وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.11 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk ہتھیار 0 9989 708632 672733 2026-07-17T20:47:42Z Redaktor GLAM 41001 Higher resolution version of image 708632 wikitext text/x-wiki '''ہتھیار''' اک ایسی چیز اے جیہدے نال کسے بندے [[جانور]] یا بلڈنگ نوں نقصان دتا جاسکے۔ [[File:Tower of London interior.jpg|thumb|left|260px]] [[File:Armes de l'Indie, Nepaul, Turquie - Racinet (69457573).jpg|thumb|left|مغل فوج ولوں ورتے جاندے ہتھیار۔]] '''ہتھیار''' یا '''شستر''' کوئی اجیہا جنتر ، آلہ یا جنگی سامان ہندا اے جس نال جیوندے جانداراں، ڈھانچیاں جاں پربندھاں نوں نقصان جاں ضرر پہنچائی جا سکے۔ ہتھیاراں دی ورتوں [[شکار]]، [[جرم]]، [[قنون درڑھیکرن]]، [[نجی بچاء]] اتے [[جنگ]] ورگے کارجاں دی کاٹ اتے قابلیت ودھاؤن واسطے کیتی جاندی اے۔ موکلے طور اُتے ہتھیار کوئی وی اجیہی چیز ہو سکدی اے جس نال مخالف توں ودھ نیتک، مادی جاں دماغی لاہا کھٹیا جا سکے۔ == تریخ == === پراݨی تریخ === چمپینزیاں ولوں وی چیزاں دی ہتھیاراں وجوں ورتوں کیتی جاندی اے<ref name=Pruetz1>{{Cite journal | doi = 10.1016/j.cub.2006.12.042| title = Savanna Chimpanzees, Pan troglodytes verus, Hunt with Tools| journal = Current Biology| volume = 17| issue = 5| pages = 412–7| year = 2007| last1 = Pruetz | first1 = J. D. | last2 = Bertolani | first2 = P. | pmid=17320393}}</ref>، اس توں ایہہ اندازہ لگایا جاندا اے کہ 50 لکھ سال پہلاں توں ہی مڈھلے منُکھاں(انساناں) نے ہتھیاراں دی ورتوں شروع کر دتی سی۔<ref>Weiss, Rick (فروری 22, 2007) [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/22/AR2007022201007.html "Chimps Observed Making Their Own Weapons"]، ''[[The Washington Post]]''</ref> سبھ توں پرانے ہتھیار شوننگین برچھے ہن۔ ایہہ 8 برچھے ہن جو 3 لکھ سال پہلاں ہتھیاراں وجوں ورتے جاندے سن۔<ref>Thieme, Hartmut and Maier, Reinhard (eds.) (1995) ''Archäologische Ausgrabungen im Braunkohlentagebau Schöningen.'' Landkreis Helmstedt, Hannover.</ref><ref>{{cite journal|author=Thieme, Hartmut |title=Die ältesten Speere der Welt – Fundplätze der frühen Altsteinzeit im Tagebau Schöningen|journal=Archäologisches Nachrichtenblatt|volume= 10|year= 2005|pages= 409–417}}</ref><ref>{{cite journal|author=Baales, Michael |author2=Jöris, Olaf |title=Zur Altersstellung der Schöninger Speere|journal= Erkenntnisjäger. Kultur und Umwelt des frühen Menschen.</ref><ref>Veröffentlichungen des Landesamtes für Archäologie Sachsen-Anhalt (Festschrift Dietrich Mania)|volume=57|year= 2003 |pages=281–288}}</ref><ref>Jöris, O. (2005) "Aus einer anderen Welt – Europa zur Zeit des Neandertalers"۔ In: N. J. Conard ''et al.'' (eds.): ''Vom Neandertaler zum modernen Menschen''۔ Ausstellungskatalog Blaubeuren. pp. 47–70.</ref><ref>{{Cite journal | doi = 10.1038/385807a0| title = Lower Palaeolithic hunting spears from Germany| journal = Nature| volume = 385| issue = 6619| pages = 807| year = 1997| last1 = Thieme | first1 = H.}}</ref> === پرانا دور === اس دور وچ ہتھیاراں وچ [[تانبا ویلہ|تامبے یگ]] دوران ہتھیاراں وچ تامبے دی ورتوں شروع کر دتی گئی سی۔ اس توں بعد [[کانسی ویلہ|کانسی یگ]] وچ کانسی دی ورتوں شروع ہوئی۔ [[لوہا ویلہ|لوہے یگ]] دوران بنائیاں گئیاں مڈھلیاں تلواراں کانسی توں مضبوط نہیں سن۔ 1200 [[ق م]] دوران سب-سہارا افریقہ<ref>{{Cite journal | doi = 10.1017/S0021853700025949|jstor=182719| title = Early Metal Working in Sub-Saharan Africa: A Review of Recent Research| journal = The Journal of African History| volume = 35| pages = 1–36| year = 2009| last1 = Miller | first1 = D. E. | last2 = Van Der Merwe | first2 = N. J.}}</ref><ref>{{cite journal|author=Stuiver, Minze |author2= Van Der Merwe, N.J. |title=Radiocarbon Chronology of the Iron Age in Sub-Saharan Africa|journal=Current Anthropology|year= 1968|doi=10.1086/200878}}</ref> وچ ہتھیار بناؤن وچ لوہے دی ورتوں وڈے پدھر اتے شروع ہو گئی سی۔<ref>{{cite web | title= A Short History of War – Iron Age Revolution | author= Gabriel, Richard A. | author2= Metz, Karen S. | url= http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/gabrmetz/gabr0001.htm | accessdate= 2010-01-08 | work= au.af.mil | archive-date= 2018-01-01 | archive-url= https://web.archive.org/web/20180101231852/http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/gabrmetz/gabr0001.htm | dead-url= yes }}</ref> === وچکار دور === اس دور وچ نویں قسم دیاں تلواراں دی ورتوں شروع ہوئی کیونکہ اس ویلے وچ گھوڑسواراں وچ لڑائی پرمکھ سی۔ اس دور دے انت وچ برود اتے توپ دی ورتوں وی شروع ہوئی۔ === مڈھلا جدید دور === یورپی نشاۃ ثانیہ توں بعد پچھم وچ بندوقاں، توپاں وغیرہ دی ورتوں شروع ہوئی۔ [[پہلی عالمی جنگ]] دوران ہوائی لڑاکو جہاز اتے ٹینکاں دی ورتوں شروع ہوئی۔ === جدید دور === [[دوجی عالمی جنگ]] وچ ہور کئی قسم دے ہتھیاراں دی ورتوں کیتی گئی جویں کہ کیمیائی اتے جیو سائنسی ہتھیار۔ اسدے نال ہی دوجی عالمی جنگ وچ [[ایٹم بمب|نیوکلیئر ہتھیاراں]] دی ورتوں وی کیتی گئی۔ == حوالے == {{حوالے}} ==باہرلےجوڑ== {{کامنز گٹھ|Weapons|ہتھیار}} [[گٹھ:ہتھیار]] [[گٹھ:روایتی ہتھیار]] [[گٹھ:سرکھیا]] [[گٹھ:جنگی سازو سامان]] [[گٹھ:دفاع]] pn1q7ig5nb3xftatppy2ep9r97ly61o اوسٹہولسٹاین 0 24067 708637 345453 2026-07-18T01:37:42Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708637 wikitext text/x-wiki {|table id="toc" style="margin:0;background:Yellow";width:130%" align="left" cellpadding="1" | style="background:#D4AF37" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>اوسٹہولسٹاین<font>''' |- | style="background: #FFFDD0" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>Ostholstein<font>''' |- | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | [[File:Schleswig holstein oh.png|250px]] |- align="center" |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |<font size="1" color=black>اوسٹہولسٹاین، [[شلیسوگ ہولسٹاین]] وچ<font> |- | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | [[File:German Provinces in Punjabi.PNG|250px]] |- align="center" |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |<font size="1" color=black>[[جرمنی|جرمن]] صوبے<font> |- | [[دیس]]:|| [[جرمنی]][[File:Flag of Germany.svg|25px]] |- | [[صوبہ]]: || [[شلیسوگ ہولسٹاین]] |- | راجکعر: || اوئٹن |- | [[تھاں]]: || 1,391 مربع کلومیٹر |- | لوک گنتی: || 204,453 |- | ویب سائٹ: || [http://www.kreis-oh.de/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051224150047/http://www.kreis-oh.de/ |date=2005-12-24 }} |- |} '''اوسٹہولسٹاین''' [[جرمنی]] دے [[صوبہ|صوبے]] [[شلیسوگ ہولسٹاین]] دا [[اک]] [[ضلع]] اے۔ == بارلے جوڑ == {{Commons|Ostholstein|اوسٹہولسٹاین|position=left}} {{شلیسوگ ہولسٹاین دے ضلعے}} [[Category:شلیسوگ ہولسٹاین دے ضلعے]] [[Category:شلیسوگ ہولسٹاین]] itjyszkl5dizrw76w38dqrx530nsf7y جسوَنت سنگھ کھالڑا 0 67075 708631 532953 2026-07-17T17:27:17Z Harvinder Chandigarh 13098 708631 wikitext text/x-wiki [[File:JaswantSinghKhalra.jpg|thumb|جسونت سنگھ کھالڑا]] {{گیانسندوک جیونی | نام = جسونت سنگھ کھالڑا | چتر = | چتر_سرخی = | چتر_اکار = | پورا_نام =جسونت سنگھ کھالڑا | جنم_تاریخ ={{Birth date|1951|03|22|df=yes}} | جم_ستھان = | موت_تاریخ ={{Death date and age|1995|09|06|1951|03|22}} | موت_ستھان =6 ستمبر، 1995 [[جھبال]]، [[امرتسر]] | موت_دا_کارن = | شہریت =بھارتی | پیشہ =سماج سیوا | پچھانے_کم =انپچھاتیاں لاشاں | جیون_ساتھی =پرمجیت کور کھالڑا | بچے =Janmeet Singh Khalra, Navkiran Kaur | دھرم =[[سکھ]] | سیاست = | دستخط = | ویبسائیٹ = | پرویشدوار = | ہور_پرویشدوار = }} '''جسونت سنگھ کھالڑا''' نوں جے اسیں [[پنجاب]] وچ انسانی حقاں دی راکھی لئی شہید ہونا کہہ لئیے تاں اتکتھنی نہیں ہوویگی۔ جسونت سنگھ کھالڑا نوں بچپن وچ ہی اجیہا لوک سیوا دا رستہ چنن لئی موقعہ حاصل ہویا۔ اپنی چڑھدی جوانی دی عمرے اس نوں ‘مارکسسٹ نکسلباڑی لہر دا حامی بنیا۔ پنجاب وچ کھاڑکو دہشت ویلے للوارث دسّ کے لاشاں ساڑن دے معاملے دا بھیت جگ ظاہر کرن والے انسانی حقاں دے کارکن جسونت سنگھ کھالڑا ہی اے۔<ref name=RDA>{{cite book | last =Kumar | first =Ram |coauthors=Singh,Amrik; Agrwaal, Ashok & Kaur, Jaskaran | title =Reduced To Ashes: The Insurgency and Human Rights in Punjab| publisher =[[South Asia Forum for Human Rights]]| year =2003 |place=Kathamandu (Nepal)| isbn=99933-53-57-4}}</ref> == 1980 توں بعد پنجاب == اس ویلے [[دلی]] دی کانگرسی وزیر اعظم [[اندرا گاندھی]] نے سری [[اکال تخت]] صاحب دی بربادی دے نال کئیاں ہور گردھاماں نوں پلیت کر ماریا۔ وڈی پدھر اُتے سکھاں دی نسل کشی شروع ہو گئی۔ تسیہا مرکز تھاں-تھاں ہوند وچ آ گئے۔ سکھاں دی انکھ رولی گئی۔ س۔ کھالڑا ایہناں دے تانڈو ناچ نوں دیکھدا وی سی، پچھاندا وی سی اتے انت وچ آپ وی اس نے ایہہ ہنڈھایا۔ == پولیس مقابلے دا سچ == کجھ اس قسم دی پٹھّ زمین وچ جد کھالڑا جی دے اک متر، سینٹرل کوآپریٹو بینک دے ڈائریکٹر، گمّ ہو گئے تاں سادھارن ڈھنگ نال اس دی بھال کرن توں بعد اس دے پولیس مقابلے دی گل کنیں پئی۔ امرتسر شمشانگھاٹ توں پتہ کرن اُتے ایہہ دکھدائی کہانی سچی ثابت ہوئی۔ اگے جا کے اس مرتک انسان دے اک ہور ساتھی دی موت دی جانکاری وی ملی۔ اسے لڑی وچ کئیاں ہور ‘انپچھاتیاں لاشاں دے سسکار دی گل دھیان وچ آئی۔ میونسپل کمیٹی 'چوں کنیاں لکڑاں آئیاں، کلرکاں نے اوہناں وچوں کنی رشوت کھادھی تے پھر ترنتارن تے پٹی دے شمشانگھاٹاں وچ ایہناں جھوٹھے پولیس مقابلیاں تے کنیاں انپچھاتیاں لاشاں دے سسکار ہوئے، کنے ادھسڑے انسانی انگ کتے وی کھاندے رہے، ایہناں نال جڑیاں ہور کئی واقعے کھالڑا جی اپنی ڈائری وچ قلم بند کردے گئے۔ شمشانگھاٹ دے رجسٹراں دیاں نقلاں اتے ٹاویں-ٹاویں مرتکاں دے ناں پتے وی اوہناں دے ہتھ آ گئے۔ کھالڑا جی نے ‘انپچھاتیاں لاشاں” دی کہانی جگّ ظاہر کردیاں [[امریکہ]]، [[کینیڈا]] تے [[برطانیہ]] دیاں پارلیمینٹاں اتے قومانتری پدھر دیاں انسانی حق ادارےآں وچ سینکڑے دی گنتی وچ سکھاں مرتکاں دی لسٹاں اوہناں نوں دے دتیاں سن۔ تھوڑھی جہی سیاست ورتدیاں اوہناں نے اپنے آپ نوں [[شرومنی اکالی دل]] دی انسانی حق ادارہ دا جنرل سیکٹری بنائی رکھیا۔ == کھالڑا دی شہیدی == پنجاب پولیس س۔ کھالڑے پاسوں اجیہی گل اکھواؤنا چاہندے سن، جس نال ‘انپچھاتیاں لاشاں’ دی کہانی تے پردہ پایا جا سکے۔ س۔ کھالڑے دی اس پینتڑے تے آ کے پرکھ دی گھڑی آ گئی۔ کامریڈی جیون شروع کرکے سکھی دا رستہ پھڑدیاں ہی اوہ کھالڑا توں شہید ہو نبڑیا۔ 6 ستمبر نوں پولیس دیاں جپسیاں دی اک دھاڑ آئی تے پلو پلی دن ویلے س۔کھالڑا دے امرتسر شہر ستھتّ کبیر پارک والے گھر وچوں اوہناں نوں زبردستی چکّ کے لے گئی۔ ایہہ پرکھ دی گھڑی ادوں آئی جدوں تھانا جھبال دے اک سیل وچ اس نوں تسیہے دتے گئے۔ گل صرف اینی سی کہ س۔ کھالڑا نے ‘انپچھاتیاں لاشاں اتے جھوٹھے پولیس مقابلیاں متعلق جو کیہا اے، اوہ اس نوں واپس لے لوے۔ بھنی ہوئی دیہہ روپی کھالڑے نوں پولیس نے اپنے گھر مانانوالے (امرتسر) وکھے پیش کیتا س۔ کھالڑا سکھی دے راہ اتے چلدا ہویا خالصہ سوجھی تائیں پہنچ چکا سی۔ س۔ کھالڑا نوں واپس تھانا جھبال دے سیل وچ لیاندا گیا۔ گولی نال مار کے اوہناں دی لاش لہو نال بھجّ نوں ہری کے پتن راجستھان نہر وچ روڑھ دتی۔ سیبیائی نے کھالڑا کیس دی چھانبین کیتے تے عدالت نے بہت سارے پولیس افسراں نوں دوشی پایا اتے سزا دتی۔ == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:پنجابی لوک]] qs5mmrsssyi7sqrn1kz7boxtewdxpmt انوشکا شنکر 0 82621 708636 699759 2026-07-18T01:13:33Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708636 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات موسیقار/عربی}} '''انوشکا شنکر''' ( بنگالی: অনুষ্কা শঙ্কর) (پیدائش [[9 جون]] [[1981ء|1981]] ) <ref name="musicianguide.com"/> اک ہندوستانی گٹارسٹ تے موسیقار ا‏‏ے۔ اوہ [[روی شنکر|پنڈت روی شنکر کی]] بیٹی تے نورا جونز د‏‏ی سوتیلی بہن ني‏‏‏‏ں۔ == ذا‏تی زندگی تے تعلیم == انوشکا شنکر لندن وچ اک بنگالی ہندو گھرانے وچ پیدا ہوئی ۔ انہاں دے بچپن دے دن لندن تے دہلی وچ گزارے سن ۔ روی شنکر نے سکنیا تو‏ں دوسری شادی کیندی سی ، جس دے بعد انوشکا نے اس جوڑے دے گھر جنم لیا۔ انوشکا د‏‏ی پیدائش دے وقت روی شنکر د‏‏ی عمر 61 سال سی۔ اپنے والد د‏‏ی طرف تو‏ں ، اوہ امریکی گلوکارہ نورا جونز (گیتالی نورا جونز دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا اے ) تے شوبھندر "شبھو" شنکر د‏‏ی سوتیلی بہن سن ، جس دا 1992 وچ انتقال ہويا۔ <ref name="musicianguide.com"/> نوعمری وچ ، اوہ کیلیفورنیا دے شہر اینسیٹاس وچ رہی اے تے سان ڈیاگو کاؤنٹی ہائی اسکول اکیڈمی وچ پڑھی اے ۔ انوشکا نے 1999 وچ گریجویشن کیندی سی تے کالج جانے د‏‏ی بجائے میوزک د‏‏ی دنیا وچ قدم رکھنے دا فیصلہ کیتا سی۔ <ref name="musicianguide.com">{{حوالہ ویب|url=http://www.musicianguide.com/biographies/1608003982/Anoushka-Shankar.html|title=Anoushka Shankar Biography|website=Musician Biographies|publisher=Net Industries|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080720155831/http://www.musicianguide.com/biographies/1608003982/Anoushka-Shankar.html|archivedate=20 July 2008|accessdate=20 January 2009|deadurl=no}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Chhibber|first=Kavita|title=Anoushka Shankar|url=http://www.kavitachhibber.com/main/main.jsp?id=anoushka_shankar|website=Kavita Chhibber|accessdate=27 July 2015|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118051303/http://www.kavitachhibber.com/main/main.jsp?id=anoushka_shankar}}</ref> == ایوارڈ == * برٹش ہاؤس آف کامنس شیلڈ ، 1998 * 2003 وچ خواتین دے سالانہ عالمی دن وچ 'وومن آف دتی ایئر ایوارڈ' <ref name="musicianguide.com"/> * 2004 وچ ایشین ایڈیشن آف ''[[وقت|ٹائم کے]]'' ذریعہ 20 ایشین ہیروز وچو‏ں اک دے ناں تو‏ں منسوب * 2003 وچ اوہ اپنے تیسرے البم 'لائیو اٹ کارنیگی ہال' دے ''لئے عالمی معیار دے زمرے وچ گریمی ایوارڈ دے لئی نامزد'' ہوگئياں ''۔'' ''وہ اس زمرے وچ نامزد سب تو‏ں کم عمر تے پہلی خاتون سن۔'' * 2005 وچ اوہ اپنے چوتھے البم 'رائز' دے لئی بہترین ہ‏معصر عالمی موسیقی دے زمرے وچ اک ہور گریمی دے لئی نامزد ہوئیاں سن۔ * 2013 وچ اوہ اپنے البم 'ٹریولر' دے لئی بیسٹ ورلڈ میوزک کیٹیگری وچ تیسرے گریمی دے لئی نامزد ہوگئياں۔ * 2014 وچ اوہ اپنے البم 'ٹریس آف یو' دے لئی بہترین ورلڈ میوزک کیٹیگری وچ چوتھے گریمی دے لئی نامزد ہوگئياں۔ * 2015 وچ اوہ اپنے البم "ہوم" دے لئی بہترین عالمی موسیقی دے زمرے وچ پنجويں گریمی دے لئی نامزد ہوئیاں سن۔ * 2016 وچ اوہ اپنے البم "گولڈ آف گولڈ" دے لئی بہترین عالمی موسیقی دے زمرے وچ چھیويں گریمی دے لئی نامزد ہوگئياں۔ * 2012 وچ انہاں نے [سونگ لائنز (میگزین) # سونگ لائنز میوزک ایوارڈز | سونگ لائنز میوزک ایوارڈ] وچ اپنے البم 'ٹریولر' دے لئی بہترین مصور دا اعزاز حاصل کیتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://songlines.co.uk/music-awards/2012/winners.php|title=Songlines – Music Awards – 2012 – Winners|website=[[Songlines (magazine)|Songlines]]|accessdate=14 February 2013|تاريخ-الأرشيف=28 September 2013|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130928162333/http://www.songlines.co.uk/music-awards/2012/winners.php|url-status=dead}}</ref> * 2017 وچ ، انہاں نے ہندوستانی کلاسیکی تے ترقی پسند عالمی موسیقی دے مناظر وچ نمایاں کامیابیاں اُتے مشرقی آئی آرٹس ، سبھیاچار تے تھیٹر ایوارڈز (ایکٹا) جِتیا۔ == سرگرمی == شنکر جانوراں دے حقوق دے وکیل ني‏‏‏‏ں۔ اوہ تے اس دے والد ، پیپلز فرام ایتھلک ٹریٹمنٹ آف اینیملز (پی ٹی اے) دے لئی جانوراں د‏‏ی تکالیف دے خلاف تیس سیکنڈ عوامی خدمت دے اعلان وچ حاضر ہوئے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.kentuckyfriedcruelty.com/c-ravianoushkashankar.asp|title=Kentucky Fried Cruelty :: Celebrity Support :: Anoushka Shankar ad Pundit Ravi Shankar|website=Kentucky Fried Cruelty|publisher=PETA|تاريخ-الوصول=2019-11-25|تاريخ-الأرشيف=2019-07-07|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190707094132/http://www.kentuckyfriedcruelty.com/c-ravianoushkashankar.asp|url-status=dead}}</ref> انوشکا بھارت وچ اقوام متحدہ دے ورلڈ فوڈ پروگرام د‏‏ی ترجمان وی ني‏‏‏‏ں۔ سن 2013 وچ ، دہلی وچ اک کمسن بچی (عصمت دری دے شکار دے ناں دا اعلان کرنا بھارتی قانون دے خلاف اے ) نے اس ہولناک اجتماعی زیادتی دا جواب دتا ، جسنو‏ں بھارتی میڈیا نے عصمت دری دا معاملہ قرار دتا ، شنکر نے چینج آرگنائزر اُتے پوسٹ کیتا۔ اس ماساں ون بلین رائزنگ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://in.omg.yahoo.com/news/anoushka-shankar-supports-the-one-billion-rising-movement-093412310.html|title=Anoushka Shankar supports the One Billion Rising movement|website=Yahoo Celebrity India|تاريخ-الوصول=2019-11-25|تاريخ-الأرشيف=2013-02-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130218192949/http://in.omg.yahoo.com/news/anoushka-shankar-supports-the-one-billion-rising-movement-093412310.html|url-status=dead}}</ref> دا آغاز کیتا جس وچ خواتین دے خلاف جرائم دے خاتمے دا مطالبہ کیتا گیا ا‏‏ے۔ مہم دے اک حصے دے طور اُتے ، اس نے اک ویڈیو جاری د‏‏ی جس وچ اس نے ایہ پیش کیتا اے کہ کئی سالاں تو‏ں اسنو‏ں بچپن وچ ہی جنسی زیادتی دا نشانہ بنایا گیا سی۔ == ذا‏تی زندگی == شنکر ریاست ہائے متحدہ امریکا ، برطانیہ تے ہندوستان وچ وڈی ہوئی سی۔ 2009 وچ برطانوی ہدایت کار جو رائٹ دے نال تعلقات وچ جانے دے بعد ، اوہ لندن چلی گئياں ، جتھ‏ے انہاں نے 26 ستمبر 2010 نو‏‏ں شادی کيتی۔ انہاں دا پہلا لڑکا ذوبن شنکر رائٹ 22 فروری 2011 نو‏‏ں پیدا ہويا سی ، جدو‏ں کہ دوسرا بیٹا موہن شنکر رائٹ 17 فروری 2015 نو‏‏ں پیدا ہويا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ravishankar.org|title=Ravi Shankars Website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110226102614/http://ravishankar.org/|archivedate=26 February 2011|accessdate=2 March 2011|deadurl=no}}</ref> 2018 وچ انہاں د‏‏ی طلاق ہوگئی تے ہن اوہ اپنے دو بیٹےآں دے نال لندن وچ رہندی ني‏‏‏‏ں۔ == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:موسیقار بلحاظ قومیت]] [[گٹھ:موسیقار]] [[گٹھ:گلوکارہ]] pgyg4ogzvuck9zaecocx1eaklrjm0da جاری تنازعات دی لسٹ 0 90508 708665 706613 2026-07-18T08:01:43Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708665 wikitext text/x-wiki {{حوالے}} [[فائل:Ongoing conflicts around the world in 2020.svg|thumb|<center> جاری مسلح تنازعات ، مئی 2020 تک۔ </center> ----{{legend|maroon|موجودہ یا پچھلے کیلنڈر سال وچ وڈی جنگاں ، 10،000+ اموات}}{{legend|red|جنگاں ، موجودہ یا پچھلے کیلنڈر سال وچ 1،000–9،999 اموات}}{{legend|orange|معمولی تنازعات ، موجودہ یا پچھلے کیلنڈر سال وچ 100–999 اموات}}{{legend|#FFD300|تصادم تے جھڑپاں ، موجودہ یا پچھلے کیلنڈر سال وچ 10–99 اموات}}]] ذیل '''ماں جاری''' دنیا بھر '''ماں جاری مسلح تنازعات کی''' اک '''لسٹ اے ''' == ہدایات د‏‏ی لسٹ == جاری مسلح تنازعات د‏‏ی ایہ لسٹ موجودہ تنازعات تے ہر تنازع تو‏ں وابستہ اموات د‏‏ی نشاندہی کردی ا‏‏ے۔ شمولیت دے رہنما اصول مندرجہ ذیل نيں: * مسلح تنازعات دو یا زیادہ منظم مسلح گروہاں ، سرکاری یا غیر سرکاری یکساں دے وچکار مسلح طاقت دے استعمال اُتے مشتمل ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=How is the Term "Armed Conflict" Defined in International Humanitarian Law?|url=https://www.icrc.org/eng/assets/files/other/opinion-paper-armed-conflict.pdf|website=International Committee of the Red Cross|date=March 2008|accessdate=1 February 2015}}</ref> انٹرا اسٹیٹ ، انٹراسٹیٹ تے غیر ریاستی مسلح تنازعات درج ني‏‏‏‏ں۔ :* ایہ [[لسٹ ملکاں بلحاظ شرح دانستہ قتل|جان بجھ کر قتل عام د‏‏ی شرح دے حامل ملکاں د‏‏ی لسٹ]] نئيں اے ، تے جرائم پیشہ گروہ دے تشدد نو‏‏ں عام طور اُتے شامل نئيں کيتا جاندا اے ، جدو‏ں تک کہ اوتھ‏ے اہ‏م [[فوج|فوجی]] یا نیم [[فوج|فوجی دستہ]] وی شامل نہ ہوئے۔ * اموات دے اعدادوشمار وچ جنگ تو‏ں متعلق اموات (فوجی تے سویلین) دے نال نال عام شہری شامل نيں جو ''جان بجھ کر'' فریقین دے ذریعہ مسلح تصادم ''کا نشانہ بنے'' ني‏‏‏‏ں۔ موجودہ تے گذشتہ سال دے لئی صرف تشدد دے نتیجے وچ ہونے والی براہ راست اموات شامل ني‏‏‏‏ں۔ اضافی اموات بالواسطہ قحط ، بیماری تے خدمات وچ خلل دے نتیجے وچ ہونے والی ہلاکتاں دے نال شامل نيں جدو‏ں دستیاب ہوئے تاں صرف اموات د‏‏ی تعداد وچ متشدد اموات وچ وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ * موجودہ تنازعات ''ماں کل'' وچ کم تو‏ں کم ''100 اموات ہوئے چکيت‏یاں نيں'' تے حالیہ یا پچھلے کیلنڈر سال ''ماں گھٹ تو‏ں گھٹ اک اموات'' ني‏‏‏‏ں۔ * معلومات د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اموات دے مجموعی ''کو کم'' اندازہ ''یا دستیاب نئيں کيتا جاسکدا اے '' ۔ جمع علامت والی اعداد و شمار تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ کم تو‏ں کم لوکاں د‏‏ی موت ہوگئی اے (جداں 455+ اشارہ کردا اے کہ گھٹ تو‏ں گھٹ 455 افراد فوت ہوگئے نيں) - اصل تعداد زیادہ ہوسکدی ا‏‏ے۔ * ''محل وقوع'' تو‏ں مراد ریاست (ریاستاں) اے جتھ‏ے اہ‏م تشدد ہُندا اے نہ کہ لڑنے والی جماعتاں نو‏ں۔ ترچھی متنازعہ علاقےآں تے [[محدود تسلیم شدہ ریاستاں د‏‏ی لسٹ|غیر تسلیم شدہ ریاستاں دی]] نشاندہی کردی [[محدود تسلیم شدہ ریاستاں د‏‏ی لسٹ|ہے]] ۔ * علاقائی تنازعہ یا احتجاجی تحریک جس نے ریاستی تے نیم فوجی تشدد د‏‏ی وجہ تو‏ں جان بجھ کر تے نظامی اموات دا تجربہ نئيں کيتا اے ، اسنو‏ں مسلح تصادم نئيں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ == وڈی جنگاں (موجودہ یا پچھلے سال وچ 10،000 یا زیادہ لڑائی تو‏ں متعلق اموات) == درج ذیل لسٹ وچ 4 تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں موجودہ یا گذشتہ کیلنڈر سال وچ ، شناخت شدہ گروپاں دے وچکار لڑائیاں وچ کم تو‏ں کم 10،000 براہ راست پرتشدد اموات ہوئیاں۔ <ref name="auto8">{{حوالہ ویب|url=https://www.acleddata.com/curated-data-files/|title=Curated data files|website=Acled Data|accessdate=2019-04-10}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! تنازعہ دا آغاز ! تنازعہ ! براعظم ! مقام ! data-sort-type="number" | اجتماعی اموات ! data-sort-type="number" | 2019 وچ اموات ! data-sort-type="number" | 2020 وچ اموات |- | align="center" | 1978 | [[جنگ افغانستان|افغان تنازع]] * [[افغانستان وچ سوویت جنگ|سوویت – افغان جنگ]] * [[افغانستان وچ خانہ جنگی (1989ء–1992ء)|افغان خانہ جنگی (1989–1992)]] * [[افغان خانہ جنگی (1992–1996)]] * [[افغان خانہ جنگی|افغان خانہ جنگی (1996–2001)]] * [[افغانستان وچ جنگ (2001ء – تاحال)|موجودہ مرحلہ]] | ایشیا |[[null|ربط=|حدود]] {{پرچم|Afghanistan}} | {{Number table sorting|227510}} (2018) <ref name="ucdp_Afghanistan">{{حوالہ ویب|url=https://ucdp.uu.se/country/700|title=UCDP – Uppsala Conflict Data Program – Afghanistan|website=ucdp.uu.se|accessdate=2020-03-10}}</ref> 0002،000،000 (2014) <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&pg=PA7|title=Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond ...|last=Dowling|first=Timothy C.|date=2 December 2014|publisher=|isbn=978-1-59884-948-6|access-date=19 February 2015}}</ref> | {{Number table sorting|41735}} <ref name="ACLED data">{{حوالہ ویب|url=https://www.acleddata.com/data/|title=ACLED data|last=|first=|date=|website=|accessdate=}}</ref> | 10،590 |- | align="center" | 2011 | [[یمنی بحران (2011 – موجودہ)|یمنی بحران]] * [[یمنی خانہ جنگی (2015–تاحال)|یمنی خانہ جنگی (2015 – موجودہ)]] * [[یمن وچ القاعدہ د‏‏ی شورش]] * [[جنوبی یمن وچ شورش]] * [[سعودی عرب – یمنی سرحدی تنازع (2015 – تاحال)|سعودی عرب – یمنی سرحدی تنازعہ (2015 – موجودہ)]] * [[یمن وچ سعودی عرب د‏‏ی زیرقیادت مداخلت]] | ایشیا |[[null|ربط=|حدود]] {{پرچم|Yemen}} <br /><br /><br /><br />[[null|ربط=|حدود]] {{پرچم|Saudi Arabia}} | {{Number table sorting|26230}} (1994–2018) <ref name="ucdp-Yemen">{{حوالہ ویب|url=https://ucdp.uu.se/country/678|title=UCDP – Uppsala Conflict Data Program|website=ucdp.uu.se|accessdate=2020-03-10}}</ref> –83،700 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.apnews.com/24ee4b33373a41d389e2599c5aa7bbfa|title=Civilian death toll in Yemen mounting despite US assurances|website=Associated Press|date=10 November 2018}}</ref> | لڑائیاں وچ {{Number table sorting|1927}} اموات (مجموعی طور اُتے 20،882 اموات) {{Efn|16,050 in Yemen, 4,832 in Saudi Arabia}} | 11،413 {{Efn|11,362 in Yemen, 51 in Saudi Arabia}} |- | align="center" | 2011 | [[شامی خانہ جنگی|شام د‏‏ی خانہ جنگی]] | ایشیا |[[null|ربط=|حدود]] {{پرچم|Syria}} | {{Number table sorting|362266}} - [[شام د‏‏ی خانہ جنگی دے حادثات|586،100]] | {{Number table sorting|10951|}} <ref name="ucdp-syria">{{حوالہ ویب|title=UCDP – Uppsala Conflict Data Program|url=https://ucdp.uu.se/country/652|accessdate=2020-08-09|website=ucdp.uu.se}}</ref> - {{Number table sorting|11,244}} <ref name="SOHR2">{{حوالہ ویب|last=|first=|date=4 January 2020|title=Nearly 585,000 people have been killed since the beginning of the Syrian Revolution|url=http://www.syriahr.com/en/?p=152189|website=|publisher=SOHR}}</ref> | {{Number table sorting|4,952}} <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/en/?p=154179|title=January 2020: Nearly 14,000 air and ground strikes, 13 massacres, and over 1,200 people killed • The Syrian Observatory For Human Rights|date=1 February 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/en/?p=156093|title=The highest death toll in 23 months: 1,771 persons killed across Syria in February 2020 • The Syrian Observatory For Human Rights|date=1 March 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/في-أقل-حصيلة-شهرية-للشهداء-المدنيين-من/371782/|title=في أقل حصيلة شهرية للشهداء المدنيين منذ إنطلاقة الثورة السورية.. 103 مواطنين استشهدوا خلال شهر آذار/ مارس 2020|date=1 April 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.syriahr.com/en/?p=162505|title=Nearly 315 people killed in April 2020|date=1 May 2020|website=www.syriahr.com|accessdate=2020-06-11}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/en/167758/|title=The lowest monthly civilian death toll ever &#124; 71 civilians killed in May 2020 • The Syrian Observatory For Human Rights|date=1 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/en/172732/|title=The lowest monthly civilian death toll ever &#124; 68 civilians killed in May 2020 • The Syrian Observatory For Human Rights|date=1 July 2020}}</ref><ref>https://www.syriahr.com/en/177784/</ref><ref>https://www.syriahr.com/en/182206/</ref> |- | align="center" | 2006 | [[میکسیکو ڈرگ وار]] | شمالی امریکا |[[null|ربط=|حدود]] {{پرچم|Mexico}} | {{Number table sorting|41034}} لڑائیاں وچ {{Number table sorting|41034}} افراد ہلاک (منظم جرائم 2007–2019 وچ 151،000 قتل عام دا {{Number table sorting|41034}} ) <ref name="justicemexico-data">(</ref> | {{Number table sorting|11813}} لڑائی تو‏ں متعلق اموات <ref name="UCDP_Mexico">{{حوالہ ویب|url=https://ucdp.uu.se/country/70|title=UCDP – Uppsala Conflict Data Program: Mexico|website=ucdp.uu.se|accessdate=2020-06-25}}</ref> <br /><br /><br /><br /> ( {{Number table sorting|35588}} قتل عام) <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.foxnews.com/world/mexico-homicide-rate-record-high-2019|title=Mexico's homicide rate hits new record high in 2019|date=|website=Fox News|accessdate=26 January 2020}}</ref> | 4،913+ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.milenio.com/politica/comunidad/arranque-violento-guanajuato-100-asesinatos-dolosos|title=Arranque violento en Guanajuato más de 100 asesinatos dolosos|website=www.milenio.com|accessdate=2020-02-20}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://zetatijuana.com/2020/01/van-41-homicidios-en-8-dias-en-tijuana/|title=Van 41 homicidios en 8 días en Tijuana|website=ZETA – Libre como el viento|language=es|accessdate=2020-02-20}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/04/killed-mexico-drug-cartel-violence-200405060612195.html|title=19 killed in Mexico drug cartel violence|website=Al Jazeera|accessdate=2020-04-05}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.dw.com/en/shootout-between-rival-el-chapo-gangs-leaves-16-dead/a-53949172|title=Shootout between rival "El Chapo" gangs leaves 16 dead|website=DW News|accessdate=2020-06-26}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2020/07/02/world/americas/mexico-shooting-drug-rehab.html|title=26 killed at Drug Rehab in Mexico's most violent state|website=New York Times|accessdate=2020-07-02}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2020-07-03/mexican-soldiers-kill-12-in-cartel-clash-near-border|title=Mexican Soldiers Kill 12 in Cartel Clash Near Border|accessdate=2020-07-03}}</ref><ref name="acleddata.com">https://acleddata.com/</ref> |} == جنگاں (موجودہ یا گذشتہ سال وچ جنگ تو‏ں متعلقہ 1000 – 999 اموات) == درج ذیل لسٹ وچ 9تنازعات د‏‏ی وجہ تو‏ں موجودہ یا پچھلے کیلنڈر سال وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 1000 تے 10،000 تو‏ں کم براہ راست پرتشدد اموات ہوئیاں۔ <ref name="auto8"/> [[اپسالا تنازعہ ڈیٹا پروگرام|اپسلا تنازع ڈیٹا پروگرام دے]] ذریعہ اک تقویم والے سال وچ کم تو‏ں کم 1000 اموات کرنے والے تنازعات نو‏‏ں جنگاں سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="autogenerated8">{{حوالہ ویب|url=http://www.pcr.uu.se/research/ucdp/definitions/|title=Definitions Uppsala Conflict Data Program|website=[[Uppsala Conflict Data Program]]|accessdate=4 May 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101025230318/http://www.pcr.uu.se/research/ucdp/definitions/|archivedate=25 October 2010}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Start of conflict !Conflict !Continent !Location ! data-sort-type="number" |Cumulative fatalities ! data-sort-type="number" |Fatalities in 2019 ! data-sort-type="number" |Fatalities in 2020 |- | align="center" |1984 |[[کرد-ترک تنازعہ (1978-تاحال)|Kurdish–Turkish conflict]] * Kurdish–Turkish conflict (2015–present) |Asia |{{پرچم|Turkey}}<br /><br />{{پرچم|Iraq}}<br /><br />{{پرچم|Syria}} |{{Ntsh|45000}} 45,000+{{Refn|See <ref>{{cite web|url=http://www.presstv.com/detail.aspx?id=132402&sectionid=351020204 |title=Turkish jets attack PKK militants |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314122353/http://www.presstv.com/detail.aspx?id=132402&sectionid=351020204 |archivedate=14 March 2012}}</ref><ref name="LA Times">[[Los Angeles Times]] [http://latimesblogs.latimes.com/babylonbeyond/2010/07/convicted-of-terrorism-a-young-kurdish-girl-is-serving-her-seven-year-and-nine-month-prison-sentence-in-turkeys-prison-e.html TURKEY: Kurdish teenager convicted as terrorist for attending demonstration]</ref><ref>{{cite web|url=http://fl1.findlaw.com/news.findlaw.com/hdocs/docs/terrorism/hlpdoj120303opn.pdf |title=Humanitarian Law Project v. U.S. Dept. of Justice |date= |accessdate=21 March 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kurdishaspect.com/doc122107AD.html|title=Turkey, US, and the PKK|publisher=Kurdishaspect.com|date=|accessdate=21 March 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413175202/http://www.kurdishaspect.com/doc122107AD.html|archive-date=13 April 2016|url-status=dead}}</ref>}} |{{Ntsh|1420}} 1,420<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.crisisgroup.be/interactives/turkey/|title=Turkey's PKK Conflict: The Rising Toll|website=www.crisisgroup.be|accessdate=4 October 2019}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/قوات-سوريا-الديمقراطية-تواصل-تمشيط-ال/347802/|title=قوات سوريا الديمقراطية تواصل تمشيط القرى والمواقع التي تقدمت إليها الفصائل الموالية لتركيا بأطراف عين عيسى|date=24 November 2019}}</ref> |{{Ntsh|80+}} 80+<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.crisisgroup.org/content/turkeys-pkk-conflict-visual-explainer|title=Turkey’s PKK Conflict: A Visual Explainer|date=1 March 2019|website=Crisis Group}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Clarke|first6=Griff|url=https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/turkey-soldier-killed-in-explosion-in-syrias-idlib/2020/05/27/038b268e-a03a-11ea-be06-af5514ee0385_story.html|date=2020-05-27|website=Washington Post|title=Washington Post: Breaking News, World, US, DC News & Analysis|first8=Robin|last8=Givhan|first7=Nick|last7=Miroff|last6=Witte|first=Liz|first5=Missy|last5=Ryan|first4=Colby|last4=Itkowitz|first3=Anne|last3=Gearan|first2=Des|last2=Bieler|accessdate=2020-06-11}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.xinhuanet.com/english/2020-05/30/c_139101055.htm|title=2 Iraqi Kurds killed in Turkish airstrike in northern Iraq – Xinhua &#124; English.news.cn|website=www.xinhuanet.com|access-date=2020-10-02|archivedate=2020-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200810130045/http://www.xinhuanet.com/english/2020-05/30/c_139101055.htm}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/05/pkk-attacks-turkish-base-kurdistan-region-iraq.html|title=PKK attacks Turkish military base in Kurdistan Region of Iraq|first=Al-Monitor|last=Staff|date=14 May 2020|website=Al-Monitor}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.xinhuanet.com/english/2020-06/01/c_139103484.htm|title=Turkish security forces kill 3 PKK members – Xinhua &#124; English.news.cn|website=www.xinhuanet.com|access-date=2020-10-02|archivedate=2020-08-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200808222920/http://www.xinhuanet.com/english/2020-06/01/c_139103484.htm}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Frantzman|first=Seth J.|title=Turkish drone strikes kill civilians, Iranian insurgents in Iraq|website=The Jerusalem Post &#124; JPost.com|date=2020-05-30|url=https://www.jpost.com/middle-east/turkish-drone-strikes-kill-civilians-iranian-insurgents-in-iraq-629752|accessdate=2020-06-11}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.dailysabah.com/politics/war-on-terror/pkk-roadside-bomb-kills-4-civilians-in-southeastern-turkey|title=PKK roadside bomb kills 4 civilians in southeastern Turkey|first=Nurbanu Tanrıkulu|last=Kızıl|date=18 June 2020|website=Daily Sabah}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/turkish-soldier-martyred-by-terrorists-in-n-iraq/1885154|title=Turkish soldier martyred by terrorists in N. Iraq|date=21 June 2020|website=www.aa.com.tr|accessdate=2020-07-06}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.reuters.com/article/us-iran-security-turkey-idUSKBN23V0QF|title=Turkish soldier killed after coming under fire from across border with Iran|date=24 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://apnews.com/f1da0790ff387806cbf3b2f21f8d9369|title=Iraqis flee border areas as Turkey strikes Kurdish militants|date=22 June 2020|website=AP NEWS}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://english.aawsat.com/home/article/2360521/3rd-turkish-soldier-killed-iraq%E2%80%99s-kurdistan-region|title=3rd Turkish Soldier Killed in Iraq’s Kurdistan Region|website=Asharq AL-awsat}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/13072020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.dailysabah.com/politics/war-on-terror/2-soldiers-killed-in-pkk-attack-in-southeastern-turkey}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/07/turkey-7-security-personnel-die-reconnaissance-plane-crash-200716103907334.html}}</ref> |- | align="center" |1991 |Somali Civil War * Current phase |Africa |{{پرچم|Somalia}}<br /><br />{{پرچم|Kenya}} |{{Ntsh|500000}} 500,000<ref>{{حوالہ ویب|url=http://necrometrics.com/20c300k.htm#Somalia|title=Twentieth Century Atlas – Death Tolls and Casualty Statistics for Wars, Dictatorships and Genocides|publisher=Necrometrics|accessdate=19 February 2015}}</ref> |{{Ntsh|2316}} 2,637<ref name="ACLED data"/>{{Efn|2,604 in Somalia and 33 in Kenya}} |1,605<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50997769|title=Three Americans killed in attack on Kenya base|date=5 January 2020}}</ref> |- | align="center" |1999 |Ituri conflict |Africa |{{پرچم|Democratic Republic of the Congo}} |{{Ntsh|60000}} 60,000+ |{{Ntsh|302}} 302+{{Refn|See <ref>{{Cite news|url=https://af.reuters.com/article/commoditiesNews/idAFL8N23P68Y|title=UPDATE 1-Survivors recall horror of Congo ethnic attacks|newspaper=Reuters|date=18 June 2019|via=af.reuters.com|accessdate=2 October 2020|archivedate=8 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200708092547/https://af.reuters.com/article/commoditiesNews/idAFL8N23P68Y}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.radiookapi.net/2019/04/02/actualite/securite/ituri-les-fardc-ont-neutralise-38-miliciens-mambasa-en-deux-mois|title=Ituri : les FARDC ont neutralisé 38 miliciens à Mambasa en deux mois|date=2 April 2019|website=Radio Okapi}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://edge.ug/2019/09/19/congo-militia-kill-14-in-ituri-region/|title=Congo militia kill 14 in Ituri region &#124; edge|first=Our|last=Reporter|access-date=2020-10-02|archive-date=2019-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190929143016/https://edge.ug/2019/09/19/congo-militia-kill-14-in-ituri-region/|dead-url=yes}}</ref>}} |{{Ntsh|1,055}} 1,055<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/05/militia-massacre-20-villagers-killed-northeast-dr-congo-200517150350907.html|title=Militia massacre: 20 villagers killed in northeast DR Congo|website=www.aljazeera.com}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/reuters/2020/06/03/world/africa/03reuters-congo-violence.html|title=Militia Kills 16 Villagers in Democratic Republic of Congo Raid|date=3 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/309-militias-63-soldiers-killed-in-dr-congo-offensive/1846806|title=309 militias, 63 soldiers killed in DR Congo offensive|website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/23-dead-in-clashes-between-dr-congo-army-militias-/1834464|title=23 dead in clashes between DR Congo army, militias|website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Seven killed in new DR Congo ‘militia’ attack|website=www.thesundaily.my|date=1920-06-11|url=https://www.thesundaily.my/world/seven-killed-in-new-dr-congo-militia-attack-YC2400537|accessdate=2020-06-11|تاريخ-الأرشيف=2020-06-04|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200604015842/https://www.thesundaily.my/world/seven-killed-in-new-dr-congo-militia-attack-YC2400537|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.europapress.es/internacional/noticia-mueren-diez-personas-nuevo-ataque-achacado-milicia-codeco-noreste-rdc-20200610193030.html|title=Mueren diez personas en un nuevo ataque achacado a la milicia CODECO en el noreste de RDC|first=Europa|last=Press|date=10 June 2020|website=europapress.es}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.marketwatch.com/press-release/dr-congo---rebels-killed-in-ituri-2020-04-14|title=DR Congo – Rebels Killed in Ituri|website=MarketWatch|access-date=2020-10-02|archivedate=2020-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200611010902/https://www.marketwatch.com/press-release/dr-congo---rebels-killed-in-ituri-2020-04-14}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.france24.com/en/20200705-militia-ambush-kills-11-in-dr-congo-s-troubled-ituri-region|title=Militia ambush kills 11 in DR Congo's troubled Ituri region|date=5 July 2020|website=France 24}}</ref> |- | align="center" |2002 |Insurgency in the Maghreb (2002–present) |Africa |{{پرچم|Algeria}}<br /><br />{{پرچم|Burkina Faso}}<br /><br />{{پرچم|Chad}}<br /><br />{{پرچم|Libya}}<br /><br />{{پرچم|Mali}}<br /><br />{{پرچم|Mauritania}}<br /><br />{{پرچم|Morocco}}<br /><br />{{پرچم|Niger}}<br /><br />{{پرچم|Tunisia}} |16,873 |{{Ntsh|4000}} 4,000+ |{{Ntsh|5,175}} 5,175+{{Refn|See [[Insurgency in the Maghreb (2002–present)#2020|Casualties in 2020]]}} |- | align="center" |2003 |[[عراقی تنازع (2003 – تاحال)|Iraq conflict]] * [[عراق جنگ|Iraq War]] * Iraqi insurgency (2011–2013) * [[عراقی خانہ جنگی (2014ء–تاحال)|Iraqi Civil War (2014–2017)]] * Iraqi insurgency (2017–present) |Asia |{{پرچم|Iraq}} |650,000–2,400,000<ref name="IBC">{{حوالہ ویب|url=https://www.salon.com/2018/03/19/the-staggering-death-toll-in-iraq_partner/|title=Salon|last=|first=|date=|website=Salon|accessdate=}}</ref> |{{Ntsh|1298}} 2,362< |{{Ntsh|1566}} 1,566<ref>{{حوالہ ویب|url=https://acleddata.com/2020/06/17/regional-overview-middle-east7-13-june-2020/|title=Regional Overview: Middle East &#124; 7-13 June 2020|date=17 June 2020}}</ref> |- | align="center" |2004 |Kivu conflict |Africa |{{پرچم|Democratic Republic of the Congo}} |{{Ntsh|11,873}} 11,873+ | |{{Ntsh|1,362}} 1,362<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bangkokpost.com/world/1912824/dr-congo-again-blames-hutu-rebels-for-ranger-massacre|title=DR Congo again blames Hutu rebels for ranger massacre|first=Bangkok Post Public Company|last=Limited|website=www.bangkokpost.com}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/06/gunmen-kill-dozen-civilians-eastern-dr-congo-attacks-200622054441574.html|title=Gunmen kill more than dozen civilians in eastern DR Congo attacks|website=www.aljazeera.com}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.mining.com/attack-to-coltan-mine-in-congo-leaves-three-dead/|title=Attack on coltan mine in Congo leaves three dead|date=24 June 2020}}</ref> |- | align="center" |2009 |Boko Haram insurgency |Africa |{{پرچم|Nigeria}}<br /><br />{{پرچم|Cameroon}}<br /><br />{{پرچم|Niger}}<br /><br />{{پرچم|Chad}} |{{Ntsh|51567}} 51,567+<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cfr.org/global/global-conflict-tracker/p32137|title=Boko Haram in Nigeria|publisher=Council on Foreign Relations|accessdate=14 February 2017|archivedate=8 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170808010028/https://www.cfr.org/global/global-conflict-tracker/p32137}}</ref> |{{Ntsh|300}} 300+{{Refn|<ref>{{Cite web|url=http://mercyobidakemedia.com/two-pilots-3-officers-die-in-helicopter-crash-during-combat-with-boko-haram/|title=Two Pilots, 3 officers die in helicopter crash during combat with Boko Haram – Mercy Obidake Media|date=8 January 2019|website=web.archive.org|access-date=2 October 2020|archive-date=8 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190108200833/http://mercyobidakemedia.com/two-pilots-3-officers-die-in-helicopter-crash-during-combat-with-boko-haram/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.journalducameroun.com/en/boko-haram-kills-two-nigerian-soldiers-in-ambush/|title=Boko Haram kills two Nigerian soldiers in ambush|date=4 January 2019|publisher=|accessdate=19 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://saharareporters.com/2019/01/08/three-including-islamic-cleric-killed-borno-hundreds-flee-boko-haram-attack|title=Three, Including Islamic Cleric, Killed In Borno As Hundreds Flee From Boko Haram Attack|last=siteadmin|date=8 January 2019|website=Sahara Reporters|accessdate=19 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/nigeria-10-killed-as-boko-haram-storms-military-base-/1365652|title=Nigeria: 10 killed as Boko Haram storms military base|website=www.aa.com.tr|accessdate=19 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://punchng.com/boko-haram-insurgents-kill-six-soldiers-near-buratais-village/|title=Boko Haram insurgents kill six soldiers near Buratai's village|last=Published|publisher=|accessdate=19 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://thedefensepost.com/2019/01/16/nigeria-14-killed-aid-affected-boko-haram-iswa-attack-rann-msf/|title=Nigeria: MSF says 14 killed and aid affected after Boko Haram attack on Rann|date=16 January 2019|website=The Defense Post|accessdate=19 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thedefensepost.com/2019/09/11/nigeria-iswap-attacks-gudumbali-garunda-borno/|title=Nigeria: Islamic State claims 'tens' of military casualties in two Lake Chad attacks|date=11 September 2019|website=The Defense Post}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thedefensepost.com/2019/09/15/cameroon-soldiers-killed-fotokol-boko-haram/|title=Cameroon soldiers killed in 'Boko Haram' attack near Fotokol|date=15 September 2019|website=The Defense Post}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thedefensepost.com/2019/10/20/nigeria-troops-killed-jakana-iswap/|title=ISWAP fighters kill Nigeria troops in clashes near Jakana|date=20 October 2019|website=The Defense Post}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sabcnews.com/sabcnews/twelve-niger-soldiers-killed-in-probable-boko-haram-attack/|title=Twelve Niger soldiers killed in probable Boko Haram attack|date=31 October 2019|website=SABC News – Breaking news, special reports, world, business, sport coverage of all South African current events. Africa's news leader.}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.garda.com/fr/crisis24/alertes-de-securite/284911/cameroon-attack-in-far-north-leaves-two-dead-november-7|title=Cameroon: Attack in Far North leaves two dead|date=7 November 2019|website=Garda}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.voanews.com/africa/7-killed-nigeria-jihadist-attack-christmas-eve|title=7 Killed in Nigeria Jihadist Attack on Christmas Eve &#124; Voice of America – English|website=www.voanews.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/23100de0f6ed12009609e768f17fb1c2|title=Nigeria condemns executions of captives held by extremists|date=27 December 2019}}</ref>}} |{{Ntsh|2,703}} 2,703{{Refn|See [[Timeline of the Boko Haram insurgency|Casualties in 2020]]}} |- | align="center" |2011 |Ethnic violence in South Sudan * South Sudanese Civil War |Africa |{{پرچم|South Sudan}} |{{Ntsh|383000}} 383,000–400,000<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.thenational.ae/world/africa/south-sudan-s-civil-war-has-caused-400-000-deaths-1.774286|title=South Sudan's civil war has caused 400,000 deaths|website=The National|accessdate=19 February 2019}}</ref> |{{Ntsh|519}} 519 |{{Ntsh|2,240}} 2,240<ref>{{حوالہ ویب|url=https://apnews.com/b854100fa08d9be11a58333280bd917d|title=UN says death toll from tribal clashes in Abyei reached 32|date=23 January 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.voanews.com/africa/more-200-killed-south-sudan-inter-communal-violence|title=More Than 200 Killed in South Sudan Inter-Communal Violence &#124; Voice of America – English|website=www.voanews.com}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/05/hundreds-killed-inter-communal-clashes-south-sudan-200520165329158.html|title=Hundreds killed in inter-communal clashes in South Sudan|website=www.aljazeera.com}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.hrw.org/news/2020/06/09/south-sudan-soldiers-kill-civilians-land-dispute|title=South Sudan: Soldiers Kill Civilians in Land Dispute|date=9 June 2020|website=Human Rights Watch}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/08/death-toll-south-sudan-soldiers-civilians-clashes-hits-127-200812094926256.html|title=Death toll from South Sudan soldiers, civilians clashes hits 127|website=www.aljazeera.com|date=12 August 2020}}</ref> |- | align="center" |2014 |Libyan Crisis * Libyan Civil War (2014–present) |Africa |{{پرچم|Libya}} |{{Ntsh|29859}} 29,859–42,253{{Refn|See <ref name="ACLED">{{cite web|url=http://www.acleddata.com/data/version-6-data-1997-2015/|title=ACLED Version 6 (1997–2015)|publisher=Armed Conflict Location & Event Data Project|accessdate=13 January 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160118142350/http://www.acleddata.com/data/version-6-data-1997-2015/|archivedate=18 January 2016|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|title=Libyan revolution casualties lower than expected, says new government|url=https://www.theguardian.com/world/2013/jan/08/libyan-revolution-casualties-lower-expected-government|work=The Guardian|date=8 January 2013}} "4,700 rebel supporters died and 2,100 are missing, with unconfirmed similar casualty figures on the opposing side"</ref><ref>{{cite journal|last1=Kuperman|first1=Alan|title=Obama's Libya Debacle|url=http://www.foreignaffairs.com/articles/143044/alan-j-kuperman/obamas-libya-debacle|journal=Foreign Affairs|date=March–April 2015}} "the conflict killed at least 500 people a year in 2012 and 2013"</ref><ref>{{cite web|publisher=Libya Body Count|url= http://www.libyabodycount.org/table|title=Violent Deaths in 2014 & 2015|accessdate=10 October 2015}}</ref>}} |{{Ntsh|2200}} 2,200+<ref>{{Cite tweet|number=1147117966686920704|title=بلغ عدد ضحايا الهجوم الذي وقع هذا الأسبوع على مركز للمهاجرين في #تاجورا 53 قتيلاً و 130 جريحًا ، مما يجعل إجمالي عدد ضحايا الصراع في #طرابلس حوالي 1000 قتيل وأكثر من 5000 جريح. تحث منظمة الصحة العالمية على إيجاد حل سريع وسلمي حتى يكون جميع الأشخاص في ليبيا في مأمن من الأذى.pic.twitter.com/fiEmh900WW|date=2019-07-05|user=WHOLIBYA|language=ar|access-date=2019-07-05}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-07/16/c_138229584.htm|title=Death toll of fighting in Libyan capital rises to 1,093: WHO – Xinhua &#124; English.news.cn|website=www.xinhuanet.com|access-date=2020-10-02|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803032715/http://www.xinhuanet.com/english/2019-07/16/c_138229584.htm}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/air-raids-in-libyan-capital-kill-five-ministry-119120200764_1.html|title=Air raids in Libyan capital kill five: ministry|date=2 December 2019}}</ref> |{{Ntsh|1,346}} 1,346<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50996450|title=Libya conflict: Tripoli military school suffers deadly air strike|publisher=BBC|date=5 January 2020|accessdate=2020-01-26}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.syriahr.com/en/?p=152820&__cf_chl_jschl_tk__=1dfcc9485fea1f3352499650810c0af6d5c88406-1578920375-0-AQPlqSe31RPLsKNQGDwYcmHn413DWWROLGUjImZAFGVGEeFVWp9aev9Ez7o1gimqVeAMo70ncDTy8Ca_Yctb9SwOXnonYiW8Kld6iHyeILp_n_nf1O8_97lv_MsmUgwuclW4Colv0_dn7aWw-xnqgdSM0Ns5VVgKS0TrVEu1llYfBu6O4VcHfA5C6WkcetMZsNGIxxrPkDFE1kKB9mdvMbIRPJcIWwuFA9H1_9bn-aBJaMsKw7pLzoy0w5BJVVks2kguFeIm32d6NkvOIfo0C3s|title=Turkish-backed mercenaries continue to be killed in Libya and Information about field executions carried out by them near Tripoli|website=syriahr.com|date=16 January 2020|accessdate=2020-01-26}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://ahvalnews.com/libya/three-turkish-soldiers-killed-libya-haftars-forces-advance-misrata|title=Three Turkish soldiers killed in Libya as Haftar’s forces advance on Misrata|website=Ahval}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.theguardian.com/world/2020/jan/14/libyan-warlord-haftar-leaves-moscow-without-signing-ceasefire-deal|title=Libya peace talks to go ahead in Berlin despite ceasefire setback|publisher=The Guardian|date=14 January 2020|accessdate=2020-01-26}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=One year of destructive war in Libya, UNSMIL renews calls for immediate cessation of hostilities and unity to combat COVID-19|website=UNSMIL|date=2020-04-04|url=https://unsmil.unmissions.org/one-year-destructive-war-libya-unsmil-renews-calls-immediate-cessation-hostilities-and-unity-combat|accessdate=2020-06-14|تاريخ-الأرشيف=2023-04-19|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230419034241/https://unsmil.unmissions.org/one-year-destructive-war-libya-unsmil-renews-calls-immediate-cessation-hostilities-and-unity-combat|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/en/167755/|title=Turkish involvement in Libya's war &#124; Turkey sends new 400 mercenaries to Libya, and over 350 killed so far • The Syrian Observatory For Human Rights|date=1 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.reuters.com/article/us-libya-security-turkey-idUSKCN20J0ST|title=Erdogan says two Turkish troops killed in Libya conflict|date=25 February 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.voanews.com/europe/erdogan-confirms-first-turkish-soldier-deaths-libya|title=Erdogan Confirms First Turkish Soldier Deaths in Libya &#124; Voice of America – English|website=www.voanews.com}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.syriahr.com/en/169902/|title=Celebrating the return of commander from Libya &#124; Al-Hamza Division members open fire up in the air in Jendires triggering panic among people • The Syrian Observatory For Human Rights|date=15 June 2020}}</ref> |} == معمولی تنازعات (موجودہ یا پچھلے سال وچ جنگ تو‏ں متعلق 100–999 اموات) == مندرجہ ذیل لسٹ وچ موجود 18 تنازعات نے موجودہ یا گذشتہ کیلنڈر سال وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 100 تے اک ہزار تو‏ں کم براہ راست پرتشدد اموات دا سبب بنی ا‏‏ے۔ {| class="wikitable sortable" !Start of conflict !Conflict !Continent !Location ! data-sort-type="number" |Cumulative fatalities ! data-sort-type="number" |Fatalities in 2019 ! data-sort-type="number" |Fatalities in 2020 |- | align="center" |1947 |Insurgency in Kashmir ([[پاک بھارت جنگاں|Indo-Pakistani Wars]]) * 2019 India–Pakistan standoff |Asia |{{پرچم|India}}<br /><br />{{پرچم|Pakistan}} |{{Ntsh|44538}} 45,000–130,000+<ref name="Kashmir">{{حوالہ ویب|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/data_sheets/annual_casualties.htm|title=Fatalities in Terrorist Violence 1988–2018|publisher=South Asia Terrorism Portal|accessdate=31 December 2016}}</ref>{{Efn|45,000-100,000 in Jammu and Kashmir.{{refn|See <ref>{{cite web|title=India revises Kashutmiris death toll to 47,000|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/india-revises-kashmir-death-toll-to-47-000/article1-353212.aspx|website=Hindustan Times|accessdate=5 December 2014|archive-date=26 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626132224/http://www.hindustantimes.com/india-news/india-revises-kashmir-death-toll-to-47-000/article1-353212.aspx|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Kashmir Insurgency|url=https://ucdp.uu.se/#/actor/325|website=UCDP|accessdate=4 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=40,000 – 100,00 people killed in Kashmir|url=https://tribune.com.pk/story/228506/40000-people-killed-in-kashmir-india/|website=Tribune|accessdate=4 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Kashmir: Conflict profile|quote=Since the 1989 insurgency … there are estimated to be at least 70,000 dead … |url=https://www.peaceinsight.org/conflicts/kashmir/|website=Peace Insight|accessdate=23 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|title=Kashmir group seeks UN probe into torture by India troops|author=Aijaz Hussain|date=20 May 2019|quote= … escalated the conflict into a full-blown armed rebellion in 1989. … Since then, about 70,000 people have been killed in the conflict.|url=https://www.apnews.com/5f82ba1814d048cfb91d3f7e9f5847ea|website=Associative Press|accessdate=23 May 2019}}</ref>|group=n}}}} |{{Ntsh|288}} 288{{Refn|See <ref name="SATPJK2020">{{cite web|url=https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india-jammukashmir|title=Datasheet – Jammu & Kashmir|publisher=South Asian Terrorism Portal|accessdate=6 February 2020}}</ref><ref name="SATPAK2020">{{cite web|url=https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-pakistanoccupiedkashmir-azadkashmir|title=Datasheet – Azad Kashmir|publisher=South Asian Terrorism Portal|accessdate=6 February 2020}}</ref><ref name="SATPGB2020">{{cite web|url=https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-pakistanoccupiedkashmir-gilgitbaltistan|title=Datasheet – Gilgit Baltistan|publisher=South Asian Terrorism Portal|accessdate=6 February 2020}}</ref>}}{{Efn|283 in India, 5+ in Pakistan}} |{{Ntsh|243}} 243{{Refn|See <ref name="SATPJK2020" /><ref name="SATPAK2020" /><ref name="SATPGB2020" />}}{{Efn|238 in India, 5 in Pakistan}} |- | align="center" |1948 |Internal conflict in Myanmar * Kachin conflict * Karen conflict * Rohingya conflict |Asia |{{پرچم|Myanmar}} |{{Ntsh|130000}} 130,000<ref name="PERI Database">{{حوالہ ویب|url=http://www.peri.umass.edu/fileadmin/pdf/dpe/modern_conflicts/death_tolls.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011224313/http://www.peri.umass.edu/fileadmin/pdf/dpe/modern_conflicts/death_tolls.pdf|archivedate=11 October 2008|title=Modern conflicts database: alternative estimates for death tolls|date=April 2007|publisher=University of Massachusetts Amherst, Political Economy Research Institute|accessdate=21 March 2011}}</ref>–210,000<ref>{{حوالہ ویب|url=http://remilitari.com/guias/victimario4.htm|title=De re militari: muertos en Guerras, Dictaduras y Genocidios|publisher=|accessdate=22 October 2014}}</ref> |{{Ntsh|84}} 84{{Refn|See <ref name="WSJ4119">{{cite news |last1=Emont |first1=Jon |last2=Myo |first2=Myo |title=Buddhist Violence Portends New Threat to Myanmar |url=https://www.wsj.com/articles/buddhist-violence-portends-new-threat-to-myanmar-11546626324 |accessdate=5 January 2019 |work=Wall Street Journal |date=4 January 2019}}</ref><ref name="strait5119">{{cite news |title=13 policemen die in Rakhine rebel attacks |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/13-policemen-die-in-rakhine-rebel-attacks |accessdate=5 January 2019 |work=The Straits Times |date=5 January 2019}}</ref><ref name="AP10319">{{cite news |last1=Soe |first1=Aung Naing |title=Myanmar says 9 police killed in Arakan Army attack |url=https://www.apnews.com/0eed32ac02d14a89975b0dfd970f8554 |accessdate=20 July 2019 |work=AP NEWS |date=10 March 2019 |archivedate=20 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190720080331/https://www.apnews.com/0eed32ac02d14a89975b0dfd970f8554 }}</ref><ref>{{cite news |title=One officer and 20 soldiers killed in AA clash |url=http://mizzima.com/article/one-officer-and-20-soldiers-killed-aa-clash |accessdate=20 July 2019 |work=Mizzima |date=10 April 2019}}</ref><ref name="Xinhua23619">{{cite news |title=3 killed in rocket attack on army tugboat in western Myanmar |url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-06/23/c_138166227.htm |accessdate=22 July 2019 |work=Xinhua |date=23 June 2019 |archivedate=22 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190722191629/http://www.xinhuanet.com/english/2019-06/23/c_138166227.htm }}</ref><ref name="Myint22719">{{cite news |last1=Myint |first1=Moe |title=Army Officer, 2 Navy Personnel Killed in AA Rocket Attack in Rakhine |url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/army-officer-2-navy-personnel-killed-aa-rocket-attack-rakhine.html |accessdate=22 July 2019 |work=The Irrawaddy |date=22 July 2019}}</ref><ref name="AFP19119">{{cite news |title=Myanmar army kills 13 in attack on Rakhine rebels |url=https://www.theguardian.com/world/2019/jan/19/myanmar-army-kills-13-in-attack-on-rakhine-rebels |accessdate=22 July 2019 |work=Agence France Presse via The Guardian |date=19 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/08/myanmar-rebels-kill-dozen-attack-army-college-190815233509598.html|title=Myanmar rebels kill over a dozen in attack in Shan state|website=www.aljazeera.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/three-myanmar-soldiers-killed-tnla-attacks-army-convoy-northern-shan-state.html|title=Three Myanmar Soldiers Killed as TNLA Attacks Army Convoy in Northern Shan State|date=9 October 2019|website=The Irrawaddy}}</ref>}} |{{Ntsh|424}} 424<ref>{{حوالہ ویب|url=https://acleddata.com/2020/05/06/coronavirus-cover-myanmar-civilians-under-fire/|title=Coronavirus Cover: Myanmar Civilians Under Fire|date=6 May 2020}}</ref> |- | align="center" |1948 |[[عرب اسرائیل تنازع|Arab–Israeli conflict]] * Israeli–Palestinian conflict ** Gaza–Israel conflict * Israeli–Lebanese conflict |Asia |{{پرچم|Arab League}} * {{پرچم|Egypt}} (1948–1979) * {{پرچم|Iraq}} * {{پرچم|Jordan}} (1948–1994) * {{پرچم|Lebanon}} * {{پرچم|Palestine}} * {{پرچم|Saudi Arabia}} * {{پرچم|Syria}} * {{پرچم|Yemen}} {{پرچم|Israel}} |{{Ntsh|191500}} 191,500<ref name="CSP">{{حوالہ ویب|url=http://www.systemicpeace.org/warlist/warlist.htm|title=Major Episodes of Political Violence 1946–2016|last=Marshall|first=Monty G.|date=15 June 2017|publisher=Center for Systemic Peace|accessdate=1 January 2018}}</ref> |{{Ntsh|159}} 159<ref>{{حوالہ ویب|url=https://israelpalestinetimeline.org/charts/|title=Deaths and Injuries in Israel-Palestine since 2000|website=israelpalestinetimeline.org|accessdate=2020-01-07}}</ref> |{{Ntsh|27}} 27<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2020/05/12/world/middleeast/israel-soldier-killed-west-bank.html|title=Israeli Soldier Is Killed in West Bank as Tensions Rise Over Annexation Push|first=David M.|last=Halbfinger|date=12 May 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-51836468|title=Palestinian teenager killed in West Bank clash|date=11 March 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/346696/israelpalestinian-terr-idf-shoot-palestinian-dead-in-suspected-car-ramming-attack-in-west-bank-may-29|title=Israel/Palestinian Terr.: IDF shoot Palestinian dead in suspected car ramming attack in West Bank May 29|website=GardaWorld|access-date=2020-10-02|archivedate=2020-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200909143112/https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/346696/israelpalestinian-terr-idf-shoot-palestinian-dead-in-suspected-car-ramming-attack-in-west-bank-may-29}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/reuters/2020/06/23/world/middleeast/23reuters-israel-palestinians-violence.html|title=Palestinian Driver Shot Dead After Alleged Car-Ramming on Israeli Police|date=23 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.ochaopt.org/data/casualties|title=Data on casualties|website=www.ochaopt.org|accessdate=2020-07-06}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/08/26/Israeli-police-arrest-Palestinian-suspected-of-stabbing-attack}}</ref> |- | align="center" |1948 |[[بلوچستان تنازع|Insurgency in Balochistan]] * Sistan and Baluchestan insurgency |Asia |{{پرچم|Pakistan}}<br /><br />{{پرچم|Iran}} |{{Ntsh|20289}} 20,289–20,589+{{Refn|See <ref>{{cite web|title=Minor Atrocities of the Twentieth Century|publisher=Users.erols.com|url=http://users.erols.com/mwhite28/warstat6.htm|accessdate=14 October 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Balochistan Assessment – 2017|publisher=South Asia Terrorism Portal|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/Balochistan/index.html|accessdate=27 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article4120|title=[Europe Solidaire Sans Frontières] Balochistan: Pakistan's internal war|author=FULCHER Ray|publisher=|accessdate=26 February 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Jundallah: Iran's Sunni rebels|publisher=Al Jazeera|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2010/06/201062074140996374.html|date=20 June 2010}}</ref><ref name=a>{{cite news|title=Chinese Operations in Balochistan Again Targeted by Militants|url=http://thediplomat.com/2015/03/chinese-operations-in-balochistan-again-targeted-by-militants|newspaper=The Diplomat|author=Kiyya Baloch|date=27 March 2015}}</ref>}} |{{Ntsh|208}} 208<ref name="SATPPAK2020">{{حوالہ ویب|url=http://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-balochistan|title=Datasheet – Balochistan|publisher=South Asian Terrorism Portal|accessdate=10 May 2020}}</ref>{{Efn|180 in Pakistan, +28 in Iran}} |{{Ntsh|141}} 141 |- | align="center" |1960 |South Thailand insurgency |Asia |{{پرچم|Thailand}} |{{Ntsh|7152}} 7,152<ref name="auto9">{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11961|title=Deep South Watch Summary of Incidents July 2020|date=8 August 2020|website=Deep South Watch|accessdate=8 August 2020}}</ref> |{{Ntsh|163}} 163<ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/dsid|title=Deep South Watch Database|date=6 November 2019|website=Deep South Watch|accessdate=6 November 2019|archivedate=8 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200808033845/https://deepsouthwatch.org/en/dsid}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2019/11/06/world/asia/thailand-violence-insurgency.html|title=15 Killed in Southern Thailand in the Worst Violence in Years|website=The New York Times|date=6 November 2019|last=Beech|first=Hannah|last2=Jirenuwat|first2=Ryn}}</ref> |{{Ntsh|77}} 77<ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11949|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, JANUARY 2020 &#124; DeepSouthWatch.org|website=deepsouthwatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11951|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, FEBRUARY 2020 &#124; DeepSouthWatch.org|website=deepsouthwatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11953|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, MARCH 2020 &#124; DeepSouthWatch.org|website=deepsouthwatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11955|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, APRIL 2020 &#124; DeepSouthWatch.org|website=deepsouthwatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11957|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, MAY 2020 &#124; DeepSouthWatch.org|website=deepsouthwatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/th/node/11959|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, JUNE 2020&#124; DeepSouthWatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11961|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, JULY 2020&#124; DeepSouthWatch.org}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://deepsouthwatch.org/en/node/11963|title=Summary of Incidents in Southern Thailand, AUGUST 2020&#124; DeepSouthWatch.org}}</ref> |- | align="center" |1964 |Colombian conflict * War in Catatumbo (2018 – present) |South America |{{پرچم|Colombia}}<br /><br />{{پرچم|Venezuela}}<br /><br />{{پرچم|Ecuador}} |{{Ntsh|220000}} 220,000<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.centrodememoriahistorica.gov.co/descargas/informes2013/bastaYa/basta-ya-colombia-memorias-de-guerra-y-dignidad-2016.pdf|title=¡BASTA YA! Colombia: memorias de guerra y dignidad|website=Centro Nacional de Memoria Historica de Colombia|date=18 May 2020|page=32|access-date=2 October 2020|archivedate=16 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016065027/http://www.centrodememoriahistorica.gov.co/descargas/informes2013/bastaYa/basta-ya-colombia-memorias-de-guerra-y-dignidad-2016.pdf}}</ref> |{{Ntsh|17}} 281 |693<ref>{{حوالہ ویب|url=https://acleddata.com/dashboard/#/dashboard|website=ACLED|accessdate=21 July 2020|title=Archive copy|تاريخ-الأرشيف=1 November 2022|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20221101211737/https://acleddata.com/dashboard#/dashboard|url-status=dead}}</ref> |- | align="center" |1967 |Naxalite–Maoist insurgency |Asia |{{پرچم|India}} |{{Ntsh|12877}} 12,877–14,369+<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.aljazeera.com/programmes/aljazeeracorrespondent/2011/10/20111019124251679523.html|title=India's Silent War|last=Al Jazeera Correspondent|publisher=|accessdate=26 February 2015}}</ref> |{{Ntsh|302}} 302<ref name="auto7">{{حوالہ ویب|url=https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india-maoistinsurgency|title=Datasheet – Maoist Insurgency|publisher=South Asian Terrorism Portal|accessdate=25 October 2018}}</ref> |{{Ntsh|143}} 143<ref>{{حوالہ ویب|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/bastar-maoist-ambush-17-security-personnel-killed-15-injured/articleshow/74758532.cms|title=Sukma Attack News: Bastar Maoist ambush: 17 security personnel killed, 15 injured &#124; India News – Times of India|website=The Times of India}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=datasheet-terrorist-attack-fatalities|website=Terrorism &#124; South Asia Terrorism Portal|date=2020-03-06|url=https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india-maoistinsurgency|accessdate=2020-06-24}}</ref> |- | align="center" |1969 |[[مورو تنازع|Moro conflict]] |Asia |{{پرچم|Philippines}} |{{Ntsh|120000}} 120000-150000 |23 |126<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.benarnews.org/english/news/philippine/troops-killed-04172020112212.html|title=Philippine Soldiers Suffer Heavy Death Toll in Clash with Abu Sayyaf Militants}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.benarnews.org/english/news/philippine/BIFF-militants-killed-07292020131716.html|title=Philippine Army: 10 BIFF Militants Killed in Maguindanao Clash}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2020/08/24/world/asia/-philippines-explosions-jolo-sulu.html|title=At Least 14 Killed After Suicide Bombers Hit Philippines|date=24 August 2020|website=New York Times}}</ref> |- | align="center" |1996 |Allied Democratic Forces insurgency |Africa |{{پرچم|Democratic Republic of the Congo}}<br /><br />{{پرچم|Uganda}} |{{Ntsh|3353}} 3,353+{{Refn|See <ref name="ACLED" /><ref name="Reuters">{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-congo-un/large-number-of-peacekeepers-killed-and-wounded-in-congo-u-n-official-idUSKBN1E21YK|title=Rebels kill 15 peacekeepers in Congo in worst attack on U.N. in recent|date=8 December 2017|publisher=|accessdate=10 December 2017|via=Reuters}}</ref><ref name="ACLED2017">{{cite web|url=http://www.acleddata.com/data/realtime-data|title=Realtime Data (2017)|publisher=ACLED|access-date=2020-10-02|archive-date=2017-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170919163104/http://www.acleddata.com/data/realtime-data|dead-url=yes}}</ref>}} |{{Ntsh|170}} 170+{{Refn|See <ref>{{cite web|url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Gunmen-kill-10-civilians--children-in-DRC/1066-4926330-8470mq/index.html|title=10 civilians, children killed in east DRC|website=Daily Nation|accessdate=19 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/gunmen-kill-10-civilians-children-in-dr-congo/|title=Gunmen kill 10 civilians, children in DR Congo}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thedefensepost.com/2019/01/09/dr-congo-adf-attack-beni-kills-10/|title=ADF attack in Beni kills 10, DR Congo army says|date=9 January 2019|website=The Defense Post}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://reliefweb.int/report/democratic-republic-congo/acled-regional-overview-africa-29-january-2019|title=ACLED Regional Overview – Africa (29 January 2019) – Democratic Republic of the Congo|website=ReliefWeb}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mediacongo.net/article-actualite-46768_beni_3_morts_dans_une_embuscade_des_rebelles_presumes_adf.html|title=mediacongo.net – Actualités – Beni : 3 morts dans une embuscade des rebelles présumés ADF|website=www.mediacongo.net}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ewn.co.za/2019/02/12/dr-congo-army-says-4-militiamen-killed-hostages-released|title=DR Congo army says 4 militiamen killed, hostages released|website=ewn.co.za|access-date=2020-10-02|archive-date=2019-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190301034750/https://ewn.co.za/2019/02/12/dr-congo-army-says-4-militiamen-killed-hostages-released|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.upi.com/Top_News/World-News/2019/03/08/Ranger-killed-in-park-attack-in-Democratic-Republic-of-Congo/4091552068830/|title=Ranger killed in park attack in Democratic Republic of Congo|website=UPI}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.opendoorsusa.org/christian-persecution/stories/6-christians-killed-470-flee-in-congo-attack/|title=6 Christians Killed, 470 Flee in Congo Attack – Open Doors USA – Open Doors USA|website=www.opendoorsusa.org|access-date=2020-10-02|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330065507/https://www.opendoorsusa.org/christian-persecution/stories/6-christians-killed-470-flee-in-congo-attack/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thedefensepost.com/2019/05/30/islamic-state-attacks-dr-congo-army-un-mavivi-adf-killed/|title=Islamic State claims attacks on DR Congo army, UN; FARDC says 26 ADF fighters killed|date=30 May 2019|website=The Defense Post}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.trtworld.com/africa/attack-in-drc-kills-at-least-13-civilians-in-ebola-zone-27251|title=Attack in DRC kills at least 13 civilians in Ebola zone|website=TRT World}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2019/07/ebola-region-rocked-more-violence-new-funds-announced|title=Ebola region rocked by more violence as new funds announced|website=CIDRAP}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/11/dr-congo-15-killed-rebel-attack-beni-191127155019797.html|title=DR Congo: At least 19 killed in new rebel attack near Beni|date=27 November 2019|website=Aljazeera}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/12/dozen-killed-eastern-dr-congo-rebel-attack-191215175750498.html|title=More than dozen killed in eastern DR Congo rebel attack|date=15 December 2019|website=Aljazeera}}</ref>}} |{{Ntsh|767}} 767{{Refn|See [[Allied Democratic Forces insurgency#2020|Casualties in 2020]]}} |- | align="center" |1998 |Communal conflicts in Nigeria |Africa |{{پرچم|Nigeria}} |{{Ntsh|17156}} 17,156{{Refn|See <ref name="NST">{{cite web|title=Nigeria Security Tracker|url=http://www.cfr.org/nigeria/nigeria-security-tracker/p29483|website=Council on Foreign Relations|author=John Campbell|accessdate=9 January 2014}}</ref><ref name="ACLED" /><ref name="ConnectSAISAfrica">{{cite web|title=Social Violence in Nigeria|url=http://www.connectsaisafrica.org/research/african-studies-publications/social-violence-nigeria/|accessdate=11 July 2015|publisher=Connect SAIS Africa}}</ref><ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201605140261.html|title=Nigeria: Police Lose 6 As Herdsmen Behead Woman, Kill 30 in 3 Years|publisher=allAfrica|accessdate=14 May 2015}}</ref>}} |{{Ntsh|152}} 152<ref>{{حوالہ ویب|url=https://displacement.iom.int/reports/nigeria-%E2%80%94-herdsmen-attack-adamawa-flash-report-25-november-2019|title=Nigeria — Herdsmen and Farmers Clash in Adamawa Flash Report|date=26 November 2019|website=displacement.iom.int|access-date=2 October 2020|archivedate=10 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810140258/https://displacement.iom.int/reports/nigeria-%E2%80%94-herdsmen-attack-adamawa-flash-report-25-november-2019}}</ref> |{{Ntsh|562}} 562<ref>{{حوالہ ویب|url=https://morningstarnews.org/2020/01/violence-in-plateau-state-nigeria-escalates-with-more-muslim-fulani-herdsmen-attacks/|title=Violence in Plateau State, Nigeria Escalates with more Muslim Fulani Herdsmen Attacks|date=30 January 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.csw.org.uk/2020/08/07/press/4755/article.htm}}</ref> |- | align="center" |2004 |[[شمال مغرب پاکستان وچ جنگ|Insurgency in Khyber Pakhtunkhwa]] |Asia |{{پرچم|Pakistan}} |{{Ntsh|45265}} 45,265+{{Refn|See <ref name="KP">{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/nwfp/index.html|title=Khyber Pakhtunkhwa Assessment – 2017|website=South Asia Terrorism Portal|accessdate=24 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201033142/http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/nwfp/index.html|archive-date=1 December 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="FATA">{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/Waziristan/index.html|title=FATA Assessment – 2017|website=South Asia Terrorism Portal|accessdate=24 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171109103739/http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/Waziristan/index.html|archive-date=9 November 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="Region Wise 2017">{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/database/fatilities_regionwise2017.htm|title=Fatalities in Pakistan Region Wise: 2017|website=South Asia Terrorism Portal|accessdate=25 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170223171622/http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/database/fatilities_regionwise2017.htm|archive-date=23 February 2017|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="FATA1">{{cite web|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-fata|title=FATA Assessment – 2017 to present|website=South Asia Terrorism Portal|accessdate=17 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417003522/https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-fata|archive-date=17 April 2019|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="KP1">{{cite web|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-khyberpakhtunkhwa|title=KHYBER Assessment – 2017 to present|website=South Asia Terrorism Portal|accessdate=17 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190417003259/https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-khyberpakhtunkhwa|archive-date=17 April 2019|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="Region Wise 2018">{{cite web|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/database/fatilities_regionwise2018.htm|title=Fatalities in Pakistan Region Wise: 2018|website=South Asia Terrorism Portal|accessdate=10 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110174808/http://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/database/fatilities_regionwise2018.htm|archive-date=10 January 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref>}} |{{Ntsh|130}} 130<ref name=":1">{{حوالہ ویب|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-fata|title=fata datasheet|last=|first=|date=|website=satp.org|accessdate=2020-06-23|تاريخ-الأرشيف=2019-04-17|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190417003522/https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-fata|url-status=dead}}</ref><ref name=":2">{{حوالہ ویب|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-khyberpakhtunkhwa|title=KPK datasheet|last=|first=|date=|website=satp.org|accessdate=2020-06-23|تاريخ-الأرشيف=2019-04-17|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190417003259/https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-khyberpakhtunkhwa|url-status=dead}}</ref> |{{Ntsh|143}} 143 |- | align="center" |2012 |Northern Mali conflict |Africa |{{پرچم|Mali}} |{{Ntsh|3300}} 3,300+<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.militarytimes.com/flashpoints/2017/09/18/american-commandos-face-complicated-mission-in-mali/|title=American commandos face complicated mission in Mali|publisher=Military Times|date=18 September 2017|accessdate=30 October 2017}}</ref> |{{Ntsh|734}} 734+{{Refn|See <ref>{{cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/03/130-killed-mali-ethnic-attack-fulani-village-190324081752188.html|title=UN: More than 130 killed in Mali ethnic attack on Fulani village|website=www.aljazeera.com|accessdate=7 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/10/dozens-killed-scores-missing-raids-mali-army-camps-191002133753736.html|title=Dozens of troops killed, scores missing after raids on Mali bases|website=www.aljazeera.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/mali-attack-kills-dozens-of-soldiers/a-51088283|title=Mali attack kills dozens of soldiers &#124; DW &#124; 02.11.2019|first=Deutsche|last=Welle (dw.com)|website=DW.COM}}</ref>}} | |- | align="center" |2012 |Central African Republic conflict |Africa |{{پرچم|Central African Republic}} |{{Ntsh|8000}} 8,000+ |{{Ntsh|569}} 569<ref name="ACLED data"/> |{{Ntsh|205}} 205 |- | align="center" |2013 |Insurgency in Egypt |Africa |{{پرچم|Egypt}} |{{Ntsh|772}} 772+ |{{Ntsh|452}} 452+ {{Refn|See [[Timeline of insurgency in Egypt (2013–present)#2019|Casualties in 2019]]}} |{{Ntsh|396}} 396+{{Refn|See [[Timeline of insurgency in Egypt (2013–present)#2020|Casualties in 2020]]}} |- | align="center" |2014 |War in Donbass |Europe |{{پرچم|Ukraine}} |{{Ntsh|13000}} [[Casualties of the Russo-Ukrainian War|12,800–13,000]]<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.unian.info/war/10416549-donbas-war-death-toll-rises-up-to-nearly-13-000-un.html|title=Donbas war death toll rises up to nearly 13,000 – UN|website=UNIAN|date=21 January 2019|accessdate=21 January 2019}}<br /><br />[https://www.dw.com/uk/оон-жертвами-конфлікту-на-сході-україни-стали-майже-13-тисяч-людей/a-47172250 ООН: Жертвами конфлікту на Сході України стали майже 13 тисяч людей]</ref> |{{Ntsh|119}} 119+{{Refn|See <ref>{{cite web|title=72 Ukrainian soldiers killed in Russia's war this year|date=30 August 2019|publisher=Kyiv Post|url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/72-ukrainian-soldiers-killed-in-russias-war-this-year.html}}</ref><ref>By noon of 2 September four<!-- 2 was/were reported at 7 AM, неподалік ВОДЯНОГО, поблизу НОВОТОШКІВСЬКОГО --> ceasefire violations were registered with no further casualties on the Ukrainian side; the fire was returned on all occasions.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/03/zvedennya-stanom-na-0700-03-veresnya-2019-roku/ |title=Зведення станом на 07:00 3 вересня 2019 року |trans-title=Information as of 3 September 2019 07:00&nbsp;am |date=3 September 2019 |access-date=3 September 2019 |publisher=MoD |language=uk|website=www.mil.gov.ua}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/09/03/oos-svodnyie-dannyie-03-sentyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 03 сентября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 3 September 2019 |date=3 September 2019 |accessdate=3 September 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 13:01 03/09/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119055435/http://mediarnbo.org/2019/09/03/oos-svodnyie-dannyie-03-sentyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/05/zvedennya-stanom-na-0700-05-veresnya-2019-roku/ |title=Зведення станом на 07:00 05 вересня 2019 року |website= |trans-title= |date=5 September 2019 |access-date=5 September 2019 |publisher=MoD |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dnr-online.ru/2019/09/04/ekstrennoe-zayavlenie-nm-dnr/|title=Экстренное заявление НМ ДНР|date=2019-09-04|website=Официальный сайт ДНР|language=ru-RU|access-date=2019-09-05}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/06/zvedennya-stanom-na-0700-06-veresnya-2019-roku/ |title=Зведення станом на 07:00 06 вересня 2019 року |trans-title=|date=2019-09-06|access-date=2019-09-06|publisher=MoD |website= |language=uk}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/06/zvedennya-minoboroni-ukraini-shhodo-obstanovki-v-rajoni-provedennya-operaczii-obednanih-sil/ |title=Щоденне зведення Міноборони України щодо обстановки в районі проведення операції Об'єднаних сил |trans-title=Daily information of the Ministry of Defense of Ukraine on the situation in the area of the operation of the Joint forces |date=6 September 2019 |accessdate=6 September 2019 |publisher=MoD |website=www.mil.gov.ua |language=uk}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/12/zvedennya-stanom-na-0700-12-veresnya-2019-roku/ |title=Зведення станом на 07:00 12 вересня 2019 року |trans-title=|date=2019-09-12|access-date=2019-09-12|publisher=MoD |language=uk|website=}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/09/12/oos-svodnyie-dannyie-12-sentyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 12 сентября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 12 September 2019 |date=12 September 2019 |accessdate=12 September 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 12:57 12/09/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119053451/http://mediarnbo.org/2019/09/12/oos-svodnyie-dannyie-12-sentyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4445-operativnaya-svodka-za-sutki-s-11-na-12-sentyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 11 на 12 сентября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-09-14|archive-date=2019-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208025748/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4445-operativnaya-svodka-za-sutki-s-11-na-12-sentyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/09/13/oos-svodnyie-dannyie-13-sentyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 13 сентября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 13 September 2019 |date=13 September 2019 |accessdate=13 September 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 12:58 13/09/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119061018/http://mediarnbo.org/2019/09/13/oos-svodnyie-dannyie-13-sentyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dnr-online.ru/2019/09/14/za-nedelyu-v-rezultate-ukrainskoj-agressii-chetyre-cheloveka-pogibli-vosem-raneny-apparat-ombudsmena/|title=За неделю в результате украинской агрессии четыре человека погибли, восемь - ранены - аппарат омбудсмена|date=2019-09-14|website=Официальный сайт ДНР|language=ru-RU|access-date=2019-09-15}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/09/14/oos-svodnyie-dannyie-14-sentyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 14 сентября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 14 September 2019 |date=14 September 2019 |accessdate=14 September 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 13:06 14/09/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119043409/http://mediarnbo.org/2019/09/14/oos-svodnyie-dannyie-14-sentyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/09/17/oos-svodnyie-dannyie-17-sentyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 17 сентября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 17 September 2019 |date=17 September 2019 |accessdate=17 September 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 13:07 17/09/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119060616/http://mediarnbo.org/2019/09/17/oos-svodnyie-dannyie-17-sentyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4468-operativnaya-svodka-za-sutki-s-16-na-17-sentyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 16 на 17 сентября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-09-18|archive-date=2019-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208025751/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4468-operativnaya-svodka-za-sutki-s-16-na-17-sentyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/09/18/oos-svodnyie-dannyie-18-sentyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 18 сентября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 18 September 2019 |date=18 September 2019 |accessdate=18 September 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 13:03 18/09/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119042900/http://mediarnbo.org/2019/09/18/oos-svodnyie-dannyie-18-sentyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/24/vechirnij-brifing-presczentru-obednanih-sil/ |title=Вечірній брифінг пресцентру Об'єднаних сил |trans-title= |date=24 September 2019 |access-date=24 September 2019 |publisher=MoD |language=uk|website=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dnr-online.ru/2019/09/25/v-zone-obstrela-so-storony-vfu-okazalis-gorlovka-yasinovataya-spartak-g-donetsk-aleksandrovka-dokuchaevsk-kominternovo-leninskoe-predstavitelstvo-dnr-v-stskk/|title=В зоне обстрела со стороны ВФУ оказались Горловка, Ясиноватая, Спартак, г. Донецк, Александровка, Докучаевск, Коминтерново, Ленинское - - Представительство ДНР в СЦКК {{!}} Официальный сайт ДНР|date=2019-09-25|language=ru-RU|access-date=2019-09-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4504-operativnaya-svodka-za-sutki-s-24-na-25-sentyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 24 на 25 сентября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-09-25|archive-date=2019-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190925234113/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4504-operativnaya-svodka-za-sutki-s-24-na-25-sentyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mk.ru/politics/2019/09/26/lnr-naschitala-chetyre-obstrela-za-sutki-so-storony-vsu.html|title=ЛНР насчитала четыре обстрела за сутки со стороны ВСУ|website=www.mk.ru|language=ru|access-date=2019-09-27}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/09/28/zvedennya-minoboroni-ukraini-shhodo-obstanovki-v-rajoni-provedennya-operaczii-obednanih-sil/ |title=Щоденне зведення Міноборони України щодо обстановки в районі проведення операції Об'єднаних сил |trans-title=Daily information of the Ministry of Defense of Ukraine on the situation in the area of the operation of the Joint forces |date=28 September 2019 |accessdate=28 September 2019 |publisher=MoD |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://t.me/s/online_dnr_sckk/5022|title=online СЦКК ДНР - 29 September entry|last=|first=|date=|website=Telegram|access-date=2019-09-29}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.osce.org/special-monitoring-mission-to-ukraine/434543?download=true |title=Report {{!}} Status {{!}} As of 30 September 2019 |publisher=OSCE |date= |access-date=2019-10-05 |website=www.osce.org|quote=So far this year the Mission has also recorded 27 cases of natural deaths of people waiting at or passing through checkpoints along the contact line, including two cases on 19 and 21 September.}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/10/04/oos-svodnyie-dannyie-04-oktyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 04 октября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 4 October 2019 |date=4 October 2019 |accessdate=4 October 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 12:55 04/10/2019 |archive-date=13 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813194251/http://mediarnbo.org/2019/10/04/oos-svodnyie-dannyie-04-oktyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/10/06/vechirnij-brifing-presczentru-obednanih-sil/ |title=Вечірній брифінг пресцентру Об'єднаних сил |trans-title= |date=6 October 2019 |access-date=6 October 2019 |publisher=MoD |language=uk|website=}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/10/10/oos-svodnyie-dannyie-10-oktyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 10 октября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 10 October 2019 |date=10 October 2019 |accessdate=10 October 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 12:53 10/10/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119051000/http://mediarnbo.org/2019/10/10/oos-svodnyie-dannyie-10-oktyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref name=OOS-10-11>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/10/11/oos-svodnyie-dannyie-11-oktyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 09 октября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 11 October 2019 |date=11 October 2019 |accessdate=11 October 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 12:47 11/10/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119054403/http://mediarnbo.org/2019/10/11/oos-svodnyie-dannyie-11-oktyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/10/15/vechirnij-brifing-presczentru-obednanih-sil/ |title=Вечірній брифінг пресцентру Об'єднаних сил |trans-title= |date=15 October 2019 |access-date=15 October 2019 |publisher=MoD |language=uk|website=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4640-operativnaya-svodka-za-sutki-s-16-na-17-oktyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 16 на 17 октября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-10-18|archive-date=2019-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20191018004244/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4640-operativnaya-svodka-za-sutki-s-16-na-17-oktyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/10/23/zvedennya-shhodo-obstanovki-v-rajoni-provedennya-operaczii-obednanih-sil-na-0700-23-zhovtnya-2019-roku/ |title=Зведення станом на 07:00 21 жовтня 2019 року |trans-title=Information as of 07:00&nbsp;am 23 October 2019 |date=23 October 2019 |access-date=23 October 2019 |publisher=MoD |website=|language=uk}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/10/23/zvedennya-minoboroni-ukraini-shhodo-obstanovki-v-rajoni-provedennya-operaczii-obednanih-sil/ |title=Зведення Міноборони України щодо обстановки в районі проведення операції Об'єднаних сил |trans-title= |date=23 October 2019 |accessdate=23 October 2019 |publisher=MoD |website= |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4717-operativnaya-svodka-po-sostoyaniyu-na-1800-30-oktyabrya.html|title=Оперативная сводка по состоянию на 18.00 30 октября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-10-31|archive-date=2019-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030235752/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4717-operativnaya-svodka-po-sostoyaniyu-na-1800-30-oktyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4720-operativnaya-svodka-za-sutki-s-30-na-31-oktyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 30 на 31 октября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-10-31|archive-date=2019-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20191031231150/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4720-operativnaya-svodka-za-sutki-s-30-na-31-oktyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4724-operativnaya-svodka-za-sutki-s-31-oktyabrya-na-1-noyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 31 октября на 1 ноября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-11-01|archive-date=2019-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101234559/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4724-operativnaya-svodka-za-sutki-s-31-oktyabrya-na-1-noyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dnronline.su/2019/11/04/na-trudovskih-vfu-obstrelom-povredili-eshhe-odin-dom-predstavitelstvo-dnr-v-stskk/|title=На Трудовских ВФУ обстрелом повредили еще один дом — Представительство ДНР в СЦКК {{!}} Официальный сайт ДНР|date=2019-11-04|language=ru-RU|access-date=2019-11-04|archive-date=2019-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20191104230318/https://dnronline.su/2019/11/04/na-trudovskih-vfu-obstrelom-povredili-eshhe-odin-dom-predstavitelstvo-dnr-v-stskk/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4742-operativnaya-svodka-za-sutki-s-4-na-5-noyabrya.html|title=Оперативная сводка за сутки с 4 на 5 ноября|website=Народная милиция ЛНР {{!}} Официальный сайт|language=ru|access-date=2019-11-05|archive-date=2019-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105235412/https://mil-lnr.info/press-sluzhba/svodka/4742-operativnaya-svodka-za-sutki-s-4-na-5-noyabrya.html|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://mediarnbo.org/2019/11/07/oos-svodnyie-dannyie-07-noyabrya-2019/?lang=ru |title=ООС: сводные данные – 07 ноября 2019 |trans-title=JFO&nbsp;– Summary information as of 7 November 2019 |date=7 November 2019 |accessdate=7 November 2019 |publisher=NSDC |language=ru |website=mediarnbo.org |quote=Posted By: Galat 13:49 07/11/2019 |archive-date=19 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210119043140/http://mediarnbo.org/2019/11/07/oos-svodnyie-dannyie-07-noyabrya-2019/?lang=ru |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/11/15/za-utochnenoyu-informaczieyu-chergovogo-golovnogo-vijskovo-medichnogo-upravlinnya-na-tehnichnij-teritorii-czentralnoi-artbazi-zabezpechennya-boepripasami-zaznali-poranen-4-vijskovosluzhbovcziv-saperiv/ |title=За уточненою інформацією чергового Головного Військово-медичного управління на технічній території Центральної артбази забезпечення боєприпасами зазнали поранень 4 військовослужбовців-саперів |trans-title=|date=2019-11-16|access-date=2019-11-16|publisher=MoD |language=uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://t.me/s/online_dnr_sckk/5750|title=online СЦКК ДНР|website=Telegram|access-date=2019-11-17}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/11/17/vistup-rechnika-minoboroni-shhodo-situaczii-v-rajoni-provedennya-operaczii-obednanih-sil/ |title=Виступ речника Міноборони щодо ситуації в районі проведення операції Об'єднаних сил |trans-title= |date=17 November 2019 |access-date=17 November 2019 |publisher=MoD |language=uk}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/pressjfo.news/posts/718788255280460 |title=Операція об'єднаних сил / Joint forces operation {{!}} Вечірній брифінг прес-центру Об'єднаних сил |trans-title= |date=21 November 2019 |accessdate=21 November 2019 |publisher=Press-centre of the JFO HQ |language=uk|website=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/11/23/vistup-rechnika-minoboroni-shhodo-situaczii-v-rajoni-provedennyaoperaczii-obednanih-sil/ |title=Виступ речника Міноборони щодо ситуації в районі проведення операції Об'єднаних сил |trans-title=Statement by a Defence Ministry spokesman on the situation in the area of the Joint Forces operation |publisher=MoD |date=23 November 2019 |access-date=23 November 2019 |website= |language=uk}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/pressjfo.news/posts/724757861350166 |title=Операція об'єднаних сил / Joint forces operation {{!}} Вечірній брифінг пресцентру Об'єднаних сил 29. نومبر 2019 |trans-title= |date=29 November 2019 |accessdate=29 November 2019 |publisher=Press-centre of the JFO HQ |language=uk|website=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mil.gov.ua/news/2019/11/30/shhodenne-zvedennya-minoboroni-shhodo-situaczii-v-rajoni-provedennya-operaczii-obednanih-sil/ |title=Щоденне зведення Міноборони України щодо обстановки в районі проведення операції Об'єднаних сил |trans-title=Daily information of the Ministry of Defence of Ukraine on the situation in the area of the operation of the Joint forces |date=30 November 2019 |accessdate=30 November 2019 |publisher=MoD |language=uk}}</ref>}} |74+ |- | align="center" |2017 |Anglophone Crisis |Africa |{{پرچم|Cameroon}} |{{Ntsh|3,000}} 3,000+<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.crisisgroup.org/africa/central-africa/cameroon/cameroons-anglophone-dialogue-work-progress|title=Cameroon's Anglophone Dialogue: A Work in Progress|date=26 September 2019}}</ref> |{{Ntsh|385}} 385+{{Refn|See [[Timeline of the Anglophone Crisis (2019)|Casualties in 2019]]}} |{{Ntsh|440}} 440+{{Refn|See [[Timeline of the Anglophone Crisis (2020)|Casualties in 2020]]}} |- | align="center" |2017 |[[کابو دیلگادو وچ شورش|Islamist insurgency in Mozambique]] |Africa |{{پرچم|Mozambique}} |{{Ntsh|1,501}} 1,501+{{Refn|See <ref name="11 Oct 2017">{{cite web|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2017-10-27-iss-today-mozambiques-first-islamist-attacks-shock-the-region/|title=ISS Today: Mozambique's first Islamist attacks shock the region|website=Daily Maverick|date=11 October 2017|accessdate=14 June 2018|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171219074309/https://www.dailymaverick.co.za/article/2017-10-27-iss-today-mozambiques-first-islamist-attacks-shock-the-region/|archivedate=19 December 2017}}</ref><ref name="4 Dec 2017">{{cite news|url=https://www.voaportugues.com/a/mais-ataque-mocimboa-praia/4148160.html|title=Mais um ataque em Mocimboa da Praia|website=Voz da América Portugues|date=4 December 2017|accessdate=14 June 2018|language=pt|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171226234944/https://www.voaportugues.com/a/mais-ataque-mocimboa-praia/4148160.html|archivedate=26 December 2017}}</ref><ref name="mozambique">{{cite news|url=https://mozambique.co.mz/News/Archive.php|title=50 Killed As Police Attack Islamic Terrorists In Mocimboa De Praia Mozam|accessdate=14 June 2018|website=Mozambique|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180102073026/https://mozambique.co.mz/News/Archive.php|archivedate=2 January 2018}}</ref><ref name="15 Jan 2018">{{cite news|url=https://www.rtp.pt/noticias/mundo/novo-ataque-de-grupo-armado-faz-cinco-mortos-no-nordeste-de-mocambique_n1052152|title=Novo ataque de grupo armado faz cinco mortos no nordeste de Moçambique|date=15 January 2018|accessdate=14 June 2018|language=pt|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180116170622/https://www.rtp.pt/noticias/mundo/novo-ataque-de-grupo-armado-faz-cinco-mortos-no-nordeste-de-mocambique_n1052152|archivedate=16 January 2018}}</ref><ref name="25 Apr 2018">{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201804250074.html|title=Mozambique: Three Islamist Attacks Reported Over Weekend|website=Agencia de Informacao de Mocambique (Maputo)|date=25 April 2018|accessdate=14 June 2018}}</ref><ref name="29 May 2018">{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-44289512|title=Mozambique 'jihadists behead' villagers|website=BBC News|date=29 May 2018|accessdate=14 June 2018}}</ref><ref name="6 June 2018">{{cite news|url=http://www.verdade.co.mz/nacional/65954-al-shabaab-mocambicano-mata-mais-12-civis-em-cabo-delgado-presidente-nyusi-mudo|title=Al Shabaab moçambicano mata mais 12 civis em Cabo Delgado; Presidente Nyusi mudo|website=Verdade Online|date=6 June 2018|accessdate=14 June 2018|language=pt}}</ref><ref name="5 Jun 2018">{{cite news|url=http://www.africanews.com/2018/06/05/atleast7killedinmacheteattackinmozambiquepolicesay/|title=At least 7 killed in machete attack in Mozambique, police say|website=Africa News|date=5 June 2018|accessdate=14 June 2018|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608013553/http://www.africanews.com/2018/06/05/atleast7killedinmacheteattackinmozambiquepolicesay/}}</ref><ref name="7 June 2018">{{cite news|url=http://www.lavanguardia.com/internacional/20180607/444194063365/al-menos-6-muertos-en-un-nuevo-ataque-yihadista-en-el-norte-de-mozambique.html|title=Al menos 6 muertos en un nuevo ataque yihadista en el norte de Mozambique|website=La Vanguardia|date=7 June 2018|accessdate=14 June 2018|language=pt}}</ref><ref name="12 June 2018">{{cite news|url=http://clubofmozambique.com/news/mozambique-four-dead-in-new-terrorist-attack-in-changa-nangade-district-aim-report/|title=Mozambique: Four dead in new terrorist attack in Changa, Nangade district – AIM report|website=Club of Mozambique|date=12 June 2018|accessdate=14 June 2018|archivedate=18 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180718231130/http://clubofmozambique.com/news/mozambique-four-dead-in-new-terrorist-attack-in-changa-nangade-district-aim-report/}}</ref><ref name="12 Jun 2018">{{cite news|url=http://clubofmozambique.com/news/breaking-insurgents-wreak-death-and-destruction-in-nathuko-macomia-mozambique/|title=Breaking: Insurgents wreak death and destruction in Nathuko, Macomia – Mozambique|website=Club of Mozambique|date=12 June 2018|accessdate=14 June 2018|archivedate=25 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180825120652/http://clubofmozambique.com/news/breaking-insurgents-wreak-death-and-destruction-in-nathuko-macomia-mozambique/}}</ref><ref name="26 September 2019">{{cite news|url=https://www.news24.com/Africa/News/12-killed-in-jihadist-attacks-in-mozambique-20190925|title=12 killed in jihadist attacks in Mozambique|website=News 24|date=25 September 2019|accessdate=26 September 2019|archivedate=27 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190927122146/https://www.news24.com/Africa/News/12-killed-in-jihadist-attacks-in-mozambique-20190925}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.africanexponent.com/post/7499-mozambique-islamist-insurgency-intensifies-attacks|title=Mozambique Islamist Insurgency Intensifies Attacks &#124; The African Exponent.|first=Mthokozisi|last=Dube|website=The African Exponent|access-date=2020-10-02|archive-date=2020-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200518014247/https://www.africanexponent.com/post/7499-mozambique-islamist-insurgency-intensifies-attacks|dead-url=yes}}</ref><ref name="9 June 2020">{{Cite web|url=https://acleddata.com/2020/06/09/cabo-ligado-weekly-1-7-june-2020/|title=Cabo Ligado Weekly: 1-7 June 2020|date=9 June 2020}}</ref>}} |{{Ntsh|643}} 643<ref>{{حوالہ ویب|url=https://clubofmozambique.com/news/mozambique-bus-attacked-passengers-murdered-aim-report-143792/|title=Mozambique: Bus attacked, passengers murdered – AIM report|website=Mozambique|تاريخ-الوصول=2020-10-02|تاريخ-الأرشيف=2021-03-08|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210308121531/https://clubofmozambique.com/news/mozambique-bus-attacked-passengers-murdered-aim-report-143792/|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/283556/mozambique-several-killed-in-truck-attacks-in-cabo-delgado-november-1-2|title=Mozambique: Several killed in truck attacks in Cabo Delgado November 1–2|date=4 November 2019|website=Garda|access-date=2 October 2020|archivedate=9 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200909143138/https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/283556/mozambique-several-killed-in-truck-attacks-in-cabo-delgado-november-1-2}}</ref> |{{Ntsh|723}} 723<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/308341/mozambique-attack-on-military-base-leaves-22-dead-in-cabo-delgado-province-january-23|title=Mozambique: Attack on military base leaves 22 dead in Cabo Delgado province January 23|website=GardaWorld|access-date=2020-10-02|archivedate=2020-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200909143204/https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/308341/mozambique-attack-on-military-base-leaves-22-dead-in-cabo-delgado-province-january-23}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://apnews.com/ab6f683ca655b34f893baa9caa037671|title=7 beheaded by extremists in Mozambique's gas-rich north|date=7 February 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.reuters.com/article/us-mozambique-insurgency-idUSKCN22A38T|title=Mozambique forces killed over 100 Islamist insurgents in past month: government|date=28 April 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://acleddata.com/2020/06/16/cabo-ligado-weekly-8-14-june-2020/|title=Cabo Ligado Weekly: 8-14 June 2020|date=16 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://acleddata.com/2020/06/23/cabo-ligado-weekly-15-21-june-2020/|title=Cabo Ligado Weekly: 15-21 June 2020|date=23 June 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://acleddata.com/2020/06/30/cabo-ligado-weekly-22-28-june-2020/|title=Cabo Ligado Weekly: 22-28 June 2020|date=1 July 2020}}</ref> |- | align="center" |2019 |[[2019–2020 خلیج فارس بحران|2019–20 Persian Gulf crisis]] |Asia |{{پرچم|Iran}}<br /><br />{{پرچم|Iraq}}<br /><br />{{پرچم|Saudi Arabia}} |{{Ntsh|231}} 241 |{{Ntsh|27}} 27 |{{Ntsh|195}} 214 |} == جھڑپاں تے جھڑپاں (موجودہ یا پچھلے سالاں وچ 100 تو‏ں کم اموات) == درج ذیل لسٹ وچ 19 تنازعات موجودہ یا پچھلے کیلنڈر سال وچ 100 تو‏ں کم براہ راست پرتشدد اموات دا سبب بنے ني‏‏‏‏ں۔ {| class="wikitable sortable" |+ !Start of conflict !Conflict !Continent !Location ! data-sort-type="number" |Cumulative fatalities ! data-sort-type="number" |Fatalities in 2019 ! data-sort-type="number" |Fatalities in 2020 |- | align="center" |1922 |[[خوزستان وچ عرب علیحدگی پسندی|Arab separatism in Khuzestan]] * ASMLA insurgency |Asia |{{پرچم|Iran}} |{{Ntsh|206}} [[خوزستان وچ عرب علیحدگی پسندی|206–345]] |{{Ntsh|1}} 1<ref>{{حوالہ ویب|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2019/11/11/Protests-erupt-in-Ahwaz-after-popular-dissident-poet-dies-in-Iranian-hospital.html|title=Protests erupt in Ahwaz after popular dissident poet dies in Iranian hospital|date=10 November 2019}}</ref> | |- | align="center" |1931 |[[مسئلہ سنکیانگ|Xinjiang conflict]] |Asia |{{پرچم|China}} |{{Ntsh|1000}} 1,000+ | | |- | align="center" |1946 |[[ایران وچ کرد علیحدگی پسندی|Kurdish separatism in Iran]] |Asia |{{پرچم|Iran}} |{{Ntsh|13,100}} 13,100–35,000{{Refn|See <ref>{{cite web|url=http://uca.edu/politicalscience/dadm-project/middle-eastnorth-africapersian-gulf-region/irankurds-1943-present/|title=Iran/Kurds (1943–present)|accessdate=23 January 2016}}<br />{{cite web|url=http://www1.american.edu/cgp/pdf/hicks.pdf|title=The Human Rights of Kurds in the Islamic Republic of Iran|date=April 2000|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110807060312/http://www1.american.edu/cgp/pdf/hicks.pdf|archivedate=7 August 2011}}<br />[[Iran–PJAK conflict#Casualties]]</ref>}} |{{Ntsh|10}} 10<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.kurdistan24.net/en/news/19300e19-ab3a-4945-b96c-722433e30e9a|title=Iranian guard killed in clashes near Kurdistan Region border|last=Kurdistan24|website=Kurdistan24|accessdate=7 May 2019}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rferl.org/a/iran-says-killed-five-suspected-terrorists-near-iraqi-border/30051879.html|title=Iran Says Killed Five Suspected Terrorists Near Iraqi Border|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty}}</ref> |{{Ntsh|6}} 6<ref>{{حوالہ ویب|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/05/05/Iran-s-IRGC-commander-other-members-killed-in-Kurdistan-Fars.html|title=Iran IRGC commander, other members killed in Kurdistan: Report|date=5 May 2020|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2020/05/29/Gunmen-kill-3-Iranian-border-guards-in-Kurdish-area-near-Iraq-border.html|title=Gunmen kill 3 Iranian border guards in Kurdish area near Iraq border|date=29 May 2020|website=Al Arabiya English}}</ref> |- | align="center" |1954 |Insurgency in Northeast India * Insurgency in Meghalaya * [[آسام علیحدگی پسند تحریکاں|Assam separatist movements]] * Insurgency in Manipur * Ethnic conflict in Nagaland |Asia |{{پرچم|India}} |{{Ntsh|25000}} 25,000+<ref name="PERI Database"/> |{{Ntsh|34}} 34<ref name=":0">{{حوالہ ویب|url=https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india-insurgencynortheast|title=Datasheet – Insurgency North East|last=|first=|date=|website=|publisher=South Asian Terrorism Portal|accessdate=25 October 2018}}</ref> |{{Ntsh|20}} 20 |- | align="center" |1963 |West Papua conflict |Oceania |{{پرچم|Indonesia}} |{{Ntsh|100000}} 100,000<ref>{{حوالہ ویب|url=https://unpo.org/article/21905|title=West Papua: Indonesia Considering Addressing Past Atrocities}}</ref> |{{Ntsh|57}} 57{{Refn|<ref>{{cite web|url=https://www.thejakartapost.com/news/2019/03/08/tni-soldiers-killed-in-clash-with-west-papua-liberation-army.html|title=TNI soldiers killed in clash with West Papua liberation army|first=The Jakarta|last=Post|website=The Jakarta Post|accessdate=7 May 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/indonesia/indonesia-47639369|title=Baku tembak Polisi-OPM di Papua kembali menelan korban: 'Kalau perang terus, korban terus berjatuhan'|language=Indonesian|trans-title=Police-OPM shootout in Papua again takes its toll: 'If the war continues, victims continue to fall'|date=21 March 2019|website=BBC News|accessdate=7 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.xinhuanet.com/english/2019-05/13/c_138055195.htm|title=Indonesian soldiers clash with rebels in Papua, 1 soldier dead – Xinhua &#124; English.news.cn|website=www.xinhuanet.com|access-date=2020-10-02|archive-date=2020-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022050008/http://www.xinhuanet.com/english/2019-05/13/c_138055195.htm|dead-url=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jakartaglobe.id/context/police-detective-found-dead-after-taken-hostage-by-armed-group-in-papua|title=Police Detective Found Dead After Taken Hostage by Armed Group in Papua|website=Jakarta Globe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/397515/west-papua-rebel-shot-dead-as-protests-continue|title=West Papua rebel shot dead as protests continue|date=26 August 2019|website=RNZ}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2019/aug/29/west-papua-deaths-as-protest-turns-violent|title=Up to seven dead in West Papua as protest turns violent|date=29 August 2019|via=www.theguardian.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-indonesia-papua-idUSKBN1W410K|title=Indonesia says three killed in shootout with Papua separatists|newspaper=Reuters|date=19 September 2019|via=www.reuters.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2019/09/24/fresh-wave-west-papua-violence-leaves-27-dead/|title=At least 30 dead in Papua after protesters set fire to government buildings|first=Nicola|last=Smith|newspaper=The Telegraph|date=24 September 2019|via=www.telegraph.co.uk}}</ref>}}<ref>{{حوالہ ویب|url=https://jakartaglobe.id/news/soldier-killed-by-gunmen-on-papua-new-guinea-border|title=Soldier Killed by Gunmen on Papua New Guinea Border}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.thejakartapost.com/news/2019/12/19/ahead-of-christmas-military-police-officers-killed-in-latest-conflicts-in-papua.html|title=Ahead of Christmas, military, police officers killed in latest conflicts in Papua}}</ref> |{{Ntsh|2}} 2<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.thejakartapost.com/news/2020/07/21/two-papuan-refugees-shot-dead-by-indonesian-military-personnel.html|title=Two Papuan refugees shot dead by Indonesian military personnel}}</ref> |- | align="center" |1969 |Communist rebellion in the Philippines |Asia |{{پرچم|Philippines}} |{{Ntsh|43388}} 43,388+ |5 |13<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.benarnews.org/english/news/philippine/communist-rebels-killed-06182020133035.html|title=Philippine Troops Kill 5 Suspected NPA Rebels in Negros Oriental Clash}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.benarnews.org/english/news/philippine/communist-rebels-killed-08092020104541.html|title=Philippine Army Inflicts Heavy Toll in Clash with Communist Rebels}}</ref> |- | align="center" |1975 |Cabinda War |Africa |{{پرچم|Angola}} |{{Ntsh|30000}} 30,000<ref>{{حوالہ ویب|url=http://ploughshares.ca/pl_armedconflict/angola-cabinda-1994-2006|title=Angola-Cabinda(1994–2006)|website=Project Ploughshares|accessdate=26 February 2015}}</ref> |{{Ntsh|12}} 12 |{{Ntsh|12}} 37<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.urdupoint.com/en/miscellaneous/angolas-cabinda-separatists-say-fresh-clashe-937538.html|title=Angolas Cabinda Separatists Say Fresh Clashes Killed 12|website=UrduPoint}}</ref> |- | align="center" |1980 |Internal conflict in Peru |South America |{{پرچم|Peru}} |{{Ntsh|70000}} 70,000<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-26969355|title=Peru Shining Path Arrests: 24 Seized|website=BBC News|date=10 April 2014|accessdate=9 December 2014}}</ref> |{{Ntsh|3}} 3 | |- | align="center" |1980 |Maoist insurgency in Turkey |Asia |{{پرچم|Turkey}} |{{Ntsh|70}} 600+ |{{Ntsh|5}} 5 | |- | align="center" |1987 |Lord's Resistance Army insurgency |Africa |{{پرچم|Uganda}}<br /><br />{{پرچم|South Sudan}}<br /><br />{{پرچم|Democratic Republic of the Congo}}<br /><br />{{پرچم|Central African Republic}} |100,000+ | |{{Ntsh|19}} 19 |- | align="center" |1988 |Nagorno-Karabakh conflict |Asia |{{پرچم|Armenia}}<br /><br />{{پرچم|Azerbaijan}} |{{Ntsh|27287}} 27,287+{{Refn|See <ref>{{cite book|last=de Waal|first=Thomas|title=Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War|year=2003|publisher=New York University Press|location=New York|isbn=978-0-8147-1945-9|authorlink=Thomas de Waal|page=285|title-link=Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War}}</ref><ref>[http://www.euronews.net/2009/11/28/winds-of-change-in-nagorno-karabakh/ Winds of Change in Nagorno Karabakh] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20111206040424/http://www.euronews.net/2009/11/28/winds-of-change-in-nagorno-karabakh/ |date=6 December 2011}}. ''[[Euronews]]''. 28 November 2009.</ref><ref name=AMS>{{cite web |url=http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JL02Ak01.html |title=SOFA not sitting well in Iraq |work=Asia Times |date=2 December 2008 |accessdate=23 October 2010 |archive-date=1 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701025851/http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JL02Ak01.html |dead-url=yes }}</ref><ref>[[Uppsala Conflict Data Program]], Republic of Nagorno-Karabakh – civilians, viewed 3 May 2013</ref><ref>{{cite web|url=http://www.naharnet.com/stories/en/150603|title=Azerbaijani Soldier Shot Dead by Armenian Forces|work=Naharnet|accessdate=22 October 2014}}</ref>}} |{{Ntsh|5}} 5{{Refn|See <ref>{{Cite web|url=http://asbarez.com/183307/one-soldier-killed-2-wounded-by-azerbaijani-fire-in-armenia/|title=One Soldier Killed, 2 Wounded by Azerbaijani Fire in Armenia|date=29 July 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://asbarez.com/181601/armenian-soldier-killed-in-artsakh-from-azerbaijani-fire/|title=Armenian Soldier Killed in Artsakh from Azerbaijani Fire|date=13 June 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://menafn.com/1098309651/Armenian-forces-kill-Azerbaijani-soldier|title=Armenian forces kill Azerbaijani soldier|website=menafn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eurasianet.org/fatal-frontline-shootings-heighten-tensions-between-armenia-and-azerbaijan|title=Fatal frontline shootings heighten tensions between Armenia and Azerbaijan|website=Eurasianet}}</ref>}} |{{Ntsh|21}} 21<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.azernews.az/karabakh/161898.html|title=Armenia kills Azerbaijani soldier ahead of Munich Security Conference|date=17 February 2020}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rferl.org/a/armenia-azerbaijan-trade-accusations-over-deadly-border-fighting/30451616.html|title=Armenia, Azerbaijan Trade Accusations over Deadly Border Fighting}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://en.armradio.am/2020/07/12/azerbaijan-reports-third-death/}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/07/soldiers-killed-azerbaijan-armenia-border-clashes-200713093832895.html}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.theguardian.com/world/2020/jul/14/soldiers-killed-armenia-and-azerbaijan-border-clashes}}</ref> |- | align="center" |1998 |Dissident Irish Republican campaign |Europe |{{پرچم|United Kingdom}} |{{Ntsh|146}} 146 |{{Ntsh|3}} 3 | |- | align="center" |2003 |War in Darfur |Africa |{{پرچم تصویر|Sudan}}[[سوڈان|Sudan]] |300,000 |0 |{{Ntsh|89}} 89<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/07/condemns-deadly-violence-sudan-north-darfur-200715094909361.html}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.reuters.com/article/us-sudan-violence-idUSKCN24Q0JJ}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rte.ie/news/world/2020/0727/1155670-sudan-darfur/}}</ref> |- | align="center" |2006 |[[پاکستان وچ دہشت گردی|Terrorism in Punjab]] |Asia |{{پرچم|Pakistan}} |{{Ntsh|2536}} 2,536<ref name=":3">{{حوالہ ویب|url=https://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/punjab/index.html|title=Punjab Assessment – 2017|website=www.satp.org|accessdate=2019-05-11}}</ref><ref name=":4">{{حوالہ ویب|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-punjab|title=datasheet-terrorist-attack-fatalities|website=satp.org|accessdate=2020-05-11|تاريخ-الأرشيف=2020-05-12|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200512224457/https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-punjab|url-status=dead}}</ref> |{{Ntsh|28}} 28 |{{Ntsh|11}} 11 |- | align="center" |2007 |[[پاکستان وچ دہشت گردی|Terrorism in Sindh]] |Asia |{{پرچم|Pakistan}} |{{Ntsh|7636}} 7,636<ref name=":5">{{حوالہ ویب|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-sindh|title=datasheet-terrorist-attack-fatalities|website=satp.org|accessdate=2020-07-02|تاريخ-الأرشيف=2020-06-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20200618041304/https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan-sindh|url-status=dead}}</ref> |{{Ntsh|25}} 25 |{{Ntsh|41}} 41 |- | align="center" |2009 |Insurgency in the North Caucasus |Europe |{{پرچم|Russia}} |{{Ntsh|4053}} 4,053–4,084{{Refn|See <ref name="sputnik">235 killed (2009),[http://sputniknews.com/russia/20100116/157570882.html] 225 killed (2010),[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/198756/] 190–207 killed (2011),[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/198756/]{{cite web |url=http://www.retwa.com/home.cfm?articleId=11904 |title=Two Hundred Law Enforcement Personnel Killed in N. Caucasus in 2011 |accessdate=27 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921055244/http://www.retwa.com/home.cfm?articleId=11904 |archivedate=21 September 2013 |df=dmy-all}} 211 killed (2012),[http://de.sputniknews.com/politik/20130125/265394634.html] 127 killed (2013),[http://www.cfr.org/russian-federation/instability-russias-north-caucasus-region/p9021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214052259/http://www.cfr.org/russian-federation/instability-russias-north-caucasus-region/p9021 |date=14 February 2015}} 41–55 killed (2014),[http://www.themoscowtimes.com/news/article/terrorist-attacks-in-russia-s-north-caucasus-down-50/509427.html] [http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/256537/] 18 killed (2015),[https://eng.kavkaz-uzel.ru/articles/34527/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160602130447/https://eng.kavkaz-uzel.ru/articles/34527/ |date=2 June 2016}} 32 killed (2016),[http://www.kavkaz-uzel.eu/articles/297004/] total of 1,079–1,110 reported killed</ref><ref name="kavkaz">270 killed and 453 captured (2009),[http://chechnya.kavkaz-uzel.ru/articles/159998] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110920151411/http://chechnya.kavkaz-uzel.ru/articles/159998 |date=20 September 2011}} 349 killed and 254 captured (2010),[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/198756] 384 killed and 370 captured (2011),[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/198756/] 391 killed and 461 captured (2012),[http://de.sputniknews.com/politik/20130125/265394634.html] 260 killed (2013),[http://sputniknews.com/russia/20131224/185892322.html] and 88 captured [http://sputniknews.com/russia/20130502/180951073/North-Caucasus-Militants-Losses-Down-in-2013.html] 259 killed and 445 captured (2014),[https://web.archive.org/web/20150203055846/http://www.jamestown.org/programs/edm/single/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=43475&cHash=37f7f6ab5a72bfb5b02b545a639f5fc4] 172 killed (2015),[http://www.kavkaz-uzel.eu/articles/277116/] 162 killed and 377 captured (2016),[http://www.kavkaz-uzel.eu/articles/297004/] [https://sputniknews.com/russia/201610111046220627-russia-north-caucasus-militants/] total reported 2,247 killed and 2,448 captured</ref><ref name="kavkaz-uzel">356 killed (2010–2011),[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/198756/] 78 killed (2012),{{cite web |url=http://www.thisdaylive.com/articles/russian-forces-kill-three-militants-in-north-caucasus/137478/ |title=Russian Forces Kill Three Militants in North Caucasus |accessdate=2013-09-24 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001154735/http://www.thisdaylive.com/articles/russian-forces-kill-three-militants-in-north-caucasus/137478/ |archivedate=1 October 2013 |df=dmy-all}} 104 killed (2013),[http://www.cfr.org/russian-federation/instability-russias-north-caucasus-region/p9021] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214052259/http://www.cfr.org/russian-federation/instability-russias-north-caucasus-region/p9021 |date=14 February 2015}} 37 killed (2014),[http://www.kavkaz-uzel.ru/articles/256537/] 19 killed (2015),[https://eng.kavkaz-uzel.ru/articles/34527/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160602130447/https://eng.kavkaz-uzel.ru/articles/34527/ |date=2 June 2016}} 32 killed (2016),[http://www.kavkaz-uzel.eu/articles/297004/] total of 602 reported killed</ref>}} |{{Ntsh|31}} 31{{Refn|See <ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/48385/|title=21 people fell victim to armed conflict in Northern Caucasus in Q1 of 2019|website=Caucasian Knot|date=9 September 2019|access-date=6 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/48465/|title=In Quarter 2 of 2019, 10 people fell victim to armed conflict in Northern Caucasus|website=Caucasian Knot|date=14 September 2019|access-date=6 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/49431/|title=In 3rd quarter of 2019, seven persons fell victim to armed conflict in Northern Caucasus|website=Caucasian Knot|date=18 December 2019|access-date=6 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/49393/|title=In October 2019, no victims of armed conflict were registered in Northern Caucasus|website=Caucasian Knot|date=15 December 2019|access-date=6 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/49396/|title=In November 2019, no victims of armed conflict were registered in Northern Caucasus|website=Caucasian Knot|date=15 December 2019|access-date=6 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.eng.kavkaz-uzel.eu/articles/49721/|title=In December 2019, six persons fell victim to armed conflict in Northern Caucasus|website=Caucasian Knot|date=17 January 2020|access-date=6 February 2020}}</ref>}} |{{Ntsh|6}} 6 |- | align="center" |2011 |Sinai insurgency |Africa |{{پرچم|Egypt}} |{{Ntsh|5000}} 5,000+ |{{Ntsh|77}} 77+<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.middleeasteye.net/news/militants-kill-seven-egyptian-soldiers-sinai-report|title=Militants kill seven Egyptian soldiers in Sinai: Report|website=Middle East Eye}}</ref> | |- | align="center" |2011 |Syrian Civil War spillover in Lebanon |Asia |{{پرچم|Lebanon}} |{{Ntsh|820}} [[Casualties of the Syrian Civil War spillover in Lebanon|820+]] |{{Ntsh|5}} 5<ref>{{حوالہ ویب|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2019/07/05/ISIS-claims-June-attack-that-killed-four-on-patrol-in-Lebanon-s-Tripoli.html|title=ISIS claims June attack that killed four on patrol in Lebanon's Tripoli|website=english.alarabiya.net|date=4 July 2019}}</ref> | |- | align="center" |2016 |Philippine Drug War |Asia |{{پرچم تصویر|Philippines}} [[فلپائن|Philippines]] |5,000+ | |3<ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.benarnews.org/english/news/philippine/philippines-drugs-01102020150922.html|title=Gunmen Kill Ex-Police General in Northern Philippines}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.benarnews.org/english/news/philippine/official-killed-02192020132733.html|title=Senior Philippine Prisons Official Gunned Down}}</ref> |} == ملک تو‏ں اموات == اس حصے وچ ملک تو‏ں جاری تنازعات تو‏ں وابستہ اموات د‏‏ی تفصیلات ني‏‏‏‏ں۔ [[File:Conflict-related fatalities in the world's 17 deadliest countries 2014 - 2019.png| دنیا &#039; وچ تنازعات تو‏ں متعلق اموات 17 مہلک ترین ملکاں دے 2014–2019 ]] {| class="wikitable sortable" |- ! ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[2014 وچ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ|2014]]{{efn|Data for African countries are based on ACLED, excluding riots/protests-related fatalities<ref name="ACLED" /><ref name="AAA">{{cite web|url=https://projects21.files.wordpress.com/2015/03/ps21-conflict-trends.pdf|title=Death Toll in 2014's Bloodiest Wars Sharply Up on Previous Year|date=17 March 2015|publisher=Project for the Study of the 21st Century}}</ref>}} ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[2015 وچ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ2015]]{{efn|Data for African countries are based on ACLED, excluding riots/protests-related fatalities<ref name="ACLED" /><ref name="ACLED2016">{{cite web|url=http://www.acleddata.com/data/realtime-data-2016/|title=Realtime Data (2016)|publisher=ACLED|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160118143214/http://www.acleddata.com/data/realtime-data-2016/|archivedate=18 January 2016|df=dmy-all}}</ref>}} ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[2016 وچ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ|2016]]{{efn|Data for African countries are based on ACLED, excluding riots/protests-related fatalities<ref name="ACLED" /><ref name="ACLED2016" />}} ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[2017 وچ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ|2017]]{{efn|Data for African countries are based on ACLED, excluding riots/protests-related fatalities<ref name="ACLED" /><ref name="ACLED2017" />}} ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[2018 وچ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ|2018]]{{efn|Data for African countries are based on ACLED, excluding riots/protests-related fatalities<ref name="ACLED" /><ref name="ACLED2018">{{cite web|url=https://www.acleddata.com/curated-data-files/|title=Realtime Data|publisher=ACLED}}</ref>}} ! colspan="2" style="text-align: center;" |[[2019 وچ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ|2019]]{{efn|Data for African countries are based on ACLED, excluding riots/protests-related fatalities<ref name="ACLED" /><ref name="ACLED2018" />}} |- !align=center | درجہ !align=center | ملک !align=center | اموات !align=center | ملک !align=center | اموات !align=center | ملک !align=center | اموات !align=center | ملک !align=center | اموات !align=center | ملک !align=center | اموات !align=center | ملک !align=center | اموات |- |align=center|1 |{{flag|Syria}} |{{IncreaseNegative}}76,021 |{{flag|Syria}} |{{DecreasePositive}}55,219 |{{flag|Syria}} |{{DecreasePositive}}49,742 |{{flag|Syria}} |{{DecreasePositive}}39,000 |{{flag|Afghanistan}} |{{IncreaseNegative}}35,941 |{{flag|Afghanistan}} |{{IncreaseNegative}}41,735 |- |align=center|2 |{{flag|South Sudan}} |{{IncreaseNegative}}50,000<ref>{{cite news|url=http://www.bdlive.co.za/africa/africannews/2016/03/11/south-sudan-is-dying-and-nobody-is-documenting-these-deaths|title=South Sudan is dying, and nobody is documenting these deaths|date=11 March 2016|work=[[Agence France Presse]]|accessdate=2 October 2020|archivedate=13 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160313152742/http://www.bdlive.co.za/africa/africannews/2016/03/11/south-sudan-is-dying-and-nobody-is-documenting-these-deaths}}</ref> |{{flag|Afghanistan}} |{{IncreaseNegative}}36,345 |{{flag|Mexico}} |{{IncreaseNegative}}23,953* <ref>{{Cite web|url=https://www.eleconomista.com.mx/politica/En-2016-se-registraron-23953-homicidios-en-Mexico-20170726-0156.html|title=El Economista {{!}} En 2016 se registraron 23,953 homicidios en México|website=www.eleconomista.com.mx|language=es|access-date=2018-09-30}}</ref> |{{flag|Mexico}} |{{IncreaseNegative}}31,174* |{{flag|Mexico}} |{{IncreaseNegative}}33,341*<ref>{{Cite web|url=https://cfr.org/interactive/global-conflict-tracker/conflict/criminal-violence-mexico|title=Criminal Violence in Mexico|website=Global Conflict Tracker|language=en|access-date=2019-12-10}}</ref> |{{flag|Mexico}} |{{IncreaseNegative}}35,588* |- |align=center|3 |{{flag|Mexico}} |{{DecreasePositive}}27,662* <ref>{{Cite news|url=https://m.excelsior.com.mx/opinion/martin-moreno/2014/07/29/973354|title=México: 55 mil 325 asesinatos|date=2014-07-29|work=Excélsior|access-date=2018-09-30|language=es}}</ref> |{{flag|Iraq}} |{{IncreaseNegative}}24,113 <!-- PKK-Turkish forces: 1,927–550=1,377 + Iraq Civil War: 22,736 --> |{{flag|Iraq}} |{{DecreasePositive}}23,898 |{{flag|Afghanistan}} |{{DecreasePositive}}23,065 |{{flag|Yemen}} |{{IncreaseNegative}}22,201 |{{flag|Yemen}} |{{DecreasePositive}}16,050 |- |align=center|4 |{{flag|Iraq}} |{{IncreaseNegative}}24,000<ref name="IBC" /><ref name="ibc2014">{{cite web|url=https://www.iraqbodycount.org/analysis/numbers/2014/|title=Iraq 2014: Civilian deaths almost doubling year on year|date=1 January 2015|publisher=Iraq Body Count|quote=Combining the 17,000 civilian deaths recorded by IBC with the above wide range of combatant deaths of 4,000–30,000, suggests a total of between 21,000 and 47,000 people have been killed in war-related violence in Iraq during 2014.|accessdate=2 January 2015}}</ref> |{{flag|Mexico}} |{{DecreasePositive}}20,525*<ref>{{Cite news|url=https://www.eleconomista.com.mx/politica/Durante-el-2015-hubo-20525-homicidios-en-Mexico-INEGI-20160725-0127.html|title=Durante el 2015 hubo 20,525 homicidios en México: INEGI|last=Redacción|work=El Economista|access-date=2018-09-30}}</ref> |{{flag|Afghanistan}} |{{DecreasePositive}}23,539 |{{flag|Iraq}} |{{DecreasePositive}}13,187 |{{flag|Syria}} |{{DecreasePositive}}19,799–23,000 |{{flag|Syria}} |{{DecreasePositive}}11,244 |- |align=center|5 |{{flag|Afghanistan}} |{{IncreaseNegative}}14,638 |{{flag|Nigeria}} |{{DecreasePositive}}8,122 |{{flag|Somalia}} |{{IncreaseNegative}}5,575 |{{flag|Myanmar}} |{{IncreaseNegative}}6,700+ |{{flag|Iraq}} |{{DecreasePositive}}4,920 |{{flag|Saudi Arabia}} |{{IncreaseNegative}}4,832 |- |align=center|6 |{{flag|Nigeria}} |{{IncreaseNegative}}11,360 |{{flag|Yemen}} |{{IncreaseNegative}}6,425 |{{flag|Nigeria}} |{{DecreasePositive}}4,684 |{{flag|Somalia}} |{{DecreasePositive}}4,969 |{{flag|Nigeria}} |{{IncreaseNegative}}4,850 |{{flag|Somalia}} |{{DecreasePositive}}2,604 |- |align=center|7 |{{flag|Pakistan}} |{{DecreasePositive}}5,519<ref name=":6" /><ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.satp.org/satporgtp/countries/pakistan/database/casualties.htm|title=Fatalities in Terrorist Violence in Pakistan 2000-2018{{!}} Terrorist Violence in Pakistan{{!}} Violence in Pakistan|website=www.satp.org|access-date=2019-05-20}}</ref> |{{flag|Ukraine}} |{{DecreasePositive}}4,344 |{{flag|Sudan}} |{{IncreaseNegative}}3,891 |{{flag|South Sudan}} |{{DecreasePositive}}3,528 |{{flag|Somalia}} |{{DecreasePositive}}3,862 |{{flag|Libya}} |{{IncreaseNegative}}2,200+ |- |align=center|8 |{{flag|Ukraine}} |{{IncreaseNegative}}4,771 |{{flag|Somalia}} |{{DecreasePositive}}4,087 |{{flag|South Sudan}} |{{IncreaseNegative}}3,544 |{{flag|Nigeria}} |{{DecreasePositive}}3,432 |{{flag|Saudi Arabia}} |{{IncreaseNegative}}3,509 |{{flag|Iraq}} |{{DecreasePositive}}1,850< |- |align=center|9 |{{flag|Somalia}} |{{IncreaseNegative}}4,447 |{{flag|Pakistan}} |{{DecreasePositive}}3,688<ref name=":6" /><ref name=":7" /> |{{flag|Libya}} |{{IncreaseNegative}}2,865 |{{flag|Sudan}} |{{DecreasePositive}}2,450 |{{flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{DecreasePositive}}1,757 |{{flag|Mali}} |{{DecreasePositive}}734+ |- |align=center|10 |{{flag|Sudan}} |{{DecreasePositive}}3,892 |{{flag|South Sudan}} |{{DecreasePositive}}3,258 |{{flag|Turkey}} |{{IncreaseNegative}}2,013 |{{flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{IncreaseNegative}}1,857 |{{flag|Mali}} |{{IncreaseNegative}}1,285 |{{flag|Egypt}} |{{DecreasePositive}}529+ |- |align=center|11 |{{flag|Central African Republic}} |{{IncreaseNegative}}3,347 |{{flag|Sudan}} |{{DecreasePositive}}3,216 |{{flag|Pakistan}} |{{DecreasePositive}}1,803<ref name=":6" /><ref name=":7" /> |{{flag|Central African Republic}} |{{IncreaseNegative}}1,757 |{{flag|South Sudan}} |{{DecreasePositive}}1,166 |{{flag|South Sudan}} |{{DecreasePositive}}519 |- |align=center|12 |{{flag|Libya}} |{{IncreaseNegative}}2,825 |{{flag|Egypt}} |{{IncreaseNegative}}2,836 |{{flag|Egypt}} |{{DecreasePositive}}1,707 |{{flag|Libya}} |{{DecreasePositive}}1,564 |{{flag|India}} |{{IncreaseNegative}}988<ref>SATP [https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220922103810/https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india |date=2022-09-22 }} Terrorism record – 937 killed in 2018. In fighting with Pakistan 51 Indians were killed, 26 Indian civilians [https://www.deccanherald.com/national/officer-among-4-bsf-personnel-killed-pak-rangers-firing-along-ib-samba-674662.html] and 25 Indian soldiers.[https://www.deccanherald.com/national/officer-among-4-bsf-personnel-killed-pak-rangers-firing-along-ib-samba-674662.html] In total 988 were killed in India due to fighting/war and violence/terrorism.</ref> |{{flag|India}} |{{DecreasePositive}}~403 |- |align=center|13 |{{flag|Palestine}} |{{IncreaseNegative}}2,365 |{{flag|Libya}} |{{DecreasePositive}}2,706 |{{flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{DecreasePositive}}1,565 |{{flag|Egypt}} |{{DecreasePositive}}1,506 |{{flag|Cameroon}} |{{IncreaseNegative}}945 |{{flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{DecreasePositive}}302+ |- |align=center|14 |{{flag|Yemen}} |{{IncreaseNegative}}1,500 |{{flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{IncreaseNegative}}1,699 |{{flag|Yemen}} |{{DecreasePositive}}1,375 |{{flag|Ethiopia}} |{{IncreaseNegative}}1,445 |{{flag|Ethiopia}} |{{DecreasePositive}}886 |{{flag|Colombia}} |{{DecreasePositive}}238 |- |align=center|15 |{{flag|Cameroon}} |{{IncreaseNegative}}1,366 |{{flag|Cameroon}} ||{{IncreaseNegative}}1,429 |{{flag|Ethiopia}} |{{IncreaseNegative}}1,114 |{{flag|Philippines}} |{{IncreaseNegative}}1,429 |{{flag|Central African Republic}} |{{DecreasePositive}}842 |{{flag|Cameroon}} |{{DecreasePositive}}234 |- |align=center|16 |{{flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{DecreasePositive}}1,235 |{{flag|Nigeria}} |{{IncreaseNegative}}986 |{{flag|India}} |{{IncreaseNegative}}905<ref>{{Cite web|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/india|title=India 2005 to present|last=|first=|date=|website=satp.org|access-date=2019-05-21}}</ref> |{{flag|Yemen}} |{{DecreasePositive}}1,319 |{{flag|Pakistan}} |{{DecreasePositive}}736<ref>SATP [https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221101162337/https://www.satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan |date=2022-11-01 }} Terrorism record – 697 killed in 2018. In fighting with India 39 Pakistanis were killed, 30 Pakistani Civilians [https://www.thequint.com/news/india/pakistan-summons-indian-deputy-high-commissioner-over-ceasefire-violations] and 9 Pakistani Soldiers were killed.[https://www.reuters.com/article/us-pakistan-india/four-pakistani-soldiers-killed-in-indian-fire-across-tense-kashmir-frontier-idUSKBN1F4127][https://www.thenews.com.pk/print/271147-martyred-soldier-laid-to-rest-in-mansehra][https://www.dawn.com/news/1392316][https://www.dawn.com/news/amp/1409227][https://www.dawn.com/news/amp/1409444] In total 736 were killed in Pakistan due to fighting/war and violence/terrorism.</ref> |{{flag|Pakistan}} |{{DecreasePositive}}206 |- |align=center|17 |{{flag|Egypt}} |{{IncreaseNegative}}1,176 |{{flag|Myanmar}} ||{{IncreaseNegative}}881 |{{flag|Ukraine}} |{{DecreasePositive}}902 |{{flag|Pakistan}} |{{DecreasePositive}}1,269<ref name=":6">{{Cite web|url=https://satp.org/datasheet-terrorist-attack/fatalities/pakistan|title=Datasheet Pakistan 2007 to present|last=|first=|date=|website=satp.org|access-date=2019-05-20}}</ref><ref name=":7" /> |{{flag|Philippines}} |{{DecreasePositive}}471 |{{flag|Thailand}} |{{IncreaseNegative}}163 |} </center> جنگ تو‏ں متعلقہ ہلاکتاں د‏‏ی بجائے بنیادی طور اُتے قتل عام۔ == ہور ویکھو == {{Portal|War|Politics|Current events}} * دنیا وچ [[جنگ دا خاکہ|جنگ]] تے لڑائیاں دا [[جنگ دا خاکہ|خاکہ]] (تریخ ، خطہ ، تنازعہ د‏‏ی قسم ، اموات دے لحاظ سے) * [[ہر سال تنازعات د‏‏ی تعداد د‏‏ی لسٹ]] * [[جنگاں د‏‏ی لسٹ: 2003 – موجودہ|جنگاں د‏‏ی لسٹ: 2003 – موجودہ]] * [[قتل عام دے ناں تو‏ں منسوب واقعات د‏‏ی لسٹ]] * [[دہشت گردی دے واقعات د‏‏ی لسٹ]] * [[فعال علیحدگی پسند تحریکاں د‏‏ی فہرستاں|فعال علیحدگی پسند تحریکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[فعال باغی گروپاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نامزد دہشت گرد گروہاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سفارتی بے قاعدگی دے ذریعے بڑھی جنگاں د‏‏ی لسٹ|سفارتی بے ضابطگیاں دے ذریعہ بڑھی جنگاں د‏‏ی لسٹ]] * [[احتجاج]] * [[منجمد تنازع]] * [[اپسالا تنازع ڈیٹا پروگرام]] * [[حادثے د‏‏ی ریکارڈنگ]] * [[ناکا‏م ریاست]] == نوٹ == {{حواشی|30em}}{{حوالے|30em|group=n}} == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.systemicpeace.org/warlist/warlist.htm سیاسی تشدد د‏‏ی وڈی اقساط 1946–2014] - سیاسی عدم استحکا‏م ٹاسک فورس د‏‏ی سرپرستی وچ تحقیق اُتے مبنی سینٹر فار سسٹمک پیس دے ڈائریکٹر ڈاکٹر مونٹی جی مارشل د‏‏ی مرتب کردہ مسلح تنازعات د‏‏ی لسٹ۔ * [https://web.archive.org/web/20120701142748/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/search.php UCDP تنازعہ انسائیکلوپیڈیا] - اپسالہ یونیورسٹی وچ محکمہ امن تے تنازعہ ریسرچ دا اپسلا تنازعہ ڈیٹا پروگرام ۔ * پروجیکٹ پلوشیئرز دے ذریعہ [http://ploughshares.ca/programs/armed-conflict/acr-interactive-map/ مسلح تنازعات] ، [http://ploughshares.ca/programs/armed-conflict/acr-interactive-map/ انٹرایکٹو میپ د‏‏ی اطلاع دیندے نيں] ۔ * [http://www.cfr.org/global/global-conflict-tracker/p32137#!/ عالمی تنازعہ تو‏ں باخبر رہنے والا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170808010028/https://www.cfr.org/global/global-conflict-tracker/p32137#!/ |date=2017-08-08 }} ، کونسل برائے خارجہ تعلقات تو‏ں ۔ * [https://www.crisisgroup.org/crisiswatch کرائسز واچ] - بین الاقوامی بحران گروپ دے ذریعہ جاری تنازعات اُتے ماہانہ بلیٹن ، انٹرایکٹو نقشہ تے ڈیٹا بیس۔ * IRIN دے ذریعہ [http://newirin.irinnews.org/map-world-conflicts-dataviz-interactive/ دنیا دے تنازعات دا نقشہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160121103622/http://newirin.irinnews.org/map-world-conflicts-dataviz-interactive/ |date=2016-01-21 }} ۔ * [http://www.globalsecurity.org/military/world/war/ عالمی جنگ وچ جاری جنگاں د‏‏ی کوریج] * [http://www.historyguy.com/21st_century_wars.html 21 ويں صدی دیاں جنگاں د‏‏ی تریخ گائے د‏‏ی کوریج] * [https://web.archive.org/web/20170110020357/http://hiik.de/en/index.php ہیڈلبرگ انسٹی ٹیوٹ برائے بین الاقوامی تنازعات د‏‏ی تحقیق (HIIK)] ** [https://www.hiik.de/en/konfliktbarometer/index.php تنازعہ بیومیٹر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709195648/https://www.hiik.de/en/konfliktbarometer/index.php |date=2017-07-09 }} - تنازعات د‏‏ی نشوونما ، اضافے ، تے تصفیہ وچ حالیہ رجحانات د‏‏ی وضاحت کردا اے * [http://www.insightonconflict.org/ بصیرت تو‏ں متعلق بصیرت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701051815/http://www.insightonconflict.org/ |date=2017-07-01 }} – [http://www.insightonconflict.org/ تنازعہ دے] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170701051815/http://www.insightonconflict.org/ |date=2017-07-01 }} علاقےآں وچ قیام امن دے اقدامات دا ڈیٹا بیس [[گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی عسکری تریخ]] {{-}} {{Ongoing military conflicts}} {{War navbox}} {{Lists of wars by date}} [[گٹھ:تریخ تو‏ں متعلقہ فہرستاں]] [[گٹھ:جنگاں د‏‏ی فہرستاں]] [[گٹھ:لسٹ عسکری تنازعات]] [[گٹھ:جاری تنازعات]] [[گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط]] 0epdk4yoy04kzl96dnnluyu8hjph2zi برازیل وچ زراعت 0 90577 708638 708290 2026-07-18T03:55:38Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708638 wikitext text/x-wiki {{Infobox|abovestyle=background:lightblue|data6=250.5 ملین ٹن<ref name="revistagloborural.globo.com">[https://revistagloborural.globo.com/Noticias/Agricultura/noticia/2020/06/brasil-deve-colher-131-milhoes-de-toneladas-de-soja-na-safra-202021-aponta-usda.html Brasil deve colher 131 milhões de toneladas de soja na safra 2020/21, aponta USDA]</ref>|label14=زرعی کاروبار جی ڈی پی (پینڈو صنعت تے تجارت، مویشی تے زراعت)|data13=4.53%<ref name=cepea>CEPEA/USP/CNA Data [http://www.cepea.esalq.usp.br/pib/ download] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140401225352/http://cepea.esalq.usp.br/pib/ |date=1 اپریل 2014}}، – in Portuguese. Searched 18 اکتوبر 2009.</ref>|label13=چی ڈی پی وچ حصہ|data12=R$148.4 ارب ($65.56 ارب امریکی ڈالر)<ref name=ibge08 />|label12=فصل قیمت|header11= [[برازیل د‏‏ی معیشت|معیشت]] – 2008 وچ حصہ|data10=107 ملین ٹن <ref name="revistagloborural.globo.com"/>|label10=مکئی(2020)|data9=131 ملین ٹن<ref name="revistagloborural.globo.com"/>|label9=سویا(2020)|data8=630.7 ملین ٹن<ref>[https://revistagloborural.globo.com/Noticias/Agricultura/Cana/noticia/2020/05/producao-de-cana-deve-ser-19-menor-na-safra-20202021-aponta-conab.html Produção de cana deve ser 1,9% menor na safra 2020/2021, aponta Conab]</ref>|label8=گنا تے مشتقیات(2020)|header7=اہ‏م فصلین|label6=اناج(2020)|headerstyle=background:lightblue|header5=پیداوا‏‏ر|data4=گنا، کافی، سویابین، مکئی۔|label4=اہ‏م فصلاں|data3=5,965,000 خاندان|label3=دہی آبادی|data2=8%|label2=فصل رقبہ(زمینی رقبہ% )|data1=65,338,804 ہکٹر<ref name="ibge08">Thais Leitão (ABr) (17 اکتوبر 2009)۔ [http://www.agrosoft.org.br/agropag/212125.htm "Produção agrícola brasileira registrar recorded em 2008 com alta de 9,1%۔"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140725071250/http://www.agrosoft.org.br/agropag/212125.htm |date=25 جولائ‏ی 2014}} – in Portuguese. Paged visited on 30 مارچ 2014.</ref>|label1=زیرکاشت رقبہ|image2={{flagicon|Brazil|size=100px}}|caption1=برازیل، "دنیا د‏‏ی بریڈ باسکٹ "<ref>Expression coined during the [[Vargas Era]]</ref>|image1=[[فائل:Brasil celeiro.png|300px]]|above=[[برازیل]] د‏‏ی زراعت|data14=26.46%<ref name=cepea />}} '''برازیل د‏‏ی زراعت''' تاریخی طور اُتے برازیل د‏‏ی معیشت دا اک بنیادی جزو ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ اس د‏ی ابتدائی توجہ گنے اُتے سی، برازیلبرازیل بالآخر کافی، [[سویا پھلی|سویابین]]، گائے دا گوشت تے فصل اُتے مبنی [[ایتھنول]] برآمد کرنے والا دا سب تو‏ں وڈا برآمد کنندہ ملک بن گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.newsweek.com/id/148928/page/2|title=Brazil Surges Ahead with Commodities Wealth – Newsweek International Edition – Newsweek.com<!-- Bot generated title -->|last=|date=|website=newsweek.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080807041819/http://www.newsweek.com/id/148928/page/2|archivedate=7 اگست 2008}}</ref> ژتولیو ورگاس د‏ی قیادت وچ ، ایسٹیڈو نوو (نويں ریاست) دے دور وچ زراعت دے شعبے وچ کامیابی "برازیل، دنیا د‏‏ی بریڈ باسکٹ" اے، دے تاثر دا باعث بنی۔ 2009 تک، برازیل دے پاس تقریباً {{تحویل|106000000|ha}} غیر ترقی یافتہ زرخیز زمین سی - ایہ علاقہ فرانس تے اسپین دے مشترکہ علاقے تو‏ں وڈا ا‏‏ے۔<ref name="veja042">{{cite magazine|authorlink=Alexandre Secco|title=O tamanho do Brasil que põe a mesa|magazine=[[Veja (magazine)|Veja]]|issue=1843|page=78|publisher=Abril|date=3 مارچ 2004|language=Portuguese|url=http://veja.abril.com.br/030304/p_078.html|accessdate=18 اکتوبر 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090331042823/http://veja.abril.com.br/030304/p_078.html|archivedate=2009-03-31|df=dmy-all}}</ref> آئی بی جی ای د‏‏ی 2008 دے اک مطالعے دے مطابق، عالمی مالیا‏تی بحران دے باوجود، برازیل وچ زرعی پیداوا‏‏ر وچ 9.1 فیصد دا اضافہ ریکارڈ کيتا گیا، جو بنیادی طور اُتے سازگار موسم تو‏ں متاثر ہوئے سن ۔ سال وچ اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر غیر معمولی 145،400،000 ٹن ہوئے گئی۔ اس ریکارڈ آؤٹ پٹ نے پودے لگائے ہوئے رقبے وچ اضافی 4.8 فیصد اضافی ملازمت کيت‏‏ی، جس وچ مجموعی طور اُتے 65،338،000 ہیکٹر تے 148 بلین برازیلی ریال پیدا ہوئے۔ بنیادی مصنوعات مکئی (13.1٪ نمو) تے سویا (2.4٪ نمو) سن۔ برازیل دے جنوبی ادھے تو‏ں دوتہائی حصہ نیم ادھی آب و ہو‏‏ا، زیادہ بارش، زیادہ زرخیز مٹی، زیادہ جدید ٹیکنالوجی تے انہاں پٹ استعمال، مناسب انفراسٹرکچر تے زیادہ تجربہ کار کسان ني‏‏‏‏ں۔ اس خطے وچ برازیل دے بیشتر دانے، [[روغن نباندی|تیل د‏‏ی دالاں]] (اور برآمدات) پیدا ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ خشک سالی تو‏ں دوچار شمال مشرقی خطہ تے ایمیزون بیسن وچ اچھی طرح تو‏ں تقسیم شدہ بارش، اچھی مٹی، مناسب ڈھانچے تے ترقیا‏ت‏‏ی سرمایے د‏‏ی کمی ا‏‏ے۔ اگرچہ زیادہ تر مستحکم کساناں دے قبضے وچ ، دونے خطے جنگل د‏‏ی مصنوعات، کوکو تے ٹراپیکل پھلاں دے برآمد کنندگان د‏‏ی حیثیت تو‏ں تیزی تو‏ں اہ‏م ني‏‏‏‏ں۔ وسطی برازیل وچ گھاہ دے میدان دے کافی علاقے شامل ني‏‏‏‏ں۔ برازیل دے گھاہ دے علاقےآں شمالی امریکا د‏‏ی نسبت بوہت گھٹ زرخیز نيں تے عام طور اُتے ایہ صرف چرنے دے لئی موزاں ني‏‏‏‏ں۔ == 2018 وچ برازیل د‏‏ی زرعی پیداوا‏‏ر == 2018 وچ ، برازیل <ref>[http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC/ Brazil production in 2018, by FAO]</ref> : * ایہ ہن تک گنے دا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک (746.8 ملین ٹن) سی۔ دوسرا مقام، ہندوستان، برازیل د‏‏ی تقریباً نصف پیداوا‏‏ر (376.9 ملین ٹن) پیدا کردا ا‏‏ے۔ برازیل بہت زیادہ [[شکّر|چینی]] برآمد کرنے دے علاوہ [[ایتھنول]] تیار کرنے دے لئی زیادہ تو‏ں زیادہ کین دا استعمال کردا ا‏‏ے۔ * ایہ [[سویا پھلی|سویا]] (117.8 ملین ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ملک سی، جو ریاستہائے متحدہ دے بعد دوسرا نمبر سی۔ پر، برازیل نے 2020 وچ امریکی سویا بین د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ <ref>{{Cite web |title=Brasil supera EUA e retoma posto de maior produtor de soja do planeta |url=https://6minutos.uol.com.br/agencia-estado/brasil-retoma-posto-de-maior-produtor-de-soja-do-planeta/ |access-date=2020-10-02 |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414033304/https://6minutos.uol.com.br/agencia-estado/brasil-retoma-posto-de-maior-produtor-de-soja-do-planeta/ |dead-url=yes }}</ref> ؛ * ایہ [[مکئی]] پیدا کرنے والا دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ملک سی (82.2 ملین ٹن)، جو امریکا تے چین دے بعد دوسرا سی۔ * ایہ [[کاساوا]] (17.6 ملین ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا 5 واں سب تو‏ں وڈا ملک سی، جو نائیجیریا، سیئی لینڈ، کانگو تے گھانا دے بعد دوسرے نمبر اُتے سی۔ * ایہ [[مالٹا (پھل)|سنگترا(مالٹا) دا]] سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی (16.7 ملین ٹن)؛ * ایہ [[چاول|چاول دا]] 9واں سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی (11.7 ملین ٹن)؛ * ایہ [[کیلا|کیلے]] پیدا کرنے والا دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ملک (6.7 ملین ٹن) سی، جو ہندوستان تے چین دے بعد دوسرے نمبر اُتے سی۔ جے اسيں نباتات اُتے وی غور کرن تاں برازیل 7 واں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ * اس نے 5.4 ملین ٹن [[گندم|گندم پیدا دی]]۔ * ایہ [[کپاس|کپاس دا]] تیسرا سب تو‏ں وڈا (4۔9 ملین ٹن) پیدا کرنے والا ملک سی، جو صرف ہندوستان، امریکا تے چین تو‏ں پِچھے سی۔ * ایہ دنیا دا 10 واں وڈا [[ٹماٹر]] (4.1 ملین ٹن) پیدا کرنے والا ملک سی۔ * اس نے 3.6 ملین ٹن [[آلو]] پیدا کيتا۔ * ایہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا [[قہوہ|کافی]] (3.5 3.5 ملین ٹن) پروڈیوسر سی۔ * ایہ گارانا (3.3 ملین ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا سب تو‏ں وڈا ملک سی۔ * 3.2 ملین ٹن لیگوم پیدا کيتا۔ * ایہ پھلیاں پیدا کرنے والا دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ملک سی (2.9 ملین ٹن)، میانمار تے ہندوستان دے بعد دوسرے نمبر پر۔ * ایہ انناس (2.6 ملین ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا ملک سی، کوسٹاریکا تے فلپائن دے بعد دوسرا نمبر سی۔ * ایہ [[ناریل|ناریل دا]] 2.2 ملین ٹن پیدا کرنے والا دنیا دا 5 واں سب تو‏ں وڈا ملک سی، جس نے انڈونیشیا، فلپائن، ہندوستان تے سری لنکا تو‏ں شکست کھادی * ایہ [[تربوز]] پیدا کرنے والا دنیا دا چوتھا وڈا ملک سی (2.3 ملین ٹن)، اس نے چین، ایران تے ترکی تو‏ں شکست کھادی * ایہ [[جوار]] (2.2 ملین ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا 7 واں سب تو‏ں وڈا ملک سی۔ * ایہ [[آم]] (بشمول شامل مینگوسٹین تے [[امرود]] ) (1.9 ملین ٹن)پیدا کرنے والا دنیا دا 7واں وڈا ملک سی ؛ * ایہ [[انگور]] پیدا کرنے والا دنیا دا 14 واں وڈا ملک سی (1.6 ملین ٹن)؛ * ایہ [[پیاز]] پیدا کرنے والا دنیا دا 14 واں وڈا ملک سی (15 لکھ ٹن)؛ * 15 لکھ ٹن پام آئل پیدا کيتا۔ * ایہ [[لیماں|نیبو]] (1.4 ملین ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا پنجواں سب تو‏ں وڈا ملک سی، ہندوستان، میکسیکو، چین تے ارجنٹینا دے بعد۔ * ایہ [[اکائی بیری]] (1.3 ملین ٹن) دا دنیا دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی <ref>[https://g1.globo.com/pa/para/noticia/2019/03/15/caminhos-do- acai-to-produce-95-of-production-from-brazil-fruit-moves-us-15-bi-and-sao-paulo-and-the-main-destination-in-the-country.ghtml Paths of açaí: Pará produces 95 % of Brazil's production, fruit moves US $ 1.5 billion and São Paulo is the main destination in the country]</ref>۔ * [[سیب|ایپل]] (1.1 ملین ٹن) پیدا کرنے والا ایہ دنیا دا 13 واں وڈا ملک سی۔ * ایہ [[پپیندا|پپیندے]] (1 ملین ٹن) دا دوسرا سب تو‏ں وڈا عالمی پیدا کنندہ سی، جو ہندوستان دے بعد دوسرے نمبر اُتے سی۔ * 996 ہزار ٹن ٹینجیرین پیدا کيتا ؛ * 897 ہزار ٹن [[جئی|جیئ]] پیدا کيتی۔ * ایہ [[تمباکو]] پیدا کرنے والا دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ملک سی (762 ہزار ٹن)، ایہ چین دے بعد دوسرے نمبر اُتے سی۔ * اس نے 741 ہزار ٹن [[شکر قندی]] پیدا کيتی۔ * ایہ [[مونگ پھلی]] (563 ہزار ٹن) [[مونگ پھلی|کا]] 14 واں سب تو‏ں وڈا عالمی ملک سی۔ * اس نے 546 ہزار ٹن یربا میٹ تیار کيتا۔ * اس دے 330 ہزار ٹن پیداوا‏‏ر کيتا [[جو]] ؛ * ایہ کوکو (239 ہزار ٹن) پیدا کرنے والا دنیا دا 6 واں وڈا ملک سی۔ * ایہ [[مگر ناشپاندی|ایوکوڈو]] (235 ہزار ٹن) دنیا دا چھٹا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی۔ * 199 ہزار ٹن قدرتی ربڑ تیار کيتا گیا۔ * ایہ کجھور دا 6واں وڈا پروڈیوسر سی (156 ہزار ٹن)؛ * ایہ [[کاجو]] (141 ہزار ٹن) دا دنیا دا 9واں سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی۔ * اس نے 135 ہزار ٹن [[سورج مکھی بیج|سورج مکھی پیدا دی]]۔ * ایہ برازیل گری دار میوے (36 ہزار ٹن) دا سب تو‏ں وڈا پیدا کنندہ سی۔ ہور زرعی مصنوعات د‏‏ی چھوٹی پروڈکشن دے علاوہ۔ <ref>[http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC/ Brazil production in 2018, by FAO]</ref> == تریخ == {{quotation|پر، ملک د‏‏ی ہويا نہایت صحت بخش، تازہ تے متشدد اے جداں کہ انٹری ڈورو ای منہہو د‏‏ی طرح، اس موسم وچ اساں دونے آب و ہو‏‏ا نو‏‏ں اک جداں پایا ا‏‏ے۔ بہت ساری چیزاں نيں، پانی د‏‏ی اک بے تحاشا ملک اس قدر حقدار اے کہ جے اس د‏ی صحیح کاشت کيتی گئی تاں اس دے پانی د‏‏ی وجہ تو‏ں سب کچھ حاصل ہوئے گا۔<ref>{{cite book| authorlink =Henrique Campos Simões| title =The Letter of Pero Vaz de Caminha| publisher =Temple University| page =10| url =http://isc.temple.edu/evanson/LASC050/Readings/PeroVaz.pdf| url-status =dead| archiveurl =https://web.archive.org/web/20120528200117/http://isc.temple.edu/evanson/LASC050/Readings/PeroVaz.pdf| archivedate =28 مئی 2012| df =dmy-all| access-date =2 اپریل 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528200117/http://isc.temple.edu/evanson/LASC050/Readings/PeroVaz.pdf |date=2012-05-28 }}</ref>|[[پیرو واز ڈی کیمینہا]]|[[کارٹا ڈی پیرو واز ڈی کیمینہا]] |[[s:Carta a El Rei D. Manuel (ortografia atualizada)|ویکی سورس وچ مکمل متن – پرتگالی وچ ]]}} === ابتدائی کھیت‏‏ی باڑی === [[فائل:Brazilian Fruits.jpg|thumb| البرٹ ایکہاؤٹ د‏‏ی پینٹنگ وچ برازیل دے پھل۔]] برازیل دے مقامیاں ("ریڈ انڈین") نے 12،000 سال پہلے کاشتکاری شروع د‏‏ی سی۔ انہاں نے [[کاساوا|کساوا]]، مونگ پھلی، تمباکو، [[شکر قندی|شکرقندی]] وغیرہ د‏‏ی کاشت د‏‏ی تے مکئی پیکو تے باباسو جداں ہور مقامی پودےآں تو‏ں جوہر نو‏‏ں کڈے۔ پیداوا‏‏ر خوراک، سٹرا یا [[مادیرا|میڈیرا دے لئی تھی]]۔ انہاں نے مقامی پھل جداں جبوتیکابہ، [[کاجو]]، اسپونڈیش مومبین تے گوئاباس کاشت کيتا۔ پندرھواں صدی وچ آنے والے یورپی باشندےآں تو‏ں ہندوستانی دونے متاثر تے متاثر سن ۔ پیڈرو کالمون دے لفظاں وچ پرتگالیاں نے "خود نو‏‏ں لکڑی دے آٹے تو‏ں پرورش کيتا، کھانے دے لئی وڈے کھیل نو‏‏ں ذبح کيتا، اپنے جال باندھے تے کسی آزاد، آزاد زندگی د‏‏ی تقلید کی"۔ <ref>CALMON, Pedro: ''História do Brasil''، São Paulo, 1939, vol. 1</ref> جب تک دوسری فصلاں نو‏‏ں برآمد نئيں کرنا شروع کيتا گیا، [[برازیل ووڈ]] بنیادی وجہ سی کہ برازیل وچ پرتگال کنٹرول چاہندا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=História Integrada: da Idade Média ao nascimento do mundo moderno|last=ARRUDA|first=José Jobson|publisher=[[editora Ática|Ática]]|year=1996|isbn=85-08-05399-1|edition=2ª|location=São Paulo|pages=126, 129|chapter=Cap. 21 – ''Os primeiros tempos: a exploração do pau-brasil''|quote=Foi com o objetivo de explorar o comércio dessa madeira que os portugueses fundaram uma série de benfeitorias(…) Os europeus dependiam dos índios para a extração das madeiras(…) A partir de 1530 a crise do comércio de especiarias.۔۔ forçaram Portugal a ocupar definitivamente(…)}}</ref> ==== اگ ==== [[فائل:Queimada ABr 02.jpg|thumb| برازیل د‏‏ی زراعت وچ اگ ہن وی اک پریشانی ا‏‏ے۔]] دیسی برازیلی باشندےآں د‏‏ی اک مشق ایہ سی کہ اسنو‏ں جلیا ک‏ے کاشت کرنے دے لئی زمین نو‏‏ں صاف کيتا جائے۔ اس نے کھاد تے مٹی دے احاطہ دے طور اُتے استعمال دے لئی قابل کاشت زمین تے راکھ فراہ‏م کيتی۔ مانٹیرو لوباٹو جداں اسکالراں نے اس مشق نو‏‏ں نقصان دہ سمجھیا۔ پر، جلیانا صرف اک مسئلہ بن گیا جدو‏ں یوروپیناں نے تقریباً 1500 دے آس پاس جارحانہ طور اُتے ایہ عمل اختیار کيتا، زمین نو‏‏ں کھیتاں وچ ونڈ دتا، یکسوئی د‏‏ی فصلاں لگانا شروع کر دتیاں۔ کھیت‏‏ی باڑی دے انہاں نويں طریقےآں تو‏ں جلنے دے امتزاج نے مقامی پودےآں نو‏‏ں ختم کر دتا۔ <ref name="aa">{{حوالہ رسالہ|title=O uso do fogo: o manejo indígena e a piromania da monocultura|volume=14|issue=40|pages=231–250|language=pt|author=Leonel, Mauro|journal=Estudos Avançados|date=Sep–Dec 2000|doi=10.1590/S0103-40142000000300019}}</ref> ==== بین الاقوامی مسائل ==== 20 واں صدی دے آغاز وچ برازیل وچ کافی د‏‏ی پیداوا‏‏ر عالمی طلب تو‏ں تجاوز کر گئی۔ اس دا نتیجہ توبت معاہدے اُتے ہويا، جتھ‏ے ریاست نے تباہی دے لئی ودھ حاصل کرنا شروع کيتا تے انکر لگانے تو‏ں منع کيتا گیا — جس دا مقصد کم تو‏ں کم منافع بخش قیمت برقرار رکھنا سی۔ <ref name="bb">BAER, Werner: ''A Economia Brasileira''، Nobel, São Paulo, 2nd ed, 2003, {{آئی ایس بی این|85-213-1197-4}}، {{آئی ایس بی این|978-85-213-1197-3}}</ref> ربڑ نو‏‏ں غیر ملکی مقابلے دا سامنا کرنا پيا۔ 1870 وچ ، انگریزی سمگلر برازیل تو‏ں باہر ربڑ دے درختاں دے پودے اسمگل کردے سن تے 1895 وچ ایشیا وچ پیداوا‏‏ر شروع ہوئی۔ 1910 تے 1920 د‏‏ی دہائی وچ اس مقابلے نے برازیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں عملی طور اُتے ختم کر دتا۔ <ref name="bb">BAER, Werner: ''A Economia Brasileira''، Nobel, São Paulo, 2nd ed, 2003, {{آئی ایس بی این|85-213-1197-4}}، {{آئی ایس بی این|978-85-213-1197-3}}</ref> === زرعی اسکول === [[فائل:Entrada Principal - CAC.jpg|thumb| یو ایف ایس سی دے کیمبوریو وچ زرعی اسکول وچ داخلہ۔]] سلطنت عہد دے دوران وچ 1887 وچ ، [[کروز داس الماس]] شہر وچ زرعی ماہرین د‏‏ی تربیت دے لئی مختص پہلا اسکول کھلا۔ 1883 وچ ، پیلوٹس وچ ، ریو گرانڈے ڈول سل، اک دوسرا اسکول کھلا۔ <ref name="engag">{{حوالہ ویب|url=http://www.agr.feis.unesp.br/dv11112003.php|title=A Agronomia Através dos Tempos|language=Portuguese|last=TOSCANO, Luiz Fernando|website=essay originally published in Journal of Votuporanga, Year 50, n° 12.798, p. 02 (on: [[UNESP]] site)|date=11 نومبر 2003|accessdate=6 مارچ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090309105407/http://www.agr.feis.unesp.br/dv11112003.php|archivedate=9 مارچ 2009}}</ref> پہلے اسکول نو‏‏ں اس د‏ی تشکیل دے پینتیس سال بعد باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی، اس دے نال ہی 8.319 / 1910 فرمان جاری ہويا سی۔ زرعی ماہر پیشہ صرف 1933 وچ ہی تسلیم ہويا۔ برازیل وچ ستر باقاعدہ زرعی شعبے کالج چلدے ني‏‏‏‏ں۔ جس دن اس فرمان د‏‏ی تشہیر ہوئی، 12 اکتوبر، "زرعی تریخ دا دن" بن گیا۔ <ref name="engag"/> پیشہ ور رجسٹریشن دا انتظام علاقائی انجینئری تے آرکیٹیکچر کونسلاں دے ذریعہ کيتا جاندا اے، جو CONFEA دے ذریعہ قومی سطح اُتے مربوط ہُندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.confea.org.br/|title=CONFEA's official website|language=Portuguese|last=Confea|website=|date=|accessdate=12 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100310020341/http://www.confea.org.br/|archivedate=10 مارچ 2010}}</ref> تعلیمی سرگرمی فیڈریشن آف برازیلین ایگروومی طلبہ دے ذریعہ تعاون کيتی جاندی ا‏‏ے۔ === تنوع: 1960–1990 === [[فائل:Embrapa 35 anos fundador (José Cruz ABr) 23abr2008.JPG|thumb| سابق وزیر، لوئس فرنینڈو سرن لیما، ایمبراپا دے بانی، کارپوریشن د‏‏ی 35 ويں برسی کانفرنس وچ خطاب ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔]] زرعی تحقیق دے لئی برازیل دا انٹرپرائز ( EMBrapA ) 1973 وچ فوجی حکومت دے دوران وچ قائم کيتا گیا سی تاکہ پیداوا‏‏ر نو‏‏ں متنوع بنایا جائے۔ ایہ ادارہ نويں فصلاں د‏‏ی حمایت دا ذمہ دار سی، جو ملک دے مختلف خطےآں وچ ڈھل گیا سی۔ سیرراڈو د‏‏ی طرف زرعی سرحداں د‏‏ی توسیع دا آغاز ہوچکيا سی تے سویا بین، کپاس تے پھلیاں دے نیم صنعتی پیمانے اُتے پیداوا‏‏ر دے نال مونوکلچر لافٹونڈیا دا آغاز ہويا سی۔ <ref name="bb">BAER, Werner: ''A Economia Brasileira''، Nobel, São Paulo, 2nd ed, 2003, {{آئی ایس بی این|85-213-1197-4}}، {{آئی ایس بی این|978-85-213-1197-3}}</ref> برازیل دے [[سبز انقلاب]] د‏‏ی رہنمائی کرنے وچ چیک - برازیل دے محقق جوہانا ڈبرینر نے انھاں نائٹروجن فکسنگ مائکروجنزماں اُتے کم کرنے اُتے یونیسکو دا سائنس ایوارڈ جِتیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cnpab.embrapa.br/aunidade/johanna.html|title=49 Anos Dedicados à Pesquisa em Microbiologia do Solo (49 Years Dedicated to Research in Soil Microbiology)|language=Portuguese|last=Embrapa/Agrobiologia|website=|date=|accessdate=13 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091217083254/http://www.cnpab.embrapa.br/aunidade/johanna.html|archivedate=17 دسمبر 2009}}</ref> سن 1960 وچ چار اہ‏م زرعی مصنوعات برآمد کيتیاں گئیاں، جو 1990 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ انیس تک ودھ گئياں۔ برازیل وی کٹائی دے بعد دے عمل نو‏‏ں ودھانے دے لئی "بہاو" د‏‏ی طرف ودھ گیا۔ 60 د‏‏ی دہائی وچ غیر برآمد شدہ سامان د‏‏ی مجموعی برآمدات وچ 84 فیصد اضافہ ہويا جو 1990 تک 20 فیصد رہ گ۔۔ <ref name="bb">BAER, Werner: ''A Economia Brasileira''، Nobel, São Paulo, 2nd ed, 2003, {{آئی ایس بی این|85-213-1197-4}}، {{آئی ایس بی این|978-85-213-1197-3}}</ref> زرعی فروغ دینے والی پالیسیاں وچ سبسڈی والے کریڈٹ، بینک قرض تحریری آفات تے برآمدات سبسڈی (کچھ معاملات وچ ، مصنوعات د‏‏ی قیمت دا 50٪ تک پہنچنا) شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="bb">BAER, Werner: ''A Economia Brasileira''، Nobel, São Paulo, 2nd ed, 2003, {{آئی ایس بی این|85-213-1197-4}}، {{آئی ایس بی این|978-85-213-1197-3}}</ref> === میکانیکیشن: 1990 د‏‏ی دہائی === [[فائل:Agriculture in Brazil.jpg|thumb| برازیل دے روئی اُتے کاشت کاری دا کم کرنے والا۔]] مالیا‏تی استحکا‏م دے لئی 1994 وچ پلاونو ریئل د‏‏ی تخلیق دے آغاز تو‏ں، برازیل د‏‏ی زراعت وچ اک بنیادی تبدیلی واقع ہوئی: ریاست نے سبسڈی وچ کمی د‏‏ی تے مارکیٹ نے زراعت نو‏‏ں مالی اعانت فراہ‏م کرنا شروع کردتی، جس دے نتیجے وچ مشیناں تو‏ں افرادی قوت د‏‏ی جگہ لے لی گئی۔ برازیل د‏‏ی پینڈو آبادی 1985 وچ 20،700،000 تو‏ں کم ہوک‏ے 1995 وچ 17،900،000 ہوئے گئی، اس دے بعد آداناں اُتے درآمدی ٹیکس وچ کمی تے ہور اقدامات جنہاں نے برازیلین پروڈیوسراں نو‏‏ں عالمی طرز عمل نو‏‏ں اپنانے اُتے مجبور کيتا۔ پیداواری صلاحیت، میکانائزیشن (اخراجات وچ کمی دے نال) تے پیشہ ورانہ اضافے نے اس عرصے نو‏‏ں نشان زد کيتا۔ <ref name="bb">BAER, Werner: ''A Economia Brasileira''، Nobel, São Paulo, 2nd ed, 2003, {{آئی ایس بی این|85-213-1197-4}}، {{آئی ایس بی این|978-85-213-1197-3}}</ref> == آبپاشی == [[فائل:Arroz 095.jpg|thumb| چاول د‏‏ی دھان: جتھ‏ے برازیل وچ سب تو‏ں پہلے آبپاشی ہوئی۔]] چاول د‏‏ی کاشت دے لئی برازیل وچ آبپاشی دے پہلے تجربات ریو گرانڈے ڈول سل وچ ہوئے۔ پہلا ریکارڈ کڈرو ڈیم د‏‏ی تعمیر دے نال 1881 تک اے جو 1903 وچ شروع ہويا سی۔ پر، ایہ عمل 20 واں صدی دے آخری تیس سالاں وچ 1970 تو‏ں 1980 دے درمیان وچ پھیل گئی۔ <ref name="birriga"/> نجی اقدام نے جنوبی تے جنوب مشرقی علاقےآں وچ آبپاشی نو‏‏ں ترقی دتی۔ شمال مشرق دے سرکاری ادارےآں، جداں ڈی این او سی ایس تے کوڈے وایس ایف نے 1950 د‏‏ی دہائی وچ اس راہ د‏‏ی شروعات کيتی۔ 1968 وچ ، آبپاشی تے زرعی ترقی اُتے ایگزیکٹو گروپ (GEIDA) قائم کيتا گیا تے دو سال بعد اس نے کثیر سالانہ پروگرام برائے آبپاشی (پی پی آئی) دا آغاز کيتا۔ وسائل د‏‏ی اکثریت شمال مشرق د‏‏ی طرف ہدایت کيتی گئی سی۔ <ref name="birriga"/> پر، انہاں وفاقی اقدامات نو‏‏ں کامیابی نئيں ملی۔ 1985 وچ اک نويں رہنمائی تے 1996 وچ اک نويں سمت نے آبپاشی پراجیکٹ دا نواں ماڈل تیار کيتا۔ اس منصوبے دا ارادہ زراعت وچ آبپاشی دے استعمال نو‏‏ں وسیع کرنا اے تے اس نے 1،500 تو‏ں ودھ قومی تے غیر ملکی ماہرین نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کيتا۔ [[عالمی بنک|ورلڈ بینک دے]] مطابق، برازیل وچ آبپاشی د‏‏ی صلاحیت تقریباً {{تحویل|29000000|ha|sqmi}}۔ پر، 1998 وچ ، خشک سالی د‏‏ی گنجائش کم ہوک‏ے صرف 2.98 ملین ہیکٹر ہوئے گئی۔ <ref name="est">{{حوالہ ویب|url=http://www.agriambi.com.br/revista/v5n1/171.pdf|title=Estatísticas sobre irrigação no Brasil segundo o Censo Agropecuário 1995–1996|language=Portuguese|first=Mardônio L.|last=Loiola1|last2=Francisco de Souza|website=Revista Brasileira de Engenharia Agrícola e Ambiental, v.5, n.1, p. 171–180|date=|accessdate=11 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706150701/http://www.agriambi.com.br/revista/v5n1/171.pdf|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> 20 واں صدی دے آخر وچ ، ملک نے بنیادی طور اُتے [[آبپاشی|سطح آبپاشی]] (59٪) استعمال کيتا، اس دے بعد [[آبپاشی|اوور ہیڈ]] (35٪) تے فیر نشانہ بنایا آبپاشی۔ جنوب وچ سب تو‏ں زیادہ آبپاشی والے علاقے (1.1 ملین ہیکٹر تو‏ں زیادہ) د‏‏ی نمائندگی ہوئی، اس دے بعد جنوب مشرق (800 ہزار ہیکٹر) تے شمال مشرق (490 ہزار ہیکٹر) ا‏‏ے۔ <ref name="est"/> فی الحال، آب پاشی دا اک باقاعدہ سنگ میل بل 6381 /2005، دے ذریعے، برازیل د‏‏ی نیشنل کانگریس دے ذریعہ اپنا راستہ بنا رہیا اے، <ref name="birriga">{{حوالہ کتاب|title=A irrigação no Brasil:situação e diretrizes|last=Ministério da Integração Nacional|publisher=IICA|year=2008|isbn=978-92-9039-908-7|edition=|volume=|location=Brasília|language=Portuguese|chapter=|quote=}}</ref> جس دا مقصد قانون 6662/1979کو تبدیل کرنا اے، جو آب پاشی د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں منظم کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Leis/L6662.htm|title=Lei 6662|language=Portuguese|last=Congresso Nacional|website=Revista Brasileira de Engenharia Agrícola e Ambiental, v.5, n.1, p. 171–180|date=1979|accessdate=11 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100328100748/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Leis/L6662.htm|archivedate=28 مارچ 2010}}</ref> آبی وسائل د‏‏ی پالیسی نو‏‏ں قانون 9433/1997 دے ذریعہ ریگولیٹ کيتا جاندا اے تے اس دا انتظام نیشنل کونسل دے ذریعہ کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="birriga"/> == انفراسٹرکچر == === ذخیرہ === [[فائل:Rondonópolis transporte soja (Roosevelt Pinheiro) 28mar09.JPG|thumb| سویا بین د‏‏ی فصل لے جانے والے ٹرک]] ودھدی ہوئی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں برقرار رکھنے دے لئی فصلاں نو‏‏ں ذخیرہ کرنے د‏‏ی سہولیات وچ توسیع د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔ 2003 وچ برازیل دے ذخیرہ کرنے د‏‏ی گنجائش اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 75٪ سی، <ref name="pesq">{{حوالہ ویب|url=http://www.finep.gov.br/PortalDPP/relatorio_setorial/impressao_relatorio.asp?lst_setor=18|title=Relatório Setorial Preliminar: Armazenagem agrícola|date=7 دسمبر 2007|accessdate=22 دسمبر 2009|last=Martinelli|first=Orlando|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609214713/http://www.finep.gov.br/PortalDPP/relatorio_setorial/impressao_relatorio.asp?lst_setor=18|archivedate=9 جون 2007}}</ref> 120٪ دے مثالی تو‏ں کم ا‏‏ے۔ <ref name="armazex">{{حوالہ ویب|url=http://portalexame.abril.com.br/static/aberto/anuarioagronegocio/edicoes_0869/m0082220.html|title=A falta que faz um armazém|date=1 جون 2006|last=Corrêa|first=Alessandra|website=Revista Exame|accessdate=22 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090427174805/http://portalexame.abril.com.br/static/aberto/anuarioagronegocio/edicoes_0869/m0082220.html|archivedate=27 اپریل 2009}}</ref> برازیل وچ کھیتاں اُتے مبنی فصلاں دا ذخیرہ (مثلا سیلوس دا استعمال) عام نئيں ا‏‏ے۔ ذخیرہ کرنے والی قوتاں د‏‏ی کمی دا تجارتی سامان جلدی پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ کوناب دے اعداد و شمار دے مطابق، صرف 11٪ گودام فارماں اُتے واقع نيں (اس دے مقابلے وچ [[ارجنٹائن]] وچ 40٪، [[یورپی اتحاد|یوروپی یونین]] وچ 50٪ تے کینیڈا وچ 80٪ اے )۔ کسان تیسری پارٹی دے اسٹوریج خدمات اُتے بھروسا کردے ني‏‏‏‏ں۔ راجگڑھ تک رسائی دا فقدان، جو شرح تبادلہ د‏‏ی شرح وچ اتار چڑھاؤ جداں عوامل تو‏ں مالی عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں ودھ گئے نيں، زیادہ تر پروڈیوسراں نو‏‏ں اہ‏م ذخیرہ اندوزیہ بنانے تو‏ں رکدا ا‏‏ے۔ <ref name="armazex"/> === ٹرانسپورٹ === [[فائل:Safra interior Sao Paulo 01 2006 06.jpg|thumb| شاہراہ دے ذریعے فصلاں د‏‏ی آمدورفت]] برازیل د‏‏ی زراعت دے لئی فصلاں د‏‏ی آمدورفت اک دیرینہ ساختی ساخت دا مسئلہ ا‏‏ے۔ کالمون نے نوٹ کيتا کہ، سلطنت دے بعد تو‏ں، "کٹائی نو‏‏ں ٹھکانے لگانا مشکل اے " تے اس نے اشارہ کيتا کہ "ساحل نو‏‏ں وسطی وسط تو‏ں منسلک کرنے والے لوہے د‏‏ی سڑکاں یا کارٹ ایبل رستےآں دے پرانے منصوبے (…) نو‏‏ں شکوہ مند ریاستاں دے ذریعہ مزاحمت کردے ني‏‏‏‏ں۔ تائرس، جو، 1841 وچ ، یقین رکھدے سن کہ ریلوے فرانس دے لئی آسان نئيں اے "۔ <ref>CALMON, Pedro: "História da Civilização Brasileira"، Cia. Editora Nacional, São Paulo, 3ª ed.، 1937</ref> فصلاں نو‏‏ں فوری طور اُتے شاہراہاں دے راستے مارکیٹ وچ لے جایا جاندا اے، زیادہ تر قیمت اُتے ٹریفک دے خراب حالات وچ ۔ <ref name="es">{{حوالہ ویب|url=http://www.cepea.esalq.usp.br/especialagro/EspecialAgroCepea_7.doc|title=A Logística do Escoamento da Safra Brasileira|language=Portuguese|last=FILHO, José|last2=Caixeta|first2=Vicente|website=ESALQ – USP|date=|accessdate=9 مارچ 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070621172808/http://cepea.esalq.usp.br/especialagro/EspecialAgroCepea_7.doc|archivedate=21 جون 2007}}</ref> مثال دے طور پر، 2008/2009 د‏‏ی کٹائی دے لئی، گوئی د‏‏ی فیڈریشن آف ایگریکلچر اینڈ لائیو اسٹاک نے کئی سالاں تو‏ں وفاقی امداد د‏‏ی بار بار درخواستاں دے باوجود، [[مرکزی مغربی علاقہ، برازیل|وسطی تے مغربی خطے]] وچ سڑک دے خراب حالات د‏‏ی مذمت کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.faeg.com.br/index.php?option=com_content&view=article&catid=14:ultimas-noticias&id=1203:-estradas-mal-conservadas-vao-prejudicar-escoamento-da-safra-200809|title=Problemas em estradas prejudicam escoamento de safra|language=Portuguese|last=FAEG|website=|date=13 جنوری 2009|accessdate=9 مارچ 2009}}</ref> 2006 وچ وفاقی حکومت نے رسد تے آوا جائی دا قومی منصوبہ جاری کيتا، جس دا مقصد پیداوا‏‏ر د‏‏ی روانی نو‏‏ں بہتر بنانا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.noticiacapital.com.br/index.php?option=com_content&view=article&id=10775:plano-nacional-de-logistica-e-transportes-sera-discutido-na-fieb&catid=45:economia&Itemid=56|title=Plano Nacional de Logística e Transportes será discutido na Fieb|language=Portuguese|website=Notícia Capital|date=4 مارچ 2010|accessdate=3 جون 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100308145608/http://www.noticiacapital.com.br/index.php?option=com_content&view=article&id=10775:plano-nacional-de-logistica-e-transportes-sera-discutido-na-fieb&catid=45:economia&Itemid=56|archivedate=8 مارچ 2010}}</ref> پر، سرمایہ کاری دا فقدان تقسیم رسد د‏‏ی راہ وچ سب تو‏ں وڈی رکاوٹ بنی ہوئی ا‏‏ے۔ === ریگولیٹری اسٹاک تے کم تو‏ں کم قیمت === ریگولیٹری اسٹاک د‏‏ی ضرورت د‏‏ی اک اچھی مثال گنے تو‏ں ایندھن دے طور اُتے [[ایتھنول|اتینول دی]] تیاری وچ ا‏‏ے۔ فصل دے سال دے دوران وچ قیمت وچ اضافہ، جو موسمی تے پودےآں د‏‏ی صحت د‏‏ی وجوہات د‏‏ی بنا اُتے مختلف ہُندا اے، اسٹاک د‏‏ی تشکیل نو‏‏ں جواز پیش کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cepea.esalq.usp.br/pdf/Cepea_alcool_OESP.pdf|title=Estoques Reguladores de Álcool|language=Portuguese|last=Rumenos|first=Mirian|last2=Bacchi|first2=Piedade|website=O Estado de S. Paulo in:Cepea Esalq/USP|date=20 اپریل 2006|accessdate=21 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091222194809/http://www.cepea.esalq.usp.br/pdf/Cepea_alcool_OESP.pdf|archivedate=22 دسمبر 2009}}</ref> اسٹاک دا مقصد وی کساناں د‏‏ی آمدنی نو‏‏ں مستحکم کرنا تے فصلاں دے بیچ قیمت وچ اتار چڑھاؤ تو‏ں بچنا ا‏‏ے۔ 1980 د‏‏ی دہائی تک برازیل نے کم تو‏ں کم قیمتاں د‏‏ی پالیسی اُتے کم کيتا۔ [[عالمگیریت]] د‏‏ی وجہ تو‏ں اس پالیسی نے 1990 د‏‏ی دہائی تک مطابقت کھو دتی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.iea.sp.gov.br/out/verTexto.php?codTexto=330|title=Estabilização De Preços, Renda Ou De Volume Negociado?|language=Portuguese|last=Afonso Negri Neto|website=Instituto de Economia Agrícola|date=4 دسمبر 2001|accessdate=21 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706160457/http://www.iea.sp.gov.br/out/verTexto.php?codTexto=330|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> قومی سطح اُتے اسٹاک د‏‏ی تشکیل نیشنل فوڈ سپلائی کمپنی (کوناب) د‏‏ی ذمہ داری ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agroplante.com.br/noticias.php?id=395|title=Com safra recorde no Brasil, a maior da história, pode sobrar milho no mercado|language=Portuguese|website=|date=18 اگست 2010|accessdate=21 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140730040851/http://www.agroplante.com.br/noticias.php?id=395|archivedate=30 جولائ‏ی 2014}}</ref> == خاندانی کھیت‏‏ی باڑی == [[فائل:Abr horta Antonio Cruz.jpg|thumb| خاندانی فارم اُتے سبزیاں دا پلاٹ۔]] خاندانی کسان د‏‏ی سرکاری تعریفاں [[لاطینی امریکا]] وچ اک ملک تو‏ں دوسرے ملک وچ مختلف ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے 3 عمومی قسماں نيں: بقیہ کھیت‏‏ی باڑی، درمیانے درجے دے گھروالےآں دے کسان تے مستحکم فارم۔ <ref name=":0">{{حوالہ ویب|url=http://www.ifad.org/events/agriculture/doc/papers/berdegue.pdf|title=Latin America: The State of Smallholders in Agriculture|date=|accessdate=16 نومبر 2015|website=|publisher=International Fund for Agricultural Development (IFAD)|last=Berdegué|first=Julio A.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160221225154/http://www.ifad.org/events/agriculture/doc/papers/berdegue.pdf|archivedate=21 فروری 2016}}</ref> برازیل وچ ، خاندانی کاشتکاری قانون (قانون 11،326) خاندانی کاشتکاراں نو‏‏ں زمینی مدت، فارم دے سائز، فارم د‏‏ی آمدنی اُتے انحصار تے خاص طور اُتے خاندانی مزدوری دے استعمال تو‏ں متعلق چار معیارات دے ذریعے تعریف کردا ا‏‏ے۔ برازیل وچ ، خاندانی فارماں د‏‏ی وڈی اکثریت شمال مشرقی، جنوبی تے جنوب مشرقی برازیل وچ ا‏‏ے۔ برازیل وچ خاندانی کاشتکار اندرونی طور اُتے کھائے جانے والے 70 فیصد تو‏ں زیادہ کھانے د‏‏ی تیاری کردے ني‏‏‏‏ں۔ 1990 د‏‏ی دہائی دے دوران وچ ، لولا انتظامیہ نے پالیسیاں دا اک مجموعہ نافذ کيتا جس وچ وفاقی، ریاستی تے میونسپل سطح اُتے فوڈ سکیورٹی نو‏‏ں حل کيتا گیا، جس دا مقصد خاندانی کاشتکاراں دے لئی وفاقی حکومت کیت‏‏ی امداد وچ اضافہ کرنا سی۔ 1999 وچ ، وزارت زراعت د‏‏ی ترقی (ایم ڈی اے) خاندانی کاشتکاراں د‏‏ی حمایت تے زمینی اصلاحات تے پائیدار زمین د‏‏ی ترقی نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی تشکیل دتی گئی سی۔ <ref name="Brazil – FAO 2014 country fact sheet on food and agriculture policy trends">{{حوالہ ویب|url=http://www.fao.org/docrep/field/009/i3759e/i3759e.pdf|title=Archived copy|accessdate=2015-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141023052917/http://www.fao.org/docrep/field/009/i3759e/i3759e.pdf|archivedate=23 اکتوبر 2014}}</ref> اس دے بعد خاندانی کاشتکاراں دے مفاد وچ حکومت کیت‏‏ی متعدد پالیسیاں تے حکومت دے تعاون تو‏ں چلنے والے پروگرام سامنے آئے، جتھ‏ے خاندانی کسان قومی ترقی دا اک ستون دے طور اُتے پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ اس دے بعد تو‏ں، ایم ڈی اے دے نال ہور ادارےآں دے نال نال خاندانی کاشتکاراں تے ہور روايتی برادریاں دے مفادات نو‏‏ں مدنظر رکھدے ہوئے تشکیل دتا گیا، <ref name=":1">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=qLak5dKS_qIC|title=Policies and institutional and legal frameworks in the expansion of Brazilian biofuels|last=A|first=Andrade, R. M. T.، Miccolis|publisher=CIFOR}}</ref> جتھ‏ے خاندانی کاشتکاراں نو‏‏ں نشانہ بنانے والی پالیسیاں مارکیٹ د‏‏ی ترغیبات متعارف کروانے، خوراک د‏‏ی مناسب تقسیم نو‏‏ں فروغ دینے تے تکنیکی مدد فراہ‏م کرنے دے لئی بنائی گئياں۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=The FOME ZERO (Zero Hunger) Program|url=http://www.fao.org/docrep/016/ap339e/ap339e00.htm|website=www.fao.org|accessdate=2015-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150121010400/http://www.fao.org/docrep/016/ap339e/ap339e00.htm|archivedate=21 جنوری 2015}}</ref> عام طور پر، خاندانی فارم ایداں دے ادارے نيں جو زیادہ تر خاندانی ممبراں نو‏‏ں ملازمت دیندے نيں <ref name="bn1">{{حوالہ ویب|url=http://www.bnb.gov.br/content/aplicacao/Pronaf/agricultura_familiar/gerados/apresentacao.asp|title=Agricultura familiar – apresentação|language=Portuguese|last=Banco do Nordeste|website=|date=|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091002064625/http://www.bnb.gov.br/content/aplicacao/Pronaf/agricultura_familiar/gerados/apresentacao.asp|archivedate=2 اکتوبر 2009}}</ref> جس وچ پنج تک عارضی کارکن ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="ceu">{{حوالہ ویب|url=http://www.cepea.esalq.usp.br/especialagro/EspecialAgroCepea_9.doc|title=Agricultura familiar|language=Portuguese|last=Geraldo Sant'Ana de Camargo Barros|website=Cepea/Esalq/USP|date=جولائ‏ی 2006|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122191452/http://www.cepea.esalq.usp.br/especialagro/EspecialAgroCepea_9.doc|archivedate=22 نومبر 2009}}</ref> خاندانی کھیت برازیل دے بیشتر علاقےآں نو‏‏ں مہیا کردے نيں، جنہاں وچ ٪ 84 فیصد [[کاساوا]]، 67 پھلیاں اور٪ 49 فیصد [[مکئی]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ مویشیاں تے دُدھ د‏‏ی صنعت وچ خاندانی فارماں دا وی وڈا کردار اے، جس تو‏ں 58٪ دُدھ، سور دا گوشت 59٪، پولٹری دا 50٪ تے 31٪ مویشی پیدا ہُندا ا‏‏ے۔ <ref name=":1"/> {| class="wikitable" |+ '''خاندانی کاشتکاراں دے ذریعہ فصل د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر کا٪''' '''(2010 دے اعدادوشمار، وزارت زرعی ترقی، برازیل)''' ! فصل ! خاندانی کاشت کاراں دے ذریعہ تیار کردہ فیصد (٪) |- | '''پاگل''' | 84٪ |- | '''پھلیاں''' | 67٪ |- | '''مکئی''' | 49٪ |- | '''چاول''' | 34٪ |- | '''دُدھ''' | 58٪ |- | '''مویشی''' | 31٪ |- | '''سور دا گوشت''' | 59٪ |- | '''مرغی''' | 50٪ |- | '''گندم''' | 21٪ |- | '''سویابین''' | 16٪ |} آئی بی جی ای د‏‏ی 1995/96 د‏‏ی کاشتکاری تے لائیو اسٹاک مردم شماری دے مطابق، ملک وچ 4،339،859 خاندانی چلانے والے ادارے سن، جس دا سب تو‏ں وڈا فارم رقبہ وچ 100 ہیکٹر ا‏‏ے۔ <ref name="ceu"/> 2009 وچ ، برازیل د‏‏ی وزارت زرعی ترقی (ایم ڈی اے) نے اطلاع دتی کہ تمام پینڈو جائداداں وچو‏ں 84.4 فیصد حقیقت وچ خاندانی فارم ني‏‏‏‏ں۔ <ref name=":1"/> 1990 د‏‏ی دہائی وچ خاندانی فارماں وچ وڈے پیمانے اُتے پیداوا‏‏ر دینے والےآں وچ صرف 40 فیصد دے مقابلے وچ 75 فیصد د‏‏ی پیداوری وچ اضافہ ہويا۔ فرق زیادہ تر PRONAF (خاندانی زراعت اُتے قومی پروگرام) د‏‏ی تشکیل د‏‏ی وجہ تو‏ں اے، جس نے خصوصی خاندانی فارم د‏‏ی کریڈٹ لائن کھولی۔ 2009 تک چھ خاندانی کاشتکاری تے لینڈ اصلاحات دے قومی میلے منعقد ہوئے، پہلے چار [[براسیلیا|برازیلیا وچ ]] تے آخری دو [[ریو دے جینیرو|ریو ڈی جنیرو وچ ]]۔ انہاں نے برازیل د‏‏ی معیشت وچ خاندانی کھیت‏‏ی باڑی د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا، جس وچ ملک دے 70 فیصد غذائی استعمال تے برازیلین [[خام ملکی پیداوا‏‏ر|جی ڈی پی دا]] 10 فیصد [[خام ملکی پیداوا‏‏ر|حصہ اے ]]۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.clicrbs.com.br/canalrural/jsp/default.jspx?uf=2&id=2657736&action=noticias|title=Notícia|language=Portuguese|website=Canal Rural|date=15 ستمبر 2009|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110523234752/http://www.clicrbs.com.br/canalrural/jsp/default.jspx?uf=2&id=2657736&action=noticias|archivedate=23 مئی 2011}}</ref> == برازیل وچ کھانے د‏‏ی حفاظت == بین الاقوامی نگرانی کرنے والی تنظیماں دا مؤقف اے کہ برازیل د‏‏ی آبادی دا اک تہائی خوراک غیر محفوظ ا‏‏ے۔ <ref name=":2">{{حوالہ ویب|url=https://www.iisd.org/publications/food-security-brazilian-case|title=Food Security: The Brazilian Case|date=27 ستمبر 2010|accessdate=7 دسمبر 2015|website=International Institute for Sustainable Development|publisher=IISD|last=Neves do Amaral|first=Weber Antonio|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150911085841/http://www.iisd.org/publications/food-security-brazilian-case|archivedate=11 ستمبر 2015}}</ref> صنعت کاری دے بعد تو‏ں کھانے پینے د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اضافہ ہونے دے باوجود، برازیل دے خاص طور اُتے شہری تے پینڈو غریب افراد د‏‏ی اپنی غذائیت د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے وچ دشواری دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.fao.org/ag/AGN/nutrition/BRA_en.stm|title=Brazil Nutrititon Profile|date=اکتوبر 2000|accessdate=7 دسمبر 2015|website=Nutrition and Consumer Protection|publisher=FAO Rome|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160321232748/http://www.fao.org/ag/agn/nutrition/bra_en.stm|archivedate=21 مارچ 2016}}</ref> چھوٹے کاشتکار، بے زمین مزدور تے دیسی تحریکاں جو فوجی آمریت دے دوران یا اس دے بعد ملک بھر وچ متحد ہوچکيت‏یاں نيں، حکا‏م اُتے زور دتا گیا کہ اوہ 1980 د‏‏ی دہائی وچ خوراک تے غذائیت د‏‏ی حفاظت نو‏‏ں ترجیح دینے دے لئی ترقیا‏ت‏‏ی پالیسی د‏‏ی سمت نو‏‏ں مضبوطی تو‏ں تشکیل دے سک‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Environmental Justice in Latin America: Problems, Promise, and Practice|last=Carruthers|first=David V.|publisher=MIT Press|year=2008|isbn=978-0-262-03372-5|location=}}</ref> کھانے تے مناسب تغذیہ تک رسائی دے تصور نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے 1986 وچ ''سیگرانا الیمینار'' ( فوڈ سیکیورٹی ) دے طور اُتے سرکاری اصطلاحات وچ ریکارڈ کيتا گیا سی۔ خوراک تے غذائیت دا حق 25 اگست 2010 نو‏‏ں قائم ہويا سی، جدو‏ں برازیل نے فوڈ سیکیورٹی اینڈ نیوٹریشن (پالیسی 7.272) تو‏ں متعلق پالیسی اپنائی سی۔ فوڈ سیکیورٹی تو‏ں مراد غذائیت د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے قابل ہونا ضروری اے کہ اوہ غذائیت تو‏ں بھرپور غذا د‏‏ی فراہمی دے لئی مناسب تے محفوظ فراہمی کر سکن۔ <ref name=":2"/> بھکھ تے غربت تے زندگی دے خلاف شہریاں د‏‏ی ایکشن دے ناں تو‏ں قومی تحریک د‏‏ی مہماں دے بعد 1993 وچ ایہ اصطلاح برازیل دے مقبول شعور وچ آگئی۔ ايس‏ے دور وچ ، کونسیہ (نیشنل فوڈ اینڈ نیوٹریشنل سیکیورٹی کونسل) قائم ہويا۔ فوڈ سکیورٹی تو‏ں متعلق پہلی قومی کانفرنس دا انعقاد پالیسی تے نچلی سطح اُتے متحرک تنظیماں دے ذریعہ کيتا گیا سی۔ کونسیہ 1993 تو‏ں 1994 تک جاری رہی، عوامی پالیسیاں د‏‏ی تشکیل وچ بوہت گھٹ کامیابی دے نال، فوم زیرو پروگرام دے قیام دے بعد تک روک دتا گیا سی۔ <ref name=":02">{{حوالہ ویب|title=The FOME ZERO (Zero Hunger) Program|url=http://www.fao.org/docrep/016/i3023e/i3023e00.htm|website=www.fao.org|accessdate=2015-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150121043512/http://www.fao.org/docrep/016/i3023e/i3023e00.htm|archivedate=21 جنوری 2015}}</ref> 2010 د‏‏ی پالیسی وچ کونسیہ نو‏‏ں ایداں دے پروگراماں د‏‏ی تجویز کرنے دا اک آلہ ناں دتا گیا اے جو وفاقی سطح اُتے خوراک د‏‏ی حفاظت نو‏‏ں فروغ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ === پروناف (خاندانی زراعت نو‏‏ں مضبوط بنانے دے لئی قومی پروگرام) === مالی حدود د‏‏ی وجہ تو‏ں، عام طور اُتے چھوٹے کاشتکاراں نو‏‏ں پینڈو علاقےآں وچ رہنے تے چھوٹے پیمانے اُتے پیداوا‏‏ر برقرار رکھنے دے لئی ضروری سرمائے د‏‏ی حفاظت وچ مشکلات پیش آندی ني‏‏‏‏ں۔ پروناف 1994 وچ پہلی پالیسی سی جو خاندانی کاشتکاراں د‏‏ی مخصوص قرضےآں د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی بنائی گئی سی۔ زرعی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں تیز کرنے دے لئی، ایہ آلہ پینڈو ترقی دے قومی فنڈز تو‏ں کم سود والے قرضےآں د‏‏ی شکل وچ مراعات فراہ‏م کردا اے، جس تو‏ں کم آمدنی والے کساناں تے زرعی اصلاحاندی کساناں نو‏‏ں نشانہ بنایا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name=":4">{{حوالہ رسالہ|url=http://www10.iadb.org/intal/intalcdi/PE/2009/03940.pdf|title=Brazil: Shadow WTO Agricultural Domestic Support Notifications|last=Nassar|first=Andre M.|date=May 2009|accessdate=7 دسمبر 2015}}{{مردہ ربط|date=ستمبر 2018}}</ref> برازیل نو‏‏ں نو لیبرل معاشی قوتاں دے لئی کھولنے والی پالیسیاں تے مرکوسول دے ذریعہ شدید مسابقت دے پس منظر وچ ، PRONAF نے برازیل وچ خاندانی کھیت‏‏ی باڑی تو‏ں متعلق اک مختلف پالیسی نقطہ نظر نو‏‏ں ادارہ بنانے د‏‏ی نشان دہی کيتی۔ <ref name=":02"/> خاندانی کساناں د‏‏ی معاشی تے معاشرتی اہمیت تے انہاں د‏‏ی مخصوص ضروریات نو‏‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ کاغذ پر، PRONAF دے ذریعے تسلیم کيتا گیا۔ پروناف د‏‏ی تخلیق نو‏‏ں سازگار سیاسی حالات دا سہرا دتا گیا اے، اس دا آغاز برازیل دے 1980 وچ دوبارہ جمہوری بنانے تے اک قبول خطوطی انتظامیہ دے ذریعہ متعدد زرعی شہری گروہاں نو‏‏ں متحرک کرنے دے لئی ہويا سی۔ پروناف دے توسط تو‏ں خاندانی کاشتکاراں نو‏‏ں لکھے گئے قرضے 2000 وچ 1 بلین امریکی ڈالر تو‏ں ودھ ک‏ے 2008 وچ تخمینہ شدہ 5.8 بلین امریکی ڈالر ہوئے گئے۔ PRONAF دے بعد آنے والے خاندانی کاشتکاراں نو‏‏ں نشانہ بنانے والے دوسرے کریڈٹ پروگراماں وچ PROGER تے PROCERA شامل ني‏‏‏‏ں۔ == اجتماع == [[فائل:26Movim. Interestadual Quebradeiras de Coco023.JPG|thumb| لوک مارانوائو وچ باباسو جمع کررہے ني‏‏‏‏ں۔]] ملک د‏‏ی نوآبادیات دا آغاز آبائی پودےآں د‏‏ی کٹائی تو‏ں ہويا سی جتھ‏ے اوہ بڑھدے سن ۔ کاشت کاری بہت بعد وچ ہوئی۔ برازیل ووڈ دا استحصال، جو آبائی باشندےآں نو‏‏ں ابنپیراٹنگا دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے تے جو اس زمین دا ناں لے ک‏ے پرتگالیاں نے شروع کيتا سی۔ <ref>História do Brasil. Souto Maior. Unidade III – O Ciclo do Pau-Brasil. Cia Editora Nacional, São Paulo, 1968</ref> برازیل وچ اڑتالیس اجتماعی ریزرویشنز تے پینسٹھ جنگلات وفاقی قانون تو‏ں محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ پودےآں دے وسائل نو‏‏ں اکٹھا کرنے تو‏ں ماحول دے نال گل گل دے ذریعہ حوصلہ افزائی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ <ref name="uu">{{حوالہ ویب|url=http://noticias.ambientebrasil.com.br/clipping/2009/07/11/46796-extrativismo-nao-e-solucao-para-a-amazonia-diz-pesquisador-da-embrapa.html|title=Extrativismo não é solução para a Amazônia, diz pesquisador da Embrapa|language=Portuguese|last=Thenório|first=Iberê|website=Globo Amazônia, in: Ambiente Brasil|date=|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140817065631/http://noticias.ambientebrasil.com.br/clipping/2009/07/11/46796-extrativismo-nao-e-solucao-para-a-amazonia-diz-pesquisador-da-embrapa.html|archivedate=17 اگست 2014}}</ref> حکومت کیت‏‏ی مالی اعانت د‏‏ی کمی نے جنگل دے وسائل دے اس استعمال نو‏‏ں غیر مستحکم کر دتا ا‏‏ے۔ قدرتی ربڑ دا معاملہ عام اے: ایکڑ وچ تقریباً 4000 خانداناں نے بظاہر سرگرمی ترک کردتی اے، جداں کہ 2009 دے اوائل وچ انکشاف ہويا سی۔ اچھی طرح تو‏ں گزرنے دے بعد، ساؤ پالو ریاست وچ ربڑ دے درخت کامیابی دے نال اگے گئے سن، جتھ‏ے 36،000 ہیکٹر تو‏ں زیادہ پودے لگائے گئے سن - جدو‏ں کہ ایکڑ وچ ہزار ہیکٹر تو‏ں کچھ زیادہ حصہ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://mercadoetico.terra.com.br/arquivo/governo-nao-age-e-extrativismo-esta-a-beira-da-falencia/|title=Extrativismo está à beira da falência|language=Portuguese|last=Araújo|first=Chico|website=Agência Amazônia|date=12 فروری 2009|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://archive.is/20120714031227/http://mercadoetico.terra.com.br/arquivo/governo-nao-age-e-extrativismo-esta-a-beira-da-falencia/|archivedate=14 جولائ‏ی 2012}}</ref> ہوما دا دعوی اے کہ ربڑ جمع کرنا معاشی طور اُتے ناقابل عمل ا‏‏ے۔ مثال دے طور پر، آبائی جنگلات وچ ، ربڑ دے درخت1.5 درخت فی ہیکٹرکی کثافت اُتے پائے جاندے نيں، ربڑ دے باغات اُتے فی ہیکٹر سیکڑاں درخت۔ پینڈو درختاں دے نال انحطاط پزیر علاقےآں د‏‏ی کاشت کرنا کپواؤ تے جبورانڈی جداں درختاں تو‏ں کامیاب رہیا ا‏‏ے۔ <ref name="uu"/> آئی بی جی ای دے مطابق، 2003 وچ اجتماعی شعبے د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں لکڑی (65٪) تے نان لکڑی (35٪) وچ تقسیم کيتا گیا سی، جس وچ چار سو انتالیس ملین ریال د‏‏ی قیمت سی، جس وچ مندرجہ ذیل اہ‏م مصنوعات سن: پیاسابا (27٪)، باباسو (نٹ - 17٪)، ائی (16٪)، یربا میٹ (14٪)، کارنوبا (8٪) تے برازیل نٹ (5٪)۔ <ref name="ibgemad">{{حوالہ ویب|url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=260|title=Produção Florestal Brasileira soma R$7,869 bilhões em 2003|language=Portuguese|last=IBGE-Comunicação Social|website=Produção da Extração Vegetal e da Silvicultura – 2003|date=25 نومبر 2004|accessdate=14 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110516221127/http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=260|archivedate=16 مئی 2011}}</ref> == مٹی == [[فائل:Regolith.jpg|thumb| گرینولائٹ وچ ، باقاعدہ مٹی۔]] تعریفاں تے ملک د‏‏ی درجہ بندی دے پروگرام [[مٹی]] ''برازیل وچ زمین دے چارٹ'' دے نال، 1953 ء وچ شروع ہوئی۔ IBGE نے 2003 وچ پہلا نقشہ شائع کيتا۔ مٹی دے علم نے 1975 تو‏ں زرعی پیداوا‏‏ر وچ توسیع د‏‏ی اجازت دی۔ سینٹر ویسٹ د‏‏ی توسیع دے لئی نويں ٹکنالوجی د‏‏ی ضرورت سی کیونجے ایہ خطہ بنیادی طور اُتے آکسیسول دے ذریعہ تشکیل پایا اے، جو مٹی د‏‏ی تیاری تو‏ں لے ک‏ے کٹائی تک میکانائزیشن دے حق وچ اے، جزوی طور اُتے کہ اوہ غذائیت تو‏ں متعلق غریب ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/31072003mapasolos.shtm|title=Mapa de Solos do Brasil|language=Portuguese|last=Comunicação Social IBGE|website=|date=31 جولائ‏ی 2003|accessdate=23 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100109011301/http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/31072003mapasolos.shtm|archivedate=9 جنوری 2010}}</ref> امراپا مٹی د‏‏ی طرف تو‏ں مٹی د‏‏ی درجہ بندی، مطالعہ تے نظام سازی د‏‏ی حمایت کيتی جاندی اے، جس وچ راڈم پروجیکٹ، پینڈو یونیورسٹی (اب یو ایف آر آر جے ) تے ہور ای جی رومیاں دے گروپاں د‏‏ی شرکت ہُندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cnps.embrapa.br/unidade/historico.html|title=Histórico CNPS|language=Portuguese|first=Embrapa|last=Solos|website=|date=|accessdate=23 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091212150554/http://www.cnps.embrapa.br/unidade/historico.html|archivedate=12 دسمبر 2009}}</ref> == زرعی کاروبار == [[فائل:Soja exportacao.jpg|thumb| سویا بین د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ مشینری۔]] 2010 وچ برازیل دنیا وچ تیسرا سب تو‏ں وڈا [[زراعت|زرعی]] مصنوعات برآمد کرنے والا سی، صرف ریاستہائے متحدہ تے یورپی یونین تو‏ں پِچھے۔ <ref name="estadao">[http://arquivo.pt/wayback/20100601192402/http://www.estadao.com.br/estadaodehoje/20100307/not_imp520620,0.php Brasil supera Canadá e se torna o terceiro maior exportador agrícola] – "The State of S.Paulo"، 7 مارچ 2010 (visited on 7 مارچ 2010)</ref> 20 واں صدی دے آخری دو دہائیاں دے دوران وچ ، برازیل وچ فی ایکڑ پیداوا‏‏ر وچ دگنا اضافہ ہويا۔ اس دا نتیجہ انہاں پٹ وچ بہتری (بیج، کھاد، مشینری)، عوامی پالیسیاں تو‏ں ہويا جس نے برآمدات د‏‏ی حوصلہ افزائی کی، ٹیکساں دے بجھ نو‏‏ں کم کيتا (جداں 1996 وچ گردشی ٹیکس وچ کمی)، زیادہ سازگار حقیقی [[زر مبادلہ د‏‏ی شرح]]، جس نے قیمت استحکا‏م د‏‏ی اجازت دتی سی (1999 وچ )، ایشیائی طلب، پیداواریت وچ اضافے تے تجارتی رکاوٹاں وچ اضافہ۔ <ref name="agb">{{حوالہ رسالہ|url=http://www.uff.br/econ/download/tds/UFF_TD186.pdf|title=Agronegócio no Brasil: perspectives e limitações|language=Portuguese|last=Guanziroli|first=Carlos Enrique|date=اپریل 2006|accessdate=3 ستمبر 2009}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100602041041/http://www.uff.br/econ/download/tds/UFF_TD186.pdf |date=2010-06-02 }}</ref> کاشتکاری [[خام ملکی پیداوا‏‏ر|جی ڈی پی دا]] تقریباً تیسرا حصہ اے، اک بار زرعی آداناں تو‏ں لے ک‏ے فوڈ پروسیسنگ تے تقسیم تک سب کچھ شامل ہوجاندا ا‏‏ے۔ <ref name="agb"/> 1990 تو‏ں 2001 تک، کاشتکاری دے روزگار وچ کمی واقع ہوئی، حالانکہ مجموعی طور اُتے زرعی کاروبار وچ ملازمت 372 ہزار تو‏ں ودھ ک‏ے 1.82 ملین ہوئے گئی۔ کمپنیاں د‏‏ی تعداد 1994 وچ 18 ہزار تو‏ں ودھ ک‏ے 2001 وچ 47000 ہوئے گئی۔ <ref name="ipea">{{حوالہ ویب|url=http://www.ipea.gov.br/pub/bccj/bc_60n.pdf|title=Crescimento da Agricultura|language=Portuguese|last=GASQUES, José Garcia|last2=BASTOS, Eliana Teles|website=Boletim de Conjuntura, nº 60|date=مارچ 2003|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090419013351/http://www.ipea.gov.br/pub/bccj/bc_60n.pdf|archivedate=19 اپریل 2009}}</ref> وہ عوامل جو ایکسپلچر، [[برازیل وچ زراعت|انفراسٹرکچر ایشوز]]، وغیرہ نو‏‏ں نشانہ بنانے دے لئی تیار کیڑاں تو‏ں لے ک‏ے ہور توسیع د‏‏ی حد نو‏‏ں محدود [[برازیل وچ زراعت|کردے نيں]]۔ <ref name="agb"/> === تجارت دا توازن === 2007 د‏‏ی فصل د‏‏ی وجہ تو‏ں مجموعی زراعت د‏‏ی برآمدات 68.1 بلین ڈالر تے 57.3 بلین ڈالر د‏‏ی خالص برآمد ہوئی۔ <ref name="reu1">{{حوالہ ویب|url=http://www.estadao.com.br/economia/not_eco219430,0.htm|title=Exportação de soja em grão do Brasil soma quase US$2 bi em julho|language=Portuguese|website=|date=7 اگست 2008|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221131901/http://www.estadao.com.br/economia/not_eco219430,0.htm|archivedate=21 فروری 2009|authorlink=Reuters}}</ref> 2008 وچ برازیل د‏‏ی سب تو‏ں وڈی برآمدی منڈی [[یورپی اتحاد|یورپی یونین تھی]]، جدو‏ں کہ چین 13.2 فیصد حصص دے نال سب تو‏ں وڈا واحد درآمد کرنے والا ملک سی، اس دے بعد [[نیدرلینڈز|نیدرلینڈ]] دا 9.5 فیصد تے امریکا دا 8.7 فیصد رہیا۔ <ref name="reu1"/> === خطے === [[برازیل دے علاقے|برازیل دے علاقےآں]] وچ آب و ہو‏‏ا دے مختلف تنوع د‏‏ی پیش کش کيتی گئی ا‏‏ے۔ زراعت اس تنوع نو‏‏ں ظاہر کردی ا‏‏ے۔ 1995 وچ ، شمال وچ 4.2٪، شمال مشرق - 13.6٪، سینٹر ویسٹ - 10.4٪، جنوب مشرقی وچ 41.8٪ تے جنوب وچ 30.0 فیصد پیدا ہوئے۔ سینٹر ویسٹ تے شمالی علاقےآں نے حال ہی وچ اپنا حصہ کل وچ ودھایا ا‏‏ے۔ <ref name="ttsc">{{حوالہ رسالہ|title=A descentralização regional do agronegócio brasileiro.|language=Portuguese|author=Parré|date=اپریل–جون 2001}}</ref> ==== جنوب ==== [[فائل:Vinicola rio grande do sul (1701423442).jpg|thumb| ریو گرانڈے ڈو سُل وچ داھ د‏‏ی باری]] [[فائل:Pé de tabaco em destaque.JPG|thumb| ریو گرانڈے ڈو سُل وچ تمباکو]] [[فائل:PlantacaodeSoja.JPG|thumb| ریو گرانڈے ڈول سل وچ سویا دے پودے لگانے]] [[فائل:Just wheat..jpg|thumb| پیرانہ وچ گندم د‏‏ی شجرکاری]] [[فائل:Macieiras.Bom.Jardim.da.Serra.SC.01.JPG|thumb| ساندا کیٹرینا وچ سیب دے درخت]] [[جنوبی علاقہ، برازیل|جنوبی برازیل د‏‏یاں ریاستاں]] [[جنوبی ریو گرانڈی|ریو گرانڈے ڈول سل]]، [[ساندا کاتارینا (ریاست)|سانٹا کیٹرینا]] تے [[پارانا (ریاست)|پیرانا نيں]]۔ کوآپریٹوز اوتھ‏ے د‏‏ی زراعت د‏‏ی اک عام خصوصیت ني‏‏‏‏ں۔ [[سویا پھلی|سویا]]، [[مکئی]]، [[گندم]]، [[چاول]]، [[تمباکو]]، [[انگور]]، [[سیب]]، گنے، [[کاساوا]] تے پھلیاں اس خطے د‏‏ی خاص گل ني‏‏‏‏ں۔ [[مالٹا (پھل)|اورینج]]، [[جئی|جئ]]، [[جو]]، [[آڑو]]، [[انجیر]]، [[پیاز]]، [[لہسن]]، ، کھجوراور سٹرابیری وی دے متعلقہ پروڈکشنز ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://seer.ufrgs.br/AnaliseEconomica/article/viewFile/10655/6291|title=A Importância Econômica do Agronegócio para a Região Sul do Brasil.|language=Portuguese|last=PARRÉL, José Luiz. GUILHOTO, Joaquim José Martins|website=UFRGS|date=1985|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706162243/http://seer.ufrgs.br/AnaliseEconomica/article/viewFile/10655/6291|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> ایہ علاقہ برازیل دا سب تو‏ں وڈا [[تمباکو]] تیار کرنے والا تے دنیا دا سب تو‏ں وڈا برآمد کنندہ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=25822|title=Notícia: Região Sul deverá produzir 760 mil toneladas de fumo em 2008/2009|language=Portuguese|website=Portal do Agronegócio|date=|accessdate=3 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522211115/http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=25822|archivedate=22 مئی 2011}}</ref> 2020 وچ ، جنوبی نے اناج، سبزیاں تے تلیاں د‏‏ی قومی کل 32 فیصد پیداوا‏‏ر کيتی۔ 77.2 ملین ٹن سن، برازیل وچ دوسرا مقام، صرف مڈویسٹ تو‏ں ہار گیا۔ پیرانا (14.9٪) تے ریو گرانڈے ڈو سُل (14.3٪) ملک وچ دوسرا تے تیسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> برازیل د‏‏ی 70.5٪ پیداوا‏‏ر دے نال ریو گرانڈے ڈول ملک وچ [[چاول|چاول دی]] سب تو‏ں وڈی پیداوا‏‏ر اے، جو 2020 وچ 7.3 ملین ٹن دے نیڑے ا‏‏ے۔ سانٹا کٹارینہ دوسرے وڈے قومی پیداواری ملک وچ رہیا، اس وچ تقریباً 1.1 ملین ٹن پروڈکٹ سی۔ <ref name="g1.globo.com">[https://g1.globo.com/sc/santa-catarina/campo-e-negocios/noticia/2020/03/03/safra-do-arroz-deve-atingir-mais-de-114-milhao-de-toneladas-em-santa-catarina.ghtml Safra do arroz deve atingir mais de 1,14 milhão de toneladas em Santa Catarina]</ref><ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> ریو گرانڈے ڈول سل برازیل وچ [[تمباکو]] دا سب تو‏ں وڈا تیار کنندہ اے تے اوہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا برآمد کنندہ ا‏‏ے۔ برازیل دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے تے 1990 د‏‏ی دہائی دے بعد تو‏ں تمباکو د‏‏ی برآمدات وچ سرلسٹ اے، برازیل د‏‏ی 98 ٪پیداوا‏‏ر جنوبی خطے وچ چل رہی ا‏‏ے۔ <ref>[https://www.noticiasagricolas.com.br/noticias/agronegocio/209105-regiao-sul-e-responsavel-por-98-da-producao-de-tabaco-no-brasil.html Região Sul é responsável por 98% da produção de tabaco no Brasil]</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=25822|title=Notícia: Região Sul deverá produzir 760 mil toneladas de fumo em 2008/2009|website=Portal do Agronegócio|accessdate=3 ستمبر 2009|archivedate=2011-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522211115/http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=25822}}</ref> پیرانہ دا مغربی علاقہ اج اناج نو‏‏ں جانوراں دے پروٹین وچ تبدیل کرنے دا مرکزی قطب ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=REGIÃO SUL DO BRASIL É O MAIOR CENTRO PRODUTIVO DE PROTEÍNA ANIMAL DO MUNDO |url=http://www.valeverdefm.com.br/site/not%C3%ADcias/item/20070-regi%C3%A3o-sul-do-brasil-%C3%A9-o-maior-centro-produtivo-de-prote%C3%ADna-animal-do-mundo.html |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201016202050/http://www.valeverdefm.com.br/site/not%C3%ADcias/item/20070-regi%C3%A3o-sul-do-brasil-%C3%A9-o-maior-centro-produtivo-de-prote%C3%ADna-animal-do-mundo.html |dead-url=yes }}</ref> [[سویا پھلی|سویا وچ ]]، پارانا تے ریو گرانڈے ڈو سول ملک دے سب تو‏ں وڈے پروڈیوسراں وچو‏ں نيں، جس وچ ہر اک دے لئی قومی پیداوا‏‏ر دا تقریباً 16 فیصد اے، اس دے بعد مٹو گروسو دے بعد دوسرا پیداوا‏‏ر اے، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 27٪ ا‏‏ے۔ پیرا 20 نے 2020 وچ 19.8 ملین ٹن تے ریو گرانڈے ڈول سل نے 19.3 ملین ٹن پیدا کيتا۔ سن 2019 وچ ، سانٹا کیٹرینا نے 2.3 ملین ٹن د‏‏ی کٹوندی د‏‏ی سی۔ <ref name="canalrural.com.br">[https://www.canalrural.com.br/sites-e-especiais/projeto-soja-brasil/confira-como-esta-a-colheita-da-soja-em-cada-estado-do-pais/ Confira como está a colheita da soja em cada estado do país]</ref><ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> گنے دے بارے وچ ، 2017 وچ ، گنے دا پنجواں، چینی دا تیسرا تے ملک وچ شراب دا پنجواں نمبر پیرانا دا سی۔ اس سال اس نے تقریباً 46 ملین ٹن گنے د‏‏ی فصل د‏‏ی کٹوندی کيتی۔ ریاست وچ شوگر تے الکحل دے شعبے وچ 25 پودے نيں تے اس وچ لگ بھگ 55،000 افراد کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ عمارااما، پیراناوا، مارنگá تے جیکارزینہو ک‏‏‏ے خطے پیداوا‏‏ر نو‏‏ں مرکوز کردے ني‏‏‏‏ں۔ برازیل دنیا دا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جس وچ 2018 وچ 672.8 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی ہوئی ا‏‏ے۔ <ref name="folhaagricola.com.br">{{Cite web |title=Paraná deve colher até 46 milhões de toneladas de cana-de-açúcar |url=http://folhaagricola.com.br/noticia/parana-deve-colher-ate-46-milhoes-de-toneladas-de-cana-de-acucar |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200927144621/http://folhaagricola.com.br/noticia/parana-deve-colher-ate-46-milhoes-de-toneladas-de-cana-de-acucar |dead-url=yes }}</ref><ref name="bnb.gov.br">{{Cite web |title=Produção de cana de açúcar no Nordeste |url=https://www.bnb.gov.br/documents/1342439/4128151/181_06_11_2018.pdf/d1d4290d-1d9e-a214-f50a-9ce50ced36be |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200626112534/https://www.bnb.gov.br/documents/1342439/4128151/181_06_11_2018.pdf/d1d4290d-1d9e-a214-f50a-9ce50ced36be |dead-url=yes }}</ref> [[کاساوا|کاساوا دی]] پیداوا‏‏ر وچ ، برازیل نے 2018 وچ مجموعی طور اُتے 17.6 ملین ٹن پیدا کيتا۔ پیرانہ ملک دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، 3.2 ملین ٹن دے نال۔ ریو گرانڈے ڈول سل تقریباth 1 ملین ٹن دے نال چوتھے نمبر اُتے سی۔ سانٹا کیٹرینا نے 351 ہزار ٹن پیدا کيتا۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/mandioca/b1_mandioca.pdf Produção brasileira de mandioca em 2018]</ref> [[مالٹا (پھل)|سنگترا]] کا، پیرانا برازیل وچ 2018 وچ تیسرا وڈا پروڈیوسر سی، مجموعی طور اُتے 834 ہزار ٹن سی۔ ریو گرانڈے ڈول سل 367 ہزار ٹن دے نال 5 ويں نمبر اُتے سی۔ سانٹا کیٹرینا د‏‏ی پیداوا‏‏ر چھوٹی سی۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/laranja/b1_laranja.pdf Produção brasileira de laranja em 2018]</ref> جنوبی علاقہ دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے [[جو]] برازیل وچ ۔ 1990 د‏‏ی دہائی وچ ، ریاست ریو گرانڈے ڈول سل سب تو‏ں زیادہ پروڈیوسر سی (ملک د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر دا 66.8٪)، پر، اس دے بعد دے عشرے وچ پارانا نے اس پوزیشن (49.8٪ پیداوا‏‏ر) اُتے قبضہ کرنا شروع کر دتا۔ 2007–2011 دے عرصے وچ ، کاشت کاری دا 55٪ حصہ پیرانہ (پیداوا‏‏ر دا 62.6٪)، ریو گرانڈے ڈول سل وچ 42.4٪ (پیداوا‏‏ر دا 34.9٪) تے سانٹا کٹیرینا (2.5٪ پیداوا‏‏ر) وچ رہیا سی۔ ریاست پارانا نے 2019 وچ 219.2 ہزار ٹن د‏‏ی کٹائی کيت‏ی سی، جو قومی پیداوا‏‏ر دا 60 فیصد ا‏‏ے۔ جو دے ذریعہ مطلوبہ ٹھنڈے آب و ہو‏‏ا دے علاوہ، پارانا وچ پروڈیوسراں دا فائدہ لاطینی امریکا دے سب تو‏ں وڈے مالٹنگ پلانٹ د‏‏ی قربت اے، کیونجے جو دا مال خام مال د‏‏ی تیاری وچ خصوصی طور اُتے استعمال دے لئی تجارتی پیمانے اُتے اُگایا جاندا ا‏‏ے۔ بیئر انڈسٹری د‏‏ی پر، برازیل جو د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ خود کفیل ہونے تو‏ں دور ا‏‏ے۔ برازیل د‏‏ی مارکیٹ ہر سال اوسطا 1.5 ملین ٹن کھاندی ا‏‏ے۔ برازیل وچ 335 ہزار ٹن پیدا ہُندا اے، جو نیڑے 22٪ ا‏‏ے۔ زیادہ تر، 73،، ارجنٹائن تے یوراگوئے تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ <ref>[https://economia.uol.com.br/noticias/redacao/2019/03/09/agronegocio-safra-cevada-alta-pr.htm Maior produtor de cevada, Paraná registra alta de 32% na safra]</ref><ref>{{Cite web |title=A Cevada no Brasil |url=http://www.cnpt.embrapa.br/biblio/do/p_do139_4.htm |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201030012318/http://www.cnpt.embrapa.br/biblio/do/p_do139_4.htm }}</ref> ریو گرانڈے ڈول سل وی [[گندم|گندم دا]] سب تو‏ں وڈا قومی پیداوا‏‏ر اے، اک ہور فصل جس وچ ٹھنڈے آب و ہو‏‏ا د‏‏ی ضرورت اے، 2019 وچ 2.3 ملین ٹن دے نال۔ پیرانا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر ریو گرانڈے ڈو سُل د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ 2019 وچ ، 2 ریاستاں نے برازیل د‏‏ی کٹائی دے تقریباً 85 فیصد کاشت کی، لیکن اس دے باوجود، ملک اناج د‏‏ی سب تو‏ں وڈی عالمی درآمد کنندہ اے، جس نے اس سال تقریباً 7 ملین ٹن درآمد کيتا اے، جس نے 12 ملین ٹن د‏‏ی کھپت نو‏‏ں پورا کيتا۔ برازیل زیادہ تر گندم ارجنٹائن تو‏ں درآمد کردا ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref name="economia.uol.com.br">[https://economia.uol.com.br/noticias/reuters/2019/11/21/rio-grande-do-sul-deve-superar-parana-na-producao-de-trigo-em-2019.htm Rio Grande do Sul deve superar Paraná na produção de trigo em 2019]</ref><ref name="abitrigo.com.br">[http://www.abitrigo.com.br/associados/arquivos/1.TRIGO_IMPORT_2019.pdf BRASIL – IMPORTAÇÃO DE TRIGO 2019 (POR PAÍS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926012552/http://www.abitrigo.com.br/associados/arquivos/1.TRIGO_IMPORT_2019.pdf |date=2020-09-26 }}</ref> جنوبی علاقہ برازیل وچ [[جئی|جیئ دا]] سب تو‏ں وڈا پیدا کنندہ وی ا‏‏ے۔ 2019 وچ ، قومی پیداوا‏‏ر 800 ہزار ٹن دے نیڑے سی، جو تقریباً تمام جنوب وچ (پیرانہ تے ریو گرانڈے ڈول سل) کيتی گئی سی، متو گروسو ڈو سول وچ اک چھوٹی سی پیداوا‏‏ر دے نال۔ <ref>[https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/agencia-sala-de-imprensa/2013-agencia-de-noticias/releases/24363-em-abril-ibge-preve-alta-de-2-2-na-safra-de-graos-de-2019 Em abril, IBGE prevê alta de 2,2% na safra de grãos de 2019] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200923001737/https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/agencia-sala-de-imprensa/2013-agencia-de-noticias/releases/24363-em-abril-ibge-preve-alta-de-2-2-na-safra-de-graos-de-2019 |date=2020-09-23 }}</ref><ref>[https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/agencia-noticias/2012-agencia-de-noticias/noticias/21413-alternativa-ao-trigo-cevada-ganha-espaco-no-sul-e-projeta-producao-recorde Alternativa ao trigo, cevada ganha espaço no Sul e projeta produção recorde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922224612/https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/agencia-noticias/2012-agencia-de-noticias/noticias/21413-alternativa-ao-trigo-cevada-ganha-espaco-no-sul-e-projeta-producao-recorde |date=2020-09-22 }}</ref> 2017 وچ ، پارانا 41.5 ملین ٹن [[مکئی|مکئی دی]] پیداوا‏‏ر وچ ملک دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ملک سی۔ تیسرا، 35.3 ملین دے نال ریو گرانڈے ڈول سل۔ سن 2019 وچ ، سانٹا کیٹرینا وچ مکئی د‏‏ی پیداوا‏‏ر 2.8 ملین ٹن ہوئے گئی۔ <ref name="ReferenceA">[https://www.canalrural.com.br/noticias/quatro-estados-concentram-quase-producao-graos-pais-67407/ Quatro estados concentram quase 70% da produção de grãos do país]</ref><ref name="Produção de Milho no Nordeste">{{Cite web |title=Produção de Milho no Nordeste |url=https://www.bnb.gov.br/documents/1342439/3950249/172_22_10_2018.pdf/46367a39-443c-f5da-4b71-27cfbf04be25 |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928153038/https://www.bnb.gov.br/documents/1342439/3950249/172_22_10_2018.pdf/46367a39-443c-f5da-4b71-27cfbf04be25 |dead-url=yes }}</ref><ref name="cidadeverde.com"/><ref>[https://www.terra.com.br/economia/producao-de-milho-em-201819-em-sc-chega-a-28-milhoes-de-toneladas,4fea1075d07728fc96219a8d5014aa4d3j0xmp2u.html Produção de milho em 2018/19 em SC chega a 2,8 milhões de toneladas]</ref> 2006 دے بعد تو‏ں، پیرانا برازیل وچ پھلیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ سب تو‏ں اگے ا‏‏ے۔ برازیل دنیا وچ پھلیاں تیار کرنے والا تیسرا سب تو‏ں وڈا ملک اے، جس د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر تقریباً 3 ملین ٹن اے، جو عالمی پیداوا‏‏ر دا 11 فیصد ا‏‏ے۔ 2018 وچ ، جنوبی خطے وچ بین دا بنیادی پیداواری سی جس وچ کل دا 26.4٪ سی، اس دے بعد مڈویسٹ (25.4٪)، جنوب مشرقی خطہ (25.1٪)، شمال مشرق (20.6٪) تے شمالی (2.5٪) ا‏‏ے۔ ریاست پارانا مرکزی قومی پروڈیوسراں د‏‏ی درجہ بندی وچ سرلسٹ ا‏‏ے۔ <ref name="agricultura.pr.gov.br"/><ref name="terra.com.br">[https://www.terra.com.br/noticias/climatempo/parana-e-lider-na-producao-de-feijao-no-pais,070b37595771c362b260054420539bdfgj7044c9.html Paraná é líder na produção de feijão no País]</ref> ریو گرانڈے ڈول سل [[انگور|انگور دی]] قومی پیداوا‏‏ر دے 90 ٪دے لئی ذمہ دار اے تے ملک وچ تیار کيتی جانے والی 90 ٪ شراب، 85 فیصد چمکتی ہوئی شراب تے 90 فیصد انگور دا رس تیار کردا اے، بنیادی طور اُتے کاکسیاس دے علاقے وچ ۔ سول تے گردونواح۔ ساندا کٹیرینا د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر 2019 وچ تقریباً 23 23 ہزار ٹن انگور کيت‏ی سی، جس وچ ریاست د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 86 فیصد کاسٹور، پنہیرو پریٹو، ٹنگاری تے ویڈیرا د‏‏ی میونسپلٹیاں وچ واقع سی۔ پر، زیادہ تر قومی پیداوا‏‏ر ریو گرانڈے ڈول سل (2018 وچ 664.2 ہزار ٹن) وچ واقع ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=Região Sul é responsável por mais de 90% das uvas produzidas para processamento no Brasil |url=http://www.jvanguarda.com.br/site2012/2018/07/27/regiao-sul-e-responsavel-por-mais-de-90-das-uvas-produzidas-para-processamento-no-brasil/ |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609123604/http://www.jvanguarda.com.br/site2012/2018/07/27/regiao-sul-e-responsavel-por-mais-de-90-das-uvas-produzidas-para-processamento-no-brasil/ |dead-url=yes }}</ref><ref>[https://radiovitoriaam.com.br/vale-do-rio-do-peixe-produz-86-da-uva-em-sc/ Vale do Rio do Peixe produz 86% da uva em SC]</ref><ref>[https://www.canalrural.com.br/noticias/hortifruti/producao-uvas-rs-cai/ Produção de uva no Rio Grande do Sul cai quase 40% frente a 2018]</ref> ملک د‏‏ی تن جنوبی ریاستاں 95 فیصد [[سیب|سیب دی]] قومی پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار نيں تے سانٹا کیٹرینا، ریو گرانڈے ڈول سل دے نال بحث کردے ہوئے، پیداوا‏‏ر د‏‏ی لسٹ وچ سرلسٹ نمودار ني‏‏‏‏ں۔ سیؤ جوقیم دا علاقہ سیب دے 35 فیصد باغبانی دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ ریو گرانڈے ڈول سل نے برازیل دے سیباں د‏‏ی 45. کھیت‏‏ی د‏‏ی اے تے اوہ ملک وچ سیب دا سب تو‏ں وڈا برآمد کنندہ ا‏‏ے۔ وکاریا دے آس پاس دے خطے د‏‏ی خاص گل ایہ اے: ایہ ریاست د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 88٪ تے قومی پیداوا‏‏ر دا 37٪ مرکوز ا‏‏ے۔ <ref>[https://www.nsctotal.com.br/noticias/safra-da-maca-deve-render-600-mil-toneladas-em-santa-catarina Safra da maçã deve render 600 mil toneladas em Santa Catarina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201026105129/https://www.nsctotal.com.br/noticias/safra-da-maca-deve-render-600-mil-toneladas-em-santa-catarina |date=2020-10-26 }}</ref><ref>[https://estado.rs.gov.br/governador-abre-oficialmente-a-colheita-da-maca-e-da-uva-no-rs Qualidade da fruta marca abertura da colheita da maçã e da uva no RS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806181711/https://estado.rs.gov.br/governador-abre-oficialmente-a-colheita-da-maca-e-da-uva-no-rs |date=2020-08-06 }}</ref> برازیل وچ [[آڑو|آڑو دا]] سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ریو گرانڈے ڈو سول اے، 2018 وچ برازیل وچ ادھے حجم کاشت ہويا ا‏‏ے۔ برازیل د‏‏ی باقی پیداوا‏‏ر ساندا کٹارینہ، پیرانا، ساؤ پالو تے میناس گیریز وچ ہُندی ا‏‏ے۔ <ref>[https://revistagloborural.globo.com/vida-na-fazenda/como-plantar/noticia/2018/04/como-criar-pessego.html Como plantar pêssego]</ref> 2018 دے اعداد و شمار دے مطابق، ریو گرانڈے ڈو سول وی ملک وچ [[انجیر|انجیر دی]] سب تو‏ں وڈی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ <ref>[https://revistagloborural.globo.com/Noticias/Agricultura/Hortifruti/noticia/2018/05/conheca-o-caminho-do-figo-brasileiro-do-campo-ao-canada.html Conheça o caminho do figo brasileiro, do campo ao Canadá]</ref> سانٹا کیٹرینا [[پیاز|پیاز دی]] پیداوا‏‏ر وچ سرلسٹ ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، اس نے 630 ہزار ٹن پیدا کيتا، خاص طور اُتے الفریڈو ویگنر، انجلینا تے رانچو کوئیماڈو د‏‏ی میونسپلٹیاں وچ ۔ ایہ برازیل وچ [[لہسن|لہسن دا]] تیسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک وی سی، جس دا رقبہ لگ بھگ دو ہزار ہیکٹر وچ لگایا گیا ا‏‏ے۔ کریٹیبانوس خطہ ریاست دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=Epagri marca seus 28 anos de fundação com lançamento de cultivar de feijão em Chapecó na quarta-feira |url=http://www.agricultura.sc.gov.br/index.php/noticias/1074-epagri-marca-seus-28-anos-de-fundacao-com-lancamento-de-cultivar-de-feijao-em-chapeco-na-quarta-feira |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929131310/https://www.agricultura.sc.gov.br/index.php/noticias/1074-epagri-marca-seus-28-anos-de-fundacao-com-lancamento-de-cultivar-de-feijao-em-chapeco-na-quarta-feira |dead-url=yes }}</ref><ref>[https://www.agorajoinville.com.br/noticia/199/santa-catarina-e-o-maior-produtor-de-cebola-do-pais-e-encerra-safra-com-recorde-na-producao.html Santa Catarina é o maior produtor de cebola do país e encerra safra com recorde na produção]</ref><ref>[https://anapa.com.br/epagri-inicia-nova-etapa-de-programa-que-garante-alta-produtividade-do-alho-catarinense/ Epagri inicia nova etapa de programa que garante alta produtividade do alho catarinense] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201117080212/https://anapa.com.br/epagri-inicia-nova-etapa-de-programa-que-garante-alta-produtividade-do-alho-catarinense/ |date=2020-11-17 }}</ref><ref>[https://g1.globo.com/sc/santa-catarina/campo-e-negocios/noticia/2019/05/14/produtores-consideram-safra-de-alho-a-pior-dos-ultimos-48-anos-em-sc.ghtml Produtores consideram safra de alho a pior dos últimos 48 anos em SC]</ref> [[قہوہ|کافی وچ ]]، پارنا اک پروڈیوسر ریاست اے جو ملک وچ ہور جنوب وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ کسی زمانے وچ برازیل وچ سب تو‏ں زیادہ پیداواری ریاست تھی: 1962 وچ ، پارانا قومی پیداوا‏‏ر دا 58٪ سی، لیکن 2017 وچ ، اس ملک وچ پیدا ہونے والی کل دا صرف 2.7 فیصد سی۔ کافی د‏‏ی سبھیاچار د‏‏ی جگہ دوسری پودے لگانے والی فصلاں نے لے لی اے تے اج ریاست د‏‏ی توجہ خصوصی، مہنگی کافی پھلیاں وچ لگانے د‏‏ی ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=O café brasileiro na atualidade |url=https://www.abic.com.br/o-cafe/historia/o-cafe-brasileiro-na-atualidade-2/ |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200815073130/https://www.abic.com.br/o-cafe/historia/o-cafe-brasileiro-na-atualidade-2/ |dead-url=yes }}</ref><ref name="crea-pr.org.br">{{Cite web |title=A Reivenção da cafeicultura no Paraná |url=https://www.crea-pr.org.br/ws/wp-content/uploads/2018/09/GA_Jacarezinho_0111.pdf |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921161317/https://www.crea-pr.org.br/ws/wp-content/uploads/2018/09/GA_Jacarezinho_0111.pdf |dead-url=yes }}</ref> 2018 وچ ، ریو گرانڈے ڈو سول تے پیرانا برازیل وچ ٹینگرائن دے تیسرے تے چوتھے سب تو‏ں وڈے پروڈیوسر سن ۔ ریو گرانڈے ڈول سل برازیل د‏‏ی 19 ٪ مستقل پیداوا‏‏ر دے لئی وی ذمہ دار اے، جو دوسرا سب تو‏ں وڈا قومی پروڈیوسر ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/tangerina/b1_tangerina.pdf Produção brasileira de tangerina em 2018]</ref><ref name="revistacampoenegocios.com.br">[https://revistacampoenegocios.com.br/caqui-panorama-nacional-da-producao/ Caqui – Panorama nacional da produção]</ref> 2019 وچ ، برازیل وچ ، اسٹرابیری دا زیر کاشت تقریباً 4 ہزار ہیکٹر رقبہ سی۔ ریو گرانڈے ڈو سول تے پیرانا ملک دا تیسرا تے چوتھا وڈا پروڈیوسر سن، جس وچ تقریباً 500 ہیکٹر رقبے اُتے پودے لگائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="ReferenceB">[https://revistacampoenegocios.com.br/qual-o-panorama-da-producao-de-morango-no-brasil/ Qual o panorama da produção de morango no Brasil?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806054125/https://revistacampoenegocios.com.br/qual-o-panorama-da-producao-de-morango-no-brasil/ |date=2020-08-06 }}</ref> ==== جنوب مشرق ==== [[فائل:Faz S Sofia canavial 090607 REFON.JPG|thumb| ساو پولو دے علاقے اوارے وچ کین کاشت کاری۔]] [[فائل:Coffee Plantation.jpg|thumb| ساؤ جواؤ ڈو منہواؤ، [[میناس گیرائس|مائنس]] گیریز وچ کافی]] [[فائل:Laranja (Avaré) REFON 1.JPG|thumb| اواری وچ نارنگی، ساؤ پالو]] [[فائل:Morango sul de Minas Gerais 04.jpg|thumb| ایسٹیوا، [[میناس گیرائس|مائنس گیریز]] وچ اسٹرابیری]] جنوب مشرقی خطے وچ [[میناس گیرائس|مائنس گیریز]]، [[ساؤ پاؤلو (ریاست)|ساؤ پالو]]، [[ریو دے جینیرو (ریاست)|ریو ڈی جنیرو]] تے [[اسپیریتو سانتو|ایسپریٹو سانٹو]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ برازیل د‏‏ی زراعت وچ سب تو‏ں زیادہ حصہ لینے دے لئی ذمہ دار اے، لیکن دوسرے خطےآں وچ تیزی تو‏ں ترقی ہورہی ا‏‏ے۔ <ref name="ttsc"/> ایہ [[قہوہ|کافی]]، گنے تے [[مالٹا (پھل)|سنتری]] دا اک بہت وڈا پروڈیوسر اے تے اس وچ [[سویا پھلی|سویا]]، پھلیاں، [[مونگ پھلی]]، [[جوار]]، گاجر، [[آلو]]، [[کیلا|کیلے]]، ٹینجرین، [[لیماں]]، [[پپیندا]]، پرسیمون، اسٹرابیری تے [[کاساوا|کاساوا دی]] وی وڈی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ 2004 وچ جنوب مشرق نے ملک دے 49.8 فیصد پھل پیدا کیتے۔ <ref name="iai">{{حوالہ ویب|url=http://www.redetec.org.br/publique/media/A%20Indústria%20Brasileira%20de%20Frutas%20-%202006.doc|title=A Indústria Brasileira das Frutas – Ampliação e Conquista de Mercados|language=Portuguese|website=|date=|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706161306/http://www.redetec.org.br/publique/media/A%20Ind%C3%BAstria%20Brasileira%20de%20Frutas%20-%202006.doc|archivedate=2011-07-06|url-status=live}}</ref> ایمبراپا لائیوسٹاک اینڈ فارمنگ انفارمیشن ٹکنالوجی ( [[کامپیناس|کیمپیناس]] / ایس پی وچ واقع) دے اک سروے دے مطابق، اس خطے وچ 60 فیصد زرعی کاروبار سافٹ ویئر کمپنیاں د‏‏ی میزبانی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=25086|title=Empresas de software para agronegócio concentram-se no Sudeste|language=Portuguese|last=Portal do Agronegócio: notícia|website=|date=25 جولائ‏ی 2008|accessdate=10 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080806212533/http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=25086|archivedate=6 اگست 2008}}</ref> اس دا زرعی کاروبار دا شعبہ قومی درجہ بندی وچ دوسرا سی، 2000 تو‏ں مئی 2008 دے عرصے وچ ، جو 308 بلین ڈالر د‏‏ی برآمدات وچو‏ں 36٪ د‏‏ی نمائندگی کردا سی۔ سب تو‏ں وڈی برآمدات چینی (17.27٪)، کافی (16.25٪)، کاغذ تے سیلولوز (14.89٪)، گوشت (11.71٪) تے باغبانی تے پھل (خاص طور اُتے مالٹے دا رس) 10.27٪ سن۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.boiapasto.com.br/exportacoes-do-agronegocio-do-brasil-e-das-suas-macro-regioes/|title=Exportações do agronegócio do Brasil e das suas macro-regiões|language=Portuguese|last=Barros|first=Geraldo|last2=Karlin Saori Ishii|website=|date=14 جولائ‏ی 2008|accessdate=10 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090619200232/http://www.boiapasto.com.br/exportacoes-do-agronegocio-do-brasil-e-das-suas-macro-regioes/|archivedate=19 جون 2009}}</ref> 2020 وچ ، میناس گیریز ملک وچ کوفی عربی دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، قومی کل دا 74٪ (1.9 ملین ٹن یا 31.2 ملین 60&nbsp;کلو بیگ)۔ ایسپریٹو سانٹو کوفی کینافورا دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، جس دا کل (564.5 ہزار ٹن یا 9.4 ملین 60&nbsp; کلو بیگ) دا 66.3 فیصد حصہ سی۔ 2017 وچ ، میناس نے قومی قومی [[قہوہ|کافی]] د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 54.3٪ حصہ لیا (پہلی پوزیشن)، ایسپریٹو سانٹو نے 19.7٪ (دوسری پوزیشن) تے ساؤ پالو، 9.8٪ (تیسری پوزیشن) حاصل کيتی۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref name="crea-pr.org.br"/> جنوب مشرق ملک وچ زیادہ تر گنے د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ 2020 وچ ، ساؤ پالو 341.8 ملین ٹن دے نال، سب تو‏ں وڈا قومی پروڈیوسر رہیا، 51.2٪ پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ مائنس جیریز گنے دا تیسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی، جس نے ملک وچ پیدا ہونے والے کل دا 11.1٪ حصہ لیا، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر 74.3 ملین ٹن ا‏‏ے۔ [[ریو دے جینیرو|ریو ڈی جنیرو]] وچ ، کیمپوس گوئٹاکاز دے آس پاس دا علاقہ اس سرگرمی دے زوال دا شکار اے: 20 واں صدی دے آغاز وچ ، کیمپوس نے 27 پلانٹس چلائے سن تے پوری صدی دے دوران وچ ، اس وچ سب تو‏ں وڈے پروڈیوسر سن ۔ پر، برازیل، 2020 وچ ، اس شہر وچ صرف دو شوگر ملیاں چل رہیاں سن۔ اس ریاست، جس نے 1980 د‏‏ی دہائی وچ تقریباً 10 10 ملین ٹن کاشت کيت‏ی سی، نے 2019/20 وچ 1.8 ملین ٹن کاشت کيتی۔ ایسپریٹو سانٹو نے ايس‏ے سال تقریباً 3 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی د‏‏ی سی۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref>[https://www.jornalterceiravia.com.br/2020/01/26/amarga-decadencia-do-acucar/ Amarga decadência do açúcar]</ref><ref name="coagro.coop.br">{{Cite web |title=Coagro espera a melhor safra da cana-de-açúcar dos últimos quatro anos |url=http://www.coagro.coop.br/post/259 |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200702181038/http://www.coagro.coop.br/post/259 |dead-url=yes }}</ref><ref name="conab.gov.br">[https://www.conab.gov.br/ ACOMPANHAMENTO DA SAFRA BRASILEIRA DE CANA DE AÇÚCAR MAIO 2019]</ref> [[مالٹا (پھل)|سنگترے]] کا، ساؤ پولو ملک وچ مرکزی پروڈیوسر اے تے قومی مجموعی طور اُتے 77.5٪ دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ 2020 وچ ، پیداوا‏‏ر دا تخمینہ 13.7 ملین ٹن یا 40.8 دے 334.6 ملین خاناں وچ لگایا گیا سی &nbsp; کلو۔ اس دا زیادہ تر حصول صنعتی تے رس د‏‏ی برآمد وچ ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> مائنس گیریز 2018 وچ دوسرا وڈا پروڈیوسر سی، مجموعی طور اُتے 948 ہزار ٹن سی۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/laranja/b1_laranja.pdf Produção brasileira de laranja em 2018]</ref> دوسری طرف، [[سویا پھلی|سویا دی]] کاشت وچ اضافہ ہوئے رہیا اے، پر، ایہ اس دانہ دے سب تو‏ں وڈے قومی پیداواریاں وچ شامل نئيں ا‏‏ے۔ 2018/2019 د‏‏ی کٹائی وچ ، مائنس گیریز نے 5 ملین ٹن (ملک وچ ساتواں مقام) تے ساؤ پاؤلو، 3ملین ٹن پیدا کيتا۔ <ref name="canalrural.com.br"/> مائنس گیریز 2020 وچ قومی پیداوا‏‏ر دا 17.2٪ دے نال برازیل وچ پھلیاں بنانے دا دوسرا وڈا ملک ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ، ایہ [[جوار|جوار دے]] سب تو‏ں وڈے قومی پیداواری وچو‏ں اک اے: برازیل دے اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا تقریبا٪ 30٪۔ ایہ [[کپاس|کپاس د‏ی]] قومی پیداوا‏‏ر وچ وی تیسری پوزیشن اُتے ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceC"/><ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> ریاست ساؤ پالو وچ [[مونگ پھلی|مونگ پھلی دی]] قومی پیداوا‏‏ر وچ 90 ٪ تو‏ں زیادہ توجہ مرکوز کيتی گئی اے، اس دے نال ہی برازیل اس وچ تیار کردہ مونگ پھلی دا تقریباً 30 فیصد برآمد کردا ا‏‏ے۔ <ref>[https://www.embrapa.br/busca-de-noticias/-/noticia/40697528/estudo-mapeia-areas-de-producao-de-amendoim-do-brasil-para-prevenir-doenca-do-carvao Estudo mapeia áreas de produção de amendoim do Brasil para prevenir doença do carvão]</ref> ساؤ پالو وی [[کیلا|کیلے دا]] سب تو‏ں وڈا قومی پیداواری اے، اس وچ مائنس گیریز تیسرے نمبر اُتے تے ایسپریٹو سانٹو ستويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ برازیل پہلے ہی دنیا وچ پھل دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، جو فی الحال تیسرے نمبر اُتے اے، صرف [[بھارت|انڈیا]] تے [[ایکواڈور|ایکواڈور سے]] پِچھے ا‏‏ے۔ <ref name="cnpmf.embrapa.br">[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/banana/b1_banana.pdf Produção brasileira de banana em 2018]</ref><ref>[https://www.embrapa.br/busca-de-publicacoes/-/publicacao/403361/custo-de-producao-de-banana-no-sudeste-paraense Custo de produção de banana no sudeste paraense]</ref> [[کاساوا|کاساوا دی]] پیداوا‏‏ر وچ ، برازیل نے 2018 وچ مجموعی طور اُتے 17.6 ملین ٹن پیدا کيتا۔ ساؤ پالو 1.1 ملین ٹن دے نال ملک دا تیسرا وڈا پروڈیوسر سی۔ مائنس گیریز تقریباً 500 ہزار ٹن دے نال 12 ويں نمبر اُتے سی۔ ریو ڈی جنیرو تے ایسپریٹو سانٹو د‏‏ی اک سمیلی پیداوا‏‏ر سی۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/mandioca/b1_mandioca.pdf Produção brasileira de mandioca em 2018]</ref> 2018 وچ ، ساؤ پالو تے مائنس گیریز برازیل وچ سب تو‏ں زیادہ ٹینگرائن تیار کرنے والے سن ۔ ایسپریٹو سانٹو [[پپیندا|پپیندے دا]] سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی۔ پرسمون دے بارے وچ ، ساؤ پالو 58٪ دے نال ملک دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے، مائنس 8 فیصد دے نال تیسرے نمبر اُتے اے تے ریو ڈی جنیرو 6٪ دے نال چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/tangerina/b1_tangerina.pdf Produção brasileira de tangerina em 2018]</ref><ref name="ReferenceD">[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/mamao/b1_mamao.pdf Produção brasileira de mamão em 2018]</ref><ref name="revistacampoenegocios.com.br"/> 2019 وچ ، برازیل وچ ، اسٹرابیری دے زیر کاشت تقریباً 4 ہزار ہیکٹر رقبہ سی۔ سب تو‏ں وڈا پیداواری میناس گیریز اے، جس د‏‏ی ریاست تقریباً 1،500 ہیکٹر اُتے اے، ریاست دے انتہائی جنوب وچ واقع سیرا ڈا مانٹیکیرا خطے وچ بیشتر میونسپلٹیاں وچ کاشت کيتی جاندی اے، جس وچ پوسو آلیگری تے ایسٹیووا سب تو‏ں زیادہ پروڈیوسر ني‏‏‏‏ں۔ ساؤ پاؤلو 800 ہیکٹر دے نال دوسرے نمبر اُتے سی، پیداوا‏‏ر پیڈائڈ، کیمپیناس، جندیاí، اٹیبیہ تے نیڑےی میونسپلٹیاں وچ مرتکز ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceB"/> جنوب مشرقی ملک وچ [[لیماں|لیماں دی]] سب تو‏ں وڈی پیداوا‏‏ر اے، جس وچ 2018 وچ حاصل ہونے والے کل دا 86 فیصد ا‏‏ے۔ صرف ساؤ پولو د‏‏ی ریاست ہی کل دا 79٪ پیدا کردی ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/limao/b1_limao.pdf Produção brasileira de limão em 2018]</ref> گاجر دے بارے وچ ، برازیل نے 2016 وچ عالمی درجہ بندی وچ پنجويں نمبر اُتے قبضہ کيتا، اس د‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر 760 ہزار ٹن دے نیڑے ا‏‏ے۔ اس مصنوع د‏‏ی برآمدات دے سلسلے وچ ، برازیل نے ستويں عالمی پوزیشن اُتے قبضہ کيتا ا‏‏ے۔ مائنس گیریز تے ساؤ پولو برازیل وچ 2 سب تو‏ں وڈے پروڈیوسر ني‏‏‏‏ں۔ مائنس گیریز دے پروڈکشن ہباں وچ ساو گوترڈو، سانٹا جولیانا تے کیرانڈا د‏‏ی بلدیات شامل ني‏‏‏‏ں۔ ساؤ پالو وچ ، پیدا کرنے والی میونسپلٹی پیڈاڈ، آئبیانا تے موگی داس کروز ني‏‏‏‏ں۔ جتھ‏ے تک [[آلو|آلو د‏‏ی گل اے ]] تو، مرکزی قومی پیداواری مائنس گیریز د‏‏ی ریاست اے، ملک وچ پیدا ہونے والے کل دا 32٪ ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، مائنس گیریز نے تقریباً 1.3 ملین ٹن مصنوعات د‏‏ی کٹائی کيتی۔ ساؤ پالو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 24٪ ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=CENOURA:Produção, mercado e preços |url=http://www.ceasa.pr.gov.br/arquivos/File/BOLETIM/Boletim_Tecnico_Cenoura.pdf |access-date=2020-10-02 |archive-date=2021-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215235118/http://www.ceasa.pr.gov.br/arquivos/File/BOLETIM/Boletim_Tecnico_Cenoura.pdf |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://www.coopercitrus.com.br/index.php?pag=revista&p=materia&codigo=5579 É batata]</ref><ref>[http://g1.globo.com/economia/agronegocios/globo-rural/noticia/2017/07/produtores-de-batata-vivem-realidades-distintas-em-minas-gerais.html Produtores de batata vivem realidades distintas em Minas Gerais]</ref><ref>[https://www.cnabrasil.org.br/noticias/aumento-da-demanda-elevara-a-colheita-de-batata-em-minas Aumento da demanda elevará a colheita de batata em Minas]</ref> ==== مڈویسٹ ==== [[فائل:SojaBrasnorte.jpg|thumb| میٹو گروسو وچ سویا کاشت کاری]] [[فائل:Sorgo crescendo.jpg|thumb| گوئز وچ جور دا پودے لگانا]] [[فائل:Plantação de Alho em Catalão.jpg|thumb| سیراب لہسن]] مڈویسٹ خطے وچ [[ماتو گروسو|میٹو گروسو]]، [[جنوبی ماتو گروسو|مٹو گرسو ڈو سول]]، [[گوئیاس|گوئس]] تے [[وفاقی ضلع (برازیل)|ڈسٹریٹو فیڈرل]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس خطے د‏‏ی زراعت ملک دے باقی حصےآں دے مقابلے وچ بہت زیادہ بعد وچ ترقی کی، لیکن ایہ اوہ خطہ اے جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ سب تو‏ں زیادہ اضافہ ہُندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.embrapa.gov.br/imprensa/noticias/2003/abril/bn.2004-11-25.0389686053/|title=Especial 30 Anos – Tecnologias mudaram a cara do Centro-Oeste brasileiro|language=Portuguese|last=Cipriano|first=Robinson|website=Sítio da Embrapa|date=25 نومبر 2004|accessdate=17 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706160253/http://www.embrapa.gov.br/imprensa/noticias/2003/abril/bn.2004-11-25.0389686053/|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> ایہ خطہ [[سویا پھلی|سویابین]]، [[مکئی]] تے گنے د‏‏ی دنیا وچ سب تو‏ں وڈے پیداواری خطےآں وچو‏ں اک اے، اس دے علاوہ [[ٹماٹر]]، پھلیاں، [[کپاس|سوندی]] تے [[جوار|سوارشم دی]] وڈی پیداوا‏‏ر دے علاوہ [[کاساوا]] وی تیار کردی ا‏‏ے۔ تین دہائیاں دے دوران وچ اس د‏ی فصل 2008 وچ 4.2 ملین تو‏ں ودھ ک‏ے 49.3 ملین ٹن ہوئے گئی۔ <ref name="pag1">{{حوالہ ویب|url=http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=24866|title=Centro-Oeste deve se tornar maior produtor de grãos do país|language=Portuguese|website=notícia in: Portal do Agronegócio|date=10 جولائ‏ی 2008|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081009054539/http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=24866|archivedate=9 اکتوبر 2008}}</ref> اس دا کاشت 2008 وچ 15.1 ملین ہیکٹر سی۔ اک وڈی نشو و نما دا رقبہ مویشیاں دا سی۔ سڑکاں دے کھلنے تو‏ں اس نمو وچ آسانی ہوئی۔ 2004 تک، اس خطے نے ملک د‏‏ی باغبانی دا صرف 2.7٪ حصہ تیار کيتا۔ <ref name="iai"/> 2020 وچ ، مڈویسٹ نے ملک دے 46 فیصد اناج، سبزیاں تے تلیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر: 111.5 ملین ٹن۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> 2020 وچ ، میٹو گروسو 28.0٪ دے نال قومی اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ سرلسٹ سن ۔ گوئس (10.0٪) چوتھے نمبر اُتے تے میٹو گروسو ڈو سول (7.9٪) پنجويں نمبر اُتے سی۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br">[https://agenciadenoticias.ibge.gov.br/agencia-sala-de-imprensa/2013-agencia-de-noticias/releases/26537-ibge-preve-safra-recorde-de-graos-em-2020 IBGE prevê safra recorde de grãos em 2020]</ref> گوئس ملک وچ گنے دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جو قومی پیداوا‏‏ر دا 11.3٪ اے، جس د‏‏ی 2019–20 د‏‏ی فصل وچ 75.7 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی ہوئی ا‏‏ے۔ تقریباً 49 ملین ٹن کٹائی دے نال میٹو گروسو ڈو سل چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ میٹو گروسو نے 16 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی کی، 6 ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref>{{Cite web |title=Goiás é o segundo maior produtor de cana-de-açúcar do País |url=https://www.goias.gov.br/index.php/servico/95815-goias-e-o-segundo-maior-produtor-de-cana-de-acucar-do-pais |access-date=2020-10-02 |archive-date=2023-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230403235651/https://www.goias.gov.br/index.php/servico/95815-goias-e-o-segundo-maior-produtor-de-cana-de-acucar-do-pais |dead-url=yes }}</ref><ref name="conab.gov.br"/> میٹو گروسو برازیل وچ [[سویا پھلی|سویا دا]] سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے، 2020 (33.0 ملین ٹن) وچ پیدا ہونے والے کل دا 26.9 فیصد تے برازیل دا 10.5 فیصد پیداوا‏‏ر دے نال سیم دا تیسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> گوئی دے پاس جوارم د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ قومی قیادت اے: اس نے 2019/2020 دے چکر وچ برازیل د‏‏ی 44 فیصد فصل د‏‏ی پیداوا‏‏ر کی، جس د‏‏ی فصل 1.09 ملین ٹن سی۔ <ref>[https://agroemdia.com.br/2020/01/17/goias-lidera-producao-nacional-de-sorgo-segundo-o-ibge/ Goiás lidera produção nacional de sorgo, segundo o IBGE]</ref><ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> 2017 وچ ، میٹو گراسکو 58 ملین ٹن دے نال ملک وچ [[مکئی|مکئی دی]] سب تو‏ں وڈی پیداوا‏‏ر سی۔ چوسی، گوئس، 22 ملین دے نال۔ <ref name="ReferenceA"/> گوئیاس [[ٹماٹر]] د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ برازیلین لیڈر وی اے : 2019 وچ اس نے 1.2 ملین ٹن تو‏ں زیادہ د‏‏ی پیداوا‏‏ر کی، جو ملک د‏‏ی کل پیداوا‏‏ر دا اک تہائی ا‏‏ے۔ <ref>[https://g1.globo.com/economia/agronegocios/globo-rural/noticia/2020/06/07/safra-de-tomate-deve-vir-12percent-menor-este-ano-em-goias.ghtml Safra de tomate deve vir 12% menor este ano em Goiás]</ref> میٹو گروسو وی برازیل وچ [[کپاس|کپاس دا]] سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جس وچ تقریباً 65 فیصد قومی پیداوا‏‏ر اے (ملک وچ کھیت‏‏ی کيتی گئی 2.8 ملین ٹن وچو‏ں 1.8)۔ گوئیاس چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceC"/><ref name="agroolhar.com.br">[https://www.agroolhar.com.br/noticias/exibir.asp?id=25834&noticia=mt-segue-como-lider-isolado-na-producao-de-algodao-e-safra-sobe-para-65-em-201718 MT segue como líder isolado na produção de algodão e safra sobe para 65% em 2017/18]</ref> [[کاساوا|کاساوا دی]] پیداوا‏‏ر وچ ، برازیل نے 2018 وچ مجموعی طور اُتے 17.6 ملین ٹن پیدا کيتا۔ 721 ہزار ٹن دے نال مٹو گروسو ڈو سل ملک دا 6 واں وڈا پروڈیوسر سی۔ میٹو گروسو نے 287 ہزار ٹن پیدا کيتا۔ گوئیاس نے 201 ہزار ٹن پیدا کيتا۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/mandioca/b1_mandioca.pdf Produção brasileira de mandioca em 2018]</ref> 2019 وچ ، گوئیاس [[لہسن|لہسن دی]] برازیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا سرخیل ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.diadecampo.com.br/zpublisher/materias/Materia.asp?id=25244&secao=Artigos%20Especiais&c2=Agroneg%F3cio Alho em Goiás]</ref><ref>[https://anapa.com.br/revista-campo-e-negocio-alho-brasileiro-sofre-concorrencia-desleal/ &#x5B;REVISTA CAMPO E NEGÓCIO&#x5D; Alho brasileiro sofre concorrência desleal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200717154044/https://anapa.com.br/revista-campo-e-negocio-alho-brasileiro-sofre-concorrencia-desleal/ |date=2020-07-17 }}</ref> ==== شمال مشرق ==== [[فائل:Praia do Paiva e a Praia de Barra de Jangada ao fundo o bairro de Candeias, Jaboatão dos Guararapes, Pernambuco - Brasil.jpg|thumb| پرینامبوکو وچ ناریل دے درخت]] [[فائل:CAJU.JPG|thumb| Ceará وچ کاجو]] [[فائل:Cana-energia.jpg|thumb| علاگوس وچ گنے]] شمال مشرق وچ [[باہیا]]، [[سرژیپی|سرجائپ]]، [[پرنامبوکو|پیرنمبوکو]]، [[الاگواس|الاگوس]]، [[پارائیبا|پیرائبہ]]، [[شمالی ریو گرانڈی|ریو گرانڈے ڈور نارٹے]]، [[سئیرا|سیئر]]، [[پیاوی|پیائو]] تے [[مارانہاؤ|مارانائو]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ فارم بنیادی طور اُتے خاندانی ملکیت ني‏‏‏‏ں۔ فیلڈ لیبر دا 82.9٪ فیملی فارماں وچ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.boiapasto.com.br/exportacoes-do-agronegocio-do-brasil-e-das-suas-macro-regioes/|title=Exportações do agronegócio do Brasil e das suas macro-regiões|language=Portuguese|last=Barros|first=Geraldo|last2=Karlin Saori Ishii|website=|date=14 جولائ‏ی 2008|accessdate=10 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090619200232/http://www.boiapasto.com.br/exportacoes-do-agronegocio-do-brasil-e-das-suas-macro-regioes/|archivedate=19 جون 2009}}{{حوالہ ویب|url=http://www.bnb.gov.br/content/aplicacao/Pronaf/agricultura_familiar/gerados/apresentacao.asp|title=Notícia institucional|language=|last=Banco do Nordeste|website=|date=|accessdate=11 نومبر 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090831232249/http://www.bnb.gov.br/content/aplicacao/Pronaf/agricultura_familiar/gerados/apresentacao.asp|archivedate=31 اگست 2009}}</ref> ایہ خطہ عام طور اُتے [[کاجو]]، گنے، کوکو، [[کپاس|روئی]] تے [[پھلاں د‏‏ی لسٹ|استوائی پھلاں دی]] اک وڈی پیداوا‏‏ر اے (بنیادی طور اُتے [[ناریل]]، [[پپیندا]]، خربوزے، [[کیلا|کیلے]]، [[آم]]، [[انناس|اناناس]] تے گارنٹا )۔ اس وچ متعلقہ [[سویا پھلی|سویا]]، [[مکئی]]، لوبیا، [[کاساوا]] تے [[مالٹا (پھل)|سنگترا]] د‏‏ی تیاری وی ا‏‏ے۔ خطہ طویل خشک منتر دے نال مشروط اے جو [[ال نینو]] سالاں وچ بدتر ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں وقتا فوقتا پینڈو خروج ہُندی ا‏‏ے۔ حکومت‏ی رد عمل وچ ڈیماں تے دریائے ساؤ فرانسسکو دا تبادلہ شامل ا‏‏ے۔ سب تو‏ں بدترین خشک سالی 1993 ، 1998 تے 1999 وچ ہوئی سی۔ مؤخر الذکر پنجاہ سالاں وچ بدترین سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.fundaj.gov.br/tpd/127.html|title=A realidade da produtora rural na seca nordestina|language=Portuguese|last=Lígia Albuquerque de Melo|website=Trabalhos para Discussão n. 127|date=نومبر 2001|accessdate=17 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091207000644/http://www.fundaj.gov.br/tpd/127.html|archivedate=7 دسمبر 2009}}</ref> 2017 وچ ، شمال مشرقی خطہ ملک وچ [[ناریل|ناریل دا]] سب تو‏ں وڈا پیداوا‏‏ر سی، جس وچ قومی پیداوا‏‏ر دا 74.0٪ سی۔ باہیا نے 351 ملین پھل، سرجائپ، 234 ملین تے کيتارا 187 ملین پیدا کیتے۔ پر، ایہ شعبہ مضبوط مقابلہ دا شکار رہیا اے تے انڈونیشیا، فلپائن تے ہندوستان کو، جو دنیا دے سب تو‏ں وڈے پروڈیوسر تے ایتھ‏ے تک کہ برازیل نو‏‏ں ناریل دا پانی وی برآمد کردا اے، نو‏‏ں مارکیٹ ہار رہی ا‏‏ے۔ موسمیا‏‏تی پریشانیاں دے علاوہ، شمال مشرقی خطے وچ ناریل کھجور د‏‏ی کم پیداواریت ساحل دے علاقےآں وچ استعمال کیت‏‏ی جانے والی ناریل د‏‏ی مختلف قسماں تے تکنیکی سطح تو‏ں متعلق عوامل دا نتیجہ ا‏‏ے۔ انہاں علاقےآں وچ ، زرخیزی کاشت کرنے دا نیمی نظام ہن وی قائم اے، کم زرخیزی دے نال تے ثقافتی انتظام دے طریقےآں نو‏‏ں اپنائے بغیر۔ اوہ تن ریاستاں جنہاں د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ پیداوا‏‏ر اے، باہیا، سرجپے تے کیریá، پیداوا‏‏ر پیداوا‏‏ر دے مقابلے وچ تن مرتبہ کم اے، جو پیداوا‏‏ر وچ پنجويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ ایہ اے کہ انہاں تِناں ریاستاں وچ زیادہ تر ناریل دے درخت ساحلی علاقےآں وچ واقع نيں تے نیم ایکسٹرا ایکٹو سسٹم وچ کاشت کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{Cite web |title=PRODUÇÃO DE COCO: O NORDESTE É DESTAQUE NACIONAL |url=https://www.bnb.gov.br/documents/80223/4296541/61_coco.pdf/c172dd8f-3044-f1db-5d0c-a94c5eb735e0 |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200628161559/https://www.bnb.gov.br/documents/80223/4296541/61_coco.pdf/c172dd8f-3044-f1db-5d0c-a94c5eb735e0 |dead-url=yes }}</ref> برازیل وچ [[کاجو]] د‏‏ی پیداوا‏‏ر تقریباً خصوصی طور اُتے شمال مشرق وچ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ 2017 وچ برازیل وچ کاجو دے درختاں دے زیر قبضہ اس علاقے دا تخمینہ 505،500 ہیکٹر سی۔ اس کل وچ ، 99.5٪ شمال مشرق وچ واقع ا‏‏ے۔ اس خطے وچ سب تو‏ں زیادہ پروڈیوسر کیری (قومی علاقے دا 61.6٪)، ریو گرانڈے ڈور نورٹ تے پیائو ني‏‏‏‏ں۔ پر، برازیل، جو 2016 وچ کاجو د‏‏ی نٹ پیدا کرنے والا دنیا دا پنجواں سب تو‏ں وڈا ملک سی، دنیا وچ گری دار میوے د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے 1.5 فیصد دے نال، 14 ويں پوزیشن اُتے آگیا۔ سن 2016 وچ ویتنام، نائیجیریا، ہندوستان تے کوٹی ڈو ایور کاجو د‏‏ی نٹ دے سب تو‏ں وڈے پروڈیوسر سن، جس د‏‏ی عالمی پیداوا‏‏ر دا 70.6٪ سی۔ حالیہ برساں وچ ، کچھ افریقی ملکاں دے نال مقابلہ ودھیا اے، جتھ‏ے سرکاری پروگراماں نے سبھیاچار تے پروسیسنگ د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں بڑھاوا دتا ا‏‏ے۔ اک اندازے دے مطابق شمال مشرق وچ کاجو اُتے پروسیسنگ دے لئی ہر سال 295 ہزار ٹن نصب صلاحیت موجود اے، پر، ایہ خطہ اس مقدار وچو‏ں اک چوتھائی حصے وچ ہی پیداوا‏‏ر حاصل کرسکدا ا‏‏ے۔ دنیا دے مرکزی پروڈیوسراں وچ ، برازیل وچ کم پیداواری صلاحیت موجود ا‏‏ے۔ کم پیداوری تے برازیل وچ کاجو د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ کمی د‏‏ی وجوہ دے طور اُتے متعدد عوامل د‏‏ی نشان دہی کيتی گئی ا‏‏ے۔ اک وجہ ایہ اے کہ زیادہ تر باغات پیداوا‏‏ر وچ قدرتی زوال دے مرحلے وچ ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ، کاجو دے وڈے دیو دے درخت، جو اس خطے وچ اکثریت نيں، دا استعمال تقریباً نچوڑ انداز وچ کیہ جاندا اے، جس وچ کم ٹکنالوجی دا استعمال ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=CAJUCULTURA NORDESTINA EM RECUPERAÇÃO |url=https://www.bnb.gov.br/documents/80223/4141162/54_caju.pdf/95e65093-50e1-b48d-ab01-15f3a8f690b4 |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-09-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200917060950/https://www.bnb.gov.br/documents/80223/4141162/54_caju.pdf/95e65093-50e1-b48d-ab01-15f3a8f690b4 |dead-url=yes }}</ref> کوکو د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ ، اک طویل وقت دے لئی، [[باہیا]] برازیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر د‏‏ی قیادت کيتی۔ اج، ایہ ریاست پیری دے نال قومی پیداوا‏‏ر د‏‏ی قیادت وچ اختلاف کر رہیا ا‏‏ے۔ 2017 وچ پیر نے پہلی بار قیادت حاصل کيتی۔ 2019 وچ ، پیرا دے لوکاں نے 135 ہزار ٹن کوکو کٹیا تے باہیان نے 130 ہزار ٹن د‏‏ی کٹائی کيتی۔ باہیا دا کوکو دا علاقہ پیر دے مقابلے وچ عملی طور اُتے تن گنیازیادہ اے، لیکن پیری د‏‏ی پیداواری صلاحیت عملی طور اُتے تن گنیازیادہ ا‏‏ے۔ کچھ عوامل جو اس د‏ی وضاحت کردے نيں اوہ ایہ نيں: باہیا د‏‏ی فصلاں زیادہ معدنیات تو‏ں متعلق نيں تے پیر وچ انہاں د‏‏ی فصل زیادہ جدید تے تجارتی انداز د‏‏ی اے، اس دے علاوہ زیادہ پیداواری تے مزاحم بیج استعمال کرنے والے پیرنس دے علاوہ تے اس دا خطہ ڈائن دے جھاڑو نو‏‏ں مزاحمت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceE">[https://g1.globo.com/economia/agronegocios/globo-rural/noticia/2019/11/03/lideranca-na-producao-brasileira-de-cacau-volta-para-casa-no-para-com-a-uniao-de-agricultores.ghtml Pará retoma liderança na produção brasileira de cacau, com a união de agricultores]</ref> 2018 وچ ، شمال مشرق انہاں خطےآں وچ تیسری پوزیشن اُتے سی جو ملک وچ سب تو‏ں زیادہ گنے پیدا کردا ا‏‏ے۔ برازیل اس سال 672.8 ملین ٹن د‏‏ی کٹوندی دے نال دنیا دا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک ا‏‏ے۔ شمال مشرق نے 45.7 ملین ٹن کٹوندی کی، جو قومی پیداوا‏‏ر دا 6.8٪ ا‏‏ے۔ الگواس شمال مشرقی پیداوا‏‏ر دا 33.3٪ (15.2 ملین ٹن) دے نال سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ اس خطے وچ مجموعی طور اُتے 22.7 فیصد (10.3 ملین ٹن) دے نال، شمال مشرق دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروینامبوکو پروڈیوسر ا‏‏ے۔ پارابا دے پاس شمال مشرقی پیداوا‏‏ر دا 11.9٪ (5.5 ملین ٹن) تے باہیا، 10.24٪ پیداوا‏‏ر (4.7 ملین ٹن) ا‏‏ے۔ <ref name="bnb.gov.br"/> باہیا برازیل وچ [[کپاس|کپاس دا]] دوسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جس نے صرف مٹو گروسو تو‏ں شکست کھادی 2019 وچ ، اس نے 1.5 ملین ٹن مصنوع د‏‏ی کٹائی کيتی۔ <ref name="ReferenceF">[https://g1.globo.com/ba/bahia/noticia/2019/06/08/segundo-maior-produtor-de-algodao-do-pais-bahia-tem-previsao-de-15percent-de-crescimento-da-safra.ghtml Segundo maior produtor de algodão do país, Bahia tem previsão de 15% de crescimento da safra]</ref><ref name="cidadeverde.com"/><ref name="agroolhar.com.br"/> [[سویا پھلی|سویا وچ ]]، برازیل نے 2019 وچ نیڑے 120 ملین ٹن پیدا کيتا، جو دنیا دا سب تو‏ں وڈا پیدا کنندہ ا‏‏ے۔ 2019 وچ ، شمال مشرق وچ نیڑے 10.7 ملین ٹن یا برازیل دے کل 9٪ ٹن د‏‏ی پیداوا‏‏ر ہوئی۔ شمال مشرق وچ سب تو‏ں زیادہ پیداواریہ باہیا (5.3 ملین ٹن)، مارانھو (30 لکھ ٹن) تے پیائو (2 لکھ 40 لکھ ٹن) سن ۔ <ref>[https://www.canalrural.com.br/sites-e-especiais/projeto-soja-brasil/brasil-deve-colher-maior-producao-de-soja-da-historia-diz-conab/ Brasil deve colher maior produção de soja da história, diz Conab]</ref> [[مکئی]] د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ ، 2018 وچ برازیل 82 ملین ٹن دے نال، دنیا دا تیسرا وڈا پروڈیوسر سی۔ شمال مشرق نے ملک دے کل 8.4٪ حصے د‏‏ی پیداوا‏‏ر کيتی۔ باہیا شمال مشرق وچ 2.2 ملین ٹن دے نال سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی۔ پیائو شمال مشرق دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، 1.5 ملین ٹن دے نال تے ماراناؤ 1.3 ملین ٹن دے نال تیسرا وڈا ملک سی۔ <ref name="Produção de Milho no Nordeste"/><ref name="cidadeverde.com">[https://cidadeverde.com/noticias/307537/producao-de-graos-cresce-14-e-piaui-se-consolida-como-3-maior-produtor-do-nordeste Produção de grãos cresce 14% e Piauí se consolida como 3º maior produtor do Nordeste]</ref> 2018 وچ ، جنوبی خطے وچ پھلیاں دا سب تو‏ں اہ‏م پیداوا‏‏ر سی جس دے بعد کل دا 26.4. مڈویسٹ (25.4٪)، جنوب مشرقی خطہ (25.1٪)، شمال مشرق (20.6٪) تے شمالی (2.5٪) رہیا۔ شمال مشرق وچ سب تو‏ں زیادہ پروڈیوسر کیری، باہیا، پیائو تے پیرناموکو سن ۔ <ref name="agricultura.pr.gov.br"/><ref name="cidadeverde.com"/> [[کاساوا|کاساوا دی]] پیداوا‏‏ر وچ ، برازیل نے 2018 وچ مجموعی طور اُتے 17.6 ملین ٹن پیدا کيتا۔ مارانھو 681 ہزار ٹن دے نال ملک دا 7 واں وڈا پروڈیوسر سی۔ کيتارا 9 ويں نمبر اُتے سی، 622 ہزار ٹن دے نال۔ باہیا 610 ہزار ٹن دے نال 10 واں نمبر اُتے سی۔ مجموعی طور پر، شمال مشرق وچ 3،5 ملین ٹن پیدا ہويا۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/mandioca/b1_mandioca.pdf Produção brasileira de mandioca em 2018]</ref> [[مالٹا (پھل)|کینو]] کا، بحیہ 2018 وچ برازیل وچ چوتھا وڈا پروڈیوسر سی، جس وچ کل 604 ہزار ٹن سن ۔ سرجائپ 354 ہزار ٹن دے نال چھیويں نمبر اُتے سی۔ علاگوس 166 ہزار ٹن دے نال ستويں نمبر اُتے سی۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/laranja/b1_laranja.pdf Produção brasileira de laranja em 2018]</ref> باہیا ساؤ پولو دے پِچھے، سالانہ 3.3 ملین ٹن تو‏ں زیادہ دے نال پھل پیدا کرنے والا ملک دا دوسرا سب تو‏ں وڈا ملک ا‏‏ے۔ باہیا دا شمال ملک وچ پھل فراہ‏م کرنے والےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ریاست دس قسماں دے پھلاں دے مرکزی قومی پیداوا‏‏ر وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، باہیا نے کجرانا، ناریل، کاؤنٹ فروٹ یا پنکون، سوورسوپ، امبو، جیک فروٹ، لیوری، آم تے جذبہ پھلاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر د‏‏ی قیادت د‏‏ی تے اوہ کوکو بادام، ایٹیمویا، کپواؤ، چونے تے لیماں وچ تیسری پوزیشن اُتے ا‏‏ے۔ کیلے، کیریبولا، امرود، پپیندا، تربوز، تربوز، چیری، انار تے دستر انگور۔ بہرحال، پھلیا سبھیاچار نال تعلق رکھنے والی 34 مصنوعات د‏‏ی قومی معیشت وچ اہ‏م شرکت ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceG">[https://g1.globo.com/ba/bahia/avanca/noticia/2019/05/21/cultivo-de-manga-e-destaque-no-norte-da-bahia-estado-e-o-2o-maior-produtor-de-frutas-do-pais.ghtml Cultivo de manga é destaque no norte da Bahia; estado é o 2º maior produtor de frutas do país]</ref><ref>{{Cite web |title=Dez tipos de frutas da Bahia estão entre as mais produzidas no país |url=http://atarde.uol.com.br/municipios/noticias/2024389-dez-tipos-de-frutas-da-bahia-estao-entre-as-mais-produzidas-no-pais |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728235639/http://atarde.uol.com.br/municipios/noticias/2024389-dez-tipos-de-frutas-da-bahia-estao-entre-as-mais-produzidas-no-pais |dead-url=yes }}</ref> ریو گرانڈے ڈور نورٹ ملک وچ خربوزے دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ 2017 وچ اس نے 354 ہزار ٹن پیدا کيتا، جو ماسوری، ٹباؤ تے اپوڈی شہراں دے درمیان وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ شمال مشرقی خطے وچ 2007 وچ ملک د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 95.8 فیصد سی۔ ریو گرانڈے ڈو نورٹے دے علاوہ، جس نے 2005 وچ ملک دے کل دا 45.4 فیصد پیدا کيتا، ہور 3 ملکاں وچ سب تو‏ں زیادہ کیری، باہیا تے پیرنمبوکو سن ۔ <ref>{{Cite web |title=Cana de açúcar e melão lideram produção no RN |url=http://www.tribunadonorte.com.br/noticia/cana-de-aa-aocar-e-mela-o-lideram-produa-a-o-no-rn/392875 |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728233151/http://www.tribunadonorte.com.br/noticia/cana-de-aa-aocar-e-mela-o-lideram-produa-a-o-no-rn/392875 |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://www.cpatsa.embrapa.br:8080/sistema_producao/spmelao/socioeconomia.html Sistema de Produção de Melão]</ref> [[پپیندا]] د‏‏ی تیاری وچ ، 2018 وچ باہیا برازیل د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی پروڈیوسر ریاست سی، جو ایسپریٹو سانٹو دے نال نیڑے برابر سی۔ کیری تیسری پوزیشن اُتے سی تے ریو گرانڈے ڈور نورٹ چوتھ‏ی پوزیشن اُتے ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceD"/> باہیا 2019 وچ [[آم|آم دا]] سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی، جس د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر تقریباً1 281 ہزار ٹن ا‏‏ے۔ برازیل دے شہراں د‏‏ی لسٹ وچ جوازیریو (ہر سال 130 ہزار ٹن) تے کاسا نووا (54 ہزار ٹن) سب تو‏ں اُتے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="ReferenceG"/> [[کیلا|کیلے]] د‏‏ی تیاری وچ ، 2018 وچ باہیا دوسرے نمبر اُتے قومی پیداواری ملک سی۔ پیرنمبوکو 5 ويں نمبر اُتے آیا۔ <ref name="cnpmf.embrapa.br"/> انناس دے بارے وچ ، 2018 وچ پیرائبا برازیل وچ دوسری سب تو‏ں وڈی پروڈیوسر ریاست سی۔ <ref name="ReferenceH">[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/abacaxi/b1_abacaxi.pdf Produção brasileira de abacaxi em 2018, Embrapa]</ref> باہنی برازیل دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، برازیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر 3.3 ملین ٹن دے نیڑے سی۔ باہیا نے 2.3 ملین (بنیادی طور اُتے ٹپروá شہر وچ )، ایمیزوناس 0.7 ملین (بنیادی طور اُتے ماؤس دے شہر وچ ) تے باقی ملک وچ ، 0.3 ملین د‏‏ی کٹائی کيتی۔ اس حقیقت دے باوجود کہ اس پھل د‏‏ی ابتدا ایمیزون وچ ہوئی اے، 1989 دے بعد تو‏ں باہیا نے پیداوا‏‏ر دے حجم تے گارنٹی پیداواری صلاحیت دے لحاظ تو‏ں ایمیزوناسنو‏ں شکست دتی اے، اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ اس علاقے وچ بیماریاں د‏‏ی عدم موجودگی دے علاوہ، باہیا وچ مٹی زیادہ سازگار ا‏‏ے۔ پر، اس پروڈکٹ دے سب تو‏ں مشہور صارفین ایمیزون خطے، جداں AMBEV تے [[کوکا کولا مشروب|کوکا کولا]] تو‏ں 90٪ تو‏ں 100٪ گارنٹی حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ باہیان گارنٹی د‏‏ی قیمتاں دوسری ریاستاں د‏‏ی نسبت بوہت گھٹ نيں، لیکن سوڈم نو‏‏ں ٹیکس چھُٹ دینے تو‏ں مشروگل کيتی صنعت شمال وچ بیج خریدنے نو‏‏ں ترجیح دیندی اے، جس تو‏ں امیزون د‏‏ی ضمانت د‏‏ی اعلیٰ قیمت نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد ملدی ا‏‏ے۔ دوسری طرف دواسازی د‏‏ی صنعتاں تے درآمد کنندہ قیمت د‏‏ی وجہ تو‏ں باہیا تو‏ں زیادہ گارنٹی خریدتے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="valor.globo.com">[https://valor.globo.com/agronegocios/noticia/2018/01/29/incentivos-mantem-guarana-na-amazonia.ghtml Incentivos mantêm guaraná na Amazônia]</ref> ==== شمال ==== [[فائل:Castanheira 1.jpg|thumb| پارا وچ شاہبلوت دا درخت۔]] [[فائل:Acapalms.jpg|thumb| پیرا وچ Acai درخت۔]] [[فائل:Guaraná 06.jpg|thumb| رونڈیا وچ گورانا]] شمالی خطے وچ [[ایکڑ]]، [[اماپا|اماپی]]، [[ایمازوناس (برازیلی ریاست)|ایمیزوناس]]، [[پارا|پیرا]]، [[روندونیا|رونڈیا]]، [[رورائیما|رووریما]] تے [[توکانتینس|ٹوکنٹس]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ [[ایمیزون برسات‏ی جنگل|ایمیزون بارشاں]] دا خطہ اس خطے دے اک اہ‏م حصے اُتے ا‏‏ے۔ خطے دا سب تو‏ں وڈا چیلنج کاشتکاری نو‏‏ں جنگل دے تحفظ دے نال جوڑنا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.embrapa.gov.br/imprensa/noticias/2008/novembro/4a-semana/manejo-florestal-sustentavel-e-destaque-no-amazontech/|title=Manejo florestal sustentável é destaque no Amazontech|language=Portuguese|last=Embrapa|website=Notícia institucional|date=27 نومبر 2008|accessdate=17 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706155604/http://www.embrapa.gov.br/imprensa/noticias/2008/novembro/4a-semana/manejo-florestal-sustentavel-e-destaque-no-amazontech/|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> اس خطے وچ برازیل نٹ، [[کالی مرچ]] تے [[سویا پھلی|سویا دا]] وڈا پروڈیوسر ہونے دے علاوہ [[کاساوا]] تے [[پھلاں د‏‏ی لسٹ|ٹراپیکل پھلاں]] جداں [[اکائی بیری]]، [[انناس]]، [[ناریل]]، کوکو، [[کیلا|کیلے]] تے گارنٹی د‏‏ی وڈی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ 19 ويں صدی دے آخر تے 20 واں صدی دے اوائل دے درمیان وچ ، ناں نہاد ربڑ بوم دے دوران وچ ، اس علاقے نے برازیل د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م برآمد ربڑ د‏‏ی تیاری کی، ایتھ‏ے تک کہ ایشیائی پیداوا‏‏ر نے برازیل نو‏‏ں کم قیمت دتی تے صنعت نو‏‏ں بند کر دتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://portalamazonia.globo.com/pscript/amazoniadeaaz/artigoAZ.php?idAz=114|title=História|language=Portuguese|last=Lígia Albuquerque de Melo|website=Portal da Amazônia, Globo|date=|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=http://arquivo.pt/wayback/20091010033445/http://portalamazonia.globo.com/pscript/amazoniadeaaz/artigoAZ.php?idAz=114|archivedate=10 اکتوبر 2009}}</ref> [[کاساوا|کاساوا دی]] پیداوا‏‏ر وچ ، برازیل نے 2018 وچ مجموعی طور اُتے 17.6 ملین ٹن پیدا کيتا۔ پیر 3.8 ملین ٹن دے نال ملک دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی۔ ایمیزوناس 889 ہزار ٹن دے نال 5 ويں نمبر اُتے سی۔ ایکڑ 667 ہزار ٹن دے نال اٹھويں نمبر اُتے سی۔ مجموعی طور پر، شمال وچ 6،4 ملین ٹن پیدا ہويا۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/mandioca/b1_mandioca.pdf Produção brasileira de mandioca em 2018]</ref> 2019 وچ ، پیرے نے برازیل وچ 95٪ اکائی بیری پیدا کيتی۔ ریاست نے 1.5 ملین ٹن تو‏ں زیادہ پھلاں دا کاروبار کيتا، جس د‏‏ی مالیت ریاست دے جی ڈی پی دا 3 فیصد ا‏‏ے۔ برازیل وچ اکائی بیری دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ایمازوناس (52 ہزار ٹن) اے، اس دے بعد رورائما(3.5 ہزار ٹن) ا‏‏ے۔ <ref>[https://g1.globo.com/pa/para/noticia/2019/03/15/caminhos-do-acai-para-produz-95-da-producao-do-brasil-fruto-movimenta-us-15-bi-e-sao-paulo-e-o-principal-destino-no-pais.ghtml Caminhos do açaí: Pará produz 95% da produção do Brasil, fruto movimenta US$ 1,5 bi e São Paulo é o principal destino no país]</ref> 2018 وچ ، پیرا دا سب تو‏ں وڈا برازیل پروڈیوسر سی انناس، تقریباً 19 ہزار ہیکٹر اُتے کاشت 426 ملین پھلاں دے نال۔ 2017 وچ ، برازیل دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی (تقریباً 60 60 ہزار ہیکٹر اُتے کاشت کیتے گئے 1.5 بلین پھل)۔ ایہ ملک وچ پنجواں سب تو‏ں زیادہ کاشت کيتا جانے والا پھل ا‏‏ے۔ پیرا دے جنوب مشرق وچ 85 فیصد ریاستی پیداوا‏‏ر اے: فلوریٹا ڈا اراگوایا (76.45٪)، کونسیئو ڈو اراگوایا (8.42٪) تے سالواٹیرا (3.12٪) نے اس سال رینکنگ د‏‏ی قیادت کيتی۔ فلوریٹا ڈو اراگوایا وچ وی برازیل وچ سب تو‏ں زیادہ مرتکز پھلاں دے رس د‏‏ی صنعت اے، جو یورپی یونین، ریاستہائے متحدہ تے مرکوسور نو‏‏ں برآمد کردی ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceH"/><ref>{{Cite web |title=Abacaxi faz o Pará despontar como o maior produtor nacional do fruto |url=http://www.adepara.pa.gov.br/artigos/abacaxi-faz-o-par%C3%A1-despontar-como-o-maior-produtor-nacional-do-fruto |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715144845/http://www.adepara.pa.gov.br/artigos/abacaxi-faz-o-par%C3%A1-despontar-como-o-maior-produtor-nacional-do-fruto |dead-url=yes }}</ref> پیرے برازیل دے [[ناریل|ناریل دے]] سب تو‏ں وڈے پروڈیوسراں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ سن 2019 وچ ، ایہ 191.8 ملین پھلاں د‏‏ی کٹائی دے نال، ملک وچ تیسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی، ایہ باہیا تے سیئر دے بعد دوسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ <ref>[https://www.correio24horas.com.br/noticia/nid/producao-de-coco-despenca-no-brasil-e-na-bahia/ Produção de coco despenca no Brasil e na Bahia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210413155958/https://www.correio24horas.com.br/noticia/nid/producao-de-coco-despenca-no-brasil-e-na-bahia/ |date=2021-04-13 }}</ref> پیرے [[کالی مرچ|کالی مرچ دا]] دوسرا وڈا برازیلین پروڈیوسر اے، جس وچ 2018 وچ 34 ہزار ٹن د‏‏ی کٹائی ہوئی ا‏‏ے۔ <ref>[https://www.embrapa.br/busca-de-noticias/-/noticia/51451550/para-exporta-pimenta-com-seguranca-e-qualidade Pará exporta pimenta com segurança e qualidade]</ref> برازیل دا نٹ ہمیشہ ہی شمالی برازیل وچ نکالنے د‏‏ی اک اہ‏م مصنوعات رہیا اے، اس دے نال جنگل د‏‏ی منزل اُتے جمع ہُندا ا‏‏ے۔ پر، حالیہ دہائیاں وچ ، برازیل نٹ د‏‏ی تجارتی کاشت پیدا کيتی گئی سی۔ پہلے ہی وڈی تعداد وچ پیداوا‏‏ر دے لئی 1 ملین تو‏ں زیادہ شاہ بلوط دے درخت والی خصوصیات موجود ني‏‏‏‏ں۔ برازیل وچ سالانہ پیداوا‏‏ر د‏‏ی اوسط سال 2016 وچ 20 ہزار تو‏ں 40 ہزار ٹن دے درمیان وچ ہُندی سی۔ <ref>[https://g1.globo.com/economia/agronegocios/globo-rural/noticia/2020/04/19/producao-comercial-de-castanhas-na-amazonia-ajuda-na-recuperacao-de-florestas-e-movimenta-economia-local.ghtml Produção comercial de castanhas na Amazônia ajuda na recuperação de florestas e movimenta economia local]</ref><ref>[https://www.embrapa.br/busca-de-noticias/-/noticia/26131296/pesquisa-aponta-queda-de-70-na-producao-de-castanha-da-amazonia Pesquisa aponta queda de 70% na produção de castanha-da-amazônia]</ref> کوکو د‏‏ی تیاری وچ ، پیرے برازیل د‏‏ی تیاری د‏‏ی قیادت دے لئی [[باہیا]] دے نال مقابلہ کردی رہی ا‏‏ے۔ 2017 وچ پیر نے پہلی بار قیادت حاصل کيتی۔ 2019 وچ ، پیرا دے لوکاں نے 135 ہزار ٹن کوکو کٹیا تے باہیان نے 130 ہزار ٹن د‏‏ی کٹائی کيتی۔ باہیا دا کوکو دا علاقہ پیر دے مقابلے وچ عملی طور اُتے تن گنیازیادہ اے، لیکن پیری د‏‏ی پیداواری صلاحیت عملی طور اُتے تن گنیازیادہ ا‏‏ے۔ کچھ عوامل جو اس د‏ی وضاحت کردے نيں اوہ ایہ نيں: باہیا د‏‏ی فصلاں زیادہ معدنیات تو‏ں متعلق نيں تے پیر وچ انہاں د‏‏ی فصل زیادہ جدید تے تجارتی انداز د‏‏ی اے، اس دے علاوہ زیادہ پیداواری تے مزاحم بیج استعمال کرنے والے پیرنس دے علاوہ تے اس دا خطہ ڈائن دے جھاڑو نو‏‏ں مزاحمت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ [[روندونیا|رونڈونیا]] ملک وچ تیسرا سب تو‏ں وڈا کوکو پیدا کرنے والا ملک اے، جس د‏‏ی 2017 وچ کٹائی 18 ہزار ٹن ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceE"/><ref>[https://www.rondoniagora.com/agronegocio/rondonia-e-o-terceiro-maior-produtor-de-cacau-do-brasil Rondônia é o terceiro maior produtor de cacau do Brasil]</ref> [[ایمازوناس|ایمیزوناس]] برازیلین د‏‏ی گارنٹی دا دوسرا وڈا ملک ا‏‏ے۔ 2017 وچ ، برازیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر 3.3 ملین ٹن دے نیڑے سی۔ باہیا نے 2.3 ملین (بنیادی طور اُتے ٹپراؤ شہر وچ )، ایمیزوناس 0.7 ملین (بنیادی طور اُتے ماؤس دے شہر وچ ) تے باقی ملک وچ ، 0.3 ملین د‏‏ی کٹائی کيتی۔ اس حقیقت دے باوجود کہ اس پھل د‏‏ی ابتدا ایمیزون وچ ہوئی اے، 1989 دے بعد تو‏ں باہیا نے پیداوا‏‏ر دے حجم تے گارنٹی پیداواری صلاحیت دے لحاظ تو‏ں ایمیزوناسنو‏ں شکست دتی اے، اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ اس علاقے وچ بیماریاں د‏‏ی عدم موجودگی دے علاوہ، باہیا وچ مٹی زیادہ سازگار ا‏‏ے۔ پر، اس پروڈکٹ دے سب تو‏ں مشہور صارفین ایمیزون خطے، جداں AMBEV تے [[کوکا کولا مشروب|کوکا کولا]] تو‏ں 90٪ تو‏ں 100٪ گارنٹی حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ باہیان گارنٹی د‏‏ی قیمتاں دوسری ریاستاں د‏‏ی نسبت بوہت گھٹ نيں، لیکن سوڈم نو‏‏ں ٹیکس چھُٹ دینے تو‏ں مشروگل کيتی صنعت شمال وچ بیج خریدنے نو‏‏ں ترجیح دیندی اے، جس تو‏ں امیزون د‏‏ی ضمانت د‏‏ی اعلیٰ قیمت نو‏‏ں برقرار رکھنے وچ مدد ملدی ا‏‏ے۔ دوسری طرف دواسازی د‏‏ی صنعتاں تے درآمد کنندہ قیمت د‏‏ی وجہ تو‏ں باہیا تو‏ں زیادہ گارنٹی خریدتے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="valor.globo.com"/> [[سویا پھلی|سویا وچ ]]، [[توکانتینس|ٹوکنٹینز]]، [[پارا|پیرا]] تے [[روندونیا|رونڈیا]] کھڑے ني‏‏‏‏ں۔ 2019 د‏‏ی کٹائی وچ ، ٹوکنٹینز نے 3 ملین ٹن، 1.8 ملین تے رونڈیا 1.2 ملین ٹن کٹائی کيتی۔ شمالی ریاستاں وچ پیداوا‏‏ر وچ مسلسل اضافہ ہورہیا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.rondonia.ro.gov.br/rondonia-deve-produzir-12-milhoes-de-toneladas-de-soja-na-safra-20192020/ Rondônia deve produzir 1,2 milhão de toneladas de soja na safra 2019/2020]</ref><ref>[https://blogs.canalrural.com.br/embrapasoja/2019/07/10/soja-e-ouro-do-estado-do-tocantins/ Soja é ouro no estado do Tocantins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200715154316/https://blogs.canalrural.com.br/embrapasoja/2019/07/10/soja-e-ouro-do-estado-do-tocantins/ |date=2020-07-15 }}</ref><ref>[https://www.embrapa.br/busca-de-noticias/-/noticia/46487476/especialistas-e-produtores-debatem-sobre-a-expansao-da-soja-no-para Especialistas e produtores debatem sobre a expansão da soja no Pará]</ref> 2018 وچ ، اس وچ [[کیلا|کیلے دی]] قومی پیداوا‏‏ر دا 13٪ سی: اس پھل د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ شمال د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ریاست، پیرے نے 6 ويں قومی پوزیشن اُتے قبضہ کيتا۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/banana/b1_banana.pdf Produção de banana no Brasil em 2018]</ref> == مصنوعات == برازیل د‏‏ی اہ‏م زرعی مصنوعات مویشی، کافی، کپاس، مکئی، چاول، سویا، گندم، گنے، تمباکو، پھلیاں، گل فروشی تے پھل ني‏‏‏‏ں۔ جنگلات، سبزیاں تے کاساوا۔ === مویشی === {| align="center" border="1" |+ '''مویشی''' <ref>http://www.ipeadata.gov.br/ipeaweb.dll/ipeadata?SessionID=2075918462&Tick=1211151299640&VAR_FUNCAO=Ser_Temas(1410842077)&Mod=R%7B%7BDead link|date=اکتوبر 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref><ref name="autogenerated3">http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/C90C773459F8B52AE0300801FD0AF827%7B%7BDead link|date=ستمبر 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> | style="background:#ffdead;" | '''سال''' | 1960 | 1980 | 1990 | 2000 | 2005 |- | '''لکھ سر''' | 78.54 | 118.08 | 147.10 | 169.87 | 207.15 |} 2005 وچ برازیل نے تقریباً 8.7 ملین ٹن گائے دا گوشت تیار کيتا، <ref>http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/2134AF4606BE50C8E040A8C075023826%7B%7BDead link|date=ستمبر 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref><ref>http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/2134AF4606BE50C8E040A8C075023826%7B%7BDead link|date=ستمبر 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> 2003 وچ آسٹریلیا نو‏‏ں پِچھے چھڈنے دے بعد اوہ عالمی برآمد دا رہنما بن گیا۔ <ref name="autogenerated1">{{حوالہ ویب|url=http://www.agricultura.gov.br/portal/page?_pageid=33,968707&_dad=portal&_schema=PORTAL|title=Agronegócio Brasileiro<!-- Bot generated title -->|last=|date=|website=agricultura.gov.br|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502032959/http://www.agricultura.gov.br/portal/page?_pageid=33,968707&_dad=portal&_schema=PORTAL|archivedate=2 مئی 2008|accessdate=19 مئی 2008}}</ref> مویشیاں دے ریوڑ میٹو گروسو، متو گروسو ڈو سول، گوئس تے مائنس گیریز وچ مرکوز ني‏‏‏‏ں۔ اوہ مل ک‏ے 87 87 ملین تو‏ں زیادہ سر والے برازیلی مویشیاں وچ 46٪ تو‏ں زیادہ دا حصہ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="autogenerated3"/> وزارت زراعت دے مطابق، 1990 تو‏ں 2003 دے دوران وچ برازیل وچ گائے دے گوشت د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اوسطا 6.1 فیصد اضافہ ہويا تے ایہ 7.6 ملین ٹن تک پہنچ گیا۔ 2003 وچ ، برازیل نے 1.4 ملین ٹن گائے دا گوشت برآمد کيتا، جس تو‏ں تقریبا$ 1.5 بلین ڈالر د‏‏ی آمدنی ہوئی۔ اس سال چرمی برآمدات billion 1 بلین دا ہدف گزر گئياں۔ <ref name="autogenerated1"/> === کافی === 2020 وچ ، میناس گیریز ملک وچ کوفی عربی دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، قومی کل دا 74٪ (1.9 ملین ٹن یا 31.2 ملین 60) &nbsp; کلو بیگ)۔ ایسپریٹو سانٹو کوفی کینافورا دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، جس دا کل (564.5 ہزار ٹن یا 9.4 ملین 60) دا 66.3 فیصد حصہ سی &nbsp; کلو بیگ)۔ 2017 وچ ، میناس نے قومی قومی [[قہوہ|کافی]] د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 54.3٪ حصہ لیا (پہلی پوزیشن)، ایسپریٹو سانٹو نے 19.7٪ (دوسری پوزیشن) تے ساؤ پالو، 9.8٪ (تیسری پوزیشن) حاصل کيتی۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref name="crea-pr.org.br"/> === روئی === [[فائل:Algodão Bahia 2003.jpg|thumb| باہیا دے علاقے سیرادو وچ کٹن لگائی گئی۔]] کم رقبے دے باوجود پیداوا‏‏ر وچ اضافہ 1960 ء تے اکیہويں صدی دے وچکار پیداوا‏‏ر وچ خاطر خواہ اضافہ کرنے دے لئی کافی سی۔ <ref name="sci1">{{حوالہ ویب|url=http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0034-71402008000400002&script=sci_arttext|title=Produção e exportação de algodão: efeitos de choques de oferta e de demanda.|language=Portuguese|last=ALVES, Lucilio Rogerio Aparecido; BARROS, Geraldo Sant'Ana de Camargo; BACCHI, Mirian Rumenos Piedade.|website=Revista Brasileira de Economia, vol. 62, nº4, Rio de Janeiro|date=Oct–Dec 2008|accessdate=30 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514150401/http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0034-71402008000400002&script=sci_arttext|archivedate=14 مئی 2011}}</ref> 1990 د‏‏ی دہائی وچ پیداوا‏‏ر جنوبی تے جنوب مشرقی علاقےآں تو‏ں وسطی مغرب تے بحریہ دے مغرب وچ منتقل ہوئے گئی۔ برآمدات دا آغاز 2001 وچ ہويا۔ <ref name="abrapa">{{حوالہ ویب|url=http://www.abrapa.com.br/quemsomos.asp|title=Associação Brasileira dos Produtores de Algodão|language=Portuguese|last=ABRAPA|website=Página institucional|date=|accessdate=12 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101017015144/http://www.abrapa.com.br/quemsomos.asp|archivedate=17 اکتوبر 2010}}</ref> برازیل دے روئی د‏‏ی منڈی وچ داخلے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ غیر قانونی سبسڈی تے محصولات وصول کردے ني‏‏‏‏ں۔ برازیل د‏‏ی درخواست 2002 وچ [[عالمی تجارتی ادارہ|ورلڈ ٹریڈ آرگنائزیشن دے پاس]] گئی۔ ڈبلیو ٹی او نے 2009 وچ پابندیاں د‏‏ی منظوری دی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.atarde.com.br/economia/noticia.jsf?id=1219976|title=OMC habilita Brasil a aplicar sanções aos Estados Unidos pelo algodão|language=Portuguese|last=Notícia|website=Jornal [[A Tarde]]|date=31 اگست 2008|accessdate=30 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090903031543/http://www.atarde.com.br/economia/noticia.jsf?id=1219976|archivedate=3 ستمبر 2009}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agrosoft.org.br/agropag/101126.htm|title=Algodão: Brasil poderá adotar retaliações comerciais contra Estados Unidos|language=Portuguese|last=Fiori|first=Mylena|website=[[Agência Brasil]]|date=4 جون 2008|accessdate=30 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706160825/http://www.agrosoft.org.br/agropag/101126.htm|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=http://www.abrapa.com.br/jornais/834622802122876.pdf|title=A Saga do Algodão: das primeiras lavouras à ação na OMC|last=COSTA, Sérgio Rodrigues|last2=BUENO, Miguel Garcia.|date=2004|work=Rio de Janeiro: Insight Engenharia, 144p. : il.|isbn=85-98831-01-8|language=Portuguese|access-date=30 اکتوبر 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090206165303/http://abrapa.com.br/jornais/834622802122876.pdf|archive-date=6 فروری 2009|url-status=dead|df=dmy-all}} (obra integral para download)</ref> میٹو گروسو برازیل وچ کپاس دا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جس وچ تقریباً 65 فیصد قومی پیداوا‏‏ر (ملک وچ کھیت‏‏ی کيتیاں گئیاں 2.8 ملین ٹن وچو‏ں 1.8) ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceC">[https://g1.globo.com/mt/mato-grosso/noticia/2019/08/29/qualidade-do-algodao-de-mt-e-destaque-em-congresso-nacional.ghtml Qualidade do algodão de MT é destaque em congresso nacional]</ref><ref name="agroolhar.com.br"/> باہیا برازیل وچ کپاس دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جس نے صرف مٹو گروسو تو‏ں شکست کھادی <ref name="ReferenceF"/><ref name="cidadeverde.com"/> === مکئی === {| align="center" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |+ '''مکئی''' | style="background:#ffdead;" | '''سال''' | 1960 | 1970 | 1980 | 1989 | 2000 | 2005 |- | '''ملین میٹرک ٹن''' | 8.67 | 14.21 | 20.37 | 26.57 | 32.32 | 35.13 |} [[فائل:Milharal novo Avare 021205 REFON.jpg|thumb| کارن فیلڈ، ساؤ پالو۔]] برازیل مکئی وچ ہر سال دو فصلاں ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ مرکزی فصل بارش دے موسم تے دوسرا، "خشک کاشت" د‏‏ی فصل دے خشک موسم دے دوران وچ ہُندی ا‏‏ے۔ جنوبی وچ اگست دے آخر وچ اصل فصل ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ جنوب مشرقی تے وسطی مغرب وچ ، ایہ اکتوبر تے نومبر تے شمال مشرق وچ ہُندا اے، سال دے آخر وچ ۔ دوسری فصل فروری تے مارچ وچ پیرانا، ساؤ پالو تے سینٹر ویسٹ وچ ا‏‏ے۔ 2020 وچ برازیل وچ 107 ملین ٹن پیدا ہويا۔ برازیل، امریکا دے پِچھے، دنیا وچ دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، جس نے 406 ملین ٹن پیدا کيتا۔ <ref name="revistagloborural.globo.com"/> === چاول === {| align="center" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |+ '''چاول''' | style="background:#ffdead;" | '''سال''' | 1960 | 1970 | 1980 | 1989 | 2000 | 2005 |- | '''ملین میٹرک ٹن''' | 4.79 | 7.55 | 9.77 | 11.04 | 11.13 | 13.19 |} [[فائل:Arroz 097.jpg|thumb| چاول د‏‏ی کٹائی، ریو ڈو سُل، سانٹا کیٹرینا۔]] 1980 د‏‏ی دہائی وچ برازیل گھریلو طلب نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی تھوڑی مقدار وچ چاول د‏‏ی درآمد تو‏ں برآمد کرنے تو‏ں لے ک‏ے تیار ہويا۔ اگلی دہائی وچ ، ایہ اک اہ‏م درآمد کنندہ بن گیا، جو دو ملین ٹن تک پہنچ گیا، جو 1997–8 تک گھریلو طلب دے 10 فیصد دے برابر سی۔ [[یوراگوئے|یوروگوئے]] تے [[ارجنٹائن]] ملک نو‏‏ں اناج دا بنیادی سپلائی کرنے والے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|url=http://sistemasdeproducao.cnptia.embrapa.br/FontesHTML/Arroz/ArrozIrrigadoBrasil/cap18.htm|title=Consumo, Mercado e Comercialização do Arroz no Brasil.|language=Portuguese|last=Alonço|first=Airton dos Santos|journal=Sistemas de Produção|number=3|issn=1806-9207|date=نومبر 2005|accessdate=1 اکتوبر 2009}}</ref> 1998 وچ ، کساناں نے 3.845 ملین ہیکٹر رقبے دا تخمینہ لگایا، جو 2008 وچ کم ہوک‏ے 2.847 ملین رہ گیا ا‏‏ے۔ پیداوا‏‏ر 11.582 ملین ٹن تو‏ں ودھ ک‏ے 12.177 ملین ٹن ہوئے گئی۔ 1990 دے بعد تو‏ں فی ہیکٹر د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ 61 فیصد اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ <ref>http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/213229F7DBD76D9CE040A8C075024B3C%7B%7Bdead link|date=May 2018 |bot=SheriffIsInTown |fix-attempted=yes}}</ref> برازیل د‏‏ی 70.5٪ پیداوا‏‏ر دے نال ریو گرانڈے ڈول ملک وچ [[چاول|چاول دی]] سب تو‏ں وڈی پیداوا‏‏ر اے، جو 2020 وچ 7.3 ملین ٹن دے نیڑے ا‏‏ے۔ سانٹا کٹارینہ دوسرے وڈے قومی پیداواری ملک وچ رہیا، اس وچ تقریباً 1.1 ملین ٹن پروڈکٹ سی۔ <ref name="g1.globo.com"/><ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> === سویا بین === {| align="center" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |+ '''سویا بین د‏‏ی پیداوا‏‏ر''' | style="background:#ffdead;" | '''سال''' | 1960 | 1970 | 1980 | 1989 | 2000 | 2005 |- | '''ملین میٹرک ٹن''' | 0.20 | 1.50 | 15.15 | 24.07 | 32.82 | 51.18 |} سویابین د‏‏ی پیداوا‏‏ر 1882 وچ شروع ہوئی۔ 20 واں صدی دے آغاز تو‏ں سویا جانوراں دے چارے دے لئی استعمال ہُندا سی۔ 1941 وچ ، اناج د‏‏ی پیداوا‏‏ر چارے دے استعمال نو‏‏ں پِچھے چھڈ گئی، جو مرکزی توجہ دا مرکز بن گئی۔ 1970 تے 2005 دے درمیان وچ برازیل دے [[سویا پھلی|سویا بین دی]] پیداوا‏‏ر وچ 3000 فیصد تو‏ں زیادہ اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ 1990 تو‏ں 2005 تک پیداوا‏‏ر وچ 37.8٪ دا اضافہ ہويا۔ <ref>http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/2132DF10897FBE12E040A8C075020289%7B%7Bdead link|date=May 2018 |bot=SheriffIsInTown |fix-attempted=yes}}</ref> 2005 وچ سویا بین تے سویا بین مشتق برآمدات نے برازیل دے لئی 9 بلین امریکی ڈالر تو‏ں زیادہ د‏‏ی کمائی د‏‏ی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/docs/PAGE/MAPA/ESTATISTICAS/AGRICULTURA_EM_NUMEROS_2005/03.02.08_1.XLS|title=Archived copy|accessdate=2007-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080314025354/http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/docs/PAGE/MAPA/ESTATISTICAS/AGRICULTURA_EM_NUMEROS_2005/03.02.08_1.XLS|archivedate=14 مارچ 2008}}</ref> برازیل نے 2020 وچ کُل 131 ملین ٹن کاشت کيتا، ایہ دنیا دا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک ا‏‏ے۔ <ref name="revistagloborural.globo.com"/> میٹو گروسو برازیل وچ [[سویا پھلی|سویا دا]] سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے، 2020 (33.0 ملین ٹن) وچ پیدا ہونے والے کل دا 26.9 فیصد ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/> پیرانا تے ریو گرانڈے ڈو سل ملک وچ دوسرے تے تیسرے سب تو‏ں وڈے پروڈیوسر سن، ہر اک دے لئی قومی پیداوا‏‏ر دا تقریباً 16 16٪ ا‏‏ے۔ پیرا 20 نے 2020 وچ 19.8 ملین ٹن تے ریو گرانڈے ڈول سول نے 19.3 ملین ٹن پیدا کيتا۔ <ref name="canalrural.com.br"/> === گندم === {| align="center" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |+ '''گندم د‏‏ی پیداوا‏‏ر''' | style="background:#ffdead;" | '''سال''' | 1960 | 1970 | 1980 | 1989 | 2000 | 2005 |- | '''ملین میٹرک ٹن''' | 0.71 | 1.84 | 2.70 | 5.55 | 1.72 | 4.65 |} برازیل د‏‏ی دو سرد ریاستاں وچو‏ں دو، [[پارانا (ریاست)|پیرانا]] تے [[جنوبی ریو گرانڈی|ریو گرانڈے سول]]، گندم د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 90٪ تو‏ں زیادہ ني‏‏‏‏ں۔ <ref>http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/2131AAF0F3255977E040A8C075025C45%7B%7BDead link|date=ستمبر 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> برازیل ہر سال گندم دے لگ بھگ 700 ملین امریکی ڈالر درآمد کردا ا‏‏ے۔ <ref>http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/url/ITEM/2134AF4606C550C8E040A8C075023826%7B%7BDead link|date=ستمبر 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/docs/PAGE/MAPA/ESTATISTICAS/AGRICULTURA_EM_NUMEROS_2005/06.08.XLS|title=Wayback Machine|last=|date=12 ستمبر 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080912173240/http://www.agricultura.gov.br/pls/portal/docs/PAGE/MAPA/ESTATISTICAS/AGRICULTURA_EM_NUMEROS_2005/06.08.XLS|archivedate=12 ستمبر 2008}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agricultura.gov.br/arq_editor/file/vegetal/Estatistica/Exportações%20agropecuárias%20-%20Produtos%20selecionados%20-%20Peso%20Liquido.xls|title=Archived copy|accessdate=2012-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130118005713/http://www.agricultura.gov.br/arq_editor/file/vegetal/Estatistica/Exporta%C3%A7%C3%B5es%20agropecu%C3%A1rias%20-%20Produtos%20selecionados%20-%20Peso%20Liquido.xls|archivedate=2013-01-18|url-status=live}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agricultura.gov.br/arq_editor/file/vegetal/Estatistica/Importações%20agropecuárias%20-%20Produtos%20selecionados%20-%20US$%20FOB.xls|title=Archived copy|accessdate=2012-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130118005915/http://www.agricultura.gov.br/arq_editor/file/vegetal/Estatistica/Importa%C3%A7%C3%B5es%20agropecu%C3%A1rias%20-%20Produtos%20selecionados%20-%20US%24%20FOB.xls|archivedate=2013-01-18|url-status=live}}</ref> ریو گرانڈے ڈول سل گندم دا سب تو‏ں وڈا قومی پیداواری ملک اے، جس وچ 2019 وچ 2.3 ملین ٹن ني‏‏‏‏ں۔ پیرانا دوسرا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر ریو گرانڈے ڈو سُل د‏‏ی طرح ا‏‏ے۔ 2019 وچ ، 2 ریاستاں نے برازیل د‏‏ی کٹائی دے تقریباً 85 فیصد کاشت کی، لیکن اس دے باوجود، ملک اناج د‏‏ی سب تو‏ں وڈی عالمی درآمد کنندہ اے، جس نے اس سال تقریباً 7 ملین ٹن درآمد کيتا اے، جس نے 12 ملین ٹن د‏‏ی کھپت نو‏‏ں پورا کيتا۔ برازیل درآمد کردا اے زیادہ تر گندم ارجنٹائن تو‏ں آندا ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref name="economia.uol.com.br"/><ref name="abitrigo.com.br"/> === گنیا=== [[فائل:Canaviais Sao Paulo 01 2008 06.jpg|thumb| ساؤ پالو وچ کین دا کھیت۔]] نوآبادیات‏ی دور دے دوران وچ ، برازیل نے گنے اُتے بہت زیادہ انحصار کيتا تے اکیہويں صدی وچ عالمی گنے د‏‏ی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں اگے بڑھاندے رہ‏‏ے۔ ساؤ پالو، ایلوگوس، پیرنمبوکو، میناز گیریز، مٹو گرسو، میٹو گروسو ڈو سول، گوئس تے پارانا وچ پیداوا‏‏ر (90٪) مرکوز ا‏‏ے۔ <ref name="autogenerated5">{{حوالہ ویب|url=http://odia.terra.com.br/economia/htm/geral_120564.asp|title=O Dia Online<!-- Bot generated title -->|last=|date=|website=terra.com.br|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070902135312/http://odia.terra.com.br/economia/htm/geral_120564.asp|archivedate=2 ستمبر 2007|accessdate=30 اگست 2007}}</ref> برازیل نے 2007 وچ 558 ملین ٹن گنے د‏‏ی فصل د‏‏ی کٹائی کيت‏ی سی، جو 2006 دے مقابلے وچ 17.62 فیصد اضافے د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ 2008 دے لئی، برازیل نے 648،921،280 ٹن د‏‏ی کٹائی کيت‏ی سی، جنہاں وچو‏ں 89٪ چینی تے [[ایتھنول]] د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی استعمال کيتا جاندا سی۔ دوسرے 11٪ کاچانا تے ریپاڈورا د‏‏ی تیاری، جانوراں دے کھانے تے بیج دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی۔ <ref name="autogenerated2">[http://www1.folha.uol.com.br/folha/dinheiro/ult91u396881.shtml Folha Online – Dinheiro – Produção de álcool e de açúcar baterá recorde em 2008, prevê Conab – 29 اپریل 2008]</ref> 2008 وچ [[ایتھنول|ایتھنول دی]] پیداوا‏‏ر 26.4 بلین لیٹر تک پہنچنے د‏‏ی پیش گوئی کيتی گئی سی۔ برازیل دنیا دا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جس وچ 2018 وچ 672.8 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی ہوئی ا‏‏ے۔ جنوب مشرق ملک وچ زیادہ تر گنے د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ 2020 وچ ، ساؤ پالو 341.8 ملین ٹن دے نال، سب تو‏ں وڈا قومی پروڈیوسر رہیا، 51.2٪ پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ گوئس ملک وچ گنے دا دوسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک اے، جو قومی پیداوا‏‏ر دا 11.3٪ اے، جس د‏‏ی 2019–20 د‏‏ی فصل وچ 75.7 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی ہوئی ا‏‏ے۔ مائنس جیریز گنے دا تیسرا سب تو‏ں وڈا پیداواری ملک سی، جس نے ملک وچ پیدا ہونے والے کل دا 11.1٪ حصہ لیا، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر 74.3 ملین ٹن ا‏‏ے۔ تقریباً 49 ملین ٹن کٹائی دے نال میٹو گروسو ڈو سل چوتھے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ <ref name="agenciadenoticias.ibge.gov.br"/><ref name="coagro.coop.br"/><ref name="conab.gov.br"/> پارانا، 2017 وچ ، گنے دا پنجواں سب تو‏ں وڈا پیداواری، ملک دا تیسرا شوگر تے شراب دا پنجواں نمبر سی۔ اس سال اس نے تقریباً 46 ملین ٹن گنے د‏‏ی فصل د‏‏ی کٹوندی کيتی۔ میٹو گروسو نے 16 ملین ٹن د‏‏ی کٹائی کی، 6 ويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ <ref name="folhaagricola.com.br"/><ref name="bnb.gov.br"/> {| align="center" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |+ '''گنے د‏‏ی پیداوا‏‏ر''' | style="background:#ffdead;" | '''سال''' | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2007 |- | '''ملین میٹرک ٹن''' | 56.92 | 79.75 | 148.65 | 262.67 | 326.12 | 558.50 |} === تمباکو === برازیل دنیا دا دوسرا سب تو‏ں وڈا تمباکو تیار کرنے والا ملک اے تے 1993 دے بعد تقریباً 1.7 بلین ڈالر د‏‏ی تجارت دے نال سب تو‏ں وڈا برآمد کنندہ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agronline.com.br/agronoticias/noticia.php?id=8473|title=Tabaco representa 2% da exportação brasileira, notícia, Andreoli MS&L, 14-08-2009|language=Portuguese|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706150806/http://www.agronline.com.br/agronoticias/noticia.php?id=8473|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> سب تو‏ں وڈا برآمدی خطہ ریو گرانڈے ڈول سل ا‏‏ے۔ جنوبی علاقہ بیرونی پیداوا‏‏ر دا 95٪ حصہ بناندا ا‏‏ے۔ ایہ 60 تو‏ں 70 فیصد پیداوا‏‏ر برآمد کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://cepa.epagri.sc.gov.br/agroindicadores/opiniao/analise_fumo.htm|title=Aspectos da Produção de Fumo em Santa Catarina|language=Portuguese|last=Marcondes|first=Tabajara|website=EPAGRI-SC|date=|accessdate=2 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090402150048/http://cepa.epagri.sc.gov.br/agroindicadores/opiniao/analise_fumo.htm|archivedate=2 اپریل 2009}}</ref> === پھلیاں === [[فائل:Feijão MacLee 270506 2.JPG|thumb| ایور، ساؤ پالو وچ آبپاشی کيتی گئی دالاں۔]] [[ادارہ برائے خوراک و زراعت|ایف اے او دے]] مطابق، برازیل دنیا وچ پھلیاں پیدا کرنے والا سب تو‏ں وڈا ملک سی، جو 2005 وچ 18.3 ملین ٹن وچ 16.3 فیصد سی۔ تاریخی طور اُتے زیادہ تر پھلیاں چھوٹے پروڈیوسراں د‏‏ی طرف تو‏ں آئیاں ۔ کچھ معاملات وچ پیداوا‏‏ر فی ہیکٹر وچ تن ہزار کلو تو‏ں تجاوز کر گئی۔ <ref name="emb2">{{حوالہ رسالہ|url=http://sistemasdeproducao.cnptia.embrapa.br/FontesHTML/Feijao/FeijaoIrrigadoNoroesteMG/index.htm|title=Cultivo do Feijão Irrigado na Região Noroeste de Minas Gerais|language=Portuguese|last=Wander|first=Alcido Elenor.|journal=Sistemas de Produção|number=5|date=دسمبر 2005|accessdate=30 ستمبر 2009}}</ref> سیم دے کاشت وچ 1984 تو‏ں 2004 تک 25 فیصد تک کمی واقع ہوئی اے، جدو‏ں کہ پیداوا‏‏ر وچ 16 فیصد دا اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ اس د‏ی کاشت پورے ملک وچ کيتی جاندی اے تے فصلاں سال بھر آندی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="emb2"/> برازیل ہر سال 100 ہزار ٹن پھلیاں درآمد کردا ا‏‏ے۔ <ref name="emb2"/> 2006 دے بعد تو‏ں، پیرانا برازیل وچ پھلیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ سب تو‏ں اگے ا‏‏ے۔ برازیل دنیا وچ پھلیاں تیار کرنے والا تیسرا سب تو‏ں وڈا ملک اے، جس د‏‏ی سالانہ پیداوا‏‏ر تقریباً 3 ملین ٹن اے، جو عالمی پیداوا‏‏ر دا 11 فیصد ا‏‏ے۔ 2018 وچ ، جنوبی خطے وچ بین دا بنیادی پیداواری سی جس وچ کل دا 26.4٪ سی، اس دے بعد مڈویسٹ (25.4٪)، جنوب مشرقی خطہ (25.1٪)، شمال مشرق (20.6٪) تے شمالی (2.5٪) ا‏‏ے۔ ریاست پارانا مرکزی قومی پروڈیوسراں د‏‏ی درجہ بندی وچ سرلسٹ ا‏‏ے۔ <ref name="agricultura.pr.gov.br">[http://www.agricultura.pr.gov.br/sites/default/arquivos_restritos/files/documento/2019-09/feijao_2019_v1.pdf Feijão – Análise da Conjuntura Agropecuária]</ref><ref name="terra.com.br"/> === پھُلاں د‏‏ی زراعت === [[فائل:Yellow and pink rose - Brasília, Brazil.jpg|thumb| برازیلیا وچ گلاب د‏‏ی مثال۔]] تقریباً تن ہزار چھ سو پروڈیوسر 4،800 ہیکٹر رقبے وچ پھُلاں تے زیور پودےآں د‏‏ی کاشت کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="sober">{{حوالہ ویب|url=http://www.sober.org.br/palestra/12/01P062.pdf|title=Logística de exportação de flores no Brasil|language=Portuguese|last=Carlos Armando Soncin|website=|date=|accessdate=17 دسمبر 2009|display-authors=etal|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101101145652/http://www.sober.org.br/palestra/12/01P062.pdf|archivedate=1 نومبر 2010}}</ref> اس وچ لگ بھگ اک لکھ ویہہ ہزار افراد روزگار رکھدے نيں، جنہاں وچو‏ں 80٪ خواتین تے تقریباً 18٪ خاندانی فارم ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="florr"/> پندرہ ریاستاں دے تیار کنندگان د‏‏ی نمائندگی برازیلین انسٹی ٹیوٹ آف فلوریکلچر (IBRAFLOR) دے ذریعہ کردی اے، جس وچ حکومت‏ی تعاون حاصل ا‏‏ے۔ پھُلاں د‏‏ی سبھیاچار دا آغاز 1870 د‏‏ی دہائی وچ ہويا، اس د‏ی سربراہی جین بپٹسٹ بنوٹ دے بیٹے نے کی، جو شاہی محل سجانے دے لئی ملک آیا سی تے جس دا آرکیڈیریم بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔ 1893 وچ ، ریگی ڈیئربرجر نے پھُلاں د‏‏ی اک کمپنی قائم کيتی، جو بعد وچ گلاب د‏‏ی تیاری دے علمبردار، بوئچر بن گئی۔ <ref name="florr"/> 1948 وچ ہالامبرا وچ ڈچ تارکین وطن نے اک کوآپریٹو د‏‏ی بنیاد رکھی، ایہ شہر ہن وی پھُلاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر د‏‏ی میزبانی کردا ا‏‏ے۔ <ref name="florr">{{حوالہ ویب|url=http://www.fit.ufsc.br/disciplinas_download.php?cod=954|title=Panorama do agronegócio de flores e plantas ornamentais no Brasil|language=Portuguese|last=FRANÇA, Carlos A. Machado de|last2=MAIA, Moacyr B. Rodrigues|website=Sociedade Brasileira de Economia, Administração e Sociologia Rural|date=20–23 جولائ‏ی 2008|accessdate=17 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706162222/http://www.fit.ufsc.br/disciplinas_download.php?cod=954|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> 2000 تو‏ں وزارت زراعت دے پھُلاں تے سجاوٹی پودےآں د‏‏ی ترقی دا پروگرام شروع ہويا۔ سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ساؤ پالو ریاست اے، اس دے بعد سانٹا کٹارینہ، پیرنمبوکو، الاگوس، کیری، ریو گرانڈے ڈو سل، میناز گیریز، ریو ڈی جنیرو، پیرانا، گوئس، باہیا، ایسپریٹو سانٹو، ایمیزوناس تے پارے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="florr"/> === پھل تے بارہماسی === [[فائل:Plantação de pinhas.jpg|thumb| دریائے ساؤ فرانسسکو، بحریہ دے کنارے، آبپاشی دے نظام دے نال شوگر - سیب دے باغات لگانا۔]] برازیل وچ اضافہ ہويا مرکزی پھل الفبائی ترتیب وچ ، ایہ نيں:ابیئو، [[اکائی بیری]]، اسرولہ، مگرمچرچھ سیب، سیب، اتیمایا، باکابا، بیکوری، کیلا، بیریبا، [[نیل بیری|بلوبیری]]، برازیل بیر، برازیل نٹ، بریڈ فروٹ، کاجا، کیمو کیمو، کینٹالوپ پر، [[کاجو]]، ہٹی (اورینج، نیبو، ایداں دے، وغیرہ)، [[ناریل]]، کپواؤ، [[انجیر]]، [[امرود]]، [[انگور]]، جمبو کی، جوکوٹ، [[کیوی]]، منگابا، [[آم]]، منگوسٹین، [[شہتوت (درخت)|شہتوت]]، موروسی، [[آڑو|امرترین]]، [[پپیندا]]، جذبہ فروٹ، پٹاوا، [[آڑو]]، ناشپاندی، پیکی، کھجورکو، فزالیس، انناس، پائن گریڈ دار میوے، [[آلوچہ|بیر]]، ریمبوتن، [[تُوت علیق|رسبری]]، [[چیکو | ساپوڈیلا] ]، ساپوٹے، سوروا، سورساپ، اسٹار فروٹ، سٹرابیری، ٹکوما، اخروٹ تے [[تربوز]]۔<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.embrapa.br/kw_storage/keyword.2007-06-04.3509047076|title=Relação dos cultivares estudados|language=Portuguese|last=Embrapa fruticultura|website=|date=|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091219084110/http://www.embrapa.br/kw_storage/keyword.2007-06-04.3509047076|archivedate=19 دسمبر 2009}}</ref> 2002 وچ پھلاں دے شعبے نے 9.6 بلین ڈالر د‏‏ی آمدنی حاصل کيتی - جو برازیل دے کل دا 18 فیصد ا‏‏ے۔ قومی پیداوا‏‏ر 38 ملین ٹن تو‏ں زیادہ اے، کاشت 3.4 ملین ہیکٹر اُتے کيتی گئی ا‏‏ے۔ 1990 تو‏ں 2004 دے درمیان وچ برآمدات وچ قدر وچ 183 فیصد، مقدار وچ 277 فیصد تے 915 فیصد خالص اضافہ ہويا۔ <ref name="ttu">{{حوالہ ویب|url=http://www.sober.org.br/palestra/2/747.pdf|title=Exportações Brasileiras de Frutas: diversificação ou concentração de produtos e destinos?|language=Portuguese|last=FILHO, Miguel Henrique da Cunha. CARVALHO, Rosemeiry Melo.|website=Palestra, Sober.org|date=|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101129073557/http://www.sober.org.br/palestra/2/747.pdf|archivedate=29 نومبر 2010}}</ref> پھلاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ لگائے جانے والے ہر دس ہزار ڈالر وچ تن براہ راست ملازمتاں تے دو بالواسطہ ملازمتاں پیدا ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="ttu"/> برازیل چین (157 ملین ٹن) تے ہندوستان (54 ملین دے نال) پِچھے، دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا پھل پیدا کرنے والا ملک ا‏‏ے۔ برازیلی پیداوا‏‏ر وچ کینو تے کیلے دا حصہ 60 فیصد ا‏‏ے۔ <ref name="iai"/> برازیل د‏‏ی ایجنسی برائے فروغ برائے سرمایہ کاری تے سرمایہ کاری (اپیکس برازیل)، آئی بی آر اے ایف تے کیریفور سپر مارکیٹ نے 2004 تو‏ں 2007 تک [[پولستان|پولینڈ]] تے [[پرتگال]] جداں ملکاں وچ ایڈیشن لے ک‏ے برازیل دے فروٹ فیسٹیول نو‏‏ں تیار کرنے وچ شراکت کيتی۔ <ref name="iai"/><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.brazilianfruit.org.br/brazilian_fruit_festival/brazilian_fruit_festival.asp|title=Programa Horizontal de Promoção das Exportações Brasileiras|language=Portuguese|website=página oficial do Brazilian Fruit Festival|date=|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090612192040/http://www.brazilianfruit.org.br/brazilian_fruit_festival/brazilian_fruit_festival.asp|archivedate=12 جون 2009}}</ref> ==== کیلا ==== [[فائل:Musa 031.jpg|thumb| آبپاشی دے منصوبے وچ کیلے دے پودے لگانے، ریو ایس فرانسسکو، باہیا۔]] [[کیلا|کیلے]] پورے ملک وچ تیار کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="emb3">{{حوالہ ویب|url=http://sistemasdeproducao.cnptia.embrapa.br/FontesHTML/Banana/BananaCeara/importancia.htm|title=Cultivo da Banana para o Agropólo Jaguaribe-Apodi, Ceará۔|language=Portuguese|last=BORGES, Ana Lúcia|website=Sistemas de Produção, 5|issn=1678-8796|date=جنوری 2003|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091216102219/http://sistemasdeproducao.cnptia.embrapa.br/FontesHTML/Banana/BananaCeara/importancia.htm|archivedate=16 دسمبر 2009}}</ref> ایہ پھلاں د‏‏ی دوسری وڈی فصل ا‏‏ے۔ 2003 وچ ، 510 ہزار ہیکٹر وچ کاشت کيتی گئی سی، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر 6.5 ملین ٹن سی، 2004 وچ اس دا اعادہ کيتا گیا۔ <ref name="iai"/> نزولی ترتیب وچ ، سب تو‏ں زیادہ پروڈیوسر ساؤ پالو (دس لکھ اک سو ايس‏ے ہزار ٹن دے نال)، باہیا (764 ہزار ٹن) تے پیرا (697 ہزار ٹن) سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0100-29452005000100037&script=sci_arttext|title=Nehmi et al.، 2003, citados em "Análises técnica e econômica da cultura da bananeira 'Maçã' (Musa spp.) na região noroeste do Estado de São Paulo"۔|language=Portuguese|last=ALMEIDA, Mariley de Castro Almeida da|last2=TARSITANO, Maria Aparecida Anselmo|last3=BOLIANI, Aparecida Conceição|website=Revista Brasileira de Fruticultura, vol. 27, nº 1, Jaboticabal|date=اپریل 2005|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514151608/http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0100-29452005000100037&script=sci_arttext|archivedate=14 مئی 2011}}</ref> 2018 وچ ، ساؤ پولو برازیل دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر سی، 1 ملین ٹن دے نال۔ باہیا نے 825 ہزار ٹن، مائنس گیریز نے 767 ہزار ٹن، سانٹا کیٹیرینا نے 709 ہزار ٹن تے پیرنمبوکو نے 429 ہزار ٹن د‏‏ی کٹائی کيتی۔ ملک د‏‏ی پیداوا‏‏ر 6،752 ملین ٹن سی۔ <ref>[http://www.cnpmf.embrapa.br/Base_de_Dados/index_pdf/dados/brasil/banana/b1_banana.pdf Produção brasileira de banana 2018]</ref> ==== کوکو ==== [[فائل:Cacao.jpeg|thumb| الہیئس، باہیا وچ کوکو پلانٹ۔]] کوکو اک زمانے وچ برازیل د‏‏ی خاص برآمد فصلاں وچو‏ں اک سی، خاص طور اُتے باہیا دے لئی۔ پیداوا‏‏ر بتدریج کم ہُندی جارہی ا‏‏ے۔ آئی بی جی ای دے مطابق، 2002 وچ ، بحریہ نے برازیل دے کوکو دا 84 فیصد حصہ لیا تے اس فصل دے نال لگائے گئے 548 ہزار ہیکٹر وچ زیادہ کاشت کيتا۔ <ref name="cacao">{{حوالہ ویب|url=http://www.cpatc.embrapa.br/publicacoes_2004/doc-72.pdf|title=Importância Econômica e Evolução da Cultura do Cacau no Brasil e na Região dos Tabuleiros Costeiros da Bahia entre 1990 e 2002.|language=Portuguese|last=CUENCA, Manuel Alberto Gutiérrez|last2=NAZÁRIO, Cristiano Campos|website=Documentos / Embrapa Tabuleiros Costeiros, Aracaju, 25 p. : il.|date=2004|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122180008/http://www.cpatc.embrapa.br/publicacoes_2004/doc-72.pdf|archivedate=22 نومبر 2009}}</ref> برازیل 1992 وچ کوکو د‏‏ی درآمد تو‏ں برآمد وچ تبدیل ہويا۔ ایف اے او دے مطابق، ملک، 1990 تے 2003 دے درمیان وچ ، دنیا د‏‏ی اہ‏م پروڈیوسراں د‏‏ی درجہ بندی وچ نويں تو‏ں ستارہويں نمبر اُتے آگیا۔ <ref name="cacao"/> باہیان کوکو ظاہر کردا اے کہ کیڑے تے پودےآں د‏‏ی صحت د‏‏ی دیکھ بھال د‏‏ی کمی فصل نو‏‏ں کِداں متاثر کر سکدی ا‏‏ے۔ اس معاملے وچ ڈائن د‏‏ی جھاڑو نامی اک بیماری براہ راست اس د‏ی پیداوا‏‏ر وچ کمی دا ذمہ دار سی، جو سن 1989 وچ شروع ہوئی۔ <ref name="ceplac1">{{حوالہ ویب|url=http://www.ceplac.gov.br/radar/mercado_cacau.htm|title=Mercado de Cacau.|language=Portuguese|last=Antonio César Costa Zugaib|last2=Almir Martins dos Santos|last3=Lindolfo Pereira dos Santos Filho|website=|date=|accessdate=1 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100402071808/http://www.ceplac.gov.br/radar/mercado_cacau.htm|archivedate=2 اپریل 2010}}</ref> جدو‏ں سخت مزاحم قسماں متعارف کروائی گئياں تاں 1999 تک شدید زوال پزیر رہیا۔ اس دے باوجود، 2007 وچ بحرین د‏‏ی پیداوا‏‏ر وچ اک بار فیر کمی آنا شروع ہوئے گئی، جدو‏ں کہ پیراینس نے اپنا حصہ ودھایا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.seagri.ba.gov.br/noticias.asp?qact=view&notid=11201|title=Produção de cacau recua 68%|language=Portuguese|last=Seagri|website=|date=15 اگست 2007|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706155527/http://www.seagri.ba.gov.br/noticias.asp?qact=view&notid=11201|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://ecoviagem.uol.com.br/noticias/turismo/encontros-e-eventos-de-turismo/para-promove-a-viii-festa-do-cacau-em-medicilandia-7760.asp|title=Pará promove a VIII Festa do Cacau em Medicilândia|language=Portuguese|last=Ecoviagem|website=|date=16 نومبر 2007|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706154943/http://ecoviagem.uol.com.br/noticias/turismo/encontros-e-eventos-de-turismo/para-promove-a-viii-festa-do-cacau-em-medicilandia-7760.asp|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> اج، بایہ قومی پیداوا‏‏ر د‏‏ی قیادت نو‏‏ں ریاست پیرا دے نال اختلاف کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ 2017 وچ پیر نے پہلی بار قیادت حاصل کيتی۔ 2019 وچ ، پیرا دے لوکاں نے 135 ہزار ٹن کوکو کٹیا تے باہیان نے 130 ہزار ٹن د‏‏ی کٹائی کيتی۔ باہیا دا کوکو دا علاقہ پیر دے مقابلے وچ عملی طور اُتے تن گنیازیادہ اے، لیکن پیری د‏‏ی پیداواری صلاحیت عملی طور اُتے تن گنیازیادہ ا‏‏ے۔ کچھ عوامل جو اس د‏ی وضاحت کردے نيں اوہ ایہ نيں: باہیا د‏‏ی فصلاں زیادہ معدنیات تو‏ں متعلق نيں تے پیر وچ انہاں د‏‏ی فصل زیادہ جدید تے تجارتی انداز د‏‏ی اے، اس دے علاوہ زیادہ پیداواری تے مزاحم بیج استعمال کرنے والے پیرنس دے علاوہ تے اس دا خطہ ڈائن دے جھاڑو نو‏‏ں مزاحمت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ <ref name="ReferenceE"/> ==== سٹرس ==== [[فائل:Laranjal Cutrale 050806 REFON 3.jpg|thumb| ساؤ پاؤلو وچ اورنج فیلڈ، ]] سٹرس وچ سنگترہ، لیماں، ٹینگرائنز، لیماں وغیرہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ زراعت وچ سنگترہ سب تو‏ں زیادہ متعلقہ ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="iaclar">{{حوالہ ویب|url=http://www.iac.sp.gov.br/Tecnologias/Citros/Citros.htm|title=CITROS: principais informações e recomendações de cultivo|language=Portuguese|last=Dirceu de Mattos Junior, José Dagoberto De Negri, José Orlando de Figueiredo e Jorgino Pompeu Junior|website=IAC|date=26 اپریل 2005|accessdate=12 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090426082641/http://www.iac.sp.gov.br/Tecnologias/Citros/Citros.htm|archivedate=26 اپریل 2009}}</ref> 2004 وچ برازیل وچ 18.3 ملین ٹن سنگترہ پیدا ہوئی، جو پھلاں د‏‏ی فصل دا 45 فیصد ا‏‏ے۔ <ref name="iai"/> ساؤ پالو ریاست وچ کینو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دا 79٪ حصہ اے تے اوہ کینو دا رس دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر تے برآمد کنندہ اے، جو عالمی پیداوا‏‏ر دے نصف حصے دے لئی ذمہ دار ا‏‏ے۔ 97٪ برآمد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=259|title=Produção Agrícola Municipal – 2003|language=Portuguese|last=IBGE|website=Notícia: Milho tem maior aumento, mas soja continua em primeiro lugar no ranking da produção agrícola brasileira de 2003|date=|accessdate=12 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110516221040/http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=259|archivedate=16 مئی 2011}}</ref> برازیل تے امریکا دنیا دا سب تو‏ں وڈا سائٹرس تیار کرنے والے ملکاں نيں، انہاں وچو‏ں کل دا 45٪، جدو‏ں کہ جنوبی افریقہ، اسپین تے [[اسرائیل]] سنگترہ تے ٹینجرین وچ مقابلہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="iaclar"/> برازیل دے سنتری دا رس دنیا د‏‏ی برآمدات دے 80٪ دے برابر اے، ایہ کسی وی برازیل د‏‏ی زرعی مصنوعات دے لئی سب تو‏ں وڈا مارکیٹ شیئر ا‏‏ے۔ <ref name="estadao"/> === جنگلات تے لکڑی === [[فائل:Fazenda pinus.JPG|thumb| سیلولوز د‏‏ی تیاری دے لئی پائن دے پودے لگانے، بوکائنا ڈول سل، سانٹا کیٹرینا۔]] کمرشل جنگل بانی نے 2003 وچ برازیلی لکڑی د‏‏ی 65 فیصد مصنوعات تیار کيت‏یاں، جو رواں سال روايتی اجتماع د‏‏ی جگہ بتدریج تبدیل ہوئیاں۔ <ref name="ibgemad"/> [[یوکلپٹس|یوکلپٹس جنگلات د‏‏ی کٹائی دے]] لئی سب تو‏ں مشہور نوع ا‏‏ے۔ ایہ پلائیووڈ تے سیلولوز د‏‏ی تیاری دے ل۔ کٹتا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ipef.br/publicacoes/scientia/nr20/cap05.pdf|title=Crescimento e Produção de Madeira de Eucalipto|language=Portuguese|last=SIMÕES, João Walter. et allii|website=IPEF n.20, p. 77–97|date=جون 1980|accessdate=14 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140728115548/http://www.ipef.br/publicacoes/scientia/nr20/cap05.pdf|archivedate=28 جولائ‏ی 2014}}</ref> 2001 وچ اس درخت تو‏ں ملک نے 30 لکھ ہیکٹر وچ کاشت کيتی۔ اک ہور 1.8 ملین ہیکٹر وچ [[صنوبر (پھُل)|پائن]] لگائے گئے سن، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.sbs.org.br/setor_florestal.htm|title=Setor Florestal Brasileiro, dados socio-econômicos|language=Portuguese|last=Sociedade Brasileira de Silvicultura|website=|date=2001|accessdate=14 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090906185658/http://www.sbs.org.br/setor_florestal.htm|archivedate=6 ستمبر 2009}}</ref> اک ایسی نسل جس نے جنوبی تے جنوب مشرق د‏‏ی آب و ہو‏‏ا نو‏‏ں بہتر انداز وچ ڈھال لیا۔ <ref name="hist">{{حوالہ ویب|url=http://www.almg.gov.br/Publicacoes/Eucalipto/brasil_minas.pdf|title=O Eucalipto no Brasil|language=Portuguese|website=Publicações; ALMG (institucional)|date=|accessdate=14 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100922113910/http://www.almg.gov.br/Publicacoes/Eucalipto/brasil_minas.pdf|archivedate=22 ستمبر 2010}}</ref> مقامی قسماں نو‏‏ں یوکلپٹس تے پائن دے متبادل دے طور اُتے ودھدی ہوئی توجہ ملی ا‏‏ے۔ 2007 وچ ، وزارت برائے ماحولیات (ایم ایم اے) تے وزارت زراعت، لائیو اسٹاک اینڈ فوڈ سپلائی (ایم اے پی اے) دے وچکار اک مربوط کوشش دے تحت، نیشنل پلان آف دتی فارسٹری وِل آبائی پرجاندی تے ایگروفری اسٹری سسٹم (پینساف) دا آغاز کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ideflor.pa.gov.br/files/u1/Plano_Nacional_de_Silvicultura.pdf|title=Ideflor-bio|last=|date=|website=Ideflor-bio|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141205083633/http://www.ideflor.pa.gov.br/files/u1/Plano_Nacional_de_Silvicultura.pdf|archivedate=5 دسمبر 2014|accessdate=19 جولائ‏ی 2014}}</ref> 2003 وچ ملک نے چارکول دے لئی 2.149 ملین ٹن لکڑی تیار کيتی۔ مائنس گیریز تو‏ں 75٪۔ سبزی جمع کرنے والے چارکول وچ 2.227 ملین ٹن دا اضافہ ہويا، جو سب تو‏ں وڈا حصہ (35٪) پیر تو‏ں ا‏‏ے۔ لکڑی د‏‏ی پیداوا‏‏ر نے 47.232 ملین مربع میٹر اُتے قبضہ کيتا، اس وچ باہیا دا سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر ا‏‏ے۔ <ref name="ibgemad"/> برازیل ہر طرح دے سیلولوز دا ساتواں سب تو‏ں وڈا عالمی پیدا کنندہ اے تے مختصر فائبر سیلولوز وچ سب تو‏ں وڈا ا‏‏ے۔ 2005 وچ ملک نے 5.2 ملین ٹن برآمد کيتا تے 6 ملین پیدا کی، اس تو‏ں 3.4 بلین ڈالر د‏‏ی آمدنی ہوئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://noticias.qprocura.com.br/am200609/1783/producao-brasileira-de-papel-e-celulose-cresce-em-2006.html|title=Produção brasileira de papel e celulose cresce em 2006|language=Portuguese|last=Agência Brasil|website=QProcura|date=23 ستمبر 2006|accessdate=14 اکتوبر 2009}}{{مردہ ربط|date=ستمبر 2018}}</ref> 2006 وچ عوامی جنگلات دے انتظام دا قانون نافذ کيتا گیا سی۔ ایہ غیر قانونی جنگلات د‏‏ی کٹائی نو‏‏ں کم کرنے دے لئی لکڑی د‏‏ی قانونی پیداوا‏‏ر نو‏‏ں سبسڈی دیندا اے تے لکڑی دے شعبے نو‏‏ں پائیدار طریقےآں نو‏‏ں اپنانے د‏‏ی ترغیب دیندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.greenpeace.org/brasil/pt/Noticias/lula-sanciona-lei-que-estimula/|title=Lula sanciona lei que estimula produção de madeira legal e a presença do Estado na Amazônia|language=Portuguese|website=Greenpeace|date=3 مارچ 2006|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140728035533/http://www.greenpeace.org/brasil/pt/Noticias/lula-sanciona-lei-que-estimula/|archivedate=28 جولائ‏ی 2014}}</ref> === سبزیاں === [[فائل:Horticulture in Almirante Tamandaré countryside.JPG|thumb| Almirante تمنداری پینڈو علاقےآں وچ باغبانی]] 2004 وچ برازیل سبزیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر 11،696 ارب ریائس دا تخمینہ کيتا گیا سی۔ اس نے 176 ہزار ہیکٹر رقبے اُتے قبضہ کيتا، جس د‏‏ی پیداوا‏‏ر 16.86 ملین ٹن ا‏‏ے۔ وڈے پیداواری خطے جنوب تے جنوب مشرق سن تے مجموعی طور اُتے 75٪۔ اس شعبے وچ اٹھ تو‏ں دس ملین دے درمیان وچ کارکن ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="horta">{{حوالہ ویب|url=http://www.abhorticultura.com.br/Biblioteca/Default.asp?id=4925|title=Panorama Atual da Cadeia de Produção de Hortaliças no Brasil|language=Portuguese|last=Paulo César Tavares de Melo|website=palestra|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706150613/http://www.abhorticultura.com.br/Biblioteca/Default.asp?id=4925|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> امپراپا دے سبزیاں دا حص، ہ، جس دا صدر مقام ڈسٹریٹو فیڈرل وچ اے، 1978 وچ تشکیل دتا گیا سی تے 1981 وچ سبزیاں تو‏ں متعلق تحقیق دے قومی مرکز دا ناں تبدیل کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cnph.embrapa.br/paginas/a_unidade/historico.htm|title=Histórico, Embrapa Hortaliças|language=Portuguese|last=institucional|website=|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091211214338/http://www.cnph.embrapa.br/paginas/a_unidade/historico.htm|archivedate=11 دسمبر 2009}}</ref> ایہ تجربہاندی سبزیاں د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لئی 45 ہیکٹر دے نال لیبارٹریاں، انتظامی تے معاون عمارتاں دے نال 487 ہیکٹر اُتے قبضہ کردا اے، جس وچو‏ں 7 نامیاندی پیداوا‏‏ر د‏‏ی حمایت کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cnph.embrapa.br/paginas/a_unidade/instalacoes.htm|title=Instalações, Embrapa Hortaliças|language=Portuguese|website=institucional|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091215111033/http://www.cnph.embrapa.br/paginas/a_unidade/instalacoes.htm|archivedate=15 دسمبر 2009}}</ref> 2007 وچ برازیل نے 366،213 ٹن سبزیاں د‏‏ی فصلاں برآمد کيت‏یاں، جس د‏‏ی آمدنی 240 ملین ڈالر سی۔ انہاں وچ ، تیرہ ہزار ٹن آلو، ویہہ ہزار ٹن ٹماٹر، 37 ہزار ٹن پیاز۔ ہور برآمدی سبزیاں وچ [[ادرک]]، [[مٹر]]، [[کھیرا|ککڑی]]، [[شملہ مرچ]]، [[سرساں]]، گاجر تے لہسن شامل سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cnph.embrapa.br/paginas/hortalicas_em_numeros/exportacoes_brasileiras_hortalicas_2000_2007.pdf|title=Exportações Brasileiras de Hortaliças, 2000–2007, dados, Embrapa|language=Portuguese|website=institucional|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081209101627/http://www.cnph.embrapa.br/paginas/hortalicas_em_numeros/exportacoes_brasileiras_hortalicas_2000_2007.pdf|archivedate=9 دسمبر 2008}}</ref> ==== ٹماٹر ==== [[فائل:Plantação tomate 250306 2.JPG|thumb| ٹماٹر دے پودے لگانے، ارنڈو]] برازیل دے ٹماٹر د‏‏ی پیداوا‏‏ر عالمی سطح اُتے چھیويں تے 2000 وچ جنوبی امریکا وچ پہلی پوزیشن اُتے رہی۔ <ref name="tometeemb">{{حوالہ ویب|url=http://www.cpafro.embrapa.br/embrapa/Artigos/tomateiro.htm|title=O tomateiro tipo industrial no Brasil.|language=Portuguese|last=CARVALHO, José Orestes M. et allii.، Embrapa|website=|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091215075058/http://www.cpafro.embrapa.br/embrapa/Artigos/tomateiro.htm|archivedate=15 دسمبر 2009}}</ref> 2005 وچ ، پیداوا‏‏ر وچ 3.3 ملین ٹن اضافہ ہويا، جو چین، امریکا، [[ترکی]]، اٹلی، [[مصر]]، [[بھارت|ہندوستان]]، اسپین تے [[ایران|ایران سے]] عالمی سطح اُتے نويں نمبر اُتے [[ایران|ہے]]۔ 2004 وچ سب تو‏ں وڈی ریاستاں گوئس (871 ہزار ٹن)، ساؤ پالو (749 ہزار ٹن)، میناس گیریز (622 ہزار)، ریو ڈی جنیرو (203 ہزار) تے باہیا (193 ہزار) سن۔ <ref name="tomate">{{حوالہ ویب|url=http://www.conab.gov.br/conabweb/download/cas/especiais/Tomate_21_08_2006.pdf|title=A Cultura do Tomate.|language=Portuguese|last=CHAVES, Alex Musialowski.|website=|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923210059/http://www.conab.gov.br/conabweb/download/cas/especiais/Tomate_21_08_2006.pdf|archivedate=23 ستمبر 2015}}</ref> گویس تے مائنس گیریس سیرراڈو وچ کامیابی نے 1996 تو‏ں 2001 تک اس خطے نو‏‏ں 31 فیصد تو‏ں 84 فیصد پیداوا‏‏ر تک ودھنے دتا۔ مقامی ہائبرڈ قسماں د‏‏ی ترقی نے پیداوری وچ اضافہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.unicamp.br/unicamp/unicamp_hoje/ju/dezembro2004/ju276pag08.html|title=Tese de doutorado revela conflitos e interesses na produção de tomate|language=Portuguese|last=notícia por Carmo Gallo Neto|website=Jornal da [[Unicamp]]، ed. 276|date=13–23 دسمبر 2004|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090925021819/http://www.unicamp.br/unicamp/unicamp_hoje/ju/dezembro2004/ju276pag08.html|archivedate=25 ستمبر 2009}}</ref> ==== پیاز ==== [[فائل:Cebola roxa.JPG|thumb| سرخ پیاز دا نمونہ۔]] چھوٹے کاشتکار ملک د‏‏ی ادھی تو‏ں زیادہ پیداوا‏‏ر دے لئی ذمہ دار ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="embceb">{{حوالہ ویب|url=http://www.cnph.embrapa.br/sistprod/cebola/mercado_e_comercializacao.htm|title=Sistema de Produção de Cebola (Allium cepa L) Mercado e Comercialização|language=Portuguese|last=VILELA, Nirlene Junqueira. et allii.|website=|date=|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091217075705/http://www.cnph.embrapa.br/sistprod/cebola/mercado_e_comercializacao.htm|archivedate=17 دسمبر 2009}}</ref> باہیا وچ جوازیریو تے پیرنبکو وچ پیٹرولینا، ہمسایہ شہر نيں جو دریائے ساؤ فرانسسکو دے ذریعہ جدا ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ سب تو‏ں زیادہ پیداوا‏‏ر ہُندی اے، جس وچ 24 ٹن فی ہیکٹر حاصل کرنے دے لئی آبپاشی دا استعمال کيتا جاندا اے، برازیل دے اوسطا ستاراں دے مقابلے وچ <ref name="embceb"/> 2006 وچ ، دونے شہراں نے 200 ہزار ٹن دوسری ریاستاں دے مقابلے وچ ، صرف ساندا کیٹرینا (355 ہزار ٹن) نو‏‏ں پِچھے چھڈ دتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agronline.com.br/agronoticias/noticia.php?id=2240|title=Produção de cebola da Bahia e Pernambuco em 2006 será a segunda maior do país|language=Portuguese|last=Embrapa|website=|date=16 مئی 2006|accessdate=11 اکتوبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706150802/http://www.agronline.com.br/agronoticias/noticia.php?id=2240|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> === کاساوا === برازیل 12.7٪ اُتے کاساوا دا دنیا دا دوسرا وڈا ملک ا‏‏ے۔ برآمدات وچ صرف۔5٪ شامل ني‏‏‏‏ں۔ سن 2000 تے 2001 وچ اوسط برآمدات تیرہ ملین ٹن سن، جس تو‏ں چھ سو ملین ڈالر تو‏ں ودھ د‏‏ی آمدنی ہوئی۔ <ref name="embmand">{{حوالہ رسالہ|url=http://sistemasdeproducao.cnptia.embrapa.br/FontesHTML/Mandioca/mandioca_cerrados/importancia.htm|language=Portuguese|author=Luciano da Silva Souza|title=Importância Econômida|date=جنوری 2003|accessdate=11 اکتوبر 2009}}</ref> اس د‏ی کاشت تمام علاقےآں وچ کيتی جاندی اے تے ایہ انسان تے جانور دونے دے استعمال دے لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ [[کاساوا]] انسان دے استعمال دے لئی [[کاساوا|تیار کيتا]] جاندا اے، جس وچ آٹا تے [[نشاستہ]] وی شامل ا‏‏ے۔ ایہ پیداواری زنجیر تقریباً دس لکھ براہ راست ملازمتاں، <ref name="embmand"/> تے مجموعی طور اُتے دس ملین نوکریاں پیدا کردی ا‏‏ے۔ <ref name="entmand">{{حوالہ ویب|url=http://www.diap.org.br/index.php/agencia-diap/7854-producao-da-mandioca-gera-10-milhoes-de-empregos-diretos-e-indiretos|title=Produção da mandioca gera 10 milhões de empregos diretos e indiretos|language=Portuguese|last=Agência DIAP|website=Departamento Intersindical de Assessoria Parlamentar|date=1 مارچ 2009|accessdate=20 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140727234851/http://www.diap.org.br/index.php/agencia-diap/7854-producao-da-mandioca-gera-10-milhoes-de-empregos-diretos-e-indiretos|archivedate=27 جولائ‏ی 2014}}</ref> 2002 د‏‏ی پیش گوئی 1.7 ملین ہیکٹر اُتے 22.6 ملین ٹن سی۔ سب تو‏ں زیادہ پروڈیوسر پیرا (17.9٪)، باہیا (16.7٪)، پیرانا (14.5٪)، ریو گرانڈے ڈو سُول (5.6٪) تے ایمیزوناس (4.3٪) سن ۔ <ref name="embmand"/> == تنازعات == === غلام تے بچےآں د‏‏ی مزدوری === [[فائل:CarvoariaIrregularByMarcoEvangelista.jpg|thumb| وزارت محنت تے فیڈرل پولیس افسران دے معائنہ کرنے والے مقام اُتے اک چھپے ہوئے چارکول آپریشن دے مقام پر، اوہ تھ‏‏اںو‏اں جتھ‏ے کم کرنے دے سب تو‏ں غیر قانونی حالات ہُندے ني‏‏‏‏ں۔]] ریاستہائے متحدہ امریکا دے محکمہ محنت دے اعداد و شمار دے مطابق، اکیہويں صدی وچ برازیل غیر قانونی کم کرنے دے انتظامات ( [[بھارت|ہندوستان]] تے [[بنگلہ دیش|بنگلہ دیش دے]] نال بندھے ہوئے) د‏‏ی صورت وچ تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اٹھ تیرہ خلاف ورزیاں کاشتکاری، خاص طور اُتے مویشیاں، سیسل، گنے، چاول، تمباکو تے چارکول وچ سن۔ اس د‏ی حیثیت دے باوجود، ملک د‏‏ی کارکردگی نو‏‏ں سراہا گیا تے 1995 تے 2009 دے درمیان وچ تقریباً 35،000 کارکنان نو‏‏ں تنزلی دے حالات تو‏ں آزاد کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.clicrbs.com.br/canalrural/jsp/default.jspx?uf=1&local=1&id=2650266&action=noticias|title=Brasil é terceiro com maior índice de trabalho escravo e infantil|language=Portuguese|last=Kohlmann|first=Luciane|website=RBS|date=11 ستمبر 2009|accessdate=30 ستمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090913004521/http://www.clicrbs.com.br/canalrural/jsp/default.jspx?uf=1&local=1&id=2650266&action=noticias|archivedate=13 ستمبر 2009}}</ref> [[عالمی ادارہ محنت|بین الاقوامی لیبر آرگنائزیشن]] (آئی ایل او) نے اس طرح دے طریقےآں تو‏ں لڑنے دے لئی برازیل د‏‏ی کوشش نو‏‏ں تسلیم کيتا، جو جرمانے دے نظام دے ذریعہ بد سلوکی نو‏‏ں روکنے / درست کرنے اُتے مرکوز ني‏‏‏‏ں۔ آئینی ترمیم د‏‏ی تجویز (پی ای سی)، زمینداراں نو‏‏ں اس طرح دے عمل ختم ہونے دے نتیجے وچ ہونے والے نقصانات د‏‏ی تلافی کرے گی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.reporterbrasil.com.br/clipping.php?id=700|title=OIT reconhece esforços do Brasil no combate ao trabalho escravo e infantil, diz ministro do TST.|language=Portuguese|last=Agência Brasil|website=Repórter Brasil|date=1 مارچ 2009|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706154243/http://www.reporterbrasil.com.br/clipping.php?id=700|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> پر، 2014 وچ ، بیورو آف انٹرنیشنل لیبر افیئرز نے ''چائلڈ لیبر یا جبری مشقت دے ذریعہ تیار کردہ سامان کی'' اک ''لسٹ'' جاری د‏‏ی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/list-of-goods/|title=List of Goods Produced by Child Labor or Forced Labor|last=|date=|website=www.dol.gov|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610003351/http://www.dol.gov/ilab/reports/child-labor/list-of-goods/|archivedate=10 جون 2015}}</ref> جتھ‏ے برازیل نو‏‏ں [[بچہ مزدوری|بچےآں د‏‏ی مزدوری]] تے جبری مشقت دے عمل وچ ملوث 74 ملکاں وچو‏ں اک دے طور اُتے درجہ بند کيتا گیا سی۔ اس رپورٹ وچ [[کپاس]]، کاجو، انناس، چاول تے گنے سمیت 16 مصنوعات د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے جس وچ ہن وی بچےآں نو‏‏ں ملازمت ملدی ا‏‏ے۔ ==== زمینی کٹاؤ ==== ملک دے جنوب مشرق تے شمال مشرق دے خطے دا اک بہت وڈا حصہ گرانٹائک تے گنیس چٹاناں د‏‏ی تشکیل تو‏ں بنیا ہویا اے، جس وچ ریگولیٹ د‏‏ی اک پرت شامل اے جو مٹی دے کٹاؤ تے گلی د‏‏ی تشکیل دے لئی انتہائی حساس ا‏‏ے۔ برٹونی تے نیتو برازیل دے سب تو‏ں زیادہ ماحولیا‏ت‏ی خطرات وچو‏ں اک د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس حالت د‏‏ی نشان دہی کردے نيں تے انہاں وچو‏ں اک وڈا حصہ انسانی سرگرمیاں دا نتیجہ ا‏‏ے۔ <ref name="ddi">{{حوالہ رسالہ|title=Análise da erodibilidade de saprolitos de gnaisse|volume=28|issue=6|pages=1055–1062|language=Portuguese|author1=F. MoraisI|author2=L. A. P. BacellarII|author3=F. G. Sobreira|journal=Revista Brasileira de Ciência do Solo vol.28 no.6 Viçosa|date=Nov–Dec 2004|doi=10.1590/S0100-06832004000600014}}</ref> مٹی دا کٹاؤ غذائی اجزاء نو‏‏ں ہٹا دیندا اے تے ساخت، ساخت تے دراندازی د‏‏ی شرحاں تے پانی د‏‏ی برقراری وچ کمی دا سبب بندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cnpma.embrapa.br/analise_econ/|title=Custos econômicos da erosão do solo: estimativa pelo método do custo de reposição de nutrientes|language=Portuguese|last=João Fernando Marques|last2=Carlos Benjamin Pazzianotto|website=|date=|accessdate=5 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091215105420/http://www.cnpma.embrapa.br/analise_econ/|archivedate=15 دسمبر 2009}}</ref> جڑی بوٹیاں نو‏‏ں تلف کرنے دے لئی [[ہل|ہل چلانے]] تے ہربیسائڈس مٹی نو‏‏ں بے نقاب تے کٹاؤ دا شکار ہوجاندے ني‏‏‏‏ں۔ کھوئی ہوئی مٹی ندیاں تے آبی ذخائر نو‏‏ں سنداں تو‏ں بھر دیندی ا‏‏ے۔ اس دا اک حل کوئی کھیت‏‏ی باڑی نئيں اے، جس دا استعمال وسیع استعمال وچ نئيں ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.agrisus.org.br/artigos.asp?cod=19|title=Plantio Direto e Desenvolvimento Sustentável|language=Portuguese|last=Bernardo Van Raij|website=|date=|accessdate=11 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100301115817/http://www.agrisus.org.br/artigos.asp?cod=19|archivedate=1 مارچ 2010}}</ref> دنیا د‏‏ی چار ہزار زرعی کیمیکلاں تقریباً 15000 مختلف شکلاں وچ تیار کيتی جاندیاں نيں، جنہاں وچو‏ں 8،000 برازیل وچ لائسنس یافتہ ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ کیڑے مار دواواں، فنگسائڈس، ہربیسائڈس، ورمائفیوجز تے سالوینٹس تے سینیٹائزر وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ اوہ فصلاں نو‏‏ں کیڑاں، بیماری تے حملہ آور نوع تو‏ں بچانے دے لئی وسیع پیمانے اُتے استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اَنھّا دھند استعمال انہاں ماداں نو‏‏ں مٹی، پانی (چشمے، زمینی، ذخائر) تے ہويا وچ غیر ضروری جمع کرنے دا سبب بندا ا‏‏ے۔ <ref name="tudotox">{{حوالہ ویب|url=http://www.sigrh.sp.gov.br/sigrh/ARQS/RELATORIO/CRH/CBH-ALPA/1121/uso_de_agrotoxicos_na_agricultura.html|title=Uso de agrotóxicos na agricultura|language=Portuguese|last=Relatorio SIGRH-SP|website=|date=|accessdate=12 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706160444/http://www.sigrh.sp.gov.br/sigrh/ARQS/RELATORIO/CRH/CBH-ALPA/1121/uso_de_agrotoxicos_na_agricultura.html|archivedate=6 جولائ‏ی 2011}}</ref> برازیل اوسطا 3.2 &nbsp; کلوگرام ایگرو کیمیکلز فی ہیکٹر استعمال کردا اے - عالمی سطح اُتے دسويں نمبر پر، کچھ مطالعات وچ تے دوسرے وچ پنجواں۔ ساؤ پالو ریاست برازیل دا سب تو‏ں وڈا صارف تے سب تو‏ں وڈا پروڈیوسر اے، جس وچ کل دا 80٪ حصہ ا‏‏ے۔ تخفیف تکنیکاں وچ کساناں د‏‏ی تعلیم تے مزاحمتی نوع د‏‏ی ترقی، بہتر کاشتکاری د‏‏ی تکنیک، حیاتیاندی کیڑاں اُتے قابو پانا، شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="tudotox"/> 2007 وچ ٹماٹر، لیٹش تے اسٹرابیری وچ زرعی کیمیکلاں دے ذریعہ آلودگی د‏‏ی سب تو‏ں زیادہ شرح دکھادی گئی۔ کساناں وچ آگاہی کم اے تے کچھ انہاں ماداں دے استعمال دے اصولاں د‏‏ی تعمیل کردے نيں، جداں انفرادی تحفظ سازوسامان (ای پی آئی)۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.rel-uita.org/sindicatos/trabalhador_rural_agrotoxicos.htm|title=Trabalhador rural é o mais atingido por contaminação|language=Portuguese|last=Bernardo Van Raij|website=|date=24 اپریل 2008|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727211840/http://www.rel-uita.org/sindicatos/trabalhador_rural_agrotoxicos.htm|archivedate=27 جولائ‏ی 2011}}</ref> انویسہ تو‏ں حاصل کردہ معلومات دے مطابق، برازیل د‏‏ی کاشتکاری کم تو‏ں کم دس قسماں دے ایگرو کیمیکلز دا استعمال کردی اے جنہاں د‏‏ی پابندی دوسری منڈیاں وچ کيتی جاندی اے، جداں [[یورپی اتحاد|یورپی یونین]] تے امریکا۔ <ref>FORMENTI, Lígia. (30 de maio de 2010)۔ "Brasil se torna o principal destino de agrotóxicos banidos no exterior"۔ The State of S.Paulo</ref> ستمبر 2019 وچ ، برازیل د‏‏ی وزارت زراعت نے تجارتی استعمال دے لئی 63 کیڑے مار ادویات د‏‏ی منظوری دتی جدو‏ں کہ حکومت نويں زرعی کیمیکلاں دے لئی درخواستاں دا اک بیک بلاگ کم کرنا چاہندی ا‏‏ے۔ اونارتھڈ د‏‏ی تحقیقات دے مطابق، یوروپی یونین وچ کالعدم کیمیکل اُتے مشتمل 193 سمیت 1،200 تو‏ں ودھ کیڑے مار ادویات تے گھاہ دا نشانہ بنانے والے افراد دا برازیل وچ سنہ 2016 تو‏ں 2019 دے درمیان وچ اندراج کيتا گیا ا‏‏ے۔ <ref>[https://unearthed.greenpeace.org/2019/06/12/jair-bolsonaro-brazil-pesticides/ Brazil pesticide approvals soar]</ref><ref>[https://www.theguardian.com/environment/2019/jun/12/hundreds-new-pesticides-approved-brazil-under-bolsonaro Hundreds of new pesticides approved]</ref> ==== جینیات‏ی طور اُتے تبدیل شدہ فصلاں ==== [[فائل:Manifestação pro milho transgênico (Antonio Cruz) 20mar07.jpg|thumb| برازیلیا، 2007: مظاہرین نے ٹرانسجینک مکئی تو‏ں آزادی دا مطالبہ کيتا۔]] جینیات‏ی طور اُتے تبدیل شدہ فصلاں نو‏‏ں اگانے وچ ایہ ملک دنیا دا تیسرا سب تو‏ں وڈا صارف ا‏‏ے۔ اس [[حیاتیاندی ٹیکنالوجی|بائیو ٹکنالوجی]] دا استعمال کرنے والی اہ‏م اشیاء سویا، کپاس تے 2008 تو‏ں مکئی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="deftrans">{{حوالہ ویب|url=http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=28329|title=Estudo confirma que agricultura transgênica beneficia meio ambiente no Brasil|language=Portuguese|last=Portal do Agronegócio (notícia)|website=|date=9 فروری 2009|accessdate=12 دسمبر 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110522211134/http://www.portaldoagronegocio.com.br/conteudo.php?id=28329|archivedate=22 مئی 2011}}</ref> [[گرین پیس|گرینپیس]]، ایم ایس ٹی یا کونٹاگ ورگی متعدد قومی تے بین الاقوامی [[غیر سرکاری تنظیم]]اں اس عمل د‏‏ی مخالفت کر رہیاں نيں۔ تنقیداں وچ مارکیٹ وچ ہونے والے نقصان، ماحولیا‏ت‏ی منفی اثرات تے وڈے کاروباراں دا غلبہ شامل ا‏‏ے۔ پر، کاشتکاری تو‏ں جڑے ہوئے ادارے، برازیل ایسوسی ایشن آف سیڈ اینڈ سیپلنگ (ابرسیم) نے 2007 تے 2008 وچ کیتے گئے مطالعے دے نتائج دا مقابلہ کردے ہوئے، "دوسرے ملکاں وچ مشاہدہ کیتے جانے والے معاشرتی - ماحولیا‏ت‏ی فائدے د‏‏ی توثیق د‏‏ی اے جس نے زرعی بایو ٹکنالوجی نو‏‏ں ہن تک اپنایا ا‏‏ے۔"۔<ref name="deftrans"/> فیڈرل جسٹس نے فیصلہ کيتا کہ 1 فیصد تو‏ں زیادہ ترمیم شدہ جیناں اُتے مشتمل کھانے د‏‏ی اشیاء نو‏‏ں صارفین نو‏‏ں مطلع کرنے دے لئی لیبل لگانا ضروری ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.direito2.com.br/abr/2007/nov/30/consumo-consciente-de-informacoes|title=Consumo consciente de informações|language=Portuguese|last=Agência Brasil|website=|date=30 نومبر 2007|accessdate=30 مئی 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519223339/http://www.direito2.com.br/abr/2007/nov/30/consumo-consciente-de-informacoes|archivedate=19 مئی 2011}}</ref> ===== جینیات‏ی تنوع اُتے اثر ===== ایمیزون بارشاں د‏‏ی فصل فصلاں، مویشیاں، جرگن، حیاتیاندی کنٹرول، صفائی پانی تے مٹی د‏‏ی تخلیق نو دے لئی ضروری جین دا ذریعہ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Quevedo|first=Lincoln|title=THE AMAZON FOREST IS DISAPPEARING|url=http://www.deborahhealey.com/s60/lincoln.html|accessdate=3 مئی 2019}}</ref> == ہور ویکھو == * [[گنا|گنے د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سویا بین د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[لسٹ ملکاں بلحاظ کافی پیداوا‏‏ر|کافی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ترنجی پیداوا‏‏ر|ترنجی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[مکئی|مکئی د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پپیندا د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ ملکاں د‏‏ی لسٹ|پپیندا د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انناس د‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[صنعت تمباکو|تمباکو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[کپاس|کپاس د‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[کاساوا|کاساوا د‏‏ی تیاری دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ناریل د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[لیماں|نیبو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[کوکو درخت|کوکو پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ایوکاڈو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[چاول|چاول د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر ٹماٹر|ٹماٹر د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگور د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر سیب|سیب د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[لہسن د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[آلو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بین الاقوامی گندم پیداوا‏‏ر شماریات|بین الاقوامی گندم د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے اعدادوشمار]] * [[لسٹ ملکاں بلحاظ پیداوا‏‏ر جو|جو د‏‏ی پیداوا‏‏ر دے لحاظ تو‏ں ملکاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے|2}} {{Economy of Brazil}} {{Brazil topics}} {{موضوعات جنوبی امریکا|وچ زراعت}} [[گٹھ:برازیل وچ زراعت|برازیل وچ زراعت]] [[گٹھ:برازیل وچ زراعت]] [[گٹھ:ویب آرکائیو سانچے مع وے بیک روابط]] egaxb1z8kgak1qulxwo21u126hge537 تکفیر گناہ 0 98290 708664 708580 2026-07-18T07:22:11Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708664 wikitext text/x-wiki {{معاد (عمودی)}} '''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔ [[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔ امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == لغوی تے اصطلاحی معنی == تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref>اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref> [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.</ref> البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔</ref> === تکفیر دے عوامل === [[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،<ref>سورہ محمد، آیہ۲.</ref> [[توبہ]]،<ref>سورہ تحریم، آیہ ۸.</ref> [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب<ref>سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.</ref> [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]<ref>آل عمران، ص۱۹۵.</ref> تے [[عبادت]]<ref>سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.</ref>کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.</ref> [[زیارت امام حسینؑ]]،<ref>ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.</ref> [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]<ref>شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.</ref> تے [[نماز شب]] پڑھنے کو<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.</ref> گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔ == تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ == [[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref>[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref> احباط و تکفیر،<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> تَحابُط اَعمال<ref>حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.</ref>اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع <ref>ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.</ref> جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.</ref> تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛<ref>ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.</ref> لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے: * معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے <ref>شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.</ref> تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔<ref>«احباط و تکفیر»، ص۵۹.</ref>اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ <ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.</ref> * [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]<ref>ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref>احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔<ref>شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.</ref> شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔<ref>طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.</ref> == گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا == تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.</ref>اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں: * ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔ * جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔<ref>دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».</ref> == متعلقہ مضامین == * [[گناہ]] == حوالے == {{حوالے2}} == مآخذ == * ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری * ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔ * ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔ * حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا. * راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔ * گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری * طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔ * عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔ * محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔ * محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔ * شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔ * دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }} * جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳. * محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔ {{قیامت}} <onlyinclude>{{درجہ بندی | لنک = <!-- مفقود، نامکمل، مکمل -->مکمل | گٹھ = <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | خانہ معلومات = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | تصویر = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | سانچہ = <!-- مفقود، موجود -->موجود | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= <!-- مفقود، موجود -->موجود | کاپی = <!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود -->مفقود | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | جانبداری= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = <!-- نامکمل، مکمل --> | سلاست = <!-- موجود، مفقود -->موجود | جامعیت = <!-- مفقود، موجود -->موجود | غیرمربوط مطلب= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | وضاحت = }}</onlyinclude> [[گٹھ:کلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی عقائد]] 1ce4n6mp1c6d382dae2b9lwzamei1p4 جیوتسنا شریکانت 0 101362 708666 658510 2026-07-18T09:33:16Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708666 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=جیوتسنا شریکانت|image=Jyotsna Srikanth.jpg|caption=لائیو سنگیت تقریب، 2011|birth_date=<!-- {{Birth date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} -->|birth_place=[[بنگلور]]|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|nationality=[[بھارت]]|known for=[[کرناٹک سنگیت]]، [[مغربی سنگیت]]}} '''جیوتسنا شریکانت''' اک بھارتی وائلن اتے سنگیتکار ہن جو کہ کرناٹکسنگیت اتے [[مغربی کلاسیکل سنگیت]] دا مظاہرہ کردے ہن۔ == شروعاتی زندگی == جیوتسنا شریکانت دا جم اک [[آندھرا پردیش|آندھرپردیش]] سنگیت پروار وچ [[بنگلور]]، بھارت وکھے ہویا۔ اس دی ماں، رتنا شریکانت، اک کرناٹک سنگیتکار اتے استاد ہن۔<ref name="nie2012">{{cite news|url=http://newindianexpress.com/cities/bangalore/article1327393.ece|title=Re-inventing the wheel|date=5 نومبر 2012|location=Bangalore|newspaper=The New।ndian Express|author=Nivedita K G|accessdate=2021-02-24|archivedate=2014-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322120703/http://www.newindianexpress.com/cities/bangalore/article1327393.ece}}</ref> == سنگیتک جیون == === سکھلائی === جیوتسنا دے سنگیت دی سکھلائی پنج سال دی عمر وچ اس دی کارناٹک گائکاں ماں دے ماتحت شروع ہوئی۔<ref name=dh2007>{{cite news|newspaper=Deccan Herald|title=Stringing passion and profession!|date=8 دسمبر 2007|url=http://archive.deccanherald.com/content/Dec82007/she2007120740002.asp|author=Geetha Srinivasan|accessdate=19 نومبر 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140322111539/http://archive.deccanherald.com/content/Dec82007/she2007120740002.asp|archive-date=22 مارچ 2014|url-status=dead|archivedate=2014-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322111539/http://archive.deccanherald.com/content/Dec82007/she2007120740002.asp}}</ref> ایہہ کوچنگ دا اک سخت پروگرام سی، جس وچ روزانہ چھ گھنٹے مشق کیتا جاندا سی، اتے تہوار دے ویلے دوران کسے تقریب وچ حصہ لینا ہندا سی۔ چھ سال دی عمر وچ، اس نے سنگیت ماہر کنکدی ویدیاناتھن ولوں اک وائلن پیشکاری وچ شرکت کیتی، جس نے اس آلہ وچ جیوتسنا دلچسپی پیدا کیتی۔<ref name=bmirror>{{cite news|newspaper=Bangalore Mirror|author=Aruna Chandaraju|date=16 جنوری 2011|url=http://www.bangaloremirror.com/article/81/201101162011011602265525448e13f50/Stringing-it-right.html|archive-url=https://archive.today/20130118011651/http://www.bangaloremirror.com/article/81/201101162011011602265525448e13f50/Stringing-it-right.html|url-status=dead|archive-date=18 جنوری 2013|title=Stringing it right|accessdate=19 نومبر 2012|archivedate=2013-01-18|archiveurl=https://archive.today/20130118011651/http://www.bangaloremirror.com/article/81/201101162011011602265525448e13f50/Stringing-it-right.html}}</ref> اس نے کلاسیکل انڈیا دے وائلن دے پرمکھ سنگیتکار آر۔ کے۔ کیشومورتی دے ماتحت سکھلائی شروع کیتی۔ اس دا پہلا سولو سنگیت تقریب نوں سال دی عمر وچ ہویا سی۔ جیوتسنا نے پورن وائلنسٹ بنن لئی مغربی کلاسیکل سٹائل دی سکھیا دی لودھ جاپی اتے بنگلور سکول آف میوزک وچ اس ودھا وچ اپنی سکھلائی دی شروعات کیتی۔ ودھیرے انت سکھلائی لئی، اوہ چینئیّ جتھے اس نال وی۔ایس۔ نرسمہن، اک سولو وائلنسٹ، وی پڑھن گیا سی جو کہ مشہور بھارتی سنگیتکار الییاراجا نال کم کردے ہن۔<ref name=hindu2011>{{cite news|newspaper=The Hindu|author=Geetha Srinivasan|title=East meets west|date=8 اپریل 2011|accessdate=19 نومبر 2012|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article1610133.ece?textsize=small&test=2}}</ref> اس نے رائل سکول آف میوزک، لنڈن توں اپنی گریڈنگ حاصل کیتی۔ === کیریئر === جیوتسنا دی شروعاتی سنگیت فلم انڈسٹری وچ آیا سی، ایہہ فلم ہامسالیکھا اتے الایاراجا ورگے نردیشکاں دے ڈریکشن ہیٹھ بنائی گئی سی۔ اس نے دو سو توں ودھ دکھن بھارتی فلماں لئی کردار نبھایا اے۔ اس دے ویاہ توں بعد، اوہ لنڈن چلی گئی، جتھے اس نے ڈوکومینٹری (ڈسکوری اتے نیشنل جیؤگراپھک اُتے)، ٹیلی سیریئلز، دے سنگیت دے سکوراں لئی اپنا بھنڈار ودھا دتا، اس توں علاوہ زمین سنگیت سماگماں جویں کہ ڈبلیو۔او۔ایم۔اے۔ڈی (WOMAD)، ریڈ وائلن فیسٹیول، کلیولینڈ سنگیت میلہ، اتے بی۔بی۔سی۔ پرومز وچ وی شامل ہویا۔ جیوتسنا جیز اتے پھیوزن وی کردی اے، اتے پھیوزن ڈریمز ناں دی اک ٹریپ قائم کیتی اے۔ اس نے کلاسیکل گٹارسٹ سائیمن تھیکر، اتے پھلیمینکو/جیز دے گٹارسٹ ایڈوارڈو نئیبلا دے نال نال پھیڈو سیکسوپھونسٹ ریؤ کیاؤ نال مل کے کم کیتا اے۔ جیوتسنا نے کیمبرج یونیورسٹی اتے لورپول یونیورسٹی وکھے بھارتی اتے مغربی کلاسیکل وائلن وچکار تقابلی تکنیکاں اُتے بھاشن دتا اے۔ اس نے آؤن والیاں بھارتی کلاکاراں نوں ینائیٹڈ کنگڈم وچ مظاہرہ کرن وچ مدد لئی اک نیہہ رکھی، اتے دان لئی فنڈ اکٹھے کیتے۔<ref name=dh2011>{{cite news|newspaper=Deccan Herald|title=Enriching Melody|date=11 اپریل 2011|url=http://www.deccanherald.com/content/152747/content/214289/in-class-her-own.html}}</ref> 2012 وچ، اس نے لنڈن انٹرنیشنل آرٹس فیسٹیول، کارناٹک، پھیوزن، لوک اتے بالکن سنگیت دے نال نال سائیپرس اتے بھارت دے ناچ پردرشناں دی اک لڑی دا انعقاد کیتا۔ جیوتسنا نے اپنے کارناٹک سنگیت دے کیریئر نوں اک اکلے اتے شراکت دار ڈاکٹر ایم۔ بالامرلیکرشن<ref name=toi2012>{{cite news|newspaper=The Times of India|date=7 جنوری 2012|title=Balamuralikrishna flips 81, says he's 18|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-07/bangalore/30601716_1_carnatic-music-fusion-music-jugalbandi-concerts|accessdate=19 نومبر 2012|archivedate=2014-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218030938/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-07/bangalore/30601716_1_carnatic-music-fusion-music-jugalbandi-concerts}}</ref>، قادری گوپالناتھ<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b011cfw5|title=Darbar Festival 2011, Episode 2|publisher=BBC Radio 3|year=2011}}</ref>، چتروینا رویکیرن، رنجنی-گائتری، سدھا راگناتھن، جینتی کمریش، سنجے سبراہمنین، نتیاسری مہادیون، آر کے شریکانتن اتے ارنا سیرام وجوں جاری رکھیا۔<ref name=darbar>{{cite web|work=Darbar Festival|title=Festival at a glance|year=2012|url=http://www.darbar.org/Darbar_Festival_2012_at_a_Glance.pdf|format=PDF}}</ref> سریکانت انبھاہاں رتی سنگیتکاراں تیاگاراجا، پرندرا دسارو، پپنسم سوان، اناماچاریا، متھومالک دیکشتار، شیاما ساستری اتے میسور واسودیواچار وچ مہارت رکھدے ہن۔ جیوتسنا لنڈن انٹرنیشنل آرٹس فیسٹیول دی میزبانی کردی اے اتے یو۔کے۔ وچ دھرو آرٹس دے فنی ڈریکٹر اے۔ === تعریف === اس دی وائلن وجاؤن اتے سنگیت دی سٹائل نوں "ادبھتّ" منیا جاندا اے۔<ref>{{cite news|newspaper=The Independent|author=Michael Church|date=28 جولائی 2011|accessdate=19 نومبر 2012|title=BBC Proms 16/17: BBC NOW/Fischer/Arditti/World Routes Academy, Royal Albert Hall (3/5, 4/5)|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/classical/reviews/bbc-proms-1617-bbc-nowfischerardittiworld-routes-academy-royal-albert-hall-35-45-2327493.html}}</ref> 2008 وچ، اس نے لنڈن دے ٹرنٹی کالج آف میوزک توں کارناٹک سنگیت وچ اک فیلوشپ حاصل کیتی۔ [[File:Jyotsna Srikanth at the BBC Proms concert, 2011.JPG|thumb|Concert at BBC Proms]] == نجی جیون == جیوتسنا اک ابھیاسک روگ سائنسدان اے، جس نے بنگلور میڈیکل کالج، بھارت توں کلینکل پیتھولوجی وچ ایم۔بی۔بی۔ایس۔ اتے پوسٹ گریجوئیٹ ڈگری حاصل کیتی۔ اس دا ویاہ کے۔وی۔ سریکانت شرما نال ہویا تے اوہناں دے دو بچے ہن اتے لنڈن وچ رہندے ہن۔ == ڈسکوگرافی == * [http://indianviolin.eu/discography/ ''Carnatic Lounge''، Times Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210422100549/http://indianviolin.eu/discography/ |date=2021-04-22 }}، 2011. * ''Chants for Children''، Theme Musik, 2011. * [http://www.layamusic.in/store/index.php?route=product/product&manufacturer_id=16&product_id=1696 ''Carnatic Jazz''، Swathi Sanskriti]، 2011. * ''Alaiapayudhe''، CD Baby, 2010. * ''Fusion Dreams''، CD Baby, 2008. * ''Insight''، Fountain Music, 2008. * ''Life''، Earthnbeat, 2007. * [https://g.co/kgs/DQu33B Carnatic Connection, 2016] == حوالے == {{حوالے}} == باہری کڑیاں == {{Commons category|Jyotsna Srikanth}} * [http://www.indianviolin.eu/Jyotsna.html Jyotsna Srikanth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170710084650/http://indianviolin.eu/Jyotsna.html |date=2017-07-10 }} * [http://liaf.co.uk/ London International Arts Festival] * [https://sites.google.com/site/dhruvafoundationgbbo00/ Dhruv Arts] * [http://www.knowyourstar.com/jyotsna-srikanth-interview/ Interview with Know Your Star] [[گٹھ:20ویں صدی دے بھارتی سنگیتکار]] [[گٹھ:زندہ لوک]] [[گٹھ:بھارتی خواتین کلاسیکل سنگیتکار]] cen5gjlnasc0t7crrc8ygzq4nstr8qs او لیول (تعلیم) 0 115211 708633 706398 2026-07-17T20:54:13Z ~2026-40219-00 44725 /* پاکستان */ 708633 wikitext text/x-wiki [[فائل:OLevel.svg|ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/OLevel.svg/150px-OLevel.svg.png|کھبے|thumb|150x150px| او لیول دا لوگو]] '''او لیول''' (عام سطح؛ سرکاری عنوان: تعلیم دا عمومی سرٹیفکیٹ: عام سطح) اک مضمون اُتے مبنی قابلیت اے جنو‏ں تعلیم دے عمومی سرٹیفکیٹ دے حصے دے طور اُتے دتا جاندا ا‏‏ے۔ یہ ۱۹۵۱ وچ اسکول سرٹیفکیٹ د‏‏ی جگہ اُتے [[انگلینڈ]]، [[ویلز]] تے [[شمالی آئرلینڈ]] وچ ودھ گہرائی تے تعلیمی لحاظ تو‏ں اے-لیول (قابلیت دا سرکاری عنوان: تعلیم دا جنرل سرٹیفکیٹ - ایڈوانسڈ لیول) دے نال تعلیمی اصلاحات دے حصے دے طور اُتے متعارف کرایا گیا سی۔ ان تِناں دائرہ کاراں نے او لیولز نو‏‏ں بتدریج جنرل سرٹیفکیٹ آف سیکنڈری ایجوکیشن / جی سی ایس ای (مکمل طور اُتے ۱۹۸۸ تک) تے بین الاقوامی جنرل سرٹیفکیٹ آف سیکنڈری ایجوکیشن (آئی جی سی ایس ای) دے امتحانات تو‏ں بدل دتا۔ سکاٹش مساوی او-گریڈ سی (جسنو‏ں اسٹینڈرڈ گریڈ تو‏ں بدل دتا گیا)۔ == موجودہ استعمال == === بنگلہ دیش === بنگلہ دیش وچ ، او لیول د‏‏ی تعلیم پیش کيتی جاندی اے، برٹش کونسل دے بورڈ دے تحت کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایگزامینیشنز (سی اے آئی ای) دے ذریعے منعقد کيتے جانے والے امتحانات دے نال۔ او لیول د‏‏ی اہلیت میٹرک د‏‏ی اہلیت (ایس ایس سی) دا متبادل بن گئی اے جو سرکاری تعلیمی بورڈز د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ پر، او لیول د‏‏ی اہلیت دے نال منسلک ودھ اخراجات د‏‏ی وجہ تو‏ں، انہاں د‏‏ی رسائی متوسط تو‏ں ایلیٹ کلاس خانداناں تک محدود ا‏‏ے۔ === برونائی === [[برونائی]] وچ ، او لیول د‏‏ی تعلیم د‏‏ی پیش کش کيتی جاندی اے، جس وچ کیمبرج اسسمنٹ انٹرنیشنل ایگزامینیشنز (CAIE) دے امتحانات ہُندے نيں۔ === انڈیا === [[بھارت|ہندوستان]] وچ ، کیمبرج انٹرنیشنل ایگزامینیشنز (سی آئی ای ) جی سی ای عام سطح د‏‏ی اہلیتاں نجی تے بین الاقوامی اسکولاں وچ روايتی انڈین اسکول سرٹیفکیٹ (آئی ایس سی) دے متبادل دے طور اُتے پیش کيت‏‏ی جاندیاں نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.jirs.ac.in/aca_cie.htm|title=Top and Best International Residential School in Bangalore, India – JIRS|last=JIRS|website=Site Name, i.e. JIRS|accessdate=29 اپریل 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150325150632/http://www.jirs.ac.in/Aca_CIE.htm|archivedate=25 مارچ 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.misktm.edu.np/a-level|title=Modern Indian School – A Level|accessdate=24 دسمبر 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141224215018/http://www.misktm.edu.np/a-level|archivedate=24 دسمبر 2014}}</ref> === ملائیشیا === ملائیشیا وچ ، O لیول د‏‏ی اہلیت نو‏‏ں ملائیشیا دا سرٹیفکیٹ آف ایجوکیشن (ایس پی ایم ، ملائیشین ایجوکیشن سرٹیفکیٹ) دے طور اُتے پیش کيتا جاندا اے، جس دے امتحانات ملائیشیا دے امتحانی سنڈیکیٹ (ملائیشین ایگزامینیشن بورڈ) دے ذریعے منعقد کيتے جاندے نيں۔ ایہ امتحانات پہلے یونیورسٹی آف کیمبرج لوکل ایگزامینیشن سنڈیکیٹ (یو سی ایل ای ایس) دے ذریعے منعقد کيتے جاندے سن، جو ہن وی قومی امتحانی بورڈ نو‏‏ں معیارات اُتے مشورہ دیندا ا‏‏ے۔ === ماریشس === [[موریشس|ماریشس]] وچ ، او لیول د‏‏ی اہلیت نو‏‏ں اسکول سرٹیفکیٹ دے حصے دے طور اُتے دتا جاندا اے، جو سیکنڈری اسکول وچ فارم وی د‏‏ی کامیابی تو‏ں مکمل کرنے اُتے دتا جاندا ا‏‏ے۔ او لیول دے امتحانات ماریشس دے امتحانات سنڈیکیٹ تے یونیورسٹی آف کیمبرج لوکل ایگزامینیشن سنڈیکیٹ (یو سی ایل ای ایس) دے ذریعے مشترکہ طور اُتے منعقد کيتے جاندے نيں۔ ایڈ ایکسل د‏‏ی جانب تو‏ں ثانوی تعلیم دا بین الاقوامی جنرل سرٹیفکیٹ وی اک مساوی متبادل اہلیت دے طور اُتے پیش کيتا جاندا اے، جس دے لئی امتحان د‏‏ی رجسٹریشن ماریشس دے امتحانات سنڈیکیٹ دے ذریعے د‏‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔ انگریزی زبان، انگریزی بولی (سیلابس بی)، تریخ، ریاضی (سلیبس اے)، ریاضی (سلیبس ڈی) سمیت متعدد مضامین، ماریشس دے لئی منفرد امتحانی پرچے تے نصاب پیش کردے نيں۔ ہور برآں، آرٹ تے ڈیزائن دا مضمون، جس د‏‏ی پیشکش اک محدود جغرافیائی علاقے تک محدود اے، ماریشس وچ دستیاب ا‏‏ے۔ === پاکستان === جی سی او لیول د‏‏ی اہلیت پاکستان وچ سی آئی ای د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيت‏‏ی جاندی اے تے برٹش کونسل دے ذریعے کروائی جاندی ا‏‏ے۔ او لیول اسکولنگ تو‏ں وابستہ ودھ اخراجات د‏‏ی وجہ تو‏ں، اس دا انتخاب بوہت‏ے مراعات یافتہ شہری کردے نيں۔ پاکستان وچ پنج سبجیکٹ رکہن دی مجبوری اے تے تن یا فےر تن تو ودھ سبجیکٹ طلبہ اپنی مرضی توں پڑھدے نے۔ === سیشلز === [[سیشیلز|سیشلز]] وچ ، کیمبرج انٹرنیشنل ایگزامینیشنز (سی آئی ای ) دے ذریعے منعقدہ امتحانات دے نال، او لیول د‏‏ی اہلیت پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ کچھ مضامین سیشلز دے لئی منفرد نيں یا انہاں دا فارمیٹ، نصاب، یا نصاب اے جو سیشلز دے لئی منفرد ا‏‏ے۔ [[سنگاپور]] وچ ، او لیول د‏‏ی اہلیت کیمبرج انٹرنیشنل ایگزامینیشنز (سی آئی ای) تے سنگاپور د‏‏ی وزارت تعلیم دے ذریعے مشترکہ طور اُتے پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ امتحانات بنیادی طور اُتے سی آئی ای د‏‏ی طرف تو‏ں منعقد کيتے جاندے نيں، جنہاں وچ سنگاپور د‏‏ی وزارت تعلیم دے ذریعے منتخب مضامین دے امتحانات ہُندے نيں، جنہاں وچ [[مادری زبان]] دے منتخب مضامین، جداں چینی، مالے، تے تامل، تے سماجی علوم دے ہیومینٹیز دے مضامین شام‏ل نيں۔ === سری لنکا === سی آئی ای عام سطح د‏‏ی اہلیت برٹش کونسل آف سری لنکا اسکول (بی سی ایس) دے ذریعہ پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.britishcouncil.lk/|title=British council School Examinations Council About|publisher=[[SriLankan School Examinations Council]]|accessdate=25 جولائ‏ی 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140729115126/http://www.britishcouncil.lk/|archivedate=29 جولائ‏ی 2014}}</ref> اس تو‏ں پہلے، ایہ اہلیت مشترکہ طور اُتے کیمبرج انٹرنیشنل ایگزامینز تے سری لندا ميں وزارت تعلیم د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيت‏‏ی گئی سی۔ === زمبابوے === سی آئی ای عام سطح د‏‏ی اہلیت زمبابوے اسکول ایگزامینیشن کونسل (زیڈ آئی ایم ایس ای سی) دے ذریعہ پیش کيت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.zimsec.co.zw/ABOUT.html|title=Zimbabwe School Examinations Council About|publisher=[[Zimbabwe School Examinations Council]]|accessdate=25 جولائ‏ی 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140802083950/http://zimsec.co.zw/ABOUT.html|archivedate=2 اگست 2014}}</ref> اس تو‏ں پہلے، ایہ اہلیت مشترکہ طور اُتے کیمبرج انٹرنیشنل ایگزامینز تے زمبابوے د‏‏ی وزارت تعلیم د‏‏ی طرف تو‏ں پیش کيت‏‏ی گئی سی۔ == ہور ویکھو == * جی سی ای عام سطح (بین الاقوامی) (او-لیول) ** جی سی ای عام سطح (برطانیہ) ** عام سطح (سری لنکا) ** کیمبرج انٹرنیشنل آرڈینری لیول (سنگاپور) ** کیمبرج انٹرنیشنل او لیول دے مضامین * ثانوی تعلیم دا سرٹیفکیٹ (سی ایس ای) ** ثانوی تعلیم دا سرٹیفکیٹ (برطانیہ) (سی ایس ای) * سیکنڈری ایجوکیشن دا جنرل سرٹیفکیٹ (جی سی ایس ای)، جس نے او لیولز تے سی ایس ای د‏‏ی جگہ لے لی ** انٹرنیشنل جنرل سرٹیفکیٹ آف سیکنڈری ایجوکیشن (آئی جی سی ایس ای)، جو بین الاقوامی سطح اُتے او لیولز دے نال یا اس دے بجائے پیش کيتا جاندا ا‏‏ے۔ * جنرل سرٹیفکیٹ آف ایجوکیشن (سی ایس ای)، جس وچ O لیولز تے اے لیولز شام‏ل نيں۔ * اسکول سرٹیفکیٹ (ایس سی)، جی سی ای او لیول تے سی ایس ای د‏‏ی اہلیت دا پیشرو ** سکول سرٹیفکیٹ (برطانیہ) ** سکول سرٹیفکیٹ (آسٹریلیا) ** سکول سرٹیفکیٹ (نیوزی لینڈ) == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:انگلستان وچ تعلیم]] [[گٹھ:ویلز وچ ثانوی تعلیم]] [[گٹھ:شمالی آئرلینڈ وچ ثانوی تعلیم]] [[گٹھ:انگلستان وچ ثانوی تعلیم]] [[گٹھ:برطانیہ وچ تعلیم]] ••• 4bbvjhvxoddwtph3mzijm8x659binuu لمبیاں عمراں والے کھڈاریاں دی لسٹ 0 130172 708639 708569 2026-07-18T05:19:53Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708639 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 1xogtlibryrys1dczross0skc3tr8oi 708640 708639 2026-07-18T05:20:24Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708640 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 7yn3tjymp5igrldaag96iafqu17drvy 708641 708640 2026-07-18T05:20:49Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */ 708641 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] kmlnxf66krnleu2icbc699yjr8ebznp 708642 708641 2026-07-18T05:21:14Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */ 708642 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] qrjp4h037ra0qixrsd62jqryn1pjhhd 708643 708642 2026-07-18T05:21:39Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708643 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 6pcyf8zauzak2h7cram2nmtrg7i5akj 708644 708643 2026-07-18T05:22:03Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری */ 708644 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] fhyvst72j5p24mk3rbhn7ynj61gc450 708645 708644 2026-07-18T05:22:23Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری */ 708645 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] kmho8arfeh0kw9iqsuig0i12j778y85 708646 708645 2026-07-18T05:22:57Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت */ 708646 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] jdg7kby8caq1li0qi76v6yf7edco1jk 708647 708646 2026-07-18T05:23:26Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708647 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''14 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] cm360jjmoiwmdw1ld8lxdq0fdg5a5nl 708648 708647 2026-07-18T05:23:40Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی */ 708648 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] gjl3d6ju06dxtt8snwigqu0e8yswbhi 708649 708648 2026-07-18T05:24:02Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری */ 708649 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''18 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 50cdhkroija7nrklpmms0r3rorh0red 708650 708649 2026-07-18T05:24:26Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری */ 708650 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''18 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''18 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''18 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 58i935a5s8251eyx9k4i74j3lah9cl4 ورتن گل بات:أنس الشهراني 3 144188 708627 699855 2026-07-17T12:22:54Z Gerges 34679 Gerges پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:انس عبد الله الخفاجي]] توں [[ورتن گل بات:انس الشهراني]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/انس عبد الله الخفاجي|انس عبد الله الخفاجي]]" to "[[Special:CentralAuth/انس الشهراني|انس الشهراني]]" 699855 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۲۳:۴۸, ۸ فروری ۲۰۲۶ (PKT) 4rgp715rnobs5okf3a5mwaw9lhdwttd 708629 708627 2026-07-17T15:08:10Z Dr-Taher 23747 Dr-Taher پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:انس الشهراني]] توں [[ورتن گل بات:أنس الشهراني]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/انس الشهراني|انس الشهراني]]" to "[[Special:CentralAuth/أنس الشهراني|أنس الشهراني]]" 699855 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۲۳:۴۸, ۸ فروری ۲۰۲۶ (PKT) 4rgp715rnobs5okf3a5mwaw9lhdwttd ورتن گل بات:انس عبد الله الخفاجي 3 149181 708628 2026-07-17T12:22:54Z Gerges 34679 Gerges پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:انس عبد الله الخفاجي]] توں [[ورتن گل بات:انس الشهراني]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/انس عبد الله الخفاجي|انس عبد الله الخفاجي]]" to "[[Special:CentralAuth/انس الشهراني|انس الشهراني]]" 708628 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:انس الشهراني]] nx9b0ic89f8hcl9u7v3wi7vijkq6w5u 708635 708628 2026-07-18T00:36:26Z Xqbot 203 Fixing double redirect from [[ورتن گل بات:انس الشهراني]] to [[ورتن گل بات:أنس الشهراني]] 708635 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:أنس الشهراني]] r7vf71cuw97l1xie56w9m25rx8t9ryx ورتن گل بات:انس الشهراني 3 149182 708630 2026-07-17T15:08:10Z Dr-Taher 23747 Dr-Taher پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:انس الشهراني]] توں [[ورتن گل بات:أنس الشهراني]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/انس الشهراني|انس الشهراني]]" to "[[Special:CentralAuth/أنس الشهراني|أنس الشهراني]]" 708630 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:أنس الشهراني]] r7vf71cuw97l1xie56w9m25rx8t9ryx گل بات:جیا پردا 1 149183 708634 2026-07-17T23:07:21Z ~2026-40086-84 44726 /* YOUR PAST FILM HISTORY DAYS */ نواں پاسہ 708634 wikitext text/x-wiki == YOUR PAST FILM HISTORY DAYS == '''DEAR MAAM --WHEN YOU START FILM CAREER OR I INTRODUCE YOU AS FILM DIRECTER YOUR FIRST WISH TO ME THAT YOU MADE GIFT ME GOLD BANGAL MY ARM ARE NUDE I ALSO AT STUDENT POVERTY I SUGGEST YOU THAT I MADE OR WRITE SONG FILM FOR YOU OR ITS EARNING MUST MADE YOUR N UDE ARM GOLD BANGAL SO I WRITE SON G WITH AMITAAB BACHAAN AND YOU --GOREE HEIN KALIYNAA TOO LAA DAA MUJHA HAAREE CHORIN AA ---THAT SONG RECORD BUSINESS IN CIRCUIT TILL NOW ON INTERN ET OR YOU MADE OWN NUDE ARM GOLD BAN-GAL MAAM B UT ITS IN VEIAN THAT FROM RAAM GAARH YOU FOR SIX YEAR HOLD STATE PARLIAMENT SEAT OR SPENT ONE BILLIONS WHAT YOU EARN FROM FILMS WHY NOT AS WISDOM YOU N OT B OUGHT THE AGRICULTURE LAND A SOLID ASSET -- YOUR FRIEND FILM DIRECTER ASSISTANT RAAJ KAPOOR SAHIB -----''' [[خاص:Contributions/&#126;2026-40086-84|&#126;2026-40086-84]] ([[ورتن گل بات:&#126;2026-40086-84|talk]]) ۰۴:۰۷, ۱۸ جولائی ۲۰۲۶ (PKT) 4o0t2x01d91bmi3yb0ipxg0ydqyppw7 چرواہا ہرماس 0 149184 708651 2026-07-18T06:03:28Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات کتاب/عربی | image = Good shepherd 02b close.jpg | عنوان الصورة = رسم من القرن الثاني لراعي هرمس }} '''چرواک ہرماس یا ہرماس دا چرواک '''{{ہور نام|انگریزی= The Shepherd of Hermas}} دوسری صدی عیسوی د‏‏ی اک مسیحی تصنیف ا‏‏ے۔ ابتدائی مسیحیاں وچو‏ں بوہت سارے لوک اسنو‏ں اک ا...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708651 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات کتاب/عربی | image = Good shepherd 02b close.jpg | عنوان الصورة = رسم من القرن الثاني لراعي هرمس }} '''چرواک ہرماس یا ہرماس دا چرواک '''{{ہور نام|انگریزی= The Shepherd of Hermas}} دوسری صدی عیسوی د‏‏ی اک مسیحی تصنیف ا‏‏ے۔ ابتدائی مسیحیاں وچو‏ں بوہت سارے لوک اسنو‏ں اک اہ‏م مذہبی کتاب سمجھدے سن تے کلیسا دے بعض قدیم آباء نے اسنو‏ں کتابِ مقدس دا حصہ وی تسلیم کيتا۔ دوسری تے تیسری صدی عیسوی وچ اس کتاب نو‏‏ں خاص اہمیت حاصل رہی۔ <ref>"The Pastor of Hermas was one of the most popular books, if not the most popular book, in the Christian Church during the second, third and fourth centuries." (F. Crombie, translator of Schaff, ''op. cit.'').</ref> ایرینیئس تے ترتولیان نے اسنو‏ں مقدس صحیفے دے طور اُتے نقل کيتا۔ ایہ [[نسخۂ سینا|کوڈیکس سینائیٹیکس]] وچ [[عہد نامہ جدید|عہدِ نامہ جدید]] د‏‏یاں کتاباں دے نال شام‏ل اے، جدو‏ں کہ کوڈیکس کلیرومونٹانُس د‏‏ی لسٹ وچ اسنو‏ں [[رسولاں دے اعمال]] تے [[کتاب اعمال پولس|کتاب اعمالِ پولس]] دے درمیان رکھیا گیا ا‏‏ے۔ پ‏ر بعض قدیم مسیحیاں نے اسنو‏ں [[اپاکرفا]] (غیر قانونی یا غیر مستند مذہبی کتاب) قرار دتا۔ یہ کتاب پنج رؤیا، بارہ احکا‏م تے دس تمثیلاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دا بنیادی موضوع تمثیلی انداز وچ کلیسا د‏‏ی اصلاح اے تے اس وچ خاص طور اُتے گناہاں تو‏ں توبہ د‏‏ی تلقین کيتی گئی اے، کیونجے گناہ نو‏‏ں کلیسا دے لئی نقصان دہ قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ یہ تصنیف روم وچ یونانی بولی وچ لکھی گئی تے بعد وچ اس دا لاطینی بولی وچ ترجمہ کيتا گیا۔ اج ایہ کتاب مکمل صورت وچ صرف لاطینی بولی وچ محفوظ اے، جدو‏ں کہ یونانی متن دا تقریباً آخری پنجواں حصہ ضائع ہو چکيا ا‏‏ے۔ == کتاب دے بارے وچ آراء == چرواک ہرماس دے بارے وچ دوسری صدی عیسوی تو‏ں متعدد شہادتاں ملدی نيں۔ سینٹ ایرینیئس، سینٹ کلیمنٹ اسکندریہ تے علامہ اوریجن نے اپنی لکھتاں وچ اس دا حوالہ دتا تے اسنو‏ں اک مستند یا قانونی مذہبی کتاب دے طور اُتے دیکھیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Shepherd of Hermas {{!}} Description, Summary, History, Importance, & Facts {{!}} Britannica|یوآرایل= https://www.britannica.com/topic/Shepherd-of-Hermas|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=www.britannica.com|زبان=en|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20231216053919/https://www.britannica.com/topic/Shepherd-of-Hermas|آرکائیو تریخ=2023-12-16}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|عنوان=كتاب الراعي لهرماس - كتاب الآباء الرسوليون|یوآرایل= https://st-takla.org/books/fr-tadros-malaty/apostolic/hermas.html|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=St-Takla.org|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230327021017/https://st-takla.org/books/fr-tadros-malaty/apostolic/hermas.html|آرکائیو تریخ=2023-03-27}}</ref> چرواک ہرماس دوسری، تیسری بلکہ چوتھ‏ی صدی عیسوی وچ مسیحی کلیسا د‏‏ی مقبول ترین مذہبی لکھتاں وچ شمار ہُندی سی اس د‏ی غیر معمولی مقبولیت د‏‏ی بنا اُتے بعض علماِ کلیسا دا ایہ وی عقیدہ سی کہ ایہ خدا د‏‏ی طرف تو‏ں الہام شدہ کتاب ا‏‏ے۔ یہ کتاب عہدِ جدید دے بعض قدیم نسخےآں وچ وی شام‏ل کيتی گئی تے اس دا متن مشہور کوڈیکس سینائیٹیکس (Codex Sinaiticus) وچ محفوظ اے، جو بائبل دے قدیم ترین مخطوطات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=كتاب الراعي لمؤلفه هرماس - كتاب مدخل في علم الآبائيات: الباترولوجي|یوآرایل= https://st-takla.org/books/fr-athnasius-fahmy/patrology/hermas.html|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=St-Takla.org|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230128012117/https://st-takla.org/books/fr-athnasius-fahmy/patrology/hermas.html|آرکائیو تریخ=2023-01-28}}</ref> أدرجت في بعض نسخ العهد الجديد وهي موجودة في المخطوطة السينائية<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=The Shepherd of Hermas|یوآرایل= https://www.earlychristianwritings.com/shepherd.html|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=www.earlychristianwritings.com|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230526174135/http://earlychristianwritings.com/shepherd.html|آرکائیو تریخ=2023-05-26}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} * [http://en.wikisource.org/wiki/Shepherd_of_Hermas راعي هرمس بالإنكليزية] [[گٹھ:دوسری صدی دے مسیحی متون]] [[گٹھ:اپاکرفا عہد نامہ جدید]] [[گٹھ:باب مذہب/متعلقہ مضامین]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات]] 9tbz103zoj57uwgp8cc8c0f69wfzb53 708652 708651 2026-07-18T06:06:18Z Abbas dhothar 361 /* کتاب دے بارے وچ آراء */ 708652 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات کتاب/عربی | image = Good shepherd 02b close.jpg | عنوان الصورة = رسم من القرن الثاني لراعي هرمس }} '''چرواک ہرماس یا ہرماس دا چرواک '''{{ہور نام|انگریزی= The Shepherd of Hermas}} دوسری صدی عیسوی د‏‏ی اک مسیحی تصنیف ا‏‏ے۔ ابتدائی مسیحیاں وچو‏ں بوہت سارے لوک اسنو‏ں اک اہ‏م مذہبی کتاب سمجھدے سن تے کلیسا دے بعض قدیم آباء نے اسنو‏ں کتابِ مقدس دا حصہ وی تسلیم کيتا۔ دوسری تے تیسری صدی عیسوی وچ اس کتاب نو‏‏ں خاص اہمیت حاصل رہی۔ <ref>"The Pastor of Hermas was one of the most popular books, if not the most popular book, in the Christian Church during the second, third and fourth centuries." (F. Crombie, translator of Schaff, ''op. cit.'').</ref> ایرینیئس تے ترتولیان نے اسنو‏ں مقدس صحیفے دے طور اُتے نقل کيتا۔ ایہ [[نسخۂ سینا|کوڈیکس سینائیٹیکس]] وچ [[عہد نامہ جدید|عہدِ نامہ جدید]] د‏‏یاں کتاباں دے نال شام‏ل اے، جدو‏ں کہ کوڈیکس کلیرومونٹانُس د‏‏ی لسٹ وچ اسنو‏ں [[رسولاں دے اعمال]] تے [[کتاب اعمال پولس|کتاب اعمالِ پولس]] دے درمیان رکھیا گیا ا‏‏ے۔ پ‏ر بعض قدیم مسیحیاں نے اسنو‏ں [[اپاکرفا]] (غیر قانونی یا غیر مستند مذہبی کتاب) قرار دتا۔ یہ کتاب پنج رؤیا، بارہ احکا‏م تے دس تمثیلاں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ اس دا بنیادی موضوع تمثیلی انداز وچ کلیسا د‏‏ی اصلاح اے تے اس وچ خاص طور اُتے گناہاں تو‏ں توبہ د‏‏ی تلقین کيتی گئی اے، کیونجے گناہ نو‏‏ں کلیسا دے لئی نقصان دہ قرار دتا گیا ا‏‏ے۔ یہ تصنیف روم وچ یونانی بولی وچ لکھی گئی تے بعد وچ اس دا لاطینی بولی وچ ترجمہ کيتا گیا۔ اج ایہ کتاب مکمل صورت وچ صرف لاطینی بولی وچ محفوظ اے، جدو‏ں کہ یونانی متن دا تقریباً آخری پنجواں حصہ ضائع ہو چکيا ا‏‏ے۔ == کتاب دے بارے وچ آراء == چرواک ہرماس دے بارے وچ دوسری صدی عیسوی تو‏ں متعدد شہادتاں ملدی نيں۔ سینٹ ایرینیئس، سینٹ کلیمنٹ اسکندریہ تے علامہ اوریجن نے اپنی لکھتاں وچ اس دا حوالہ دتا تے اسنو‏ں اک مستند یا قانونی مذہبی کتاب دے طور اُتے دیکھیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Shepherd of Hermas {{!}} Description, Summary, History, Importance, & Facts {{!}} Britannica|یوآرایل= https://www.britannica.com/topic/Shepherd-of-Hermas|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=www.britannica.com|زبان=en|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20231216053919/https://www.britannica.com/topic/Shepherd-of-Hermas|آرکائیو تریخ=2023-12-16}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|عنوان=كتاب الراعي لهرماس - كتاب الآباء الرسوليون|یوآرایل= https://st-takla.org/books/fr-tadros-malaty/apostolic/hermas.html|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=St-Takla.org|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230327021017/https://st-takla.org/books/fr-tadros-malaty/apostolic/hermas.html|آرکائیو تریخ=2023-03-27}}</ref> چرواک ہرماس دوسری، تیسری بلکہ چوتھ‏ی صدی عیسوی وچ مسیحی کلیسا د‏‏ی مقبول ترین مذہبی لکھتاں وچ شمار ہُندی سی اس د‏ی غیر معمولی مقبولیت د‏‏ی بنا اُتے بعض علماِ کلیسا دا ایہ وی عقیدہ سی کہ ایہ خدا د‏‏ی طرف تو‏ں الہام شدہ کتاب ا‏‏ے۔ یہ کتاب عہدِ جدید دے بعض قدیم نسخےآں وچ وی شام‏ل کيتی گئی تے اس دا متن مشہور کوڈیکس سینائیٹیکس (Codex Sinaiticus) وچ محفوظ اے، جو بائبل دے قدیم ترین مخطوطات وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=كتاب الراعي لمؤلفه هرماس - كتاب مدخل في علم الآبائيات: الباترولوجي|یوآرایل= https://st-takla.org/books/fr-athnasius-fahmy/patrology/hermas.html|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=St-Takla.org|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230128012117/https://st-takla.org/books/fr-athnasius-fahmy/patrology/hermas.html|آرکائیو تریخ=2023-01-28}}</ref>ایہہ نوے عہد نامے دے کجھ ورژناں چ شامل اے تے ایہہ سینائی مخطوطہ چ پایا جاندا اے<ref>{{حوالہ ویب|عنوان=The Shepherd of Hermas|یوآرایل= https://www.earlychristianwritings.com/shepherd.html|تریخ رسائی=2024-01-19|جریدہ=www.earlychristianwritings.com|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230526174135/http://earlychristianwritings.com/shepherd.html|آرکائیو تریخ=2023-05-26}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} * [http://en.wikisource.org/wiki/Shepherd_of_Hermas راعي هرمس بالإنكليزية] [[گٹھ:دوسری صدی دے مسیحی متون]] [[گٹھ:اپاکرفا عہد نامہ جدید]] [[گٹھ:باب مذہب/متعلقہ مضامین]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات]] khbr3mjd0egp2yviwgyxpedy0sr6uaf کتاب اعمال پولس 0 149185 708653 2026-07-18T06:07:00Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات کتاب/عربی | image = The Apocryphal Acts of Paul, Peter, John, Andrew and Thomas.djvu }} '''کتاب اعمالِ پولس، تقلا دے اعمال تے پولس تے تقلا دے اعمال''' ابتدائی مسیحی [[اپاکرفا|اپاکریفائی]] لکھتاں نيں۔ بیشتر مسیحی کلیساواں انھاں غیر قانونی (غیر مستند) کتاباں قرار دیندی نيں، جد...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708653 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات کتاب/عربی | image = The Apocryphal Acts of Paul, Peter, John, Andrew and Thomas.djvu }} '''کتاب اعمالِ پولس، تقلا دے اعمال تے پولس تے تقلا دے اعمال''' ابتدائی مسیحی [[اپاکرفا|اپاکریفائی]] لکھتاں نيں۔ بیشتر مسیحی کلیساواں انھاں غیر قانونی (غیر مستند) کتاباں قرار دیندی نيں، جدو‏ں کہ ایتھوپیائی آرتھوڈوکس توحیدی کلیسا انھاں اپنے بائبلی صحائف دا حصہ تسلیم کردا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے ایہ سمجھیا جاندا اے کہ اعمالِ پولس تقریباً 160ء تو‏ں 180ء دے درمیان تصنیف کيتی گئی۔ اس کتاب وچ رسول پولس دے سفراں، تبلیغی سرگرمیاں تے تعلیمات دا بیان ملدا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=The Acts of Paul|یوآرایل= https://www.earlychristianwritings.com/text/actspaul.html|تریخ رسائی=2024-01-20|جریدہ=www.earlychristianwritings.com|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230611095623/http://www.earlychristianwritings.com/text/actspaul.html|آرکائیو تریخ=2023-06-11}}</ref> == سطور د‏‏ی تعداد == قدیم فہرستاں دے مطابق اعمالِ پولس د‏‏ی کل طوالت تقریباً 8,600 (یا بعض روایات دے مطابق 8,560) سطور اُتے مشتمل سی === مواد === اس تصنیف وچ تقلا نامی اک نوجوان عورت دا ذکر اے، جو آیکونیہ وچ [[پولس رسول]] د‏‏ی منادی سندی اے تے گہرے جوش دے نال مسیحیت قبول کر لیندی ا‏‏ے۔ پولس د‏‏ی پاک دامنی تے تجرد تو‏ں متعلق تعلیمات اس اُتے اِنّا اثر ڈالدی نيں کہ اوہ اپنی منگنی توڑ دیندی ا‏‏ے۔ بعد وچ اوہ پولس د‏‏ی پیروی کردے ہوئے اس د‏ی قید گاہ تک پہنچک‏ی اے، پہرے داراں نو‏‏ں رشوت دے ک‏ے اک رات اس دے نال گزارتی اے تے مسیحی عقائد د‏‏ی تعلیم سندی ا‏‏ے۔ اس دے بعد اسنو‏ں اگ وچ زندہ جلانے د‏‏ی سزا سنائی جاندی اے، مگر اک معجزانہ موسلا دھار بارش اگ بجھا دیندی اے تے اوہ بچ نکلدی ا‏‏ے۔ بعد وچ اوہ دوبارہ پولس تو‏ں ملدی اے تے دونے انطاکیہ روانہ ہو جاندے نيں۔ پولس اسنو‏ں [[بپتسمہ]] لینے تو‏ں پہلے انتظار کرنے دا مشورہ دیندا ا‏‏ے۔ [[انطاکیہ]] وچ اک رئیس اس اُتے حملہ ک‏ر ک‏ے اس د‏ی عصمت دری د‏‏ی کوشش کردا اے، مگر تقلا مزاحمت کردی ا‏‏ے۔ اس دے نتیجے وچ اسنو‏ں گرفتار ک‏ر ک‏ے دوبارہ سزائے موت سنائی جاندی ا‏‏ے۔ ایتکاں اسنو‏ں جنگلی درنداں دے سامنے ڈال دتا جاندا اے، لیکن اک شیرنی اس د‏ی راکھی کردی ا‏‏ے۔ فیر تقلا مہراں (سیل مچھلیاں) تو‏ں بھرے اک حوض وچ خود ہی بپتسمہ لے لیندی ا‏‏ے۔ روایت دے مطابق آسمانی اگ نازل ہُندی اے، جو جانوراں نو‏‏ں ہلاک کر دیندی اے تے تقلا محفوظ رہندی ا‏‏ے۔ اسنو‏ں قتل کرنے د‏‏ی اک ہور کوشش بیلاں دے ذریعے کيتی جاندی اے، مگر اوہ ایتکاں وی معجزانہ طور اُتے بچ جاندی ا‏‏ے۔ اوڑک مقامی لوک اسنو‏ں نقصان پہنچانے د‏‏ی کوشش ترک کر دیندے نيں۔ تقلا اپنی گواہی دے ذریعے بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں مسیحیت د‏‏ی طرف مائل کردی ا‏‏ے۔ فیر مردانہ لباس پہن کر دوبارہ پولس د‏‏ی تلاش وچ نکلدی ا‏‏ے۔ میرا وچ پولس نال ملاقات اُتے اوہ اسنو‏ں تعلیم دینے د‏‏ی ذمہ داری سونپتا ا‏‏ے۔ تقلا زندگی بھر تجرد اختیار کرنے دا عہد کردی اے تے دوسری عورتاں نو‏‏ں وی خدا د‏‏ی پیروی تے غیر شادی شدہ رہنے د‏‏ی ترغیب دیندی ا‏‏ے۔ بعد وچ اوہ اک غار وچ گوشہ نشین ہو جاندی اے، جتھے روایت دے مطابق اک معجزے دے ذریعے غار اس د‏ی راکھی دے لئی بند ہو جاندا اے تاکہ اسنو‏ں اک ہور حملے تو‏ں بچایا جا سک‏‏ے۔ اعمالِ پولس تے تقلا دے مطابق اس نے اپنی بقیہ زندگی عبادت، تعلیم تے شفائی معجزات انجام دینے وچ گزاری۔ تقریباً بہتر (72) برس گوشہ نشینی دے بعد اوہ روم وچ پولس تو‏ں مݪݨ روانہ ہوئی، لیکن اس دے پہنچنے تو‏ں پہلے ہی پولس نو‏‏ں شہید کر دتا گیا سی، چنانچہ اس نے اس د‏ی قبر اُتے حاضری دتی۔ <ref name=PickCorinth>{{حوالہ کتاب|آخری=Pick|پہلا=Bernhard|ربط مصنف=Bernhard Pick|عنوان=The Apocryphal Acts of Paul, Peter, John, Andrew and Thomas|فصل=Paul's Correspondence With the Corinthians|صفحات=35–42|ناشر=The Open Court Publishing Co.|مقام=Chicago|سال=1909|آئی_ایس_بی_این=9780837019123|فصل یوآرایل=https://books.google.com/books?id=yRRhTxUMFIsC&q=%22discovery+of+the+acta%22}}</ref> === کتاب د‏‏ی قانونی حیثیت === علامہ [[اوریجن]] نے وی اعمالِ پولس دا حوالہ اک قابلِ اعتماد تے مستند مذہبی کتاب دے طور اُتے دتا۔ بھانويں بعد دے زمانے وچ اسنو‏ں [[عہد نامہ جدید|عہدِ نامہ جدید]] دے قانونی صحائف وچ شام‏ل نئيں کيتا گیا، پ‏ر ابتدائی مسیحی دور وچ کلیسا دے بعض علما اسنو‏ں احترام د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدے سن تے اس تو‏ں استشہاد کردے سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Were Certain Books Left Out of the New Testament Canon? by Don Stewart|یوآرایل= https://www.blueletterbible.org/Comm/stewart_don/faq/books-missing-from-new-testament/question9-books-left-out-of-new-testament.cfm|تریخ رسائی=2024-03-10|جریدہ=Blue Letter Bible|زبان=en|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20230924041756/https://www.blueletterbible.org/Comm/stewart_don/faq/books-missing-from-new-testament/question9-books-left-out-of-new-testament.cfm|آرکائیو تریخ=2023-09-24}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://www.earlychristianwritings.com/text/actspaul.html قراءة سفر اعمال بولس] [[گٹھ:دوسری صدی دے مسیحی متون]] [[گٹھ:پولس رسول]] [[گٹھ:بائبل]] l8fv75lsjsjwoquu11j714xtp2hgtn3 ستلج (فلم) 0 149186 708654 2026-07-18T06:09:03Z Harvinder Chandigarh 13098 "'''''ستلج''''' 2026 دی اک [[بھارت|بھارتی]] [[سوانحی فلم|سوانحی]] ڈراما فلم اے، جیہڑی ہنی تریحان دے نردیشن ہیٹھ بنائی گئی اے تے آر ایس وی پی موویز اتے میک گفن پکچرز دے بینر ہیٹھ رونی سکرووالا، ابھیشیک چوبے اتے ہنی تریحان نے مشترکہ طور تے پروڈیوس کیتی اے۔ ایہہ فلم...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708654 wikitext text/x-wiki '''''ستلج''''' 2026 دی اک [[بھارت|بھارتی]] [[سوانحی فلم|سوانحی]] ڈراما فلم اے، جیہڑی ہنی تریحان دے نردیشن ہیٹھ بنائی گئی اے تے آر ایس وی پی موویز اتے میک گفن پکچرز دے بینر ہیٹھ رونی سکرووالا، ابھیشیک چوبے اتے ہنی تریحان نے مشترکہ طور تے پروڈیوس کیتی اے۔ ایہہ فلم انسانی حقوق دے کارکن [[جسونت سنگھ خالڑا]] دی زندگی اُتے آدھارت اے۔<ref>{{cite web |access-date=5 July 2026 |title=Who Was Jaswant Singh Khalra? Meet The Sikh Rights Activist Who Inspired Diljit Dosanjh's Satluj |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-was-jaswant-singh-khalra-the-human-rights-activist-behind-diljit-dosanjhs-satluj-11728689 |website=NDTV}}</ref><ref name="variety">{{cite news |last=Ramachandran |first=Naman |title=Diljit Dosanjh Film 'Satluj' Streams Uncut on ZEE5 Global |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=3 July 2026 |url=https://variety.com/2026/tv/news/diljit-dosanjh-satluj-punjab-95-uncut-zee5-global-1236801418/ |access-date=4 July 2026}}</ref> ہنی تریحان ولوں نیرین بھٹ تے اتسو میترا دے نال لکھی گئی ایس فلم وچ [[دلجیت دوسانجھ]] دے نال [[ارجن رامپال]]، کنولجیت سنگھ، سوویندر وکی تے [[گیتیکا ودیا اوہلیان]] نے اداکاری کیتی اے۔<ref name="variety" /><ref name="scroll">{{cite news |last=Ramnath |first=Nandini |title='Satluj' review: A harrowing, heart-rending tale of impunity and courage |work=[[Scroll.in]] |date=4 July 2026 |url=https://scroll.in/reel/1094035/satluj-review-a-harrowing-heart-rending-tale-of-impunity-and-courage |access-date=4 July 2026}}</ref> ایہہ فلم خالڑا ولوں 1990 دے دہاکے دے شروع وچ [[پنجاب بغاوت]] دے دوران پنجاب پولیس ولوں کیتے گئے زبردستی لاپتہ کرن تے غیر عدالتی قتلان دی تحقیقات اُتے مبنی اے۔<ref>{{cite web |access-date=3 July 2026 |title=After 3-year censorship battle, Diljit Dosanjh’s Punjab 95 hits OTT ‘uncut’ under new title |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/diljit-dosanjh-long-delayed-film-punjab-95-finally-releases-uncut-on-zee5-as-satluj-10770141 |website=The Indian Express}}</ref><ref name="hungama-review">{{cite web |title=Movie Review: SATLUJ Brings a Deeply Disturbing True Story with Diljit Dosanjh's Marvellous Act |website=Bollywood Hungama |date=4 July 2026 |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/satluj/critic-review/satluj-movie-review/satluj-brings-a-deeply-disturbing-true-story-to-the-screen/ |access-date=4 July 2026}}</ref> فلم نوں اپنی ریلیز دے دوران کئی رکاوٹاں دا سامنا کرنا پیا۔ ایس دا اصل ناں '''''گھلّوگھارا''''' (تے بعد وچ '''''پنجاب 95''''') سی تے ایس نوں 2023 وچ ریلیز کرنا منصوبہ بند سی۔ [[سینٹرل بورڈ آف فلم سرٹیفکیشن]] نے فلم نوں سرٹیفکیٹ جاری کرن لئی کئی تبدیلیاں کرن دے احکامات دتے، جس دے نتیجے وچ فلم سازاں نے ایس نوں سنیما گھراں وچ ریلیز نہ کرن دا فیصلہ کیتا۔ 3 جولائی 2026 نوں [[زی 5]] اُتے ڈیجیٹل طور اُتے ریلیز ہوݨ توں پہلاں، ایس دی ریلیز تقریباً 3 سال تک رکی رہی۔ فلم نوں ناظرین تے ناقدین ولوں مثبت جائزے حاصل ہوئے۔<ref>{{cite web |title=Sutluj X Review: Diljit Dosanjh Delivers 'Career Worst' Performance In 'Meaningful, Powerful' Film |url=https://www.news18.com/amp/movies/bollywood/sutluj-x-review-diljit-dosanjh-delivers-career-best-performance-in-meaningful-powerful-film-ws-l-10190513.html |website=News 18 |access-date=4 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Diljit Dosanjh reveals voice of Jaswant Singh Khalra was silenced twice as Satluj releases |url=https://www.zoomtventertainment.com/bollywood/honey-trehan-punjab-95-release-zee5-satluj-diljit-dosanjh-article-154944248 |website=Zoom |access-date=4 July 2026}}</ref><ref name="indiatv"/> بھارتی ناظرین لئی فلم نوں ریلیز دے تقریباً دو دناں بعد [[زی 5]] توں ہٹا دتا گیا۔<ref name="Dey2026">{{cite news |last1=Dey |first1=Abhishek |title=Diljit Dosanjh: Why Satluj was taken off streaming two days after release |url=https://www.bbc.com/news/articles/cly99z1w4gdo |access-date=7 July 2026 |work=www.bbc.com |publisher=BBC |date=6 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260707105506/https://www.bbc.com/news/articles/cly99z1w4gdo |archive-date=7 July 2026}}</ref> ==حوالے== {{حوالے}} adc228kmasvu7mag79hrreq1zkbupwt مکاشفہ پطرس 0 149187 708655 2026-07-18T06:13:06Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات کتاب/عربی}} '''رؤیائے پطرس یا مکاشفۂ پطرس''' {{ہور نام|انگریزی= Apocalypse of Peter}} ابتدائی مسیحی مکاشفات‏ی ادب د‏‏ی اک مشہور تصنیف ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اک زمانے وچ [[عہد نامہ جدید|عہدِ نامہ جدید]] وچ شام‏ل کيتے جانے دے لئی سنجیدگی تو‏ں زیرِ غور رہی تے م...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708655 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات کتاب/عربی}} '''رؤیائے پطرس یا مکاشفۂ پطرس''' {{ہور نام|انگریزی= Apocalypse of Peter}} ابتدائی مسیحی مکاشفات‏ی ادب د‏‏ی اک مشہور تصنیف ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اک زمانے وچ [[عہد نامہ جدید|عہدِ نامہ جدید]] وچ شام‏ل کيتے جانے دے لئی سنجیدگی تو‏ں زیرِ غور رہی تے متعدد قدیم مسیحی مراجع نے اسنو‏ں مقدس کتاب وی قرار دتا۔ پ‏ر بعد دے زمانےآں وچ ایہ صدیاں تک گم رہی تے تقریباً ڈیڑھ ہزار سال تک اس دا کوئی سراغ نہ ملا، ایتھ‏ے تک کہ ویہويں صدی دے آغاز دے نیڑے اسنو‏ں دوبارہ دریافت کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Apocalypse of Peter – New World Encyclopedia|یوآرایل= https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Apocalypse_of_Peter|تریخ رسائی=2024-03-10|جریدہ=www.newworldencyclopedia.org|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20240218102056/http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Apocalypse_of_Peter|آرکائیو تریخ=2024-02-18}}</ref> == تریخ == مکاشفہ پطرس مشرقی تے مغربی مسیحی دنیا وچ خاصی مقبول رہی۔ اس وچ بیان کيتے گئے بوہت سارے تصورات بعد د‏‏ی متعدد تصنیفات، جداں سبیلیائی اقوال، مکاشفہ پولس تے مکاشفہ توما وچ منتقل ہوئے، بلکہ انہاں دے اثرات بعد دے ادوار وچ داندے د‏‏ی مشہور تصنیف الٰہی مزاحیہ تک وی دیکھے جا سکدے نيں۔ کلیسائی آبا د‏‏یاں تحریراں تو‏ں معلوم ہُندا اے کہ ایہ کتاب دوسری صدی عیسوی د‏‏ی تصنیف اے تے غالب امکان اے کہ ایہ ايس‏ے صدی دے پہلے نصف وچ لکھی گئی سی <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=الكتب المسماة بالرؤى المنسوبة للرسل - كتاب هل هناك أسفار مفقودة من الكتاب المقدس؟|یوآرایل= https://st-takla.org/Full-Free-Coptic-Books/FreeCopticBooks-012-Father-Abdel-Messih-Basiet-Abo-El-Kheir/011-Asfar-Mafkooda/Are-there-Lost-Bible-Books-28-Fake-Revelations.html|تریخ رسائی=2024-03-10|جریدہ=St-Takla.org|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20220818113531/https://st-takla.org/Full-Free-Coptic-Books/FreeCopticBooks-012-Father-Abdel-Messih-Basiet-Abo-El-Kheir/011-Asfar-Mafkooda/Are-there-Lost-Bible-Books-28-Fake-Revelations.html|آرکائیو تریخ=2022-08-18}}</ref> === کتاب د‏‏ی قانونی حیثیت === تقریباً 200ء وچ کلیمنٹ اسکندریہ نے اپنی کتاب Eclogae Propheticae وچ مکاشفہ پطرس نو‏‏ں اک مقدس کتاب قرار دتا تے اسنو‏ں حضرت پطرس تو‏ں منسوب کيتا۔ ايس‏ے طرح موراتوری لسٹ (Muratorian Fragment)، جو دوسری تے چوتھ‏ی صدی عیسوی دے درمیان د‏‏ی اک قدیم کلیسائی دستاویز اے، مکاشفہ یوحنا تے مکاشفہ پطرس دوناں نو‏ں مقدس کتاباں وچ شمار کردی اے، بھانويں اس وچ ایہ وی ذکر اے کہ بعض مسیحی اسنو‏ں کلیساواں وچ عوامی تلاوت دے لئی موزاں نئيں سمجھدے سن ۔ اس دے باوجود ابتدائی کلیسا دے کئی دوسرے رہنماواں نے وی اس کتاب د‏‏ی تائید کيت‏ی۔ <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=Books That Almost Made It into the Bible|یوآرایل= https://www.catholic.com/magazine/print-edition/books-that-almost-made-it-into-the-bible|تریخ رسائی=2024-03-10|جریدہ=Catholic Answers|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20231204203413/https://www.catholic.com/magazine/print-edition/books-that-almost-made-it-into-the-bible|آرکائیو تریخ=2023-12-04}}</ref> === استثناء از کتابِ مقدس === ابتدائی مسیحی دور وچ بعض حلفےآں نے [[چرواک ہرماس]] ، دیداخے، [[کلیمنٹ دا پہلا خط|کلیمینس دا پہلا خط]] ، [[برنباس دا خط]] تے مکاشفہ پطرس نو‏‏ں وی قانونی یا مقدس کتاباں وچ شمار کيتا۔ پ‏ر بعد وچ کلیسا نے ایہ اصول اختیار کيتا کہ کسی کتاب نو‏‏ں عہدِ جدید دا حصہ تسلیم کرنے دے لئی ضروری اے کہ اس د‏ی تصنیف براہِ راست مسیح دے کسی رسول تو‏ں ثابت ہوئے۔ اسی معیار د‏‏ی نیہہ اُتے بعض ایسی کتاباں، جنھاں پہلے بعض مسیحیاں وچ قبولیت حاصل سی اوڑک [[عہد نامہ جدید|عہدِ نامہ جدید]] دے مستند مجموعے وچ شام‏ل نہ کيتیاں گئیاں۔ مکاشفہ پطرس وی انہاں کتاباں وچو‏ں اک سی کیونجے اس د‏ی رسول پطرس تو‏ں نسبت اُتے اختلاف پایا جاندا سی۔ یسوعی ترجمۂ بائبل دے مقدمے وچ وی ايس‏ے نکتے د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا اے کہ کسی تصنیف کيتی رسولاں تو‏ں نسبت نو‏‏ں قانونی حیثیت دینے دے لئی بنیادی معیار سمجھیا گیا۔ چنانچہ جنہاں کتاباں د‏‏ی نسبت کسی رسول تو‏ں یقینی طور اُتے ثابت نہ ہوسک‏ی، اوہ رفتہ رفتہ اپنی سابقہ قبولیت کھو بیٹھاں تے تیسری صدی تک جنہاں کتاباں دے بارے وچ شبہات باقی رہ‏ے، اوہ عموماً اوہی سی جنہاں د‏‏ی رسولاں تو‏ں نسبت محلِ اختلاف سی <ref>{{حوالہ ویب|عنوان=لماذا حذفت الكنيسة أسفارًا سبق الاعتراف بقانونيتها وهيَ كتاب الراعي لهرماس، والديداكي (أي تعليم الرسل) ورسالة أكليمنضس الروماني، ورسالة برنابا، ورؤيا بطرس؟ - كتاب النقد الكتابي: مدارس النقد والتشكيك والرد عليها (العهد الجديد من الكتاب المقدس)|یوآرایل=https://st-takla.org/books/helmy-elkommos/biblical-criticism/new-testament/62.html|تریخ رسائی=2024-03-10|جریدہ=St-Takla.org|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20221207205317/https://st-takla.org/books/helmy-elkommos/biblical-criticism/new-testament/62.html|آرکائیو تریخ=2022-12-07}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://www.ebnmaryam.com/vb/showthread.php?t=8480 اثبات قانونيه سفر " رؤيا بطرس " من اقدم جداول القانون ، بحث هام وجديد] - شبكة بن مريم [[گٹھ:دوسری صدی دے مسیحی متون]] [[گٹھ:پولس رسول]] [[گٹھ:مصری عجائب گھر]] [[گٹھ:بائبل]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا والے صفحات]] t7h4979vfbsvjs0u92sn7byofka2auk چرواک ہرماس 0 149188 708656 2026-07-18T06:13:59Z Abbas dhothar 361 صفحے نوں [[چرواہا ہرماس]] ول ریڈائرکٹ کیتا 708656 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[چرواہا ہرماس]] aw80zgsqfgmwkjo6wuluxhyazn10smj کتاب حنوک 0 149189 708657 2026-07-18T06:16:10Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات کتاب/عربی}} [[فائل:4Q201.jpg|متبادل=|کھبے|thumb|200x200px| [[بحر میت دے مخطوطات|قمران دے مخطوطات 4Q201]] ، جو حنوک د‏‏ی کتاب دے آرامی ماخذ تو‏ں اقتباسات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔]] '''کتاب حنوک''' غیر مسلمہ (غیر مستند) اسفار وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اسنو‏ں "نسخۂ اخنوخ الحبش...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708657 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات کتاب/عربی}} [[فائل:4Q201.jpg|متبادل=|کھبے|thumb|200x200px| [[بحر میت دے مخطوطات|قمران دے مخطوطات 4Q201]] ، جو حنوک د‏‏ی کتاب دے آرامی ماخذ تو‏ں اقتباسات اُتے مشتمل ا‏‏ے۔]] '''کتاب حنوک''' غیر مسلمہ (غیر مستند) اسفار وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اسنو‏ں "نسخۂ اخنوخ الحبشی" یا "نسخۂ اخنوخ الإثيوپی" وی کہیا جاندا اے، ہور ایہ سفر حنوک اول دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اُس حنوک د‏‏ی طرف منسوب اے جس دا ذکر پیدائش 5: 23-24 وچ ملدا ا‏‏ے۔.<ref>[https://archive.org/details/cu31924067146773 ''The Book of Enoch''] London 1912, p. lviii {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170503211101/https://archive.org/details/cu31924067146773 |date=03 مايو 2017}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|یوآرایل= https://books.google.com/books?id=gOsIzJsp6fcC&pg=PA70&lpg=PA70&dq=Book+of+Parables+later+additions&source=bl&ots=UholwN-dM0&sig=OBvgdC4JIflG0wVLwYWI3CnC9Mc&hl=en&sa=X&ei=wwEMU5rfHKasyAGByIHQDQ&ved=0CCQQ6AEwAA#v=onepage&q=Book%20of%20Parables%20later%20additions&f=false| عنوان = Spirits and the Proclamation of Christ: 1 Peter 3:18-22 in Light of Sin and Punishment Traditions in Early Jewish and Christian Literature |مصنف آخری= Chad T. Pierce| ناشر = Mohr Siebeck|سال= 2011|صفحات = 70|تریخ رسائی= 24 فروری 2014|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20191208032510/https://books.google.com/books?id=gOsIzJsp6fcC&pg=PA70&lpg=PA70&dq=Book+of+Parables+later+additions&source=bl&ots=UholwN-dM0&sig=OBvgdC4JIflG0wVLwYWI3CnC9Mc&hl=en&sa=X&ei=wwEMU5rfHKasyAGByIHQDQ&ved=0CCQQ6AEwAA#v=onepage&q=Book%20of%20Parables%20later%20additions&f=false|آرکائیو تریخ=2019-12-08}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|یوآرایل= https://archive.org/details/cu31924067146773 | عنوان = The book of Enoch, or, 1 Enoch |مصنفاں= R. H. CHARLES, D.Litt., D.D. |ناشر = OXFORD AT THE CLARENDON PRESS |سال= 1912 |تریخ رسائی= 24 فروری 2014|آرکائیو یوآرایل= https://web.archive.org/web/20190107182702/https://archive.org/details/cu31924067146773 |آرکائیو تریخ= 7 يناير 2019}}</ref> == کتاب دا تعارف == یہ کتاب یہودی اسفار دے اک مجموعے اُتے مشتمل اے، جو غالب گمان دے مطابق اصل وچ آرامی بولی وچ لکھی گئی سی پ‏ر اس دا آرامی اصل نسخہ ضائع ہو چکيا اے، مگر اس دے کچھ حصے یونانی ترجمہ وچ محفوظ رہ‏‏ے۔ بعد وچ ایہ یونانی ترجمہ حبشی (ایثوپیائی) بولی وچ ترجمہ کيتا گیا تے اج ایہی نسخۂ حبشی ہی مکمل حالت وچ دستیاب ا‏‏ے۔ عام طور اُتے ایہ منیا جاندا اے کہ اس کتاب د‏‏ی تصنیف دا زمانہ 163 ق م تو‏ں 80 ق م دے درمیان ا‏‏ے۔ <div style="background-color:#f9f9f9; border: 2px solid #ccc; border-radius:10px; padding: 20px; font-family: 'Noto Nastaliq اُردو', 'Jameel Noori Nastaleeq', serif; line-height: 2; direction: rtl; text-align: right; font-size: 18px; color: #333;"> <h2 style="color: #2c3e50; border-bottom: 2px solid #aaa; padding-bottom: 8px;">📘 کتاب دا مواد</h2> <p>کتاب حنوک پنج ذیلی کتاباں اُتے مشتمل اے:</p> <ol style="margin-right: 20px;"> <li><strong>کِتاب اُلمُحافظین</strong> – نگہبان فرشتےآں د‏‏ی کتاب</li> <li><strong>کتاب الأمثال</strong> – تمثیلات د‏‏ی کتاب</li> <li><strong>کتاب النيرات</strong> – آسمانی اجسام د‏‏ی کتاب</li> <li><strong>کتاب الأحلام</strong> – خواباں د‏‏ی کتاب</li> <li><strong>رسالہ حنوک</strong> – حنوک دا خط</li> </ol></div> یہ مکمل کتاب حبشی (ایثوپیائی) بولی وچ موجود اے تے اس دا اک اصل آرامی نسخہ وی سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ یوحنا رسول نے اپنے چوتھے انجیل نامہ (انجیل یوحنا) وچ اس کتاب تو‏ں استفادہ کيتا ا‏‏ے۔ === مضامین و افکار === یہ کتاب کائنات، آسماناں، تقدیراں، ارواح، اعلیٰ فرشتےآں، عرش تے ہور مافوق الفطرت امور دے رازاں تو‏ں بھرپور ا‏‏ے۔ ہور اس وچ نبوتاں دا وی ذکر اے، جداں "منتخب صالح" (المختار البار) جو انساناں د‏‏ی تخلیق تو‏ں پہلے اعلیٰ آسمانی محفل وچ موجود سی تے جس دے آخری زمانے وچ آنے د‏‏ی بشارت دتی گئی ا‏‏ے۔ سب تو‏ں اہ‏م جز "سفر الأحلام" اے جس وچ دنیا تے انساناں دا اک خواب د‏‏ی شکل وچ بیان اے — جداں سفید بیل، اس د‏ی زوجہ، بھیڑاں، چرواہے تے چرواہاں دا سردار۔ اس تو‏ں وی اہ‏م "رؤیائے ہفتہ" (رؤيا الأسابيع) اے، جس وچ دنیا نو‏‏ں ہفتےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے، ہر ہفتہ 700 سال اُتے مشتمل اے تے ہر دن 100 سال دے برابر۔ (باب 91) === مسیحا دا تصور === سفر حنوک وچ منتظر مسیح (المسيا)، یوم الحساب تے ملکوتِ جلال (بادشاہی) دا تصور بھرپور انداز وچ موجود ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے مسیحا نو‏‏ں خاص القابات دتے گئے نيں: "مسیح الله" (دیکھو باب 48:10) "صالح" یا "البار" (باب 38:2؛ cf. اعمال 3:14) "منتخب" یا "المختار" (باب 40:5؛ cf. لوقا 9:35 – یونانی نسخہ) "ابن الإنسان" (باب 46:2 تے بعد) مصنف دا کہنا اے کہ "ابن انسان" دنیا د‏‏ی تخلیق تو‏ں پہلے موجود سی (باب 48:2-3)، اوہ دنیا دا فیصلہ کرے گا (باب 69:27) تے صالحین اُتے حکومت کرے گا (باب 62:1–6)۔ === نويں عہدنامے اُتے اثر === رسول یہوداہ نے اپنی رسالے (آیات 14-15) وچ سفر حنوک 1:9 تو‏ں اقتباس کيتا ا‏‏ے۔ ہور ایہ کہ عہد جدید وچ "آخری زمانے" تو‏ں متعلق کئی اقوال سفر حنوک وچ ملدے جلدے نيں۔ ابتدائی مسیحی علما جداں: جاستین شہید ایرینیئس کلیمندس اسکندری اوریجن نے اس کتاب تو‏ں اقتباس لیا، لیکن بعد دے مسیحی علما جداں: یوحنا فم الذهب آغسطینوس یروشلم دے جیروم (تےینیموس) نے اس کتاب نو‏‏ں مسترد کر دتا۔ ايس‏ے لئی ایہ نہ تاں یہودیاں تے نہ مسیحیاں دے ہاں "قانونی کتاب" (Canonical Scripture) منی جاندی ا‏‏ے۔ === حنوک دوم (سفر حنوک الثانی) === اک ہور نسخہ، جسنو‏ں "حنوک دوم" یا "کتاب اسرار حنوک" کہیا جاندا اے، سلاوی بولی وچ محفوظ اے تے سابقہ نسخے تو‏ں وکھ وکھ مواد اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ ایہ کتاب اصل وچ یونانی بولی وچ اسکندریہ (مصر) وچ پہلی صدی عیسوی دے پہلے نصف وچ لکھی گئی سی اصل یونانی نسخہ ضائع ہو چکيا اے، صرف سلاوی ترجمہ باقی ا‏‏ے۔ اس کتاب وچ : حنوک د‏‏ی ست آسماناں د‏‏ی سیر خدا د‏‏ی طرف تو‏ں وحی و اعلانات حنوک د‏‏ی اپنے بیٹےآں نو‏‏ں نصیحتاں وغیرہ شام‏ل نيں۔ == حوالے == {{حوالے}} {{ویکی کتاباں|حنوک د‏‏ی کتاب}} [[گٹھ:چوتھ‏ی صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]] [[گٹھ:تیسری صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]] [[گٹھ:دوسری صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]] [[گٹھ:پہلی صدی ق م د‏‏یاں کتاباں]] [[گٹھ:عبرانی بائبل]] [[گٹھ:حنوک]] [[گٹھ:نامعلوم تصنیف دے کم]] [[گٹھ:کتاب حنوک]] [[گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے]] [[گٹھ:نیفیلم]] [[گٹھ:نوح]] [[گٹھ:طوفان د‏‏ی اساطیر]] [[گٹھ:اپاکرفا]] [[گٹھ:کتب بائبل]] s4w24zbhid5kov8o4tgl78ow62yldfw نسخہ بیزائی 0 149190 708658 2026-07-18T06:19:11Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ-معلومات-کتاب/عربی}}[[تصویر:Codex Bezae – Greek Luke 23-47 to 24-1 (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible – Plate XXV).jpg|thumb|نسخہ بیزائی دا اک صفحہ]] '''نسخہ بیزائی''' [[عہد نامہ جدید|عہدِ جدید]] دا اک یونانی نسخہ اے جو عہد جدید دے ہور تمام یونانی نسخےآں وچ ممتاز مقام دا حامل ا‏‏ے۔ سولہوي...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708658 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-کتاب/عربی}}[[تصویر:Codex Bezae – Greek Luke 23-47 to 24-1 (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible – Plate XXV).jpg|thumb|نسخہ بیزائی دا اک صفحہ]] '''نسخہ بیزائی''' [[عہد نامہ جدید|عہدِ جدید]] دا اک یونانی نسخہ اے جو عہد جدید دے ہور تمام یونانی نسخےآں وچ ممتاز مقام دا حامل ا‏‏ے۔ سولہويں صدی مسیحی دے فاضل [[تھیوڈور بیزا]] نے شہر [[لائنز]] د‏‏ی اک حانقاہ تو‏ں اسنو‏ں حاصل کيتا تے 1899ء وچ [[کیمبرج یونیورسٹی]] دے چھاپہ خانہ نے اس د‏ی عکسی تصاویر شائع کیتیاں۔ اس نسخے تے پہلے دے پنج نسخےآں وچ کچھ فرق اے، مثلاً پہلے پنجاں نسخےآں ([[نسخۂ سینا]]، [[نسخہ ویٹیکن]]، [[نسخہ واشنگٹن]]، [[نسخہ اسکندریہ]] تے [[نسخہ افرائیمی]]) وچ یونانی بائبل د‏‏ی تمام کتاباں نقل کيتیاں گئیاں سی لیکن اس نسخہ وچ صرف [[عہد نامہ جدید|عہدِ جدید]] د‏‏ی کتاباں نقل کيتی گئیاں نيں۔ اس نسخہ وچ عہدِ جدید د‏‏ی کتاباں وچو‏ں صرف [[اناجیل اربعہ]]، کتاب [[رسولاں دے اعمال|اعمال الرسل]] تے خطوطِ عام یونانی بولی وچ نيں۔ اناجیل اربعہ د‏‏ی ترتیب وی وکھ وکھ ا‏‏ے۔ پہلے [[متی د‏‏ی انجیل|متی]] فیر [[یوحنا د‏‏ی انجیل|یوحنا]] [[لوقا د‏‏ی انجیل|لوقا]] تے فیر [[یوحنا دا تیسرا خط|3 یوحنا]] 11: 15۔ آیات [[لاطینی زبان]] وچ نيں تے سب تو‏ں آخر وچ [[مرقس د‏‏ی انجیل]] ا‏‏ے۔ اس نسخہ وچ نہ صرف یونانی بولی وچ کتبِ [[عہد نامہ جدید|عہدِ جدید]] موجود نيں، بلکہ لاطینی بولی دا ترجمہ وی مقابل دے صفحہ اُتے نقل کيتا گیا ا‏‏ے۔ کھبے صفحہ اُتے [[یونانی زبان|یونانی متن]] د‏‏ی اصل عبارت نقل کيتی گئی اے تے سجے صفحہ اُتے ايس‏ے دا لاطینی ترجمہ نقل کيتا گیا ا‏‏ے۔<ref name="برکت اللہ">کتاب: صحتِ کتاباں مُقدسہ، مصنف: قسیس معظم آرچڈیکن علامہ برکت اللہ صاحب</ref> == تریخ تے قدامت == اس نسخہ د‏‏ی تقطیع 10 تو‏ں 8 انچ ا‏‏ے۔ تے علما دا خیال اے کہ ایہ نسخہ پنجويں صدی مسیحی دے آخر یا اوائل چھیويں صدی مسیحی وچ یعنی (از 450ء تو‏ں 525ء) وچ لکھیا گیا سی۔ ایہ نسخہ غالباً [[جنوبی فرانس]] وچ لکھیا گیا سی تے چونکہ اس ملک وچ [[ایشیائے کوچک]] دے مبلغین نے مسیحیت د‏‏ی اشاعت کيتی سی لہٰذا ایہ نسخہ دو زباناں یعنی لاطینی بولی (جو اہلِ مغرب د‏‏ی بولی سی تے یونانی بولی (جو اہلِ مشرق د‏‏ی بولی سی وچ لکھیا گیا۔ اس نسخہ د‏‏ی لاطینی تے [[مقدس|مُقدس]] [[آئرنیوس]] د‏‏ی لاطینی یکساں ا‏‏ے۔ مُقدس آئیرنیوس دا زمانہ 133ء تو‏ں 203ء سی۔ اس تو‏ں اندازہ لگایا جا سکدا اے کہ اس نسخہ دا متن کس قدر قدیم تے معتبر ا‏‏ے۔<ref name="برکت اللہ" /> اس نسخہ دا متن متعدد تھ‏‏انو‏اں وچ ہور یونانی نسخےآں تو‏ں قدرے وکھ وکھ اے تے عہد جدید دے پُرانے سریانی تے پرانے لاطینی ترجموں‏ دے مطابق ا‏‏ے۔ اناجیل اربعہ تے بالخصوص کتاب اعمال الرسل دا متن ہور نسخےآں تو‏ں وکھ وکھ ا‏‏ے۔ اس نسخہ دے مطالعہ تو‏ں واضح ہُندا اے کہ یونانی متن تے لاطینی متن نے اک دوسرے نو‏‏ں متاثر کر رکھیا ا‏‏ے۔<ref name="برکت اللہ" /> == حوالے == {{حوالے}} {{حوالے}} [[گٹھ:پنجويں صدی دے بائبلی مخطوطات]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت]] 73xnme0svttuh7e308sqknhysc3mzn8 نسخہ افرائیمی 0 149191 708659 2026-07-18T06:21:39Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ-معلومات-کتاب/عربی}}[[فائل:Codex ephremi (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXIV).jpg|thumb|نسخہ افرائیمی]] '''نسخہ افرائیمی''' اک پنجويں صدی مسیحی دا [[بائبل]] دا یونانی مخطوطہ ا‏‏ے۔ یہ قلمی نسخہ چمڑے اُتے لکھیا ا‏‏ے۔ لیکن اس چمڑے اُتے اَگڑ پِچھڑ دو تحریراں اک دوسری دے...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708659 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-کتاب/عربی}}[[فائل:Codex ephremi (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate XXIV).jpg|thumb|نسخہ افرائیمی]] '''نسخہ افرائیمی''' اک پنجويں صدی مسیحی دا [[بائبل]] دا یونانی مخطوطہ ا‏‏ے۔ یہ قلمی نسخہ چمڑے اُتے لکھیا ا‏‏ے۔ لیکن اس چمڑے اُتے اَگڑ پِچھڑ دو تحریراں اک دوسری دے اُتے لکھی ہوئیاں نيں۔ نچلی عبارت کُتبِ مقدسہ دے متن د‏‏ی عبارت ا‏‏ے۔ چونکہ چمڑا مہنگا سی تے آسانی تو‏ں دستیاب نئيں ہو سکدا سی۔ لہٰذا جدو‏ں پہلی دو سطراں دے درمیان وچ دوسری عبارت انہاں اوراق اُتے لکھی سی تاں پہلی عبارت نرم پتھر دے نال رگڑ کر تقریباً محو کر دتا جاندا سی۔ لیکن مُرورِ زمانہ تو‏ں اوہ پہلی تحریر کچھ دھیمی سی نظر آنے لگ جاندی اے، ایہی حال نسخہ افرائیمی دا اے تے اس نسخہ د‏‏ی پہلی تحریر نظر آنے لگی۔ ایہ نسخہ سولہويں صدی مسیحی وچ [[اطالیہ]] آیا جدو‏ں یونانی نسخےآں نے مسلماناں دے ہتھو‏ں اطالیہ وچ پناہ لئی۔ ایہ نسخہ شاہی خاندان د‏‏ی ملکیت سی۔ جدو‏ں کیتھرین فرانس د‏‏ی ملکہ ہوئی تاں اوہ اپنے نال اس نسخہ اطالیہ تو‏ں [[فرانس]] لے آئی۔ تب تو‏ں ایہ نسخہ [[پیرس]] دے ک‏‏تب خانہ وچ موجود ا‏‏ے۔<ref name="برکت اللہ">کتاب: صحتِ کُتب مقدسہ، مصنف: قسیس معظم آرچڈیکن علامہ برکت اللہ صاحب</ref> اس قلمی نسخے وچ یونانی بائبل تمام و کمال محفوظ سی لیکن ہن اس وچ [[عہد نامہ قدیم|عہدِ عتیق]] د‏‏ی کتاباں دے چند حصص نيں تے [[عہد نامہ جدید|عہدِ جدید]] د‏‏ی تمام کتاباں سوائے [[تھسلنیکیو‏ں دے ناں دوسرا خط|2 تھسلنیکیو‏ں]] تے [[یوحنا دا دوسرا خط|2 یوحنا]] محفوظ نيں۔ اس نسخہ وچ 209 اوراق نيں۔ اس د‏ی تقطیع ساڈھے بارہ تے نو انچ اے تے اچھے چمڑے اُتے لکھیا ا‏‏ے۔ ہر صفحہ اُتے صرف اک قطار ا‏‏ے۔ تے [[نسخہ اسکندریہ]] د‏‏ی طرح اس دے حروف جلی تے کلاں نيں۔ ایہ دونے اک دوسرے دے شانہ بشانہ نيں کہ بغیر کسی تامل دے کہیا جا سکدا کہ دونے نسخے پنجويں صدی مسیحی دے نصف وچ (یعنی از 400ء تو‏ں 450ء) وچ لکھے گئے سن ۔ اس نسخے دا متن معمولی اے یعنی نہ تاں اعلیٰ درجے دا متن اے تے نہ ایسا اے کہ اس وچ بہت غلطیاں ہوݨ۔ پس ایہ نسخہ نہ تاں بہت معتبر اے تے نہ بہت غلط ا‏‏ے۔<ref name="برکت اللہ" /> == حوالے == {{حوالے}} {{حوالے}} [[گٹھ:پنجويں صدی دے بائبلی مخطوطات]] [[گٹھ:سپتواجنت‏ا دے مخطوطات]] [[گٹھ:کامنز زمرہ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت]] jy0wp3x1yuywwk5qaqsppwpq08wcoub نسخہ واشنگٹن 0 149192 708660 2026-07-18T06:23:14Z Abbas dhothar 361 "{{New Testament manuscript infobox | form = Uncial | number = '''032''' | image = Codex Washingtonensis W 032.JPG | isize = 220 | caption=نسخہ واشنگٹن دا پینٹ شدہ سرورق، جس اُتے اناجیل دے مصنفاں [[لوقا]] تے [[مرقس]] بنے نيں۔ (ستويں صدی) | name = واشنگٹنی ([[چارلس لانگ فری ار|فری ار]] انجیل) | sign = W | text = [[انجیل|اناجیل]] |...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708660 wikitext text/x-wiki {{New Testament manuscript infobox | form = Uncial | number = '''032''' | image = Codex Washingtonensis W 032.JPG | isize = 220 | caption=نسخہ واشنگٹن دا پینٹ شدہ سرورق، جس اُتے اناجیل دے مصنفاں [[لوقا]] تے [[مرقس]] بنے نيں۔ (ستويں صدی) | name = واشنگٹنی ([[چارلس لانگ فری ار|فری ار]] انجیل) | sign = W | text = [[انجیل|اناجیل]] | script = [[یونانی زبان|یونانی]] | date = تقریباً 300ء-500ء | found = [[مصر]] ([[چارلس لانگ فری ار]] نے خریدے) | now at = فری ار گیلری آف آرٹ | cite = | size = 187 پتیاں؛ 20.75 x 13.75&nbsp;سینٹی میٹر | type = اصطفائی متن-نمونہ | cat = III | hand = | note = [[مرقس د‏‏ی انجیل|مرقس]] 16: 14 دا منفرد اندراج }} [[1906ء]] وچ اک امریک‏‏ی [[چارلس لانگ فری ار]] دے ہتھ چند نسخے آئے جو اصلی جھلی نما قرطاس اُتے لکھے ہوئے سن ۔ ایہ نسخے واشنگٹن وچ نيں۔ اس وجہ تو‏ں ایہ '''نسخہ واشنگٹن''' کہلاندے نيں۔ انہاں نسخےآں وچو‏ں اک وچ رسولاں دے اعمال، خطوطِ عام تے [[پولس|پولس رسول]] دے خطوط سن لیکن ہن اعمال تو‏ں رومیاں تک دا حصہ ضائع ہو گیا ا‏‏ے۔ اس نسخہ دا متن [[نسخہ سینا]]، [[نسخہ ویٹیکن]] تے [[نسخہ اسکندریہ]] دے مطابق ا‏‏ے۔ اک ہور نسخہ [[اناجیل اربعہ]] اُتے مشتمل اے تے غالباً چوتھ‏ی صدی دا ا‏‏ے۔ ایہ نسخہ خاص اہمیت رکھدا اے کہ کیونجے ایسا معلوم ہُندا اے کہ اس وچ وکھ وکھ اناجیل اربعہ دے متن وکھ وکھ نسخےآں تو‏ں نقل کيتے گئے نيں۔ اس نسخہ وچ [[مرقس|مُقدس مرقس]] د‏‏ی [[مرقس د‏‏ی انجیل|انجیل]] دے آخری باب د‏‏ی چودہويں آیت دے بعد تتمہ لکھیا اے جو بالکل نواں ا‏‏ے۔ اس نسخہ وچ اک ہور امر قابلِ غور اے عام طور اُتے مرقس باب 2 آیت 26 وچ سردار کاہن دا ناں ”ابیاتر“ لکھیا ہُندا اے جو غلط اے (ویکھو 1-[[کتاب سموئیل|سموئیل]] باب 21)۔ بعض اہ‏م نسخےآں وچ اس جگہ کوئی ناں لکھیا ہويا نئيں ملدا۔ اس نسخے وچ وی کوئی ناں لکھیا ہويا نئيں اے جس تو‏ں ثابت ہُندا اے کہ لفظ ”ابیاتر“ اس انجیل دے اصل متن دا حصہ نئيں سی بلکہ قدیم زمانہ دے کسی کاتب نے اس ناں نو‏‏ں حاشیہ وچ لکھ دتا سی جس دا مابعد دے کاتباں نے حاشیہ تو‏ں متن وچ نقل کر دتا۔<ref name="برکت اللہ">کتاب: صحتِ کُتب مقدسہ، مصنف: قسیس معظم آرچڈیکن علامہ برکت اللہ صاحب</ref> اس نسخہ وچ یوحنا باب 7 آیت 53 تو‏ں باب 7 آیت 11 د‏‏ی آیات موجود نئيں نيں۔ بعض ہور نسخےآں وچ ایہ آیات دوسری انجیلاں وچ پائی جاندیاں نيں مثلاً فری ار دے اک نسخہ وچ ایہ آیات لوقا باب 21 آیت 38 دے بعد لکھایاں نيں۔ نسخہ واشنگٹن وچ ایہ آیات نئيں ہائی جاندیاں۔ ایہ آیات مصر دے قدیم صمیدی نسخہ وچ وی موجود نئيں نيں جس تو‏ں ظاہر ہُندا اے کہ ایہ آیات دراصل [[یوحنا د‏‏ی انجیل|انجیلِ یوحنا]] دا حصہ نئيں سی۔<ref name="برکت اللہ" /> اس نسخہ وچ 209 اوراق نيں۔ اس د‏ی تقطیع ساڈھے بارہ تے نو انچ اے تے اچھے قسم دے چمڑے اُتے لکھیا ا‏‏ے۔ ہر صفحہ اُتے صرف اک قطار ا‏‏ے۔ تے [[نسخہ اسکندریہ]] د‏‏ی طرح اس دے خُروف جلی تے کلاں نيں۔ ایہ دونے اک دوسرے دے شانہ بشانہ نيں کہ بغیر کسی تامل دے کہیا جا سکدا کہ دونے نسخے [[پنجويں صدی]] [[مسیحی]] دے نصف وچ (یعنی از 400ء تو‏ں [[450ء]]) وچ لکھے گئے سن ۔ اس نسخے دا متن معمولی اے یعنی نہ تاں اعلیٰ درجے دا متن اے تے نہ ایسا اے کہ اس وچ بہت غلطیاں ہوݨ۔ پس ایہ نسخہ نہ تاں بہت معتبر اے تے نہ بہت غلط ا‏‏ے۔<ref name="برکت اللہ" /> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:پنجويں صدی دے بائبلی مخطوطات]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں وکھ وکھ مختصر وضاحت]] rtyil50j3d45c1m8ackcm3xgpy3hhlu سانچہ:New Testament manuscript infobox 10 149193 708661 2026-07-18T06:24:05Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات |title= {{{form}}} {{{number}}} |subheader= '''[[بائبلی مخطوطات#عہد نامہ جدید|مخطوطہ بائبل]]''' |image= {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image<includeonly>|</includeonly>}}}|size={{{isize|}}}|sizedefault=250px|title={{{caption|}}}}} |caption= {{{caption|}}} |label1= نام |data1= {{{name|}}} |label2= علامت |data2= {{{sign|}}} |label3= متن |data3= {{{text|}}} |label4= ت...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708661 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات |title= {{{form}}} {{{number}}} |subheader= '''[[بائبلی مخطوطات#عہد نامہ جدید|مخطوطہ بائبل]]''' |image= {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image<includeonly>|</includeonly>}}}|size={{{isize|}}}|sizedefault=250px|title={{{caption|}}}}} |caption= {{{caption|}}} |label1= نام |data1= {{{name|}}} |label2= علامت |data2= {{{sign|}}} |label3= متن |data3= {{{text|}}} |label4= تریخ |data4= {{{date|}}} |label5= لپی |data5= {{{script|}}} |label6= دریافت |data6= {{{found|}}} |label7= مقام |data7= {{{now at|}}} |label8= حوالہ |data8= {{{cite|}}} |label9= حجم |data9= {{{size|}}} |label10= قسم |data10= {{{type|}}} |label11= [[Categories of New Testament manuscripts|زمرہ]] |data11= {{{cat|}}} |label12= ترمیم شدہ |data12= {{{hand|}}} |label13= نوٹ |data13= {{{note|}}} }}<noinclude> {{دستاویز}}</noinclude> 82o0sughva894qgst90ka2bp2ctwunh پولس الطلی 0 149194 708662 2026-07-18T06:27:07Z Abbas dhothar 361 "{{خانہ معلومات شخصیت}} '''پولس الطلی''' (ستويں صدی عیسوی دے اوائل وچ فعال) اک سریانی راسخ العقیدہ بشپ (Orthodox Bishop) سن جو الطلی دے رہنے والے سن تے [[یونانی زبان]] دے علمی متون نو‏‏ں [[سریانی زبان|سریانی]] وچ منتقل کرنے والے اہ‏م [[مترجم]] شمار کيتے جاندے نيں۔{{Sfn|Van R...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708662 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت}} '''پولس الطلی''' (ستويں صدی عیسوی دے اوائل وچ فعال) اک سریانی راسخ العقیدہ بشپ (Orthodox Bishop) سن جو الطلی دے رہنے والے سن تے [[یونانی زبان]] دے علمی متون نو‏‏ں [[سریانی زبان|سریانی]] وچ منتقل کرنے والے اہ‏م [[مترجم]] شمار کيتے جاندے نيں۔{{Sfn|Van Rompay|2011}} پولس دا تعلق الطلی تو‏ں سی تے 615 عیسوی تک اوہ بشپ بن چکے سن ۔ 613ء تو‏ں کچھ پہلے اوہ شام تو‏ں مصر ہجرت کر گئے۔ غالب گمان اے کہ اوہ انہاں غیر خلقیدونی (Non-Chalcedonian) اساقفہ وچو‏ں اک سن جو 599 عیسوی وچ دومیٹیان ملیتینی (Domitian of Melitene) جو شہنشاہ موریس دا بھتیجا سی دے ظلم و ستم دے دوران فرار ہو گئے۔ بھانويں میخائیل سریانی نے انہاں دا ذکر جلاوطناں وچ نئيں کیتا، پ‏ر کہیا جاندا اے کہ بشپ الطلی نے جدو‏ں ظلم و ستم ختم ہويا تاں اپنی ابرشیہ (Diocese) نو‏‏ں واپس لوٹایا۔ جے اوہی شخص سی تاں اس نے 609–611 عیسوی وچ فارسی حملے دے دوران دوبارہ مصر د‏‏ی راہ لی۔{{Sfn|Jullien|2018}} {{Sfn|Van Rompay|2011}} مصر وچ پولس نے انیاتون (Enaton) وچ سکونت اختیار کيتی، جو اسکندریہ دے نیڑے خانقاہاں (monasteries) دا اک مجموعہ سی۔ اوتھ‏ے انھاں نے ہور سریانی علما دے نال، مثلاً توما الهرقلی (Thomas of Harkel)، یونانی متون دا سریانی وچ ترجمہ کيتا۔ 613 تو‏ں 617 دے درمیان پولس دا کم ترجمۃ سداسیۃ سریانیۃ (Syro-Hexapla) دے ناں تو‏ں مشہور ہويا، جو عہدِ قدیم (Old Testament) د‏‏ی یونانی ترجمہ سبعینیہ (Septuagint) د‏‏ی نیہہ اُتے تیار کردہ اک سریانی ترجمہ سی جو أوریجنوس د‏‏ی "سداسیات" (Hexapla) اُتے مبنی سی اس دے علاوہ انھاں نے سویریوس انطاكی د‏‏ی تعمید (Baptism) تو‏ں متعلق عبادات وی سریانی وچ منتقل کیتیاں۔{{Sfn|Van Rompay|2011}} پولس دا ترجمہ اپنی یونانی صرف و نحو تے جملے دے ڈھانچے د‏‏ی وفادار پیروی دے لئی مشہور اے تے بعد دے بعض سریانی مترجموں‏ نے اس دے متن نو‏‏ں عربی تراجم وچ وی استعمال کيتا۔ {{Sfn|Van Rompay|2011}} کچھ محققاں دے مطابق پولس الطلی اوہی مترجم سن جنھاں نے عیسیٰ تے زنا د‏‏ی مرتکب عورت تو‏ں متعلق مشہور قصہ (Pericope Adulterae) دا سریانی ترجمہ کيتا۔ ایہ قصہ پشیطہ (Peshitta) یعنی بعد د‏‏ی معیاری سریانی بائبل وچ شام‏ل نئيں تے نہ توما الہرقلی د‏‏ی النسخة الهرقلية وچ پایا جاندا ا‏‏ے۔ بھانويں بعض مخطوطات وچ مترجم دا ناں "عباس ہرقل" درج اے، لیکن غالب امکان اے کہ اصل مترجم پولس الرہاوی ہی سن ۔ ترجموں‏ دے علاوہ، پولس نے گھٹ تو‏ں گھٹ اک سِدرہ (طویل دعا) وی تصنیف کيتی۔ ایہ امر ہن وی زیرِ بحث اے کہ آیا بشپ الطلی پولس تے سبعینیہ دے سریانی مترجم پولس دراصل اک ہی شخص سن یا نئيں، کیونجے بعض محققاں مترجم نو‏‏ں "پولس نصيبينی" (Paul of Nisibis) دے ناں تو‏ں پہچاندے نيں۔{{Sfn|Jullien|2018}} == حوالے == {{حوالے}} == کتابیات == * {{Oxford Dictionary of Late Antiquity | volume = | first = Florence | last = Jullien | title = Paul of Tella | page = 1151 }} * {{حوالہ کتاب|سال=2011|عنوان=Pawlos of Tella|انسائیکلوپیڈیا=Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage: Electronic Edition|ناشر=Gorgias Press|یوآرایل=https://gedsh.bethmardutho.org/Pawlos-of-Tella|تریخ رسائی=17 اگست 2019|آخری=Van Rompay|پہلا=Lucas|مرتب آخری1=[[Sebastian P. Brock]]|مرتب آخری2=Aaron M. Butts|مرتب آخری3=[[George A. Kiraz]]|مرتب آخری4=Lucas Van Rompay|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20250216032029/https://gedsh.bethmardutho.org/Pawlos-of-Tella|آرکائیو تریخ=2025-02-16|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}} {{اسلامی سنہری دور دے مترجمین}} [[گٹھ:چھیويں صدی د‏‏ی پیدائشاں]] [[گٹھ:ستويں صدی د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:ویران شہر دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:اسلوب حوالہ 1 دا انتظام: ودھ رموز اوقاف]] [[گٹھ:صفحات مع خاصیت P21]] [[گٹھ:سوری شخصیتاں]] 7zstrpquuapge4ejum9xxzk399nrqq2 سانچہ:اسلامی سنہری دور دے مترجمین 10 149195 708663 2026-07-18T06:28:39Z Abbas dhothar 361 "{{Navbox | name = اسلامی سنہری دور دے مترجمین | title = [[یونانی-عربی ترجمہ تحریک|اسلامی سنہری دور دے مترجمین]] | listclass = hlist | state = {{{state|collapsed}}} | image = [[فائل:Arabic aristotle.jpg|150px]] | group1 = [[فارسی زبان|فارسی تو‏ں]] | list1 = * [[الفضل ابن سہل|فضل بن سہل سرخسی]] * ابن مقفع|عبد اللہ بن مق...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 708663 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = اسلامی سنہری دور دے مترجمین | title = [[یونانی-عربی ترجمہ تحریک|اسلامی سنہری دور دے مترجمین]] | listclass = hlist | state = {{{state|collapsed}}} | image = [[فائل:Arabic aristotle.jpg|150px]] | group1 = [[فارسی زبان|فارسی تو‏ں]] | list1 = * [[الفضل ابن سہل|فضل بن سہل سرخسی]] * [[ابن مقفع|عبد اللہ بن مقفع]] * [[سہل بن ہارون]] * [[عباس بن سعید جوہری]] * [[صالح بن عبدالرحمٰن|صالح بن عبد الرحمن سجستانی]] * [[عمر بن فرخان طبری]] * [[فتح بن علی بنداری]] * [[محمد بن ابراہیم فرازی]] * [[ابو بکر رازی]] * [[ابو ریحان بیرونی]] | group2 = [[یونانی زبان|یونانی تو‏ں]] | list2 = * [[اسحاق بن حنین]] * [[حنین بن اسحاق]] * [[اصطفن بن بسیل|اصطفن بن بسيل]] * [[ثاوذورس ابی قرہ]] * [[یحییٰ بن بطریق]] * [[حجاج بن يوسف بن مطر]] * [[ابن ناعمہ]] * [[النطیلی]] * [[پولیتیانوس]] * [[قسطا ابن لوقا|قسطا بن لوقا]] * [[سلمویہ بن بنان]] * [[عبد الرحمن صوفی]] * [[سلیمان بن سعد خشنی]] * [[ثابت بن قرہ]] * [[تھیوفیلوس رہاوی]] * [[عبد اللہ بن فضل انطاکی]] * [[اتھاناسیوس دوم بلدی]] * [[تھیودوسیوس رومانوس]] * [[ایوب رھا|ابرش رهوی]] * [[یحیی بن جریر]] * [[پولس الطلی]] * [[سرجیوس راس عینی]] * [[موسی انجیلی]] | group3 = [[سریانی زبان|سریانی تو‏ں]] | list3 = * [[متی بن یونس]] * [[ابو سعید عبید اللہ بن بختیشوع]] * [[حبیب بن بہریز]] * [[حنین بن اسحاق]] * [[ابن زرعہ]] * [[ماسرجویہ]] * [[ثابت بن قرہ]] * [[طیموتاؤس اول]] * [[یحیی بن عدی]] * [[یوسف خوری]] * [[ابن بکس]] * [[ابن ماسویہ|يوحنا بن ماسويہ]] * [[حسن بن بہلول]] | group4 = لاطینی تو‏ں | list4 = * [[پطرس طلیطلوی]] * [[حفص بن البر]] * [[ابراہیم حاقلانی]] * [[عبد اللہ بن عبد اللہ ترجمان]] | group5 = [[ہندی زبان|ہندی تو‏ں]] | list5 = * [[منکہ ہندی]] * [[ابن دہان واسطی]] * [[محمد بن ابراہیم فرازی]] * [[ابو بکر رازی]] * [[ابو ریحان بیرونی]] * [[یعقوب بن طارق]] | group6 = ناپید زباناں تو‏ں | list6 = * [[ابن وحشیہ]] | group7 = تعلیمی قوامیس | list7 = * [[مقدمۃ الادب]] * [[دیوان لغات الترک]] * [[المعجم السریانی]] * [[المنجد (کراع نمل)|المنجد لغت]] * [[نصاب الصبیان]] | group8 = متعلقہ | list8 = * [[قنشر]] * [[عجمیہ (اندلس)|عجميہ اندلسيہ]] * [[یونانی عجمیہ]] * [[جامعہ حران (اسلامی سنہری دور)|جامع حران]] * [[بیت الحکمت]] * [[دار الحکمت]] * [[ک‏‏تب خانہ فتح پور سیکری]] }} <noinclude> [[گٹھ:تریخ اسلامی علوم سانچے]] [[گٹھ:اسلامی رہتل دے رہنمائی سانچے]] [[گٹھ:اسلامی تریخ دے سانچے]] [[گٹھ:اسلامی عہد وسطیٰ دے مترجمین]] </noinclude> lgmocmx52rsxz69onln41yxfasjqj0m