548 2026-06-04T16:22:04Z Punjabi Log 44034 707549 wikitext text/x-wiki [[فائل:Dawn spacecraft model.png|250px|thumb|right|ڈان]] '''ڈان''' اک سابق خلائی گڈی سی جندے [[ناسا]] نے 27 ستمبر 2007 وچ کشودرگرہ دی پٹی دے تین معروف قدیم سیاراں وچ توں دو دا مطالعہ کرنے دے مشن دے ساتھ شروع کیا سی: [[4 ویسٹا]] تے [[سیرس]]۔ ڈان خلائی جہاز نے اپنے سفر دے دوران پہلے '''ویسٹا''' دا مشاہدہ کیتا، جیہڑا کشودرگرہ پٹی دے سب توں وڈے اجرام وچوں ہک اے۔ اوتھوں حاصل تھین والی معلومات توں سائنسدانیں نوں ایہہ سمجھݨ وچ بڑی مدد ملی جو ویسٹا دی ساخت، سطح تے تاریخ کیہڑی رہی اے۔ ایس دے بعد ڈان نے اپنے سفر دا رخ '''سیرس''' ول کیتا، جیہڑا ہک بونا سیارہ اے تے کشودرگرہ پٹی وچ خاص اہمیت رکھدا اے۔ سیرس دے متعلق مشاہدات نے سائنسدانیں نوں ایس گل بارے نواں علم دتا جو ایس دی سطح، اندرونی بناوٹ تے ممکنہ پانی دے آثار کیہڑے ہن۔ ایس مشن نے خلائی سائنس وچ نمایاں کامیابی حاصل کیتی، کیوں جو ڈان پہلا ایہو جہاز ہا جیہڑا دو مختلف ماورائے ارضی اجرام دے گرد چکر لایا تے اوہناں دا قریب توں مطالعہ کیتا۔ ایس دی بدولت انسان نے نہ صرف ویسٹا تے سیرس بارے قیمتی معلومات حاصل کیتیاں بلکہ نظامِ شمسی دے ابتدائی ارتقا بارے وی اہم سراغ لبھے۔ ایس طرح ڈان دا مشن ناسا دی تاریخ وچ ہک یادگار سائنسی کامیابی دے طور تے یاد کیتا ویندا اے۔ ڈان مشن دی اک خاص خوبی ایہہ سی جو ایس وچ آئن انجن ٹیکنالوجی استعمال کیتی گئی۔ ایہہ نظام روایتی راکٹ انجنآں دے مقابلے وچ بہت گھٹ ایندھن استعمال کردا اے تے لمبے عرصے تک مسلسل زور پیدا کر سکدا اے۔ ایس وجہ نال ڈان نوں لاکھاں کلومیٹر سفر کرن تے اک توں ودھ اجرام دے گرد چکر لاݨ دی صلاحیت حاصل ہوئی۔ {{stub}} 494hcxgsenv2k2tgl22ef0u4it8kfmr 707550 707549 2026-06-04T16:22:41Z Punjabi Log 44034 707550 wikitext text/x-wiki [[فائل:Dawn spacecraft model.png|250px|thumb|right|ڈان]] '''ڈان''' اک سابق خلائی گڈی سی جندے [[ناسا]] نے 27 ستمبر 2007 وچ کشودرگرہ دی پٹی دے تین معروف قدیم سیاراں وچ توں دو دا مطالعہ کرنے دے مشن دے ساتھ شروع کیا سی: [[4 ویسٹا]] تے [[سیرس]]۔ ڈان خلائی جہاز نے اپنے سفر دے دوران پہلے '''ویسٹا''' دا مشاہدہ کیتا، جیہڑا کشودرگرہ پٹی دے سب توں وڈے اجرام وچوں ہک اے۔ اوتھوں حاصل تھین والی معلومات توں سائنسدانیں نوں ایہہ سمجھݨ وچ بڑی مدد ملی جو ویسٹا دی ساخت، سطح تے تاریخ کیہڑی رہی اے۔ ایس دے بعد ڈان نے اپنے سفر دا رخ '''سیرس''' ول کیتا، جیہڑا ہک بونا سیارہ اے تے کشودرگرہ پٹی وچ خاص اہمیت رکھدا اے۔ سیرس دے متعلق مشاہدات نے سائنسدانیں نوں ایس گل بارے نواں علم دتا جو ایس دی سطح، اندرونی بناوٹ تے ممکنہ پانی دے آثار کیہڑے ہن۔ ایس مشن نے خلائی سائنس وچ نمایاں کامیابی حاصل کیتی، کیوں جو ڈان پہلا ایہو جہاز ہا جیہڑا دو مختلف ماورائے ارضی اجرام دے گرد چکر لایا تے اوہناں دا قریب توں مطالعہ کیتا۔ ایس دی بدولت انسان نے نہ صرف ویسٹا تے سیرس بارے قیمتی معلومات حاصل کیتیاں بلکہ نظامِ شمسی دے ابتدائی ارتقا بارے وی اہم سراغ لبھے۔ ایس طرح ڈان دا مشن ناسا دی تاریخ وچ ہک یادگار سائنسی کامیابی دے طور تے یاد کیتا ویندا اے۔ ڈان مشن دی اک خاص خوبی ایہہ سی جو ایس وچ آئن انجن ٹیکنالوجی استعمال کیتی گئی۔ ایہہ نظام روایتی راکٹ انجنآں دے مقابلے وچ بہت گھٹ ایندھن استعمال کردا اے تے لمبے عرصے تک مسلسل زور پیدا کر سکدا اے۔ ایس وجہ نال ڈان نوں لاکھاں کلومیٹر سفر کرن تے اک توں ودھ اجرام دے گرد چکر لاݨ دی صلاحیت حاصل ہوئی۔ سیرس دے گرد چکر لاݨ دوران ڈان نے ایس دی سطح اُتے چمکدار دھبے دریافت کیتے، جنہاں نے دنیا بھر دے سائنسدانآں دی توجہ حاصل کر لئی۔ بعد وچ تحقیق توں پتا لگیا جو ایہہ دھبے نمکیاتی مادیاں دے ذخیرے سن۔ ایس دریافت نے سیرس دی ارضیاتی سرگرمی تے ماضی وچ پانی دی موجودگی بارے کئی نویں سوال پیدا کیتے تے مزید تحقیق دا رستہ کھولیا۔ ڈان مشن ستمبر ۲۰۱۸ وچ اپنے اختتام تے پہنچیا، جدوں خلائی جہاز دا ایندھن تقریباً ختم ہو گیا۔ ناسا نے خلائی جہاز نوں سیرس دے گرد مستحکم مدار وچ چھڈ دتا، جتھے اوہ مستقبل وچ وی چکر لاندا رہسی۔ ڈان ولوں بھیجی گئی معلومات اج وی سائنسدانآں دے لئی اہم سائنسی مواد فراہم کر رہیاں نیں تے نظامِ شمسی دی ابتدا نوں سمجھݨ وچ مددگار ثابت ہورہیاں نیں۔ {{stub}} fqhho4v50b9zfdosnqzlxy7bvwk5aa1 ورتن گل بات:هزيا 3 133893 707551 664279 2026-06-04T21:28:31Z Gerges 34679 Gerges پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Hzea]] توں [[ورتن گل بات:هزيا]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hzea|Hzea]]" to "[[Special:CentralAuth/هزيا|هزيا]]" 664279 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۲۳:۰۶, ۷ مئی ۲۰۲۴ (PKT) g9b0z4faakcsgo0pqnhictkhnp0pus0 جنگ سکونیا 0 140788 707546 689304 2026-06-04T13:05:45Z Oursana 11858 -+Vaillant, Jacques; Kurfuerst Friedrich Wilhelm; Schloss Caputh Festsaal.jpeg 707546 wikitext text/x-wiki {{معلومات-حرب}} {{Infobox Military Conflict|conflict=جنگ سکونیا|partof=[[فرانکو ڈچ جنگ]] تے [[شمالی جنگاں]]|image=Scanian War Collage.jpg|caption=لڑائیاں (اپر توں کھبے توں سجے): {{flatlist| * [[اولینڈ دی لڑائی|اولینڈ]] * [[لنڈ دی لڑائی|لنڈ]] * [[کوگے بے دی لڑائی (1677)|کوگے خلیج]] * [[لینڈسکرونا دی لڑائی|لینڈسکرونا]] }}|result={{Plainlist| * تنازع دیکھو {{slink|#Outcome}} * [[معاہدہ فونٹینبلو (1679)]] * [[لنڈ دا معاہدہ]] (1679) * [[سینٹ جرمین این لیے دا معاہدہ (1679)]] }}|date=1675–1679|place=[[سکینڈینیویا]]، [[یورپ]]|territory=[[سویڈش سلطنت|سویڈن]] [[اوڈر]] دے چڑھدے چ [[سویڈش پومیرینیا|پومیرینی]] دے زیادہ تر علاقے [[برانڈنبرگ-پرشیا]] نوں دے دیندی اے۔|combatant1={{Plainlist| * {{Flagicon|Denmark-Norway}} [[ڈنمارک سویڈن]] * {{Flag|Dutch Republic}} * [[File:Wappen Mark Brandenburg.png|20px]] [[برانڈنبرگ پروشیا]] * {{Flag|Habsburg Monarchy}} * {{Flag|Spanish Empire}}<ref>{{Cite book |last=Sundberg |first=Ulf |title=Sveriges krig 1630–1814 |publisher=Svenskt militärhistoriskt bibliotek |year=2010 |isbn=9789185789634 |page=178|language=sv |trans-title=Sweden's wars 1630–1814}}</ref> * '''حمایت:''' * [[File:Skåne_vapen.svg|20px]] [[سکان|سکونی باغی]] }}|combatant2={{Plainlist| * {{Flagicon|Swedish Empire}} [[Swedish Empire]] * {{Flagicon|Kingdom of France}} [[Kingdom of France]] }}|commander1={{Plainlist| * {{Flagicon|Denmark-Norway}} [[ڈنمارک دا کرسچن پنجم|کرسچن پنجم]] * {{Flagicon|Denmark-Norway}} [[File:Coat_of_Arms_of_Ulrik_Frederick_Gyldenløve,_Count_of_Laurvig.svg|15px]] [[الرک فریڈرک گلڈنلوو|الرک گلڈنلوو]] * {{Flagicon|Denmark-Norway|naval}}[[نیلس جویل]] * {{Flagicon|Dutch Republic}} [[کارنیلس ٹرومپ]] * [[File:Wappen Mark Brandenburg.png|20px]][[فریڈرک ولیم، الیکٹر آف برانڈنبرگ|فریڈرک ولیم]] }}|commander2={{Plainlist| * {{Flagicon|Swedish Empire}} [[سویڈن دا چارلس XI|چارلس XI]] * {{Flagicon|Swedish Empire}}[[میگنس گیبریل ڈی لا گارڈی|میگنس ڈی لا گارڈی]] * {{Flagicon|Swedish Empire}} [[رٹگر وان اشبرگ]] * {{Flagicon|Swedish Empire}} [[سائمن گرنڈل ہیلمفیلٹ]]{{KIA}} }}|casualties1=|casualties2=}} '''جنگ سکونیا''' [[شمالی جنگاں]] دا اک حصہ سی جس چ [[ڈنمارک-ناروے]] ، برانڈنبرگ تے سویڈن دا اتحاد شامل سی۔ ایہہ 1675 توں 1679 تک مکھ طور تے [[سکان|سکینی]] دھرتی اتے سویڈن دی سرحد دے نال سابقہ ڈینش-ناروے دے صوبیاں اتے اتلے جرمنی وچّ لڑیا گیا۔ جد کہ بعد دیاں لڑائیاں نوں انگریزی، ڈینش، ناروے تے سویڈش تریخ نگاری وچ سکینیائی جنگ دے تھیٹر دے طور تے سمجھیا جاندا اے، اوہناں نوں جرمن تریخ نگاری وچ اک وکھری جنگ دے طور تے ویکھیا جاندا اے، جس نوں '''سویڈش-برانڈنبرگ جنگ''' آکھیا جاندا اے۔ ایہہ جنگ فرانکو-ڈچ جنگ چ سویڈش دی شمولیت دی وجہ توں شروع ہوئی۔ سویڈن نے کئی یورپی دیساں دے خلاف [[مملکت فرانس|فرانس]] نال اتحاد کیتا سی ۔ فرانس دے حملے دے تحت، متحدہ صوبیاں نے ڈنمارک-ناروے توں مدد منگی۔ کجھ ہچکچاہٹ دے بعد، بادشاہ کرسچن پنجم نے 1675 وچ سکینلینڈ (سکینیا، [[ہاللینڈ|ہالینڈ]] ، [[بلیکنگ]] ، تے بعض اوقات بورنہولم ) تے حملہ شروع کیتا، جدوں کہ سویڈن برانڈنبرگ دے خلاف جنگ دے نال قبضہ کر چکے سن۔ سکینیا تے حملہ اک بیک وقت ناروے دے محاذ دے نال ملایا گیا سی جینوں ''گلڈنلو جنگ'' آکھیا جاندا سی، جس نے دفاع کرن آلے سویڈن نوں [[مقدس رومی سلطنت|مقدس رومن سلطنت]] چ الجھن دے علاوہ دو محاذاں دی جنگ لڑن تے مجبور کیتا سی۔ ڈینش مقصد [[شمالی جنگاں]] دے بعد ، روسکلڈ دے معاہدے وچ سویڈن نو‏‏ں دے دتی گئی اسکینین زمیناں نو‏‏ں بازیافت کرنا سی۔ اگرچہ ڈینش جارحیت ابتدائی طور اُتے اک وڈی کامیابی سی ، لیکن سویڈن دے 19 سالہ چارلس الیون د‏‏ی سربراہی وچ سویڈش جوابی حملےآں نے زیادہ تر فائدے نو‏‏ں ختم کردتا۔ جنگ دے اختتام اُتے ، سویڈش بحریہ سمندر وچ ہار گئی سی ، ڈینش فوج نو‏‏ں سکینیا وچ سویڈن دے ہتھو‏ں شکست ہوئی سی ، جو بدلے وچ شمالی جرمنی وچ برانڈنبرگراں دے ہتھو‏ں شکست دے چکے سن ۔ جنگ تے دشمنی اودوں ختم ہو گئی جدوں ڈنمارک دے اتحادی، متحدہ صوبے، سویڈن دے اتحادی فرانس دے نال معاہدہ کر گئے تے سویڈش بادشاہ چارلس XI نے ڈینش شہزادی الریک ایلونورا نال ویاہ کیتا، جو کرسچن وی دی بھین سی۔ فرانس دی طرفوں فونٹینبلو تے لنڈ (سویڈن تے ڈنمارک) دے معاہدیاں نال امن کیتا گیا۔ سینٹ جرمین این لی (سویڈن تے برانڈنبرگ)، زیادہ تر کھوئے ہوئے علاقےآں نو‏‏ں سویڈن نو‏‏ں بحال کردے ہوئے۔ == پچھوکڑ == === فرانکو سویڈش اتحاد === <div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:408px;max-width:408px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:202px;max-width:202px"><div class="thumbimage">[[File:Jan_de_Baen-_De_lijken_van_de_gebroeders_de_Witt.jpg|alt=|251x251px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:202px;max-width:202px"><div class="thumbimage">[[File:Swedish_Empire.svg|alt=|219x219px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption"> ''کھبے پاسے:'' ''[[Rampjaar|ریمپجار]]'' 1672 دے دوران [[Franco-Dutch War|فرانکو ڈچ جنگ]] دے آغاز وچ ڈچ ریجنٹ پارٹی دے رہنماواں [[Cornelis de Witt|کارنیلس]] تے [[Jan de Witt|جان ڈی وٹ دا]] قتل۔ [[Sweden|سویڈن]] ، اپنے اتحادی [[France|فرانس]] ولوں، مشرق توں [[Electorate of Brandenburg|برانڈنبرگ تے]] حملہ کرکے فرانس مخالف اتحاد نو کمزور کرنا سی، جس دی وجہ توں سکینین جنگ شروع ہو گئی۔ <ref name="dtvatlas259">{{cite book|title=Weltgeschichte. Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution|editor=Hermann Kinder, Werner Hilgemann|publisher=dtv|location=Munich|year=2009|edition=39|series=dtv Atlas|volume=I|pages=259|isbn=978-3-423-03001-4|language=de}}</ref> ''دائیں:'' جنگ توں پہلے [[Swedish Empire|سویڈش سلطنت]] ، 1560 توں بعد دے فوائد دتے گئے نیں</div></div></div></div>1660ء دی دہائی تے 1670ء دے شروع چ سویڈش سلطنت نوں مالی بحران دا سامنا کرنا پیا ۔ سبسڈی دی امید چ، سویڈش حکومت، سویڈن دے بادشاہ چارلس XI دی طرفوں اپنڑی اقلیت دے دوران کم کردیاں ہوئیاں، ڈچ جمہوریہ تے [[انگلستان بادشاہت|انگلینڈ دی بادشاہی]] دے نال اینٹی [[فرانس|فرانسیسی]] ٹرپل الائنس چ داخل ہو گئی سی، جہڑی ٹُٹ گئی جدوں انگلینڈ دے چارلس II نے 1670 چ، ڈیوولپمنٹ دی جنگ دے بعد، فرانس دے نال رابطہ کیتا۔ <ref name="Frost209">{{Cite book|title=The Northern Wars: War, State and Society in Northeastern Europe 1558–1721|first=Robert I|last=Frost|publisher=Longman|year=2000|isbn=978-0-582-06429-4|page=209}}</ref> اپریل 1672 وچ، سویڈن تے فرانس نے اک اتحاد دا اختتام کیتا، جس وچ فرانس نے امن دے ویلے وچ 400,000 رکسڈیلر سبسڈی دا وعدہ کیتا، جنگ دے ویلے 600,000 تک ودھایا جائے گا، سویڈن دے لیی اپنے جرمن تسلط وچ 16,000 مرداں دی مضبوط فوج برقرار رکھے گی۔ اس دے علاوہ ، سویڈن نے [[ڈنمارک]] دے جنوب وچ ہولسٹین-گوٹورپ دے ڈیوکس دے نال اچھے تعلقات برقرار رکھے۔ <ref name="Frost209">{{Cite book|title=The Northern Wars: War, State and Society in Northeastern Europe 1558–1721|first=Robert I|last=Frost|publisher=Longman|year=2000|isbn=978-0-582-06429-4|page=209}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFrost2000">Frost, Robert I (2000). </cite></ref> ستمبر 1674 تک، سویڈن نے اپنی فوج نوں 22,000 تک ودھا دتا سی جدوں فرانس نے سبسڈی نوں 900,000 رکسڈیلر تک ودھا دتا سی، جس نوں اس نے دھمکی دتی سی کہ جے سویڈن اس فوج نوں اپنے مخالفاں تے حملے لئی سویڈش پومیرینیا وچ تعینات نئیں کر رہیا تے اوہ واپس لے لوے گی۔ دسمبر تک، سویڈش فوج تقریباً 26,000 تک ودھ گئی سی، جہناں چوں تقریباً ادھے بریمن ، وسمار تے پومیرانیا چ گیریژناں چ تعینات سن جد کہ باقی لارڈ ہائی کانسٹیبل تے [[فیلڈ مارشل]] کارل گستاف رینگل دے تحت کم کرن لئی آزاد سن۔ === اینٹی فرانکو سویڈش اتحاد === <div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:392px;max-width:392px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:96px;max-width:96px"><div class="thumbimage" style="height:116px;overflow:hidden">[[File:Vaillant, Jacques; Kurfuerst Friedrich Wilhelm; Schloss Caputh Festsaal.jpeg|alt=|117x117px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:94px;max-width:94px"><div class="thumbimage" style="height:116px;overflow:hidden">[[File:Christian5.jpg|alt=|117x117px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:104px;max-width:104px"><div class="thumbimage" style="height:116px;overflow:hidden">[[File:Charles_XI_of_Sweden.jpg|alt=|117x117px]]</div></div><div class="tsingle" style="width:90px;max-width:90px"><div class="thumbimage" style="height:116px;overflow:hidden">[[File:Louis14c.jpg|alt=|117x117px]]</div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption"> سکینین جنگ دے مخالف، کھبے توں سجے: اتحادی [[Frederick William I, Elector of Brandenburg|برانڈنبرگ دے فریڈرک ولیم اول]] تے [[Christian V of Denmark|ڈنمارک دے کرسچن پنجم]] ، تے اتحادی [[Charles XI of Sweden|سویڈن دے چارلس XI]] تے [[Louis XIV of France|فرانس دے لوئس XIV]]</div></div></div></div>اک ہور دفاعی اتحاد ستمبر 1672 وچ ڈنمارک-ناروے، شہنشاہ لیوپولڈ اول ، برانڈنبرگ دے الیکٹریٹ ، تے برنسوک-سیل ، برنزوک-ولفن بٹل تے ہیس-کیسل دے ڈچیاں دے وچکار تشکیل دتا گیا۔ اس اتحاد نے 21،000 فٹ تے 10،500 گھوڑےآں د‏‏ی فوج نو‏‏ں برقرار رکھیا ، تے مئی 1673 تو‏ں ، ڈچ سبسڈی تو‏ں ہور 12،000 افراد تے ویہہ برتن برقرار رکھے گئے۔ <ref>{{Cite book|title=The Northern Wars: War, State and Society in Northeastern Europe 1558–1721|first=Robert I|last=Frost|publisher=Longman|year=2000|isbn=978-0-582-06429-4|pages=209–210}}</ref> تریخ چ اس ویلے، برانڈنبرگ دوجی سب توں طاقتور جرمن ریاست سی (سب توں طاقتور [[سلطنت ہبسبرگ|آسٹریا]] سی)، تے 23,000 بندیاں دی اپنی قائمہ فوج نوں برقرار رکھدی سی۔ <ref name="dtvatlas263">{{Cite book|title=Weltgeschichte. Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution|publisher=dtv|year=2009|pages=263|isbn=978-3-423-03001-4}}</ref> نیدرلینڈز تے 1672 وچ فرانسیسی فوج نے حملہ کیتا سی، جہنوں ''ریمپجار'' دے ناں توں جانیا جاندا اے، تے آن آلی فرانکو-ڈچ جنگ صرف 1678 وچ نجمیگن دے معاہدیاں نال ختم ہو جائے گی۔ ''روی سول'' [[لوئی چودواں|لوئس XIV نے]] اینٹی فرانسیسی اتحاد نو انہاں دی مشرقی سرحداں تے مشغول کرکے کمزور کرن دا ارادہ کیتا: اس نے پولینڈ دے تخت دے امیدوار جان سوبیسکی دی حمایت کیتی، اس نے [[مملکت ہنگری|ہنگری]] چ شرافتاں دی عصری بغاوت دی وی حمایت کیتی، تے اس دا مقصد سویڈن دے نال جنگ چ برانڈنبرگ دی فوج نو پابند کرنا سی۔ <ref name="dtvatlas259">{{Cite book|title=Weltgeschichte. Von den Anfängen bis zur Französischen Revolution|editor=Hermann Kinder, Werner Hilgemann|publisher=dtv|location=Munich|year=2009|edition=39|series=dtv Atlas|volume=I|pages=259|isbn=978-3-423-03001-4|language=de}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHermann_Kinder,_Werner_Hilgemann2009">Hermann Kinder, Werner Hilgemann, ed. </cite></ref> == زمین تے جنگ == === چالاں === سکینین جنگ دے وقت سویڈن د‏‏ی مسلح افواج گھڑسوار فوج دے گرد مرکزی حملہ آور قوت دے طور اُتے مبنی سن جس وچ پیدل فوج گھڑسوار فوج دے یونٹاں د‏‏ی حمایت تو‏ں دفاعی کردار ادا کردی سی۔ لڑائی چ جارحانہ ہون نوں ترجیح دتی جاندی سی۔ رٹگر وان اشےبرگ ولوں 1676 وچ لکھے گئے قواعد و ضوابط دے اک سیٹ وچ، گھڑسوار فوج نوں دشمن نوں جلدی کرنی سی تے اینے نیڑے جانا سی کہ اوہ دشمن تے پستول چلان توں پہلاں اپنیاں اکھاں دے چٹے رنگ ویکھ سکدے سن۔ اس توں بعد تلواراں کڈھیاں جانیاں سن تے حملہ دبایا جانا سی۔ <ref>{{Cite book|title=Kampen om Skåne|publisher=Historiska media|isbn=978-91-85057-05-4}}</ref> === شمالی جرمنی وچ === ==== سویڈش برینڈنبرگر جنگ ==== [[فائل:Fehrbellin.jpg|thumb| فیربلن دی لڑائی : فیربلن دے شمال چ اک کاز وے تے رین تے اس دے ملحقہ دلدلاں ( ''رینلوچ'' ) نو پار کرن آلی سویڈش فوج تے برانڈنبرگ دا حملہ۔ فوجی لحاظ نال اک معمولی شکست، اس نال سویڈن دی ساکھ ختم ہو گئی تے [[ڈنمارک-ناروے|ڈنمارک-ناروے نوں]] جنگ چ داخل ہون لئی اکسایا گیا۔ ]] [[فائل:Atlas_Van_der_Hagen-KW1049B10_065-De_Belegeringh_van_Wismar.jpeg|thumb| 1675 وچ وسمار دا محاصرہ]] دسمبر 1674 وچ، [[لوئی چودواں|فرانس دے لوئس XIV نے]] سویڈن نوں برانڈنبرگ تے حملہ کرن دا آکھیا۔ رینگل نے [[برانڈنبرگ]] - پومیرین سرحد تے اک علاقہ یوکرمارک وچ اگے ودھیا، اپنی افواج لئی کوارٹرز نوں محفوظ کیتا جدوں تک کہ موسم نے اوہنوں [[ہینوور|ہنور]] ول مغرب دی طرف مڑن دی اجازت نئیں دتی۔ فریڈرک ولیم اول ، برانڈنبرگ دے الیکٹر نے [[دریائے رائن|رائن]] وادی وچ خبر حاصل کيتی ، تے رینگل دا مقابلہ کرنے دے لئی شمال مشرق د ی طرف مڑ گیا۔ جون (OS) یا 28 جون (NS) نوں فوجاں نے فیربلن دی لڑائی چ ملاقات کیتی۔ <ref name="Frost210">{{Cite book|title=The Northern Wars: War, State and Society in Northeastern Europe 1558–1721|first=Robert I|last=Frost|publisher=Longman|year=2000|isbn=978-0-582-06429-4|page=210}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">Frost, Robert I (2000). </cite></ref> فیربلن دا معاملہ محض اک جھڑپ سی، جس چ ہر طرف 600 توں وی گھٹ لوکاں دی اصل جانی نقصان سی - لیکن ایہ اک اجہے علاقے توں اک عددی طور تے گھٹیا قوت دی شکست سی جس لئی سویڈن نوں بہت گھٹ خیال سی۔ اس شکست دے نتیجے وچ ، سویڈن کمزور دکھادی دیندا سی ، جس نے گوانڈھی ملکاں نو‏‏ں حوصلہ افزائی د‏‏ی ، جنہاں نے پہلے سویڈش مہمات وچ سویڈن دے حملے دا سامنا کيتا سی ، اسکینین جنگ وچ شامل ہونے دے لئی۔ رینگل سویڈش ڈیمن ول پچھے ہٹ گیا۔ <ref name="Lisk">{{Cite book|last=Lisk, Jill|title=The Struggle for Supremacy in the Baltic: 1600–1725|publisher=Funk & Wagnalls, New York|year=1967}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLisk,_Jill1967">Lisk, Jill (1967). </cite></ref> جدوں متحدہ صوبیاں نے شروع چ فرانکو-ڈچ جنگ چ فرانسیسیاں تے اوہناں دے اتحادیاں دے خلاف ڈینش-ناروے دی حمایت منگی، تے ڈینش-ناروے دے بادشاہ کرسچن پنجم نے اوہناں نال رلتی ہونا چاہیا، تے تاریخی طور تے ڈینش صوبیاں سکینیا تے [[ہاللینڈ|ہالینڈ]] تے دوبارہ قبضہ کرن لئی سویڈن دے نال فوری طور تے جنگ کرنا چاہیا۔ کاؤنٹ پیڈر گریفن فیلڈ ، اک بااثر شاہی مشیر، نے اس دے خلاف مشورہ دتا، تے اس دی بجائے فرانس نواز پالیسی دی وکالت کیتی۔ لیکن جدو‏ں 28 جون 1675 نو‏‏ں عددی طور اُتے اعلیٰ سویڈش فوجیاں نے فیربیلن د‏‏ی لڑائی وچ ہار دتی تاں ، ایہ [[تیہہ سالہ جنگ|30 سالہ جنگ]] دے بعد سویڈش افواج د‏‏ی اس طرح د‏‏ی پہلی شکست سی۔ کرسچن V نے اپنا موقع ویکھیا، تے گرفن فیلڈ دی مخالفت تے قابو پاندے ہوئے، حملہ کیتا۔ ==== بریمن ورڈن دے خلاف اتحادی مہم ==== سویڈش پومیرینیا دے بعد شمالی جرمنی چ دوجی سب توں وڈی سویڈش گیریژن، بریمن-ورڈن دی جڑواں ڈچی سی۔ سیاسی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے ، تے سویڈن نو‏‏ں مشہوری تے کرائے دے فوجیاں نو‏‏ں بھرتی کرنے تو‏ں روکنے دے لئی ، اتحادیاں نے انہاں دونے ڈچیاں نو‏‏ں فتح کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ڈنمارک-ناروے تے برانڈنبرگ-پرشیا دے نال گوانڈھی شاہی راجواڑے منسٹر تے ڈچی آف برنزوک-لونبرگ دے اتحادیاں نے رلتی کیتا۔ ایہ مہم 15 ستمبر 1675ء نو‏‏ں اتحادیاں دے دو سویڈش ڈچیاں وچ پیش قدمی دے نال شروع ہوئی۔ اوہناں نے تیزی نال اک توں بعد اک سویڈش قلعے تے قبضہ کر لیا۔ سویڈن نو‏‏ں بنیادی طور اُتے جرمن ڈیزرٹرز د‏‏ی وڈی تعداد د‏‏ی وجہ تو‏ں رکاوٹاں دا سامنا کرنا پيا کیونجے ، شاہی پابندی دے نفاذ دے بعد مقدس رومی سلطنت دے رکن ملکاں دے خلاف اسلحہ اٹھانے تو‏ں منع کيتا گیا سی۔ سال دے آخر تک صرف سویڈش ہیڈ کوارٹر شہر اسٹیڈ تے کارلس برگ ہی سویڈش ہتھاں وچ سن ۔ نومبر وچ اتحادیاں نے اپنے فوجاں نو‏‏ں سردیاں دے کوارٹراں وچ بھیجیا جس دا نتیجہ ایہ نکلیا کہ آخری باقی سویڈش گڑھاں د‏‏ی فتح نو‏‏ں اگلے سال تک انتظار کرنا پيا۔ سٹیڈ نے 13 اگست 1676 تک ہتھیار نہیں سٹے۔ جنگ دا ایہ تھیٹر اتحادیاں تے سویڈن لئی صرف ثانوی اہمیت دا حامل سی۔ ==== سویڈش پومیرینیا ==== [[فائل:Belagerung_ruegen.jpg|thumb| سویڈش روگن تے حملہ، 1678]] اس ویلے جرمنی چ سویڈش سلطنت ٹٹن لگ پئی ۔ 1675 وچ ، سویڈش پومیرینیا تے ڈچی آف بریمن دا زیادہ تر حصہ برانڈنبرگرز ، [[آسٹریا]] تے ڈینشاں نے لے لیا۔ دسمبر 1677 وچ، برانڈنبرگ دے الیکٹر نے [[شچیسن|سٹیٹن تے]] قبضہ کر لیا۔ سٹرالسنڈ 11 اکتوبر 1678 نوں ڈگ گیا۔ [[گریفزوالڈ|گریفسوالڈ]] ، براعظم تے سویڈن دا آخری قبضہ، 5 نومبر نوں کھو گیا سی۔ پولینڈ دے جان سوم دے نال اک دفاعی اتحاد، 4 اگست 1677 نوں ختم ہویا، سویڈن دی سمندری طاقت دے خاتمے، اولینڈ دی لڑائی ، 17 جون 1676 نال غیر فعال ہو گیا سی؛ فیہمارن دی لڑائی ، جون 1677، تے پولینڈ دے بادشاہ دیاں اوکڑاں۔ === سکینیا دی ڈینش-ناروے دی دوبارہ فتح === {{Multiple image|image2=Danish invasion fleet-Claus Møinichen.jpg|image1=Christian V of Denmark.jpg|width1=111|align=left|width2=305|footer=[[ڈنمارک دا کرسچن پنجم|کرسچن پنجم]] دی (''کھبے'') بحریہ [[سکینیا]] (''سجے'') ول جا رہی اے، 1676}} ڈینش - ناروے دے سکینیا (جس اُتے 1658 وچ سویڈن نے قبضہ کیتا سی ) دا آغاز 29 جون 1676 نو‏‏ں [[ہلسنگبورگ|ہیلسنگ بورگ]] اُتے قبضہ کرنے تو‏ں ہويا۔ ڈینمارک دے بادشاہ کرسچن پنجم نے 5000 لوکاں دی دفاعی سویڈش فوج دے خلاف 15000 فوج لیائی ، جہڑی اس صوبے چ پھیل گئی ۔ شروع چ ایہ آپریشن بہوں کامیاب رہیا۔ مقامی کساناں دے وڈے حصےآں نے ڈنمارک دا ساتھ دتا تے تعداد تو‏ں زیادہ سویڈش فوج خراب حالت وچ سی۔ شہر دے بعد شہر ڈینش-ناروے دے ہتھاں چ آ گیا تے سویڈن نوں شمال ول سویڈن ول پچھے ہٹنا پیا۔ اک مہینے دے ویلے چ صرف [[مالمو]] دا قلعہ بند شہر سویڈش دے قبضے چ رہ گیا۔ === گلڈنلو جنگ === ناروے د‏‏ی تریخ وچ ناروے (یا سابقہ ناروے دے صوبےآں وچ ) د‏‏ی مہمات نو‏‏ں گلڈنلو جنگ دے طور اُتے درج کیتا گیا اے ؛ اس دا ناں گورنر جنرل الرک فریڈرک گلڈنلوو دے ناں تے رکھیا گیا سی، جس نے کمانڈر ان چیف دے طور تے ناروے دی جارحیت دی ہدایت کیتی سی۔ ناروے دے جارحیت عام طور اُتے کامیاب رہیاں ، لیکن انہاں نے صرف دوسری جگہاں اُتے ڈینش ناکامیاں نو‏‏ں دور کرنے دے لئی کم کيتا۔ <ref name="Gj">{{Cite book|last=Gjerset, Knut|title=History of the Norwegian People, Volumes II, pp. 253–261|publisher=The MacMillan Company|year=1915}}</ref> ==== 1675 تعطل ==== ڈینش حملے دے نال نال ، ناروے د‏‏ی افواج نو‏‏ں سرحد دے نال مارشل کيتا گیا سی تاکہ سویڈن نو‏‏ں دو محاذاں د‏‏ی جنگ لڑنے دے امکان تو‏ں نمٹنے اُتے مجبور کیتا جاسک‏‏ے۔ جنرل روسنسٹین دی کمان چ 4000 ناروے دے لوکاں دی اک فوج فریڈرک شالڈ چ مرکوز سی، جو سویڈش دے حملے دی کوششاں توں بچاندے سن تے سابقہ ناروے دے صوبے [[بوہسلان|بوہوسلن]] تے دوبارہ قبضہ کرن دی دھمکی دیندے سن۔ سویڈش جنرل اشےبرگ نے 2000 فوجیاں دے نال سوارٹبورگ چ پوزیشن لئی ۔ 1675 دے دوران ناروے - سویڈش سرحد دے نال کارروائیاں وڈی حد تک طاقت د‏‏ی جانچ کرنے دے لئی جھڑپاں سن ، کیونجے پہاڑی درےآں د‏‏ی اچھی طرح تو‏ں حفاظت کيتی گئی سی۔ گلڈنلوو نے فیر 1,000 بندیاں نو گیلیاں چ ساحل تے اگے ودھن تے اشےبرگ دے سپلائی روٹ نو کٹ دین دی ہدایت کیتی; کیونکہ اشے برگ نوں اس کوشش دی انٹیلی جنس سی، اس لیی ایہ ناکام رہی۔ دوویں فوجاں سرحدی ضلعیاں چ سردیاں دے کوارٹراں چ چلیاں گئیاں۔ <ref name="Gj">{{Cite book|title=History of the Norwegian People, Volumes II, pp. 253–261|publisher=The MacMillan Company|year=1915}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGjerset,_Knut1915">Gjerset, Knut (1915). </cite></ref> ==== گلڈنلو دی 1676 دی مہم ==== [[فائل:Slaghalm1676.jpg|thumb| ہالمسٹڈ دی لڑائی]] 1676 وچ گلڈنلوو نے ذاتی طور تے میدان وچ ناروے دیاں فوجاں دی اگوائی کیتی۔ اس دی ناروے دی فوج نے کویسٹرم دے درے نوں پھڑ لیا تے مضبوط کیتا تے جنوب ول ودھن لگ پیا، گھٹ توں گھٹ مخالفت دے نال اوڈیولا تے قبضہ کر لیا۔ سویڈش افواج نے وینرسبرگ تے حملے دے خلاف نمایاں طور تے زیادہ مزاحمت فراہم کیتی، لیکن گلڈنلوو دی افواج نے اس تے قبضہ کر لیا۔ اتھوں اس دیاں فوجاں بوہوس چلیاں گئیاں جتھے اوہناں نوں جنرل ٹون ہٹفیلڈ دی 5000 فوج نے پورا کیتا۔ گلڈنلوو نے بعد چ قلعے دا محاصرہ کیتا ، لیکن گھٹدی ہوئی رسد دی وجہ توں اوہنوں پچھے ہٹنا پیا۔ {{Sfn|Essen|2019}} اگست دے اوائل وچ اک ڈینش-ناروے مہم نو‏‏ں شمال د‏‏ی طرف بھیجیا گیا تاکہ [[ہالمسٹاڈ|ہالمسٹڈ]] دے قصبے اُتے قبضہ کيت‏‏ا جاسک ے تے فیر جنرل گلڈنلوو د‏‏ی افواج دے نال رابطہ حاصل کرنے دے لئی سویڈش مغربی ساحل دے نال اگے ودھ سک‏‏ے۔ اس دی وجہ توں ہالمسٹڈ دی لڑائی ہوئی جتھے سویڈن دے چارلس الیون نے اک سکاٹش جنرل Jacob Duncan دی اگوائی چ ڈینش کرائے دی فوج تے فیصلہ کن فتح حاصل کیتی۔ ، مؤثر طریقے نال قوتاں دے جڑن نوں روکدا اے۔ اس دے بعد سویڈن دے لوک ہور فوجاں اکٹھا کرنے دے لئی شمال د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئے۔ کرسچن پنجم نے اپنی فوج نوں ہالمسٹڈ لیایا تے کجھ ہفتیاں لئی شہر دا محاصرہ کیتا پر ہار من لئی تے سکینیا چ سردیاں دے کوارٹراں چ واپس آ گیا۔ ==== بوہوسلن دی دوبارہ قبضہ ==== {{Multiple image|thumb|width1=200|width2=120|align=left|image2=Magnus Gabriel De la Gardie (ur Svenska Familj-Journalen).png|caption2=[[میگنس ڈی لا گارڈی]]|image1=Karlstens fästning (ur Svenska Familj-Journalen 1867).png|caption1=[[کارلسٹن]] قلعہ، [[مارسٹرینڈ دی لڑائی]] چ ڈنمارک توں ہار گیا۔}} فیلیبرو چ ڈینش افواج دی شکست دے باوجود، سکینیا دی کامیاب دوبارہ قبضے نے ناروے دے فوجاں نو سابقہ ناروے دے [[بوہسلان|بوہوسلن نو]] دوبارہ حاصل کرن دی اجازت دتی۔ 1677ء دے موسم سرما دے دوران ، ناروے د‏‏ی فوج نو‏‏ں 17،000 تک ودھا دتا گیا ، جس تو‏ں آپریشنز وچ ہور اضافہ ہويا۔ گلڈنلوو نے جولائی چ مارسٹرینڈ دے قلعے تے قبضہ کر لیا تے جنرل [[Hans Løvenhjelm|لوونہیلم]] دے نال مل کے فوجاں چ رلتی ہو گیا۔ سویڈن نے میگنس گیبریل ڈی لا گارڈی دی کمان چ جوابی کارروائی کیتی، ناروے دی افواج نو کڈھن لئی 8,000 دی فوج گھلی۔ انہاں نو‏ں ناروے دے لوکاں نے شکست دتی ، تے بوہوسلن وچ صرف بوہوس قلعہ سنبھالنے اُتے مجبور ہوئے گئے۔ ==== جیمٹ لینڈ دی دوبارہ فتح ==== اگست 1677 وچ ، جنرل رینہولڈ وان ہوون تے جنرل [[Christian Shultz|کرسچن شلٹز]] د‏‏ی سربراہی وچ 2000 افراد اُتے مشتمل ناروے د‏‏ی افواج نے وی سابقہ ناروے دے [[جامٹلینڈ|جیمٹ لینڈ نو]] ‏‏ں دوبارہ حاصل کيتا۔ <ref name="Gj">{{Cite book|title=History of the Norwegian People, Volumes II, pp. 253–261|publisher=The MacMillan Company|year=1915}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGjerset,_Knut1915">Gjerset, Knut (1915). </cite></ref> اگرچہ بوہوسلن تے جیمٹ لینڈ سابقہ ناروے دے صوبے سن تے دونے مقامات اُتے موجود افواج نو ں اوتھ ے د ی مقامی آبادیاں نے اچھی طرح تو ں استقبال کيتا ، لیکن سکینین مہمات وچ ڈنمارک-ناروے دے لئی حالات بری طرح چلے گئے ، تے ناروے د ی افواج نے بادشاہ کرسچن وی دے حکم دے بعد واپس چلے گئے === سکونیا چ جنگ === <div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:392px;max-width:392px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:149px;max-width:149px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Charles_XI,_Battle_of_Lund.jpg|alt=|147x147px]]</div><div class="thumbcaption"> [[Battle of Lund|لنڈ دی لڑائی]] چ [[Charles XI of Sweden|چارلس گیارہویں]]</div></div><div class="tsingle" style="width:239px;max-width:239px"><div class="thumbimage" style="height:119px;overflow:hidden">[[File:Capture_of_Landskrona-Claus_Møinichen.jpg|alt=|237x237px]]</div><div class="thumbcaption">[[Battle of Landskrona|لینڈسکرونا دی لڑائی]]</div></div></div></div></div>24 اکتوبر 1676 نوں سویڈن دا بادشاہ چارلس XI 12,000 دی فوج نال واپس سکانیا چ مارچ کردا اے تے ڈینشاں نوں دفاعی کم تے مجبور کیتا جاندا اے۔ کئی جھڑپاں دے بعد 4 دسمبر نو‏‏ں لنڈ د‏‏ی لڑائی وچ ڈینش فوج نو‏‏ں بری طرح شکست دتی گئی۔ شمال چ گلڈنلوو دے فوائد دے باوجود، چارلس الیون دے سویڈش جارحیت نے پیمانے نو ٹپ کیتا۔ مالمو نو لین چ ناکام رہن تے لینڈسکرونا دی لڑائی چ شکست دے بعد سکینیا چ ڈینش فوج نوں ہلے وی نئیں ہاریا گیا، لیکن حوصلے یقینی طور تے ٹُٹ گئے۔ تاہم ڈینشاں نے لینڈسکرونا دے قلعہ بند شہر نو اپنے قبضے چ رکھیا تے اوہ ہور ڈچ تے جرمن کرائے دے فوجیاں نو بھیجن دے قابل سی تے جولائی 1678 چ کرسچن پنجم نے سویڈن دے محاصرے چ کرسٹینسٹڈ دے قصبے چ گھٹدے ہوئے ڈینش گیریژن نو بچان لئی مشرق ول مارچ کیتا۔ کرسٹینسٹڈ دے مغرب دے میدان وچ پوری سویڈش فوج دا سامنا کرن دے بعد کرسچن پنجم نے جنگ نہ کرن دا فیصلہ کیتا بلکہ لینڈسکرونا واپس پِچھے ہٹ گیا تے سکینیا توں اپنے سارے فوجیاں نو کڈ دتا۔ == سمندر وچ جنگ == [[فائل:Niels_juel.jpg|thumb| ڈینش ایڈمرل نیلس جویل نے ڈینش افواج نو فیہمارن تے کوگ بے دی لڑائیاں چ فتح حاصل کیتی]] === اولینڈ دی لڑائی === ایہہ لڑائی سمندر وچّ وی لڑی گئی ۔ اولینڈ دی لڑائی چ، 1 جون 1676 نوں، ڈینش تے ڈچ بیڑے نے سویڈن تے اک وڈی فتح حاصل کیتی، اس ویلے دے سب توں وڈے بحری جہازاں چوں اک، ''کرونان نوں'' ڈبو دتا۔ جت دے نال اوہناں نے [[بالٹک سمندر]] دا کنٹرول حاصل کر لیا۔ === فہمارن دی لڑائی === ڈینش-ناروے نے 31 مئی 1677 نوں فیہمارن دی لڑائی وچ اک ہور اہم جت حاصل کیتی۔ ایہہ لڑائی اجوکے [[جرمنی]] دے شمال چ فیہمارن تے وارنیمونڈے دے وچکار واقع سی۔ [[ڈنمارک|ڈینش]] -ناروے گوٹیبورگ ( [[گووتھنبرگ|گوتھنبرگ]] ) وچ اک [[سویڈن|سویڈش]] سکواڈرن دی ناکہ بندی کر رئے سی، تے ہر دھر سمندر وچ فیصلہ کن فتح دی امید وچ باقاعدگی نال بیڑے بھیج رئی سی۔ سویڈش جہاز، ایرک کارلسن شوبلڈ دے تحت، [[بالٹک سمندر]] واپس آن لئی روانہ ہوئے تے اوتھے ایڈمرل نیلس جویل دے تحت اک وڈے ڈینش-ناروے سکواڈرن نال ملاقات کیتی۔ ایہہ کاروائی 31 تریخ دی شام نوں شروع ہوئی تے اگلی سویر تک جاری رہی۔ ایہہ ڈینش-ناروے دی تقریباً مکمل جت سی۔ کئی سویڈش جہازاں تے قبضہ کر لیا گیا، بوہتے اودوں جدوں اوہ بھجن دی کوشش کر رئے سی، تے اک جہاز تے پھس گیا تے ساڑ دتا گیا۔ === کوگے خلیج دی لڑائی === سمندر تے کنٹرول اک سال بعد محفوظ ہو گیا، جدوں ڈینش-ناروے دے بیڑے، نیلس جوئل دی اگوائی چ، کوپن [[کوپن ہیگن|ہیگن دے]] نیڑے کوگ بے دی لڑائی چ سویڈش بیڑے نوں فیر شکست دتی۔ سویڈن نے اس لڑائی وچ 3,000 توں ودھ آدمیاں نوں کھو دتا، جدکہ ڈینش-ناروے نوں صرف 375 جانی نقصان ہویا۔ سمندر وچ ڈینش-ناروے د‏‏ی کامیابی نے شمالی جرمنی تے سویڈن دے درمیان فوجاں نو‏‏ں منتقل کرنے د‏‏ی سویڈش صلاحیت وچ رکاوٹ پیدا کيتی۔ == امن == 23 اگست 1679ء نو‏‏ں فونٹینبلو دے معاہدے وچ فرانس (سویڈن د‏‏ی طرف تو‏ں) تے ڈنمارک ناروے دے درمیان امن دے لئی گل گل کيتی گئی۔ امن ، جس دا وڈی حد تک فرانس نے طے کيتا سی ، اس وچ ایہ شرط رکھی گئی سی کہ جنگ دے دوران سویڈن دے ذریعہ کھوئے گئے تمام علاقےآں نو‏‏ں واپس کردتا جائے۔ اس طرح کوپن ہیگن دے معاہدے وچ مرتب کردہ شرائط نافذ رہیاں۔ اس دی دوبارہ تصدیق لنڈ دے معاہدے نال کیتی گئی سی، جس تے [[ڈنمارک-ناروے]] تے [[سویڈن]] نے خود دستخط کیتے سن۔ ڈنمارک نے سویڈن توں معمولی جنگی معاوضے حاصل کیتے تے سویڈش روگن نوں واپس کر دتا۔ اسی طرح، برانڈنبرگ دے رائے دہندگان نو اپنے زیادہ تر فوائد، بریمین ورڈن تے سویڈش پومیرینیا، اوڈر دے مشرق چ سویڈش پومیرینیا دے زیادہ تر علاقے دے استثنا دے نال، سینٹ جرمین این لی دے معاہدے چ فرانس دی طرفوں سویڈن نوں واپس کرنا پیا۔ تاہم، خود اسکونیا وچ، جنگ نے سنیپھین دے ناں توں جانے جان آلے ڈینش حامی گوریلا تے انہاں دے ہمدرداں دی امیداں نو ودھاون وچ تباہ کن اثر پایا، جنہاں نو اس دے بعد بحال شدہ سویڈش حکام ولوں وحشیانہ جبر دا سامنا کرنا پیا۔ == نتیجہ == جنگ دے صحیح نتیجے تے ودواناں دا اختلاف اے۔ کچھ ذرائع جنگ نو‏‏ں سویڈش شکست دے طور اُتے دیکھدے نيں ، <ref>{{Cite book|last=Delmarcel|first=Guy|title=Flemish Tapestry Weavers Abroad: Emigration and the Founding of Manufactories in Europe : Proceedings of the International Conference Held at Mechelen, 2-3 October 2000|publisher=Leuven University Press|isbn=978-90-5867-221-6}}</ref> دوسرے ذرائع جنگ نو‏‏ں غیر نتیجہ خیز سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{Cite book|last=Gibler|first=Douglas M.|title=International Military Alliances, 1648-2008|publisher=CQ Press|isbn=978-1-60426-684-9}}</ref> <ref name=":0">{{Cite book|last=Essen|first=Michael Fredholm von|title=Charles XI's War: The Scanian War Between Sweden and Denmark, 1675-1679|publisher=Helion Limited|isbn=978-1-911628-00-2}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Bodart|first=Gaston|title=Militär-historisches Kriegs-Lexikon (1618-1905)|publisher=Wien und Leipzig, C. W. Stern|page=766}}</ref> تریخ دان مائیکل فریڈہولم وان ایسن دا ایہ وی دعویٰ اے کہ کوئی وی ایہ استدلال کرسکدا اے کہ اسکینین جنگ دا حقیقی فاتح برانڈنبرگ دے نال فرانسیسی بادشاہ لوئس XIV سی۔ <ref name=":0" /> ایسے وسیلے وی موجود نیں جہڑے دعویٰ کردے نیں کہ سویڈن نے جنگ جتی۔ <ref>{{Cite book|last=Perrie|first=Maurren|title=The Cambridge history of Russia|publisher=Cambridge university Press|isbn=0-521-81227-5|page=507}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Isacson|first=Claes-Göran|title=Skånska kriget 1675-1679|publisher=Historiska media|isbn=978-91-88930-87-3|page=110}}</ref> <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Kiser|first=Edgar|title=The Relationship Between Revolt and War in Early Modern Western Europe}}</ref> <ref>{{Cite book|last=Katajala|first=Kimmo|title=Suurvallan rajalla: IHMISIÄ RUOTSIN AJAN KARJALASSA|publisher=[[Finnish Literature Society]]|year=2005|isbn=9517466986|page=227}}</ref> جنگ دا نتیجہ تے امن معاہداں د‏‏ی شرائط ڈنمارک دے لئی اک وڈی مایوسی سن ، کوپن ہیگن دے اک پادری نے اسنو‏ں "En skiden og skammelig fred" دے ناں تو‏ں جانیا۔ {{Sfn|Rystad|2005}} == ایہہ وی ویکھو == * Dominium maris baltici – Political aim == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.historyofwar.org/articles/wars_scanian.html لڑائی تے جنگ دی تھاں تے اندراج دی تریخ] [[گٹھ:جنگاں]] [[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]] j2kes3dx81keenrx8lxr6mfx8ok51bg جنگی تجربہ کار 0 149086 707547 2026-06-04T16:06:34Z Punjabi Log 44034 "{{مختصر وضاحت| | نام = جنگی تجربہ کار | انگریزی = War veteran | شعبہ = فوجی تاریخ، جنگی امور }} '''جنگی تجربہ کار''' (انگریزی: War Veteran) اوہ شخص ہوندا اے جیہڑا کسے جنگ، فوجی تنازعے یا مسلح مہم دوران فوج، بحریہ، فضائیہ یا ہور مسلح افواج وچ خدمت انجام دے چکیا ہوئے۔ جنگی تج...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707547 wikitext text/x-wiki {{مختصر وضاحت| | نام = جنگی تجربہ کار | انگریزی = War veteran | شعبہ = فوجی تاریخ، جنگی امور }} '''جنگی تجربہ کار''' (انگریزی: War Veteran) اوہ شخص ہوندا اے جیہڑا کسے جنگ، فوجی تنازعے یا مسلح مہم دوران فوج، بحریہ، فضائیہ یا ہور مسلح افواج وچ خدمت انجام دے چکیا ہوئے۔ جنگی تجربہ کاراں نوں عام فوجی سابق اہلکاراں توں اس گل دی وجہ نال وکھرا سمجھیا جاندا اے کہ اوہناں نے جنگی حالات، لڑائی دے میدان یا فوجی کارروائیاں دا براہِ راست یا بالواسطہ تجربہ حاصل کیتا ہوندا اے۔ جنگی تجربہ کار کسے وی ملک دی فوجی تاریخ دا اہم حصہ ہوندے نیں۔ اوہناں دے تجربات، قربانیاں تے مشاہدات نہ صرف فوجی اداریاں لئی قیمتی ہوندے نیں بلکہ قوم دی اجتماعی یاداشت تے تاریخ دا وی حصہ بن جاندے نیں۔ کئی ملکھاں وچ جنگی تجربہ کاراں لئی خاص فلاحی پروگرام، پنشناں، طبی سہولتاں تے سماجی امداد مہیا کیتی جاندی اے۔ == تعریف == عام طور تے جنگی تجربہ کار اوہ شخص ہوندا اے جیہڑا جنگ یا مسلح تنازعے دوران فوجی خدمت کر چکیا ہوئے۔ ہر ملک دے قوانین مطابق ایہدی تعریف تھوڑی وڈی یا چھوٹی ہو سکدی اے، پر بنیادی طور تے جنگی خدمت انجام دیندی شرط شامل ہوندی اے۔ کجھ ملکھاں وچ صرف اوہ افراد جنگی تجربہ کار شمار ہوندے نیں جیہڑے جنگی علاقے وچ تعینات رہے ہون، جدوں کہ ہور ملکھاں وچ جنگی دور دوران فوجی خدمت کرن والے سارے سابق فوجی ایس زمرے وچ شامل کیتے جاندے نیں۔ == تاریخ == قدیم زمانیاں توں جنگاں وچ حصہ لیݨ والے سپاہیاں نوں عزت دی نگاہ نال ویکھیا جاندا رہیا اے۔ قدیم رومی سلطنت وچ وی فوجی خدمت مکمل کرن والے سپاہیاں نوں زمیناں، مالی امداد تے خصوصی مراعات دتیاں جاندیاں سن۔ جدید دور وچ پہلی عالمی جنگ تے دوجی عالمی جنگ توں بعد جنگی تجربہ کاراں دی تعداد بہت ودھ گئی۔ ایس دے نتیجے وچ کئی ملکھاں نے سابق فوجیاں دی بہبود آستے مستقل ادارے قائم کیتے تے خصوصی قوانین نافذ کیتے۔ == جنگی تجربہ کاراں دی اہمیت == جنگی تجربہ کار قومی سلامتی، فوجی تربیت تے تاریخی تحقیق وچ اہم کردار ادا کردے نیں۔ اوہناں دے ذاتی تجربے نئی نسل دے فوجیاں نوں تربیت دی فراہمی وچ مددگار ثابت ہوندے نیں۔ بہت سارے جنگی تجربہ کار ریٹائرمنٹ توں بعد تعلیمی، سماجی تے فلاحی سرگرمیاں وچ حصہ لیندے نیں۔ کئی لوک اپنی یاداشتیں، کتاباں تے تحقیقی مضامین دے ذریعے جنگی تاریخ نوں محفوظ کرن وچ کردار ادا کردے نیں۔ == مسائل == کئی جنگی تجربہ کار جنگ دے بعد جسمانی زخماں، مستقل معذوری یا نفسیاتی اثرات دا سامنا کردے نیں۔ جنگی تجربات بعض اوقات ذہنی دباؤ، بے خوابی تے سماجی مسائل دا سبب وی بن سکدے نیں۔ ایس وجہ توں مختلف ملکھاں وچ اوہناں لئی طبی علاج، نفسیاتی مشاورت تے بحالی دے پروگرام مہیا کیتے جاندے نیں۔ == سماجی مقام == بہت سارے معاشریاں وچ جنگی تجربہ کاراں نوں عزت تے احترام حاصل ہوندا اے۔ قومی تقریباں، یادگاری دیہاڑیاں تے فوجی یادگاراں راہیں اوہناں دیاں خدمات نوں یاد کیتا جاندا اے۔ بعض ملکھاں وچ جنگی تجربہ کار تنظیمات وی قائم نیں جو سابق فوجیاں دے حقوق تے فلاحی مفادات دی نمائندگی کردیاں نیں۔ == ویکھو وی == * [[فوج]] * [[جنگ]] * [[سپاہی]] * [[فوجی تاریخ]] * [[امن]] == حوالے == {{حوالہ جات}} == باہرلے جوڑ == * [https://www.britannica.com/topic/veteran فوجی تے جنگی تجربہ کار — انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا] * [https://www.va.gov/ امریکی محکمہ برائے جنگی تجربہ کار امور] * [https://tingotools.com/ روزمرہ استعمال دے اوزار — ] * [https://tingotools.com/va-disability-rating-calculator/ جنگی تجربہ کاراں دی معذوری معاوضہ شرح] 6t0wy2wsum8vncrrj3uq1lie5645kgc ورتن گل بات:Hzea 3 149087 707552 2026-06-04T21:28:31Z Gerges 34679 Gerges پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Hzea]] توں [[ورتن گل بات:هزيا]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Hzea|Hzea]]" to "[[Special:CentralAuth/هزيا|هزيا]]" 707552 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:هزيا]] t1c1755ntc7ipaccr91jr2dehdsaudd حیاتی 0 149088 707553 2026-06-05T06:00:46Z Punjabi Log 44034 "حیاتی" یا "عمر" دے وکیپیڈیا مضمون 707553 wikitext text/x-wiki '''حیاتی''' لفظ دا تعلق [[حیات]] یعنی زندگی نال اے۔ شاہ مکھی پنجابی وچ ایہہ لفظ اوہناں چیزاں، عملآں یا علماں لئی ورتیا جاندا اے جیہڑے جانداراں تے زندگی نال وابستہ ہون۔ مثالاں: '''حیاتی تنوع''' — زمین اُتے موجود جانداراں دی اقسام دی گوناگونی۔ '''حیاتیات''' — زندگی تے جانداراں دے مطالعے دا علم (Biology)۔ '''حیاتی عمل''' — جاندار دے اندر ہون والے قدرتی عمل، جیویں سانس لیݨا، نشوونما یا تولید۔ '''حیاتی مادہ''' — جانداراں توں حاصل ہون والا مادہ (Biological material)۔ === حیاتی عمر === '''حیاتی عمر''' (Biological Age) اوہ عمر اے جیہڑی انسان دے جسم دی اصل حالت نوں ظاہر کردی اے۔ ایہہ ضروری نئیں جو حیاتی عمر تے کیلنڈری عمر (ورھیاں دی گنتی) اکّو جیہیاں ہون۔ بعض لوک عمر وچ وڈے ہوندے نیں پر اوہناں دا جسم نسبتاً جوان ہوندا اے، جدوں کہ کجھ لوک عمر وچ گھٹ ہون دے باوجود جسمانی طور اُتے زیادہ بوڑھے نظر آ سکدے نیں۔ === حیاتی عمر دی پیمائش === حیاتی عمر دا اندازہ جسم دے مختلف حیاتی اشاریاں دی مدد نال لایا جاندا اے۔ ایہناں وچ دل دی صحت، پٹھیاں دی طاقت، خون دی کیفیت، میٹابولزم تے خلیاں دی حالت شامل ہوندی اے۔ جدید سائنس وچ حیاتی عمر دی پیمائش لئی جینیاتی تے سالماتی طریقے وی استعمال ہورہے نیں۔ === حیاتی عمر اُتے اثر انداز ہون والے عوامل === انسان دی حیاتی عمر اُتے غذا، ورزش، نیند، ذہنی سکون تے ماحول اہم اثر پاندے نیں۔ متوازن خوراک، باقاعدہ جسمانی سرگرمی تے صحت مند طرزِ زندگی حیاتی عمر نوں گھٹ رکھݨ وچ مددگار ہوندے نیں۔ ایس دے برعکس تمباکو نوشی، آلودگی تے مسلسل ذہنی دباؤ حیاتی عمر نوں تیزی نال ودھا سکدے نیں۔ === کیلنڈری عمر تے حیاتی عمر وچ فرق === کیلنڈری عمر اوہ عمر اے جیہڑی پیدائش توں گزرے ہوئے ورھیاں دی تعداد نال ماپی جاندی اے، پر حیاتی عمر جسم دے حقیقی صحتی معیار نوں ظاہر کردی اے۔ مثال دے طور اُتے دو افراد دی کیلنڈری عمر 50 ورھے ہو سکدی اے، پر اوہناں دی حیاتی عمر ایک دوجے توں خاصی مختلف ہو سکدی اے۔ === حیاتی عمر دی اہمیت === حیاتی عمر دی معلومات انسان دی مجموعی صحت تے متوقع بڑھاپے بارے بہتر سمجھ فراہم کردی اے۔ ڈاکٹر تے محقق حیاتی عمر دے مطالعے راہیں بیماریواں دے خطرے، صحتی منصوبہ بندی تے عمر رسیدگی دے عمل نوں سمجھݨ دی کوشش کردے نیں۔ ایس وجہ توں حیاتی عمر جدید طبی تحقیق تے صحت عامہ وچ اک اہم تصور بن چکی اے۔ == باہرلے جوڑ == *[https://www.britannica.com/science/life-span حیاتی عمر — انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا] *[https://tingotools.com/age-calculator/ تاریخِ پیدائش توں حیاتی عمر دا حساب] *[https://www.bbc.co.uk/bitesize/topics/z6882hv حیاتی نشوونما تے عمر — بی بی سی بائٹسائز] *[https://tingotools.com/ عمر، وقت تے روزمرہ حساب کتاب دے اوزار] feogvfycqpookn73woj6goupdw7rl62 707554 707553 2026-06-05T06:05:14Z Punjabi Log 44034 707554 wikitext text/x-wiki '''حیاتی''' لفظ دا تعلق [[حیات]] یعنی زندگی نال اے۔ شاہ مکھی پنجابی وچ ایہہ لفظ اوہناں چیزاں، عملآں یا علماں لئی ورتیا جاندا اے جیہڑے جانداراں تے زندگی نال وابستہ ہون۔ مثالاں: '''حیاتی تنوع''' — زمین اُتے موجود جانداراں دی اقسام دی گوناگونی۔ '''حیاتیات''' — زندگی تے جانداراں دے مطالعے دا علم (Biology)۔ '''حیاتی عمل''' — جاندار دے اندر ہون والے قدرتی عمل، جیویں سانس لیݨا، نشوونما یا تولید۔ '''حیاتی مادہ''' — جانداراں توں حاصل ہون والا مادہ (Biological material)۔ == حیاتی عمر == '''حیاتی عمر''' (Biological Age) اوہ عمر اے جیہڑی انسان دے جسم دی اصل حالت نوں ظاہر کردی اے۔ ایہہ ضروری نئیں جو حیاتی عمر تے کیلنڈری عمر (ورھیاں دی گنتی) اکّو جیہیاں ہون۔ بعض لوک عمر وچ وڈے ہوندے نیں پر اوہناں دا جسم نسبتاً جوان ہوندا اے، جدوں کہ کجھ لوک عمر وچ گھٹ ہون دے باوجود جسمانی طور اُتے زیادہ بوڑھے نظر آ سکدے نیں۔ == حیاتی عمر دی پیمائش == حیاتی عمر دا اندازہ جسم دے مختلف حیاتی اشاریاں دی مدد نال لایا جاندا اے۔ ایہناں وچ دل دی صحت، پٹھیاں دی طاقت، خون دی کیفیت، میٹابولزم تے خلیاں دی حالت شامل ہوندی اے۔ جدید سائنس وچ حیاتی عمر دی پیمائش لئی جینیاتی تے سالماتی طریقے وی استعمال ہورہے نیں۔ == حیاتی عمر اُتے اثر انداز ہون والے عوامل == انسان دی حیاتی عمر اُتے غذا، ورزش، نیند، ذہنی سکون تے ماحول اہم اثر پاندے نیں۔ متوازن خوراک، باقاعدہ جسمانی سرگرمی تے صحت مند طرزِ زندگی حیاتی عمر نوں گھٹ رکھݨ وچ مددگار ہوندے نیں۔ ایس دے برعکس تمباکو نوشی، آلودگی تے مسلسل ذہنی دباؤ حیاتی عمر نوں تیزی نال ودھا سکدے نیں۔ == کیلنڈری عمر تے حیاتی عمر وچ فرق == کیلنڈری عمر اوہ عمر اے جیہڑی پیدائش توں گزرے ہوئے ورھیاں دی تعداد نال ماپی جاندی اے، پر حیاتی عمر جسم دے حقیقی صحتی معیار نوں ظاہر کردی اے۔ مثال دے طور اُتے دو افراد دی کیلنڈری عمر 50 ورھے ہو سکدی اے، پر اوہناں دی حیاتی عمر ایک دوجے توں خاصی مختلف ہو سکدی اے۔ == حیاتی عمر دی اہمیت == حیاتی عمر دی معلومات انسان دی مجموعی صحت تے متوقع بڑھاپے بارے بہتر سمجھ فراہم کردی اے۔ ڈاکٹر تے محقق حیاتی عمر دے مطالعے راہیں بیماریواں دے خطرے، صحتی منصوبہ بندی تے عمر رسیدگی دے عمل نوں سمجھݨ دی کوشش کردے نیں۔ ایس وجہ توں حیاتی عمر جدید طبی تحقیق تے صحت عامہ وچ اک اہم تصور بن چکی اے۔ == ویکھو وی == * [[عمر]] * [[متوقع عمر]] * [[عمر رسیدگی]] * [[حیات]] * [[حیاتیات]] * [[جینیات]] * [[صحت]] == باہرلے جوڑ == *[https://www.britannica.com/science/life-span حیاتی عمر — انسائیکلوپیڈیا بریٹانیکا] *[https://tingotools.com/age-calculator/ تاریخِ پیدائش توں حیاتی عمر دا حساب] *[https://www.bbc.co.uk/bitesize/topics/z6882hv حیاتی نشوونما تے عمر — بی بی سی بائٹسائز] *[https://tingotools.com/ عمر، وقت تے روزمرہ حساب کتاب دے اوزار] dluh75oe7c5uka9lbd0t5ows51ufn32 متوقع عمر 0 149089 707555 2026-06-05T06:13:41Z Punjabi Log 44034 متوقع عمر موضوع صفحہ 707555 wikitext text/x-wiki '''متوقع عمر''' (انگریزی: Life expectancy) اوہ اوسط عمر اے جتھاں تک کسے آبادی وچ پیدا ہون والا فرد زندہ رہݨ دی توقع رکھدا اے۔ ایہہ اعداد و شمار عام طور اُتے پیدائش دے وقت حساب کیتے جاندے نیں تے کسے ملک یا علاقے دی مجموعی صحت، طبی سہولتاں تے معیارِ زندگی دا اہم اشاریہ سمجھے جاندے نیں۔ == تعارف == متوقع عمر آبادیات تے صحت عامہ وچ ورتیا جان والا اک اہم پیمانہ اے۔ ایہہ دسد اَے جو موجودہ شرحِ اموات دے مطابق اک نواں پیدا ہون والا بچہ اوسطاً کِنّے ورھے زندہ رہ سکدا اے۔ ایہہ اندازہ حقیقی عمر دی پیش گوئی نہیں ہوندا بلکہ پوری آبادی دے اعداد و شمار اُتے مبنی اک شماریاتی حساب ہوندا اے۔ == تاریخ == قدیم زمانیاں وچ متوقع عمر کافی گھٹ ہوندی سی، کیوں جو وبائی بیماریواں، غذائی کمی تے طبی سہولتاں دی قلت عام سی۔ صنعتی انقلاب تے جدید طب دی ترقی توں بعد بہت سارے ملکھاں وچ متوقع عمر وچ نمایاں اضافہ ہویا۔ ویکسین، صاف پانی، بہتر خوراک تے جدید علاج معالجے نے ایس تبدیلی وچ اہم کردار ادا کیتا۔ == متوقع عمر دی پیمائش == متوقع عمر دی پیمائش مردم شماری، پیدائش تے اموات دے ریکارڈ دی بنیاد اُتے کیتی جاندی اے۔ ماہرین مختلف عمر دے گروہاں دی شرحِ اموات نوں مدنظر رکھ کے لائف ٹیبل (Life Table) تیار کردے نیں، جیہڑی متوقع عمر دا حساب لاݨ وچ مدد دیندی اے۔ == متوقع عمر اُتے اثر انداز ہون والے عوامل == کئی عوامل متوقع عمر اُتے اثر پاندے نیں۔ ایہناں وچ صحت دی سہولتاں، متوازن غذا، صاف پانی، تعلیم، رہن سہن دے حالات تے معاشی ترقی شامل نیں۔ اوہ معاشرے جتھے طبی سہولتاں بہتر ہون تے بیماریواں دا بروقت علاج میسر ہوئے، اوتھے عام طور اُتے متوقع عمر ودھ ہوندی اے۔ تمباکو نوشی، آلودگی، ناقص خوراک، منشیات دا استعمال تے جسمانی سرگرمی دی کمی متوقع عمر نوں گھٹا سکدے نیں۔ ایس دے برعکس صحت مند طرزِ زندگی تے باقاعدہ ورزش عمر وچ اضافے نوں فروغ دیندے نیں۔ == مرداں تے عورتاں دی متوقع عمر == دنیا دے اکثر ملکھاں وچ عورتاں دی متوقع عمر مرداں دے مقابلے وچ ودھ ہوندی اے۔ ماہرین ایس فرق دی وجہ حیاتیاتی، سماجی تے طرزِ زندگی نال متعلق عوامل نوں قرار دیندے نیں۔ تاہم ایہہ فرق ہر ملک وچ اکّو جیہا نہیں ہوندا۔ == متوقع عمر تے حیاتی عمر == متوقع عمر تے حیاتی عمر اک دوجے توں مختلف تصورات نیں۔ متوقع عمر آبادی دی اوسط زندگی نوں ظاہر کردی اے، جدوں کہ حیاتی عمر کسے فرد دے جسم دی حقیقی جسمانی حالت تے صحت نوں بیان کردی اے۔ ممکن اے جو کسے شخص دی کیلنڈری عمر تے حیاتی عمر وچ نمایاں فرق ہوئے۔ == عالمی اہمیت == متوقع عمر انسانی ترقی ناپݨ والے اہم اشارییاں وچ شامل اے۔ حکومتاں تے بین الاقوامی ادارے ایس اعداد و شمار دی مدد نال صحت عامہ دی منصوبہ بندی، طبی وسائل دی تقسیم تے فلاحی پروگراماں دی تیاری کردے نیں۔ متوقع عمر وچ اضافہ عام طور اُتے کسے معاشرے دی ترقی تے بہتر معیارِ زندگی دی علامت سمجھیا جاندا اے۔ == ویکھو وی == * [[عمر]] * [[حیاتی]] * [[حیات]] * [[صحت]] * [[آبادیات]] * [[شرح اموات]] * [[انسانی ترقی]] == باہرلے جوڑ == * [https://www.who.int/ عالمی ادارۂ صحت (WHO)] * [https://ourworldindata.org/life-expectancy دنیا بھر وچ متوقع عمر دے اعداد و شمار] * [https://tingotools.com/ عمر، وقت تے روزمرہ حساب کتاب] * [https://tingotools.com/age-calculator/ عمر دا حساب لاݨ آلا آن لائن اوزار] s1fxuwz49py81em8atp31pcy00fffmx قشلاق سرآباد 0 149090 707557 2026-06-05T08:11:11Z Abbas dhothar 361 "{{Infobox settlement |official_name=قشلاق سرآباد |native_name={{langx|fa|قشلاق سراباد}} |settlement_type=پنڈ |pushpin_map=Iran |mapsize= |subdivision_type=ملک |subdivision_name=[[ایران]] |subdivision_type1=[[ایران دے صوبے]] |subdivision_name1=[[صوبہ اردبیل]] |subdivision_type2=[[شہرستان ہائے ایران]] |subdivision_name2=[[شہرستان نمین]] |subdivision_type3=بخش (ایرا...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 707557 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name=قشلاق سرآباد |native_name={{langx|fa|قشلاق سراباد}} |settlement_type=پنڈ |pushpin_map=Iran |mapsize= |subdivision_type=ملک |subdivision_name=[[ایران]] |subdivision_type1=[[ایران دے صوبے]] |subdivision_name1=[[صوبہ اردبیل]] |subdivision_type2=[[شہرستان ہائے ایران]] |subdivision_name2=[[شہرستان نمین]] |subdivision_type3=[[بخش (ایرانی ملکی تقسیم)]] |subdivision_name3=[[عنبران ضلع]] |subdivision_type4=[[دہستان (انتظامی تقسیم)]] |subdivision_name4=[[عنبران پینڈو ضلع]] |leader_title= |leader_name= |established_title= |established_date= |area_total_km2= |area_footnotes= |population_as_of=2016 |population_footnotes= |population_total=138 |population_density_km2=خودکار |timezone=[[ایران معیاری وقت]] |utc_offset=+3:30 |coordinates= |coordinates_footnotes= |elevation_m= |area_code= |website= |footnotes= }} '''قشلاق سرآباد''' {{ہور نام|انگریزی= Qeshlaq-e Sarabad}} [[ایران]] دا اک [[آباد مقام]] جو [[عنبران پینڈو ضلع]] وچ واقع ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|مصنف =انگریزی ویکیپیڈیا دے مشارکین |یوآرایل =[[:en:Qeshlaq-e Sarabad]] |عنوان =Qeshlaq-e Sarabad|تریخ =}}</ref> == تفصیلات == قشلاق سرآباد د‏‏ی مجموعی آبادی 138 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ == ہور ویکھو == * [[ایران]] * [[ایران دے شہراں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} {{شہرستان نمین}} {{متعدد ابواب|ایران|جغرافیہ}} {{متعدد سانچے|ایران-نامکمل|ایران-جغرافیہ-نامکمل}} [[گٹھ:جغرافیہ شہرستان نمین دے نامکمل مضامین]] [[گٹھ:شہرستان نمین دے آباد تھاں]] leokxyuiqysa3e6w32rj6vno35v4wug 707558 707557 2026-06-05T08:13:06Z Abbas dhothar 361 707558 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}} {{Infobox settlement |official_name=قشلاق سرآباد |native_name= |settlement_type=پنڈ |pushpin_map=Iran |mapsize= |subdivision_type=ملک |subdivision_name=[[ایران]] |subdivision_type1=[[ایران دے صوبے]] |subdivision_name1=[[صوبہ اردبیل]] |subdivision_type2=[[ایران دے شہرستان]] |subdivision_name2=[[شہرستان نمین]] |subdivision_type3=[[بخش (ایرانی ملکی تقسیم)]] |subdivision_name3=[[ضلع عنبران ]] |subdivision_type4=[[دہستان (انتظامی تقسیم)]] |subdivision_name4=[[عنبران دیہی ضلع]] |leader_title= |leader_name= |established_title= |established_date= |area_total_km2= |area_footnotes= |population_as_of=2016 |population_footnotes= |population_total=138 |population_density_km2=خودکار |timezone=[[ایران معیاری وقت]] |utc_offset=+3:30 |coordinates= |coordinates_footnotes= |elevation_m= |area_code= |website= |footnotes= }} '''قشلاق سرآباد''' {{ہور نام|انگریزی= Qeshlaq-e Sarabad}} [[ایران]] دا اک [[آباد مقام]] جو [[عنبران دیہی ضلع]] وچ واقع ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|مصنف =انگریزی ویکیپیڈیا دے مشارکین |یوآرایل =[[:en:Qeshlaq-e Sarabad]] |عنوان =Qeshlaq-e Sarabad|تریخ =}}</ref> == تفصیلات == قشلاق سرآباد د‏‏ی مجموعی آبادی 138 افراد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ == ہور ویکھو == * [[ایران]] * [[ایران دے شہراں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} {{شہرستان نمین}} {{متعدد ابواب|ایران|جغرافیہ}} {{متعدد سانچے|ایران-نامکمل|ایران-جغرافیہ-نامکمل}} [[گٹھ:جغرافیہ شہرستان نمین دے نامکمل مضامین]] [[گٹھ:شہرستان نمین دے آباد تھاں]] [[گٹھ:ایران دے پنڈ]] ew98g6ecovkl2eo4ir0gb3ff123diul