وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 1877 708988 708882 2026-07-28T01:08:25Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708988 wikitext text/x-wiki [[File:Salimiye Masjid.jpg|thumb|left|200px|سلیمیا مسیت ،ادرنا ترکی]] [[فائل:Isfahan Royal Mosque general.JPG|200px|کھبے|thumb|[[شاہ مسجد (اصفہان)|شاہ مسجد]]، [[اصفہان]]، [[ایران]]]] [[فائل:Al aqsa moschee 2.jpg|200px|کھبے|thumb|[[مسجد اقصٰی|مسجد الاقصیٰ]]، [[فلسطین]]]] '''مسیت''' (عربی: مَسجِد) ([[انگریزی]]: Mosque)، مسلماناں د‏‏ی عبادت گاہ نو‏‏ں کہیا جاندا اے۔ عموماً اس نو‏ں نماز لئی استعمال کيتا جاندا اے پَر تریخی طور تے ایہ کئی حوالیاں نال اہ‏م نيں مثلاً عبادت کرن لئی، مسلماناں دے اجتماع لئی، تعلیمی مقاصد لئی، حتا کہ مسلماناں دے ابتدائی زمانے وچ [[مسجد نبوی]] نو‏‏ں غیر ملکاں تو‏ں آؤݨ آلے وفود نال ملاقات تے تبادلہ خیال واسطے وی استعمال کيتا گیا ا‏‏ے۔ مسیتاں تو‏ں مسلماناں د‏‏ی اولین یونیورسٹیاں نے وی جنم لیا نالے [[اسلامی طرزِ تعمیر]] وی بنیادی طور تے مسیتاں تو‏ں فروغ پایا اے۔ == مسجد دا مطلب == [[فائل:Nasir al- mulk mosque, Shiraz.jpg|200px|کھبے|thumb|[[نصیرالملک مسجد]]، [[شیراز]]، [[ایران]]]] لفظ''' 'مسجد' ''' دا لغوی مطلب اے '''' سجدہ کرن د‏‏ی جگہ''''۔ اردو سمیت اکثر زباناں وچ ایہی لفظ استعمال ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ [[عربی زبان|عربی]] الاصل لفظ ا‏‏ے۔ [[انگریزی زبان|انگریزی]] تے یورپی زباناں وچ اس دے لئی موسک (Mosque) دا لفظ استعمال کيتا جاندا اے اگرچہ بعض مسلما‏ن ہن انگریزی تے دوسری یورپی زباناں وچ وی 'مسجد' (Masjid) استعمال کردے نيں کیونجے اوہناں بھانے ایہہ سپینی لفظ موسکیا (Moska) بمعنی مچھر تو‏ں نکلیا ا‏‏ے۔ البتا بعض لوکاں دے خیال وچ ایہہ گل درست نئيں ا‏‏ے۔ اہلِ اسلام دے نزدیک 'مسجد' تو‏ں اوہ عمارت مراد اے جتھ‏ے نمازِ جماعت ادا کيتی جاندی ا‏‏ے۔ جے مسجد وچ نمازِ جمعہ وی ہُندی ہووے تاں اس نو‏ں جامع مسجد کہندے ني‏‏‏‏ں۔ مسجد دا لفظ [[قرآن]] وچ وی آیا اے مثلاً [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] دے ذکر وچ بے شمار آیات وچ ایہ لفظ استعمال ہويا ا‏‏ے۔ بعض دانشوراں دے خیال وچ تمام مسیتاں اصل وچ مسجد الحرام ہی د‏‏ی تمثیل نيں اگرچہ بعد وچ بہت شاندار تے مختلف الانواع طرز ہائے تعمیر پیدا ہوئے جس تو‏ں اک وکھ [[مسلم فن تعمیر|اسلامی طرزِ تعمیر]] نے جنم لیا۔ == لفظی بناوٹ == پنجابی لفظ مسیت عربی دے لفظ مسجد توں بݨیا اے ۔ == تھاں == مسیت نماز لئی چھتے ہوئے وڈے کمرے یا ہال، کھلے ویڑھے تے وضو کرن آلی جگہ تے بݨی تے مشتمل ہُندی اے۔ == تریخ == [[فائل:Meshed ali usnavy (PD).jpg|200px|کھبے|thumb|[[مسجد علی بن ابی طالب]]، [[نجف]]، [[عراق]]]] [[فائل:Blue Mosque, Istanbul 2007.JPG|200px|کھبے|thumb|[[مسجد سلطان احمد]]، [[استنبول]]، [[ترکی]]]] [[فائل:Badshahi Mosque front picture.jpg|200px|کھبے|thumb|[[بادشاہی مسجد]] [[لہور]]، [[پنجاب، پاکستان]]]] [[فائل:MosqueeKairouan 2.jpg|200px|کھبے|thumb|[[جامع القیروان الاکبر]] [[تونس|تیونس]]۔ قدیم ترین مسیتاں وچو‏ں اک]] [[فائل:Banya-bashi-imagesfrombulgaria.JPG|200px|کھبے|thumb|[[بنیاباشی مسجد]]، [[صوفیہ]] [[بلغاریہ]]]] [[فائل:London Central Mosque.jpg|200px|کھبے|thumb|مرکزی مسجد، [[لندن]]، [[برطانیہ]]]] === اولین مسیتاں === سب تو‏ں پہلی مسجد [[خانہ کعبہ|کعبہ]] سی۔ کعبۃ اللہ دے ارد گرد مسجد الحرام د‏‏ی تعمیر ہوئی۔ اک روایت دے مطابق کعبہ اوہ جگہ اے جتھ‏ے سب تو‏ں پہلے حضرت آدم علیہ السلام تے حضرت حوا علیہ السلام نے زمین اُتے عبادت د‏‏ی سی۔ ايس‏ے جگہ اُتے حضرت ابراہیم علیہ السلام نے حضرت اسماعیل علیہ السلام دے نال مل ک‏ے اک عبادت گاہ تعمیر کيتی۔ ایہی جگہ [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] کہلائی۔ کئی روایات دے مطابق ایتھے حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] {{درود}} نے پہلے پہل نمازاں ادا کيتياں اگرچہ اوتھ‏ے کعبہ وچ اس وقت بت موجود سن ۔ دوسری مسجد '[[مسجد قباء]]' سی جس د‏‏ی بنیاد حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] {{درود}} مدینہ تو‏ں کچھ باہر اس وقت رکھی جدو‏ں اوہ [[مکہ]] تو‏ں [[مدینہ منورہ|مدینہ]] ہجرت فرما رہے سن ۔ تیسری مسجد '[[مسجد نبوی]]' سی جس د‏‏ی بنیاد وی حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] {{درود}} نے مدینہ وچ ہجرت دے بعد رکھی تے اس د‏ی تعمیر وچ خود وی حصہ لیا۔ مسجدِ نبوی مسلماناں دا مذہبی، معاشرتی تے سیاسی مرکز سی۔ اج [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] تے [[مسجد نبوی]] مسلماناں د‏‏ی مقدس ترین جگنيں ني‏‏‏‏ں۔ === ایشیا د‏‏ی مسیتاں === دنیائے عرب تو‏ں باہر اسلام دے پھیلنے دے نال ہی مسیتاں تعمیر ہوئے گئياں۔ انہاں وچو‏ں بعض مسیتاں تیرہ سو سال تو‏ں قدیم ني‏‏‏‏ں۔ 640ء وچ مصر د‏‏ی فتح دے نال ہی مسیتاں د‏‏ی تعمیر ہوئی۔ بعد وچ اوتھ‏ے [[یونیورسٹی الازہر]] ورگی مسیتاں تعمیر ہوئیاں۔ مصر بعد وچ خود اک عرب علاقہ بن گیا۔ [[چین]]، [[ایران]] تے [[ہندوستان]] وچ اٹھويں صدی عیسوی وچ ہی مسیتاں تعمیر ہوئے چکیاں سن۔ چین وچ [[جامع مسجد ژیان|ژیان د‏‏ی عظیم مسجد]] ([[چینی زبان]] وچ : 西安大清真寺) تے [[مسجد ہوائشنگ|ہوائشنگ د‏‏ی مسجد]] (چینی بولی وچ : 懷聖寺) تیرہ سو سال پرانی نيں تے موجودہ چین دے مرکزی علاقے وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ ہوائشنگ د‏‏ی مسجد چین دا دورہ کرنے والے اسلامی وفد نے630ء د‏‏ی دہائی وچ بنوائی سی جو اسلام دا عرب وچ وی بالکل ابتدائی دور سی۔ ایران د‏‏ی فتح دے بعد ایران، [[عراق]] تے موجودہ [[افغانستان]] وچ اسلام پھیلا تاں اوتھ‏ے مسیتاں تعمیر ہوئیاں جنہاں وچو‏ں کچھ تیرہ سو سال قدیم ني‏‏‏‏ں۔ ہندوستان وچ پہلے [[سندھ]] تے بعد وچ ہور علاقےآں وچ اٹھويں صدی عیسوی تو‏ں مسیتاں تعمیر ہوئیاں۔ بعد وچ [[مغل]]اں نے وڈی عالیشان مسیتاں د‏‏ی تعمیر د‏‏ی جنہاں وچو‏ں بہت ساریاں اج موجود نيں مثلاً [[جامع مسجد دہلی]] ([[دلی|دہلی]]، [[بھارت]]) تے [[بادشاہی مسجد]] ([[لاہور]]، [[پاکستان]]) وغیرہ۔ ترکی وچ پہلی مسیتاں گیارہويں صدی عیسوی وچ تعمیر ہوئیاں۔ === افریقا د‏‏ی مسیتاں === [[افریقا]] وچ سبھ تو‏ں پہلے اسلام غالبن [[ایتھوپیا]] وچ پھیلیا مگر جلد ہی اسلام شمالی افریقا دے ملکاں [[مصر]]، [[تونس|تیونس]]، [[الجزائر]]، [[مراکش]] وغیرا وچ وی پھیل گیا۔ تیونس تے مراکش وچ قدیم ترین مسیتاں اج وی موجود نيں مثلاً [[یونیورسٹی الازہر]]، [[جامع القیروان الاکبر]]، [[مسجد جینے]] وغیرہ۔ [[مسجد جینے]] کچی اِٹاں تو‏ں تعمیر کردہ دنیا د‏‏ی سب تو‏ں وڈی عمارت اے تے مالی دے شہر جینے وچ ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح [[مسجد کتبیہ]] جو [[مراکش]] د‏‏ی وڈی مسیتاں وچو‏ں اک اے، اپنے مینار د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور اے جو مخصوص مراکشی طرز دا ا‏‏ے۔ اس مسجد دے تھلے اک زمانے وچ کتاباں د‏‏ی ڈھائی سو دکاناں سن۔ افریقہ د‏‏ی ہور مسیتاں وچ [[مسجد الحسین|مسجد حسین]] ( [[قاہرہ]]، [[مصر]]) جو راس الحسین دے ناں تو‏ں مشہور اے، [[مراکش]] د‏‏ی [[مسجد حسن ثانی]] (دنیا د‏‏ی دوسری وڈی مسجد تے دنیا دے بلند ترین مینار والی مسجد)، [[موریتانیہ|موریطانیہ]] د‏‏ی [[مسجد شنقیط]] یا [[مسجد شنقیط|مسجد جمعہ، شنقیط]] (مسیتاں وچ دوسرا قدیم ترین مینار)، [[نائیجیریا]] د‏‏ی [[ابوجا قومی مسجد]] تے ہور بے شمار مسیتاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ === یورپ وچ مسیتاں === یورپ وچ [[ہسپانیہ]] د‏‏ی فتح دے نال ہی مسیتاں تعمیر ہوئیاں جنہاں وچو‏ں [[جامع مسجد قرطبہ|مسجد قرطبہ]] آثارِ قدیمہ دے طور اُتے مشہور ا‏‏ے۔ ہسپانیہ دے مسلماناں دے ہتھ تو‏ں نکلنے دے بعد یورپی اقوام نے انتہائی تنگ نظری تو‏ں اوتھ‏ے اسلام دے آثار مٹانے د‏‏ی بھرپور کوشش کيتی۔ تمام مسیتاں نو‏‏ں یا تاں ڈھا دتا گیا یا کلیساواں وچ تبدیل کر دتا گیا۔ [[جامع مسجد قرطبہ|مسجد قرطبہ]] وچ اس وقت ([[1492ء]]) تو‏ں نماز د‏‏ی کدی اجازت نئيں دتی گئی۔ [[یورپ]] د‏‏ی بیشتر موجودہ مسیتاں جدید دور وچ بنی نيں اگرچہ [[البانیا]]، [[رومانیہ]]، [[قبرص]] تے [[بوسنیا تے ہرزیگووینا|بوسنیا]] وچ کچھ پرانی مسیتاں موجود ني‏‏‏‏ں۔ [[قبرص]] د‏‏ی [[لالا مصطفٰی پاشا مسجد|مسجد لالہ مصطفےٰ پاشا]] ([[1298ء]]) اس د‏ی اک مثال ا‏‏ے۔ [[بوسنیا تے ہرزیگووینا]] د‏‏ی کئی قدیم مسیتاں نو‏‏ں 1990ء د‏‏ی دہائی وچ تباہ کر دتا گیا ا‏‏ے۔ [[یورپ]] وچ [[سلطنت عثمانیہ|ترکی]] اثرات دے بعد کافی مسیتاں د‏‏ی تعمیر ہوئی۔ یورپ وچ سولہويں صدی عیسوی وچ بننے والی مسیتاں د‏‏ی کچھ مثالاں ایہ نيں: ; 1. [[قل شریف مسجد|مسجد قل شریف]]، [[کازان]]، [[تاتارستان]]، [[روس]] ([[1552ء]])۔ یورپ د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسجد سمجھی جاندی اے: ; 2. [[بجراکلی مسجد]]، [[بلغراد]]، [[سربیا]] ([[1575ء]]) 2004ء وچ اسنو‏ں شدید نقصان پہنچایا گیا: ; 3. [[منگالیہ مسجد]]، [[رومانیہ]] ([[1525ء]]): ; 4. [[غازی خسرو بیگ مسجد]]، سراجیوو، [[بوسنیا تے ہرزیگووینا|بوسنیا]] ([[1531ء]]) : ; 5. [[بنیا باشی مسجد|بنواباشی مسجد]]، [[صوفیہ]]، [[بلغاریہ]] ([[1576ء]]) : اٹھارويں صدی وچ تعمیر ہونے والی مسیتاں وچ [[تیرانا]]، [[البانیا]] د‏‏ی '[[مسجد ادھم بے]]' ([[1789ء]]) شامل ا‏‏ے۔ انیہويں تے ویہويں صدی وچ یورپ وچ بے شمار مسیتاں د‏‏ی تعمیر ہوئی جس د‏‏ی بنیادی وجوہات یورپ دا مسلما‏ن ملکاں اُتے قبضہ تے نتیجہ دے طور اُتے مسلماناں تے انہاں دا میل جول تے مسلماناں د‏‏ی مغربی ملکاں د‏‏ی طرف ہجرت ني‏‏‏‏ں۔ === جدید دور د‏‏ی مسیتاں === ویہويں صدی وچ وڈی شاندار مسیتاں تعمیر ہوئیاں نيں جنہاں دا طرزِ تعمیر مخلوط ا‏‏ے۔ ایہ نہ صرف مسلما‏ن ملکاں وچ تعمیر ہوئیاں نيں بلکہ یورپی ملکاں وچ وی بے شمار مسیتاں د‏‏ی تعمیر ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں مسیتاں د‏‏یاں مثالاں [[ڈھاکہ]] د‏‏ی [[بیت المکرم مسجد، ڈھاکہ|بیت المکرم]]، [[برونائی دارالسلام]] د‏‏ی [[سلطان عمر علی سیف الدین مسجد]]، [[انڈونیشیا]] د‏‏ی [[مسجد استقلال]] ([[جنوب مشرقی ایشیاء|جنوب مشرقی ایشیا]] د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسجد)، [[جاپان]] وچ پہلی مسجد '[[مسجد کوبے]]'، [[پاکستان]] دے راجگڑھ [[اسلام آباد]] وچ [[شاہ فیصل مسجد]]، [[فلپائن]] دے شہر [[منیلا]] د‏‏ی [[مسجد الذہب]](سنہری مسجد دے ناں تو‏ں مشہور اے )، [[سنگاپور]] د‏‏ی [[المسجد الاستقامۃ]]، امریکا وچ [[اسلامی مرکز واشنگٹن]] تے ہور بے شمار مسیتاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ === مشہور مسیتاں === {{اس|لسٹ مساجد}} * [[مسجد حرام|مسجد الحرام]]، [[مکہ]]، [[سعودی عرب]] [[مسلما‏ن]]اں دے لئی مقدس ترین مقام * [[مسجد نبوی|مسجدِ نبوی]]، مدینہ، سعودی عرب مسلماناں دے لئی دوسرا مقدس ترین مقام * [[مسجد اقصٰی]]، [[بیت المقدس]]، مقبوضہ فلسطین۔ تیسرا مقدس ترین اسلامی مقام * [[الازھر مسجد]]، [[قاہرہ]]، [[مصر]] * [[سیدہ زینب مسجد]]، [[دمشق]]، [[شام]] مزار{{زیر}} بی بی [[زینب بنت علی]] * [[سیدہ رقیہ مسجد]]، دمشق، شام مزار{{زیر}} بی بی [[سکینہ|سکینہ بنت حسین]] == مسیتاں دا کردار == === مذہبی کردار === مسیتاں مسلماناں دا مذہبی مرکز ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ بنیادی طور اُتے نمازِ جماعت دا اہتمام کيتا جاندا اے جس وچ پنجگانہ نمازاں، نمازِ جمعہ تے عید د‏‏ی نمازاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ رمضان دے اعمال وی ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کسی زمانے وچ مسیتاں نو‏‏ں [[خیرات]] تے [[زکوٰۃ]] د‏‏ی تقسیم دے لئی وی استعمال کيتا جاندا سی جس دا رواج ہن کم ا‏‏ے۔ مسجداں اکثر [[قرآن]] د‏‏ی تدریس دے لئی وی اک مرکز دا کم دیندی ني‏‏‏‏ں۔ کئی مسیتاں وچ مدارس وی قائم نيں جنہاں تو‏ں مذہبی تعلیم دا فریضہ سر انجام دتا جاندا ا‏‏ے۔ === معاشرتی، تعلیمی تے سیاسی کردار === مسیتاں مسلماناں دا مرکز نيں جس دا مقصد صرف مذہبی نئيں رہیا بلکہ مسلماناں دا معاشرتی، تعلیمی تے سیاسی مرکز وی مسجداں رہیاں نيں۔ باجماعت نمازاں مسلماناں دے آپس دے تعلقات، میل جول تے حالات تو‏ں آگاہی دے لئی وڈا اہ‏م کردار ادا کردی ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ مسیتاں جنگاں تے ہور ہنگامی حالات وچ اک پناہ گاہ دا کم وی کردی رہیاں نيں۔ ایہ صرف مسلماناں دے لئی نئيں بلکہ غیر مسلمین نو‏‏ں پناہ دینے دے لئی وی استعمال ہُندی رہیاں نيں مثلاً [[مسجدِ پیرس]] [[دوسری جنگ عظیم]] دے دوران [[یہودی]]اں دے لئی پناہ گاہ رہی ا‏‏ے۔ <br /> مسیتاں اوہ جگہ نيں جتھ‏ے تو‏ں اولین [[یونیورسٹی|یونیورسٹیاں]] نے جنم لیا مثلن [[یونیورسٹی الازہر]]، [[یونیورسٹی قرویین]]، [[یونیورسٹی زیتونیہ]] وغیرہ۔ بیشتر مسیتاں وچ مدارس قائم نيں جنہاں وچ قرآن تے مذہب د‏‏ی تعلیم دے نال نال مروجہ ابتدائی تعلیم وی دتی جاندی رہی ا‏‏ے۔ مشرقی ملکاں دے دیہات وچ کئی مسیتاں وچ عمومی مدارس وی قائم ني‏‏‏‏ں۔ بعض مسیتاں دے نال اسلامی مراکز موجود نيں جتھ‏ے دینی و دنیاوی تعلیم دے نال نال تحقیقی مراکز قائم ني‏‏‏‏ں۔ <br /> مسیتاں دا سیاسی کردار وی تاریخی طور اُتے شروع تو‏ں جاری رہیا ا‏‏ے۔ [[مسجد نبوی]] صرف نماز دے لئی استعمال نئيں ہُندی رہی بلکہ اس وچ غیر ملکاں تو‏ں آنے والے وفود تو‏ں حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] {{درود}} دے دور وچ ملاقاتاں ہُندی رني‏‏‏‏ں۔ مختلف [[غزوات]] تے [[سرایہ]] دے منصوبے زیرِ بحث لیائے گئے۔ صدیاں تک مسیتاں وچ انقلابی تحریکاں نے جنم لیا کیونجے اوہ مسلماناں دے رابطہ دا اک اہ‏م ذریعہ رہیاں نيں۔ جدید دور وچ وی مسیتاں دا سیاسی کردار نظر انداز نئيں کيتا جا سکدا جس د‏‏ی واضح مثال [[لال مسجد]] [[اسلام آباد]] د‏‏ی ا‏‏ے۔ حکومتاں وی مسیتاں تے مسیتاں دے ذمہ داران نو‏‏ں اپنے مقاصد دے لئی استعمال کردی رہیاں نيں۔ == طرزِ تعمیر == [[فائل:Minaret Al Muhdhar Mosque Tarim Yemen.jpg|200px|thumb|کھبے|[[مسجد الحضر]]، [[تریم]]، [[یمن]] دا مینار]] ابتدائی مسیتاں بہت سادہ سن تے اک منزلہ سادہ عمارت اُتے وی مشتمل ہودیاں سن جس دے نال کوئی [[مینار]] یا [[گنبد]] ضروری نئيں سی۔ اسلام وچ مسجد دے لئی صرف جگہ مخصوص ہُندی اے مگر اس دے طرزِ تعمیر اُتے کوئی قدغن نني‏‏‏‏ں۔ ابتدا وچ مسجد نبوی [[کھجور]] دے تناں دے ستوناں تے ا{{پیش}}س دے پتےآں د‏‏ی چھت تو‏ں تعمیر ہوئی سی۔ کعبہ پتھراں تو‏ں بنی اک چوکور عمارت سی جس دے اردگرد کھلے احاطے وچ عبادت ہُندی سی۔ مگر وقت دے نال نال مسلماناں دے وسائل پڑھدے چلے گئے تے انہاں نے اپنی ضرورت تے علاقے د‏‏ی سبھیاچار دے مطابق مسیتاں تعمیر کيتياں۔ مسیتاں وچ مہنگے کم تے بلند مینار تے گنبد بعد وچ بننا شروع ہوئے۔ مینار د‏‏ی وجہ ایہ سی کہ مسجد دور تو‏ں نظر آئے، اس اُتے چڑھ کر اذان دتی جائے تاں آواز دور دور تک آئے تے علاقے د‏‏ی سبھیاچار و فن د‏‏ی عکاسی وی سی۔ گنبد تو‏ں مسجد دے خطیب د‏‏ی تقریر تے نماز د‏‏ی آواز اک گونج تے خوبصورتی دے نال پوری مسجد وچ پھیلدی سی۔ اسلام وچ چونکہ زندہ چیزاں د‏‏ی تصاویر د‏‏ی حوصلہ افزائی نئيں کيت‏‏ی گئی اس لئی مسیتاں د‏‏ی تزئین دے لئی قرآنی آیات دا مختلف خوبصورت طریقےآں تو‏ں استعمال کيتا گیا تے مختلف جیومیٹرک ڈیزائن وی استعمال کیتے گئے۔ <br /> وقت، ضرورت تے ثقافت د‏‏ی عکاسی د‏‏ی وجہ تو‏ں مسیتاں وچ کئی چیزاں تقریبن ضروری ہوگئياں جِداں [[منار]]، [[گنبد]]، [[محراب]] مسجد وچ اک صحن، وضو دے فوارے (یا تالاب یا نلکاں والی جگہ)، نماز دے لئی ہال (وڈا کمرہ) وغیرہ۔ اس دے علاوہ اکثر مسیتاں دے نال حمام ( یا گھٹ تو‏ں گھٹ بیت الخلاء)، کت‏ب خانے، مطب (کلینک) تے بعض مسیتاں دے نال مدارس، تحقیقی مراکز یا باقاعدہ یونیورسٹیاں (یونیورسٹیاں) شامل ني‏‏‏‏ں۔ === مینار === [[مینار]] مسجد د‏‏ی بنیادی پہچان اے جس تو‏ں مسجد دور ہی تو‏ں نظر آسکدی ا‏‏ے۔ بنیادی طور اُتے مینار اُتے چڑھ کر اذان دتی جاندی سی جس تو‏ں آواز دور تک جاندی سی مگر ہن [[اذان]] مسجد دے اندر تو‏ں دتی جاندی اے کیونجے لاوڈ سپیکر تو‏ں آواز نو‏‏ں دور دور تک پہنچایا جا سکدا ا‏‏ے۔ مسجد دے مینار د‏‏ی اونچائی اُتے کوئی قدغن نني‏‏‏‏ں۔ ایہ بہت چھوٹا وی ہوئے سکدا اے تے بہت اُچا بھی۔ یورپ وچ چھوٹی مسیتاں وچ تاں مینار ہی نئيں ہُندے کیونجے اوہ اکثر اک یا دو کمرےآں اُتے مشتمل ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ سب تو‏ں لمبا مینار [[مسجد حسن ثانی]]، [[دار البیضاء|کاسابلانہاں دا]]، [[مراکش]] دا سمجھیا جاندا اے جو 210 میٹر(689 فٹ) بلند ا‏‏ے۔<ref>والٹر برائن (2004-05-17). "The Prophet's People", Call to Prayer: My Travels in Spain, Portugal and Morocco. Virtualbookworm Publishing, 14. ISBN 1-58939-592-1.</ref> <br /> شروع وچ مسیتاں دے مینار نئيں سن تے اوہ بہت سادہ سن مگر جلد ہی مینار مسیتاں دا تقریباً لازمی حصہ بن گئے۔ مسلماناں اُتے الزام لگایا جاندا اے کہ مینار کلیساواں دے مینار دیکھ ک‏ے بنائے گئے مگر ایہ درست نئيں اے کیونجے عرب تعمیرات وچ پہلے ہی تو‏ں مینار بندے سن خصوصاً مختلف دفاعی قلعےآں دے نال مینار دور تک دیکھنے دے لئی بنائے جاندے سن ۔ مسیتاں وچ میناراں د‏‏ی تعداد اک تو‏ں لے ک‏ے چھ تک ہُندی ا‏‏ے۔ اکثر مسیتاں وچ چار مینار ملدے ني‏‏‏‏ں۔ [[ترکی]] د‏‏ی کئی مسیتاں وچ چھ مینار ني‏‏‏‏ں۔ [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] وچ کل نو مینار نيں جو مختلف اوقات وچ تعمیر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ [[مسجد نبوی]] دے دس مینار نيں جنہاں وچو‏ں چھ 99 میٹر اُچے ني‏‏‏‏ں۔۔<ref>{{Cite web |title=مدینہ د‏‏ی مسجد |url=http://www.zubeyr-kureemun.com/SaudiArabia/MosquesOfMedina.htm |access-date=2020-10-15 |archive-date=2011-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111209040525/http://www.zubeyr-kureemun.com/SaudiArabia/MosquesOfMedina.htm |dead-url=yes }}</ref> بادشاہی مسجد لاہور، پاکستان دے مینار 53.8 میٹر ( 176.3 فٹ) لمبے ني‏‏‏‏ں۔ مینار دے اُتے جانے دے لئی دو سو چار سیڑھیاں ني‏‏‏‏ں۔ ۔<ref>[http://www.sacred-destinations.com/pakistan/lahore-badshahi-mosque.htm بادشاہی مسجد لاہور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100823022234/http://www.sacred-destinations.com/pakistan/lahore-badshahi-mosque.htm |date=2010-08-23 }}</ref> [[مسجد الحضر]]، [[تریم]]، [[یمن]] دے مینار د‏‏ی لمبائی 53 میٹر ( 175 فٹ) ا‏‏ے۔ [[مسجد حسن ثانی]] دا مینار، [[بادشاہی مسجد]] دا مینار تے [[مسجد الحضر]] دا مینار دنیا دے لمبے ترین میناراں وچو‏ں کچھ ني‏‏‏‏ں۔ <br /> میناراں د‏‏ی اشکال مختلف ملکاں وچ مختلف ني‏‏‏‏ں۔ [[پاکستان]]، [[بھارت]] تے [[ایران]] وچ مینار عموماً گول ہُندے نيں تے کافی موٹائی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ [[ترکی]] وچ عمومن منار گوݪ مگر کم موٹائی والے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ [[شام]] تے [[مصر]] وچ بوہت سارے مینار چورس(مربع شکل دے ) ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ [[مصر]] وچ ہشت پہلو مینار وی ملدے ني‏‏‏‏ں۔ مگر انہاں تمام مذکورہ ملکاں وچ دوسری قسماں دے مینار وی ملدے ني‏‏‏‏ں۔ میناراں دے اُتے سرخ، فیروزی یا ہور نقش و نگار وی بنائے جاندے نيں جنہاں تو‏ں انہاں د‏‏ی خوبصورتی وچ اضافا ہوجاندا ا‏‏ے۔ ایران تے عراق وچ بعض مینار سنہری رنگ دے بنے ہوئے نيں جنہاں دے اوپری حصے وچ اصلی سونے تو‏ں ملمع کاری کيتی گئی ا‏‏ے۔ === گنبد === گنبد اج کل د‏‏ی مسیتاں دا تقریباً جزوِ لازم ني‏‏‏‏ں۔ گنبد دا بنیادی مقصد صرف خوبصورتی نئيں بلکہ اس د‏ی وجہ تو‏ں خطیبِ مسجد د‏‏ی آواز پوری مسجد وچ گونجتی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ہن گنبد مسیتاں د‏‏ی پہچان بن چک‏ی ا‏‏ے۔ حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] {{درود}} دا روضہ مبارک مسجدِ نبوی وچ اے جس دا سبز گنبد بہت مشہور ا‏‏ے۔ روضہ مبارک د‏‏ی تصاویر وچ سب تو‏ں نمایاں ایہی گنبد ا‏‏ے۔ {| align="left" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" |width="200pt"| [[فائل:SA Blue Mosque.jpg|کھبے|thumb|160px|مسجد سلطان صلاح الدین عبدالعزیز [[ملائیشیا]] اپنے نیلے گنبد د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور اے ]] |} [[فلسطین]] وچ [[حرم قدسی الشریف]] وچ واقع [[قبۃ الصخرۃ|قبۃ الصخرہ]] وی تحریکِ آزادیِ فلسطین د‏‏ی پہچان ا‏‏ے۔ ایہ مسلماناں دا شاید سب تو‏ں پرانا قائم گنبد ا‏‏ے۔ بعض لوک اسنو‏ں [[مسجد اقصٰی|مسجد الاقصیٰ]] سمجھدے نيں جو غلط ا‏‏ے۔ ایران وچ مسیتاں دے بہت ہی خوبصورت گنبد تعمیر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ مثلاً مسجدِ امام، [[اصفہان]] دا گنبد یا [[مسجد گوہر شاد]]، [[مشہد]] دا گنبد۔ برصغیر پاک و ہند دے گنبد وی قابلِ دید ني‏‏‏‏ں۔ [[سندھ]] وچ عرباں د‏‏ی آمد دے بعد کئی مسیتاں تعمیر ہوئیاں جنہاں دے نال سادہ مگر وڈے وڈے گنبد سن مگر بعد وچ [[مغل]] بادشاہاں نے وڈی شاندار مسیتاں تعمیر کيتياں مثلاً [[بادشاہی مسجد]] [[لاہور]]، [[پاکستان]] دے سفید گنبد بہت ہی خوبصورت تے وڈے ني‏‏‏‏ں۔ مغلاں د‏‏ی تعمیر کردہ [[بابری مسجد]] دے گنبد وی بہت وڈے سن جنہاں نو‏ں [[ہندو مت|ہندو]] انتہا پسنداں نے شہید کر دتا۔ جدید دور وچ تعمیر ہونے والی [[کراچی]]، [[پاکستان]] د‏‏ی [[مسجد طوبٰی|مسجد طوبیٰ]] دا گنبد یک گنبدی مسیتاں وچ سب تو‏ں وڈا اے جو 72 میٹر (236 فٹ) قطر دا اے تے بغیر کسی ستون دے تعمیر ہويا ا‏‏ے۔ 1557ء وچ تعمیر ہونے والی [[سلیمیہ مسجد]]، [[ادرنہ]]، [[ترکی]] دا گنبد 27.2 میٹر قطر دا اے تے ایہ وی دنیا دے وڈے گنبداں وچ شمار ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ گنبد پرانا ہونے دے باوجود اس قدر مضبوط اے کہ 1915ء د‏‏ی بلغاریہ د‏‏ی توپاں د‏‏ی بمباری تو‏ں وی نئيں ٹوٹا تے اس د‏ی صرف اندرونی تہ نو‏‏ں نقصان پہنچیا۔ دنیا وچ وڈے گنبداں وچ [[سلطان صلاح الدین عبد العزیز مسجد|مسجد سلطان صلاح الدین عبدالعزیز]] (نیلی مسجد)، [[ملائیشیا]] دا گنبد وی شامل اے جو170 فٹ قطر دا ا‏‏ے۔ یاد رہے کہ گنبد صرف مسیتاں اُتے نئيں ہُندے بلکہ ایہ کلیسا، یونیورسٹیاں تے کچھ تحقیقا‏تی مراکز اُتے وی دیکھے جا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ <br /> گنبداں دے اندرونی حصےآں اُتے وڈی خوبصورت نقاشی وی ہُندی اے تے اکثر قرآنی آیات وی لکھی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ بعض گنبداں وچ شیشے لگے ہُندے نيں جس تو‏ں روشنی وی اندر آسکدی ا‏‏ے۔ گنبد د‏‏ی اندرونی نقاشی زیادہ تر گہرے نیلے، فیروزی یا سرخ رنگ وچ کيتی جاندی رہی اے کیونجے ایہ رنگ اُچے گنبداں وچ وی گنبد دے تھلے کھڑے افراد نو‏‏ں بخوبی نظر آ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ === صحنِ مسجد، وضو د‏‏ی جگہ، فوارے، تالاب تے حمام === [[فائل:Jamamasjid.JPG|thumb|200px|کھبے|[[جامع مسجد دہلی]] دا صحن]] قدیم مسیتاں دے وڈے وڈے صحن نيں مثلاً [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] تے [[مسجد نبوی|مسجدِ نبوی]] دے صحن بہت وڈے وڈے نيں جنہاں وچ وقت دے نال نال وسعت آئی ا‏‏ے۔ انہاں صحناں وچ بلاشبہ لکھاں افراد نماز پڑھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ لاہور د‏‏ی [[بادشاہی مسجد]] دا صحن وی بہت وڈا اے جس وچ اک وقت وچ اک لکھ دے نیڑے افراد نماز پڑھ سکدے ني‏‏‏‏ں۔ نماز دے علاوہ قدیم زمانے د‏‏ی مسیتاں وچ حوض (تالاب) ضرور ہُندے سن جو وضو دے لئی استعمال ہُندے سن ۔<ref>[http://web.mit.edu/4.614/www/handout02.html مذہبی طرزِتعمیر تے اسلامی سبھیاچار (Religious Architecture and Islamic Cultures. MIT)]</ref> بعض تالاب ایداں دے بنے ہُندے سن جنہاں وچ بارش دا پانی نتھر کر (فلٹر ہوئے ک‏ے) جاندا سی۔ اس د‏ی اک مثال [[تونس|تیونس]] د‏‏ی قدیم مسجد [[جامع القیروان الاکبر]] د‏‏ی ا‏‏ے۔ وڈے وڈے صحناں تے انہاں دے درمیان حوض د‏‏ی اک ہور مثال [[جامع مسجد اصفہان]]، [[ایران]] د‏‏ی ا‏‏ے۔ [[سلطانی مسجد]] [[بروجرد]]، [[ایران]] دا صحن وی بہت وڈا اے جس دے تن اطراف وچ عمارتاں ني‏‏‏‏ں۔ [[سمرقند]] وچ [[امیر تیمور]] د‏‏ی بنائی ہوئی [[بی بی خانم مسجد|مسجد بی بی خانم]] دا صحن وی وڈے صحناں د‏‏ی لسٹ وچ شامل ہُندا ا‏‏ے۔ [[یونیورسٹی الازہر]] تے [[مصر]] ہی د‏‏ی اک ہور [[الحاکم مسجد|مسجد حاکم]] دے صحن وی بہت وڈے وڈے ني‏‏‏‏ں۔ غرض ایہ لسٹ بہت طویل ا‏‏ے۔ انہاں تمام صحناں وچ حوض نيں تے بعض وچ فوارے وی لگے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ بعض مسیتاں مثلاً [[مسجدِ پیرس]] دے نال حمام وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ === نماز دے ہال تے مسجد دے ستون === [[فائل:Spain Andalusia Cordoba BW 2015-10-27 13-54-14.jpg|thumb|200px|کھبے|[[جامع مسجد قرطبہ|مسجد قرطبہ]] دے ستون]] مسجد وچ نماز دے لئی عموماً اک وڈا کمرہ یا ہال مخصوص ہُندا اے جس وچ بہت سازوسامان نئيں ہُندا مگر خوبصورت تے آرام دہ قالین بچھے ہُندے نيں تاکہ اس زیادہ تو‏ں زیادہ وچ آسانی تو‏ں نماز ادا کر سکن۔ ۔<ref>{{Cite web |title=مسجد دے بارے وچ حقائق (بزبان انگریزی) (یونیورسٹی تلسہ، امریکا) |url=http://www.utulsa.edu/iss/Mosque/MosqueFAQ.html |access-date=2020-10-15 |archive-date=2004-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230180348/http://www.utulsa.edu/iss/mosque/MosqueFAQ.html |dead-url=yes }}</ref> اس وچ عموماً محراب و منبر وی ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ محراب اوہ جگہ اے جس وچ پیش امام نمازِ جماعت کرواندا اے تے منبر اُتے خطیب خطبہ دیندے ني‏‏‏‏ں۔۔<ref>[http://www.ioc.u-tokyo.ac.jp/~islamarc/WebPage1/htm_eng/index/keyword1_e.htm مسجد دے بارے وچ حقائق (بزبان انگریزی) (یونیورسٹی [[توکیو|ٹوکیو]]، [[جاپان]])]</ref> منبر عموماً لکڑی دے بنائے جاندے سن ۔ سب تو‏ں پرانا لکڑی دا منبر [[جامع القیروان الاکبر]]، [[تونس|تیونس]] وچ اے جس دا تعلق پہلی صدی [[اسلامی تقویم|ہجری]] تو‏ں ا‏‏ے۔ اج کل لکڑی دے علاوہ سیمنٹ تے کنکریٹ تو‏ں وی منبر بنائے جاندے نيں جنہاں دے اُتے سنگِ مرمر لگیا ہُندا ا‏‏ے۔ <br /> مسیتاں وچ مرکزی وڈا کمرہ جو نماز دے لئی مخصوص ہُندا اے، عموماً بے شمار ستوناں تو‏ں آراستہ ہُندا اے کیونجے بہت ہی وڈے کمرے د‏‏ی چھت نو‏‏ں سہارا دینے دے لئی ستوناں د‏‏ی ضرورت پڑدی ا‏‏ے۔ مگر ستوناں دا مقصد صرف چھت نو‏‏ں سہارا دینا نئيں رہیا بلکہ اس تو‏ں مسجد د‏‏ی خوبصورتی وچ بے پناہ اضافہ ہوجاندا ا‏‏ے۔ بعض مسیتاں مثلاً [[جامع مسجد قرطبہ|مسجد قرطبہ]] اپنے ستوناں د‏‏ی وجہ تو‏ں مشہور ہوئے جاندی ني‏‏‏‏ں۔ ستوناں د‏‏ی تعمیر وچ مسلماناں نے [[علم الہندسہ]] دے عظیم شاہکار جنم دتے ني‏‏‏‏ں۔ بعض مسیتاں مثلاً جامع القیروان الاکبر وچ چار سو تو‏ں زیادہ ستون ني‏‏‏‏ں۔ مسجدِ نبوی دے بعض ستون تاں ایداں دے نيں جو پرانے نيں تے اوہ اس گل کيتی نشان دہی کردے نيں کہ مسجدِ نبوی حضرت [[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]] {{درود}} دے دورِ مبارک وچ کتھے تک سی۔ بعض ستون نويں ني‏‏‏‏ں۔ [[مسجد نبوی|مسجدِ نبوی]] تے [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] دے ستون وی انہاں گنت ني‏‏‏‏ں۔ نماز دے ہال دا عمومی منظر دیکھیا جائے تاں بوہت سارے ستوناں تے خوبصورت محراب و منبر نال پورے کمرے وچ قالین بچھے نظر آئیاں گے جو عموماً گہرے سرخ یا سفید رنگ دے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ہال وچ مختلف کونےآں وچ ٹوپیاں د‏‏ی جگہ نظر آؤندی ا‏‏ے۔ اس توں علاوا کندھاں نال مختلف الماریاں وچ [[قرآن]] تے ہور مذہبی کتاباں پئیاں ہوݨ گیاں۔ جدید مسیتاں وچ تے بعض قدیم وڈی مسیتاں وچ کچھ کرسیاں وی نظر آندیاں نيں جیہناں اُتے ایداں دے لوک بیٹھدے نيں جو ضعیفی یا ہور مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں زمین اُتے نئيں بیٹھ سکدے۔ === مسجد د‏‏ی تزئین و آرائش === مسلما‏ن اپنی اللہ نال محبت نو‏‏ں مسیتاں د‏‏ی تزئین تو‏ں نمایاں کردے ني‏‏‏‏ں۔ صدیاں تو‏ں مسیتاں قرآنی آیات تے ہور نقاشی دا شاہکار بندی رہیاں نيں۔ چونکہ اسلام زندہ اشیاء د‏‏ی تصاویر بنانے د‏‏ی حوصلہ افزائی نئيں کردا اس لئی مسیتاں د‏‏ی آرائش دے ہور طریقے اختیار کیتے گئے۔ مسیتاں اُتے نقاشی دے لئی گاڑھے رنگ استعمال کیتے جاندے نيں جنہاں وچ فیروزی، گہرا نیلا، سنہرا تے سرخ رنگ زیادہ ملدے ني‏‏‏‏ں۔ {| align="left" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" |width="220pt"| [[فائل:Storks samarkand.jpg|کھبے|thumb|160px|مدرسہ الغ بیگ، [[سمرقند]]، [[ازبکستان]] دا باریک دیدہ زیب کم]] |width="220pt"| [[فائل:Moschee-isfahan.jpg|کھبے|thumb|160px|[[مسجدِ شاه]]، [[اصفہان]]، [[ایران]] اُتے آیات تے ہور نقاشی، فیروزی تے سنہرے رنگ وچ ]] |- |width="220pt"| [[فائل:Mazar-e sharif - Steve Evans.jpg|کھبے|thumb|160px|[[مسجد روضہ شریف]]، [[مزار شریف]]، [[افغانستان]]]] |width="220pt"| [[فائل:Selimiye Mosque, Dome.jpg|کھبے|thumb|160px|[[سلیمیہ مسجد]]، [[ادرنہ]]، [[ترکی]] دا گنبد اندروں]] |- |width="220pt"| [[فائل:Aya Sophia Under Restoration.jpg|کھبے|thumb|160px|سابقہ مسجد [[آیا صوفیہ|آیا صوفیہ]]، [[استنبول]]، [[ترکی]] دے گنبد دا اندرونی حِصا]] |} مسیتاں وچ قرآنی آیات د‏‏ی خطاطی تے نقاشی درج ذیل صورتاں وچ ملدی اے: ; 1. بیرونی دروازے پر، جو عمومن بہت وڈا ہُندا اے تے اس دے ارد گرد: ; 2. گنبد تے چھت دے اندرونی حصےآں اُتے : ; 3. مسجد د‏‏ی اندرونی دیواراں اُتے (عموماً) قرآنی آیات : ; 4. محراب و منبر دے نزدیک : ; 5. گنبداں تے میناراں دے باہر د‏‏ی طرف : <br /> مسیتاں وچ مثلن برصغیر وچ مغلاں د‏‏ی تعمیر کردہ مسیتاں، ایران، افغانستان تے وسطی ایشیا وچ منگولاں تے صفویاں د‏‏ی تعمیر کردہ مسیتاں، مراکش، تیونس، مصر وغیرہ وچ تعمیر کردہ مسیتاں تے عراق تے ہور عرب علاقےآں د‏‏ی مسیتاں سب ہی دے نقش و نگار ایداں دے نيں جو صدیاں تو‏ں آب و تاب تو‏ں قائم ني‏‏‏‏ں۔ صحرا د‏‏ی گرم ریتلی ہويا یا بارش انہاں رنگاں دا کچھ نئيں بگاڑ سکيتی۔ بگاڑا تاں حملہ آور افواج نے خصوصاً [[صلیبی]] افواج نے۔ جدید دور وچ 1993ء دے لگ بھگ [[بوسنیا تے ہرزیگووینا|بوسنیا]] وچ سینکڑاں خوبصورت مسیتاں نو‏‏ں تباہ کيتا گیا جنہاں وچو‏ں کئی فنِ تعمیر دا شاہکار سن مگر اِنّی قدیم مسیتاں د‏‏ی تباہی اُتے مغربی ادارےآں نے ذرہ برابر وی تشویش دا اظہار نئيں کيتا۔ حالانکہ ایہی اقوام [[افغانستان]] وچ [[مہاتما بدھ]] دے مجسمے د‏‏ی تباہی اُتے بہت سیخ پا ہوئیاں سن۔ [[ترکی]] د‏‏ی کئی مسیتاں نو‏‏ں عجائب گھراں وچ تبدیل کر دتا گیا اے مثلاً سابقہ مسجد [[ایاصوفیہ|ایا صوفیہ]] د‏‏ی ایتھ‏ے جو تصویر دتی گئی اے اس وچ بظاہر گنبد د‏‏ی تعمیرِ نو د‏‏ی جا رہی اے مگر حقیقت وچ اس وچو‏ں مسلماناں دے نقاشی تے خطاطی نو‏‏ں ہٹا کر اس دے تھلے پرانے آثار تلاش کیتے جا رہے نيں (مثلاً [[انجیل]] تو‏ں متعلقہ مصوری) کیونجے [[ترکی]] وچ اسلام پھیلنے تو‏ں پہلے ایہ اک کلیسا سی۔ وسطی ایشیا د‏‏ی بہت ساریاں مسیتاں روسی قبضہ دے دوران بند کيتیاں گئیاں تے دنیا نے انہاں مسیتاں نو‏‏ں اس وقت آثارِ قدیمہ دا درجہ وی نئيں دتا اس لئی اوہ تباہ ہوئے گئياں۔ ہن انہاں د‏‏ی حفاظت اُتے کچھ کم ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ جدید مسیتاں اُتے ایسی خطاطی، نقاشی تے محنت نئيں ملدی۔ == آداب مسجد == [[فائل:Mobile Mosque.jpg|thumb|متحرک مسجد]] مسلماناں دے نزدیک مسجد وچ درج ذیل گلاں دا خیال رکھنا ضروری سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس دا اطلاق غیر مسلمین اُتے وی ہُندا اے جو مسجد وچ داخل ہون۔ === طہارت === اسلام وچ [[طہارت]] د‏‏ی بہت اہمیت اے تے اک [[حدیث]] دے مطابق ایہ ادھا ایمان اے اس لئی مسیت وچ آن دے لئی پوتر اتے صاف ہونا شرط اے البتہ [[وضو]] آپ مسجد وچ وی آ ک‏ے ک‏ر سکدے ني‏‏‏‏ں۔ مسلماناں دے اکثر مکاتبِ فکر وچ مسیتاں وچ حالتِ جنابت وچ ٹھہرنا جائز نئيں اتے [[مسجد حرام|مسجد الحرام]] اتے [[مسجد نبوی]] وچ ایہو جیہی حالت وچ وڑنا وی جائز نٸي‏‏‏‏ں۔ لباس دے نال نال پنڈا وی پاک ہونا چاہیدا وا۔ ذہن د‏‏ی پاکیزگی وی اپنے بس دے مطابق ضروری اے یعنی برے خیالات تو‏ں پرہیز کرنا چاہئیے۔<ref>{{Cite web |title=ویکھو {{ع}} '''آداب المسجد''' {{ف}}، بزبان عربی |url=http://www.islamdoor.com/K3/masjed.htm |access-date=2020-10-15 |archive-date=2012-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716025234/http://www.islamdoor.com/K3/masjed.htm |dead-url=yes }}</ref> === شائستگی === [[مسلما‏ن]] مسجد نو‏‏ں [[اللہ]] دا گھر سمجھدے نيں چاہے اس دا تعلق مسلماناں دے کسی وی فرقہ تو‏ں ہوئے۔ مسجد وچ خاموشی تے رہتل و شائستگی د‏‏ی تاکید کيتی جاندی اے تاکہ نماز تے [[قرآن]] پڑھنے والے تنگ نہ ہون۔ مسیتاں وچ لڑائی جھگڑا کرنا یا بلا ضرورت دنیاوی گلاں تو‏ں وی پرہیز کرنا چاہیے اگرچہ اجتماعی معاملات اُتے بحث کيتی جا سکدی ا‏‏ے۔ مسجد وچ دوڑنا یا زور تو‏ں قدم رکھنا تے اُچی آواز وچ گل کرنا شائستگی دے خلاف ا‏‏ے۔ ايس‏ے طرح کوئی وی ایسا کم کرنا جس تو‏ں نمازی تنگ ہون، چنگا نئيں سمجھیا جاندا۔ === لباس === مسجد وچ صاف ستھرا لباس پا کے آنا چاہیدا اے۔ سوانیاں ایہو جیہا لباس پا کر آن جس تو‏ں اوہ با پردہ دسن۔ ايہو جیہ‏ے طرح مرد مناسب لباس پا کر آن ۔ عموماً مسلما‏ن علاقائی لباس دے علاوہ عربی لباس وی پانا چنگا اتے ثواب سمجھدے نيں مگر [[اسلام]] وچ لباس اُتے اینج دی کوئی پابندی نئيں اے مگر لباس اسلام دے اصولاں دے مطابق ہووے۔<ref>مقصود، رقیہ وارث (2003-04-22). خود نو‏‏ں اسلام سکھائیے ( Teach Yourself Islam), دوسری طباعت، شکاگو: McGraw-Hill, ISBN 0-07-141963-2.</ref> === مرد و زن مسجد وچ === ابتدائے اسلام تو‏ں مرداں تے عورتاں دوناں نو‏ں مسیتاں وچ آنے د‏‏ی اجازت اے مگر اوہناں نو‏‏ں علاحدہ علاحدہ تھاں دتی جاندی ا‏‏ے۔ شرعِ اسلام دے مطابق نماز دے دوران عورتاں د‏‏ی صفاں مرداں تو‏ں پِچھے ہُندیاں نيں تاکہ مرداں د‏‏ی نظر عورتاں اُتے نہ پئے۔ حضور {{درود}} دے دور وچ مرد و زن دونے مسجد وچ نماز ادا کردے سن اگرچہ عورتاں دے احترام تے حفاظت دے لئی بہتر خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ گھر ہی وچ نماز ادا کرن۔ اج کل اکثر مسیتاں وچ عورتاں دے لئی علاحدہ تھاں بنی ہُندی ا‏‏ے۔ برصغیر پاک و ہند وچ عورتاں دے مسجد وچ آنے دا رواج نہ ہونے دے برابر اے مگر اس دا تعلق اسلام تو‏ں نئيں بلکہ ہندوستانی معاشرت تو‏ں ا‏‏ے۔ عرب ملکاں وچ تے جدید مغربی مسیتاں وچ عورتاں مسیتاں وچ آٶندیاں نيں، نماز پڑھدِیاں نيں اتے مختلف تعلیمی سرگرمیاں وچ حصہ لیندِیاں نيں۔ == تصویراں == <gallery> Image:mosqueeKairouan_2.jpg Image:Punjabi Maseet.jpg Image:Sultan Ahmed Mosque, Istambul.jpg Image:Mosque in Jhelum Cantonment Pakistan.jpg Image:Badshahi Mosque July 1 2005 pic32 by Ali Imran (1).jpg Image:Spain Andalusia Cordoba BW 2015-10-27 13-54-14.jpg </gallery> == مسیتاں وچ حاضری بلحاظ == {{Bar box | title=ہفتے وچ گھٹ تو‏ں گھٹ اک بار مسجد جانے والی د‏‏ی تعداد بلحاظ فیصد، 2009–2012<ref>[http://www.pewforum.org/2012/08/09/the-worlds-muslims-unity-and-diversity-2-religious-commitment/ Chapter 2: Religious Commitment]</ref> | titlebar=#ddd | left1=ملک | right1=فیصد | width=500px | bars= {{Bar percent|{{flagicon|Ghana}} [[گھانا]]|limegreen|100}} {{Bar percent|{{flagicon|Liberia}} [[لائبیریا]]|limegreen|94}} {{Bar percent|{{flagicon|Ethiopia}} [[ایتھوپیا]]|limegreen|93}} {{Bar percent|{{flagicon|Uganda}} [[یوگنڈا]]|limegreen|93}} {{Bar percent|{{flagicon|Guinea-Bissau}} [[گنی بساؤ]]|limegreen|92}} {{Bar percent|{{flagicon|Mozambique}} [[موزمبیق]]|limegreen|92}} {{Bar percent|{{flagicon|Kenya}} [[کینیا]]|limegreen|91}} {{Bar percent|{{flagicon|Niger}} [[نائجر]]|limegreen|88}} {{Bar percent|{{flagicon|Nigeria}} [[نائجیریا]]|limegreen|87}} {{Bar percent|{{flagicon|Democratic Republic of the Congo}} [[جمہوری جمہوریہ کانگو]]|limegreen|85}} {{Bar percent|{{flagicon|Cameroon}} [[کیمرون]]|limegreen|84}} {{Bar percent|{{flagicon|Djibouti}} [[جبوتی]]|limegreen|84}} {{Bar percent|{{flagicon|Tanzania}} [[تنزانیا]]|limegreen|82}} {{Bar percent|{{flagicon|Chad}} [[چاڈ]]|limegreen|81}} {{Bar percent|{{flagicon|Mali}} [[مالی]]|limegreen|79}} {{Bar percent|{{flagicon|Indonesia}} [[انڈونیشیا]]|limegreen|72}} {{Bar percent|{{flagicon|Jordan}} [[اردن]]|limegreen|65}} {{Bar percent|{{flagicon|Senegal}} [[سینیگال]]|limegreen|65}} {{Bar percent|{{flagicon|Afghanistan}} [[افغانستان]]|limegreen|61}} {{Bar percent|{{flagicon|Egypt}} [[مصر]]|limegreen|61}} {{Bar percent|{{flagicon|Pakistan}} [[پاکستان]]|limegreen|59}} {{Bar percent|{{flagicon|Malaysia}} [[ملائیشیا]]|limegreen|57}} {{Bar percent|{{flagicon|United Kingdom}} [[مملکت متحدہ]]{{refn|group=note|name=United Kingdom|Survey was conducted in 2016, not 2009–2012.}}<ref>[https://www.icmunlimited.com/wp-content/uploads/2016/12/Policy-Exchange-ICM-Muslims-Survey-web.pdf 'What Muslims Want': A survey of British Muslims by ICM on behalf of Policy Exchange]</ref>|limegreen|56}} {{Bar percent|{{flagicon|Palestine}} [[دولت فلسطین]]|limegreen|55}} {{Bar percent|{{flagicon|Morocco}} [[مراکش]]|limegreen|54}} {{Bar percent|{{flagicon|Spain}} [[سپین]]<ref>{{Cite web |title=Valores, Actitudes y Opiniones de los Inmigrantes de Religión Musulmana |url=http://www.interior.gob.es/documents/642317/1201485/Valores%2C%20actitudes+y+opiniones+de+los+inmigrantes+de+religi%C3%B3n+musulmana+%28NIPO+126-11-022-1%29.pdf/0bf98a9b-bd97-490f-8e53-0e6885a34e0a |access-date=2020-10-15 |archive-date=2020-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201003080926/http://www.interior.gob.es/documents/642317/1201485/Valores,%20actitudes+y+opiniones+de+los+inmigrantes+de+religi%C3%B3n+musulmana+(NIPO+126-11-022-1).pdf/0bf98a9b-bd97-490f-8e53-0e6885a34e0a |dead-url=yes }}</ref>|limegreen|54}} {{Bar percent|{{flagicon|Bangladesh}} [[بنگلا دیش]]|limegreen|53}} {{Bar percent|{{flagicon|Thailand}} [[تھائی لینڈ]]{{refn|group=note|name=Thailand|Survey was only conducted in the southern five provinces.}}|limegreen|52}} {{Bar percent|{{flagicon|Yemen}} [[یمن]]{{refn|group=note|name=Yemen|Survey was conducted in 2013, not 2009–2012. Sample was taken from entire population of Yemen, which is approximately 99% Muslim.}}<ref name=World>[http://www.worldvaluessurvey.org/WVSDocumentationWV6.jsp World Values Survey (2010–2014)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190908124210/http://www.worldvaluessurvey.org/WVSDocumentationWV6.jsp |date=2019-09-08 }}</ref>|limegreen|51}} {{Bar percent|{{flagicon|Israel}} [[اسرائیل]]{{refn|group=note|name=Israel|Survey was conducted in 2015, not 2009–2012.}}<ref>[http://www.pewforum.org/2016/03/08/israels-religiously-divided-society/ Israel’s Religiously Divided Society]</ref>|limegreen|49}} {{Bar percent|{{flagicon|Italy}} [[اطالیہ]]<ref name=Sonage />|limegreen|49}} {{Bar percent|{{flagicon|Canada}} [[کینیڈا]]{{refn|group=note|name=Canada|Survey was conducted in 2016, not 2009–2012.}}<ref>[http://www.environicsinstitute.org/uploads/institute-projects/survey%20of%20muslims%20in%20canada%202016%20-%20final%20report.pdf Survey of Muslims in Canada 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160501155148/http://www.environicsinstitute.org/uploads/institute-projects/survey%20of%20muslims%20in%20canada%202016%20-%20final%20report.pdf |date=2016-05-01 }}</ref>|limegreen|48}} {{Bar percent|{{flagicon|Algeria}} [[الجزائر]]{{refn|group=note|name=Algeria|Survey was conducted in 2008, not 2009–2012.}}<ref name=regime>{{Cite web |title=Religious Regimes and Prospects for Liberal Politics: Futures of Iran, Iraq, and Saudi Arabia |url=http://www.psc.isr.umich.edu/pubs/pdf/rr08-641.pdf |access-date=2020-10-15 |archive-date=2013-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513202651/http://www.psc.isr.umich.edu/pubs/pdf/rr08-641.pdf |dead-url=yes }}</ref>|limegreen|47}} {{Bar percent|{{flagicon|Tunisia}} [[تونس]]|limegreen|47}} {{Bar percent|{{flagicon|United States of America}} [[ریاستہائے متحدہ امریکا]]<ref>[http://www.people-press.org/2011/08/30/section-2-religious-beliefs-and-practices/ Section 2: Religious Beliefs and Practices]</ref>|limegreen|47}} {{Bar percent|{{flagicon|Turkey}} [[ترکی]]|limegreen|44}} {{Bar percent|{{flagicon|Australia}} [[آسٹریلیا]]{{refn|group=note|name=Australia|Survey was conducted in 2015, not 2009–2012.}}<ref>[https://www.westernsydney.edu.au/__data/assets/pdf_file/0008/988793/12441_text_challenging_racism_WEB.pdf The resilience and ordinariness of Australian Muslims: Attitudes and experiences of Muslims Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329043851/https://www.westernsydney.edu.au/__data/assets/pdf_file/0008/988793/12441_text_challenging_racism_WEB.pdf |date=2016-03-29 }}</ref>|limegreen|40}} {{Bar percent|{{flagicon|Iraq}} [[عراق]]|limegreen|40}} {{Bar percent|{{flagicon|Germany}} [[جرمنی]]{{refn|group=note|name=Germany|Survey was conducted in 2008, not 2009–2012.}}<ref>[http://www.npdata.be/Data/Godsdienst/Duitsland/fb6-muslimisches-leben-englisch.pdf Muslim Life in Germany: A study conducted on behalf of the German Conference on Islam]</ref>|limegreen|35}} {{Bar percent|{{flagicon|Lebanon}} [[لبنان]]|limegreen|35}} {{Bar percent|{{flagicon|Libya}} [[لیبیا]]{{refn|group=note|name=Libya|Survey was conducted in 2013, not 2009–2012. Sample was taken from entire population of Libya, which is approximately 97% Muslim.}}<ref name=World />|limegreen|35}} {{Bar percent|{{flagicon|Bosnia and Herzegovina}} [[بوسنیا تے ہرزیگووینا]]|limegreen|30}} {{Bar percent|{{flagicon|France}} [[فرانس]]{{refn|group=note|name=France|Survey was conducted in 2016, not 2009–2012.}}<ref>{{Cite web |title=A French Islam is possible |url=http://www.institutmontaigne.org/res/files/publications/a-french-islam-is-possible-report.pdf |access-date=2020-10-15 |archive-date=2017-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170915201551/http://www.institutmontaigne.org/res/files/publications/a-french-islam-is-possible-report.pdf |dead-url=yes }}</ref>|limegreen|30}} {{Bar percent|{{flagicon|Tajikistan}} [[تاجکستان]]|limegreen|30}} {{Bar percent|{{flagicon|Belgium|state}} [[بلجئیم]]<ref name=Sonage>[http://www.yabiladi.com/img/content/docs/sondage_bva_ccme_07-2010.pdf Sondage auprès des jeunes Marocains résidant en Europe]</ref>|limegreen|28}} {{Bar percent|{{flagicon|Iran}} [[ایران]]{{refn|group=note|name=Iran|Survey was conducted in 2008, not 2009–2012.}}<ref name=regime />|limegreen|27}} {{Bar percent|{{flagicon|Saudi Arabia}} [[سعودی عرب]]{{refn|group=note|name=Saudi Arabia|Survey was conducted in 2008, not 2009–2012.}}<ref name=regime />|limegreen|27}} {{Bar percent|{{flagicon|Denmark}} [[ڈنمارک]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=srQ0F6mAiVoC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Islamic Education in Europe|last=Aslan|first=Ednan|publisher=Böhlau Verlag Wien|page=82|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226061159/https://books.google.com/books?id=srQ0F6mAiVoC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|archivedate=2018-12-26|access-date=2017-05-10|url-status=live}}</ref>|limegreen|25}} {{Bar percent|{{flagicon|Netherlands}} [[نیدرلینڈز]]<ref>[https://www.cbs.nl/nl-nl/publicatie/2009/31/religie-aan-het-begin-van-de-21ste-eeuw Religie aan het begin van de 21ste eeuw]</ref>|limegreen|24}} {{Bar percent|{{flagicon|Kyrgyzstan}} [[کرغیزستان]]|limegreen|23}} {{Bar percent|{{flagicon|Kosovo}} [[کوسووہ]]|limegreen|22}} {{Bar percent|{{flagicon|Russia}} [[روس]]|limegreen|19}} {{Bar percent|{{flagicon|Kazakhstan}} [[قازقستان]]|limegreen|10}} {{Bar percent|{{flagicon|Uzbekistan}} [[ازبکستان]]|limegreen|9}} {{Bar percent|{{flagicon|Albania}} [[البانیا]]|limegreen|5}} {{Bar percent|{{flagicon|Azerbaijan}} [[آذربائیجان]]|limegreen|1}} }} == وڈیاں مسیتاں == {{دنیا د‏‏یاں وڈیاں مسجداں}} == ہور دیکھو == * [[مسیتاں د‏‏ی لسٹ]] == باہرلے جوڑ == * [http://www.dzamije.info/ بوسنیائی مسیتاں مع تصاویر۔ بوسنیائی بولی وچ ] * [http://www.sacred-destinations.com/sacred-sites/mosques.htm دنیا د‏‏ی مسیتاں مع تصاویر۔ انگریزی بولی وچ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513072235/http://www.sacred-destinations.com/sacred-sites/mosques.htm |date=2008-05-13 }} * [http://www.hilalplaza.com/world-mosques/ دنیا د‏‏ی مسیتاں۔ انگریزی بولی وچ ] * {{یوٹیوب|8_QzEb4TEWI|مسجد سلطان احمد استنبول، ترکی د‏‏ی ویڈیو تے اذان جس د‏‏ی آواز گنبداں د‏‏ی وجہ تو‏ں اک وقفہ دے بعد گونجتی اے}} * {{یوٹیوب|3ZsC59_iyrw|چین د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسجد د‏‏ی ویڈیو جو چینی طرزِ تعمیر د‏‏ی اک جھلک اے}} * {{یوٹیوب|CwGYm0eyohc|روس د‏‏ی خوبصورت مسیتاں تصویراں وچ}} * {{یوٹیوب|FIj4qw2lg4o|دنیا د‏‏ی خوبصورت مسیتاں تصویراں وچ}} == حوالے == {{حوالے|group=note}} == حوالے == {{حوالے|2}} {{اسماء وشخصیتاں قرآن}} {{موضوعات اسلام}} [[گٹھ:اسلام]] [[گٹھ:اسلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی ثقافت]] [[گٹھ:اسلامی معماری]] [[گٹھ:مسیتاں]] [[گٹھ:معماری مسیتاں]] shm8l1xet2lb8vnadpy6oimevk8yswu 0 7594 708985 500290 2026-07-27T22:37:17Z Dostojewskij 12062 + گٹھ:۱۹۳۸ دے جم + گٹھ:۱۹۸۰ دیاں موتاں 708985 wikitext text/x-wiki [[File:Vladimir Vysotsky.jpg|thumb|ولادیمیر وائسوٹسکی]] '''ولادیمیر وائسوٹسکی''' (1938 1980) [[اک]] [[روسی]] گانے گان والا لکھن والا تے [[شاعر]] سی۔ == Translations == * [http://www.wysotsky.com/ Vladimir Vysotsky in different languages] [[گٹھ:روس]] [[گٹھ:روسی شخصیتاں]] [[گٹھ:۱۹۳۸ دے جم]] [[گٹھ:۱۹۸۰ دیاں موتاں]] gklaq94k4lhgiif96sigolsxixitwof 0 9699 708976 353911 2026-07-27T20:27:43Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708976 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|169|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] 39nn7a9v0v3xllcxlsa317pv8jy9ru9 0 9700 708975 353906 2026-07-27T20:27:21Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708975 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|168|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] cfbdwujo6c8v2aszieh4109qsuzb0rv 0 9701 708974 353912 2026-07-27T20:27:00Z Isksks 44493 708974 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|167|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] 8y22krsihqp6zkjyp4bgdl7tu9ldmf3 0 9702 708973 353271 2026-07-27T20:26:40Z Isksks 44493 708973 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|166|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] tlmhu10fnc9wxw1hy7ubi1mgn3tuz8l 0 9703 708972 353916 2026-07-27T20:26:20Z Isksks 44493 708972 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|165|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] 1tyenyrv4jtvecz4aaecxyj6s16d4gx 0 9704 708971 353914 2026-07-27T20:26:00Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708971 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|164|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] f16e5vbezfhungkvl24pd5fhpc94j72 0 9705 708970 353909 2026-07-27T20:25:30Z Isksks 44493 708970 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|163|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] fw9z7xnzk5j5ouqroad4rf0qw5tyuar 0 9706 708969 334113 2026-07-27T20:25:14Z Isksks 44493 708969 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|162|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] rta2bcc3bm3kkrjusziqo9aztrxr44t 0 9707 708968 353908 2026-07-27T20:25:01Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708968 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|161|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] qfj1c66vjzyetj8sdhlizpwer4wk2hu 0 9708 708967 353907 2026-07-27T20:24:28Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708967 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|160|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] 06hr5z0lqck5ggl85kyharqoueymae9 0 9709 708966 353924 2026-07-27T20:24:06Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708966 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|159|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] c1q658epc738gdh34ai34m6heaxibam 0 9710 708965 334223 2026-07-27T20:23:47Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708965 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|158|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] h2e31amodfpmhdixebsszsdm4c2swq5 0 9711 708964 334177 2026-07-27T20:23:12Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708964 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|157|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] it66qo2ddjcsq1obzj35jw7fcpenfxo 0 9712 708963 353217 2026-07-27T20:22:51Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708963 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|156|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] bndht98xddxewo2j26jgx962k8tduxd 0 9713 708961 353919 2026-07-27T20:21:49Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708961 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|154|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] i6buvv4fvh92o0rga7aqk40ku0mbiei 0 9728 708962 353926 2026-07-27T20:22:15Z Isksks 44493 /* موتاں */ 708962 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|155|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] qxfw1jerrhypcqcfnp3gwy05nk5gyet 0 9746 708977 334059 2026-07-27T20:27:56Z Isksks 44493 708977 wikitext text/x-wiki ==دساں== == سائینسی کھوجاں == == موتاں == {{Commons|122|position=left}} {{دوجی صدی}} [[گٹھ:کیلنڈر]] ss0habc3k1910l1hy8t3h6ezp9gwxo5 0 19980 708992 702125 2026-07-28T11:41:05Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708992 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = نیکوسیا<br />Nicosia | native_name = {{Nobold|{{native name|el|Λευκωσία|italics=off}}<br />{{Native name|tr|Lefkoşa}}}} | settlement_type = [[شہر]] | image_skyline = Nicosia Collage.png | imagesize = 300px | image_caption = اوپری کھبے سے: نکوسیا شہر د‏‏ی اسکائی لائن، [[لیڈریا سٹریٹ]] رات دے وقت، نیکوسیا دے گھراں دے صحن، [[نکوسیا د‏‏ی وینسی دیواراں]]، پرانے شہر وچ اک نیکوسین دروازہ، [[بیوک خان]]، قدیم شہر، وینسی مکانات، نکوسیا کرسمس میلہ، [[میکاریوس ایونیو]] رات وچ | image_flag = Flag of Nicosia.svg | image_seal = | nickname = | motto = | image_map = | pushpin_mapsize = 300px | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = Cyprus#European_Union#Asia | pushpin_label_position = Nicosia | pushpin_caption = | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|35|10|N|033|22|E|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = دعوی | subdivision_name = {{Plainlist| * [[قبرص]] (بین الاقوامی طور پر&nbsp;تسلیم شدہ) * [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] (&nbsp;[[شمالی نیکوسیا]] صرف[[ترکی]] تو‏ں تسلیم شدہ)}} | subdivision_type2 = زیر انتظام | subdivision_name2 = &nbsp; | subdivision_type3 = <div> * جنوب * شمال</div> | subdivision_name3 = {{Plainlist| * {{flagicon|Republic of Cyprus}} جمہوریہ قبرص * {{flagicon|Northern Cyprus}} ترک جمہوریہ شمالی قبرص}} | subdivision_type4 = [[قبرص دے ضلعے|ضلع]] | subdivision_name4 = [[ضلع نیکوسیا]] | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_title1 = جنوبی نکوسیا بلدیہ دا میئر | leader_name1 = کونستنتینوس یورکادجیس ([[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]) | leader_title2 = شمالی نکوسیا بلدیہ دا میئر | leader_name2 = محمد حرمانجی ([[کمیونل ڈیموکریسی پارٹی|ٹی ڈی پی]]) | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref>tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- --> | area_rural_footnotes = <!-- --> | area_metro_footnotes = <!-- --> | area_magnitude = <!-- --> | area_note = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 220 | population_footnotes = <ref>{{cite web|title=Population – Place of Residence, 2011|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/7F6BB26ED9D00A00C2257AD90055542A/$file/POP_CEN_11-POP_PLACE_RESID-EN-170414.xls?OpenElement|website=Statistical Service of Cyprus (CYSTAT)|date=17 اپریل 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114247/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/7F6BB26ED9D00A00C2257AD90055542A/$file/POP_CEN_11-POP_PLACE_RESID-EN-170414.xls?OpenElement|archive-date=2018-12-26|access-date=2017-07-18|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_۔pdf|title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı|trans_title=TRNC 2011 Population and Housing Census|publisher=TRNC State Planning Organization|date=6 اگست 2013|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114159/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_%DB%94pdf|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-12-26|url-status=live}}</ref> | population_total = {{Plainlist| * جنوب: 55,014 * شامل: 61,378}} | population_metro = {{Plainlist| * جنوب: 239,277 * شمال: 82,539}} | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = auto | population_demonym = نیکوسین | population_note = جنوبی میٹرو وچ نیکوسیا دے بلدیات‏ی ادارےآں وچ [[آئیوس دومیتیوس]]، [[انگومی]]، [[ستوولوس]]، [[اگلاندجیا]]، [[لاکاٹامیا]]، [[انتھوپولس]]، [[لاتسیا]] تے [[گیری، قبرص]] شامل نيں جدو‏ں کہ شمال وچ [[شمالی نیکوسیا]]، [[گونیئلی]]، [[گیرولاکوس]] تے [[کانلی]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ | timezone1 = [[مشرقی یورپی وقت]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[مشرقی یورپی گرما وقت]] | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = [[Postal codes in Cyprus|ڈاک رمز]] | postal_code = 1010–1107 | area_code_type = | area_code = +357 22 | iso_code = CY-01 | website = {{Nowrap|{{flagdeco|CYP}} [http://www.nicosia.org.cy/ بلدیہ نیکوسیا]}} | footnotes = }} '''نیکوسیا''' ({{Lang-en|Nicosia}}؛ تلفظ: {{IPAc-en|ˌ|n|ɪ|k|ə|ˈ|s|i:|ə}} {{respell|NIK|ə|SEE|ə}}؛ {{lang-el|Λευκωσία|لیفکوسیا}} {{IPA-el|lefkoˈsi.a|}}؛ {{lang-tr|Lefkoşa}}، تلفظ: {{IPA-tr|lefˈkoʃa|}} لیفکوشا) [[قبرص]] دا سب تو‏ں وڈا [[شہر]] تے [[میساوریا]] میدانی علاقہ دے تقریباً وسط وچ دریائے [[پیدیوس]] دے کنارے اُتے واقع حکومت قبرص دا [[راجگڑھ]] ا‏‏ے۔ ایہ [[یورپی یونین د‏‏ی رکن ریاست|یورپی یونین د‏‏ی رکن ریاستاں]] وچ انتہائی جنوب مشرقی راجگڑھ ا‏‏ے۔ ایہ شہر 4،500 برساں تو‏ں مسلسل آباد اے تے [[دسويں صدی]] تو‏ں [[قبرص]] دا [[راجگڑھ]] چلا آرہیا ا‏‏ے۔ [[قبرص بحران (1955–64ء)|قبرص بحران 1955–64ء]] دے بعد تو‏ں [[ترک قبرصی]] تے [[یونانی قبرصی]] شہر د‏‏ی تقسیم دے بعد شہر دے شمالی تے جنوبی وکھ وکھ حصےآں وچ آباد ني‏‏‏‏ں۔ [[1974ء]] وچ ترکی دے قبرص دے حملے دے بعد شہر دے درمیان وچ اک عسکری خط اخضر قائم اے جو [[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|اقوام متحدہ]] دے زیر نگرانی ا‏‏ے۔ اس تقسیم دے بعد نیکوسیا دا جنوبی حصہ [[جمہوریہ قبرص]] دا [[راجگڑھ]] تے [[شمالی قبرص]] [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] دا [[راجگڑھ]] ا‏‏ے۔ قانون سازی تے انتظامی افعال دے علاوہ نیکوسیا نے خود نو‏‏ں جزیرے دے اقتصادی راجگڑھ تے اہ‏م [[بین الاقوامی]] کاروباری مرکز دے طور اُتے وی منوایا ا‏‏ے۔<ref>{{cite book|last1=Kempen|first1=Ronald van|last2=Vermeulen|first2=Marcel|last3=Baan|first3=Ad|title=Urban Issues and Urban Policies in the New EU Countries|url=https://books.google.com/books?id=FHou6czhjqwC&pg=PA207|year=2005|publisher=Ashgate|isbn=978-0-7546-4511-5|page=207|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114239/https://books.google.com/books?id=FHou6czhjqwC&pg=PA207|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-11-12|url-status=live}}</ref> [[2018ء]] وچ نیکوسیا دنیا دے تقابل وچ [[قوت خرید]] وچ بتیسواں امیر ترین شہر سی۔ <ref>{{cite web|url=https://www.ubs.com/microsites/prices-earnings/en/cities/nicosia/?year=2018|title=World's richest cities by purchasing power|last=|first=|date=2018|website=|publisher=UBS|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114225/https://www.ubs.com/microsites/prices-earnings/en/cities/nicosia/?year=2018|archive-date=2018-12-26|dead-url=yes|accessdate=30 مئی 2018|url-status=live}}</ref> [[دیوار برلن]] دے خاتمے دے بعد نیکوسیا دنیا دا واحد منقسم راجگڑھ ا‏‏ے۔ <ref>https://www.theguardian.com/world/2017/jan/15/in-nicosia-cyprus-spirit-of-reconciliation-is-stirring</ref> == تریخ == === قدیم دور === نیکوسیا [[برنجی دور]] تو‏ں 2500 سال [[ق م]] تو‏ں مسلسل آباد رہیا ا‏‏ے۔ پہلی مرتبہ [[میساوریا]] دے زرخیز میدان وچ لوک آباد ہوئے۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_arxaia_lefkosia.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=21 جولائ‏ی 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114312/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_arxaia_lefkosia.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> بعد وچ نیکوسیا اک [[شہر ریاست]] بنا جسنو‏ں [[لیڈریا]] کہیا جاندا سی۔ [[لیڈریا]] انہاں بارہ ریاستاں وچو‏ں اک سی جنہاں نو‏ں [[آخیئی]] قبیلے نے [[ٹرائے د‏‏ی جنگ]] دے بعد قبرص وچ قائم کيتا۔ لیڈریا دے آثار شہر دے جنوب مشرق وچ کوہ آئیا پاراسکیوی دے نیڑے پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ لیڈریا دے صرف اک بادشاہ اوناساگوراسنو‏ں ذکر تریخ وچ ملدا ا‏‏ے۔ مملکت لیڈریا قبرص اُتے [[اشوری]] حکومت دے دوران وچ تباہ ہوئے گئی۔ اوناساگوراسنو‏ں [[اشوریہ]] دے [[آسرحدون]] نو‏‏ں 672 [[ق م]] وچ خراج تحسین پیش کردے بیان کيتا گیا ا‏‏ے۔ 330 ق م وچ لیڈریا نو‏‏ں اک غیر اہ‏م قصبہ شمار کيتا گیا ا‏‏ے۔ <ref>World and its Peoples: Greece and the Eastern Balkans. Marshall Cavendish, 2010.</ref> روایات دے مطابق شہر د‏‏ی تعمیر نو "لیکوس" (Leucus) نے د‏‏ی جسنو‏ں [[بطلیموس اول سوتیر]] دا بیٹا تصور کيتا جاندا اے، تے تقریباً 300 ق م یا 200 ق م اس دا ناں اپنے ناں د‏‏ی مناسبت تو‏ں '''لیکوتون''' (Leucoton) یا '''لیفکوتیون''' (Lefkotheon) رکھیا۔ <ref>[[Bener Hakkı Hakeri|Hakeri, Bener Hakkı]] (1992)۔ "Lefkoşa"۔ Kıbrıs Türk Ansiklopedisi. II. [[Kıbrıs (newspaper)|Kıbrıs]]۔ p. 240.</ref><ref>{{cite book|title=Excerpta Cypria|url=https://books.google.com/books?id=vPM8AAAAIAAJ&pg=PA119|year=1908|publisher=CUP Archive|page=119|id=GGKEY:KQE4WQ2GWSC|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114248/https://books.google.com/books?id=vPM8AAAAIAAJ&pg=PA119|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-11-12|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|last=Jacovides|first=A. E.|title=Cyprus Directory|url=https://books.google.com/books?id=l8YgAQAAMAAJ|year=1968|publisher=A.E. Jacovides Tourist & Commercial Publications|page=191|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114304/https://books.google.com/books?id=l8YgAQAAMAAJ|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-11-12|url-status=live}}</ref> اس دور وچ قصبے دا ذریعہ روزگار کھیت‏‏ی باڑی سی۔ اس زمانے دے دوران وچ لیڈریا نے دوسرے قبرصی ساحلی شہراں دے مقابلے وچ کوئی خاص ترقی نئيں کيت‏‏ی جنہاں د‏‏ی معیشت بنیادی طور اُتے تجارت اُتے مبنی سی۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_lidras.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114236/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_lidras.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> === رومی تے بازنطینی دور === [[فائل:Tetarteron, Byzantine, Isaac Comnenus, 1185-1191.jpg|thumb|[[اسحاق کومنینوس]] دے دور دے سک‏‏ے]] بازنطینی دور وچ قصبہ نو‏‏ں '''لیفکوسیا''' (Λευκωσία) یا '''کالینیکیسیس''' (Καλληνίκησις) کہیا جاندا سی۔ [[چوتھ‏ی صدی]] وچ شہر "سینٹ تریفلیوس" د‏‏ی وجہ نشست [[اسقف]] بنیا۔ <ref>{{cite web|url=http://saintsoftheday108.blogspot.com/2011/06/جون-13-saint-tryphillius-trifillios-of.html |title=Saint Tryphillius |publisher=Saintsoftheday108.blogspot.com |date= |accessdate=10 مارچ 2012}}</ref> [[647ء]] وچ عرب حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں [[سلامیس، قبرص|سلامیس]] د‏‏ی تباہی دے بعد تقریباً [[965ء]] وچ نیکوسیا قبرص دا راجگڑھ بنا جدو‏ں قبرص دوبارہ [[بازنطینی سلطنت]] تو‏ں مل گیا۔ بازنطینیاں نے جزیرے د‏‏ی انتظامیہ نو‏‏ں نیکوسیا منتقل کر دتا کیونجے ساحلی شہراں اُتے اکثر حملے ہُندے رہندے سن ۔ تب تو‏ں نیکوسیا قبرص دا [[راجگڑھ]] ا‏‏ے۔ نیکوسیا جو بازنطینی گورنر د‏‏ی نشست سی اسنو‏ں شہر د‏‏ی فصیل تو‏ں محفوظ کيتا گیا تے اک قلعہ وی تعمیر کيتا گیا۔ آخری بازنطینی گورنر [[اسحاق کومنینوس]] سی جس نے [[شہنشاہ]] ہونے دا اعلان کيتا تے اس دے بعد قبرص اُتے [[1183ء]] تو‏ں [[1191ء]] تک حکومت کيتی۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_mexri_simera.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114252/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_mexri_simera.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> === قرون وسطی === [[فائل:Selimiye Mosque (St. Sophie Cathedral) (36).JPG|thumb|[[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سینٹ سوفیا کیتھیڈرل]] / [[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سلیمیہ مسجد]]]] [[فائل:Nicosia by Giacomo Franco.jpg|thumb|[[نکوسیا د‏‏ی وینسی دیواراں]]]] [[1187ء]] وچ [[تیسری صلیبی جنگ]] دے دوران وچ [[ارض مقدسہ]] جاندے ہوئے [[رچرڈ اول شاہ انگلستان]] دا بحری بیڑا شدید بحری طوفان تو‏ں متاثر ہويا۔ اسنو‏ں پہلے [[کریٹ]] تے فیر [[رودوش]] وچ رکنا پيا۔ اُتے بیڑے وچ شامل تِناں بحری جہاز سفر کردے رہے جنہاں وچو‏ں اک جہاز اُتے [[جون انگلستانی، ملکہ صقلیہ]] تے [[بیرنگیریا ناواری]] رچرڈ د‏‏ی ہونے والی بیوی سوار سن۔ دو جہاز قبرص دے ساحل دے نیڑے تباہ ہوئے گئے اُتے جس جہاز اُتے [[جون انگلستانی، ملکہ صقلیہ]] تے [[بیرنگیریا ناواری]] سوار سن اوہ بحفاظت [[لیماسول]] پہنچ گیا۔ جون نے بحری جہاز تو‏ں اترنے تو‏ں انکار کر دتا کیونجے اسنو‏ں ڈر سی کہ [[اسحاق کومنینوس]] جو [[فرنگی|فرنگیاں]] نو‏‏ں پسند نئيں کردا انہاں نو‏ں یرغمال بنا لے گا۔ جہاز اک ہفتہ تک ساحل اُتے لنگر انداز رہیا ایتھ‏ے تک کہ 8 مئی نو‏‏ں [[رچرڈ اول شاہ انگلستان]] وی اوتھ‏ے پہنچ گیا۔ اپنی بہن تے مستقب‏‏ل د‏‏ی دلہن دے نال ناروا سلوک د‏‏ی وجہ تو‏ں رچرڈ نے غم و غصہ وچ قبرص اُتے حملہ کر دتا۔ رچرڈ نے نیکوسیا دا محاصرہ کيتا تے آخر دا [[تریمیتوسیا]] دے مقام اُتے اس دا تے [[اسحاق کومنینوس]] دا آمنا سامنا ہويا اسنو‏ں اسنو‏ں شکست دینے دے بعد رچرڈ جزیرے دا وی حکمران بنا اُتے اس نے اسنو‏ں [[فرسان الہیکل]] نو‏‏ں فروخت کر دتا۔ قبرص وچ [[فرنگی|فرنگیاں]] دا دور [[1192ء]] تو‏ں شروع ہويا جو [[1489ء]] تک رہیا۔ اس دوران وچ نیکوسیا قرون وسطی د‏‏ی [[مملکت قبرص]] دا راجگڑھ رہیا۔ تے اس دوران ایہ شاہ د‏‏ی نشست، لاطینی چرچ تے فرنگی انتظامیہ دا مرکز وی رہیا۔ فرنگی دور وچ شہر د‏‏ی دیواراں تے بہت ساریاں ہور عمارتاں وی تعمیر کيتیاں گئیاں جس وچ [[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سینٹ سوفیا کیتھیڈرل]] وی شامل ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے لوزینیان شاہاں دے مقبرے وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ نیکوسیا جو غیر مقامی ناں اے لوزینیان دا ہی دتا ہويا ا‏‏ے۔ [[فرانسیسی زبان]] بولنے والے صلیبی جنگی یا تاں "لیفکوسیا" بول نئيں پاندے سن یا انہاں نو‏ں تلفظ د‏‏ی پروا نئيں سی تے انہاں نے اسنو‏ں '''نیکوسی''' (Nicosie) کہنا شروع کر دتا جو بعد وچ بین القوامی طور اُتے '''نیکوسیا''' دے ناں تو‏ں رائج ہوئے گیا۔ [[1374ء]] وچ نیکوسیا اُتے [[جمہوریہ جینوا]] تے [[1426ء]] تو‏ں ایہ [[سلطنت مملوک (مصر)|سلطنت مملوک]] دے زیر نگيں آ گیا۔ [[1489ء]] وچ جزیرے اُتے [[جمہوریہ وینس]] دا قبضہ ہوئے گیا تے نکوسیا انتظامی مرکز تے حکومت‏ی نشست بنیا۔ وینس گورنر نے [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی]] خطرے د‏‏ی وجہ تو‏ں قبرص دے تمام شہراں د‏‏ی قلعہ بندی نو‏‏ں ضروری سمجھیا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_dikoisi_veneton.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114249/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_dikoisi_veneton.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> [[1567ء]] وچ وینسیاں نے [[فرنگی|فرنگیاں]] د‏‏ی تعمیر کردہ دیواراں نو‏‏ں منہدم ک‏ر ک‏ے [[نکوسیا د‏‏ی وینسی دیواراں|نکوسیا د‏‏ی وینسی دیواراں]] د‏‏ی تعمیر د‏‏ی جو اج وی اکثر تھ‏‏اںو‏اں اُتے اپنی اصلی حالت وچ موجود ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ [[فرنگی|فرنگیاں]] دے دور د‏‏ی ہور عمارتاں تے شاہی محل د‏‏ی حفاظت دا وی بندوبست کيتا۔ آرتھوڈوکس تے [[لاطینی کلیسیا]] دے گرجا گھر تعمیر کیتے۔ <ref name="nicosia.org.cy">{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_nea_tixi_tzoulio.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114231/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_nea_tixi_tzoulio.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> [[نکوسیا د‏‏ی وینسی دیواراں]] گیارہ کونے دے ستارے د‏‏ی شکل کيت‏یاں سن۔ اس دا ڈیزائن دفاع دے لئی بہتر کنٹرول تے توپ خانے دے استعمال دے لئی زیادہ مناسب سی۔ دیواراں وچ تن دروازے سن ۔ شمال وچ [[دروازہ کیرینیہ]]، مغرب وچ دروازہ پافوس تے مشرق وچ [[دروازہ فاماگوستا]] واقع سی۔ <ref name="nicosia.org.cy" /> دریائے [[پیدیوس]] شہر د‏‏ی دیواراں دے اندر تو‏ں وگدا سی۔ [[1567ء]] وچ دفاعی حکمت عملی دے سبب دریا دا راستہ تبدیل ک‏ر ک‏ے شہر دے باہر تو‏ں گزاریا گیا۔ <ref name="liminalzones.kein.org">{{cite web |url=http://liminalzones.kein.org/sites/liminalzones.kein.org/files/Nicosia,%20River-Bridge,%20GlobMedJourn.pdf |title=Nicosia |format=PDF |date= |accessdate=12 مارچ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114204/http://liminalzones.kein.org/sites/liminalzones.kein.org/files/Nicosia,%20River-Bridge,%20GlobMedJourn.pdf%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref> === عثمانی دور === [[فائل:Library of Sultan Mahmud II, Nicosia 2.JPG|thumb|سلطان محمود دوم ک‏‏تب خانہ]] [[فائل:Cyprus by Piri Reis.jpg|thumb|[[پیری رئیس]] دا بنایا ہويا قبرص دا نقشہ|سجے]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img13 Omeriye Mosque.jpg|thumb|[[عمریہ مسجد]]]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img04 aqueduct.jpg|thumb|[[نیکوسیا آبراہ]]]] [[1 جولائ‏ی]]، [[1570ء]] نو‏‏ں [[سلطنت عثمانیہ|عثمانیاں]] نے قبرص اُتے حملہ کر دتا۔ [[22 جولائ‏ی]] نو‏‏ں [[پیالے پاشا]] نے [[پافوس]]، [[لیماسول]] تے [[لارناکا]] فتح کرنے دے بعد نکوسیا د‏‏ی طرف پیش قدمی د‏‏ی تے شہر دا محاصرہ ک‏ے لیا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_poliorkia_lefkosias.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114237/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_poliorkia_lefkosias.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> شہر نے چالیس دن تک مقابلہ کيتا تے آخر دا [[9 ستمبر]]، [[1570ء]] نو‏‏ں شہر فتح ہوئے گیا۔ محاصرہ دے دوران وچ 20،000 افراد ہلاک ہوئے تے عمارتاں نو‏‏ں وی نقصان پہنچیا۔ کئی گرجا گھراں نو‏‏ں مسجد وچ تبدیل کر دتا گیا۔ عثمانی دور وچ نیکوسیا [[پاشا]]، یونانی [[صدر اسقف]] تے عثمانی [[قاضی]] د‏‏ی نشست بنیا۔ [[جمہوریہ وینس|وینسی]] گورنر دا محل پاشا دے زیر استعمال آیا جس دا ناں تبدیل ک‏ر ک‏ے سرائے (محل) رکھیا گیا۔ سرائے دے سامنے د‏‏ی جگہ دا ناں ايس‏ے مناسبت تو‏ں اج وی "سیراگلیو چوک" ا‏‏ے۔ [[1904ء]] وچ ایہ عمارت مسمار دے دتی گئی۔ موجودہ حکومت‏ی عمارتاں ايس‏ے مقام اُتے تعمیر کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name=jeffery>A description of the historic monuments of Cyprus. Studies in the archaeology and architecture of the island, by George Jeffery, Architect, 1918</ref> عثمانی دور وچ نويں آباد ہونے والےآں ترکاں نے دریا دے شمال نو‏‏ں اپنا مسکن بنایا، جنکہ یونانی دریا دے جنوب وچ جتھ‏ے لاٹ پادری دا تعلقہ تے راسخ الاعتقاد گرجا گھر وی واقع سی مرکوز ہوئے۔ ہور اقليتی گروہ جداں آرمینی تے لاطینی شہر د‏‏ی مغربی حصے وچ دروازہ پافوس دے نیڑے آباد ہوئے۔ <ref>{{cite web |url=http://www.conflictincities.org/nicosia.html |title=Nicosia |publisher=Conflictincities.org |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114229/http://www.conflictincities.org/nicosia.html%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref> عثمانی دور وچ نیکوسیا دے بارہ [[محلہ (انتظامی تقسیم)|محلے]] جو شہر د‏‏ی انتظامی تقسیم سن اس وقت عثمانی جرنیلاں دے ناں اُتے سن ۔ ایہ جرنیل انہاں محلےآں دے حاکم سن اُتے دو محلےآں دے ناں اس اصول تو‏ں مبرا سن ۔ # جنرل ابراہیم پاشا # جنرل محمود پاشا # جنرل آق کاوک پاشا (سفید عمامہ) # جنرل کوکود آفندی # جنرل عرب احمد پاشا # جنرل عبدی پاشا # جنرل حیدر پاشا # جنرل کرمان زادہ # جنرل یحیی پاشا # جنرل دانیال پاشا # توپ خانہ # نیبت خانہ (پولیس اسٹیشن) <ref name=jeffery /> {| cellpadding="5" cellspacing=1 style="border: 2px solid #66CCFF; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #ffffff; width: 305px" | style="background:#aaeeff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>نکوسیا<font>''' |- | style="background:#ffaaee" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>قبرص دا راجگڑھ<font>''' |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="4" cellspacing="1" |- | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Cyprus (old).svg|180px]] |} |- | style="background:#eeffaa" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>قبرص دا نشان<font>''' |- | align="center" colspan="2" | [[File:Cyprus_districts.jpg|200px]] |- |- | style="background:#afe9c6" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>قبرص دا نقشہ<font>''' |- | style="background:#eeffaa" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>سیاسی حثیت<font>''' |- |'''دیس''' || '''[[قبرص]]''' |- |'''[[ضلع''' || '''[[ضلع نکوسیا]]''' |- |'''سیاسی حثیت''' || '''[[راجگھر|راجگڑھ]]''' |- |'''[[بولی]]''' || '''[[ترک]] تے[[یونانی]] [[بولی]]''' |- | style="background:#afe9c6" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>اعداد تے شمار<font>''' |- | '''لوک گنتی''' || '''''' |- | '''رقبہ''' || ''' مربع [[کلومیٹر]]''' |- |'''آبادی دی گنجانی''' || ''' افراد فی مربع [[کلومیٹر]]''' |} [[قبرص]] [[رومی سمندر]] چ [[ترکی]] دے ساحلاں لاگے [[اک]] جزیرہ اے ، جہڑا جغرافیائی طور اتے [[ایشیاء]] تے سیاسی طور اتے [[یورپ]] چ شامل اے ۔ ایہہ [[دیس]] [[ترکی]] تے [[یونان]] وشکار تنازعے دی وجہ وی اے کیونجے اسدا آبادی [[یونانی|یونانیاں]] تے [[ترک|ترکاں]] اتے مشتمل اے ، اس پاروں ہن [[قبرص]] ، '''یونانی قبرص''' تے '''ترک قبرص''' ([[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]]) چ ونڈیا ہویا اے ۔ نکوسیا شہر [[قبرص]] دا [[راجگھر]] اے تے [[قبرص]] دے [[ضلع نکوسیا]] دا انتظامی مرکز وی اے ۔ ایہہ [[شہر]] '''یونانی قبرص''' تے [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص|اتلے قبرص]] وشکار ونڈیا ہویا اے ۔ {{Infobox settlement | name = نیکوسیا<br />Nicosia | native_name = {{Nobold|{{native name|el|Λευκωσία|italics=off}}<br />{{Native name|tr|Lefkoşa}}}} | settlement_type = [[شہر]] | image_skyline = Nicosia Collage.png | imagesize = 300px | image_caption = اوپری بائیں سے: نکوسیا شہر کی اسکائی لائن، [[لیڈرا سٹریٹ]] رات کے وقت، نیکوسیا کے گھروں کے صحن، [[نکوسیا کی وینسی دیواریں]]، پرانے شہر میں ایک نیکوسین دروازہ، [[بیوک خان]]، قدیم شہر، وینسی مکانات، نکوسیا کرسمس میلہ، [[میکاریوس ایونیو]] رات میں | image_flag = Flag of Nicosia.svg | image_seal = | nickname = | motto = | image_map = | pushpin_mapsize = 300px | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = Cyprus#European_Union#Asia | pushpin_label_position = Nicosia | pushpin_caption = | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|35|10|N|033|22|E|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = دعوی | subdivision_name = {{Plainlist| * [[قبرص]] (بین الاقوامی طور پر&nbsp;تسلیم شدہ) * [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] (&nbsp;[[شمالی نیکوسیا]] صرف[[ترکی]] سے تسلیم شدہ)}} | subdivision_type2 = زیر انتظام | subdivision_name2 = &nbsp; | subdivision_type3 = <div> * جنوب * شمال</div> | subdivision_name3 = {{Plainlist| * {{flagicon|Republic of Cyprus}} جمہوریہ قبرص * {{flagicon|Northern Cyprus}} ترک جمہوریہ شمالی قبرص}} | subdivision_type4 = [[قبرص کے اضلاع|ضلع]] | subdivision_name4 = [[ضلع نیکوسیا]] | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_title1 = جنوبی نکوسیا بلدیہ کا میئر | leader_name1 = کونستنتینوس یورکادجیس ([[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]) | leader_title2 = شمالی نکوسیا بلدیہ کا میئر | leader_name2 = محمد حرمانجی ([[کمیونل ڈیموکریسی پارٹی|ٹی ڈی پی]]) | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref>tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- --> | area_rural_footnotes = <!-- --> | area_metro_footnotes = <!-- --> | area_magnitude = <!-- --> | area_note = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 220 | population_footnotes = <ref>{{cite web|title=Population – Place of Residence, 2011|url=http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/7F6BB26ED9D00A00C2257AD90055542A/$file/POP_CEN_11-POP_PLACE_RESID-EN-170414.xls?OpenElement|website=Statistical Service of Cyprus (CYSTAT)|date=17 اپریل 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114247/http://www.cystat.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/7F6BB26ED9D00A00C2257AD90055542A/$file/POP_CEN_11-POP_PLACE_RESID-EN-170414.xls?OpenElement|archive-date=2018-12-26|access-date=2017-07-18|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_۔pdf|title=KKTC 2011 Nüfus ve Konut Sayımı|trans_title=TRNC 2011 Population and Housing Census|publisher=TRNC State Planning Organization|date=6 اگست 2013|language=tr|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114159/http://www.devplan.org/Nufus-2011/nufus%20ikinci_%DB%94pdf|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-12-26|url-status=live}}</ref> | population_total = {{Plainlist| * جنوب: 55,014 * شامل: 61,378}} | population_metro = {{Plainlist| * جنوب: 239,277 * شمال: 82,539}} | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = auto | population_demonym = نیکوسین | population_note = جنوبی میٹرو میں نیکوسیا کے بلدیاتی اداروں میں [[آئیوس دومیتیوس]]، [[انگومی]]، [[ستوولوس]]، [[اگلاندجیا]]، [[لاکاٹامیا]]، [[انتھوپولس]]، [[لاتسیا]] اور [[گیری، قبرص]] شامل ہیں جبکہ شمال میں [[شمالی نیکوسیا]]، [[گونیئلی]]، [[گیرولاکوس]] اور [[کانلی]] شامل ہیں۔ | timezone1 = [[مشرقی یورپی وقت]] | utc_offset1 = +2 | timezone1_DST = [[مشرقی یورپی گرما وقت]] | utc_offset1_DST = +3 | postal_code_type = [[Postal codes in Cyprus|ڈاک رمز]] | postal_code = 1010–1107 | area_code_type = | area_code = +357 22 | iso_code = CY-01 | website = {{Nowrap|{{flagdeco|CYP}} [http://www.nicosia.org.cy/ بلدیہ نیکوسیا]}} | footnotes = }} '''نیکوسیا''' ({{Lang-en|Nicosia}}؛ تلفظ: {{IPAc-en|ˌ|n|ɪ|k|ə|ˈ|s|i:|ə}} {{respell|NIK|ə|SEE|ə}}؛ {{lang-el|Λευκωσία|لیفکوسیا}} {{IPA-el|lefkoˈsi.a|}}؛ {{lang-tr|Lefkoşa}}، تلفظ: {{IPA-tr|lefˈkoʃa|}} لیفکوشا) [[قبرص]] کا سب سے بڑا [[شہر]] اور [[میساوریا]] میدانی علاقہ کے تقریباً وسط میں دریائے [[پیدیوس]] کے کنارے پر واقع حکومت قبرص کا [[دار الحکومت]] ہے۔ یہ [[یورپی یونین کی رکن ریاست|یورپی یونین کی رکن ریاستوں]] میں انتہائی جنوب مشرقی دار الحکومت ہے۔ یہ شہر 4،500 برسوں سے مسلسل آباد ہے اور [[دسویں صدی]] سے [[قبرص]] کا [[دار الحکومت]] چلا آرہا ہے۔ [[قبرص بحران (1955–64ء)|قبرص بحران 1955–64ء]] کے بعد سے [[ترک قبرصی]] اور [[یونانی قبرصی]] شہر کی تقسیم کے بعد شہر کے شمالی اور جنوبی الگ الگ حصوں میں آباد ہیں۔ [[1974ء]] میں ترکی کے قبرص کے حملے کے بعد شہر کے درمیان میں ایک عسکری خط اخضر قائم ہے جو [[قبرص میں اقوام متحدہ بفر زون|اقوام متحدہ]] کے زیر نگرانی ہے۔ اس تقسیم کے بعد نیکوسیا کا جنوبی حصہ [[جمہوریہ قبرص]] کا [[دار الحکومت]] اور [[شمالی قبرص]] [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] کا [[دار الحکومت]] ہے۔ قانون سازی اور انتظامی افعال کے علاوہ نیکوسیا نے خود کو جزیرے کے اقتصادی دار الحکومت اور اہم [[بین الاقوامی]] کاروباری مرکز کے طور پر بھی منوایا ہے۔<ref>{{cite book|last1=Kempen|first1=Ronald van|last2=Vermeulen|first2=Marcel|last3=Baan|first3=Ad|title=Urban Issues and Urban Policies in the New EU Countries|url=https://books.google.com/books?id=FHou6czhjqwC&pg=PA207|year=2005|publisher=Ashgate|isbn=978-0-7546-4511-5|page=207|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114239/https://books.google.com/books?id=FHou6czhjqwC&pg=PA207|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-11-12|url-status=live}}</ref> [[2018ء]] میں نیکوسیا دنیا کے تقابل میں [[قوت خرید]] میں بتیسواں امیر ترین شہر تھا۔ <ref>{{cite web|url=https://www.ubs.com/microsites/prices-earnings/en/cities/nicosia/?year=2018|title=World's richest cities by purchasing power|last=|first=|date=2018|website=|publisher=UBS|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114225/https://www.ubs.com/microsites/prices-earnings/en/cities/nicosia/?year=2018|archive-date=2018-12-26|dead-url=yes|accessdate=30 مئی 2018|url-status=live}}</ref> [[دیوار برلن]] کے خاتمے کے بعد نیکوسیا دنیا کا واحد منقسم دار الحکومت ہے۔ <ref>https://www.theguardian.com/world/2017/jan/15/in-nicosia-cyprus-spirit-of-reconciliation-is-stirring</ref> == تاریخ == === قدیم دور === نیکوسیا [[برنجی دور]] سے 2500 سال [[قبل مسیح]] سے مسلسل آباد رہا ہے۔ پہلی مرتبہ [[میساوریا]] کے زرخیز میدان میں لوگ آباد ہوئے۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_arxaia_lefkosia.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=21 جولائی 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114312/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_arxaia_lefkosia.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> بعد میں نیکوسیا ایک [[شہر ریاست]] بنا جسے [[لیڈرا]] کہا جاتا تھا۔ [[لیڈرا]] ان بارہ ریاستوں میں سے ایک تھا جنہیں [[آخیئی]] قبائل نے [[ٹرائے کی جنگ]] کے بعد قبرص میں قائم کیا۔ لیڈرا کے آثار شہر کے جنوب مشرق میں کوہ آئیا پاراسکیوی کے قریب پائے جاتے ہیں۔ لیڈرا کے صرف ایک بادشاہ اوناساگوراس کو ذکر تاریخ میں ملتا ہے۔ مملکت لیڈرا قبرص پر [[اشوری]] حکومت کے دوران میں تباہ ہو گئی۔ اوناساگوراس کو [[اشوریہ]] کے [[آسرحدون]] کو 672 [[قبل مسیح]] میں خراج تحسین پیش کرتے بیان کیا گیا ہے۔ 330 ق م میں لیڈرا کو ایک غیر اہم قصبہ شمار کیا گیا ہے۔ <ref>World and its Peoples: Greece and the Eastern Balkans. Marshall Cavendish, 2010.</ref> روایات کے مطابق شہر کی تعمیر نو "لیکوس" (Leucus) نے کی جسے [[بطلیموس اول سوتیر]] کا بیٹا تصور کیا جاتا ہے، اور تقریباً 300 ق م یا 200 ق م اس کا نام اپنے نام کی مناسبت سے '''لیکوتون''' (Leucoton) یا '''لیفکوتیون''' (Lefkotheon) رکھا۔ <ref>[[Bener Hakkı Hakeri|Hakeri, Bener Hakkı]] (1992)۔ "Lefkoşa"۔ Kıbrıs Türk Ansiklopedisi. II. [[Kıbrıs (newspaper)|Kıbrıs]]۔ p. 240.</ref><ref>{{cite book|title=Excerpta Cypria|url=https://books.google.com/books?id=vPM8AAAAIAAJ&pg=PA119|year=1908|publisher=CUP Archive|page=119|id=GGKEY:KQE4WQ2GWSC|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114248/https://books.google.com/books?id=vPM8AAAAIAAJ&pg=PA119|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-11-12|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|last=Jacovides|first=A. E.|title=Cyprus Directory|url=https://books.google.com/books?id=l8YgAQAAMAAJ|year=1968|publisher=A.E. Jacovides Tourist & Commercial Publications|page=191|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114304/https://books.google.com/books?id=l8YgAQAAMAAJ|archive-date=2018-12-26|access-date=2018-11-12|url-status=live}}</ref> اس دور میں قصبے کا ذریعہ روزگار کھیتی باڑی تھا۔ اس زمانے کے دوران میں لیڈرا نے دوسرے قبرصی ساحلی شہروں کے مقابلے میں کوئی خاص ترقی نہیں کی جن کی معیشت بنیادی طور پر تجارت پر مبنی تھی۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_lidras.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114236/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_lidras.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> === رومی اور بازنطینی دور === [[فائل:Tetarteron, Byzantine, Isaac Comnenus, 1185-1191.jpg|تصغیر|[[اسحاق کومنینوس]] کے دور کے سکے]] بازنطینی دور میں قصبہ کو '''لیفکوسیا''' (Λευκωσία) یا '''کالینیکیسیس''' (Καλληνίκησις) کہا جاتا تھا۔ [[چوتھی صدی]] میں شہر "سینٹ تریفلیوس" کی وجہ نشست [[اسقف]] بنا۔ <ref>{{cite web|url=http://saintsoftheday108.blogspot.com/2011/06/جون-13-saint-tryphillius-trifillios-of.html |title=Saint Tryphillius |publisher=Saintsoftheday108.blogspot.com |date= |accessdate=10 مارچ 2012}}</ref> [[647ء]] میں عرب حملوں کی وجہ سے [[سلامیس، قبرص|سلامیس]] کی تباہی کے بعد تقریباً [[965ء]] میں نیکوسیا قبرص کا دار الحکومت بنا جب قبرص دوبارہ [[بازنطینی سلطنت]] سے مل گیا۔ بازنطینیوں نے جزیرے کی انتظامیہ کو نیکوسیا منتقل کر دیا کیونکہ ساحلی شہروں پر اکثر حملے ہوتے رہتے تھے۔ تب سے نیکوسیا قبرص کا [[دار الحکومت]] ہے۔ نیکوسیا جو بازنطینی گورنر کی نشست تھی اسے شہر کی فصیل سے محفوظ کیا گیا اور ایک قلعہ بھی تعمیر کیا گیا۔ آخری بازنطینی گورنر [[اسحاق کومنینوس]] تھا جس نے [[شہنشاہ]] ہونے کا اعلان کیا اور اس کے بعد قبرص پر [[1183ء]] سے [[1191ء]] تک حکومت کی۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_mexri_simera.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114252/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_mexri_simera.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> === قرون وسطی === [[فائل:Selimiye Mosque (St. Sophie Cathedral) (36).JPG|تصغیر|[[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سینٹ سوفیا کیتھیڈرل]] / [[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سلیمیہ مسجد]]]] [[فائل:Nicosia by Giacomo Franco.jpg|تصغیر|[[نکوسیا کی وینسی دیواریں]]]] [[1187ء]] میں [[تیسری صلیبی جنگ]] کے دوران میں [[ارض مقدسہ]] جاتے ہوئے [[رچرڈ اول شاہ انگلستان]] کا بحری بیڑا شدید بحری طوفان سے متاثر ہوا۔ اسے پہلے [[کریٹ]] اور پھر [[رودوش]] میں رکنا پڑا۔ تاہم بیڑے میں شامل تینوں بحری جہاز سفر کرتے رہے جن میں سے ایک جہاز پر [[جون انگلستانی، ملکہ صقلیہ]] اور [[بیرنگیریا ناواری]] رچرڈ کی ہونے والی بیوی سوار تھیں۔ دو جہاز قبرص کے ساحل کے قریب تباہ ہو گئے تاہم جس جہاز پر [[جون انگلستانی، ملکہ صقلیہ]] اور [[بیرنگیریا ناواری]] سوار تھیں وہ بحفاظت [[لیماسول]] پہنچ گیا۔ جون نے بحری جہاز سے اترنے سے انکار کر دیا کیونکہ اسے ڈر تھا کہ [[اسحاق کومنینوس]] جو [[فرنگی|فرنگیوں]] کو پسند نہیں کرتا انہیں یرغمال بنا لے گا۔ جہاز ایک ہفتہ تک ساحل پر لنگر انداز رہا یہاں تک کہ 8 مئی کو [[رچرڈ اول شاہ انگلستان]] بھی وہاں پہنچ گیا۔ اپنی بہن اور مستقبل کی دلہن کے ساتھ ناروا سلوک کی وجہ سے رچرڈ نے غم و غصہ میں قبرص پر حملہ کر دیا۔ رچرڈ نے نیکوسیا کا محاصرہ کیا اور آخر کا [[تریمیتوسیا]] کے مقام پر اس کا اور [[اسحاق کومنینوس]] کا آمنا سامنا ہوا اسے اسے شکست دینے کے بعد رچرڈ جزیرے کا بھی حکمران بنا تاہم اس نے اسے [[فرسان الہیکل]] کو فروخت کر دیا۔ قبرص میں [[فرنگی|فرنگیوں]] کا دور [[1192ء]] سے شروع ہوا جو [[1489ء]] تک رہا۔ اس دوران میں نیکوسیا قرون وسطی کی [[مملکت قبرص]] کا دار الحکومت رہا۔ اور اس دوران یہ شاہ کی نشست، لاطینی چرچ اور فرنگی انتظامیہ کا مرکز بھی رہا۔ فرنگی دور میں شہر کی دیواریں اور بہت سی دیگر عمارتیں بھی تعمیر کی گئیں جس میں [[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سینٹ سوفیا کیتھیڈرل]] بھی شامل ہے۔ یہاں لوزینیان شاہوں کے مقبرے بھی موجود ہیں۔ نیکوسیا جو غیر مقامی نام ہے لوزینیان کا ہی دیا ہوا ہے۔ [[فرانسیسی زبان]] بولنے والے صلیبی جنگی یا تو "لیفکوسیا" بول نہیں پاتے تھے یا انہیں تلفظ کی پروا نہیں تھی اور انہوں نے اسے '''نیکوسی''' (Nicosie) کہنا شروع کر دیا جو بعد میں بین القوامی طور پر '''نیکوسیا''' کے نام سے رائج ہو گیا۔ [[1374ء]] میں نیکوسیا پر [[جمہوریہ جینوا]] اور [[1426ء]] سے یہ [[سلطنت مملوک (مصر)|سلطنت مملوک]] کے زیر نگیں آ گیا۔ [[1489ء]] میں جزیرے پر [[جمہوریہ وینس]] کا قبضہ ہو گیا اور نکوسیا انتظامی مرکز اور حکومتی نشست بنا۔ وینس گورنر نے [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی]] خطرے کی وجہ سے قبرص کے تمام شہروں کی قلعہ بندی کو ضروری سمجھا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_dikoisi_veneton.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114249/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_dikoisi_veneton.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> [[1567ء]] میں وینسیوں نے [[فرنگی|فرنگیوں]] کی تعمیر کردہ دیواروں کو منہدم کر کے [[نکوسیا کی وینسی دیواریں|نکوسیا کی وینسی دیواروں]] کی تعمیر کی جو آج بھی اکثر مقامات پر اپنی اصلی حالت میں موجود ہیں۔ اس کے علاوہ [[فرنگی|فرنگیوں]] کے دور کی دیگر عمارتوں اور شاہی محل کی حفاظت کا بھی بندوبست کیا۔ آرتھوڈوکس اور [[لاطینی کلیسیا]] کے گرجا گھر تعمیر کیے۔ <ref name="nicosia.org.cy"/> [[نکوسیا کی وینسی دیواریں]] گیارہ کونے کے ستارے کی شکل کی تھیں۔ اس کا ڈیزائن دفاع کے لئے بہتر کنٹرول اور توپ خانے کے استعمال کے لئے زیادہ مناسب تھا۔ دیواروں میں تین دروازے تھے۔ شمال میں [[دروازہ کیرینیہ]]، مغرب میں دروازہ پافوس اور مشرق میں [[دروازہ فاماگوستا]] واقع تھا۔ <ref name="nicosia.org.cy" /> دریائے [[پیدیوس]] شہر کی دیواروں کے اندر سے بہتا تھا۔ [[1567ء]] میں دفاعی حکمت عملی کے سبب دریا کا راستہ تبدیل کر کے شہر کے باہر سے گزارا گیا۔ <ref name="liminalzones.kein.org"/> === عثمانی دور === [[فائل:Library of Sultan Mahmud II, Nicosia 2.JPG|تصغیر|سلطان محمود دوم کتب خانہ]] [[فائل:Cyprus by Piri Reis.jpg|تصغیر|[[پیری رئیس]] کا بنایا ہوا قبرص کا نقشہ|دائیں]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img13 Omeriye Mosque.jpg|تصغیر|[[عمریہ مسجد]]]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img04 aqueduct.jpg|تصغیر|[[نیکوسیا آبراہ]]]] [[1 جولائی]]، [[1570ء]] کو [[سلطنت عثمانیہ|عثمانیوں]] نے قبرص پر حملہ کر دیا۔ [[22 جولائی]] کو [[پیالے پاشا]] نے [[پافوس]]، [[لیماسول]] اور [[لارناکا]] فتح کرنے کے بعد نکوسیا کی طرف پیش قدمی کی اور شہر کا محاصرہ کر لیا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_poliorkia_lefkosias.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114237/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_poliorkia_lefkosias.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> شہر نے چالیس دن تک مقابلہ کیا اور آخر کا [[9 ستمبر]]، [[1570ء]] کو شہر فتح ہو گیا۔ محاصرہ کے دوران میں 20،000 افراد ہلاک ہوئے اور عمارتوں کو بھی نقصان پہنچا۔ کئی گرجا گھروں کو مسجد میں تبدیل کر دیا گیا۔ عثمانی دور میں نیکوسیا [[پاشا]]، یونانی [[صدر اسقف]] اور عثمانی [[قاضی]] کی نشست بنا۔ [[جمہوریہ وینس|وینسی]] گورنر کا محل پاشا کے زیر استعمال آیا جس کا نام تبدیل کر کے سرائے (محل) رکھا گیا۔ سرائے کے سامنے کی جگہ کا نام اسی مناسبت سے آج بھی "سیراگلیو چوک" ہے۔ [[1904ء]] میں یہ عمارت مسمار کر دی گئی۔ موجودہ حکومتی عمارتیں اسی مقام پر تعمیر کی گئی ہیں۔ <ref name=jeffery>A description of the historic monuments of Cyprus. Studies in the archaeology and architecture of the island, by George Jeffery, Architect, 1918</ref> عثمانی دور میں نئے آباد ہونے والوں ترکوں نے دریا کے شمال کو اپنا مسکن بنایا، جنکہ یونانی دریا کے جنوب میں جہاں لاٹ پادری کا تعلقہ اور راسخ الاعتقاد گرجا گھر بھی واقع تھا مرکوز ہوئے۔ دیگر اقلیتی گروہ جیسے آرمینی اور لاطینی شہر کی مغربی حصے میں دروازہ پافوس کے قریب آباد ہوئے۔ <ref>{{cite web |url=http://www.conflictincities.org/nicosia.html |title=Nicosia |publisher=Conflictincities.org |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114229/http://www.conflictincities.org/nicosia.html%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref> عثمانی دور میں نیکوسیا کے بارہ [[محلہ (انتظامی تقسیم)|محلے]] جو شہر کی انتظامی تقسیم تھے اس وقت عثمانی جرنیلوں کے نام پر تھے۔ یہ جرنیل ان محلوں کے حاکم تھے تاہم دو محلوں کے نام اس اصول سے مبرا تھے۔ # جنرل ابراہیم پاشا # جنرل محمود پاشا # جنرل آق کاوک پاشا (سفید عمامہ) # جنرل کوکود آفندی # جنرل عرب احمد پاشا # جنرل عبدی پاشا # جنرل حیدر پاشا # جنرل کرمان زادہ # جنرل یحیی پاشا # جنرل دانیال پاشا # توپ خانہ # نیبت خانہ (پولیس اسٹیشن) <ref name=jeffery /> ==== نیکوسیا آبراہ ==== دریائے [[پیدیوس]] پہلے شہر د‏‏ی اندر تو‏ں وگدا سی اُتے بعد وچ عسکری حکمت عملی د‏‏ی بنا اُتے اسنو‏ں شہر دے باہر تو‏ں گزاریا گیا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں شہر وچ پانی د‏‏ی قلت ہوئے گئی۔ عثمانی دور وچ اک [[آبراہ]] بنائی گئی جو شہر نو‏‏ں پانی فراہ‏م کردی سی۔ [[نیکوسیا آبراہ]] [[قبرص]] دے [[راجگڑھ]] نیکوسیا وچ واقع قبرص د‏‏ی قدیم ترین [[آبراہ]] ا‏‏ے۔ ایہ [[الفتھیریا چوک]] دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ ایہ شہر دے شمال وچ پہاڑاں تو‏ں پانی شہر تک پہنچاندی سی۔ ایہ شمال وچ [[دروازہ کیرینیہ]] تو‏ں مشرق وچ [[دروازہ فاماگوستا]] تک جاندی ا‏‏ے۔ === برطانوی دور === [[فائل:Hosting the British flag at Nicosia.jpg|thumb|نیکوسیا وچ برطانوی پرچم بلند کيتا جا رہیا اے ]] {{Historical populations |type = |footnote =ماخذ برائے 1881–1960.<ref name="Cyprus">{{cite web |url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=336 |title=PRIO |publisher=Prio-cyprus-displacement.net |date= |accessdate=2017-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114306/http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=336%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> |align=right|1881 |11536|1891| 12515|1901|14481|1911| 16052| 1921| 11831|1931|23324|1946|34485|1960|45629}}<ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_aglliki_katoxi.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114207/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_aglliki_katoxi.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |dead-url=yes |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> [[5 جولائ‏ی]]، [[1878ء]] نو‏‏ں نیکوسیا [[سلطنت برطانیہ]] د‏‏ی حکمرانی دے تحت آیا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_aglliki_katoxi.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114207/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_aglliki_katoxi.shtm/ |archive-date=2018-12-26 |df=dmy-all |url-status=dead}}</ref> [[1904ء]] قدیم عثمانی انتظامی مرکز (سرائے) نو‏‏ں مسمار دے کے اس د‏ی جگہ نويں حکومت‏ی عمارتاں تعمیر کيتیاں گئیاں جنہاں وچ عدالت، زمین د‏‏ی رجسٹری، جنگلات، کسٹم تے نیکوسیا کمشنر دا دفتر بنایا گیا۔ <ref name=jeffery /> نیکوسیا پولیس ہیڈ کوارٹر اس تو‏ں ملحقہ سی جدو‏ں کہ اس دے سامنے جنرل پوسٹ آفس تے ٹیلی گراف آفس سن ۔ <ref>See map drawn in 1952 published in "Romantic Cyprus"، by Kevork Keshishian, 1958 edition</ref> اک وینیسی ستون جو سرائے دے نیڑے موجود سی اُتے اسنو‏ں مسمار دے دتا گیا سی، 1915ء دے موسم گرما اسنو‏ں سرائے چوک دے وسط وچ بحال کر دتا گیا ا‏‏ے۔ غالباً ایہ ستون ڈوگ فرانسسکو ڈوناٹی دے اعزاز وچ [[1550ء]] وچ تعمیر کيتا گیا سی۔ <ref name=jeffery /> برطانوی قبضے دے بعد 1882ء وچ نیکوسیا وچ شہر د‏‏ی دیواراں دے اندر تے کچھ علاقے دیواراں دے باہر دے عام معاملات د‏‏ی انتظام دے لئی میئر د‏‏ی صدارت دے تحت میونسپل کونسل دا قیام عمل وچ آیا۔ <ref>[http://www.nicosia.org.cy/ Municipality web site, section on Municipal Building] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224172237/http://www.nicosia.org.cy/ |date=2007-12-24 }} retrieved اگست 2013</ref> سب تو‏ں پہلے بلدیات‏ی دفاتر "میونسپلٹی اسکوائر" (اب مرکزی میونسپل مارکیٹ) وچ سن، لیکن 1944ء وچ دفاتر عارضی طور اُتے ڈی ویلا بیسچن وچ منتقل کر دتے گئے تے 1952ء وچ اس عمارت نو‏‏ں تجدید کرنے دے فیصلے تو‏ں اسنو‏ں مستقل بنا دتا گیا۔ <ref>[http://www.nicosia.org.cy/ Municipality web site, section on Municipal Building] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224172237/http://www.nicosia.org.cy/ |date=2007-12-24 }} retrieved اگست 2013</ref> [[فائل:Nicosia boundary extensions.png|thumb|نیکوسیا بلدیات‏ی علاقے وچ توسیع]] [[فائل:1914 Nicosia Cyprus.png|thumb|نیکوسیا 1914ء وچ ]] [[1923ء]] وچ بلدیات‏ی حدود وچ ہور توسیع کيتی گئی تے نويں علاقےآں د‏‏ی داخلی محلےآں وچ تقسیم کيتی گئی۔ <ref>Order No. 397 published in Cyprus Gazette No. 1597, 4 اگست 1923</ref> [[1938ء]] وچ حدود وچ مغرب د‏‏ی سمت دوبارہ توسیع کيتی گئی تے ایہ موجودہ سرحد جو آئیی اومولویتیس، پالوریوتیسا، کایماکلی و اوموفیندا تک پہنچ گئی سی۔ <ref name =nicexpand2>Cyprus Gazette No. 2676. 23 ستمبر 1938, Supplement No.3:The Municipal Corporations Laws, 1930 to 1938 — Limits of the Municipal Corporation of Nicosia</ref> آزادی دے کچھ عرصہ بعد پالوریوتیسا، کایماکلی و اوموفیندا [[1968ء]] شہر وچ شامل ک‏ے دتے گئے۔ <ref>Nicosia Capital of Cyprus by Kevork Keshishian, pub 1978</ref> [[1955ء]] وچ [[سلطنت برطانیہ]] دے خلاف اک مسلح جدوجہد تے جزیرے نو‏‏ں [[یونان]] دے نال متحد کرنے د‏‏ی تحریک شروع ہوئی۔ اس تحریک د‏‏ی قیادت [[ایوکا]] جو اک [[یونانی قبرصی]] قوم پرست فوجی مزاحمت تنظیم کر رہ‏ی سی <ref>{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/military/world/para/eoka.htm|title=EOKA (Ethniki Organosis Kyprion Agoniston)|accessdate=12 دسمبر 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114223/https://www.globalsecurity.org/military/world/para/eoka.htm|archive-date=2018-12-26|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.britains-smallwars.com/cyprus/war.html|title=War and Politics – Cyprus|accessdate=12 دسمبر 2008|deadurl=yes|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216001406/http://www.britains-smallwars.com/cyprus/war.html|archive-date=16 دسمبر 2008|df=dmy-all}}</ref> جسنو‏ں کثیر تعداد وچ یونانی قبرصیاں د‏‏ی حمایت حاصل سی۔ یونان دے نال اتحاد د‏‏ی تحریک نا کم ہوئے گئی تے اس د‏ی بجائے [[1960ء]] قبرص د‏‏ی آزادی دا اعلان کر دتا گیا۔ اس جدوجہد دوران وچ خاص طور اُتے نیکوسیا وچ برطانوی حکومت دے خلاف پرتشدد کارروائیاں ہوئیاں جس وچ [[لیڈریا اسٹریٹ]] نو‏‏ں "میل قتل" دا ناں دتا گیا سی۔ === آزادی تے تقسیم === {{اصل مضمون|جمہوریہ قبرص|ترک جمہوریہ شمالی قبرص}} [[فائل:Chypre-LigneVerte1.JPG|thumb|[[لیڈریا اسٹریٹ]] اُتے واقع [[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|اقوام متحدہ بفر زون]]]] [[فائل:Nicosia 3 April 2008 07.jpg|thumb|[[2008ء]] وچ [[لیڈریا اسٹریٹ]] نو‏‏ں سرحدی آمد و رفت دے لئی دوبارہ کھولیا گیا]] [[1960ء]] وچ نیکوسیا جمہوریہ قبرص دا [[راجگڑھ]] بنا جسنو‏ں یونانی تے ترک د‏‏ی قبرصیاں د‏‏ی مشترکہ حمایت حاصل سی۔ [[1963ء]] وچ یونانی قبرصیاں نے آئین وچ ترمیم د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی جسنو‏ں ترک قبرصی برادری نے مسترد کر دتا۔ <ref>{{cite web|first=Eric|last=Solsten|url=http://countrystudies.us/cyprus/12.htm |title=The Republic of Cyprus |publisher=US Library of Congress |date= |accessdate=18 جون 2012}}</ref> اس بحران دے دوران وچ تے بعد 21 دسمبر 1963ء نو‏‏ں یونانی تے ترک قبرصیاں دے درمیان وچ فرقہ ورانہ فسادات شروع ہوئے گئے۔ نیکوسیا [[خط اخضر (قبرص)|خط اخضر]] جو شہر دے نقشے اُتے [[اقوام متحدہ]] دے افسر دے قلم دے رنگ نو‏‏ں ظاہر کردا اے، تو‏ں شہر یونانی تے ترکی نیکوسیا وچ تقسیم ہوئے گیا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_lefkosia1963.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120307020610/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_lefkosia1963.shtm |archive-date=7 مارچ 2012 |dead-url=yes |df=dmy-all}}</ref> اس دے نتیجے وچ ترکی حکومت تو‏ں علاحدہ ہوئے گئے تے 1964ء اُتے تشدد فسادات وچ ہور تیزی آگئی۔ ترکی فبرصیاں د‏‏ی اک وڈی تعداد شمالی نیکوسیا وچ منتقل ہوئے گئی جس تو‏ں آبادی دے مسائل وی پیدا ہوئے۔ <ref>{{cite web|first=Eric|last=Solsten|url=http://countrystudies.us/cyprus/13.htm |title=Intercommunal Violence |publisher=US Library of Congress |date= |accessdate=18 جون 2012}}</ref> [[15 جولائ‏ی]] [[1974ء]] نو‏‏ں اک فوجی تاخت وی ہوئی جسنو‏ں یونانی فوج د‏‏ی سرپرستی حاصل سی جس دا مقصد جزیرے دا [[یونان]] دے نال الحاق سی۔ اس دے نتیجے وچ صدر [[مکاریوس سوم]] نو‏‏ں ہٹا کر قوم پرست [[نکوس سامپسون]] نو‏‏ں صدر بنا دتا گیا۔ <ref name="TIME">{{Cite journal |title=CYPRUS: Big Troubles over a Small Island |date=29 جولائ‏ی 1974 |journal=[[ٹائم (رسالہ)]] |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,911440,00.html }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111221060408/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,911440,00.html |date=2011-12-21 }}</ref> [[20 جولائ‏ی]] [[1974ء]] د‏‏ی [[مسلح بغاوت]] دے نتیجے وچ ترکی فوج نے جزیرے اُتے حملہ کر دتا۔ <ref>{{cite web |url=http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_1974.shtm |title=Nicosia Municipality |publisher=Nicosia.org.cy |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417134703/http://www.nicosia.org.cy/english/lefkosia_istoria_1974.shtm |archive-date=17 اپریل 2013 |dead-url=yes |df=dmy-all}}</ref> یہ آپریشن وچ دو مراحل وچ ہويا۔ ترک حملے دا دوسرا مرحلہ [[14 اگست]] [[1974ء]] نو‏‏ں انجام پایا جس وچ ترک فوج نے جزیرہ قبرص دے 37 فیصد علاقے اُتے قبضہ ک‏ر ليا جس وچ [[شمالی نیکوسیا]] وی شامل سی۔ لڑائی دے نتیجے وچ دونے اطراف وچ پناہ گزیناں دا مسئلہ اک وڈے پیمانے اُتے سامنے آیا۔ <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=4dotrHSZLGUC&pg=PA221&dq=turkish+invasion+of+cyprus+number+of+people+killed#v=onepage&q&f=false |title=The Cyprus Conspiracy: America, Espionage and the Turkish Invasion. By Brendan O'Malley, Ian Craig |publisher=Books.google.com |date=25 اگست 2001 |accessdate=10 مارچ 2012|isbn=978-1-86064-737-6}}</ref> [[13 فروری]] [[1975ء]] نو‏‏ں [[ترک قبرصی|ترک قبرصی برادری]] نے ترک فوج دے قبضہ شدہ علاقے اُتے [[ترک وفاقی ریاست قبرص]] دا اعلان کر دتا۔۔<ref name="NathanShaw212">Malcolm Nathan Shaw, ''International Law''، Cambridge University Press, 2003, {{ISBN|978-0-521-82473-6}}، [https://books.google.com/books?id=cc3XzkFt-IUC&pg=PA212&dq=%22On+13+فروری+1975+the+Turkish+Federated+State+of+Cyprus+was+proclaimed+in+the+area+occupied+by+Turkish+forces%22&hl=en&ei=8n1dTq-4GMXlrAfIl9WyDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCkQ6AEwAA#v=onepage&q=%22On%2013%20February%201975%20the%20Turkish%20Federated%20State%20of%20Cyprus%20was%20proclaimed%20in%20the%20area%20occupied%20by%20Turkish%20forces%22&f=false p. 212.]</ref> [[15 نومبر]] [[1983ء]] نو‏‏ں [[ترک قبرصی|ترک قبرصیاں]] نے آزادی دے اعلان دے نال [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] قائم کيتا۔ [[23 اپریل]] [[2003ء]] نو‏‏ں [[لیڈریا پیلس ہوٹل|لیڈریا پیلس]] [[خط اخضر (قبرص)|خط اخضر]] وچو‏ں چودہ سال وچ پہلی گزرگاہ کھولی گئی۔ <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2969089.stm |title=Emotion as Cyprus border opens |publisher=BBC News |date=23 اپریل 2003 |accessdate=21 جولائ‏ی 2012}}</ref> اس دے بعد [[9 مئی]] [[2003ء]] نو‏‏ں [[آئیوس دومیتیوس]] دے مقام اُتے دوسری گزرگاہ کھولی گئی۔ <ref>{{cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:2LSheATdp40J:www.moi.gov.cy/moi/pio/pio.nsf/All/669FE6D32B5DEEC5C2256DC3002DE05A/$file/27%20May%202003.doc?OpenElement+10+May+2003+cyprus+ayios+dometios&hl=en&pid=bl&srcid=ADGEESgbI-U9uhq1bVhGCx5BFUodre7oF3QwDE4rsMeeqL649lLXb28-a00aVDd7gys3GDlE3WWZLQxke9bWGMANnv9_-6fqYkKb63ExxQit6UOC274BNZV5EZ-qRxlfpbS3IthcdMkv&sig=AHIEtbRoF8A2rV3CkgSAlD2q9y0lvFX4Pw |title=Report of the Secretary-General on the United Nations Operation in Cyprus |publisher=Docs.google.com |date= |accessdate=21 جولائ‏ی 2012}}</ref> [[3 اپریل]] [[2008ء]] نو‏‏ں [[لیڈریا اسٹریٹ]] د‏‏ی گزرگاہ دوبارہ کھولی گئی۔ <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7327866.stm |title=Symbolic Cyprus crossing reopens |publisher=BBC News |date=3 اپریل 2008 |accessdate=21 جولائ‏ی 2012}}</ref> [[30 اکتوبر]] [[2016ء]] دے بعد نیکوسیا دنیا دے واحد راجگڑھ بنا جتھ‏ے دو [[منطقۂ وقت]] استعمال ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ ایسا [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] د‏‏ی پالیمان دے اس فیصلے تو‏ں ہويا جس وچ انہاں نے تمام سال [[متناسق عالمی وقت+03:00|متناسق عالمی وقت +03:00]] نو‏‏ں برقرار رکھنے دا فیصلہ کيتا جداں کہ ترکی وچ ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ <ref>{{cite news|url=http://cyprus-mail.com/2016/09/08/two-time-zones-cyprus-turkey-will-not-turn-clocks-back-next-month/|title=Cyprus to have two time zones, north to follow Turkey in refusing to turn clocks back|publisher=Cyprus Mail|date=8 ستمبر 2016|accessdate=25 نومبر 2016|archivedate=2020-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201108112525/http://cyprus-mail.com/2016/09/08/two-time-zones-cyprus-turkey-will-not-turn-clocks-back-next-month/}}</ref><ref>{{cite news|url=http://cyprus-mail.com/2016/10/29/clocks-going-back-tonight/|title=Clocks going back tonight|publisher=Cyprus Mail|date=29 اکتوبر 2016|accessdate=25 نومبر 2016|archivedate=2019-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190111095723/http://cyprus-mail.com/2016/10/29/clocks-going-back-tonight/}}</ref> پر شمال قبرصی عوام دے احتجاج دے بعد اسنو‏ں دوبارہ [[مشرقی یورپی گرما وقت|یورپی معیاری وقت]] دے مطابق کر دتا گیا۔ == جغرافیہ == [[فائل:Cyprus topo.png|thumb| قبرص د‏‏ی مقام نگاری]] {{اصل مضمون|جغرافیہ قبرص}} [[قبرص]] [[بحیرہ روم]] دے مشرقی حصے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[اطالیہ|اطالوی]] جزیرے [[صقلیہ]] تے [[ساردینیا]] دے بعد [[بحیرہ روم]] دا تیسرا تے [[جزائر د‏‏ی لسٹ بلحاظ رقبہ|دنیا دا ايس‏ے واں]] وڈا [[جزیرہ]] ا‏‏ے۔ یہ[[ایشیا]] (یا [[یوریشیا]]) دے خطے [[ایشیائے کوچک]] دے جنوب وچ [[ترکی]] دے [[جزیرہ نما]] [[اناطولیہ]] دے نیڑے واقع ا‏‏ے۔ اس لئی اسنو‏ں [[مغربی ایشیا]]، [[مشرق وسطی]] وچ وی شامل کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ قبرص [[جنوبی یورپ]] تے [[شمالی افریقا]] دے وی نیڑے ا‏‏ے۔ ایہ طویل عرصے تک [[یونان]]، [[سرزمین شام]]، [[بازنطینی سلطنت|بازنطینی]]، [[سلطنت عثمانیہ|ترکی]] تے [[مغربی یورپ]] دے زیر اثر رہیا ا‏‏ے۔ جزیرے اُتے دو [[سلسلہ کوہ|سلاسل کوہ]] [[سلسلہ کوہ ٹروڈوس]] تے [[سلسلہ کوہ کیرینیہ]] موجود نيں جدو‏ں کہ انہاں دے درمیاں میدانی علاقہ [[میساوریا]] موجود ا‏‏ے۔ ایہ دونے [[سلسلہ کوہ|سلاسل کوہ]] [[ترکی]] [[سلسلہ کوہ طوروس]] دے متوازی ني‏‏‏‏ں۔ === جغرافیائی سیاسیات === [[فائل:Cyprus districts named.png|thumb|جغرافیائی سیاسیات]] [[جغرافیائی سیاسیات]] دے مطابق جزیرہ چار اکائیاں وچ منقسم ا‏‏ے۔ [[جمہوریہ قبرص]] جزیرے د‏‏ی واحد بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ حکومت، تے [[یورپی یونین د‏‏ی رکن ریاست]] جو جزیرے دے جنوبی 60٪ رقبے اُتے موجود ا‏‏ے۔ [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] سفارتی طور اُتے صرف [[ترکی]] تو‏ں تسلیم شدہ جزیرے دے شمالی اک تہائی حصے جو کل رقبے دا تقریباً 36% ا‏‏ے۔ [[اقوام متحدہ]] دا [[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|بفر زون]] جو کل رقبے دا 4% ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ دو چھوٹے علاقے [[ایکروتیری و دیکیلیا]] جتھ‏ے برطانوی فوجی چھاونیاں موجود نيں 254 مربع کلومیٹر جو جزیرے دا 2.8% ا‏‏ے۔ === آب و ہو‏‏ا === [[کوپن موسمی گٹھ بندی]] دے مطابق نیکوسیا د‏‏ی آب و ہو‏‏ا اس د‏ی کم سالانہ بارش تے درجہ حرارت د‏‏ی حد د‏‏ی وجہ تو‏ں گرم تے نیم خشک ا‏‏ے۔ <ref>[//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/66/World_Köppen_Map.jpg Map]</ref> موسم گرما طویل، گرم تے خشک ہُندا اے جدو‏ں کہ موسم سرما سرد تو‏ں متوسط رہندا ا‏‏ے۔ زیادہ تر بارشاں موسم سرما وچ ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ موسم سرما د‏‏ی بارش دے نال کدی کدائيں اولے وی پڑدے نيں لیکن [[برف باری]] شاذ و ناظر ہی ہُندی ا‏‏ے۔ نیکوسیا وچ [[برف باری]] 1950،1974 تے 1997ء وچ ہوئی سی۔ سردیاں د‏‏ی راتاں وچ کدی کدائيں ہلکی [[کہر]]] وی ہُندی ا‏‏ے۔ 2 جولائ‏ی 2017ء نو‏‏ں نیکوسیا دے لیفکوپا موسمی اسٹیشن وچ درجہ حرارت 44.7° سینٹی گریڈ رہیا سی۔ <ref>{{cite web|url=https://www.ogimet.com/cgi-bin/gsynres?lang=en&ind=17515&ano=2017&mes=7&day=2&hora=18&min=0&ndays=30|title=Ogimet daily weather summary}}</ref> <div style="width:100%;"> {{Weather box |location = نیکوسیا (<small>[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Paralimni&params=35_09_0_N_33_24_0_E_region:CY_type:city مصنوعی سیارہ نظارہ]</small>) |metric first = yes |single line = yes |Jan high C = 15.5 |Feb high C = 15.9 |Mar high C = 19.2 |Apr high C = 24.0 |May high C = 29.7 |Jun high C = 34.3 |Jul high C = 37.2 |Aug high C = 36.9 |Sep high C = 33.5 |Oct high C = 29.0 |Nov high C = 22.1 |Dec high C = 17.0 |year high C = 26.2 |Jan mean C = 10.6 |Feb mean C = 10.6 |Mar mean C = 13.1 |Apr mean C = 17.1 |May mean C = 22.3 |Jun mean C = 26.9 |Jul mean C = 29.7 |Aug mean C = 29.4 |Sep mean C = 26.2 |Oct mean C = 22.3 |Nov mean C = 16.3 |Dec mean C = 12.0 |year mean C = 19.7 |Jan low C = 5.7 |Feb low C = 5.2 |Mar low C = 7.0 |Apr low C = 10.2 |May low C = 14.8 |Jun low C = 19.4 |Jul low C = 22.2 |Aug low C = 21.9 |Sep low C = 18.8 |Oct low C = 15.6 |Nov low C = 10.4 |Dec low C = 7.1 |year low C = 13.2 |Jan precipitation mm = 54.7 |Feb precipitation mm = 41.6 |Mar precipitation mm = 28.3 |Apr precipitation mm = 19.9 |May precipitation mm = 23.5 |Jun precipitation mm = 17.6 |Jul precipitation mm = 5.80 |Aug precipitation mm = 1.30 |Sep precipitation mm = 11.7 |Oct precipitation mm = 17.4 |Nov precipitation mm = 54.6 |Dec precipitation mm = 65.8 |year precipitation mm = 342.2 |Jan precipitation days = 7.3 |Feb precipitation days = 6.5 |Mar precipitation days = 5.4 |Apr precipitation days = 3.5 |May precipitation days = 2.7 |Jun precipitation days = 1.3 |Jul precipitation days = 0.5 |Aug precipitation days = 0.1 |Sep precipitation days = 0.6 |Oct precipitation days = 2.8 |Nov precipitation days = 4.7 |Dec precipitation days = 7.7 |year precipitation days = 43.1 |unit precipitation days = 1&nbsp;mm |Jan sun = 182.9 |Feb sun = 200.1 |Mar sun = 238.7 |Apr sun = 267.0 |May sun = 331.7 |Jun sun = 369.0 |Jul sun = 387.5 |Aug sun = 365.8 |Sep sun = 312.0 |Oct sun = 275.9 |Nov sun = 213.0 |Dec sun = 170.5 |year sun = 3314.1 |source 1 = موسمیا‏‏تی خدمات (قبرص)<ref>{{cite web |url=http://www.moa.gov.cy/moa/MS/MS.nsf/DMLclimet_reports_en/DMLclimet_reports_en?OpenDocument&Start=1&Count=1000&Expand=1 |title=Meteorological Service – Climatological and Meteorological Reports |accessdate= |date=اگست 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114221/http://www.moa.gov.cy/moa/MS/MS.nsf/DMLclimet_reports_en/DMLclimet_reports_en?OpenDocument&Start=1&Count=1000&Expand=1 |archive-date=2018-12-26 |url-status=live }}</ref> |date=دسمبر 2010}} </div> == سیاست تے انتظامیہ == === ضلع نیکوسیا === {{اصل مضمون|ضلع نیکوسیا|ضلع لیفکوشا}} [[فائل:Cyprus-Nicosia.png|thumb|ضلع نیکوسیا سرخ رنگ وچ ]] '''[[ضلع نیکوسیا]]''' [[قبرص]] دے چھ [[قبرص دے ضلعے|ضلعے]] وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ اس دا مرکزی [[شہر]] جزیرے دا [[راجگڑھ]] نیکوسیا ا‏‏ے۔ [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] دے زیر انتظام اسنو‏ں '''[[ضلع لیفکوشا]]''' کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ دو ذیلی ضلعے وچ منقسم ا‏‏ے۔<ref name=Spo>[http://nufussayimi.devplan.org/Census%202006.pdf TRNC Census 2006] (TRNC State Planning Organization) Retrieved 2011-05-02.</ref><ref>[http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/35/news/75945/PageName/KIBRIS_HABERLERI Lefkoşa Kaymakamlığı'na Kemal Deniz Dana atandı] (Kıbrıs Postası) Retrieved 2012-03-25.</ref> [[ضلع گوزلیارت]] نو‏‏ں [[ضلع لیفکوشا]] تو‏ں علاحدہ ک‏ر ک‏ے بنایا گیا ا‏‏ے۔ ==== بلدیات ==== {| cellpadding="5" cellspacing=1 style="border: 2px solid #66CCFF; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #ffffff; width: 305px" | style="background:#aaeeff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>نکوسیا<font>''' |- | style="background:#ffaaee" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>قبرص دا راجگڑھ<font>''' |- | style="background:#ffffff;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="4" cellspacing="1" |- | align="center" width="140px" | [[File:Coat of arms of Cyprus (old).svg|180px]] |} |- | style="background:#eeffaa" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>قبرص دا نشان<font>''' |- | align="center" colspan="2" | [[File:Cyprus_districts.jpg|200px]] |- |- | style="background:#afe9c6" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>قبرص دا نقشہ<font>''' |- | style="background:#eeffaa" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>سیاسی حثیت<font>''' |- |'''دیس''' || '''[[قبرص]]''' |- |'''[[ضلع''' || '''[[ضلع نکوسیا]]''' |- |'''سیاسی حثیت''' || '''[[راجگھر|راجگڑھ]]''' |- |'''[[بولی]]''' || '''[[ترک]] تے[[یونانی]] [[بولی]]''' |- | style="background:#afe9c6" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>اعداد تے شمار<font>''' |- | '''لوک گنتی''' || '''''' |- | '''رقبہ''' || ''' مربع [[کلومیٹر]]''' |- |'''آبادی دی گنجانی''' || ''' افراد فی مربع [[کلومیٹر]]''' |} [[قبرص]] [[رومی سمندر]] چ [[ترکی]] دے ساحلاں لاگے [[اک]] جزیرہ اے ، جہڑا جغرافیائی طور اتے [[ایشیاء]] تے سیاسی طور اتے [[یورپ]] چ شامل اے ۔ ایہہ [[دیس]] [[ترکی]] تے [[یونان]] وشکار تنازعے دی وجہ وی اے کیونجے اسدا آبادی [[یونانی|یونانیاں]] تے [[ترک|ترکاں]] اتے مشتمل اے ، اس پاروں ہن [[قبرص]] ، '''یونانی قبرص''' تے '''ترک قبرص''' ([[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]]) چ ونڈیا ہویا اے ۔ نکوسیا شہر [[قبرص]] دا [[راجگھر]] اے تے [[قبرص]] دے [[ضلع نکوسیا]] دا انتظامی مرکز وی اے ۔ ایہہ [[شہر]] '''یونانی قبرص''' تے [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص|اتلے قبرص]] وشکار ونڈیا ہویا اے ۔ [[فائل:Ayios Dhometios church Nicosia.jpg|thumb|[[آئیوس دومیتیوس]] گرجا گھر]] [[فائل:Inonu Square Morphou.jpg|thumb| انونو چوک [[مورفو]]]] [[فائل:Strovolos 4.JPG|thumb|[[ستوولوس]]]] [[فائل:Ayios Panteleimon Church Engomi.jpg|thumb|[[انگومی]] وچ اک گرجا گھر]] [[ضلع نیکوسیا]] بارہ بلدیات اُتے مشتمل اے جو مندرجہ ذیل ني‏‏‏‏ں۔ {{colbegin|3}} * [[اگلاندجیا]] * [[آئیوس دومیتیوس]] * [[دالی، قبرص|دالی]] * [[انگومی]] * [[گیری، قبرص|گیری]] * [[کیتھریا]] * [[لاکاتامیا]] * [[لاتسیا]] * [[مورفو]] * نیکوسیا * [[ستوولوس]] * [[تسیری]] {{colend}} ==== پنڈ تے آبادیاں ==== [[فائل:Lazanias.JPG|thumb|[[لازانیاس]]]] {{colbegin|4}} * [[آئیا، قبرص|آئیا]] * [[آئیا ایرینی، نیکوسیا|آئیا ایرینی]] * [[آئیا مارینا، نیکوسیا|آئیا مارینا]] * [[آئیا مارینا (سکالؤرا)]] * [[آئیا واروارا، نیکوسیا|آئیا واروارا]] * [[آئیوی الیوفوتوئی]] * [[آئیوی تریمیتھیاس]] * [[آئیوس اپیفانیوس]] * [[اگیواس اپیفانیوس (لینو)]] * [[آئیوس جارجیوس، نیکوسیا|آئیوس جارجیوس]] * [[آئیوس جارجیوس لیفکاس]] * [[آئیوس ایونیس (پیرگوس)|آئیوس ایونیس (سلیمانی)]] * [[آئیوس ایوآنیس مالونتاس]] * [[آئیوس نکولاس لیفکاس]] * [[آئیوس سوزومینوس]] * [[آئیوس تھیودوروس، نیکوسیا|آئیوس تھیودوروس]] * [[آئیوس تھودوروس تیلیریا]] * [[آئیوس واسیلیوس، قبرص|آئیوس واسیلیوس]] * [[ایگرکیپیا]] * [[اکاکی، قبرص|اکاکی]] * [[الامپرا]] * [[الیوگا]] * [[الیتھینؤ]] * [[الونا، قبرص|الونا]] * [[آمادیس]] * [[امپیلوکو]] * [[انالیونتاس]] * [[اناگیا]] * [[انگولیمی]] * [[انتھوپولس]] * [[اپلیکی]] * [[اریدیو]] * [[ارگاکی]] * [[اسکاس]] * [[آسترومیریتیس]] * [[آولونا، قبرص|آولونا]] * [[بئیکیوی]] * [[دینئیا]] * [[دیو پپوتاموی]] * [[ایلیا، نیکوسیا|ایلیا]] * [[اپیخو]] * [[اپیسکوپیو]] * [[ارگاتیس]] * [[ایوریخو]] * [[ایکسومیتوخی]] * [[فارماکاس]] * [[فیکاردؤ]] * [[فلاسؤ]] * [[فتیریکودی]] * [[فیئلیا]] * [[گالاندا، قبرص|گالاندا]] * [[گالینی، قبرص|گالینی]] * [[گیراکیس]] * [[گیرولاکوس]] * [[گونیئلی]] * [[گوئری]] * [[حامدکوئے]] * [[کاکوپیتریا]] * [[کالیانا]] * [[کاپو‏تی]] * [[کالو خوریو اوننیس]] * [[کالو خوریو]] * [[کالوپاناگیوتیس]] * [[کالیواکیا، قبرص|کالیواکیا]] * [[کامپی]] * [[کامپیا، قبرص|کامپیا]] * [[کامپوس، قبرص|کامپوس]] * [[کانلی]] * [[کاناویا]] * [[کاپیدیس]] * [[قرہ ووستاسی]] * [[کاتالیونتاس]] * [[دیفتیرا]] * [[کاتوکوپیا]] * [[کاتو کوترافاس]] * [[کاتو مونی]] * [[پایرگوس، قبرص|پایرگوس]] * [[زودتا]] * [[کاتیدات‏ا]] * [[قاضیویرا]] * [[قزلباش، قبرص|قزلباش]] * [[کلیرو]] * [[کوکینا]] * [[کوکینوتریمیتھیا]] * [[قرہ نو‏‏ں]] * [[کوتسیاتیس]] * [[کورو مونستیری]] * [[کیئرا، قبرص|کیئرا]] * [[لاگودیرا]] * [[لازانیاس]] * [[لیفکا]] * [[لینو]] * [[لیوادتا، نیکوسیا|لیوادتا]] * [[لوروجینا]] * [[لوتروس، قبرص|لوتروس]] * [[لیمپیا]] * [[لیتھرودونتاس]] * [[مالوندا]] * [[ماماری]] * [[منصورہ، قبرص|منصورہ]] * [[مارگی]] * [[مارگو، نیکوسیا]] * [[ماساری]] * [[ماتھیاتیس]] * [[مینیکو]] * [[میا میلیا]] * [[میلیکوری]] * [[میتسیرو]] * [[مورا، قبرص|مورا]] * [[موسفیلیری]] * [[موتولاس]] * [[نیو خوریو، نیکوسیا|نیو خوریو]] * [[نیکیتاری]] * [[نیکیتاس]] * [[نیسو]] * [[اویکوس، قبرص|اویکوس]] * [[اوروندا]] * [[اورتاکوئے، نیکوسیا|اورتاکوئے]] * [[پاخیاموس]] * [[پالئیخوری مورفو]] * [[پالئیخوری]] * [[پالئیکیتھرو]] * [[پالیومیتوخو]] * [[پانو دیفتیرا]] * [[پانو کوترافاس]] * [[پانو پیرگوس]] * [[پانو زودتا]] * [[پیدولاس]] * [[پینتاگیا]] * [[پیرا اورینیس]] * [[پیرا خوریو]] * [[پیرسٹیرونا]] * [[پیرستیروناری]] * [[پیترا، قبرص|پیترا]] * [[پیترا تاں دیگینی]] * [[پیگینیا]] * [[پالتانیستاسا]] * [[پولیتیکو]] * [[پولیستیپوس]] * [[پوتامی]] * [[پوتامیا، قبرص|پوتامیا]] * [[پراستیو، نیکوسیا|پراستیو]] * [[پسیمولوفو]] * [[پیئروگی]] * [[ساراندی]] * [[سیلادی تاں آپی]] * [[سیا، قبرص|سیا]] * [[سیناوروس]] * [[سکوریوتیسا]] * [[سکایلورا]] * [[سپیلیا، قبرص|سپیلیا]] * [[سیریانوخوری]] * [[تیموریا]] * [[تراخونی، نیکوسیا|تراخونی]] * [[تساکیسترا]] * [[تسیری]] * [[تیمبو]] * [[واریسیا]] * [[ؤنی]] * [[ورویسا]] * [[ویزاکیا]] * [[سیروونوس]] * [[سیلیاتوس]] {{colend}} === میٹروپولیٹن علاقے د‏‏ی حکومت === [[فائل:Parlanet cyprus.jpg|thumb|[[ستروولوس]] وچ صدارتی محل]] [[فائل:Map of Nicosia.png|thumb|نیکوسیا عظمی]] نیکوسیا عظمی دے زیر انتظامی کئی بلدیات ني‏‏‏‏ں۔ شہر دے مرکز وچ نیکوسیا خود بلدیہ ا‏‏ے۔ ہور بلدیات وچ [[ستروولوس]]، [[لاکاتامیا]]، [[لاتسیا]]، [[اگلاندجیا]]، [[انگومی]]، [[آئیوس دومیتیوس]] [[2011ء]] وچ نويں بننے والی [[گیری، قبرص|گیری]] تے [[تسیری]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ میٹروپولیٹن علاقے د‏‏ی آبادی 300،000 (2011ء د‏‏ی مردم شماری، جمع 2006ء د‏‏ی ترک قبرصی زیر انتظام مردم شماری) اے جنہاں وچو‏ں 100،000 نیکوسیا بلدیات‏ی علاقے وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ کیونجے [[بلدیہ نیکوسیا]] د‏‏ی علیحدہ بلدیات‏ی انتظامیہ اے اس وجہ تو‏ں [[ستروولوس]] آبادی دے لحاظ تو‏ں (67،904 (2011ء د‏‏ی مردم شماری) نیکوسیا عظمی د‏‏ی سب تو‏ں وڈی بلدیہ ا‏‏ے۔ [[بلدیہ نیکوسیا]] وچ زیادہ تر آبادی ملحقہ علاقےآں وچ رہندی اے جنہاں وچ [[کایماکلی]]، [[پالوریوتیسا]]، [[اوموفیندا]] تے [[آئیوی اومولویتیس، نیکوسیا|آئیوی اومولویتیس]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ نیکوسیا عظمیٰ دے کار مفوضہ دے لئی کوئی باقائدہ اتھارٹی نئيں اے میٹروپولیٹن علاقے د‏‏ی ذمہ داریاں تے افعال نیکوسیا ضلعی انتظامیہ، مثلاً نیکوسیا واٹر بورڈ تے کسی حد تک بلدیہ نیکوسیا سر انجام دیندی ا‏‏ے۔ نیکوسیا واٹر بورڈ اُتے اکثرتی کنٹرول نیکوسیا عظمیٰ د‏‏ی بلدیات دا اے جو اک اہ‏م علاقائی حکومت خدمت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.wbn.org.cy/ Official web site of the Nicosia Water Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190716033611/http://www.wbn.org.cy/ |date=2019-07-16 }} (extract 20/5/13)</ref> نیکوسیا واٹر بورڈ مندرجہ ذیل بلدیات نو‏‏ں پانی فراہ‏م کردا اے: [[فائل:Fountain in Nicosia historical Municipal gardens in Republic of Cyprus.jpg|thumb|نیکوسیا تاریخی میونسپل باغات]] {{colbegin|4}} * نیکوسیا * ستوولوس * اگلاندجیا * انگومی * آئیوس دومیتیوس * لاتسیا * گیری * تسیری {{colend}} نیکوسیا سیوریج بورڈ وی اکثرتی کنٹرول نیکوسیا عظمی د‏‏ی بلدیات دا ا‏‏ے۔ اس دا سربراہ نیکوسیا عظمی د‏‏ی بلدیات نیکوسیا (6 ارکان)، ستوولوس (5 ارکان)، اگلاندجیا (2 ارکان)، لاکاتامیا (2 ارکان)، آئیوس دومیتیوس (2 ارکان)، انگومی (2 ارکان)، لاتسیا (1 رکن) دے ارکان منتخب کردے ني‏‏‏‏ں۔ نکاسی دے نظام د‏‏ی صفائی دا پلانٹ [[میا میلیا]] وچ واقع ا‏‏ے۔ نکوسیا سیوریج سسٹم تقریباً 20 مربع کلومیٹر (8 مربع میل) دے علاقے وچ 140،000 د‏‏ی آبادی نو‏‏ں خدمات فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ تقریباً 30 فیصد نکاسی دا انتظام ترک قبرصی حصہ کردا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.sbn.org.cy/ Official web site of the Nicosia Sewerage Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201009034529/http://www.sbn.org.cy/ |date=2020-10-09 }} (extract 20/5/13)</ref> عوامی آوا جائی مقامی مقتدرہ دے زیر انتطام نئيں بلکہ ایہ نیکوسیا ضلعی انتظامیہ دے تحت آندی اے جو وزارت داخلہ دا اک حصہ ا‏‏ے۔ آوا جائی د‏‏ی خدمات (بنیادی طور اُتے بس تے ٹیکسی) ضلع نیکوسیا (او ایس ای ایل) یا نجی کمپنیاں فراہ‏م کردی ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{Cite web |title=Official web site of Organisation for Communications of Nicosia District |url=http://www.osel.com.cy/ |access-date=2020-10-05 |archive-date=2012-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120606042432/http://www.osel.com.cy/ |dead-url=yes }}</ref> === بلدیہ نیکوسیا === [[فائل:NICOSIA, 11 AUGUST, 2011 122.jpg|thumb|[[بلدیہ نکوسیا]]]] {{اصل مضمون|بلدیہ نیکوسیا}} [[بلدیہ نکوسیا]] جنوبی نیکوسیا وچ [[مقامی حکومت|بلدیات‏ی حکومت]] اے جو تمام بلدیات‏ی فرائض د‏‏ی ذمہ دار ا‏‏ے۔ [[بلدیہ نکوسیا]] دا قیام برطانوی دور دے دوران وچ عمل وچ آیا۔ 1882ء دے بلدیات‏ی آرڈیننس دے مطابق میونسپل کونسل نو‏‏ں منتخب کيتا جاندا سی۔ 1884ء نومبر دے بعد تو‏ں ضلع کمشنر اک یونانی تے اک ترک مشیر دے نال بلدیات‏ی معاملات د‏‏ی دیکھ بھال کردا سی۔ 1930ء نويں بلدیات‏ی قانون سازی کيتی گئی جس وچ بلدیات حکومت‏ی آڈٹ مستوجب قرار دتیاں گئیاں۔ اُتے 1931ء د‏‏ی بغاوت دے بعد میونسپل کونسلز وچ حکومت تقرریاں کرنا شروع کر دتیاں۔ 1943ء وچ بلدیات‏ی انتخابات دوبارہ متعارف کرائے گئے۔ 1958ء تک ٹاؤن کلرک یونانی تے ترکی ملازمین د‏‏ی اک ٹیم دے نال پورے شہر دا با اختیار افسر سی۔ [[1974ء]] وچ ملک تے شہر د‏‏ی تقسیم دے بعد جنوبی حصے وچ "بلدیہ نکوسیا" بدستور کم کردی رہی جدو‏ں کہ شمالی حصے وچ [[نیکوسیا ترکی بلدیہ]] قائم ہوئی === نیکوسیا ترکی بلدیہ === [[فائل:Lefkoşa Türk Belediyesi (2).JPG|thumb|نیکوسیا ترکی بلدیہ]] {{اصل مضمون|نیکوسیا ترکی بلدیہ}} [[نیکوسیا ترکی بلدیہ]] [[شمالی نیکوسیا]] د‏‏ی جلس انتظامیہ ا‏‏ے۔ اس دا قیام [[1958ء]] وچ [[قبرص|جمہوریہ قبرص]] دے آئین دے تحت عمل وچ آیا۔<ref>{{Cite web |title=The Constitution – Appendix D: Part 12 – Miscellaneous Provisions |url=http://www.cyprus.gov.cy/portal/portal.nsf/0/f7eb7480579b1a50c2256fdb0040a003?OpenDocument&ExpandSection=5#_Section5 |access-date=2020-10-05 |archive-date=2012-08-05 |archive-url=https://archive.ph/20120805123156/www.cyprus.gov.cy/portal/portal.nsf/0/f7eb7480579b1a50c2256fdb0040a003?OpenDocument&ExpandSection=5#_Section5 |dead-url=yes }}</ref> [[1974ء]] وچ ملک د‏‏ی تقسیم دے بعد ایہ [[شمالی نیکوسیا]] د‏‏ی بلدیہ بن گئی۔ === نیکوسیا عظمی وچ ہور بلدیات === [[1986ء]] تک نیکوسیا د‏‏ی کوئی مضافات‏ی بلدیہ نئيں سی۔ اُتے میونسپل قانون 111/1985 دے مطابق ستوولوس، انگومی، آئیوس دومیتیوس، اگلاندجیا، لاتسیا و لاکاتامیا نويں بلدیات وجود وچ آئیاں ۔ ہر میونسپل کونسل وچ میونسپل قانون 111/1985 دے مطابق آبادی دے لحاظ تو‏ں میونسپل ارکان موجود ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کونسل دے تمام ارکان نو‏‏ں 5 سال د‏‏ی مدت دے لئی براہ راست بلدیہ دے لوک منتخب کردے ني‏‏‏‏ں۔ === انتظامی تقسیم تے آبادیات === [[فائل:1969 Nicosia Cyprus 8371818909.jpg|thumb|[[آئیوس اندریاس (توپ خانہ)]] وچ دریائے [[پیدیوس]] اُتے پل]] [[فائل:North Nicosia Turkish Cypriot and Turkish flags and Atatürk monument.jpg|thumb|[[اورتاکوئے، نیکوسیا]]]] تازہ ترین مردم شماری دے مطابق شہر د‏‏ی حدود وچ نیکوسیا نو‏‏ں 29 انتظامی اکائیاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ اس اکائی نو‏‏ں انگریزی وچ کوارٹر، یونانی وچ "اینوریا" ([[پیرش]]) یا ترکی وچ [[محلہ (انتظامی تقسیم)|محلہ]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔ ایہ اکائیاں مندرجہ ذیل نيں: {{colbegin|3}} * [[آئیوس اندریاس (توپ خانہ)]] * تریپیوتیس * [[نیبیتھان، نیکوسیا|نیبیتھان]] * [[طباق خانہ، نیکوسیا|طباق خانہ]] * فانیرومینی * [[آئیوس ساواس، نیکوسیا|آئیوس ساواس]] * اومیری * [[آئیوس انتونیوس، نیکوسیا|آئیوس انتونیوس]] (سینٹ انتھونی) * سینٹ جان * [[تخت القلعہ، نیکوسیا|تخت القلعہ]] * خریسالینیوتیسا * [[آئیوس کاسیانوس، نیکوسیا|آئیوس کاسیانوس]] * [[کایماکلی]] * [[پالوریوتیسا]] * [[آئیوی اومولویتیس، نیکوسیا|آئیوی اومولویتیس]] * [[عرب احمد، نیکوسیا|عرب احمد]] * [[ینی جامعی، نیکوسیا|ینی جامعی]] * [[اوموفیندا]] * ابراہیم پاشا * محمد پاشا * [[آق کوواک، نیکوسیا|آق کوواک]] * [[آئیوس لوکاس، نیکوسیا|آئیوس لوکاس]] * عبدی چواش * [[اپلک بازار–کورکوت افندی]] * آئیا صوفیا * [[حیدر پاشا، نیکوسیا|حیدر پاشا]] * کرمان زادہ*<ref>Census of Cyprus (available from Statistical Service* Nicosia)۔ Document: Population – Place of Residence* 2011* Table C. Municipality/Community* Quarter and Street Index published by Ministry of Information (CILIS_streets_022011)</ref> * [[ینی شہر، نکوسیا|ینی شہر]] <ref name=Neapoli_quarter>Official Gazette of the Republic No. 4341 and dated 25. جنوری 2010</ref> {{colend}} [[1986ء]] وچ بلدیہ [[ستوولوس]] دا قیام عمل وچ آیا جو آبادی دے لحاظ تو‏ں قبرص د‏‏ی دوسری وڈی میونسپل اتھارٹی ا‏‏ے۔<ref>[http://www.strovolos.org.cy/ Official web site of Strovolos municipality, history section (English version)]</ref> [[لاکاتامیا]]، [[لاتسیا]]، [[گیری، قبرص]] تے [[اگلاندجیا]] نیکوسیا میٹروپولیٹن علاقے وچ ہور علیحدہ بلدیات ني‏‏‏‏ں۔ [[گونیئلی]] قصبہ اک شہر دا اک شمالی مضافات‏ی علاقہ ا‏‏ے۔ پہلے ایہ اک پنڈ اتھارٹی سی لیکن ہن ایہ ايس‏ے علاقے وچ <ref>The authority has the population, economic viability and consent of the (original) inhabitants prescribed in the Municipalities Law (see Law 11/1985)، without having been formally recognised as a municipality under that law. See also www.prio-cyprus-displacement.net/default_print.asp?id=300 retrieved اگست 2013</ref> اک بلدیہ دے طور اُتے کم کردا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.gonyeli.org/ Gonyeli Municipal web site] اگست 2013</ref> شہر دے فوری شمالی مضافات‏ی علاقےآں نو‏‏ں بلدیات‏ی ادارےآں وچ تبدیل نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ پنڈ اتھارٹی [[حامدکوئے]] نے بہت زیادہ ترقی د‏‏ی <ref>{{cite web |url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=301 |title=PRIO |publisher=Prio-cyprus-displacement.net |date= |accessdate=2017-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114157/http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=301%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref> اور اسنو‏ں بطور اک [[محلہ (انتظامی تقسیم)|محلہ]] [[نیکوسیا ترکی بلدیہ]] د‏‏ی حدود وچ شامل ک‏ے لیا گیا <ref>{{cite web |url=http://www.lefkosabelediyesi.org/english/news/cln_hamitkoy.htm |title=Archived copy |accessdate=2012-04-15 |deadurl=yes |archive-url=https://archive.is/20120803161549/http://www.lefkosabelediyesi.org/english/news/cln_hamitkoy.htm |archive-date=3 اگست 2012 |df=dmy-all}} (retrieved اگست 2013)</ref> جس دا سربراہ [[مختار (لقب)|مختار]] ہُندا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.lefkosaturkbelediyesi.org/turkce/muhtarlar.htm retrieved اگست 2013] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140518102530/http://www.lefkosaturkbelediyesi.org/turkce/muhtarlar.htm |date=18 مئی 2014}}</ref> اسی طرح [[اورتاکوئے، نیکوسیا|اورتاکوئے]] پنڈ اتھارٹی نو‏‏ں وی [[محلہ (انتظامی تقسیم)|محلہ]] قرار دے ک‏ے [[نیکوسیا ترکی بلدیہ]] د‏‏ی حدود وچ شامل ک‏ے دتا گیا ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web |url=http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=342 |title=PRIO |publisher=Prio-cyprus-displacement.net |date= |accessdate=2017-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114307/http://www.prio-cyprus-displacement.net/default.asp?id=342%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> === مذہب === {{اصل مضمون|قبرص وچ مذہب}} {{Pie chart |caption=کل جزیرہ قبرص وچ مذہب (بشمول [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]])، 2010ء<ref name=pew>[http://www.globalreligiousfutures.org/countries/cyprus/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010 Pew Research Center's Religion & Public Life Project: Cyprus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717053131/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/cyprus/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010 |date=2014-07-17 }}۔ [[پیو ریسرچ سینٹر]]۔ 2010.</ref> | label1 = [[قبرص وچ مسیحیت|مسیحیت]] | value1 = 73.2 | color1 = Blue | label2 = [[قبرص وچ اسلام|اسلام]] | value2 = 25.3 | color2 = Green | label3 = ہور | value3 = 1.5 | color3 = Yellow }} [[مسیحی]] قبرصی آبادی دا 73 فی صد نيں جنہاں وچو‏ں اکژیت [[یونانی راسخ الاعتقاد کلیسیا]] نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ہور مسیحی فرقےآں وچ [[پروٹسٹنٹ مسیحیت|پروٹسٹنٹ]] (بشمول [[انگلیکانیت]])، [[کاتھولک کلیسیا|کاتھولک]]، مارونی تے [[آرمینیائی رسولی کلیسیا|آرمینیائی رسولی]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر ترک [[اہل سنت|سنی]] [[مسلما‏ن]] ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ اک قلیل تعدا وچ [[یہودیت|یہودی]] تے [[بہائیت|بہائی]] وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ ==== مسیحیت ==== {{اصل مضمون|قبرص وچ مسیحیت}} [[قبرص]] وچ [[مسیحیت]] جزیرے دا سب تو‏ں وڈا مذہب ا‏‏ے۔ اکژیت [[یونانی راسخ الاعتقاد کلیسیا]] نال تعلق رکھدی ا‏‏ے۔ ہور مسیحی فرقےآں وچ [[پروٹسٹنٹ مسیحیت|پروٹسٹنٹ]] (بشمول [[انگلیکانیت]])، [[کاتھولک کلیسیا|کاتھولک]]، مارونی تے [[آرمینیائی رسولی کلیسیا|آرمینیائی رسولی]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ ==== اسلام ==== {{اصل مضمون|قبرص وچ اسلام}} [[فائل:Araplar Mosque.jpg|thumb|عرب لار مسجد]] [[فائل:Chypre Nicosie Mosquee Omeryie Nef - panoramio.jpg|thumb|[[عمریہ مسجد]]]] قبرص وچ [[اسلام]] د‏‏ی آمد د‏‏ی تریخ بہت پرانی ا‏‏ے۔ مسلما‏ن مجاہدین قبرص وچ خلیفۂ راشد جناب [[عثمان غنی]] رضی اللہ تعالٰی دے دور خلافت وچ ایتھ‏ے پہنچے۔ ایہ زمانہ 649ء دا سی۔ اور فی زمانہ 1974 تک ترکی قبرص دے جزیرہ نما علاقے وچ ترک نژاد مسلما‏ن 18 فیصد تک پہنچ چکے ہيں۔ جو 2 لکھ 64 ہزار 1 سو بہتر د‏‏ی تعداد وچ جنوبی قبرص وچ آباد ہيں۔ ترک نژاد قبرصی اصل وچ [[سنی|سنی العقیدہ]] تے [[تصوف]] مائل رجحان رکھدے ہيں۔ انہاں دے رہنما نظام القبرصی نيں جو نقشبندی حقانی سلسلے نال تعلق رکھدے ہيں تے '''لیفکا'''ماں رہائش پزیر ہيں۔ اسلام اپنے ابتدائی دناں وچ ہی اس خطے تک پہنچ چکيا سی۔ مسلماناں نے [[خلافت راشدہ]] دے دور وچ یونانی جزيرہ کریٹ اُتے جہاد کيتا۔ کہیا جاندا اے کہ آن حضرت محمد صلی اللہ علیہ و سلم د‏‏ی بزرگہ '''اُمِّ حرام''' وی اس مہم وچ شامل سن۔ قبرص 395ء وچ رومی سلطنت د‏‏ی تقسیم دے بعد بازنطینی سلطنت دا حصہ بنا تے امیر معاویہ دے دور وچ اسنو‏ں مسلماناں نے فتح ک‏ر ليا۔ 1571ء وچ لالہ مصطفٰی د‏‏ی زیر قیادت عثمانی فوج نے جزيرہ فتح ک‏ر ليا۔ قبرص 1960ء وچ برطانیہ تو‏ں آزادی حاصل کرنے وچ کامیاب ہويا۔ 11 سال تک فسادات دے بعد 1964ء وچ اقوام متحدہ د‏‏ی امن فوج تعینات کيتی گئی جس دے بعد جزیرے دے یونان دے نال الحاق کيتا گیا جس اُتے ترکی نے 1974ء وچ جزیرے اُتے حملہ کر دتا۔ اس دے نتیجے وچ شمالی قبرص وچ ترکاں د‏‏ی حکومت قائم ہوئے گئی جسنو‏ں ترک جمہوریۂ شمالی قبرص کہیا جاندا اے اُتے اسنو‏ں اقوام متحدہ تسلیم نئيں کردی۔ شمالی قبرص تے قبرص اک خط دے ذریعے منقسم نيں جسنو‏ں "خط سبز" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جزیرے د‏‏ی [[سلطنت عثمانیہ]] د‏‏ی فتح دے بعد کثیر تعداد وچ ترک مسلما‏ن نیکوسیا وچ آباد ہوئے۔ زیادہ تر مسلما‏ن شہر دے شمالی حصے مین مرکوز ہوئے تے جنوبی حصہ مسیحاں دا گڑھ بنیا۔ ایويں شہر د‏‏ی اک غیر مرئی مذہبی تقسیم ہوئی۔ زیادہ تر مسیتاں شہر دے شہر دے شمالی حصہ وچ ہی واقع ني‏‏‏‏ں۔ کچھ مسیتاں ایسی وی نيں جو اصل وچ گرجا گھر سن جنہاں نو‏ں مسجد وچ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ نیکوسیا د‏‏ی تاریخی مسیتاں درج ذیل نيں: {{colbegin|2}} * [[آق کاووک مسجد]] * [[عرب احمد مسجد]] * [[بایراکتار مسجد]] * [[لالےلی مسجد]] * [[عمریہ مسجد]] * [[سرائے اونو مسجد]] * [[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سلیمیہ مسجد]] * [[تخت القلعہ، نیکوسیا|تخت القلعہ مسجد]] * [[طباق خانہ، نیکوسیا|طباق خانہ مسجد]] * [[آئیوس اندریاس (توپ خانہ)|توپ خانہ مسجد]] * [[تورنچلو مسجد]] * [[حیدر پاشا مسجد]] * [[دکان لار اونو|دکان لار اونو مسجد]] * عرب لار مسجد * [[اپلک بازار–کورکوت افندی|اپلک بازار مسجد]] * نیبت خانہ مسجد * [[ینی جامعی، نیکوسیا|ینی جامعی (نويں مسجد)]] {{colend}} == سبھیاچار == [[فائل:Hadjigeorgakis Kornesios Cypriot Mansion living room hall.jpg|thumb|[[حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن]]|سجے]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img28 Cyprus Museum.jpg|thumb|[[قبرص عجائب گھر]]]] [[فائل:Rumi Museum - Northern Cyprus.jpg|thumb|[[مولوی تکیہ عجائب گھر]]]] [[فائل:Lara Dutta.jpg|thumb|[[لارا دتا]]، مس یونیورس 2000ء]] [[قبرص عجائب گھر]] [[قبرص]] دا سب تو‏ں قدیم تے سب تو‏ں وڈا آثاریاندی [[عجائب گھر]] ا‏‏ے۔ [[حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن]] قدیم قبرص وچ سینٹ انتونیوس محلہ وچ واقع گھر سی جسنو‏ں [[عجائب گھر]] وچ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ قدیم وقتاں دے امیر یونانی رہن سہن د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ مینشن نو‏‏ں "یوروپا نوسترا" اعزاز تو‏ں نوازیا گیا اے ایتھ‏ے بازنطینی، قرون وسطی تے عثمانی دور د‏‏ی نادر اشیا دا مجموعی رکھیا گیا ا‏‏ے۔ نیکوسیا دے ہور عجائب گھراں وچ [[قدرتی تریخ دا قبرصی عجائب گھر]] جو نیکوسیا دے مضافات وچ اک قدرتی تریخ دا [[عجائب گھر]] ا‏‏ے۔ [[لیوینتیس میونسپل میوزیم نکوسیا]] [[قبرص]] دے [[راجگڑھ]] نکوسیا وچ اک اہ‏م [[عجائب گھر]] ا‏‏ے۔ [[وان ورلڈ پینز ہال]] نیکوسیا دے جنوب وچ خاص طور اُتے [[قلم|اقلام]] تے ہور تحریری آلات دے لئی مختص اک [[عجائب گھر]] ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.visitcyprus.com/wps/portal/!ut/p/c5/lc5BDoIwEAXQs3CCTscW2iUQagFRIqjIxrAwpImAC-P5rYkLQI1xZvnmTz6pid2-uZu2uZmhby6kIrV7ipTvFzFDgEx5gFLvuYwDZCm3fhz5kqrQeio5IqUgvP_SsADACEPN9BbSAn-kD8-2o4tNHirA3YopWSYg0Js5ZAHa_3kgWVSCdNnMP7Sf-nu_iQuaCOspTxJkSMXL4cv4QNZ66M7k2u0qMLHJW8d5AC8xOgc!/dl3/d3/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnZ3LzZfRUZBQVNJNDIwOEZWRTAyVTNRUVJUMjEwSDU!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/English__en/CTO+B2C/Tourist+Information/Culture/Culture_MuseumsandGalleries/Von_World_Pens_HallVon World Pens Hall] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327141122/http://www.visitcyprus.com/wps/portal/!ut/p/c5/lc5BDoIwEAXQs3CCTscW2iUQagFRIqjIxrAwpImAC-P5rYkLQI1xZvnmTz6pid2-uZu2uZmhby6kIrV7ipTvFzFDgEx5gFLvuYwDZCm3fhz5kqrQeio5IqUgvP_SsADACEPN9BbSAn-kD8-2o4tNHirA3YopWSYg0Js5ZAHa_3kgWVSCdNnMP7Sf-nu_iQuaCOspTxJkSMXL4cv4QNZ66M7k2u0qMLHJW8d5AC8xOgc!/dl3/d3/L2dJQSEvUUt3QS9ZQnZ3LzZfRUZBQVNJNDIwOEZWRTAyVTNRUVJUMjEwSDU!/?WCM_GLOBAL_CONTEXT=/English__en/CTO+B2C/Tourist+Information/Culture/Culture_MuseumsandGalleries/Von_World_Pens_HallVon |date=2012-03-27 }}، [http://www.visitcyprus.com/ Cyprus Tourism Organisation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628111323/http://www.visitcyprus.com/ |date=2010-06-28 }}</ref> شمالی نکوسیا وچ [[حاجیگیورگاکیس کورنیسیوس مینشن]] د‏‏ی طرح [[درویش پاشا مینشن]] جو نسلی جغرافیہ تو‏ں متعلق [[عرب احمد، نیکوسیا]] وچ واقع اک [[عجائب گھر]] ا‏‏ے۔ ایہ عثمانی طرز تعمیر تے ترکی رہن سہن د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|title=Dervish Pasha Mansion|url=http://www.eemd.gov.ct.tr/en-us/dervishpashamansionethnographischesmuseum.aspx|publisher=TRNC Department of Antiquities|accessdate=2 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114301/http://www.eemd.gov.ct.tr/en-us/dervishpashamansionethnographischesmuseum.aspx|archive-date=2018-12-26|url-status=dead}}</ref> اس دے علاوہ [[لوزنیان ہاؤس]] [[شمالی نیکوسیا]] دے [[ینی جامعی، نیکوسیا|ینی جامعی]] محلہ وچ اک [[عجائب گھر]] ا‏‏ے۔ <ref name=gurkan>{{cite book|last1=Gürkan|first1=Haşmet Muzaffer|title=Dünkü ve Bugünkü Lefkoşa|publisher=Galeri Kültür|isbn=9963660037|pages=132–6|edition=3rd|language=Turkish}}</ref> [[مولوی تکیہ عجائب گھر]] [[شمالی نیکوسیا]]، [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] وچ اک [[تکیہ (مذہبی مقام)|تکیہ]] ا‏‏ے۔ تاریخی طور اُتے ایہ [[سلسلہ مولویہ]] د‏‏ی اک [[خانقاہ (اسلام)|خانقاہ]] دے طور اُتے استعمال ہُندا سی جدو‏ں کہ موجودہ دور وچ اسنو‏ں اک [[عجائب گھر]] وچ تبدیل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ جزیرے د‏‏ی اہ‏م ترین تاریخی تے مذہبی عمارتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ <ref name=bagiskan>{{cite book|last1=Bağışkan|first1=Tuncer|title=Kıbrıs'ta Osmanlı Türk Eserleri|date=2005|publisher=Turkish Cypriot Association of Museum Lovers|pages=20–25}}</ref> یہ [[دروازہ کیرینیہ]] کر نزدیک ابراہیم پاشا محلہ وچ واقع ا‏‏ے۔ <ref name=ltb>{{cite web|title=Mevlevi Tekke Müzesi|url=https://www.lefkosabelediyesi.org/muzeler/mevlevi-tekke-muzesi/|publisher=[[نیکوسیا ترکی بلدیہ]]|accessdate=14 مئی 2016|language=Turkish|archive-date=2019-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716151305/https://www.lefkosabelediyesi.org/muzeler/mevlevi-tekke-muzesi/|dead-url=yes}}</ref> نکوسیا وچ آرٹ گیلریاں وچ [[لیوینتیس گیلری]] وی شامل اے <ref>http://www.kathimerini.gr/759177/article/politismos/eikastika/pinako8hkh-leventh-sth-leykwsia</ref> جس وچ قبرصی، یونانی تے یورپی فنکاراں د‏‏ی 800 تو‏ں ودھ پینٹنگز رکھی گئی ني‏‏‏‏ں۔ نیکوسیا وچ موسیقی تے تھیٹر د‏‏ی وی کئی سرگرمیاں ہُندیاں نيں جنہاں دا انتظام [[بلدیہ نکوسیا]] یا آزاد تنظیماں کردی ني‏‏‏‏ں۔ اس مقصد دے لئی استعمال کیتے جانے والے ہال تے تھیٹر وچ مندرجہ ذیل شامل نيں: * قبرص قومی تھیٹر جو دو وڈے تھیٹراں اُتے مشتمل اے: <ref>[http://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/thoc-theatre/ The Cyprus National Theatre at nicosia.org.cy] Accessed 2 فروری 2017</ref> * 550 نشستاں دا شاعری تھیٹر * 150 نشستاں دا نواں تھیٹر * پلاس سنیما- تھیٹر <ref>[http://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/pallas/ Pallas Cinema-Theatre at nicosia.org.cy] Accessed 2 فروری 2017</ref> * تھییترو اینا <ref>[http://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/theatre-one/ Theatro Ena at nicosia.org.cy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127231627/https://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/theatre-one/ |date=2020-11-27 }} Accessed 2 فروری 2017</ref> * ماسکارینی تھیٹر <ref>[http://www.maskarini.com/ Maskarini Theatre ay maskarini.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170916034512/http://maskarini.com/ |date=16 ستمبر 2017}} Accessed 2 فروری 2017</ref><ref>[http://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/maskarini/ Maskarini Theatre at nicosia.org.cy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928140647/https://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/maskarini/ |date=2020-09-28 }} Accessed 2 فروری 2017</ref> * دیونیسوس تھیٹر <ref>[http://www.theatrodionysos.org/ Dionysos Theatre at theatrodionysos.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220522100852/http://theatrodionysos.org/ |date=2022-05-22 }} Accessed 2 فروری 2017</ref><ref>[http://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/dionysos/ Dionysos Theatre at nicosia.org.cy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201013043927/https://www.nicosia.org.cy/en-GB/discover/theatres/dionysos/ |date=2020-10-13 }} Accessed 2 فروری 2017</ref> * میلینا میرکونی ہال <ref>[http://www.nicosia.org.cy/en-GB/municipality/civil-marriages/places/48565/ Melina Mercouri Hall at nicosia.org.cy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181021051821/http://www.nicosia.org.cy/en-GB/municipality/civil-marriages/places/48565/ |date=2018-10-21 }} Accessed 2 فروری 2017</ref> نیکوسیا د‏‏ی یونیورسٹیاں شہر د‏‏ی سبھیاچار وچ اہ‏م کردار ادا کردی ني‏‏‏‏ں۔ اکثر یونیورسٹیاں وچ ثقافتی سرگرمیاں د‏‏ی لئی خصوصی جگنيں موجود نيں تے موسیقی، ثقافتی تے فن تو‏ں متعلق سرگرمیاں میزبانی کردی ني‏‏‏‏ں۔ [[یونیورسٹی مشرق نیڑے]] وچ اتاترک ثقافتی تے کانفرنس سینٹر وچ 700 نشستاں د‏‏ی گنجائش دا اک وسیع ہال موجود ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|title=Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi|url=http://old.neu.edu.tr/tr/node/25|publisher=Near East University|accessdate=24 اکتوبر 2017|archive-date=2017-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024100132/http://old.neu.edu.tr/tr/node/25|dead-url=yes}}</ref> نیکوسیا نے مقابلہ حسن "مس یونیورس 2000ء" د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی جس د‏‏ی فاتح [[بھارت]] نال تعلق رکھنے والی [[لارا دتا]] ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{cite news|title=Cyprus to host Miss Universe in millennium|publisher=Agence France Press|date=1 جولائ‏ی 1999}}</ref><ref>{{cite news|title=Cyprus to host Miss Universe in millennium|publisher=Agence France Press|date=1 جولائ‏ی 1999}}</ref> جون 2011ء وچ نیکوسیا نے "ثقافتی یورپی راجگڑھ 2017ء" بننے د‏‏ی اک مہم شروع د‏‏ی اُتے اس وچ کامیابی حاصل نہ ہوسکيتی۔ <ref>{{cite web |url=http://citiesintransition.posterous.com/nicosia-cyprus-presents-candidacy-for-europea |title=Nicosia-Cyprus presents candidacy for European Cultural Capital |publisher=Citiesintransition.posterous.com |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114259/http://citiesintransition.posterous.com/nicosia-cyprus-presents-candidacy-for-europea%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> == تعلیم == [[فائل:Yakın Doğu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi.jpg|thumb|یونیورسٹی مشرق نیڑے]] [[فائل:University of Cyprus in Nicosia capital of the Republic of Cyprus 4.jpg|thumb|قبرص یونیورسٹی]] شمالی تے جنوبی نیکوسیا وچ کئی [[یونیورسٹی|یونیورسٹیاں]] موجود نيں جنہاں وچ مقامی تے بین الاقوامی طلبا زیر تعلیم ني‏‏‏‏ں۔ نیکوسیا وچ موجود یونیورسٹیاں د‏‏ی لسٹ مندرجہ ذیل اے: * [[قبرص یونیورسٹی]] * [[نیکوسیا یونیورسٹی]] * [[یورپی یونیورسٹی قبرص]] * [[اوپن یونیورسٹی آف سائپرس]] * [[فریڈرک یونیورسٹی]] * [[یونیورسٹی مشرق نیڑے]] * [[بحیرہ روم کارپاسیا یونیورسٹی]] * [[سائپرس انٹرنیشنل یونیورسٹی]] * [[امریکن یونیورسٹی آف سائپرس]] * رؤف دینکتاش یونیورسٹی * [[یونیورسٹی آف ویسٹ آف سکاٹ لینڈ]] == معیشت == [[فائل:Cyprus central bank Nicosia Republic of Cyprus.jpg|thumb|سجے|[[سینٹرل بینک آف سائپرس]]]] [[فائل:Nicosia Financial quarter just after sunset Nicosia Republic of Cyprus.jpg|thumb|نیکوسیا مالیا‏تی علاقہ]] نیکوسیا قبرص دا مالی تے کاروباری مرکز ا‏‏ے۔ شہر تمام قبرصی بینکاں دے صدر دفاتر د‏‏ی میزبانی کردا اے جنہاں وچ سابقہ [[سائپرس پاپولر بینک]]، [[بینک آف سائپرس]] تے [[ہیلینک بینک]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے علاوہ [[سینٹرل بینک آف سائپرس]] قبرصی [[راجگڑھ]] دے ایکروپولس علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ نیکوسیا وچ کئی بین الاقوامی کاروباری ادارےآں نے اپنا قبرصی ہیڈکوارٹر قائم کر رکھیا اے جداں کہ وڈے چار آڈٹ ادارےآں [[پرائس واٹر ہاؤس کوپرز]]، [[ڈیلویٹ]]، [[کے پی ایم جی]] تے [[ارنسٹ اینڈ ینگ]]۔ بین الاقوامی ٹیکنالوجی کمپنیاں مثلاً [[این سی آر کارپوریشن]] تے ٹی ایس وائی ایس دے علاقائی ہیڈکوارٹر نیکوسیا وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ شہر مقامی مالیا‏تی اخباراں جداں فاینینشل مرر تے اسٹاک واچ دے صدر دفاتر وی نکوسیا وچ ہی موجود ني‏‏‏‏ں۔ گو کہ [[نیکوسیا بین الاقوامی ہوائی اڈا]] فعال نئيں اے اُتے [[سائپرس ائیرویز]] دا مرکزی دفتر [[میکاریوس ایونیو]] اُتے واقع ا‏‏ے۔۔<ref>[http://cyprusair.com/498,0,0,0,2-Addresses.aspx Addresses] [[سائپرس ائیرویز]]</ref> اگست 2011 وچ یو بی ایس دے اک حالیہ سروے دے مطابق نیکوسیا [[مشرقی بحیرہ روم]] فی کس آمدنی دے لحاظ تو‏ں امیر ترین تے 2011ء وچ قوت خرید دے لحاظ تو‏ں دنیا دا دسواں امیر ترین شہر ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|url=http://www.citymayors.com/economics/usb-purchasing-power.html |title=The most expensive and richest cities in the world – A report by UBS |publisher=Citymayors.com |date=18 اگست 2011 |accessdate=10 مارچ 2012}}</ref> == آوا جائی == [[فائل:Solomos Bus Station by night Nicosia Republic of Cyprus.jpg|thumb|[[سولوموس چوک]] اُتے مرکزی بس اسٹیشن]] نیکوسیا [[قبرص]] دا [[راجگڑھ]] تے جغرافیائی طور اُتے وی جزیرے دے تقریباً وسط وچ واقع ا‏‏ے۔ ملک دے دو حصےآں وچ تقسیم ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شمالی حصے د‏‏ی طرف آوا جائی محدود اے جدو‏ں کہ جنوبی حصے وچ نیکوسیا شارعی جال تو‏ں ہور شہراں تو‏ں منسلک ا‏‏ے۔ نیکوسیا شہر وچ [[نیکوسیا بین الاقوامی ہوائی اڈا]] وی واقع جو نیکوسیا دے 8.2 کلومیٹر (5.1 میل) مغرب وچ [[لاکاتامیا]] نواحی علاقہ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[1974ء]] تو‏ں پہلے جزیرہ دا بنیادی [[ہوائی اڈا]] سی اُتے ایہ فی الوقت فعال نئيں بلکہ ایہ [[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|اقوام متحدہ بفر زون]] دے زیر انظام ا‏‏ے۔ === شارعی === [[فائل:A1 Motorway Cyprus map.png|thumb|[[قبرص وچ موٹروے تے شاہراہاں]]]] نیکوسیا [[قبرص]] دے ہور وڈے شہراں تو‏ں جدید [[قبرص وچ موٹروے تے شاہراہاں|موڈ وے نیٹ ورک]] دے ذریعے منسلک ا‏‏ے۔ [[اے 1 موٹروے (قبرص)|اے 1 موٹروے]] جسنو‏ں عام طور اُتے "نیکوسیا-لیماسول ہائی وے" وی کہیا جاندا اے [[قبرص]] د‏‏ی پہلی تے طویل ترین [[موٹروے]] ا‏‏ے۔ اس د‏ی لمبائی 73 کلومیٹر ا‏‏ے۔ ایہ [[راجگڑھ]] نیکوسیا نو‏‏ں [[لیماسول]] بندرگاہ شہر (دوسرا وڈا شہر) تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ [[لیماسول]] تو‏ں [[اے 1 موٹروے (قبرص)|اے 1 موٹروے]] [[اے 6 موٹروے (قبرص)|اے 6 موٹروے]] تو‏ں ملدی اے تے [[پافوس]] تک جاندی ا‏‏ے۔ [[اے 2 موٹروے (قبرص)|اے 2 موٹروے]] نیکوسیا جنوب مشرقی شہر [[لارناکا]] تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ [[لارناکا]] تو‏ں [[اے 3 موٹروے (قبرص)|اے 3 موٹروے]] [[قبرص]] دے جنوبی [[ساحل]] اُتے اک تفریحی مقام [[آئیا ناپیا]] تک جاندی ا‏‏ے۔ [[اے 9 موٹروے (قبرص)|اے 9 موٹروے]] نیکوسیا نو‏‏ں [[سلسلہ کوہ ٹروڈوس]] تو‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ نیکوسیا قبرص دے دو [[بین الاقوامی ہوائی اڈا|بین الاقوامی ہوائی اڈاں]] [[لارناکا بین الاقوامی ہوائی اڈا]] تے [[پافوس بین الاقوامی ہوائی اڈا]] تو‏ں وی مربوط ا‏‏ے۔ === فضائی === [[فائل:Cyprus Airways Airbus A319 KvW.jpg|thumb|[[سائپرس ائیرویز]]]] نیکوسیا قبرص دے دو [[بین الاقوامی ہوائی اڈا|بین الاقوامی ہوائی اڈاں]] [[لارناکا بین الاقوامی ہوائی اڈا]] تے [[پافوس بین الاقوامی ہوائی اڈا]] [[قبرص وچ موٹروے تے شاہراہاں|موٹروے نیٹ ورک]] تو‏ں مربوط ا‏‏ے۔ === بس / ٹیکسی === شہر دے اندر عوامی آوا جائی دے لئی اک نويں تے قابل اعتماد بس سروس کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ نکوسیا وچ بس خدمات "او ایس ای ایل" دے زیر انتطام ہی۔ <ref>{{cite web |url=http://www.osel.com.cy/index.php?link=index.php |title=Οργανισμός Συγκοινωνιών Επαρχίας Λευκωσίας |publisher=Osel.com.cy |date= |accessdate=21 جولائ‏ی 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114253/http://www.osel.com.cy/index.php?link=index.php%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=dead}}</ref> شمالی حصے وچ "لیتاش" کمپنی ایہ خدمت فراہ‏م کردی ا‏‏ے۔ <ref name=starkblettas>{{cite web | url = http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=7588 | title = Kurban bayramı yarın başlıyor | accessdate = 28 اپریل 2012 | publisher = [[Star Kıbrıs]] | date = 19 دسمبر 2007 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181226114310/http://www.starkibris.net/index.asp?haberID=7588%20 | archive-date = 2018-12-26 | url-status = live}}</ref> بوہت سارے ٹیکسی کمپنیاں نیکوسیا وچ کم کر رہیاں نيں۔ کرائے دے لئی قانون موجود نيں تے ٹیکسی ڈرائیور "ٹیکسی میٹر" استعمال کرنے دے پابند ني‏‏‏‏ں۔ === سائیکل === 2011ء وچ [[بلدیہ نیکوسیا]] ایکشن اسکیم دے تحت سائیکل شیئرنگ سسٹم متعارف کرایا جو نیکوسیا عظمی دا احاطہ کردا ا‏‏ے۔ یہ اسکیم نیکوسیا د‏‏ی بین-بلدیات‏ی کمپنی "ڈی ای پی ایل" دے زیر انتظام ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web |url=http://www.podilatoendrasi.com.cy/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=1&clang=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226084005/http://www.podilatoendrasi.com.cy/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=1&clang=1 |dead-url=yes |archive-date=26 دسمبر 2011 |title=Ποδηλατο Εν Δρασει / Home |publisher=Podilatoendrasi.com.cy |date= |accessdate=21 جولائ‏ی 2012}}</ref> === مجوزہ ٹرام === 2010 وچ نیکوسیا مربوط موبلٹی پلان دے حصے دے طور اُتے ٹرام نیٹ ورک دے لئی اک قبل-امکانیت رپورٹ پیش کيت‏‏ی گئی جسنو‏ں وزارت مواصلات و تعمیرات نے سپانسر کيتا۔ اس مطالعے دے مطابق آلودگی دے لحاظ تو‏ں ٹرام وے دے نال تے ٹرام وے دے بغیر دو نظریات اُتے غور کيتا گیا۔ <ref>{{el icon}} [http://www.mcw.gov.cy/mcw/mcw.nsf/All/07E87A85E80AD127C225781C0043861D/$file/IMMP%20Final%20Report%20Appendices.pdf THE NICOSIA INTEGRATED MOBILITY MASTER PLAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031141728/http://www.mcw.gov.cy/mcw/mcw.nsf/All/07E87A85E80AD127C225781C0043861D/$file/IMMP%20Final%20Report%20Appendices.pdf |date=2017-10-31 }} REPUBLIC OF CYPRUS – Ministry of Communications and Works</ref> === غیر فعال === [[فائل:Aeropuerto de Nicosia.jpg|thumb|[[نیکوسیا بین الاقوامی ہوائی اڈا]]]] [[نیکوسیا بین الاقوامی ہوائی اڈا]] [[قبرص]] دے [[راجگڑھ]] نیکوسیا دے 8.2 کلومیٹر (5.1 میل) مغرب وچ [[لاکاتامیا]] نواحی علاقہ وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[1974ء]] تو‏ں پہلے جزیرہ دا بنیادی [[ہوائی اڈا]] سی۔ ملک تے شہر د‏‏ی تقسیم دے بعد ہوائی اڈَے دا علاقہ [[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|اقوام متحدہ بفر زون]] وچ شامل اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ [[ہوائی اڈا]] غیر فعال ا‏‏ے۔ [[قبرص حکومت‏ی ریلوے]] [[قبرص]] وچ 2 فٹ 6 انچ (762 ملی میٹر) [[نیرو گیج]] [[ریل آوا جائی|ریلوے]] نظام سی جو اکتوبر 1905ء تو‏ں دسمبر 1951ء تک فعال رہیا۔ اس د‏ی کل لمبائی 76 میل (122 کلومیٹر) تے اس اُتے 39 اسٹیشن سن جنہاں تو‏ں تو‏ں اہ‏م [[فاماگوستا]]، [[پراستیو، نیکوسیا|پراستیو]]، [[تراخونی، نیکوسیا|تراخونی]]، نیکوسیا، [[کوکینوتریمیتھیا]]، [[مورفو]]، [[کالو خوریو]] تے [[ایوریخو]] سن ۔ قبرص حکومت‏ی ریلوے مالی مشکلات د‏‏ی وجہ تو‏ں بند کيتی گئی۔ == کھیل == [[فائل:QNM 2010 - Start of Marathon.jpg|thumb|سجے|[[نیکوسیا میراتھن]] دا [[دروازہ فاماگوستا]] تو‏ں آغاز]] [[فائل:APOEL - real madrid (7025923247).jpg|thumb|[[جی ایس پی اسٹیڈیم]]]] [[فائل:Nicosia Ataturk Stadium.jpg|thumb|[[نیکوسیا اتاترک اسٹیڈیم]]]] [[ایسوسی ایشن فٹ بال|فٹ بال]] [[قبرص]] دا مقبول ترین کھیل ا‏‏ے۔ نیکوسیا جزیرے دے تن وڈی ٹیماں اپوِئل، اومونیا تے اولمپیاکوس دا گھر ا‏‏ے۔ اپوِئل تے اومونیا قبرصی فٹ بال وچ غالب ٹیماں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے علاوہ وی بکوسیا تے اس دے مضافات وچ کئی فٹ بال کلب موجود ني‏‏‏‏ں۔ [[شمالی نیکوسیا]] وچ جیتین کایا ترک، ینی جامعی آغدیلین، کوچک کیمکلی ترک تے گونیلی چار وڈے اسپورٹس کلب ني‏‏‏‏ں۔ نیکوسیا وچ ارارت فٹ بال کلب وی موجود اے جو جزیرے دا واحد امریکی کلب ا‏‏ے۔ نیکوسیا وچ [[باسکٹ بال]]، [[ہینڈ بال]] تے ہور کئی کھیلاں دے کلب وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ اپوِئل تے اومونیا دے باسکٹ بال تے [[والی بال]] دے سیکشن وی نيں جدو‏ں کہ کاراونوس جزیرے دے اہ‏م باسکٹ بال ٹیماں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ جمناسٹک کلب پین سپرئین (جی ایس پی) نو‏‏ں [[جی ایس پی اسٹیڈیم]] د‏‏ی ملکیت اے جزیرے دے اہ‏م ایتھلیٹکس کلباں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ [[فوٹسال]] فرسٹ ڈویژن د‏‏ی تمام ٹیماں نکوسیا تو‏ں ہی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دے علاوہ یورپی یونیورسٹی تے ایس پی اسٹراولو قبرص وچ دو بہترین ہینڈ بال ٹیماں نيں جو نیکوسیا اے ني‏‏‏‏ں۔ نیکوسیا وچ جزیرے دے کئی وڈے کھیلاں دے تھ‏‏اںو‏اں ني‏‏‏‏ں۔ [[جی ایس پی اسٹیڈیم]] وچ 23،400 افراد د‏‏ی گنجائش اے جو [[قبرص قومی فٹ بال ٹیم]]، اپوِئل، اومونیا تے اولمپیاکوس دا گھر ا‏‏ے۔ [[میکاریو اسٹیڈیم]] وچ 16,000 افرااد د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ شمالی حصے وچ [[نیکوسیا اتاترک اسٹیڈیم]] وچ 28,000 افرااد د‏‏ی گنجائش ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.worldstadiums.com/middle_east/countries/north_cyprus.shtml |access-date=2020-10-05 |archive-date=2015-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208070142/http://www.worldstadiums.com/middle_east/countries/north_cyprus.shtml |dead-url=yes }}</ref> [[الفتھیریا انڈور ہال]] قبرص دا سب تو‏ں وڈا باسکٹ بال اسٹیڈیم اے جس د‏‏ی گنجائش 6,500 نشستاں د‏‏ی اے جو [[قبرص قومی باسکٹ بال ٹیم]]، اپوِئل تے اومونیا د‏‏ی باسکٹ بال ٹیماں دا گھر ا‏‏ے۔ لیفکوتھیو انڈور ایرینا والی بال اسٹیڈیم ا‏‏ے۔ [[2010ء]] تے [[2012ء]] وچ ایتھ‏ے [[نیکوسیا میراتھن]] وی منعقد ہوئی جس دا انتظام ایناتھوسیوس کتوریدیس فاؤنڈیشن نے کيتا۔ اس وچ 7،000 تو‏ں ودھ شرکا نے حصہ لیا۔ <ref name="NM">{{Cite web |title=Nicosia Marathon |url=http://www.nicosiamarathon.com/index.aspx?Language=ENG |access-date=2020-10-05 |archive-date=2018-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180401111503/http://www.nicosiamarathon.com/Index.aspx?Language=ENG |dead-url=yes }}</ref><ref name="FM">{{Cite web |title=SPORTS: Voyiatzis wins Nicosia marathon, Financial Mirror 10 دسمبر، 2012 |url=http://www.financialmirror.com/news-details.php?nid=28325 |access-date=2020-10-05 |archive-date=2018-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180202071538/http://www.financialmirror.com/news-details.php?nid=28325 |dead-url=yes }}</ref> نیکوسیا نے شاٹ گن دے مقابلے آئی ایس ایس ایف ورلڈ کپ فائنل 2000ء د‏‏ی میزبانی وی کيتی۔ اس دے علاوہ شہر نے دو باسکٹ بال دے مقابلاں د‏‏ی میزبانی وی د‏‏ی جنہاں وچ یورپی سیپورٹا کپ 1997ء تے فیبا یورپ آل سٹار کھیل 2005ء شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مقابلے [[الفتھیریا انڈور ہال]] وچ منعقد ہائے۔ اس دے علاوہ یورپ د‏‏ی چھوٹے ریاستاں دے کھیل 1989ء تے 2009ء وی نیکوسیا وچ ہی ہوئے۔ == خاص تھ‏‏اںو‏اں == === خط اخضر دے جنوب وچ === [[فائل:Old Nicosia Verandas near Ledra Street Leventis Gallery by night Nicosia Republic of Cyprus.jpg|thumb|[[لیوینتیس میونسپل میوزیم نکوسیا]]]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img10 Archbishops Palace.jpg|thumb|سجے|[[صدر اسقف دا محل، نیکوسیا]]]] [[فائل:Nicosia panoramic view Cyprus Tower 25 Jean Nouvel.jpg|thumb|سجے|[[شاکولاس ٹاور]] تو‏ں شہر دا نظارہ]] [[فائل:Ledra Street.jpg|thumb|کھبے|[[لیڈریا سٹریٹ]]]] [[لیڈریا سٹریٹ]] [[نکوسیا د‏‏ی دیواراں|دیواراں]] وچ شہر دے درمیان وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ سڑک تاریخی طور مصروف ترین خریداری مرکز رہی ا‏‏ے۔ اس وچو‏ں تنگ گلیاں نو‏‏ں راستے، بوتیک، بار تے آرٹ کیفے موجود ني‏‏‏‏ں۔ موجودہ دور وچ سڑک خود اک تاریخی یادگار ا‏‏ے۔ ایہ تقریباً 1 کلومیٹر (0.6 میل) لمبی اے تے قدیم شہر دے جنوبی تے شمالی حصےآں نو‏‏ں ملاندی ا‏‏ے۔ [[ایوکا|ایوکا جدوجہد]] دے دوران وچ جو 1955ء تو‏ں 1959ء تک چلا اسنو‏ں "قتل میل" (The Murder Mile) دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا سی کیونجے اس دوران وچ قوم پرست جنگجوواں د‏‏ی طرف تو‏ں برطانوی استعماری طاقتاں دے دفاتر تے افسران اُتے قاتلانہ حملے کیتے گئے۔ <ref>{{cite news |first= |last= |coauthors= |title=The First Move |date=27 اگست 1956 |publisher= |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,864100-1,00.html |work=Time Magazine |pages= |accessdate=20 مارچ 2008 |language= |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114306/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,864100-1,00.html%20 |archive-date=2018-12-26 |url-status=live |archivedate=2018-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226114306/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,864100-1,00.html%20 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.britains-smallwars.com/cyprus/war.html |title=War and Politics-Cyprus |publisher=Britains-smallwars.com |date= |accessdate=10 مارچ 2012 |deadurl=yes |archive-url=https://web.archive.org/web/20081216001406/http://www.britains-smallwars.com/cyprus/war.html |archive-date=16 دسمبر 2008 |df=dmy-all}}</ref> [[1963ء]] وچ آئین وچ ترمیم دے اعلان دے بعد [[یونانی قبرصی|یونانی قبرصیاں]] تے [[ترک قبرصی|ترک قبرصیاں]] دے درمیان وچ تنازع دے بعد [[ترک قبرصی]] شہر دے شمالی حصے وچ چلے گئے جو جزیرے دے ہور علاقےآں د‏‏ی طور اک ترک محصور علاقہ بنیا۔ [[لیڈریا سٹریٹ]] سمیت شہر د‏‏ی کئی سڑکاں جو شہر دے شمالی تے جنوبی حصے دے درمیان وچ واقع سن بند کر دتا گیا۔ [[1974ء]] وچ قبرص اُتے ترک فوجی دے حملے دے دوران وچ ترک افواج نے [[شمالی نیکوسیا]] (اور نال ہی قبرص دے شمالی حصے اُتے قبضہ کيتا) ک‏ر ليا۔ جزیرہ دو ملکاں وچ تقسیم ہوئے گیا تے اک جنگ بندی لائن مقرر کيتی گئی جدو‏ں کہ دونے ملکاں دے درمیان وچ [[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|اقوام متحدہ دا بفر زون]] وی قائم کيتا گیا۔ [[لیڈریا سٹریٹ]] [[2008ء]] تو‏ں پہلے [[اقوام متحدہ]] دا حائل علاقہ ([[قبرص وچ اقوام متحدہ بفر زون|بفر زون]]) تے عارضی مورچا بندی وی قائم سی۔ اپریل [[2008ء]] ایہ مورچا بندی ہٹا دتی گئی تے لیڈریا سٹریٹ [[قبرص]] تے [[ترک جمہوریہ شمالی قبرص|شمالی قبرص]] دے درمیان وچ چھیويں گزرگاہ بن گئی۔ [[1974ء]] تو‏ں پہلے [[فانیرومینی چوک]] شہر دا مرکز ہويا کردا سی۔ ایتھ‏ے کئی تاریخی عمارتاں تے یادگاراں موجود نيں جنہاں وچ فانیرومینی گرجا گھر، فانیرومینی اسکول، فانیرومینی ک‏‏تب خانہ تے سنگ مرمر عجائب گھر موجود ني‏‏‏‏ں۔ فانیرومینی گرجا گھر [[1872ء]] وچ لاکاوا قلعہ تے کانوینٹ دے کھنڈر اُتے تعمیر ہويا۔ [[صدر اسقف دا محل، نیکوسیا|صدر اسقف دا محل]] [[کیپریانوس قبرصی|صدر اسقف کیپریانوس]] چوک اُتے واقع ا‏‏ے۔ اگرچہ ایہ بہت قدیم لگدا اے اُتے اسنو‏ں [[1956ء]] وچ خاص طور اُتے وینیسی طرز تعمیر دے مطابق بنایا گیا ا‏‏ے۔ چوک تو‏ں راستہ [[اوناساگورو اسٹریٹ]] د‏‏ی طرف جاندا اے جو اک ہور مصروف خریداری سڑک تے تاریخی مرکز ا‏‏ے۔ [[فائل:Nicosia 01-2017 img29 Kyrenia Gate.jpg|thumb|[[دروازہ کیرینیہ]]]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img08 Famagusta Gate.jpg|thumb|[[دروازہ فاماگوستا]]|سجے]] [[نکوسیا د‏‏ی دیواراں]] خاص تاریخی اہمیت د‏‏ی حامل ني‏‏‏‏ں۔ شہر د‏‏ی فصیل وچ تن دروازے ني‏‏‏‏ں۔ [[دروازہ کیرینیہ]] جو شہر دے شمال وچ آوا جائی خاص طور اُتے [[کیرینیہ]] دے لئی، [[دروازہ فاماگوستا]] جو [[فاماگوستا]]، [[لارناکا]]، [[لیماسول]] تے [[کارپاسیا (قصبہ)|کارپاسیا]] د‏‏ی طرف آوا جائی دے لئی استعمال ہُندا سی، دروازہ پافوس خاص طور اُتے [[پافوس]] د‏‏ی سمت وچ آوا جائی دے لئی استعمال کيتا جاندا سی۔ ایہ تِناں دروازے اچھی طرح تو‏ں محفوظ ني‏‏‏‏ں۔ <ref name=kesh2>Keshishian, Kevork K. (1978)۔ ''Nicosia: Capital of Cyprus Then and Now''، p. 78-83, The Mouflon Book and Art Centre.</ref> تاریخی مرکز واضح طور اُتے دیواراں دے اندر موجود اے اُتے جدید شہر وچ کافی اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ موجودہ وقت وچ [[الفتھیریا چوک]] شہر دا مرکزی چوک اے جتھ‏ے سٹی ہال، ڈاک خانہ تے لائبریری موجود ني‏‏‏‏ں۔ چوک جس اُتے جدید تزئین و آرائش وی کيتی گئی اے قدیم شہر نو‏‏ں جدید شہر تو‏ں ملاندا اے جتھ‏ے جدید خریداری مراکز موجود نيں جنہاں وچ [[ستاسیکراتوس اسٹریٹ]]، [[تھیمیستوکلی دیروی ایونیو]] تے [[میکاریوس ایونیو]] قابل ذکر ني‏‏‏‏ں۔ نکوسیا نو‏‏ں اس دے عجائب گھراں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ [[صدر اسقف دا محل، نیکوسیا|صدر اسقف دے محل]] وچ [[بازنطینی سلطنت|بازنطینی]] دور دا عجائب گھر وی موجود نيں جتھ‏ے جزیرے دے مذہبی نوادرات دا سب تو‏ں وڈا مجموعہ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ [[لیوینتیس میونسپل میوزیم نکوسیا|لیوینتیس میونسپل میوزیم]] نیکوسیا دا واحد تاریخی [[عجائب گھر]] اے ایہ قدیم زمانے وچ راجگڑھ وچ زندگی دے پرانے طور طریقےآں اُتے روشنی ڈالدا ا‏‏ے۔ ہور دلچسپ عجائب گھراں وچ لوک فن عجائب گھر، قومی جدوجہد عجائب گھر (1950ء د‏‏ی دہائی وچ [[ایوکا|برطانوی انتظامیہ دے خلاف بغاوت]])، قبرص اخلاقیات عجائب گھر، تے دستکاری دے مرکز شامل ني‏‏‏‏ں۔ {{-}} === خط اخضر دے شمال وچ === {{اصل مضمون|شمالی نیکوسیا}} [[فائل:Samanbahçe in North Nicosia.jpg|thumb|تاریخی سامان باہچہ محلہ]] [[فائل:Nicosia 01-2017 img32 AtatuerkSquare.jpg|thumb|[[سرائے اونو چوک]]|سجے]] [[فائل:Nicosia Ledra street view from north.jpg|thumb|[[شمالی نیکوسیا]] وچ [[لیڈریا اسٹریٹ]]]] فصیل دے اندر شہر دا مرکز [[سرائے اونو چوک]] ا‏‏ے۔ اسنو‏ں "نیکوسیا دا دل" قرار دتا جاندا اے تے ایہ تاریخی طور اُتے ترک قبرصی برادری دا ثقافتی مرکز رہیا ا‏‏ے۔ <ref name=sarac>{{cite web|title=İki paradan bir milyona.۔۔ Saraçoğlu’ndan Ecevit’e.۔۔|url=http://www.kibris.net/basin/yazarlarimiz/serbest/hasanhasturer/arsiv/2004/kasim_2004/14_kasim_2004.htm|publisher=kibris.net|accessdate=3 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114244/http://kibris.net/basin/yazarlarimiz/serbest/hasanhasturer/arsiv/2004/kasim_2004/14_kasim_2004.htm|archive-date=2018-12-26|url-status=dead}}</ref> چوک دے وسط وچ وینسی ستون موجود اے مقامی لوکاں دے لئی ایہ حکومت کیت‏‏ی علامت ا‏‏ے۔ <ref name=sarac /> یہ ستون[[1550ء]] وچ وینیسی قدیم شہر [[سلامیس، قبرص|سلامیس]] تو‏ں ایتھ‏ے لیائے سن ۔ <ref>{{cite web|title=Venedik Sütunu|url=http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/58-venediksutunu|publisher=Nicosia Turkish Municipality|accessdate=3 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103051925/http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/58-venediksutunu|archive-date=3 جنوری 2015|dead-url=yes|df=dmy-all}}</ref> [[گیرنے]] ایونیو [[دروازہ کیرینیہ]] نو‏‏ں سرائے اونو تو‏ں جوڑدا اے جدو‏ں کہ اونو چوک اس دے سامنے واقع ا‏‏ے۔ ایونیو نو‏‏ں فصیل بند شہر د‏‏ی علامت تصور کيتا جاندا اے جتھ‏ے بے شمار دکاناں تے ریستوران موجود ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{cite web|title=Girne Caddesi'nin dokusu değişecek|url=http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/87/news/139612/PageName/LEFKOSA|publisher=Kıbrıs Postası|accessdate=3 جنوری 2015}}</ref> [[لیڈریا اسٹریٹ]] چیک پوائنٹ دے نال ہی آراستہ علاقہ ا‏‏ے۔ ایہ علاقہ 2013ء وچ صرف پیدل چلنے دے لئی مخصوص کر دتا گیا اے ایتھ‏ے کئی تاریخی خریداری گلیاں دا جال بچھا ہويا اے جو مشرقی خریداری روایات، روايتی اشیا تے خور و نوش دے روايتی طریقےآں تو‏ں مزین ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|title=Arasta|url=http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/44-arasta|publisher=LTB|accessdate=4 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104050409/http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/44-arasta|archive-date=4 جنوری 2015|dead-url=yes|df=dmy-all}}</ref> [[بیوک خان]] جو جزیرے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی کاروان سرائے اے جسنو‏ں قبرص د‏‏ی بہترین عمارتاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا اے [[1572ء]] وچ [[سلطنت عثمانیہ|عثمانیاں]] نے تعمیر کی، موجودہ دور وچ ایہ اک ثقافتی مرکز دے طور اُتے کم کر رہیا ا‏‏ے۔۔<ref>{{cite web|title=Arasta boş، Büyük Han kaynıyor!|url=http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/35/news/131989/PageName/KIBRIS_HABERLERI|publisher=Kıbrıs Postası|accessdate=4 جنوری 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=Büyük Han|url=http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/57-butukhan|publisher=LTB|accessdate=4 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104050529/http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/57-butukhan|archive-date=4 جنوری 2015|dead-url=yes|df=dmy-all}}</ref> گیرنے ایونیو دے مغرب وچ سامان باہچہ محلہ اے جسنو‏ں انیہويں صدی وچ حکومت نے تعمیر کروایا اسنو‏ں جزیرے وچ سماجی رہائشی د‏‏ی پہلی مثال سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ گو کہ ایہ ہن وی اک رہائشی علاقہ اے لیکن اسنو‏ں قبرصی سبھیاچار د‏‏ی بہترین نمائندگی سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|title=Samanbahçe Evleri|url=http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/54-samanbahceevleri|publisher=Nicosia Turkish Municipality|accessdate=4 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104051014/http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/54-samanbahceevleri|archive-date=4 جنوری 2015|dead-url=yes|df=dmy-all}}</ref> فصیل بند شہر دا اک ہور مرکزی نقطہ [[سلیمیہ مسجد، نکوسیا|سلیمیہ مسجد]] اے جس دا سابقہ ناں سینٹ سوفیا کیتھیڈرل سی۔ ایہ مسجد شمالی قبرص وچ اہ‏م مذہبی مرکز ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|title=Selimiye Cami|url=http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/48-sekimiyecami|publisher=LTB|accessdate=4 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150104051005/http://www.lefkosabelediyesi.org/tr/index.php/lefkosa/turistikyerler/10-genel/48-sekimiyecami|archive-date=4 جنوری 2015|dead-url=yes|df=dmy-all}}</ref> مسجد دے ساَتھ ہی چھت دار بازار ا‏‏ے۔ عثماني دور وچ بازار دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا سی مگر موجودہ دور وچ اسنو‏ں اک ثقافتی مرکز دے طور اُتے استعمال کيتا جاندا اے جتھ‏ے مختلف ثقافتی سرگرمیاں جداں کنسرٹ تے تہوار منعقد ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{cite web|title=Trio Arion oda müziği konserler dizisi yarın başlıyor|url=http://www.kibrispostasi.com/index.php/cat/35/news/134861/PageName/KIBRIS_HABERLERI|publisher=Kıbrıs Postası|accessdate=4 جنوری 2015}}</ref><ref name=stwingcity>{{cite web|last1=Dreghorn|first1=William|title=The Antiquities of Turkish Nicosia|url=http://www.stwing.upenn.edu/~durduran/drnic1.html#selim|publisher=stwing.upenn.edu|accessdate=4 جنوری 2015|archive-date=2013-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20131123164505/http://www.stwing.upenn.edu/~durduran/drnic1.html#selim|dead-url=yes}}</ref> فصیل بند شہر دے باہر دے نیکوسیا دے محلے زیادہ کشادہ نيں جتھ‏ے وسیع سڑکاں تے جنکشن موجود ني‏‏‏‏ں۔ ایہ علاقےآں وچ کثیر منزلہ کنکریٹ عمارتاں انہاں د‏‏ی خاص خصوصیات ني‏‏‏‏ں۔ شہر دے مضافات وچ صاحبِ ثروت تے اعلیٰ طبقات نال تعلق رکھدے والےآں لوکاں دے وڈے گھر موجود ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{cite web|title=Urbanization in Cyprus|url=http://e-dergi.atauni.edu.tr/index.php/dogucografya/article/view/6916/6345|publisher=Eastern Geography Review|accessdate=6 جنوری 2015|archive-date=2012-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120818005743/http://e-dergi.atauni.edu.tr/index.php/dogucografya/article/view/6916/6345|dead-url=yes}}</ref> [[دیریبویو ایونیو]] رسمی طور اُتے '''محمد عاکف ایونیو''' [[شمالی نیکوسیا]] وچ مصروف ترین ایونیو <ref>{{cite web|title=Yeni uygulama 23 Şubat’ta devrede|url=http://haberkibris.com/yeni-uygulama-23-subatta-devrede-2015-02-17.html|publisher=Haber Kıbrıs|accessdate=12 مارچ 2015|language=Turkish}}</ref> تے تفریحی مرکز ا‏‏ے۔ دیریبویو تو‏ں مراد ''دریا دے پاس د‏ی جگہ'' ا‏‏ے۔ حالانکہ روايتی طور اُتے اس تو‏ں مراد محمد عاکف ایونیو ہی تو‏ں جو [[پیدیوس|پیدیوس ندی]] تو‏ں متصل اے، اُتے اسنو‏ں وسعت دتی گئی اے تے اس وچ اوہ علاقے نو‏‏ں وی شامل کيتا گیا اے جو پڑوس دے عثمان پاشا ایونیو اُتے محیط ا‏‏ے۔ == بین الاقوامی تعلقات == [[فائل:Flag of Europe.svg|thumb|[[یورپی یونین]]]] {{اصل مضمون|قبرص وچ سفارتی مشناں د‏‏ی فہرست}} === نیکوسیا وچ واقع سفارت خانے یا قونصل خانے === [[قبرص]] بین الاقوامی تسلیم شدہ ملک تے [[یورپی یونین]] دا رکن ا‏‏ے۔ اُتے چند ملکاں اسنو‏ں قبرصی تنازع د‏‏ی وجہ تو‏ں تسلیم نئيں کردے۔ نیکوسیا وچ مندرجہ ذیل ملکاں دے سفارت خانے یا قونصل خانے موجود ني‏‏‏‏ں۔ <ref>https://www.embassypages.com/city/nicosia</ref> {{colbegin|4}} * آسٹریلیا - ہائی کمیشن * آسٹریا - سفارت خانہ * بیلاروس - قونصل خانہ * بیلیز - قونصل خانہ * برازیل - سفارت خانہ * بلغاریہ - سفارت خانہ * برونڈی - قونصل خانہ * کیمرون - قونصل خانہ * کینیڈا - قونصل خانہ * چلی - قونصل خانہ * چین - سفارت خانہ * کرویئشا - قونصل خانہ * کیوبا - سفارت خانہ * چیک جمہوریہ - سفارت خانہ * ڈنمارک - عمومی قونصل خانہ * ڈومینیکا - قونصل خانہ * جمہوریہ ڈومینیکن - قونصل خانہ * مصر - سفارت خانہ * استونیا - عمومی قونصل خانہ * فن لینڈ - سفارت خانہ * فرانس - سفارت خانہ * گیبون - قونصل خانہ * جارجیا - سفارت خانہ * جرمنی - سفارت خانہ * یونان - سفارت خانہ * گواتیمالا - قونصل خانہ * گیانا - قونصل خانہ * مقدس کرسی - پاپائے اعظم د‏‏ی سفارت * ہنگری - عمومی قونصل خانہ * آئس لینڈ - عمومی قونصل خانہ * بھارت - ہائی کمیشن * انڈونیشیا - قونصل خانہ * ایران - سفارت خانہ * آئرلینڈ - سفارت خانہ * اسرائیل - سفارت خانہ * اطالیہ - سفارت خانہ * جمیکا - قونصل خانہ * جاپان - سفارت خانہ * اردن - سفارت خانہ * کینیا - قونصل خانہ * کوریا (جمہوریہ) - عمومی قونصل خانہ * کویت - سفارت خانہ * کرغیزستان - قونصل خانہ * لبنان - سفارت خانہ * لیبیا - سفارت خانہ * لتھووینیا - عمومی قونصل خانہ * لکسمبرگ - قونصل خانہ * ملائیشیا - قونصل خانہ * مالی - قونصل خانہ * میکسیکو - قونصل خانہ * موناکو - قونصل خانہ * منگولیا - قونصل خانہ * مونٹینیگرو - قونصل خانہ * مراکش - نائب قونصل خانہ * نمیبیا - عمومی قونصل خانہ * نیپال - قونصل خانہ * نیدرلینڈز - سفارت خانہ * نیوزی لینڈ - قونصل خانہ * نکاراگوا - قونصل خانہ * ناروے - عمومی قونصل خانہ * سلطنت عمان - سفارت خانہ * فلسطین - سفارت خانہ * پاناما - عمومی قونصل خانہ * پاپوا نیو گنی - قونصل خانہ * پیراگوئے - قونصل خانہ * پیرو - قونصل خانہ * فلپائن - قونصل خانہ * پولینڈ - سفارت خانہ * پرتگال - سفارت خانہ * قطر - سفارت خانہ * رومانیہ - سفارت خانہ * روس - سفارت خانہ * روانڈا - قونصل خانہ * سربیا - سفارت خانہ * سربیا - قونصل خانہ * سیچیلیس - عمومی قونصل خانہ * سلوواکیہ - سفارت خانہ * سلووینیا - عمومی قونصل خانہ * ہسپانیہ - سفارت خانہ * سویڈن - سفارت خانہ * سوئٹزرلینڈ - سفارت خانہ * شام - سفارت خانہ * سیئی لینڈ - قونصل خانہ * یوکرین - سفارت خانہ * متحدہ عرب امارات - سفارت خانہ * مملکت متحدہ - ہائی کمیشن * ریاستہائے متحدہ - سفارت خانہ * یوراگوئے - قونصل خانہ * ازبکستان - قونصل خانہ {{colend}} === ہور ملکاں وچ واقع سفارت خانے === کئی ملکاں کسی دوسرے ملک وچ واقع اپنے سفارت خانے تو‏ں قبرص دے معاملات وی دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ایداں دے ملکاں اکثر [[یونان]] دے راجگڑھ [[ایتھنز]] دا سفارت خانہ استعامل کردے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں ملکاں د‏‏ی لسٹ درج ذیل ا‏‏ے۔ جتھ‏ے شہر درج نئيں اوہ سب [[ایتھنز]] دا سفارت خانہ استعمال ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ {{colbegin|4}} * {{AFG}} ([[روم]]) * {{ALB}} * {{DZA}} ([[بیروت]]) * {{ARG}} ([[تل ابیب]]) * {{ARM}} * {{BGD}} ([[قاہرہ]]) * {{BRB}} ([[لندن]]) * {{BEL}} * {{BOL}} (روم) * {{BIH}} (تل ابیب) * {{BWA}} (لندن) * {{BDI}} ([[جنیوا]]) * {{CAM}} ([[برلن]]) * {{CAN}} * {{CHL}} ([[میدرد]]) * {{COL}} (بیروت) * {{COD}} * {{CRI}} (روم) * {{HRV}} (روم) * {{DOM}} (تل ابیب) * {{ECU}} (تل ابیب) * {{ESA}} (روم) * {{EST}} * {{ETH}} (تل ابیب) * {{GAB}} (روم) * {{GMB}} ([[رباط (شہر)]]) * {{GHA}} (قاہرہ) * {{GTM}} (یروشلم) * {{GIN}} (قاہرہ) * {{HUN}} * {{ISL}} ([[اسٹاک ہوم]]) * {{IDN}} (روم) * {{JAM}} (جنیوا) * {{JPN}} * {{JOR}} * {{KEN}} (روم) * {{PRK}} (روم) * {{KOR}} * {{LAT}} * {{LTU}} * {{LUX}} * {{MAW}} * {{MAS}} (روم) * {{MLI}} (قاہرہ) * {{MTN}} (روم) * {{MEX}} * {{MDA}} (تل ابیب) * {{MGL}} (صوفیہ) * {{MAR}} * {{NEP}} (قاہرہ) * {{NZL}} (روم) * {{NCA}} (روم) * {{NGR}} (تل ابیب) * {{NOR}} * {{PAK}} (بیروت) * {{PAN}} * {{PAR}} (پیرس) * {{PER}} (روم) * {{PHI}} * {{SMR}} ([[سان مارینو]]) * {{SEY}} (پیرس) * {{SLE}} (لندن) * {{SIN}} (روم) * {{SLO}} * {{ZAF}} * {{LKA}} (روم) * {{SWZ}} (لندن) * {{THA}} (روم) * {{TUN}} (روم) * {{UGA}} (روم) * {{URY}} (بیروت) * {{UZB}} * {{VNM}} ([[طرابلس، لیبیا]]) * {{YEM}} (بیروت) * {{ZMB}} (لندن) {{colend}} === جڑواں شہر === [[جڑواں شہر]]:<ref>{{cite web|title=Twinnings|url=http://www.nicosia.org.cy/en-GB/municipality/twins/|website=Nicosia Municipality|accessdate=7 جنوری 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226114257/http://www.nicosia.org.cy/en-GB/municipality/twins/|archive-date=2018-12-26|url-status=live}}</ref> {{Div col|colwidth=20em}} * {{پرچم تصویر|GRE}} [[ایتھنز]]، یونان - از 1974 * {{پرچم تصویر|ROU}} [[بخارسٹ]]، رومانیہ - از 1988 * {{پرچم تصویر|QAT}} [[دوحہ]]، قطر * {{پرچم تصویر|یوکرین}} [[اودیسا]]، یوکرین - از 1996 * {{پرچم تصویر|GER}} [[شورین]]، جرمنی - از 1998 * {{پرچم تصویر|چین}} [[شنگھائی]]، چین - از 1999 * {{پرچم تصویر|IRN}} [[شیراز]]، ایران - از 2000 * {{پرچم تصویر|SYR}} [[دمشق]]، شام - از 2001 * {{پرچم تصویر|FIN}} [[ہلسنکی]]، فن لینڈ - از 2003 * {{پرچم تصویر|RUS}} [[ماسکو]]، روس - از 2004 * {{پرچم تصویر|ITA}} [[ناپولی]]، اطالیہ - از 2004 * {{پرچم تصویر|MLT}} [[والیٹا]]، مالٹا - از 2007 * {{پرچم تصویر|CRO}} [[زغرب]]، کرویئشا - از 2007 {{Div col end}} == نگارخانہ == <gallery> File:Creperie in Onasagorou street in Nicosia Republic of Cyprus.jpg| File:Nicosia night.jpg| File:NICOSIA, 11 AUGUST, 2011 162.jpg| File:Old traditional aristocratic building in Nicosia Republic of Cyprus.JPG| File:Pallouriotissa Saint Antonios food market in Nicosia.JPG| File:NICOSIA, 11 AUGUST, 2011 050.jpg| File:Original Panoramic view of Nicosia by night Republic of Cyprus.jpg| File:Alsos forest path for pedestrians in Nicosia Republic of Cyprus.jpg| File:Old house in Nicosia old quarter Republic of Cyprus.jpg| File:Nicosia skyline view from old part of city.JPG| File:NICOSIA, 11 AUGUST, 2011 139.jpg| File:Picturised old traditional houses in Nicosia old quarters Nicosia Republic of Cyprus 1113.jpg| File:Picturised old traditional houses in Nicosia old quarters Nicosia Republic of Cyprus 2011.jpg| File:Picturised old traditional houses in Nicosia old quarters Nicosia Republic of Cyprus 09.jpg| File:Old picturised houses in Nicosia old quarter Republic of Cyprus.jpg| File:Old blue and white house in Nicosia old quarter Republic of Cyprus.jpg| File:Picturised old traditional houses in Nicosia old quarters Nicosia Republic of Cyprus 5.jpg| File:Picturised old traditional quarters Nicosia Republic of Cyprus 2011.jpg| File:Picturised old traditional one house Nicosia Republic of Cyprus 2011.jpg| File:Picturised old traditional two houses Nicosia Republic of Cyprus 2011.jpg| File:Themistokli Dervi Avenue in Nicosia Republic of Cyprus.jpg| File:Highrises in North Nicosia.jpg| File:Old refernished buildings in Nicosia Republic of Cyprus.jpg| File:View of Nicosia the capital of Republic of Cyprus.jpg| File:Picturised old traditional houses in Nicosia Republic of Cyprus during summer.jpg| File:Picturised old traditional houses Nicosia Republic of Cyprus 2011.jpg| File:NICOSIA, 11 AUGUST, 2011 195.jpg| File:Nicosia 3 April 2008 12.JPG| File:Athalassa park Nicosia Republic of Cyprus 5.JPG| File:Nicosia city center.jpg| File:Avenue in Nicosia.JPG| File:View of Nicosia scyscrapers at the start of Ledra Street.JPG| File:Nicosia by Paride 20.JPG| File:Nicosia by Paride 23.JPG| </gallery> == ہور ویکھو == * [[لیڈریا]] * [[شمالی نیکوسیا]] * [[منقسم شہراں د‏‏ی لسٹ]] *[[شمالی نکوسیا]] *[[قبرص]] *[[ترک جمہوریہ شمالی قبرص]] *[[قبرص دے ضلعے]] *[[اتلے قبرص دے ضلعے]] ==باہرلے جوڑ== {{Commons category}} *[http://www.citymayors.com/government/cyprus-government.html قبرص دے شہراں دے میئراں بارے جانکاری] * [http://geo.webnabor.com/strana_info/75.html قبرص] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201031153329/http://geo.webnabor.com/strana_info/75.html |date=2020-10-31 }} {{گٹھ کومنز|Nicosia}} * [http://www.nicosia.org.cy/ بلدیہ نیکوسیا د‏‏ی انگریزی بولی د‏‏ی ویب سائٹ (Λευκωσια)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224172237/http://www.nicosia.org.cy/ |date=2007-12-24 }} ==حوالے== {{حوالے}} === دستاویزی فلماں === * [https://www.youtube.com/watch?v=aX-ET9xNip4 نیکوسیا - آرمینیائی دستاویزی فلم] * [https://www.youtube.com/watch?v=4C2D_hW8ACU شمالی نکوسیا - 1] * [https://www.youtube.com/watch?v=qWhAr79cT60 شمالی نکوسیا - 2] * [https://www.youtube.com/watch?v=0C-8F24vMmc شمالی نکوسیا - 3] * [https://www.youtube.com/watch?v=WA0fys1h64w شمالی نکوسیا - 4] * [https://www.youtube.com/watch?v=iZkKrZZRy9Q شمالی نکوسیا - 5] * [https://www.youtube.com/watch?v=FFuC6lhe1TM نیکوسیا اج] * [https://www.youtube.com/watch?v=l1AI2cHz83o نیکوسیا منقسم راجگڑھ] {{لسٹ ایشیائی راجگڑھ بلحاظ خطہ}} {{لسٹ یورپی راجگڑھ بلحاظ خطہ}} {{یورپی یونین دے رکن ملکاں دے دار الحکومت}} {{ایشیاء دے دارالحکومت}} {{ضلع نیکوسیا}} {{قبرص د‏‏ی بلدیات}} [[گٹھ:نیکوسیا]] [[گٹھ:ایشیائی راجگڑھ]] [[گٹھ:راجگڑھ]] [[گٹھ:ضلع نیکوسیا د‏‏ی بلدیات]] [[گٹھ:ضلع نیکوسیا دے آباد تھ‏‏اںو‏اں ]] [[گٹھ:قبرص دے آباد تھ‏‏اںو‏اں ]] [[گٹھ:قبرص دے تاریخی تھ‏‏اںو‏اں ]] [[گٹھ:قلعہ بند آبادیاں]] [[گٹھ:منقسم شہر]] [[گٹھ:یورپ دے شہر]] [[گٹھ:یورپی راجگڑھ]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] {{یورپی دیساں دے راجگڑھ}} {{قبرص دے ضلعے}} [[category:قبرص دے ضلعے]] [[گٹھ:قبرص]] [[گٹھ:قبرص دے شہر]] [[گٹھ:قبرص دے آباد تھاں]] [[category:یورپ]] [[category:جغرافیہ]] [[گٹھ:یورپ دے شہر]] [[گٹھ:شہر]] [[گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ]] [[گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے]] [[گٹھ:یورپی شہر]] [[گٹھ:یورپ دے آباد تھاں]] ca6nk9ijydpjs4ov1koknp0mn5hbmw9 0 52352 708978 638757 2026-07-27T20:37:02Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 9 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708978 wikitext text/x-wiki ایہ '''لسٹ شمالی دیسان دے شہر بلحاظ آبادی''' (List of the most populated municipalities in the Nordic countries) اے۔ ==لسٹ== {|class="sortable wikitable" style="text-align: right;" |- !درجہ !شہر !دیس !لوک گنتی !زمینی رقبہ<br>(کلومیٹر²) !سنگھنائی<br>(لوک/کلومیٹر²) !مورت |- |1 |style="text-align: right;"|[[سٹاکہوم]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |911,976<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |187.17<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |4,861.76 |[[Image:Gamla Stan swe.jpg|200px]] |- |2 |style="text-align: right;"|[[اوسلو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Norway}} |640,529<ref>[https://www.ssb.no/statistikkbanken/selectvarval/Define.asp?subjectcode=&ProductId=&MainTable=Rd1222Kv&nvl=&PLanguage=1&nyTmpVar=true&CMSSubjectArea=befolkning&KortNavnWeb=folkendrkv&StatVariant=&checked=true Statistics Norway - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |426.97<ref>{{Cite web |title=The Norwegian Mapping Authority - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Norwegian'' |url=http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |access-date=2016-03-15 |archive-date=2014-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228191837/http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |dead-url=yes }}</ref> |1,485.97 |[[Image:Oslo port.jpg|200px]] |- |3 |style="text-align: right;"|[[ہلسنکی]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |621,640<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |715.48<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |2,866.15 |[[Image:Suurkirkko Helsinki maaliskuu 2002 IMG 0629.JPG|200px]] |- |4 |style="text-align: right;"|[[کوپن ہیگن]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |579,557<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |77.20<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |7,377.68 |[[File:Christiansborg Palace and Børsen.jpg|200px]] |- |5 |style="text-align: right;"|[[یوہتیبوری]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |540,132<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |447.76<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |1,206.30 |[[Image:Göteborg från Liseberg.jpg|200px]] |- |6 |style="text-align: right;"|[[آرہس]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |326,893<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |467.70<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |692.52 |[[Image:Århus city trafikhavn.jpg|200px]] |- |7 |style="text-align: right;"|[[مالمو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |318,810<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |156.87<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |2,019.57 |[[File:Malmo view2.jpg|200px]] |- |8 |style="text-align: right;"|[[برگن]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Norway}} |276,520<ref>[https://www.ssb.no/statistikkbanken/selectvarval/Define.asp?subjectcode=&ProductId=&MainTable=Rd1222Kv&nvl=&PLanguage=1&nyTmpVar=true&CMSSubjectArea=befolkning&KortNavnWeb=folkendrkv&StatVariant=&checked=true Statistics Norway - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |445.14<ref>{{Cite web |title=The Norwegian Mapping Authority - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Norwegian'' |url=http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |access-date=2016-03-15 |archive-date=2014-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228191837/http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |dead-url=yes }}</ref> |610.93 |[[File:Bergen-Fløibanen-view.jpg|200px]] |- |9 |style="text-align: right;"|[[ایسپو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |260,572<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |312.20<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |834.63 |[[File:Kaakkoista_Espoota_23_kesä_2009.jpg|200px]] |- |10 |style="text-align: right;"|[[تامپیرے]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |220,411<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |525.01<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |419.82 |[[File:Nasinneula nakyma 2.jpg|200px]] |- |11 |style="text-align: right;"|[[وانتا]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |207,944<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |238.37<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |872.36 |[[File:Kielotorni4.JPG|200px]] |- |12 |style="text-align: right;"|[[اپسالا|اوپسالا]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |207,317<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |2,182.80<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |94.98 |[[File:Uppsala domkyrka.tif|200px]] |- |13 |style="text-align: right;"|[[آلبرگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |205,809<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |1,137.30<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |180.96 |[[File:Aalborg 2010 - 125 ubt.JPG|200px]] |- |14 |style="text-align: right;"|[[اوڈینس]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |195,797<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |305.60<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |640.70 |[[Image:Odense Rathaus und Dom.JPG|200px]] |- |15 |style="text-align: right;"|[[اوؤلو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |193,902<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 24, 2014)]</ref> |3,031.00<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |63.97 |[[File:Stockman Oulu rotuaari.jpg|200px]] |- |16 |style="text-align: right;"|[[ترکو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |182,141<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 24, 2014)]</ref> |245.66<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |741.44 |[[Image:Turku Car-free zone.jpg|200px]] |- |17 |style="text-align: right;"|[[ترونہائیم]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Norway}} |182,035<ref>[https://www.ssb.no/statistikkbanken/selectvarval/Define.asp?subjectcode=&ProductId=&MainTable=Rd1222Kv&nvl=&PLanguage=1&nyTmpVar=true&CMSSubjectArea=befolkning&KortNavnWeb=folkendrkv&StatVariant=&checked=true Statistics Norway - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014)]</ref> |323.01<ref>{{Cite web |title=The Norwegian Mapping Authority - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Norwegian'' |url=http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |access-date=2016-03-15 |archive-date=2014-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228191837/http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |dead-url=yes }}</ref> |563.56 |[[Image:Trondheim - buildings near Nidelva 03.jpg|200px]] |- |18 |style="text-align: right;"|[[لنشوپنگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |151,493<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |1,427.44<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |106.13 |[[File:Stora torget, Linköping, juli 2005.jpg|200px]] |- |19 |style="text-align: right;"|[[واسٹیراس]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |143,368<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |957.89<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |149.67 |[[File:Öster Mälarstrand, Västerås.jpg|200px]] |- |20 |style="text-align: right;"|[[اریبرو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |142,165<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |1,373.15<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |103.53 |[[File:Allehandaborgen.jpg|200px]] |- |21 |style="text-align: right;"|[[نورکوپنگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |134,947<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |1,495.05<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |90.26 |[[File:Drottninggatan-Hospitalsgatan, Norrköping april 2005.jpg|200px]] |- |22 |style="text-align: right;"|[[ہلسنگبورگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |134,684<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |344.01<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |391.51 |[[File:Helsingborg-300px.jpg|200px]] |- |23 |style="text-align: right;"|[[یواسکولا]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |134,082<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 24, 2014)]</ref> |1,171.00<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |114.50 |[[File:Jyvaskyla centrum.jpg|200px]] |- |24 |style="text-align: right;"|[[یونشوپنگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |131,847<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |1,480.36<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |89.06 |[[File:Sofiakyrkan, Jönköping Maj 2006.jpg|200px]] |- |25 |style="text-align: right;"|[[ستاوانگیر]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Norway}} |130,754<ref>[https://www.ssb.no/statistikkbanken/selectvarval/Define.asp?subjectcode=&ProductId=&MainTable=Rd1222Kv&nvl=&PLanguage=1&nyTmpVar=true&CMSSubjectArea=befolkning&KortNavnWeb=folkendrkv&StatVariant=&checked=true Statistics Norway - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014)]</ref> |68.01<ref>{{Cite web |title=The Norwegian Mapping Authority - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Norwegian'' |url=http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |access-date=2016-03-15 |archive-date=2014-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228191837/http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |dead-url=yes }}</ref> |1,922.57 |[[Image:Vaagen-modf.jpg|200px]] |- |26 |style="text-align: right;"|[[ریکیاوک]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Iceland}} |121,190<ref>[http://www.statice.is/?PageID=1172&src=https://rannsokn.hagstofa.is/pxen/Dialog/varval.asp?ma=MAN10001%26ti=Population+by+municipality%2C+sex%2C+citizenship+and+quarters+2010+%2D2013++++++++++++++++++++%26path=../Database/mannfjoldi/sveitarfelog/%26lang=1%26units=Number Statistics Iceland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 24, 2014)]</ref> |274.00<ref>{{Cite web |title=National Land Survey of Iceland - Official Municipality Land Area on January 1, 2011 |url=http://www.lmi.is/en/ |access-date=March 15, 2016 |archive-date=October 7, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007003619/http://www.lmi.is/en/ |dead-url=yes }}</ref> |442.30 |[[Image:Reykjavík séð úr Hallgrímskirkju 6.JPG|200px]] |- |27 |style="text-align: right;"|[[اومیو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |119,273<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |2,316.61<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |51.49 |[[File:Umeå Östra.jpg|200px]] |- |28 |style="text-align: right;"|[[باروم]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Norway}} |118,588<ref>[https://www.ssb.no/statistikkbanken/selectvarval/Define.asp?subjectcode=&ProductId=&MainTable=Rd1222Kv&nvl=&PLanguage=1&nyTmpVar=true&CMSSubjectArea=befolkning&KortNavnWeb=folkendrkv&StatVariant=&checked=true Statistics Norway - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 22, 2014)]</ref> |189.28<ref>{{Cite web |title=The Norwegian Mapping Authority - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Norwegian'' |url=http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |access-date=2016-03-15 |archive-date=2014-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140228191837/http://www.kartverket.no/Documents/Fakta%20om%20Norge/Arealstatistikk_kommuner_2014.pdf |dead-url=yes }}</ref> |626.52 |[[File:Kommunegården Bærum Sandvikselva.JPG|200px]] |- |29 |style="text-align: right;"|[[ایسبرگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |115,095<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |794.50<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |144.86 |[[File:Esbjerg square rotated.JPG|200px]] |- |30 |style="text-align: right;"|[[وایلے]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |109,652<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |1,062.00<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |103.25 |[[File:Bølgen (The Wave), Vejle, Denmark.jpg|200px]] |- |31 |style="text-align: right;"|[[بوراس]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |106,866<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |909.901<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |117.46 |[[File:Borås stadspark.jpg|200px]] |- |32 |style="text-align: right;"|[[کؤوپیو]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |106,451<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 24, 2014)]</ref> |2,309.16<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |46.16 |[[File:Kuopio, Finland from Puijo tower.jpg|200px]] |- |33 |style="text-align: right;"|[[لاہتی]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Finland}} |103,352<ref>[http://pxweb2.stat.fi/Dialog/varval.asp?ma=020_vamuu_tau_103&ti=Preliminary+population+by+quarter+and+area+2010+%2D+2013&path=../Database/StatFin/vrm/vamuu/&lang=1&multilang=en Statistics Finland - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 24, 2014)]</ref> |135.05<ref>[http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf NLS National Land Survey of Finland - Official Municipality Land Area for 2014 ''only available in Finnish and Swedish''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141028060555/http://www.maanmittauslaitos.fi/sites/default/files/alat_2014.pdf |date=2014-10-28 }}</ref> |765.29 |[[File:Centre of Lahti.JPG|200px]] |- |34 |style="text-align: right;"|[[فریڈرکسبرگ]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Denmark}} |102,717<ref>{{Cite web |title=Statistics Denmark - Official Population Statistics for Q4-2013 (retrieved on February 23, 2014) |url=http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |access-date=March 15, 2016 |archive-date=September 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105925/http://www.statbank.dk/statbank5a/selectvarval/define.asp?PLanguage=1&subword=tabsel&MainTable=FOLK1&PXSId=146522&tablestyle=&ST=SD&buttons=0 |dead-url=yes }}</ref> |8,00<ref>[http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=ARE207&PLanguage=1 Statistics Denmark - Official Municipality Land Area for 2013¹]</ref> |12,839.63 |[[File:Frederiksberg Slot.jpg|200px]] |- |35 |style="text-align: right;"|[[اسکلستونا]] |style="text-align: right;"|{{Flag|Sweden}} |100,744<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistik-efter-amne/Befolkning/Befolkningens-sammansattning/Befolkningsstatistik/25788/25795/Kvartals--och-halvarsstatistik---Kommun-lan-och-riket/378570/ SCB Statistics Sweden - Population Statistics published November 10, 2014 ''(only available in Swedish)'']</ref> |1,250.49<ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/Variabelvaljare/?px_tableid=ssd_extern%3aAreal2012&rxid=87a2177f-7ffc-49c9-b4f1-227fd7230618 SCB Statistics Sweden - Official Municipality Land Area for 2013 (retrieved on February 24, 2014) ''only available in Swedish'']</ref> |80.56 |[[File:Eskilstuna flygbild1js-1.jpg|200px]] |- |} == حوالے == {{حوالے|2}} {{دنیا دے سبتوں وڈے شہر}} {{وڈے شہر بلحاظ براعظم}} {{دنیا دے لوک گنتی لحاظ نال وڈے شہر}} [[گٹھ:یورپ دے شہراں دی لسٹ]] [[گٹھ:یورپ دے شہر]] [[گٹھ:شہر]] [[گٹھ:یورپ دے شہر تے قصبے]] [[گٹھ:یورپی شہر]] [[گٹھ:یورپ دے آباد تھاں]] [[گٹھ:شمالی دیساں شہراں دی لسٹ]] [[گٹھ:شہراں دیاں لسٹاں]] [[گٹھ:سکینڈینیویا]] [[گٹھ:لسٹاں]] hxicohaw3s2xkitonj8tawzfajfc8tb 0 78452 708982 535889 2026-07-27T21:08:21Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708982 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت}} '''لیوس (یا لوڈوویکو) مراچی''' (6 اکتوبر 1612ء – 5 فروری 1700ء)، جو '''لیوس مراچی''' دے نام تو‏ں مشہور اے، اک [[اطالوی لوگ|اطالوی]] [[مطالعہ مشرق|مشرقی]] محقق تے [[عربی بولی]] [[یونیورسٹی سپینوزا، روم|کالج آف وزڈم]] [[روم]] وچ [[عربی بولی|عربی]] دا پروفیسر سی ۔<ref name="R1">{{cite book |last= Aikin |first= John |author2=Thomas Morgan |author3=William Johnston |author4=William Enfield |author5=Mr. Nicholson |title= General biography:or, Lives, critical and historical, of the most eminent persons of all ages, countries, conditions, and professions, arranged according to alphabetical order, Volume 6 (Google eBook)|publisher= T.Davison, White-friars |url= https://books.google.com/?id=XEUDAAAAYAAJ&pg=PA533&lpg=PA533&dq=Maracci+Lewis#v=onepage&q=Maracci%20Lewis&f=false|year= 1807}}</ref><ref name="R2">{{cite book |last= Gorton |first= John |title= A general biographical dictionary:containing a summary account of the lives of eminent persons of all nations, Volume 2, Part 1 (Google eBook)|publisher= Hunt & Clarke|url=https://books.google.com/?id=Jm89AAAAYAAJ&pg=PA416&lpg=PA416&dq=Maracci+Lewis#v=onepage&q=Maracci%20Lewis&f=false |year= 1828}}</ref><ref name="R3">{{cite book |author=Thomas Joseph Pettigrew |author2=Augustus Frederick |title= Bibliotheca Sussexiana |publisher= Longman & Co |url= https://books.google.com/?id=NFlWAAAAYAAJ&pg=PA58&lpg=PA58&dq=Maracci+Lewis#v=onepage&q=Maracci%20Lewis&f=false|year= 1839}}</ref><ref name="R4">{{cite book |last=Mills|first=Charles |title= On history on Muhammedanism|publisher= Kingsbury |url= https://books.google.com/?id=BJNMAAAAcAAJ&pg=PA286&lpg=PA286&dq=Lewis+Maracci#v=onepage&q=Lewis%20Maracci&f=false|year= 1818}}</ref> یہ خاص طور اُتے لاطینی بولی وچ اشاعت تے ادارت [[قرآن]] تو‏ں جانا جاندا ا‏‏ے۔ اوہدی وجہ شہرت وچ [[لاطینی بولی]] وچ ترجمہ قرآن وی شامل اے، اس نے [[بائبل]] دا وی عربی بولی وچ ترجمہ کیتا تے ہور بہت سا کم کیتا۔<ref name="R1" /><ref name="R2" /><ref name="R3" /><ref>{{cite book |last= Hyamson |first= Albert M. |title= A Dictionary of Universal Biography: |publisher= Genealogical Publishing Com |url= https://books.google.com/?id=9y8LrtmeJwcC&pg=PA406&lpg=PA406&dq=Maracci+Lewis#v=onepage&q=Maracci%20Lewis&f=false|year= 1995|isbn= 978-0-8063-4546-8}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://web.archive.org/web/20121222095607/https://exhibitions.cul.columbia.edu/exhibits/show/quran/qurans/item/6131 The Quran in East and West: Manuscripts and Printed Books] * [http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=100806 Alcorani Textus Universus] * [http://oll.libertyfund.org/?option=com_staticxt&staticfile=show.php?title=1928&chapter=119404layout=html&Itemid=27 SALE’S PREFACE TO THE PRELIMINARY DISCOURSE AND TRANSLATION. - Mohammed, The Quran, vol. 1 – 1896 – Father Lewis Marracci, who had been confessor to Pope InnocentXI] * [http://how-to-learn-any-language.com/e/polyglots/maracci.html Ludovico Maracci] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102074604/http://how-to-learn-any-language.com/e/polyglots/maracci.html |date=2007-11-02 }} * [https://books.google.com/books?id=TN8oAAAAYAAJ&pg=PA276&lpg=PA276&dq=Lewis+Maracci&source=bl&ots=OY1uOgSglF&sig=ToMdu1SOJA9JeMrL2RWD6WtFKgY&hl=en&sa=X&ei=pIkyT8PzN82qrAf7u72aBA&ved=0CEEQ6AEwCA#v=onepage&q=Lewis%20Maracci&f=false The history of Arabia – by Andrew Crichton – p.277-278] {{تضبیط سند|}} [[گٹھ:لاطینی مترجمین قرآن]] [[گٹھ:اطالوی شخصیتاں]] 6ue12g4a1kzxoiynyz5smsfqh9ciyvl 0 79378 708991 673780 2026-07-28T08:44:38Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708991 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=نانجنگ قتل عام<br />Nanjing Massacre<br />(نانجنگ کيت‏ی عصمت دری)<br />(Rape of Nanjing) |partof=[[دوسری چین-جاپانی جنگ]] |image=[[File:Nanking bodies 1937.jpg|border|300px]] |caption=[[دریائے چینہوائی]] دے کنارے قتل عام دے متاثرین د‏‏ی لاشاں قریب کھڑے اک جاپانی فوجی دے نال |date=دسمبر 13, 1937 – جنوری 1938 |place=[[نانجنگ]]، [[چین]] |result={{Plainlist| * 50,000–300,000 ہلاک (بنیادی ذرائع)<ref name="Wellesley.edu">{{cite web|url=http://www.wellesley.edu/Polisci/wj/China/Nanjing/nanjing2.html|title=''The Nanking Atrocities: Fact and Fable''|publisher=Wellesley.edu|accessdate=2011-03-06|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110228031202/http://www.wellesley.edu/Polisci/wj/China/Nanjing/nanjing2.html |archivedate=فروری 28, 2011}}</ref><ref name="nankingatrocities.net">{{cite web|url=http://www.nankingatrocities.net/1990s/nineties_01.htm|title=Nanking Atrocities – In the 1990s|work=nankingatrocities.net|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131026021444/http://www.nankingatrocities.net/1990s/nineties_01.htm |archivedate=اکتوبر 26, 2013}}</ref> * 40,000–300,000 ہلاک (علمی اتفاق رائے)<ref name="Berghahn Books">{{cite book|editor=Bob Tadashi Wakabayashi|title=The Nanking Atrocity, 1937–38: Complicating the Picture|publisher=Berghahn Books|date=2008|page=362|isbn=1-84545-180-5}}</ref> * 300,000 ہلاک (چینی حکومت، چین وچ علمی اتفاق رائے)<ref>{{cite web|url=http://jds.cass.cn/UploadFiles/2010/11/201011041014223781.pdf|format=PDF|title=论南京大屠杀遇难人数 认定的历史演变|website=Jds.cass.cn|accessdate=2016-03-16|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322091900/http://jds.cass.cn/UploadFiles/2010/11/201011041014223781.pdf|archivedate=2014-03-22|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hprc.org.cn/pdf/DSZI200603018.pdf|format=PDF|title=近十年" 侵华日军南京大屠杀"研究述评|website=Jds.cass.cn|accessdate=مارچ 16, 2016|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041945/http://www.hprc.org.cn/pdf/DSZI200603018.pdf|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.modernchina.org.cn/UploadFiles/zyqk/2010/12/201012021431330066.pdf|accessdate=30 مئی، 2014|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306190621/http://modernchina.org.cn/uploadfiles/zyqk/2010/12/201012021431330066.pdf|archivedate=مارچ 6, 2016|title=Modern China}}</ref>}}}} {{Infobox Chinese |title = '''نانجنگ قتل عام''' |t = 南京大屠殺 |s = 南京大屠杀 |w = Nan²-ching¹ Ta⁴-t'u²-sha¹ |p = Nánjīng Dàtúshā |kanji = 1. 南京大虐殺 <br /> 2. 南京事件 |tradhep = 1. Nankin Daigyakusatsu <br /> 2. Nankin Jiken }} '''نانجنگ قتل عام''' {{ہور ناں|انگریزی=Nanjing Massacre}} یا '''[[نانجنگ کيت‏ی عصمت دری]]''' {{ہور ناں|انگریزی=Rape of Nanjing}} ({{Lang-zh|南京大屠殺}})（{{lang-ja|南京事件<ref>[http://www.mofa.go.jp/mofaj/searchresult.html?cx=011758268112499481406%3Afkqokg_sxzw&ie=UTF-8&oe=UTF-8&q=%E5%8D%97%E4%BA%AC%E4%BA%8B%E4%BB%B6&x=12&y=15&siteurl=www.mofa.go.jp%2Fmofaj%2Fannai%2Fhonsho%2Fshiryo%2Fnitchu_nihon%2F01.html&ref=www.mofa.go.jp%2Fmofaj%2Fannai%2Fhonsho%2Fshiryo%2Fnitchu_nihon%2Findex.html&ss=6928j18201376j10]，日本政府机构对南京大屠杀的正式称呼，被日本学界、新闻界等社会各方面广泛采用。</ref>、南京大虐殺、南京虐殺事件}}） [[دوسری چین-جاپانی جنگ]] دے دوران [[سلطنت جاپان|جاپان]] د‏‏ی افواج دا اس وقت دے [[جمہوریہ چین (1912ء–1949ء)|جمہوریہ چین]] دے [[دار الحکومت]] [[نانجنگ]] (نانکنگ) وچ [[قتل عام]] تے وسیع پیمانے اُتے خواتین د‏‏ی [[عصمت دری]] سی۔ کیونکہ اس زمانے وچ انگریزی [[نقل حرفی]] دے لحاظ تو‏ں '''نانکنگ''' کہیا جاندا سی اسی لئی اس واقعے نو‏‏ں '''نانکنگ قتل عام''' تے '''نانکنگ د‏‏ی عصمت دری''' دے ناں تو‏ں وی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ یہ [[قتل عام]] [[13 دسمبر]]، [[1937ء]] نو‏‏ں جس دن جاپانی افواج نے نانجنگ اُتے قبضہ کیتا تو‏ں شروع ہو ک‏ے چھ ہفتے جاری رہیا۔ اس مدت دے دوران [[شاہی جاپانی فوج]] دے [[سپاہی|سپاہیواں]] نے چینی شہریاں تے غیر مسلح فوجیاں نو‏‏ں قتل کیتا جنہاں د‏‏ی تعداد دا اندازہ 40،000 تو‏ں 300،000 تک لگایا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>Levene, Mark and Roberts, Penny. ''The Massacre in History''. 1999, page 223–224</ref><ref name=tot>Totten, Samuel. ''Dictionary of Genocide''. 2008, 298–299.</ref> اس دے علاوہ جاپانی افواج نے وسیع پیمانے اُتے خواتین د‏‏ی [[عصمت دری]] تے پرت مار دا وی ارتکاب کیتا۔ <ref>Iris Chang, ''The Rape of Nanking'', p. 6.</ref><ref>{{cite news|url=http://www.salon.com/2010/03/31/as_film_japan_massacre_documentary|author=Lee, Min|title=New film has Japan vets confessing to Nanjing rape|publisher=Salon/Associated Press|date=March 31, 2010}}</ref> چونکہ جاپانی فوج دا زیادہ تر ریکارڈ مخفی رکھیا جاندا سی تے [[1945ء]] وچ جاپان دے ہتھیار ڈال دینے دے بعد اسنو‏ں تباہ کر دتا گیا تھا اس لئی مورخین درست طریقے تو‏ں قتل عام وچ مرنے والےآں د‏‏ی تعداد دا اندازہ کرنے تو‏ں قاصر نيں۔ [[ٹوکیو]] وچ قائم ہونے والے '''بین الاقوامی فوجی ٹربیونل برائے مشرق بعید''' دا اندازہ اے کہ اس واقعہ وچ 200،000 تو‏ں ودھ چینی ہلاک ہوئے۔ <ref name="IMTFE">{{cite web|title=Judgement: International Military Tribunal for the Far East|work=Chapter VIII: Conventional War Crimes (Atrocities)|date=November 1948|url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/PTO/IMTFE/IMTFE-8.html}}</ref> [[1947ء]] وچ بننے والے '''نانجنگ [[جنگی جرائم]] ٹربیونل''' دے مطابق چین دا سرکاری اندازہ اے کہ اس وچ 300،000 تو‏ں ودھ افراد ہلاک ہوئے۔ مرنے والےآں د‏‏ی صحیح تعداد دا اندازہ [[1980ء]] د‏‏ی دہائی وچ کئی [[محقق|محققاں]] دے درمیان زیر بحث رہیا ا‏‏ے۔ <ref name="Berghahn Books" /><ref>{{cite journal|last=MacDonald|first=David B.|date=December 2005|title=Forgetting and Denying: Iris Chang, the Holocaust and the Challenge of Nanking|url=http://www.palgrave-journals.com/ip/journal/v42/n4/full/8800111a.html|journal=International Politics|publisher=Palgrave Macmillan|volume=42|issue=4|pages=403–27|doi=10.1057/palgrave.ip.8800111|accessdate=February 23, 2014}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302182559/http://www.palgrave-journals.com/ip/journal/v42/n4/full/8800111a.html |date=March 2, 2014 }}</ref> یہ واقعہ چین-جاپان تعلقات وچ متنازع سیاسی مسئلہ تے اک رکاوٹ بنا رہیا۔ جاپانیاں د‏‏ی طرف تو‏ں [[قتل عام]] وچ مرنے والےآں د‏‏ی تعداد وچ مبالغہ آرائی دا الزام لگایا جاندا رہیا، <ref>{{cite web|url=http://www.japanesestudies.org.uk/articles/Askew.html|title=The Nanjing Incident: Recent Research and Trends|first=David Askew, Associate Professor, Ristumeikan Asia Pacific University,|last=Japan|website=www.japanesestudies.org.uk}}</ref> جدو‏ں کہ کچھ تاریخی نفی پسنداں تے [[جاپانی قوم]] پرستاں نے قتل عام دا دعوے نو‏‏ں [[پروپیگنڈا]] مقاصد دے لئی من گھڑت قصہ وی قرار دتا۔ <ref name=tot /><ref>Fogel, Joshua A. ''The Nanjing Massacre in History and Historiography''. 2000, pp 46–48.</ref><ref name=dillon>Dillon, Dana R. ''The China Challenge''. 2007, pp. 9–10</ref><ref>Tokushi Kasahara, "数字いじりの不毛な論争は虐殺の実態解明を遠ざける", in 南京大虐殺否定論１３のウソ, ed. Research Committee on the Nanking Incident (Tokyo: Kashiwa Shobo, 1999), pp. 74–96.</ref><ref name=gall>Gallicchio, Marc S. ''The Unpredictability of the Past''. 2007, p. 158.</ref> تنازع قتل عام [[جاپان]] دا [[ایشیا بحر الکاہل]] د‏‏ی ہور اقوام دے نال تعلقات، خاص طور اُتے [[جنوبی کوریا]] دے نال اک مرکزی مسئلہ بنا رہیا۔ <ref name=gall>Gallicchio, Marc S. ''The Unpredictability of the Past''. 2007, p. 158.</ref> [[حکومت جاپان]] سکوت [[نانجنگ]] دے بعد شاہی جاپانی فوج د‏‏ی وڈی تعداد وچ غیر عسکریت پسنداں دے قتل، پرت مار تے ہور جرائم دا اعتراف کرچک‏ی اے، <ref name="mofa_jp">{{cite web|url=http://www.mofa.go.jp/policy/q_a/faq16.html#q8|title=Q8: What is the view of the Government of Japan on the incident known as the "Nanjing Massacre"?|work=Foreign Policy Q&A (page content changed to "Under construction following the Statement by Prime Minister Shinzo Abe on August 14, 2015"|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Japan}}</ref><ref name="I'm Sorry">{{cite episode|title=I'm Sorry?|series= NewsHour with Jim Lehrer |airdate=December 1, 1998|url=https://www.pbs.org/newshour/bb/asia/july-dec98/china_12-1.html|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222005155/http://www.pbs.org/newshour/bb/asia/july-dec98/china_12-1.html |archivedate=February 22, 2008}}</ref> تے جاپانی فوجیاں جو اوتھ‏ے موجود سن اس د‏ی تصدیق د‏‏ی اے، <ref name=Kingston>Kingston, Jeff, [http://www.japantimes.co.jp/opinion/2014/03/01/commentary/japans-reactionaries-waging-culture-war/#.UxMH8o1WF9A "Japan's reactionaries waging culture war"], ''[[Japan Times]]'', March 1, 2014</ref> پر ہن وی جاپانی حکومت تے معاشرے دے اندر اک چھوٹی اقلیت مرنے والےآں د‏‏ی تعداد دے بارے وچ اعتراض کردی ا‏‏ے۔ == ہور ویکھو == [[خواتین برائے تسکین]] == حوالے == {{حوالے|2}} === کتابیات === <!-- PLEASE LEAVE IN ALPHABETICAL ORDER BY PRIMARY AUTHOR'S FAMILY NAME --> {{Refbegin|30em}} * [[Iris Chang|Chang, Iris]], ''[[The Rape of Nanking (book)|The Rape of Nanking: The Forgotten Holocaust of World War II]]'', Foreword by William C. Kirby; Penguin USA (Paper), 1998l; {{ISBN|0-14-027744-7}} * {{Cite book|isbn=978-0-520-22007-2|last=Fogel|first=Joshua A.|page=248|title=The Nanjing Massacre in history and historiography|publisher=Berkeley: University of California Press|year=2000}} {{Refend}} == باہرلے جوڑ == {{Commons category|Nanjing Massacre}} {{Wikisource|War Damage in the Nanking area Dec. 1937 to Mar. 1938}} {{wikisourcelang|zh|陷京三月记}} * [https://www.youtube.com/watch?v=Q-NjDZqGwws The Rape of Nanking – Nanjing Massacre – documentary] * [https://www.google.com/search?tbm=vid&hl=en&source=hp&q=rape+of+nanking Rape of Nanking videos] * [http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/flagship-project-activities/memory-of-the-world/register/full-list-of-registered-heritage/registered-heritage-page-2/documents-of-nanjing-massacre/ Documents of Nanjing Massacre] – [[یونیسکو]] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7140357.stm BBC News: Nanjing remembers massacre victims] * [https://thenankingmassacre.org/ Online Documentary: The Nanking Atrocities] A master's degree thesis that delves into the atrocity * [http://museums.cnd.org/njmassacre/njm-tran/ English translation of a classified Chinese document on the Nanjing Massacre] * [http://www.cnd.org/njmassacre/njm-tran/ Japanese Imperialism and the Massacre in Nanjing] by Gao Xingzu, Wu Shimin, Hu Yungong, & Cha Ruizhen * [https://web.archive.org/web/20080106184114/http://japanfocus.org/products/details/2547 Kirk Denton, "Heroic Resistance and Victims of Atrocity: Negotiating the Memory of Japanese Imperialism in Chinese Museums"] * [https://web.archive.org/web/20110926075902/http://www.nanking-massacre.com/Home.html Nanjing Massacre history site: History, Photos and Articles] * [https://web.archive.org/web/20070621083354/http://www.iht.com/articles/2007/06/19/news/nanking.php 'No massacre in Nanking,' Japanese lawmakers say] * [http://www.history.ucsb.edu/faculty/marcuse/classes/133p/133p04papers/JChapelNanjing046.htm "Denying Genocide: The Evolution of the Denial of the Holocaust and the Nanking Massacre,"] college research paper by Joseph Chapel, 2004 * [http://www.timesonline.co.uk/tol/system/topicRoot/The_Rape_of_Nanking/ Rape of Nanking] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629141404/http://www.timesonline.co.uk/tol/system/topicRoot/The_Rape_of_Nanking/ |date=2011-06-29 }} Original reports from [[The Times]] * [https://archive.is/20130112025536/http://search.japantimes.co.jp/rss/fl20080810x1.html War and reconciliation: a tale of two countries] * [http://www.hartford-hwp.com/archives/55/481.html Review of Iris Chang, The Rape of Nanking: The Forgotten Holocaust of World War II] * [http://www.azalert.com/mogollonconnection/?p=1168 The Ghosts of Nanking: Mogollon Connection Special Series by Jesse Horn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190415095956/http://www.azalert.com/mogollonconnection/?p=1168 |date=2019-04-15 }} * [http://www.library.yale.edu/div/Nanking/index.html The Nanking Massacre Project: A Digital Archive of Documents & Photographs from American Missionaries Who Witnessed the Rape of Nanking From the Special Collections of the Yale Divinity School Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110410022021/http://www.library.yale.edu/div/Nanking/index.html |date=2011-04-10 }} * [http://www.japanesestudies.org.uk/articles/Askew.html The Nanjing Incident: Recent Research and Trends] by David Askew in the Electronic Journal of Contemporary Japanese Studies, April 2002 [[گٹھ:1937ء وچ قتل عام]] [[گٹھ:ایشیا وچ چین مخالف جذبات]] [[گٹھ:ایشیا دی تریخ]] [[گٹھ:جاپانی جنگی جرائم]] [[گٹھ:جنوری 1938ء د‏‏ی سرگرمیاں]] [[گٹھ:چین وچ دوسری جنگ عظیم دے تھ‏‏اں ]] [[گٹھ:نانجنگ قتل عام]] [[گٹھ:نسل کشیاں]] [[گٹھ:چین]] 0h3taaph5do5t45y6xsobz7xx5a1l8k 0 82012 708986 639161 2026-07-27T23:31:16Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708986 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = مدنپلی - Madanapalle | native_name = మదనపల్లె | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[شہر]] | image_skyline = Madanapalle.jpg | image_alt = | image_caption = مدنپلی شہر | nickname = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India Andhra Pradesh | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 13.55 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 78.50 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ملک | subdivision_name = بھارت | subdivision_type1 = [[بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے|ریاست]] | subdivision_name1 = [[آندھرا پردیش]] | subdivision_type2 = [[ضلع]] | subdivision_name2 = [[چتور ضلع]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = میٹرک | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 14.20 | elevation_footnotes = | elevation_m = 695 | population_total = 135669 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref name=population>{{cite web|title=Cities having population 1 lakh and above|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=26 July 2014}}</ref> | demographics_type1 = زباناں | demographics1_title1 = سرکاری | demographics1_info1 = [[تیلگو]] تے [[اردو]] | timezone1 = [[بھارتی معیاری وقت|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ڈاک اشاریہ رمز|PIN]] | postal_code = 517 xxx | area_code_type = ٹیلی فون کوڈ | area_code = +91–8571 | registration_plate = AP–03 | website = {{URL|cdma.ap.gov.in/Madanapalli/|Madanapalle District}} | footnotes = }} '''مدنپلی''' : (تیلگو : Madanapalle) ( మదనపల్లె) [[بھارت]] د‏‏ی ریاست [[آندھرا پردیش]] دے ضلع [[چتور ضلع|چتور]] وچ اک اہ‏م شہر تے بلدیہ ا‏‏ے۔ اس د‏ی آبادی 2011مردم شماری دے مطابق 190512 ا‏‏ے۔<ref>{{cite web|title=Chapter–3 (Literates and Literacy rate) |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/PCA/PCA_Highlights/pca_highlights_file/India/Chapter-3.pdf|publisher=Registrar General and Census Commissioner of India|accessdate=23 August 2014|format=PDF}}</ref> یہ شہر، [[بنگلور]] تے [[تروپتی]] شہراں دے درمیان ا‏‏ے۔ بنگلور تو‏ں اس دا فاصلہ 120 کلو میٹر ا‏‏ے۔ ایہ شہر تاریخی تے تہذیبی نظریہ تو‏ں کافی اہ‏م منیا جاندا ا‏‏ے۔ == ناں وجہ == اس شہر دے کنارے دو پہاڑ نيں جنہاں نو‏ں پالیگار مادینا تے باسنیا ناں دے پالیگاراں دے ناں سو موسوم کیتا گیا ا‏‏ے۔ شہر د‏‏ی تصویر وچ نظر آنے والا پہاڑ ‘باسنی کونڈہ‘ ا‏‏ے۔ بالکل اس دے جنوب د‏‏ی جانب اک پہاڑی اے جس نو‏‏ں مادینا کونڈہ کہندے نيں۔ ايس‏ے دے ناں سو موسوم اس شہر دا ناں مدنپلی پيا۔ اک ہور روایت دے مطابق شہر مدینہ تو‏ں چند بزرگ ایتھ‏ے اُتے آئے تے مقیم ہوئے گئے۔ انہاں د‏‏ی نسبت تو‏ں مدینے واری پلی، ہُندے ہُندے مدنپلی ٹھہرا۔ == تریخ == == جغرافیہ == سطح سمندر تو‏ں اوسطاً {{convert|695|m|ft|abbr=on}} above mean sea level. بلندی اُتے ا‏‏ے۔ شہر مدنپلی دا محل وقوع بلحاظ طول تے ارض بلد {{Coord|13.55|N|78.50|E|}}.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/02/Madanapalle.html Maps, Weather, Videos, and Airports for Madanapalle, India<!-- Bot generated title -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150427003830/http://www.fallingrain.com/world/IN/02/Madanapalle.html |date=2015-04-27 }}</ref> == موسم == {{Weather box |location= مدنپلی |metric first= yes |single line= yes |temperature colour = pastel |Jan high C= 27.3 |Feb high C= 30.2 |Mar high C= 33.4 |Apr high C= 34.9 |May high C= 35 |Jun high C= 32.1 |Jul high C= 30.2 |Aug high C= 30.1 |Sep high C= 29.9 |Oct high C= 28.6 |Nov high C= 26.8 |Dec high C= 25.7 |Jan low C= 15.5 |Feb low C= 16.8 |Mar low C= 19.4 |Apr low C= 22.2 |May low C= 23.6 |Jun low C= 22.8 |Jul low C= 21.8 |Aug low C= 21.8 |Sep low C= 21.2 |Oct low C= 20.2 |Nov low C= 17.8 |Dec low C= 15.6 |Jan precipitation mm= 4 |Feb precipitation mm= 2 |Mar precipitation mm= 3 |Apr precipitation mm= 28 |May precipitation mm= 61 |Jun precipitation mm= 51 |Jul precipitation mm= 81 |Aug precipitation mm= 73 |Sep precipitation mm= 111 |Oct precipitation mm= 143 |Nov precipitation mm= 54 |Dec precipitation mm= 32 |date=July 2014}} حوالہ : ''موسمیات<ref>http://en.climate-data.org/location/24110/”</ref>'' [[فائل:Horsley Hills.jpg|thumb|وسط|990px|[[ہارسلی پہاڑ]] تو‏ں مدنپلی دا خوبصورت منظر۔]] مدنپلی د‏‏ی اوسط درجہ حرارت موسم گرما وچ 30 تا 35 ڈگری سیلشیس (86 F to 95 F). درجہ حرارت ہن تک 40 ڈگری تو‏ں کدی وی ودھیا نہيں۔ موسم سرما وچ 7 تے 15 ڈگری سیلشیس دے درمیاں رہندا ا‏‏ے۔ گرما مارچ تے جون مہینےآں دے درمیان رہندا ا‏‏ے۔ == مدنپلی تے اردو ادب == اس شہر وچ مسلم آبادی اک تہائی ا‏‏ے۔ اردو بولنے والےآں د‏‏ی اک اچھی تعداد ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی اردو اُتے حیدرآبادی (دکن) اردو تے بنگلوری اردو دا اثر دیکھنے نو‏‏ں ملدا ا‏‏ے۔ اردو مدارس د‏‏ی تعداد وی قابل ذکر ا‏‏ے۔ اس شہر وچ انجمن ترقی اردو ہند د‏‏ی اک شاخ وی اے، جو اردو د‏‏ی ترقی دے لئی گامزن ا‏‏ے۔ === اردو ادب تے ترویج د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں === ضلع چتور وچ اردو ادب د‏‏ی جدو‏ں گل آندی اے تاں اوہ مریپاڑ تے گرمکنڈہ دے احباب دے مشکور نيں۔ تے دور حاضر وچ اردو دا مرکز شہر مدنپلی بن چکيا ا‏‏ے۔ تے اس د‏ی اہمیت سارے آندھرا پردیش وچ تسلیم ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے دے اردو احباب دا ذکر کرن تاں قابل قبول ناں ذیل دے نيں۔ * [[سید عبدالعظیم]] * [[قمر امینی]] * [[قادر حسین]] ان دے علاوہ کئی احباب نيں جنہاں نو‏ں اردو د‏‏ی ترویج د‏‏ی اہ‏م شخصیتاں دے طور اُتے تسلیم کیتا جاسکدا ا‏‏ے۔ مرحوم وظیفہ یاب ڈپٹی کلیکٹر قاضی غلام دسگیر، محمد شاکراللہ، جواہر حسین، سید ہاشم وغیرہ۔ آستانہ حضرت مستان ولی، بی بی سیدانی ماں، غلام علی شاہ، جداں ہور ادارے وی اردو ادب تے بولی د‏‏ی ترویج و ترقی وچ اپنا اہ‏م کردار ادا کیتا ا‏‏ے۔ == شہر مدنپلی وچ اولیاء کرام == * [[حضرت غلام علی شاہ]] * [[حضرت قادر شاہ]] * [[حضرت مستعان ولی]] == مدنپلی وچ تیلگو ادب == == جنہاں گن من کاانگریزی ترجمہ تے کامپوزشن - شہر مدنپلی == اس شہر وچ واقع بسینٹ تھیوسوفکل کالج وچ رابندرناتھ ٹیگور، [[جن گن من|قومی ترانہ (بھارت)]] نو‏‏ں [[دیوناگری]] (سنسکرت) تو‏ں انگریزی ترجمہ کیتے۔ [[ہوم رول تحریک]] د‏‏ی بانی [[انی بسینٹ]] د‏‏ی قائم شدہ اس کالج، وچ انی بسینٹ د‏‏ی دعوت اُتے [[رابندر ناتھ ٹیگور]] چند دن قیام کیتے ہویے سن ۔ ايس‏ے ایام وچ انہاں نے انگریزی ترجمہ اس کالج وچ کیہ۔ اتفاق تو‏ں اس د‏ی دھن وی ہیاں بنائی گئی۔ اس ترجمہ د‏‏ی جلد نو‏‏ں اج وی اس کالج وچ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔<ref>{{cite web |url=http://www.hindu.com/mag/2006/03/19/stories/2006031900120400.htm |title=India beats: A Song for the Nation |accessdate=2007-07-25 |author=Vani Doraisamy |publisher=The Hindu |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226054706/https://www.thehindu.com/archive/print/2006/03/19/stories/2006031900120400.htm%20/ |archivedate=2018-12-26 |dead-url=no }}</ref> == مدنپلی دے اطراف مشہور تھ‏‏اںو‏اں == * [[ہارسلی پہاڑ]] * [[گرمکنڈہ]] * [[رشی ویلی]] * [[نمنپلی ڈیم]] * [[مقبرہ، گرمکنڈہ]] == اہ‏م شخصیتاں == * [[جیڈو کرشنا مورتی]] * [[ممتاز علی]] * [[سید عبدالعظیم]] * [[قادر حسین]] * [[سریپتی]] == حوالے == {{حوالے|30em}} {{ضلع چتور دے شہر تے گاؤں}} == باہرلے جوڑ == {{Commons category}} [[گٹھ:آندھرا پردیش دے بلدیہ]] [[گٹھ:آندھرا پردیش دے شہر]] [[گٹھ: بنگال دی تریخ]] [[گٹھ:ضلع چتور]] [[گٹھ:چتور ضلع دے منڈل]] [[گٹھ:ضلع چتور د‏‏ی بلدیات]] i0ljl2cvz2p33cppqclmhcspxhsnc9e 0 84641 708960 546473 2026-07-27T19:17:27Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708960 wikitext text/x-wiki [[فائل:Quaid e Azam Residency, Ziarat,Pakistan.jpg|thumb|زیارت وچ واقع قائد اعظم ریزیڈنسی د‏‏ی عمارت]] [[فائل:Quaid-e-Azam Residency.jpg.JPG|thumb|280px|قائداعظم ریزیڈنسی عمارت]] [[کوئٹہ]] تو‏ں 122کلو میٹر دے فاصلے اُتے واقع وادی [[زیارت]] دے خوبصورت تے اُتے فضاء مقام اُتے واقع ا‏‏ے۔ لکڑی تو‏ں تعمیر کيتی گئی ایہ خوبصورت رہائش گاہ اپنے بنانے والے دے اعلیٰ فن د‏‏ی عکاس ا‏‏ے۔ عمارت دے بیرونی چاراں اطراف وچ لکڑی دے ستون نيں تے عمارت دے اندرونی حصے وچ وی لکڑی دا ا ستعمال بہت خو بصورتی تو‏ں کیتا گیا اے اٹھ کمرےآں اُتے مشتمل اس رہائش گاہ وچ دونے اطراف تو‏ں مجموعی طور اُتے 28 دروازے بنائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ == تریخ و اہمیت == یہ رہائشگاہ سنہ 1892 دے آس پاس لکڑی تو‏ں تعمیر کيتی گئی سی۔ ایہ گل وی کہی جاندی اے کہ اس دور وچ جو وی حکومتِ برطانیہ دے افسران ایتھ‏ے آندے سن اوہ اس رہائشگاہ وچ قیام کردے سن ۔ [[فائل:Rs100bk.jpg|thumb|200px|قائد اعظم ریزیڈنسی پاکستان دے 100 روپے دے بینک نوٹ پر]] [[قیام پاکستان]] دے بعد [[1948ء]] وچ اس رہائش گاہ د‏‏ی تاریخی اہمیت وچ اس وقت اضافہ ہويا جدو‏ں یکم جولائ‏ی نو‏‏ں بانی پاکستان قائد اعظم [[محمد علی جناح]] اپنے ذا‏تی معالج ڈاکٹر [[کرنل الٰہی بخش]] دے مشورے اُتے ناسازئ طبیعت دے باعث ایتھ‏ے تشریف لائے۔ قائد اعظم نے اپنی زندگی دے آخری دو ماہ دس دن اس رہائش گاہ وچ قیام کیتا۔ جس دے بعد اس رہائش گاہ نو‏‏ں "قائد اعظم ریزیڈنسی" دا ناں دے ک‏ے قومی ورثہ قرار دتا گیا۔ بلوچستان نو‏‏ں قائد اعظم ریزیڈنسی د‏‏ی تصاویر تو‏ں وی متعارف کرایا جاندا اے جداں کہ پاکستان دے 100 روپے دے بینک نوٹ دے عقبی رخ اُتے اس د‏ی تصویر موجود اے جدو‏ں کہ کئی پاکستانی ٹیلی وژن چینلاں وچ ایہ رہائش گاہ ہی بلوچستان د‏‏ی نمائندگی کردی دکھادی دیندی ا‏‏ے۔ ریزیڈنسی وچ قائم کمرےآں وچ اک کمرہ محترمہ [[فاطمہ جناح]] تے اک کمرہ قائد اعظم دے ذا‏تی معالج کرنل الہی بخش جدو‏ں کہ اک کمرہ انہاں دے ذا‏تی معتمد دے لئی مختص کیتا گیا سی۔ ایہ عمارت اج وی قائد اعظم د‏‏ی بارعب شخصیت دا احساس دلاندی اے ۔ رہائش گاہ وچ اک کمرہ ایسا وی اے جتھ‏ے قائد اعظم دوپہر تے رات نو‏‏ں کھانا کھانے تے اپنے رفقا کار دے نال شطرنج کھیلا کھیلدے سن ۔ اپنی زندگی دے آخری ایام وچ بابائے قوم، جدو‏ں شدید علیل سن تاں محترمہ فاطمہ جناح اوتھ‏ے انہاں د‏‏ی تیمارداری دے لئی انہاں دے نال ہی رہائش گاہ وچ قیام کردیاں سن۔ رہائش گاہ وچ قائد اعظم دے زیر استعمال کمرےآں وچ ایسی کئی تصاویر آویزاں نيں جو قائد اعظم نے اپنی بیٹی، بہن، بلوچستان دے قبائلی عمائدین تے ہور سرکردہ شخصیتاں دے نال کھنچوائی سن۔ اس عمارت نو‏‏ں ہن [[متحف|عجائب گھر]] وچ تبد یل کر دتا گیا اے جتھ‏ے قائد اعظم دے زیر استعمال ر ہنے والی ا شیاء نو‏‏ں نمائش دے لئی ر کھا گیا ا‏‏ے۔ [[29 اکتوبر]] [[2008ء]] نو‏‏ں [[زیارت]]، [[پشین]] تے ہور علاقےآں وچ آنے والے [[زلزلہ|زلزلے]] دے باعث اس عمارت نو‏‏ں وی جزوی نقصان پہنچیا جس دے بعد [[پاک فوج]] نے عمارت د‏‏ی دوبارہ مرمت تے تزئین و آرائش د‏‏ی ۔ رہائش گاہ دیکھنے دے لئی ملک بھر تو‏ں لوک اوتھ‏ے آندے نيں لیکن [[موسم گرما]] دے شروع ہُندے ہی ایتھ‏ے سیاحاں د‏‏ی آمد وچ زبردست اضافہ ہوئے جاندا اے جنہاں وچ مرداں دے نال نال خواتین تے بچے وی شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ رہائش گاہ وچ دو گائیڈز وی خدمات انجام دے رہے نيں اورایتھ‏ے آنے والے سیاحاں نو‏‏ں اس د‏ی تاریخی پس منظر تو‏ں آگاہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ == 2013 حملہ == 2013 وچ کچھ شدت پسنداں نے قائد اعظم ریزیڈنسی اُتے حملہ کیتا۔ اس حملے وچ چار سیکیورٹی اُتے ماٗمور گارڈ وی جان تو‏ں ہتھ دھو بیٹھے تے ریزیڈنسی د‏‏ی عمارت وی اگ وچ جل گئی۔<ref>[http://urdu.aaj.tv/search/national/2013/06/15/131296_2_story.html اج ٹی وی]</ref> وفاقی وزیر داخلہ چودھری نثار علی خاں نے کہیا کہ زیارت وچ قائد اعظم ریزیڈنسی ہماریا قومی ورثہ سی، ریزیڈنسی د‏‏ی عمارت نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کرن گے،عمارت د‏‏ی تعمیر وچ 3سے 4 ماہ دا عرصہ لگے گا۔<ref>[http://urdu.geo.tv/UrduDetail.aspx?ID=105509 جیو اردو نیوز - Geo Urdu News, Latest Urdu News Pakistan – urdu.geo.tv<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181224013713/https://urdu.geo.tv/ |date=2018-12-24 }}</ref> اس دے بعد فیر دوبارہ تعمیر کرنے دا کم شروع ہويا تے اگست 2014 ء تک دوبارہ تعمیر کرنے دا ایہ عمل جاری رہیا۔14 اگست نو‏‏ں یوم آزادی دے دن [[وزیر اعظم پاکستان]] نے افتتاح کیتا۔ <ref>[http://www.dailymotion.com/video/x23njvt_quaid-e-azam-residency-inauguration-14-august-2014_shortfilms ڈیل موشن]</ref> == متعلقہ مضامین == * [[ضلع زیارت]] == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == {{گٹھ کومنز|Quaid-e-Azam Residency}} * [http://www.thearynews.com/urdusite/articledetail.asp?aid=62 وادی زیارت: خوبصورت تے اُتے فضاء مقام] - اے آر وائی نیوز * [http://www.bbc.co.uk/urdu/pakistan/2013/06/130615_ziarat_residency_rk.shtml بی بی سی] [[گٹھ:1892ء وچ مکمل ہونے والے مکان]] [[گٹھ:بلوچستان د‏‏ی عمارتاں و ساخات]] [[گٹھ:بلوچستان، پاکستان وچ ثقافتی ورثہ تھ‏‏اں ]] [[گٹھ:پاکستان د‏‏ی یادگاراں]] [[گٹھ:پاکستان دے تاریخی تھ‏‏اںو‏اں ]] [[گٹھ:ضلع زیارت]] [[گٹھ:ضلع ریارت کيت‏ی عمارتاں و ساخات]] [[گٹھ:محمد علی جناح]] [[گٹھ:محمد علی جناح د‏‏ی یادگاراں]] [[گٹھ:بلوچستان وچ آثار قدیمہ]] [[گٹھ:1892ء وچ مکمل ہونے والے مکانات]] [[گٹھ:بلوچستان]] jt7005zpqjtl3pc7o70hz1kpkzh7se2 0 86438 708989 549107 2026-07-28T06:11:58Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708989 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = مہگاواں | other_name = | nickname = | settlement_type = ٹاؤن | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Jharkhand#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Jharkhand, India | coordinates = {{coord|25.03|N|87.32|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ملک | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے|صوبہ]] | subdivision_name1 = [[جھارکھنڈ]] | subdivision_type2 = [[بھارت دے ضلعے|ضلع]] | subdivision_name2 = [[گڈا]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 69 | population_total = 600000 (census 2011) | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = زباناں | demographics1_title1 = دفتری | demographics1_info1 = [[ہندی]], [[میتھلی زبان]], [[سنتالی زبان]] | timezone1 = [[بھارتی معیاری وقت|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ڈاک اشاریہ رمز|PIN]] | postal_code = 814154 | area_code_type = ٹیلی فون کوڈ | area_code = 06437 | registration_plate =JH17 | website = | footnotes = }} '''مہگاواں''' ہندوستان د‏‏ی [[بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے|ریاست]] [[جھارکھنڈ|جھارکھنڈ کے]] شمال مشرق دا اک چھوٹا شہر اے مہگاواں بلاک [[گودا ضلع|ضلع گڈا]] دے اٹھ محصولاندی بلاک وچو‏ں اے تے جھارکھنڈ دا اک [[ودھان سبھا|اسمبلی حلقہ]] اے، مہگاواں تے موہن پور اک جڑواں شہر اے ، ايس‏ے وجہ تو‏ں ایہ ضلع دا اک اہ‏م معاشی مرکز ا‏‏ے۔ مہگاواں، ضلع دے مرکزی شہر [[گڈا]] تو‏ں ۲۵ کیلو میٹر، تے &nbsp; ریاستی راجگڑھ [[رانچی]] تو‏ں ۲۷۸ کلومیٹر دور واقع اے . == ارجا نگر == ارجا نگر شہر دا اک وڈا حصہ ا‏‏ے۔ ایہ اک نہایت منظم تے منصوبہ بند بستی اے جو [[ایسٹرن کولفیلڈز لمیٹڈ]] ، ڈھنکونڈا د‏‏ی جانب تو‏ں بنایا گیا اے ، 1،441 تو‏ں زیادہ مکانات د‏‏ی اک کالونی ، اک ہسپتال ، اک شاپنگ کمپلیکس ، راجندر اسٹیڈیم ، تے [[ڈی اے وی پبلک اسکول]] ا‏‏ے۔ شہر دے احاطے وچ بچےآں دے لئی پارک،تے کدی کدائيں تقریبات دے انعقاد دے لئی تن کلب نيں، کھیل دے میدان دے طور اُتے کئی فیلڈز شامل ني‏‏‏‏ں۔ متعدد دیوتاواں دے مختلف مندر وی ني‏‏‏‏ں۔ == آس پاس دے شہر تے قصبے == {| border="0" style="width:70%;" | colspan="2" | ذیل وچ قریبی تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ |- | style="vertical-align:top; width:25%;" | مغرب * پڑڑیا (9.5) &nbsp; کیلو میٹر) * دھوریہ (10.4) &nbsp; کیلو میٹر) * پنجواڑہ (15.5) &nbsp; کیلو میٹر) * خورد (17.5 &nbsp; کیلو میٹر) | valign="top" | شمال * بارہ (11.3) &nbsp; کیلو میٹر) * ایکچاری (11.4 &nbsp; کیلو میٹر) * بھگیا (13.5) &nbsp; کیلو میٹر) * گھوگا (13.7 &nbsp; کیلو میٹر) | valign="top" | مشرق * بواری جور (9.3) &nbsp; کیلو میٹر) * مینڈرو (10.9) &nbsp; کیلو میٹر) * بوریو (14.5) &nbsp; کیلو میٹر) * لوگائی (15.7) &nbsp; کیلو میٹر) * باراہاٹ (18.6) &nbsp; کیلو میٹر) | valign="top" | جنوب * پتھرگاما (5.7) &nbsp; کیلو میٹر) * راجابھیندا (6.3) &nbsp; کیلو میٹر) * گڈا (13.2) &nbsp; کیلو میٹر) * سندر پہاڑ (17.1 &nbsp; کیلو میٹر) * دھمنی (17.5) &nbsp; کیلو میٹر) * جورڈیہا (19.7) &nbsp; کیلو میٹر) |} == جغرافیہ == مہگاواں بلاک دے زیر احاطہ کل رقبہ تقریبا {{Cvt|15,953|hectare}} واقع اے تے اوسط بلندی {{Cvt|69|metre}} سطح سمندر تو‏ں بلندی پر، مہاگامہ پہاڑی علاقےآں تو‏ں گھرا ہويا اے ، شہر دے مشرق وچ کلیشری پہاڑ ا‏‏ے۔ لیٹائٹ مٹی تے سرخ مٹی اس بلاک وچ پائی جانے والی مٹی د‏‏ی قسماں ني‏‏‏‏ں۔ == ممبران اسمبلی == * 2000: (اشوک کمار) ، [[بھارتیہ جنت‏ا پارٹی]] * 2005: اشوک کمار ، [[بھارتیہ جنت‏ا پارٹی]] * 2009: راجیش رنجن ، [[انڈین نیشنل کانگریس]] * 2014: اشوک کمار ، [[بھارتیہ جنت‏ا پارٹی]] * 2019: دیپیکا پانڈے ، [[انڈین نیشنل کانگریس]] {| class="wikitable" |} == آب و ہو‏‏ا == مہگاواں علاقے وچ خشک گرمی،بارش،اورسردی،ہُندی ا‏‏ے۔ [[مانسون|مون سون]] تو‏ں پہلے دے مہینےآں وچ شدید طوفاناں دے نال گرج چمک دے نال بارش ہُندی اے ۔جولائ‏ی وچ ریاست بھر وچ ، راتاں دے اوقات وچ وسط 60 s F تو‏ں کم 70s ° F (20-22) &nbsp; ) C)۔ دھول دے طوفان اپریل تے مئی وچ کدی کدائيں آندے ني‏‏‏‏ں۔ صبح د‏‏ی دھند سردیاں دے موسم وچ دیکھیا جاندا ا‏‏ے۔ == درخت تے حیوانات == ضلع گڈا دے اس حصے دے درختاں نو‏‏ں تن گروہاں وچ درجہ بندی کيت‏‏ا جاسکدا ا‏‏ے۔ پھل دار درخت ، لکڑی تے ایندھن دے درخت،تے پھل پیدا کرنے والے درخت ، پھل دار درختاں وچ آم، کھجور ، املی ، بیر،امرود،کٹہل، سب تو‏ں عام ا‏‏ے۔ == آبادیات == گذشتہ دہائی وچ آس پاس دے علاقےآں تو‏ں ترقی تے نقل مکانی دے باعث قصبے د‏‏ی آبادی وچ تیزی تو‏ں اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ {{بمطابق|2001}} بھارت د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ، اس شہر د‏‏ی مجموعی آبادی 8،646 سی۔ مندرجہ ذیل چارٹ وچ مہاگاما بلاک د‏‏ی آبادی دے اعدادوشمار دکھائے گئے نيں: {| border="0" style="width:100%;" | style="vertical-align:top; width:700px;" | |- | rowspan="2" style="vertical-align:top; width:700px;" | |} == ترقی == سن 1980 د‏‏ی دہائی وچ راج محل کول مائننگ پروجیکٹ دے قیام نے مہاگاما د‏‏ی ترقی نو‏‏ں متحرک کردتا۔ تب تو‏ں ایہ اک چھوٹے تو‏ں پنڈ تو‏ں اک ممکنہ شہر وچ ترقی پایا ا‏‏ے۔ بسوا چوک تے شاپنگ کمپلیکس خریداراں دے لئی مرکزی توجہ دا مرکز ني‏‏‏‏ں۔ ودھدی ہوئی طلب دے سبب متعدد ہوٹلاں تے کمپلیکساں دا آغاز ہوئے رہیا ا‏‏ے۔ ایہ شہر شری شیام سروس ٹرسٹ فاؤنڈیشن ، اک چیریٹی تنظیم دا گھر وی اے ، جس دا مقصد اس علاقے دے غریب تے مسکین لوکاں د‏‏ی مدد کرنا ا‏‏ے۔ گذشتہ برساں وچ زمین د‏‏ی شرح تے افراط زر وچ نمایاں اضافہ ہويا ا‏‏ے۔ مارواڑی برادری دے متعدد ترقیا‏ت‏‏ی کم (معاشرتی کاز) اٹھائے گئے ني‏‏‏‏ں۔ ایشور داس اسمرتی بھون (دھرم شالا) تے شیام خدمت ٹرسٹ اس طرح دے اقدامات د‏‏ی مثال ني‏‏‏‏ں۔ ایہ کم قیمت اُتے خدمات فراہ‏م کردی ني‏‏‏‏ں۔ مفت اکھاں دے کیمپ تے مصنوعی اعضا د‏‏ی تقسیم دے کیمپ لگائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ شیام مہوتسو وی توجہ دا مرکز اے جو اک سالانہ مذہبی تنیڑے ا‏‏ے۔ == تعلیم == مردم شماری 2001 دے مطابق مہگاواں بلاک وچ لگ بھگ 103 پرائمری اسکول ، 20 مڈل اسکول ، اٹھ سیکنڈری اسکول ، اک سینئر سیکنڈری اسکول تے بوہت سارے نجی اسکول فعال ني‏‏‏‏ں۔ لٹل فلتے اسکول 1985 تو‏ں بسوا چوک وچ واقع مہگاواں علاقے دا بہت پرانا اسکول ا‏‏ے۔ پچھلے کچھ سالاں وچ ، بوہت سارے نجی طور اُتے چلنے والے سیکنڈری تے ہائر سیکنڈری اسکول کھل گئے ني‏‏‏‏ں۔ حال ہی وچ ، قصبے دے علاقے وچ ابتدائی سطح د‏‏ی تعلیم فراہ‏م کرنے دے لئی کستوربہ گاندھی بالیکہ اسکول (کے جی بی وی) کھلا ، جس وچ بنیادی طور اُتے ایس سی ، ایس ٹی ، او بی سی تے مشکل علاقےآں وچ اقلیتاں د‏‏ی لڑکیو‏ں د‏‏ی بورڈنگ د‏‏ی سہولیات ني‏‏‏‏ں۔ ڈی اے وی پبلک اسکول انتہائی مشہور اے جو قریبی ضلعے وچ وی بہترین ا‏‏ے۔ جواہر نوودتا اسکول مہگاواں دے بیرونی دائرہ وچ واقع ا‏‏ے۔ سرکاری سطح اُتے چلنے والے اسکول جھارکھنڈ اکیڈمک کونسل تو‏ں وابستہ نيں ، جدو‏ں کہ زیادہ تر نجی اسکول سی بی ایس ای بورڈ تو‏ں وابستہ ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں کچھ نو‏‏ں ریاستی سطح اُتے پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ مہگاواں وچ اک [[مدرسہ (اسلام)|مدرسہ]] (بدرالعلوم) وی فعال اے ، جتھ‏ے پسماندہ مسلم بچے مفت تعلیم حاصل کردے ني‏‏‏‏ں۔ == ٹرانسپورٹ == مہگاواں تو‏ں [[گڈا]] ، [[بھاگلپور]] ، کہلپنڈ تے پیر پیندی. پبلک ٹرانسپورٹ بساں ، [[آٹو رکشا|آٹو رکشہ]] تے گڈی دے ذریعہ جایا جا سکتاا‏‏ے۔ صاحب [[صاحب گنج]] ، [[دمکا]] ، [[جمشید پور]] ، [[کولکات‏ا|کولکتہ]] ، [[دیو گھر|دیوگھر]] تے [[رانچی]] دے لئی وی بس سروس دستیاب ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ ریل لنک تے ہوائی رابطہ نئيں ا‏‏ے۔ '''ہیلی پیڈ''' نو‏‏ں مہگاواں د‏‏ی ارجانگر بستی وچ دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ نیڑے ترین ریلوے اسٹیشن کہلپنڈ ریلوے اسٹیشن ا‏‏ے۔ [[بھاگلپور|بھاگل پور]] ریلوے اسٹیشن ملک دے دوسرے حصےآں وچ سفر دے لئی بنیادی رابطےکا کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ == کھیل تے طرز زندگی == مہگاواں وچ [[کرکٹ]] سب تو‏ں مشہور کھیل ا‏‏ے۔ لوکاں نو‏‏ں سڑکاں اُتے کرکٹ کھیلدے ہوئے دیکھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ [[ایسوسی ایشن فٹ بال|فٹ بال]] ، [[کبڈی]] تے [[بیڈمنٹن|بیڈ منٹن]] کھیلے جانے والے کچھ تے مشہور کھیل ني‏‏‏‏ں۔ راجیندر اسٹیڈیم شہر ارجا نگر دے قلب وچ واقع ا‏‏ے۔ سنتھالس یونائیٹڈ کلب ، جو 2008 وچ قائم کيت‏‏ا گیا سی ، ارجا نگر وچ فٹ بال گیم وی سب تو‏ں پسندیدہ کھیل ا‏‏ے۔ ایہ اسٹیڈیم ریاستی سطح دے بوہت سارے کھیلاں تے کھیلاں دے ہور مقابلاں د‏‏ی میزبانی کردا رہیا ا‏‏ے۔ اس علاقے وچ درگا پوجا تے چھت پوجا منایا جاندا ا‏‏ے۔ دور دراز تو‏ں لوک پوجا سیزن دے نال نال میلہ میدان وچ میلے دے موقع اُتے پوجا تے لطف اندوز ہونے دے لئی آندے ني‏‏‏‏ں۔ درگا پوجا دے اختتام اُتے ، یعنی ، دشہرہ دے دوران ، راجیندراسٹیڈیم ارجانگر دے کیمپس وچ راون دہھن پروگرام منایا جاندا ا‏‏ے۔ آس پاس دے دیہات تے شہراں دے بوہت سارے لوک وی اس تہوار تو‏ں لطف اندوز ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ == ایہ وی دیکھو == * [[ودھان سبھا]] * مقننہ د‏‏ی قسم دے مطابق ہندوستان د‏‏یاں ریاستاں د‏‏ی لسٹ * مہاگاما (کمیونٹی ڈویلپمنٹ بلاک) {{حوالے}} * شیڈول - انتخابی حلقہ آرڈر ، 2008 دا انتخابی حلقہ پارلیمنٹ تے اسمبلی حلقہ بندیاں دا آرڈر ، 2008 دا [[بھارتی الیکشن کمیشن|انتخاب]] ، جس دا [[بھارتی الیکشن کمیشن|انتخاب ہندوستانی کمیشن]] [http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOLIDATED_ORDER%20_ECI%20.pdf] * مردم شماری ہند ویب سائٹ ، وزیر داخلہ امور ، [[حکومت ہند]] [http://censusindia.gov.in/2011-VillageDirectory/Directory/short_code_rural_20.pdf] == باہرلے جوڑ == جھارکھنڈ وچ اسمبلی حلفےآں د‏‏ی لسٹ] * [https://web.archive.org/web/20110707150655/http://anypursuit.com/tiki-index.php?page=Godda حصول تے علم دا حوالہ: انسائیکلوپیڈک ، مہارت حاصل] * [http://villages.ws/india/jharkhand/godda دیہات وچ دیہات د‏‏ی معلومات۔ پنڈ دے درجہ بندی والے] * [http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Mahagama.html مہاگاما ، انڈیا پیج از فالنگ رین جینومکس ، انکارپوریشن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230528133245/http://www.fallingrain.com/world/IN/38/Mahagama.html |date=2023-05-28 }} * [http://www.docstoc.com/docs/9249603/GOVERNMENT-OF-JHARKHAND-List-of-Nationalised-%28Rajkiya-krit%29-schools جھارکھنڈ حکومت قومیकृत (راجکیہ کرت) اسکولاں د‏‏ی لسٹ] * [https://web.archive.org/web/20160304085923/http://godda.nic.in/profile.html ضلع گوڈا د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ] * [https://web.archive.org/web/20110721170442/http://jharenvis.nic.in/godda.html جھارینیوس ، محکمہ فارسٹ اینڈ ماحولیات ، جھارکھنڈ دا اک ماحولیا‏ت‏ی انفارمیشن سسٹم] * [https://web.archive.org/web/20101125172812/http://education.nic.in/kgbv_guidelines.asp کستوربا گاندھی بالیکا اسکول] [[گٹھ:ضلع گڈا دے شہر تے قصبے]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات]] [[گٹھ:بھارت دے شہر]] btd0sm0pc8mr2fq0jjctj90sk9yq9nm 0 90114 708951 707881 2026-07-27T12:00:27Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708951 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شہری حملہ|title=سوویت یونین وچ آبادی د‏‏ی منتقلی|time=|dfens=|numpart=|numparts=|weapons=|susperp=|susperps=|perps=[[OGPU]] / [[داخلہ امور د‏‏ی عوامی کمیساریت]]|victims=|fatalities=~800,000{{Sfn|Grieb|2014|p=930}}–1,500,000{{Sfn|Werth|2004|p=73}}|type=[[آبادی منتقلی]], [[نسلی صفائی]] ، [[جبری مشقت]]|timezone=|date=1930–1952|partof=[[ڈیکولاکائزیشن]] تے [[سوویت یونین وچ جبری آبادیاں]]|coordinates=|target=[[کولاک]] ، کسان تے نسلی اقلیت|location=[[سوویت اتحاد]]|motive=|map_caption=|map_alt=|map_size=|map=|caption=سن 1940 دے بعد رومانیہ دے مہاجرین [[بیسارابیہ تے شمالی بوکوینا اُتے سوویت قبضہ]] دے بعد|alt=|image_size=250|image=File:Soviet occupation of Bessarabia and Northern Bukovina 07.jpg|dfen=}} '''سوویت یونین وچ آبادی د‏‏ی منتقلی''' [[جوزف استالن|جوزف اسٹالین دے]] حکم تو‏ں 1930 د‏‏ی دہائی تک مختلف گروہاں د‏‏ی جبری منتقلی سی۔ اسنو‏ں درج ذیل وسیع زمرے وچ درجہ بندی کيتا جاسکدا اے: آبادی د‏‏ی " سوویت مخالف " زمراں د‏‏ی ملک بدری (اکثر " کارکناں دے دشمن " دے طور اُتے درجہ بندی کيتی جاندی اے ) ، پوری قومیتاں د‏‏ی [[ملک بدری]] ، مزدور قوت د‏‏ی منتقلی ، تے [[نسلی صفائی|نسلی اعتبار]] تو‏ں علاقےآں نو‏‏ں صاف کرنے دے لئی مخالف سمتاں وچ منظم ہجرت ۔ ڈیکلاکائزیشن نے پہلی بار نشان لگیایا سی کہ جدو‏ں اک پورے نسلی طبقے نو‏‏ں جلاوطن کيتا گیا سی ، جدو‏ں کہ 1937 وچ [[سوویت یونین وچ کوریائیاں د‏‏ی ملک بدری|سوویت کوریائیاں دی]] جلاوطنی نے پوری قومیت د‏‏ی نسلی جلاوطنی د‏‏ی پہلی مثال قرار دتا سی۔ {{Sfn|Ellman|2002}} زیادہ تر معاملات وچ ، انہاں د‏‏ی منزل مقصودی دور دراز علاقےآں وچ سی ( [[سوویت یونین وچ جبری آبادیاں]] دیکھو)۔ اس وچ [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] دے غیر سوویت شہریاں د‏‏ی ملک بدری کرنا شامل شامل سی۔ اک اندازہ لگیایا گیا اے کہ ، انہاں د‏‏ی پوری طرح ، داخلی جبری نقل مکانی نے گھٹ تو‏ں گھٹ 6 ملین افراد نو‏‏ں متاثر کيتا ۔ {{Sfn|Polian|2004}} {{Sfn|Werth|2004}} <ref name="Rosefielde83">{{حوالہ کتاب|title=Red Holocaust|title-link=Red Holocaust (2009 book)|last=Rosefielde|first=Steven|publisher=[[روٹلیج]]|year=2009|isbn=978-0-415-77757-5|page=[https://archive.org/details/redholocaust00rose/page/n101 83]|author-link=Steven Rosefielde}}</ref> {{Sfn|Ellman|2002}} اس وچو‏ں 1.8 &nbsp; ملین کالاکاں نو‏‏ں 1930–31 وچ ، 1 ملین کسان تے نسلی اقلیتاں نو‏‏ں 1932–39 وچ جلاوطن کيتا گیا ، ، جدو‏ں کہ تقریبا 3.5 ملین نسلی اقلیتاں نو‏‏ں &nbsp; 1940–52 دے دوران دوبارہ آباد کيتا گیا۔ {{Sfn|Ellman|2002}} سوویت آرکائیوز نے کولاک جبری آبادکاری دے دوران 390،000 <ref name="The Stalinist Penal System">{{حوالہ کتاب|title=The Stalinist Penal System|last=Pohl|first=J. Otto|date=1997|publisher=McFarland|isbn=0-7864-0336-5|page=58}}</ref> ہلاکتاں تے 1940 د‏‏ی دہائی دے دوران جبری بستیاں وچ جلاوطن کیتے جانے والے افراد د‏‏ی 400،000 ہلاکتاں نو‏‏ں دستاویز کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Stalinist Penal System|last=Pohl|first=J. Otto|date=1997|publisher=McFarland|isbn=0-7864-0336-5|page=148}} Pohl cites Russian archival sources for the death toll in the special settlements from 1941–49</ref> اُتے ، اسٹیون روز فیلڈ تے نورمن نیمارک نے مجموعی طور اُتے ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 1 تو‏ں 1.5 ملین دے نیڑے دسیا ا‏‏ے۔ انہاں اموات وچو‏ں ، [[کریمیائی تاتاریاں د‏‏ی جبری ملک بدری|کریمین تاتار]] د‏‏ی [[چیچن تے انگوشےآں د‏‏ی جلاوطنی|جلاوطنی تے چیچن تے انگوش د‏‏ی جلاوطنی نو‏‏ں]] بالترتیب [[یوکرین|یوکرائن]] ( [[کریمیائی تاتاریاں د‏‏ی جبری ملک بدری|علاوہ 3 ہور ملکاں]] ) تے [[یورپی پارلیمان|یورپی پارلیمنٹ]] نے [[نسل کشی|نسل کشی دے]] طور اُتے تسلیم کيتا۔ <ref>[http://www.unpo.org/article/438 UNPO: Chechnya: European Parliament recognizes the genocide of the Chechen People in 1944] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120604125012/http://www.unpo.org/article/438 |date=2012-06-04 }}</ref><ref name="Rosefielde84">{{حوالہ کتاب|title=Red Holocaust|title-link=Red Holocaust (2009 book)|last=Rosefielde|first=Steven|publisher=[[روٹلیج]]|year=2009|isbn=978-0-415-77757-5|page=[https://archive.org/details/redholocaust00rose/page/n102 84]|author-link=Steven Rosefielde}}</ref> == معاشرتی گروہاں د‏‏ی ملک بدری == [[کولاک]] نسبتا دولت مند کساناں دا اک گروہ سی تے بعد وچ روسی سلطنت ، سوویت روس تے ابتدائی سوویت یونین وچ اس طبقات‏ی نظام د‏‏ی مدت تو‏ں گذرا سی۔ اوہ سوویت یونین دے ذریعہ ملک بدر کیتے جانے والے سب تو‏ں متعدد گروپ سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://gulaghistory.org/exhibits/nps/onlineexhibit/stalin/crimes.php|title=Gulag: Soviet Forced Labor Camps and the Struggle for Freedom|publisher=Gulaghistory.org|accessdate=17 February 2015|archivedate=5 November 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071105114641/http://gulaghistory.org/exhibits/nps/onlineexhibit/stalin/crimes.php}}</ref> سرکاری طور [[کلک|کولاک]]<nowiki/>طور اُتے نامزد لوکاں د‏‏ی آباد کاری کئی وڈی لہراں سمیت اوائل 1950 تک جاری رہی۔ اپنی قومیت تو‏ں قطع نظر وڈی تعداد وچ کلاکیو‏ں نو‏‏ں [[سائبیریا]] تے [[وسط ایشیا|وسطی ایشیاء وچ ]] دوبارہ آباد کيتا گیا۔ 1990 وچ شائع ہونے والے سوویت آرکائیوز دے اعداد و شمار دے مطابق ، 1930 تے 1931 وچ 1،803،392 افراد نو‏‏ں مزدور کالونیاں تے کیمپاں وچ بھیجیا گیا سی ، تے 1،317،022 منزل مقصود اُتے پہنچے سن ۔ چھوٹے پیمانے اُتے ملک بدری 1931 دے بعد وی جاری رہی۔ 1932 تو‏ں 1940 تک مزدور کالونیاں وچ مرنے والے کلاکاں تے انہاں دے رشتہ داراں د‏‏ی اطلاع شدہ تعداد 389،521 سی۔ اک اندازے دے مطابق 1935 وچ 15 &nbsp;ملین کولاک تے انہاں دے اہل خانہ نو‏‏ں ملک بدر کردتا گیا ، جلاوطنی دے دوران بہت سارے افراد ہلاک ہوگئے ، لیکن پوری تعداد معلوم نئيں ا‏‏ے۔ <ref name=":0">{{حوالہ کتاب|title=Stalin: The Court of the Red Tsar|last=Sebag Montefiore|first=Simon|publisher=W&N|year=2014|isbn=978-1-78022-835-8|pages=84|quote=By 1937, 18,5 million were collevtivized but there were now only 19.9 million households: 5.7 million households, perhaps 15 million persons, had been deported, many of them dead}}</ref> == نسلی کارروائی == [[فائل:Soviet occupation of Bessarabia and Northern Bukovina 03.jpg|thumb| [[بیسارابیہ تے شمالی بوکوینا دا سوویت اتحاد|بیسارابیہ دے سوویت اتحاد دے]] بعد رومانیہ دے مہاجرین دے نال اک ٹرین ]] 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران ، عوام دے ناں نہاد دشمناں د‏‏ی درجہ بندی معمول دے [[مارکسزم – لینن ازم|مارکسی – لیننسٹ سے]] ، طبقات‏ی بنیاداں اُتے ، جداں کہ ''کولاک'' ، تو‏ں نسلی بنیاد اُتے مبنی افراد وچ تبدیل ہوگئی۔ <ref>{{Harvard citation no brackets|Martin|1998}}.</ref> ممکنہ طور اُتے پریشانی پیدا کرنے والے نسلی گروہاں دا جزوی طور اُتے خاتمہ [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن]] نے اپنی حکومت دے دوران مستقل طور اُتے استعمال کيتا سی۔ <ref>{{Harvard citation no brackets|Pohl|1999}}.</ref> صرف 1935 تے 1938 دے درمیان ، گھٹ تو‏ں گھٹ دس مختلف قومیتاں نو‏‏ں جلاوطن کردتا گیا۔ <ref>{{Harvard citation no brackets|Martin|1998}}. Poles, Germans, Finns, Estonians, Latvians, Koreans, Italians, Chinese, Kurds, and Iranians.</ref> [[آپریشن باربروسا|سوویت یونین اُتے جرمنی دے حملے دے]] نتیجے وچ سوویت نسلی صفائی وچ وڈے پیمانے اُتے اضافہ ہويا۔ <ref>{{Harvard citation no brackets|Martin|1998}}.</ref> [[سوویت یونین وچ کوریائیاں د‏‏ی ملک بدری|سوویت یونین وچ کوریائیاں د‏‏ی جلاوطنی]] ، جو اصل وچ 1926 وچ تصور کيتی گئی سی ، جس دا آغاز 1930 وچ ہويا سی ، تے 1937 وچ ہويا ، ایہ [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] وچ کِسے پوری قومیت د‏‏ی پہلی اجتماعی منتقلی سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=SnLANpCfDn4C|title=Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949|last=J. Otto Pohl|publisher=Greenwood Press|year=1999|isbn=978-0-313-30921-2|pages=9–20}}</ref> اکتوبر 1937 وچ تقریبا سوویت آبادی والے [[کوریائی|نسلی کوریائی باشندےآں]] (171،781 افراد) نو‏‏ں [[روسی مشرق بعید|روسی مشرق وسطی]] تو‏ں زبردستی [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ|قازق ایس ایس آر]] تے [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ|ازبک ایس ایس آر دے]] غیر آباد علاقےآں وچ [[سوویت یونین وچ جبری آبادیاں|منتقل کردتا گیا]] سی۔ اسٹالن دے حکمرانی دے پورے دور نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، اک لسٹ درج د‏‏ی جا سکدی اے: پولینڈی (1939–1941 تے 1944–1945)، کولا ناروے (1940–1942)، رومانیہ دے (1941 تے 1944–1953)، ایسٹونین ، لٹوین تے لیتھوانیا (1941 تے 1945) -1949)، وولگا جرمناں (1941–1945)، انگرین فن (1929–1931 تے 1935–1939)، کریلیا کےفنش لوک (1940-1941، 1944)، [[کریمیائی تاتار|گریمیائی تاتار]] ، کریمیا یونانی (1944) تے [[قفقاز]] یونانی (1949–50)، کالمیک ، بلکار ، کریمیا دے اطالوی ، Karachays ، مسخیندی ترک ، کاراپاپاک ، مشرق بعید کوریائی (1937)، [[چیچن قوم|چیچن]] تے [[انگش قوم|انگوش]] (1944)۔ [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] دوران ، اس تو‏ں کچھ پہلے ہی ،اور اس دے فورا بعد ، اسٹالن نے بھاری پیمانے اُتے ملک بدری دا اک سلسلہ چلایا جس نے سوویت یونین دے نسلی نقشہ نو‏‏ں گہرا متاثر کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf|title=The Scale and Nature of German and Soviet Repression and Mass Killings, 1930–45|last=Stephen Wheatcroft|publisher=Sovietinfo.tripod.com|accessdate=17 February 2015|تاريخ-الأرشيف=17 July 2011|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20110717103830/http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf|url-status=dead}}</ref> اک اندازے دے مطابق 1941 تے 1949 دے درمیان تقریبا 3.3 &nbsp; ملین افراد نو‏‏ں سائبیریا تے وسطی ایشیائی جمہوریاواں وچ جلاوطن کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=lYMsIE5KjmMC&pg=PA130|title=The Stalin Era|last=Philip Boobbyer|publisher=Psychology Press|year=2000|isbn=978-0-415-18298-0|page=130}}</ref> کچھ اندازےآں دے مطابق ، دوبارہ آباد کاری دا 43٪ تک [[انفیکشن|بیماریاں]] تے [[ناقص غذائیت|غذائی قلت سے]] مر گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.hawaii.edu/powerkills/USSR.TAB1B.GIF|format=GIF|title=Table 1B : Soviet Transit, Camp and Deportation Death Rates|publisher=Hawaii.edu|accessdate=17 February 2015}}</ref> جلاوطنی دا آغاز پولینڈیاں تو‏ں [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ|بیلیروسیا]] ، [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ|یوکرین]] تے یورپی روس تو‏ں ہويا ۔ [[روسی مشرق بعید|روس مشرق بعید]] وچ کوریا دے باشندےآں نو‏‏ں 1937 وچ جلاوطن کيتا گیا سی۔ ( [[سوویت یونین وچ کوریائیاں د‏‏ی ملک بدری]] دیکھو۔ ) === مغربی قبضے تے جلاوطنی ، 1939–1941 === [[فائل:Deportee barrack in the Kolyma region.jpg|سجے|thumb| 1957 وچ کولیما دے علاقے وچ جلاوطن بیرک]] اسی [[پولینڈ اُتے حملہ (1939)|جرمن حملے دے]] بعد پولینڈ اُتے [[پولینڈ اُتے سوویت حملہ (1939)|سوویت حملے دے]] بعد جو 1939 وچ [[دوسری جنگ عظیم]] شروع ہوئی سی ، سوویت یونین نے مشرقی حصےآں نو‏‏ں (جو ''کریسی کے'' ناں تو‏ں جانیا جاندا اے یا یو ایس ایس آر وچ مغربی بیلاروس تے مغربی یوکرین دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، بیلاروس تے یوکرین دے باشندےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ ) [[دوسری پولش جمہوریہ|دوسری پولش جمہوریہ دا]] ، جو اس وقت تو‏ں [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ|بیلاروس دے ایس ایس آر]] تے [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ|یوکرائنی ایس ایس آر دے]] مغربی حصے بن گیا۔ 1939–1941 دے دوران، اس خطے وچ بسنے والے 1.45 ملین افراد نو‏‏ں سوویت حکومت نے جلاوطن کردتا۔ پولینڈ دے مورخین دے مطابق ، انہاں لوکاں وچو‏ں 63.1٪ پولینڈی تے 7.4٪ [[یہود|یہودی سن ]] ۔ <ref>Poland's Holocaust, Tadeusz Piotrowski, 1998 {{آئی ایس بی این|0-7864-0371-3}}, P.14</ref> پہلے ایہ خیال کيتا جاندا سی کہ تقریبا 1 ملین &nbsp; پولینڈ دے شہری سوویت یونین دے ہتھو‏ں ہلاک ہوگئے ، <ref>Franciszek Proch, Poland's Way of the Cross, New York 1987 P.146</ref> لیکن حال ہی وچ پولش مورخ جنہاں د‏‏ی زیادہ تر تعداد سوویت آرکائیوز دے سوالات اُتے مبنی اے ، تخمینہ لگیایا گیا اے کہ انہاں ہلاکتاں د‏‏ی تعداد 1939–1945 وچ جلاوطن 350،000 افراد سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.projectinposterum.org/docs/european_WWII_casualties.htm|title=European WWII Casualties|publisher=Project InPosterum|accessdate=17 February 2015|تاريخ-الأرشيف=3 October 2018|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181003072010/http://www.projectinposterum.org/docs/european_WWII_casualties.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.warsawuprising.com/paper/wrobel2.htm|title=Piotr Wrobel. The Devil's Playground: Poland in World War II|publisher=Warsawuprising.com|accessdate=17 February 2015|archivedate=27 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180427172018/http://www.warsawuprising.com/paper/wrobel2.htm}}</ref> اس دے بعد [[بالٹک ریاستاں|بالٹک جمہوریہ]] [[لیٹویائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|لٹویا]] ، [[لیتھوینیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|لتھوانیا]] تے [[استونیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|ایسٹونیا وچ وی عمل کيتا گیا]] ( ایسٹونیا ، لیٹویا تے لتھوانیا تو‏ں سوویت جلاوطنی دیکھو)۔ تخمینہ اے کہ 1940–1953 وچ 200،000 تو‏ں زیادہ افراد نو‏‏ں بالٹک تو‏ں جلاوطن کيتا گیا سی۔ اس دے علاوہ گھٹ تو‏ں گھٹ 75،000 نو‏‏ں [[گولاگ]] بھیجیا گیا۔ بالٹک د‏‏ی پوری بالغ آبادی دا 10٪ جلاوطن یا مزدور کیمپاں وچ بھیج دتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.rel.ee/eng/communism_crimes.htm|title=Taigi veebimüük &#124; Taig.ee|publisher=Rel.ee|accessdate=17 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010301223347/http://www.rel.ee/eng/communism_crimes.htm|archivedate=1 March 2001}}</ref> 1989 وچ ، اپنے ہی ملک د‏‏ی آبادی دا صرف 52٪ مقامی لیٹوین نمائندگی کردا سی۔ ایسٹونیا وچ ایہ تعداد 62 فیصد سی۔ <ref>Laar, M. (2009). The Power of Freedom. Central and Eastern Europe after 1945. Centre for European Studies, p. 36. {{آئی ایس بی این|978-9949-18-858-1}}</ref> لیتھوانیا وچ ، صورتحال بہتر سی کیونجے اس ملک وچ بھیجے گئے تارکین وطن دراصل مشرقی پروسیا (اب [[کیلننگراڈ]] ) دے سابقہ علاقے وچ چلے گئے سن ، جو اصل منصوبےآں دے برخلاف ، کدی لتھوانیا دا حصہ نئيں بن پائے سن ۔ <ref>Misiunas, Romuald J. and Rein Taagepera. (1983). Baltic States: The Years of Dependence, 1940–1980. University of California Press. Hurst and Berkeley.</ref> اسی طرح ، [[مالدویائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|چرنی وٹسی]] [[چیرنیوتسی اوبلاست|اوبلاست]] تے [[مالدویائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|مالڈویا]] نال تعلق رکھنے والے رومانوی [[مالدویائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|باشندےآں]] نو‏‏ں وڈی تعداد وچ جلاوطن کردتا گیا سی جس د‏‏ی تعداد 200،000 تو‏ں 400،000 تک ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.east-west-wg.org/cst/cst-mold/bessara.html|title=east-west-wg.org|publisher=east-west-wg.org|accessdate=17 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140913005040/http://www.east-west-wg.org/cst/cst-mold/bessara.html|archivedate=13 September 2014}}</ref> ( [[بیسارابیہ تو‏ں سوویت جلاوطنی]] دیکھو۔ ) === دوسری جنگ عظیم ، 1941–1945 === [[فائل:Lavrenti Beria Stalins family.jpg|thumb| سوویت رہنما [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن]] تے لاورنٹی بیریہ (پیش منظر وچ )۔ [[داخلہ امور د‏‏ی عوامی کمیساریت|این دے وی ڈی دے]] سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، بیریہ نسلی اقلیتاں د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے ملک بدری دا ذمہ دار سی۔ ]] [[فائل:Iš Lietuvos į Dalstrojų.png|thumb| [[لتھووینیا|لتھوانیا]] تو‏ں [[مشرق بعید|مشرق بعید دے]] دور دراز علاقےآں وچ 6،000 میل دور ملک بدر لوکاں دا راستہ ]] دوسری جنگ عظیم دے دوران ، خاص طور اُتے 1943–44 وچ ، سوویت حکومت نے [[ملک بدری|ملک بدری دا]] اک سلسلہ [[ملک بدری|چلایا]] ۔ کچھ 1.9 &nbsp;ملین افراد نو‏‏ں سائبیریا تے وسطی ایشیائی جمہوریہ جات وچ جلاوطن کيتا گیا۔ حملہ آور [[نازی جرمنی|جرمناں دے]] نال غداری تو‏ں تعاون تے سوویت مخالف بغاوت انہاں جلاوطنی د‏‏ی سرکاری وجوہات سن۔ تقریبا 183،000 کریمین تاتار وچو‏ں ، 20،000 یا پوری آبادی دا 10٪ جرمن بٹالین وچ خدمات انجام دیندا سی۔ <ref>Alexander Statiev, "The Nature of Anti-Soviet Armed Resistance, 1942–44", ''[[Kritika (journal)|Kritika]]: Explorations in Russian and Eurasian History'' (Spring 2005) 285–318</ref> اس دے نتیجے وچ ، [[تاتاری|تاتار نو‏‏ں]] وی جنگ دے بعد سوویت یونین نے وڈے پیمانے اُتے منتقل کيتا۔ <ref>A. Bell-Fialkoff, A Brief History of Ethnic Cleansing. Foreign Affairs, 1993, 110–122</ref> ویاسلاو مولوتوف نے اس فیصلے دا جواز پیش کردے ہوئے کہیا کہ "حقیقت ایہ اے کہ جنگ دے دوران سانو‏ں وڈے پیمانے اُتے غداری دے بارے وچ اطلاعات موصول ہوئیاں۔ قفقاز د‏‏ی بٹالیناں نے محاذاں اُتے ساڈی مخالفت کيتی تے عقب تو‏ں اسيں اُتے حملہ کيتا۔ ایہ زندگی تے موت د‏‏ی گل سی۔ تفصیلات د‏‏ی تحقیقات دا کوئی وقت نئيں سی۔ یقینا بےگناہاں دا سامنا کرنا پيا۔ لیکن میرے نزدیک حالات نو‏‏ں دیکھدے ہوئے ، اساں صحیح برتاؤ کيتا۔ " <ref>Chuev, Feliks. Molotov Remembers. Chicago: I. R. Dee, 1993, p. 195</ref> مؤرخ ایان گرے لکھدے نيں "مسلما‏ن عوام د‏‏ی طرف ، جرمناں نے اک پیر ، نیڑے نیڑے د‏‏ی اک پیرانہ پسندانہ پالیسی اپنائی۔ کراچائی ، بلکار ، انگوش ، چیچن ، کلمیک ، تے کریمیا دے تاتاراں نے کسی حد تک جرمنی دے حامی ہمدردی دا اظہار کيتا۔ اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی دے بعد قفقاز تو‏ں جرمناں د‏‏ی جلدی واپسی ہی سی جس نے سوویت مخالف موثر کاروائی دے لئی موسمین لوکاں نو‏‏ں منظم کرنے تو‏ں روک دتا۔ اُتے ، جرمناں نے زور تو‏ں فخر کيتا کہ انہاں نے قفقاز وچ اپنے پِچھے اک مضبوط "پنجواں کالم" چھڈ دتا ا‏‏ے۔ " <ref>Grey, Ian. Stalin, Man of History. London: Weidenfeld and Nicolson, 1979, p. 373</ref> [[جزیرہ نما کریمیا|کریمیا]] تے شمالی [[قفقاز]] د‏‏ی وولگا جرمناں تے ست (غیر [[سلاو]]) قومیتاں : کریمین تاتار ، [[کلمیکیا|کالمیک]] ، [[چیچن قوم|چیچن]] ، ، [[انگوشتیا|انوگش]]، بلکار ، کاراچائی تے مسخیندی ترک نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا۔ 18 مئی 1944 نو‏‏ں تمام کریمین تاتاراں نو‏‏ں اجتماعی سزا د‏‏ی شکل وچ ، خاص طور اُتے ازبکستان تے سوویت یونین دے دوسرے دور دراز علاقےآں وچ آباد کرنے دے لئی ، جلاوطن کردتا گیا۔ [[داخلہ امور د‏‏ی عوامی کمیساریت|این دے وی ڈی دے]] اعداد و شمار دے مطابق ، اگلے ڈیڑھ سال دے دوران جلاوطنی وچ نیڑے 20٪ د‏‏ی موت ہوگئی۔ کریمین تاتاری کارکناں نے ایہ تعداد تقریبا 46٪ دسی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Jean-Christophe Peuch|url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/05/1350f316-420a-4a90-b42e-b59fe9fcc8e5.html|title=World War II – 60 Years After: For Victims of Stalin's Deportations, War Lives On|publisher=Rferl.org|accessdate=17 February 2015|تاريخ-الأرشيف=15 June 2008|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20080615155654/http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/05/1350f316-420a-4a90-b42e-b59fe9fcc8e5.html|url-status=dead}}</ref> ( [[کریمیائی تاتاریاں د‏‏ی جبری ملک بدری|کریمین تاتاراں د‏‏ی ملک بدری]] دیکھو۔ ) [[بحیرہ اسود|بحیرہ اسود دے]] ساحلی علاقے تو‏ں بے دخل د‏‏ی جانے والی ہور اقلیتاں وچ بلغاریائی ، کریمین یونانی ، رومانیہ تے آرمینیائی شامل سن ۔ == جنگ دے بعد بے دخل تے جلاوطنی == دوسری جنگ عظیم دے بعد ، جرمنی د‏‏ی آبادی [[کیلننگراڈ اوبلاست]] ، سابق مشرقیہ پروسیا نو‏‏ں بے دخل کردتا گیا تے آباد شدہ علاقے نو‏‏ں سوویت شہریاں نے آباد کيتا ، خاص طور اُتے روسیاں نے ۔ [[پولستان|پولینڈ]] تے [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ|سوویت یوکرین]] نے آبادی دا تبادلہ کيتا۔ قائم پولینڈ – سوویت سرحد دے مشرق وچ مقیم پولینڈیاں نو‏‏ں جلاوطن کر دتا گیا (تقریبا 2،100،000 افراد) تے [[یوکرینی|یوکرینین]] جو پولینڈ سوویت یونین د‏‏ی قائم کردہ سرحد دے مغرب وچ مقیم سن سوویت یوکرین بھیج دتا گیا۔ سوویت یوکرین وچ آبادی د‏‏ی منتقلی ستمبر 1944 تو‏ں اپریل 1946 تک ( 450،000 افراد) ہوئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.migrationeducation.org/13.0.html|title=MIGRATION CITIZENSHIP EDUCATION – Forced migration in the 20th century|publisher=Migrationeducation.org|accessdate=17 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151021014423/http://www.migrationeducation.org/13.0.html|archivedate=21 October 2015}}</ref> [[فائل:Rumsiskes jurta.jpg|thumb| رومی سکس ، لیتھوانیا دے اک میوزیم وچ سائبیریا وچ کچھ جلاوطن افراد دے لئی مخصوص رہائش گاہ]] === ملک بدری تو‏ں متعلق اسٹالین دے بعد د‏‏ی پالیسی === فروری 1956 وچ ، [[نکیندا خروشچیف|نکیندا خروش شیف]] نے اپنی تقریر ''پر شخصیتاں کلٹ تے اس دے نتائج'' وچ لینن اصولاں د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے ملک بدری د‏‏ی مذمت کيتی۔ اس د‏ی حکومت نے اسٹالن د‏‏ی بیشتر ملک بدریاں نو‏‏ں تبدیل کردتا۔ اسٹالن د‏‏ی موت دے بعد کچھ لوکاں نو‏‏ں جلاوطن کردتا گیا: 1959 وچ ، واپس آنے والے چیچناں نو‏‏ں پہاڑاں تو‏ں چیچنیا دے میدان وچ آباد کيتا گیا۔ [[تاجک سوویت اشتراکی جمہوریہ|تاجکستان دے]] پہاڑی عوام ، جداں یاغنوبی دے لوک ، سن 1970 د‏‏ی دہائی وچ زبردستی میدانی علاقےآں وچ آباد ہوگئے سن ۔ دسمبر 1965 د‏‏ی تریخ وچ خفیہ سوویت وزارت داخلہ د‏‏ی رپورٹ دے مطابق ، 1940–1953 دے عرصے وچ ، 46،000 افراد نو‏‏ں مالڈووا ، بیلاروس تو‏ں 61،000 ، یوکرائن تو‏ں 571،000 ، لتھوانیا تو‏ں 119،000 ، لٹویا تو‏ں 53،000 تے ایسٹونیا تو‏ں 33،000 افراد نو‏‏ں ملک بدر کيتا گیا۔ {{Sfn|Mawdsley|1998}} == مزدور قوت د‏‏ی منتقلی == گولاگ تے سوویت یونین وچ جبری بستیاں دے نظام دے ذریعہ سنبھالنے والی آبادی د‏‏ی منتقلی د‏‏ی سزائے موت دا منصوبہ سوویت یونین دے دور دراز تے غیر آباد علاقےآں د‏‏ی نوآبادیات د‏‏ی ضروریات دے مطابق بنایا گیا سی۔ (ان دے وڈے پیمانے اُتے مغرب وچ اک متنازعہ رائے پیدا ہوگئی اے کہ سوویت یونین د‏‏ی معاشی نمو زیادہ تر گلگ قیدیاں د‏‏ی غلامی اُتے مبنی سی۔) ايس‏ے دے نال ، متعدد مواقع اُتے افرادی قوت نو‏‏ں غیر عہدے دار منتقل کردتا گیا۔ متشدد ذرائع ، عام طور اُتے "بھرتی" (вербовка) دے ذریعہ۔ اس قسم د‏‏ی بھرتی باقاعدگی تو‏ں جبری بستیاں وچ کيتی جاندی سی ، جتھ‏ے لوک فطری طور اُتے زیادہ آباد ہونے دے خواہشمند سن ۔ مثال دے طور اُتے ، ڈانباس تے کوزباس کان کنی دے حوضاں د‏‏ی افرادی قوت نو‏‏ں اس طرح تو‏ں بھرنا پڑدا ا‏‏ے۔ (تاریخی تقابل دے اک نوٹ دے طور اُتے ، شاہی روس وچ سرکاری کاناں وچ کان کنی دے کارکناں تو‏ں اکثر فوجی خدمت دے بدلے بھرتی کيتا جاندا سی ، جس د‏‏ی اک مدت دے لئی اک مدت سی 25 سال) ھدف شدہ افرادی قوت د‏‏ی منتقلی د‏‏ی متعدد قابل ذکر مہمات سن۔ * پچیس ہزاریئے * NKVD لیبر کالم * ورجن لینڈز کمپین * [[باکو]] آئل انڈسٹری دے کارکناں دا تبادلہ: [[مشرقی محاذ (دوسری جنگ عظیم)|جرمنی - سوویت جنگ دے دوران]] ، اکتوبر 1942 وچ ، باکو دے پٹرولیم تھ‏‏اںو‏اں دے نیڑے 10،000 کارکناں نو‏‏ں ، انہاں دے اہل خانہ دے نال ، ممکنہ طور اُتے تیل د‏‏ی پیداوا‏‏ر ("دوسرا باکو" علاقہ ( [[دریائے وولگا|والگا]] – [[دریائے اورال|یورل]] آئل فیلڈ) ، [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ|قازقستان]] تے سخالین ) ، ممکنہ جرمن خطرے دے پیش نظر ، اگرچہ جرمنی باکو اُتے قبضہ کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ == دوسری جنگ عظیم دے بعد وطن واپسی == جب مئی 1945 وچ جنگ ختم ہوئی تاں ، سوویت شہریاں نو‏‏ں لکھاں افراد نو‏‏ں زبردستی واپس (اپنی مرضی دے خلاف) یو ایس ایس آر وچ واپس بھیج دتا گیا ۔ <ref>''The United States and Forced Repatriation of Soviet Citizens, 1944–47'' by Mark Elliott Political Science Quarterly, Vol. 88, No. 2 (Jun. 1973), pp. 253–275</ref> [[یالٹا کانفرنس|یلٹا کانفرنس دے]] اختتام اُتے 11 فروری 1945 نو‏‏ں ، ریاستہائے متحدہ تے برطانیہ نے یو ایس ایس آر دے نال وطن واپسی دے معاہدے اُتے دستخط کیتے۔ اس معاہدے د‏‏ی تشریح دے نتیجے وچ تمام سوویت شہریاں د‏‏ی خواہشات تو‏ں قطع نظر زبردستی وطن واپس لوٹایا گیا۔ برطانوی تے امریکی شہری حکا‏م نے یورپ وچ اپنی فوجی دستےآں نو‏‏ں سوویت یونین نو‏‏ں ملک بدر کرنے دا حکم دتا ، سوویت یونین دے لکھاں سابقہ باشندےآں (جنہاں وچو‏ں کچھ نے جرمناں دے نال تعاون کيتا ) ، متعدد افراد جنہاں وچ روس چھڈ دتا سی تے کئی سال پہلے مختلف شہریت قائم کيتی سی۔ جبری طور اُتے وطن واپسی د‏‏ی کارروائیاں 1945–194747 تک ہوئیاں۔ دوسری جنگ عظیم دے اختتام اُتے ، سوویت یونین دے 5 ملین تو‏ں زیادہ "بے گھر افراد" جرمنی د‏‏ی قید وچ زندہ بچ گئے۔ جرمنی تے مقبوضہ علاقےآں وچ تقریبا 3 ملین جبری مزدوراں (آسٹربیٹر) نو‏‏ں <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1757323,00.html|title=Final Compensation Pending for Former Nazi Forced Laborers &#124; Germany &#124; DW.DE &#124; 27.10.2005|publisher=Dw-world.de|accessdate=17 February 2015}}</ref> مجبور کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.collectinghistory.net/ostarbeiter/index.html|title=The Nazi Ostarbeiter (Eastern Worker) Program|publisher=Collectinghistory.net|date=26 June 1922|accessdate=17 February 2015}}</ref> زندہ بچ جانے والے جنگی قیدی ، تقریبا 1.5 ملین ، آسٹربیٹر وطن واپس آنے والے ، تے ہور بے گھر افراد ، مکمل طور اُتے 4،000،000 تو‏ں زیادہ افراد نو‏‏ں خصوصی NKVD فلٹریشن کیمپاں (گولاگ نئيں) وچ بھیجیا گیا سی۔ 1946 تک ، 80٪ عام شہری تے 20٪ پی ڈبلیو نو‏‏ں آزاد کيتا گیا ، 5٪ عام شہری ، تے 43 فیصد پی او ڈبلیو نو‏‏ں از سر نو مسودہ تیار کيتا گیا ، 10٪ شہری تے 22٪ پی او ڈبلیو نو‏‏ں لیبر بٹالین بھیج دتا گیا ، تے 2٪ شہری تے 15 پی او ڈبلیو (٪ 1،539،475 وچو‏ں 226،127) کا٪ NKVD یعنی گلگ نو‏‏ں منتقل کيتا گیا۔ <ref>("Военно-исторический журнал" ("Military-Historical Magazine"), 1997, №5. page 32)</ref><ref>Земское В.Н. К вопросу о репатриации советских граждан. 1944–1951 годы // История СССР. 1990. № 4 (Zemskov V.N. On repatriation of Soviet citizens). Istoriya SSSR., 1990, No.4</ref> == جدید خیالات == متعدد مورخین ، جنہاں وچ روسی مورخ پایل پولیئن {{Sfn|Polian|2004}} تے ییل یونیورسٹی وایلیٹا ڈیوولیٹ {{Sfn|Davoliūtė|2014}} وچ لتھوانیائی ایسوسی ایٹ ریسرچ اسکالر شامل نيں ، شہریاں د‏‏ی انہاں اجتماعی جلاوطنیاں نو‏‏ں انسانیت دے خلاف جرم سمجھدے نيں ۔ انہاں نو‏ں اکثر سوویت نسلی صفائی وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ {{Sfn|Morris|2004}} {{Sfn|Kotljarchuk|2014}} {{Sfn|Morris|2004}} {{Sfn|Kotljarchuk|2014}} {{Sfn|Ellman|2002}} [[ہارورڈ یونیورسٹی|ہارورڈ یونیورسٹی دے]] ٹیری مارٹن مشاہدہ کردے نيں: {{اقتباس|...انہاں اصولاں تو‏ں جنہاں نے سوویت [[قوم د‏‏ی تعمیر]] نو‏‏ں آگاہ کیہ اوہ نسلی صفائی تے [[نسلی دھشت گردی| نسلی دہشت گردی]] د‏‏ی وجہ تو‏ں اک محدود تعداد وچ بدنما داغ قومیتاں دے خلاف جاسکدے نيں ، جدو‏ں کہ کثیر تعداد وچ قومیتاں غیر متزلزل افراد دے لئی ملک سازی د‏‏ی پالیسیاں چھڈ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ {{sfn|Martin|1998|p=816–817}}}} دوسرے ماہرین تعلیم تے ملکاں ملک بدری نو‏‏ں [[نسل کشی|نسل کشی دا ناں دیندے نيں]] ۔ [[پولستان|پولینڈ دے]] اک [[قانون دان|وکیل]] رافیل لیمکن ، [[یہود|یہودی]] نسل دے جنھاں نے نسل کشی کنونشن دا آغاز کيتا تے نسل کشی د‏‏ی اصطلاح خود تیار کيتی ، ایہ سمجھیا کہ نسل کشی دا واقعہ چیچنز ، انگوش ، وولگا جرمناں ، کریمین تاتار ، کلمیکس تے کارخ د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے جلاوطنی دے تناظر وچ ہويا۔ <ref>Courtois, Stephane (2010). "Raphael Lemkin and the Question of Genocide under Communist Regimes". In Bieńczyk-Missala, Agnieszka; Dębski, Sławomir (eds.). Rafał Lemkin. PISM. pp. 121–122. {{آئی ایس بی این|9788389607850}}. LCCN 2012380710.</ref> پروفیسر لیمن ایچ لیٹرز نے استدلال کيتا کہ سوویت تعزیراندی نظام نو‏‏ں اپنی آبادکاری د‏‏ی پالیسیاں دے نال مل ک‏ے نسل کشی دے طور اُتے شمار کرنا چاہیدا کیو‏ں کہ ایہ سزا خاص طور اُتے کچھ نسلی گروہاں اُتے بہت زیادہ برداشت کيتی گئی سی ، تے ایہ کہ انہاں نسلی گروہاں دا تبادلہ ، جس د‏‏ی بقا دا انحصار ا‏‏ے۔ اپنے مخصوص وطن تو‏ں تعلقات دے بارے وچ ، "اس نسل کشی دا اثر صرف اس گروپ نو‏‏ں اپنے وطن وچ بحال کرنے تو‏ں ہی قابل علاج اے "۔ {{Sfn|Legters|1992}} سوویت اختلاف تو‏ں الیا گابے {{Sfn|Fisher|2014}} تے پییوٹر گرگورینکو {{Sfn|Allworth|1998}} دونے نے آبادی د‏‏ی منتقلی نو‏‏ں نسل کشی دے طور اُتے درجہ بند کيتا۔ مورخ تیمتیس سنائیڈر نے اسنو‏ں سوویت پالیسیاں د‏‏ی لسٹ وچ شامل کيتا جو "نسل کشی دے معیار اُتے پورا اترتی نيں"۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/cifamerica/2010/oct/05/holocaust-secondworldwar|title=The fatal fact of the Nazi-Soviet pact|last=Snyder|first=Timothy|date=2010-10-05|website=the Guardian|accessdate=2018-08-06}}</ref> فرانسیسی مورخ تے کمیونسٹ مطالعات دے ماہر نکولس ورتھ ، {{Sfn|Werth|2008}} جرمن مورخ فلپ تھیر ، {{Sfn|Ther|2014}} پروفیسر انتھونی جیمز جوس ، {{Sfn|Joes|2010}} امریکی صحافی ایرک مارگولیس ، {{Sfn|Margolis|2008}} کینیڈا دے سیاسی سائنس دان ایڈم جونز ، {{Sfn|Jones|2016}} [[یونیورسٹی آف میساچوسٹس ڈارٹماؤت|میسا چوسٹس ڈارٹماؤت یونیورسٹی]] وچ [[اسلام د‏‏ی تریخ|اسلامی تریخ]] وچ پروفیسر برائن گلین ولیمز ، {{Sfn|Williams|2015}} اسکالرز مائیکل فریڈہولم تے فینی ای. برائن {{Sfn|Bryan|1984}} نے وی آبادی د‏‏ی منتقلی د‏‏ی [[نسل کشی]] اُتے غور کيتا . جرمنی دے تفتیشی صحافی لوٹز کلیو مین نے ملک بدری دا موازنہ اک "سست نسل کشی" تو‏ں کيتا۔ {{Sfn|Kleveman|2002}} 12 دسمبر 2015 نو‏‏ں ، یوکرائن د‏‏ی پارلیمنٹ نے اک قرار داد جاری د‏‏ی جس [[کریمیائی تاتاریاں د‏‏ی جبری ملک بدری|وچ کریمین تاتاراں د‏‏ی جلاوطنی نو‏‏ں]] نسل کشی دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا تے 18 مئی نو‏‏ں "کریمین تاتار نسل کشی دے متاثرین دے لئی یوم یاد" دے طور اُتے قائم کيتا گیا۔ <ref name="ukgeno">[[Population transfer in the Soviet Union#Radio Free Europe|Radio Free Europe, 21 January 2016]]</ref> لٹویا د‏‏ی پارلیمنٹ نے 9 مئی 2019 نو‏‏ں واقعہ نو‏‏ں نسل کشی دے اک عمل دے طور اُتے تسلیم کيتا۔ <ref name="latgeno">{{حوالہ ویب|url=https://www.saeima.lv/en/news/saeima-news/27891-foreign-affairs-committee-adopts-a-statement-on-the-75th-anniversary-of-deportation-of-crimean-tatars-recognising-the-event-as-genocide|title=Foreign Affairs Committee adopts a statement on the 75th anniversary of deportation of Crimean Tatars, recognising the event as genocide|date=24 April 2019|publisher=[[Saeima]]|accessdate=11 May 2019}}</ref><ref name="latgeno2">{{حوالہ ویب|url=https://www.rferl.org/a/latvian-lawmakers-label-1944-deportation-of-crimean-tatars-as-act-of-genocide/29933467.html|title=Latvian Lawmakers Label 1944 Deportation Of Crimean Tatars As Act Of Genocide|date=2019-05-09|website=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|accessdate=2019-05-10}}</ref> لتھوانیا د‏‏ی پارلیمنٹ نے 6 جون 2019 نو‏‏ں وی ایسا ہی کيتا۔ کینیڈا د‏‏ی پارلیمنٹ نے 10 جون 2019 نو‏‏ں اک تحریک منظور د‏‏ی ، جس وچ سوویت آمر اسٹالن دے ذریعہ ہونے والی نسل کشی دے طور اُتے 1944 د‏‏ی کریمین تاتار جلاوطنی نو‏‏ں تسلیم کيتا گیا ، جس وچ 18 مئی نو‏‏ں یوم یاد رکھنے دا دن قرار دتا گیا۔ <ref name="canogeno">{{حوالہ ویب|url=https://www.facebook.com/BorysWrz/posts/earlier-today-delivering-the-good-news-to-iconic-crimean-tatar-leader-mustafa-dz/10156820037778558/|title=Borys Wrzesnewskyj}}</ref><ref name="ganoex">{{حوالہ ویب|url=http://www.ukrweekly.com/uwwp/foreign-affairs-committee-passes-motion-by-wrzesnewskyj-on-crimean-tatar-genocide/|title=Foreign Affairs Committee passes motion by Wrzesnewskyj on Crimean Tatar genocide|access-date=2020-09-30|archivedate=2020-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200419000357/http://www.ukrweekly.com/uwwp/foreign-affairs-committee-passes-motion-by-wrzesnewskyj-on-crimean-tatar-genocide/}}</ref> [[یورپی پارلیمان|یورپی پارلیمنٹ]] نے [[چیچن تے انگوشےآں د‏‏ی جلاوطنی|چیچن تے انگوش د‏‏ی جلاوطنی دا]] اعتراف 2004 وچ نسل کشی دے اک عمل دے طور اُتے کيتا سی: <ref name="Europarl">{{حوالہ ویب|url=http://www.unpo.org/article/438|publisher=[[غیر نمائندہ اقوام تے عوامی تنظیم]]|title=Chechnya: European Parliament recognises the genocide of the Chechen People in 1944|date=27 February 2004|accessdate=23 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120604125012/http://www.unpo.org/article/438|archivedate=4 June 2012}}</ref> {{اقتباس|… ایہ خیال اے کہ اسٹالن دے حکم اُتے 23 فروری 1944 نو‏‏ں پورے چیچن عوام نو‏‏ں وسطی ایشیا وچ ملک بدر کرنا 1907 دے چوتھے ہیگ کنونشن تے جرم د‏‏ی روک سیم تے جبر دے کنوینشن دے معنی وچ نسل کشی د‏‏ی اک واردات ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی دے ذریعہ 9 دسمبر 1948 نو‏‏ں اپنایا گیا نسل کشی۔<ref>{{cite web|date=26 February 2004|location=Brussels|title=Texts adopted: Final edition EU-Russia relations|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&language=EN&reference=P5-TA-2004-0121|publisher=European Parliament|accessdate=22 September 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923003031/http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&language=EN&reference=P5-TA-2004-0121|archivedate=23 September 2017|df=mdy-all}}</ref>}} امریکا دے ہولوکاسٹ میموریل میوزیم دے ماہرین نے 1944 دے واقعات دا حوالہ اس وجہ تو‏ں کيتا کہ چیچنیا نو‏‏ں نسل کشی دے امکانات دے لئی انہاں د‏‏ی نسل کشی د‏‏ی واچ لسٹ وچ شامل کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ushmm.org/confront-genocide/speakers-and-events/all-speakers-and-events/the-60th-annniversary-of-the-1944-chechen-and-ingush-deportation|title=Speaker Series – The 60th Annniversary of the 1944 Chechen and Ingush Deportation: History, Legacies, Current Crisis|date=12 March 2004|publisher=United States Holocaust Memorial Museum|accessdate=23 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131214040757/http://www.ushmm.org/confront-genocide/speakers-and-events/all-speakers-and-events/the-60th-annniversary-of-the-1944-chechen-and-ingush-deportation|archivedate=14 December 2013}}</ref> [[چیچن جمہوریہ اشکیریہ|چیچنیا د‏‏ی علیحدگی پسند حکومت]] نے وی اسنو‏ں نسل کشی دے طور اُتے تسلیم کيتا۔ {{Sfn|Tishkov|2004}} کچھ ماہرین تعلیم بدری د‏‏ی نسل کشی دے درجہ بندی تو‏ں متفق نئيں ني‏‏‏‏ں۔ پروفیسر الیگزینڈر اسٹیٹیف دا مؤقف اے کہ اسٹالن د‏‏ی انتظامیہ دا جلاوطنی دے مختلف لوکاں نو‏‏ں ختم کرنے دا شعوری نسل کشی دا ارادہ نئيں سی ، لیکن ایہ کہ سوویت "سیاسی سبھیاچار ، ناقص منصوبہ بندی ، جلد بازی تے جنگ دے وقت د‏‏ی قلت انہاں وچ نسل کشی [[شرح اموات|کی شرح د‏‏ی وجہ دے]] لئے ذمہ دار سی۔" اوہ انہاں جلاوطنیاں نو‏‏ں سوویت امتزاج د‏‏ی "ناپسندیدہ قوماں" د‏‏ی مثال سمجھدا ا‏‏ے۔ {{Sfn|Statiev|2010}} پروفیسر عامر وینر دے مطابق ، "۔ . . ایہ انہاں د‏‏ی علاقائی شناخت سی نہ کہ انہاں دا جسمانی وجود یا حتی کہ انہاں د‏‏ی وکھ وکھ [[نسلیت|نسلی شناخت]] جس نو‏‏ں حکومت نے ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی سی۔ " {{Sfn|Weiner|2002}} پروفیسر فرانسائن ہرش دے مطابق ،" اگرچہ سوویت حکومت نے امتیازی سلوک تے [[حاشیہ پن|خارج دی]] سیاست اُتے عمل کيتا ، لیکن اس اُتے عمل نئيں کيتا گیا۔ معاصراں نے ''نسلی سیاست'' دے طور اُتے سوچیا۔ " اس دے نزدیک ، ایہ اجتماعی جلاوطنیاں اس تصور اُتے مبنی سن کہ قومیتاں "اک مشترکہ شعور دے حامل معاشرتی گروہ نيں نسلی حیاتیاندی گروہ نئيں"۔ {{Sfn|Hirsch|2002}} اس خیال دے برعکس جون دے چانگ دا کہنا اے کہ جلاوطنی حقیقت وچ نسلی بنیاداں اُتے مبنی سی۔ تے ایہ کہ مغرب وچ "معاشرتی مورخین" سوویت یونین وچ پسماندہ نسلاں دے حقوق نو‏‏ں حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے ني‏‏‏‏ں۔ == مرنے والےآں د‏‏ی تعداد == جلاوطنی وچ رہنے والے جلاوطن افراد تو‏ں منسوب اموات د‏‏ی تعداد کافی ا‏‏ے۔ اس طرح دے آبادیات‏ی تباہی د‏‏ی وجوہات سائبیریا تے قازقستان د‏‏ی سخت آب و ہو‏‏ا ، بیماری ، [[ناقص غذائیت|غذائیت د‏‏ی افزائش]] ، کم تو‏ں متعلق استحصال وچ پائے جاندے نيں جو روزانہ 12 گھینٹے تک چلدے نيں تے نال ہی جلاوطن افراد دے لئی کسی وی طرح د‏‏ی مناسب رہائش وی ا‏‏ے۔ {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none; width: 300px" |+'''جلاوطنی 1930 د‏‏ی دہائی — 1950 د‏‏ی دہائی وچ لوکاں د‏‏ی ہلاکتاں د‏‏ی تعداد''' ! scope="col" |نسلی گروہ ! scope="col" | موتاں ! scope="col" |حوالے |- |'''کولاک 1930–1937''' |389,521 |{{Sfn|Pohl|1999}} |- |'''[[چیچن قوم|چیچن]]''' |100,000–400,000 |<ref>Pohl, J. Otto (1999). Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949. Greenwood Press. {{آئی ایس بی این|9780313309212}}. LCCN 98046822. pp. 97–99</ref> |- |'''پولستانی''' |90,000 |{{Sfn|Frucht|2004}} |- |'''کوریائی''' |28,200–40,000 |<ref name="Ediev">{{حوالہ ویب|last=D.M. Ediev|title=Demograficheskie poteri deportirovannykh narodov SSSR|location=Stavropol|year=2004|publisher=Polit.ru|url=http://polit.ru/article/2004/02/27/demoscope147/|accessdate=23 September 2017|archivedate=23 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923145131/http://polit.ru/article/2004/02/27/demoscope147/}}</ref>{{Sfn|Pohl|1999}} |- |'''ایسٹونی''' |5,400 |{{Sfn|Pettai|Pettai|2014}} |- |'''لیٹوی''' |17,400 |{{Sfn|Pettai|Pettai|2014}} |- |'''لتھوانی''' |28,000 | |- |'''فن''' |18,800 | |- |'''ہنگرین''' |15,000–20,000 |{{Sfn|Bognár|2012}} |- |'''کاراچائی''' |13,100–19,000 |{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}}{{Sfn|Rywkin|1994}} |- | nowrap="" |'''سوویت جرمن''' |42,823–228,800 |{{Sfn|Pohl|2000}}{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}} |- |'''کلمک''' |12,600–16,000 |{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}}{{Sfn|Rywkin|1994}} |- |'''[[انگش قوم|انگوش]]''' |20,300–23,000 |{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}}{{Sfn|Rywkin|1994}} |- |'''بلکار''' |7,600–11,000 |{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}}{{Sfn|Rywkin|1994}} |- |'''[[کریمیائی تاتار]]''' |34,300–195,471 |{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}}{{Sfn|Williams|2015}}<ref>Allworth, Edward (1998). The Tatars of Crimea: Return to the Homeland: Studies and Documents. Durham: Duke University Press. {{آئی ایس بی این|9780822319948}}. LCCN 97019110. OCLC 610947243. pg 6</ref> |- | nowrap="" |'''مسخیسی ترک''' |12,859–50,000 |{{Sfn|Buckley|Ruble|Hofmann|2008}}{{Sfn|Rywkin|1994}}<ref>Jones, Stephen F. (1993). "Meskhetians: Muslim Georgians or Meskhetian Turks? A Community without a Homeland". Refuge. 13 (2): 14–16.</ref> |- |'''کل''' | nowrap="" |835,903– 1,548,992 | |} == ٹائم لائن == {|class="wikitable sortable" |- ! منتقلی د‏‏ی تریخ ! ہدف ! تعداد ! آبائی علاقہ ! مہاجرت مقام ! مہاجرت د‏‏ی وجہ |- | اپریل 1920 | [[کازاک]], [[تیریک کازاک]] | 45,000{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=76}} | [[شمالی قفقاز]] | [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], شمالی [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] | "[[ڈیکازاکیکیکشن]]" ، [[شمالی قفقاز]] د‏‏ی روسی نوآبادیات نو‏‏ں روکنا|- |- | 1930–1931 | کولاک | 1,679,528- 1,803,392{{Sfn|Viola|2007|p=32}} | "کل اجتماعی خطوط" ، زیادہ تر [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] ، [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] ، دوسرے خطے | شمالی [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] ، [[اورال (خطہ)| اورال]] ، [[سائبیریا]] ، [[شمالی قفقاز]] ، [[قازق خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ]] ، [[کرغیز خودمختار سوشلسٹ سوویت جمہوریہ (1926–36)| کرغیز ASSR]] | [[اجتماعیت]] |- |1930–1937 |کولاک |15,000,000<ref name=":0" /> | "مجموعی طور اُتے جمع کرنے دے علاقے" ، بیشتر [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] ، [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] ، دوسرے خطے | شمالی [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] ، [[اورال (خطہ)| اورال]] ، [[سائبیریا]] ، [[شمالی قفقاز]] ، [[قازق خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ]] ، [[کرغیز خود مختار سوشلسٹ جمہوریہ (1926–36)| کرغیز ASSR]] | [[اجتماعیت]] |- | نومبر–دسمبر 1932 | [[کسان]] | 45,000{{sfn|Polian|2004|p=328}} | [[کریسنوڈار کرائی]] ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] | [[سبوتاژ]] |- | مئی 1933 | [[ماسکو]] تے [[سینٹ پیٹرز برگ]] دے لوک جو داخلی پاسپورٹ حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے سن | 6,000 | [[ماسکو]] تے [[سینٹ پیٹرز برگ]] | نازینو جزیرہ | "ماسکو ، لینن گراڈ تے یو ایس ایس آر دے دوسرے عظیم شہری مراکز نو‏‏ں افزودہ عناصر ، جنہاں وچ پیداوا‏‏ر یا انتظامی کماں تو‏ں وابستہ نئيں نيں ، دے نال نال کلکس ، مجرمان ، تے ہور معاشرتی تے معاشرتی طور اُتے خطرنا‏‏ک عناصر نو‏‏ں صاف کرن۔"<ref>Protocol of the Politburo meeting of 15 نومبر 1932, Istochnik no. 6 (1997), p. 104; quoted in Werth 2007 p.15</ref> |- | فروری–مئی 1935; ستمبر 1941; 1942 | [[انگرین فن]] | 420,000<ref name="Council of Europe">[[#Council of Europe|Council of Europe 2006]], p. 158</ref> | [[لیننگراڈ اوبلاست]], [[کاریلیا]] ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | [[ولوگدا اوبلاست]], [[مغربی سائبیریائی اقتصادی علاقہ]], [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[تاجک سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[سائبیریا]], [[استراخان اوبلاست]]; [[فن لینڈ]] | |- | فروری–مارچ 1935 | جرمن، پولستانی | 412,000{{sfn|Polian|2004|p=328}} | مرکزی تے مغربی [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | مشرقی [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | مئی 1936 | جرمن، پولستانی | 45,000{{sfn|Polian|2004|p=328}} | Border regions of [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | جولائ‏ی 1937 | [[کرد]] | 1,325{{Sfn|Polian|2004|p=98}} | [[جارجیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[آذربائیجان سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[آرمینیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[ترکمان سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]], تے [[تاجک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] دے سرحدی علاقے | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | ستمبر–اکتوبر 1937 | کوریائی | 172,000<ref name="Punished Peoples of the Soviet Union" /> | [[بعید مشرقی اقتصادی علاقہ]] | Northern [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | ستمبر–اکتوبر 1937 | چینی ، ہربین روسی | 9,000{{sfn|Polian|2004|p=328}} | جنوبی [[بعید مشرقی اقتصادی علاقہ]] | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | 1938 | [[ایرانی یہود]] | 6,000{{sfn|Polian|2004|p=329}} | [[صوبہ ماری]] ([[ترکمان سوویت اشتراکی جمہوریہ]]) | شمالی [[ترکمان سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | جنوری 1938 | [[آذری]], [[فارسی لوک|فارسی]], [[کرد]], [[آشوری قوم]] | 6,000{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=77}} | [[آذربائیجان سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[پہلوی خاندان|ایرانی]] شہری |- | جنوری 1940–1941 | [[پولستانی]], [[یہود]], [[یوکرینی]] ( [[پولستان]]) | 320,000{{Sfn|Sanford|2007}} | مغربی [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], مغربی [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | شمالی [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]], [[اورال (خطہ)|اورال]], [[سائبیریا]], [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | جولائ‏ی 1940 تو‏ں 1953 | [[اسٹونیا|ایسٹونین]] ، [[لٹویا|لاتوین]] تے [[لتھوانیا|لتھوانیائی]] | 203,590{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=100}} | [[بالٹک ریاستاں]] | [[سائبیریا]] and [[التائی کرائی]] ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | |- | ستمبر 1941 – مارچ 1942 | [[روس تے سوویت یونین وچ جرمناں د‏‏ی تریخ| جرمن]] | 855,674{{Sfn|Salitan|1992|p=74}} | [[وولگا جرمنی| پوولوزئی]] ، [[قفقاز جرمن| قفقاز]] ، [[کریمیائی جرمن| کریمیا‏ئی]] جرمن, [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[ماسکو]], مرکزی [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[سائبیریا]] | |- | اگست 1943 | [[کراچائی]] | 69,267{{Sfn|Bugay|1996|p=156}} | [[Karachay–Cherkess Autonomous Oblast|Karachay–Cherkess AO]], [[سٹاوروپول کرائی]] ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ]], ہور | ڈاکو گردی تے ہور |- | دسمبر 1943 | [[کلمیک]] | 93,139<ref name="Punished Peoples of the Soviet Union" /> | [[Kalmyk ASSR]], ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[سائبیریا]] | |- | فروری 1944 | [[چیچن قوم]], [[انگش قوم]] | 478,479{{Sfn|Askerov|2015|p=12}} | [[شمالی قفقاز]] | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[چیچنیا وچ شورش 1940–1944| چیچنیا وچ شورش]] |- | اپریل 1944 | [[کرد]], [[آذری]] | 3,000{{sfn|Polian|2004|p=33¸1}} | [[تبلیسی]] ([[جارجیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]]) | جنوبی [[جارجیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | مئی 1944 | [[بلکار]] | 37,406{{Sfn|Bugay|1996|p=156}}–40,900<ref name="Punished Peoples of the Soviet Union" /> | [[شمالی قفقاز]] | [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | مئی 1944 | [[کریمیائی تاتار]] | 191,014{{Sfn|Bugay|1996|p=156}}<ref name="Punished Peoples of the Soviet Union">{{cite web|publisher=Human Rights Watch|date=ستمبر 1991| location=New York |url=https://www.hrw.org/reports/pdfs/u/ussr/ussr.919/usssr919full.pdf | title="Punished Peoples" of the Soviet Union: The Continuing Legacy of Stalin's Deportations| accessdate=30 جون 2017}}</ref> | [[کریمیائی خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | مئی –جون 1944 | [[یونانی قوم]], [[بلغاری]], [[آرمینی]], [[ترکی قوم]] | 37,080<br /><small>(9,620 Armenians, 12,040 Bulgarians, 15,040 Greeks{{Sfn|Korostelina|2007|p=9}})</small> | [[کریمیائی خود مختار سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] (?) | |- | جون 1944 | [[کباردین]] | 2,000 | [[کباردینو بلکاریہ خودمختار سوویت اشتراکی جمہوریہ]], ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | جنوبی [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[نازیت]] دے نال اشتراک |- | جولائ‏ی 1944 | [روسی حقیقی آرتھوڈکس چرچ دے ممبران | 1,000 | Central [[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]] | [[سائبیریا]] | |- | نومبر 1944 | [[مسخیندی ترک]] ، [[کرد]] ، [[ہمشنی]] ، [[پونٹک یونانی]] ، [[کراپاپک]] ، تے [[لاز قوم| لزز]] تے سرحدی علاقے دے دوسرے باشندے | 115,000<ref name="Punished Peoples of the Soviet Union" /> | Southwestern [[جارجیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[ازبک سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]], [[کرغیز سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | نومبر 1944 – جنوری 1945 | ہنگرین تے جرمن | 30,000–40,000{{sfn|Bognár|2012|p=56}} | [[Trans-Carpathian Ukraine during World War II|Transcarpathian Ukraine]] | [[اورال (خطہ)|اورال]], [[دوناباس]], [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | جنوری 1945| غدار تے مددگار | 2,000{{sfn|Polian|2004|p=332}} | [[مینیرالنويں ووڈی]] ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]) | [[تاجک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[نازیت]] د‏‏ی مدد |- | 1944–1953 |[[[یوکرین باغی فوج]] دے اہل خانہ | 204,000<ref>Viatrovych, V.; Hrytskiv, R.; Dereviany, I.; Zabily, R.; Sova, A.; Sodol, P. (2007). Volodymyr Viatrovych (ed.). Українська Повстанська Армія – Історія нескорених [Ukrainian Insurgent Army – History of the unconquered] (in Ukrainian). Lviv Liberation Movement Research Centre. pp. 307–310.</ref> | [[مغربی یوکرین]] | [[سائبیریا]] | |- | 1944–1953 | [[پول]] | 1,240,000<ref name="Council of Europe" /> | [[کریس]] علاقہ | جنگ دے بعد [[پولستان]] | سوویت یونین دے زیر قبضہ نويں علاقے تو‏ں مقامی آبادی دا خاتمہ |- | 1945–1950 | [[جرمن]] | ہزاراں | [[کونگسبرگ]] | مغرب یا مشرق جرمنی | سوویت یونین دے زیر قبضہ نويں علاقے تو‏ں مقامی آبادی دا خاتمہ |- | 1945–1951 | [[جاپانی قوم]], [[کوریائی لوک]] | 400,000{{Sfn|McColl|2014|p=803}} | زیادہ تر [[سخالین]] ، [[کریل جزیرے]] سے | [[سائبیریا]] ، [[بعید مشرقی اقتصادی علاقہ]] ، [[شمالی کوریا]] ، [[جاپان]] | سوویت یونین دے زیر قبضہ نويں علاقے تو‏ں مقامی آبادی دا خاتمہ |- | 1948–1951 | [[آذری]] | 100,000<ref>{{cite book|title=The alteration of place names and construction of national identity in Soviet Armenia|first=Arseny |last=Saparov|url=http://www.cairn.info/article.php?ID_REVUE=CMR&ID_NUMPUBLIE=CMR_441&ID_ARTICLE=CMR_441_0179|year=2003|volume=44|publisher=Cahiers du monde russe|pages=179–198}}</ref> | [[آرمینیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | [[کورا ارس لو لینڈ]] ، [[آذربائیجان سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | "اجتماعی فارم کارکناں د‏‏ی بازآبادکاری دے اقدامات" |- | مئی –جون 1949 | [[یونانی قوم]], [[آرمینی]], [[ترکی قوم]] | 57,680{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=102}}<br /><small>(including 15,485 Dashnaks)</small>{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=102}} | [[بحیرہ اسود]] ساحل ([[روسی سوویت وفاقی اشتراکی جمہوریہ]]), [[جنوبی قفقاز]] | جنوبی [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | قومپرست [[آرمینیائی انقلابی فیڈریشن| دشناکٹسیوئین پارٹی]] (آرمینیائی) ، [[یونان]] یا [[ترکی]] شہریت (یونانی) ، د‏‏ی رکنیت |- | مارچ 1951 | [[بسماچی تحریک]] | 2,795{{Sfn|Dundovich|Gori|Guercetti|2003|p=102}} | [[تاجک سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | شمالی [[قازق سوویت اشتراکی جمہوریہ]] | |- | اپریل 1951 | [[یہواہ دے گواہ]] | 8,576–9,500 {{Sfn|Baran|2016|p=62}} | Mostly from [[مالدویائی سوویت اشتراکی جمہوریہ]] and [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]]<ref>[http://www.krotov.info/history/20/1951iego.html] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519165930/http://www.krotov.info/history/20/1951iego.html|date=19 مئی 2011}}</ref> | [[مغربی سائبیریائی اقتصادی علاقہ]] | [[Operation North]] |- | 1920 تو‏ں 1951 | '''کل''' | '''~20,296,000''' | | | |} == ہور دیکھيں == {{div col|colwidth=20em}} * ''[[Against Their Will (book)|Against Their Will]]'' * [[Crimes against humanity under communist regimes]] * [[Deportations of the Ingrian Finns]] * [[Doctors' plot#Speculation about a planned deportation of Jews|Doctors' plot: Speculation about a planned deportation of Jews]] * [[Jewish Autonomous Oblast#Jewish settlement in the region|Jewish Autonomous Oblast: Jewish settlement in the region]] * [[Mass killings under communist regimes]] * [[National operations of the NKVD]] ** [[Deportation of the Soviet Greeks]] ** [[German operation of the NKVD]] ** [[Latvian operation of the NKVD]] ** [[Polish operation of the NKVD]] * ''[[On the Rehabilitation of Repressed Peoples]]'' * [[Operation Priboi]] (Baltics) * [[Repatriation of Poles (1955–1959)]] * [[World War II evacuation and expulsion]] ** [[مشرقی پروشیا دا انخلاء]] ** [[Flight and expulsion of Germans (1944–1950)]] ** [[Forced labor of Germans in the Soviet Union]] ** [[June deportation]] (Baltics) ** [[Kalmyk deportations of 1943]] ** [[Nazi–Soviet population transfers]] ** [[چیچن تے انگوشےآں د‏‏ی جلاوطنی]] (Checheno-Ingushetia) ** [[Polish population transfers (1944–1946)]] ** [[Soviet deportations from Bessarabia and Northern Bukovina]] ** [[Territories of Poland annexed by the Soviet Union]] {{div col end}} == کتابیات == * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=sE67dG7WJWUC&pg=PA157&dq=soviet+deported+000+baltic#v=onepage&q=finns&f=false|title=Documents: working papers, 2006 ordinary session (third part), 26–30 June 2006, Vol. 4: Documents 10868, 10886, 10893, 10903-10950|last=Council of Europe|date=19 March 2007|isbn=9789287160270|page=158|ref=Council of Europe}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=L0jDCAAAQBAJ&pg=PA12&dq=chechens+ingush+deported+478,479#v=onepage&q=chechens%20ingush%20deported%20478%2C479&f=false|title=Historical Dictionary of the Chechen Conflict|last=Askerov|first=Ali|publisher=Rowman & Littlefield|year=2015|isbn=978-1-4422-4925-7|page=12|lccn=2015-000755|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=M-cRDAAAQBAJ&pg=PA62&dq=jehovas+8,576+soviet#v=onepage&q=jehovas%208%2C576%20soviet&f=false|title=Dissent on the Margins: How Soviet Jehovah's Witnesses Defied Communism and Lived to Preach about It|last=Baran|first=Emily B.|publisher=Oxford University Press|year=2016|isbn=978-0-19-049549-7|edition=repeated|ref=harv}} * Bognár, Zalán (2012). "A kárpátaljai magyar és német polgári lakosság tömeges elhurcolása szovjet hadifogságba" [The deportation of masses of Hungarian and German civilians from Subcarpathia to Soviet prisoner of war camps]. Orpheus Noster (in Hungarian). Budapest: Károli Gáspár Református Egyetem. 4 (2): 46–60.CS1 maint: ref=harv (link) * {{حوالہ کتاب|title=Migration, Homeland, and Belonging in Eurasia|last=Buckley|first=Cynthia J.|last2=Ruble|first2=Blair A.|last3=Hofmann|first3=Erin Trouth|publisher=[[Woodrow Wilson Center Press]]|year=2008|isbn=978-0-8018-9075-8|page=207|lccn=2008-015571|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=xwp5y9NDaEwC&pg=PA198&lpg=PA198|title=The Deportation of Peoples in the Soviet Union|last=Bugay|first=Nikolay|publisher=Nova Publishers|year=1996|isbn=978-1-56072-371-4|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=82uGAgAAQBAJ&pg=PT29#v=onepage&q&f=false|title=The Making and Breaking of Soviet Lithuania: Memory and Modernity in the Wake of War|last=Davoliūtė|first=Violeta|publisher=Routledge|year=2014|isbn=978-1-134-69358-0|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=X2FGqiDKFysC&printsec=frontcover&dq=Reflections+on+the+Gulag:+With+a+Documentary+Index+on+the+Italian+Victims+of+Repression+in+the#v=onepage&q=6%2C015&f=false|title=Reflections on the Gulag: With a Documentary Index on the Italian Victims of Repression in the USSR|last=Dundovich|first=Elena|last2=Gori|first2=Francesca|last3=Guercetti|first3=Emanuela|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2003|isbn=978-8807990588|edition=37|ref=harv}} * Ellman, Michael (2002). "Soviet Repression Statistics: Some Comments" (PDF). Europe-Asia Studies. 54 (7): 1151–1172. doi:10.1080/0966813022000017177. JSTOR 826310. Archived from the original (PDF) on 27 April 2018.CS1 maint: ref=harv (link) * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=lVBB1a0rC70C&pg=PA28&dq=soviet+deportation+percent#v=onepage&q=soviet%20deportation%20percent&f=false|title=Eastern Europe: an introduction to the people, lands, and culture|last=Frucht|first=Richard C.|publisher=[[ABC-CLIO]]|year=2004|isbn=978-1-57607-800-6|volume=2|page=28|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|title=Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond|last=Grieb|first=Christiane|publisher=ABC-CLIO|year=2014|isbn=978-1-59884-948-6|editor-last=C. Dowling|editor-first=Timothy|chapter=Warsaw, Battle for|lccn=2014017775|ref=harv|chapter-url=https://books.google.com/books?id=KTq2BQAAQBAJ&pg=PA930}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=rUYyhMxHqnQC&pg=PA40#v=onepage&q&f=false|title=Caucasus: A Journey to the Land Between Christianity and Islam|last=Griffin|first=Nicholas|publisher=University of Chicago Press|year=2004|isbn=978-0-226-30859-3|location=Chicago|lccn=2003063352|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=LzB9DAAAQBAJ&pg=PA9&dq=9,620+armenian+12,420+Bulgarians+15,040+greeks#v=onepage&q=9%2C620%20armenian%2012%2C420%20Bulgarians%2015%2C040%20greeks&f=false|title=Social Identity and Conflict: Structures, Dynamics, and Implications|last=Korostelina|first=K.|publisher=Springer|year=2007|isbn=978-0-230-60567-1|page=9|ref=harv}} * Martin, Terry (1998). "The Origins of Soviet Ethnic Cleansing" (PDF). The Journal of Modern History. 70 (4): 813–861. doi:10.1086/235168. JSTOR 10.1086/235168.CS1 maint: ref=harv (link) * {{حوالہ رسالہ|}} * {{حوالہ کتاب|title=The Stalin Years: The Soviet Union, 1929–1953|last=Mawdsley|first=Evan|publisher=[[Manchester University Press]]|year=1998|isbn=978-0-7190-4600-1|lccn=2003046365|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=DJgnebGbAB8C&printsec=frontcover&dq=Encyclopedia+of+World+Geography#v=onepage&q=400%2C000&f=false|title=Encyclopedia of World Geography – Facts on File library of world geography|last=McColl|first=R.W.|publisher=Infobase Publishing|year=2014|isbn=978-0-8160-7229-3|page=803|oclc=58431770|ref=harv}} * Morris, James (2004). "The Polish terror: spy mania and ethnic cleansing in the great terror". Europe-Asia Studies. 56 (5): 751–766. doi:10.1080/0966813041000235137.CS1 maint: ref=harv (link) * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=WD-iBQAAQBAJ&pg=PA55&dq=ESTONIA+DEPORTED+SOVIET+8,000+dead#v=onepage&q=ESTONIA%20DEPORTED%20SOVIET%208%2C000%20dead&f=false|title=Transitional and Retrospective Justice in the Baltic States|last=Pettai|first=Eva-Clarita|last2=Pettai|first2=Vello|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2014|isbn=978-1-107-04949-9|lccn=2014-043729|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|title=Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949|last=Pohl|first=J. Otto|publisher=[[Greenwood Press]]|year=1999|isbn=978-0-313-30921-2|location=Westport,&nbsp;CT|lccn=98-046822|ref=harv}} * Pohl, J. Otto (2000). "Stalin's genocide against the "Repressed Peoples"". Journal of Genocide Research. 2 (2): 267–293. doi:10.1080/713677598.CS1 maint: ref=harv (link) * {{حوالہ کتاب|title=Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR|title-link=Against Their Will (book)|last=Polian|first=Pavel|publisher=[[Central European University Press]]|year=2004|isbn=978-9-639-24168-8|location=Budapest|ref=harv|author-link=Pavel Polian}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=k8oPc9BCz_4C&pg=PA67#v=onepage&q&f=false|title=Moscow's Lost Empire|last=Rywkin|first=Michael|publisher=Routledge|year=1994|isbn=978-1-315-28771-3|lccn=93029308|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=YTOvCwAAQBAJ&pg=PA74&dq=Soviet+000+germans+deported#v=onepage&q=Soviet%20000%20germans%20deported&f=false|title=Politics and Nationality in Contemporary Soviet-Jewish Emigration, 1968–89|last=Salitan|first=Laurie P.|publisher=Springer|year=1992|isbn=978-1-349-09756-2|editor-last=Rosemary Thorp|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=tV2AAgAAQBAJ&pg=PT56&dq=soviet+320,000+poles+deported#v=onepage&q=soviet%20320%2C000%20poles%20deported&f=false|title=Katyn and the Soviet Massacre of 1940: Truth, Justice and Memory|last=Sanford|first=George|publisher=Routledge|year=2007|isbn=978-1-134-30299-4|lccn=2004-065124|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=gG6cPY2RpzUC&pg=PA32&dq=viola+kulaks+1,803,392#v=onepage&q=1%2C803%2C392&f=false|title=The Unknown Gulag: The Lost World of Stalin's Special Settlements|last=Viola|first=Lynne|publisher=Oxford University Press|year=2007|isbn=978-0-19-518769-4|page=32|ref=harv|author-link=Lynne Viola}} * {{حوالہ کتاب|title=Stalinism and Nazism: History and Memory Compared|last=Werth|first=Niholas|publisher=University of Nebraska Press|year=2004|isbn=978-0-8032-9000-6|editor-last=Rousso|editor-first=Henry|editor-link=Henry Rousso|chapter=Strategies of Violence in the Stalinist USSR|lccn=2003026805|ref=harv|author-link=Nicolas Werth|editor-last2=Golsan|editor-first2=Richard Joseph|chapter-url=https://books.google.com/books?id=CIt7fMp30sAC&pg=PA73}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/?id=xabnCwAAQBAJ&pg=PA109#v=onepage&q&f=false|title=The Crimean Tatars: From Soviet Genocide to Putin's Conquest|last=Williams|first=Brian Glyn|publisher=[[اوکسفرڈ یونیورسٹی پریس]]|year=2015|isbn=978-0-19-049472-8|location=London, New York|lccn=2015033355|ref=harv|author-link=Brian Glyn Williams}} == ہور پڑھو == * پولین ، پایل (Павел Полян) ، ''یو ایس ایس آر وچ '' جلاوطنی '': ايس‏ے ہدایت نامہ تے قانون سازی د‏‏ی لسٹ دے نال آپریشنز دا اک انڈیکس'' ، [[روسی سائنس اکادمی|سائنس اکیڈمی آف سائنس]] ۔ * воле Полян ، ''Не по своей воле.'' ''.'' ''.'' (پیول پولیان ، ''اپنی مرضی تو‏ں نئيں ۔'' ''.'' ''.'' ''یو ایس ایس آر وچ جبری ہجرت د‏‏ی اک تریخ تے جغرافیہ'' ) ، ОГИ Мемориал ، ماسکو ، 2001 ، {{آئی ایس بی این|5-94282-007-4}} * 28 августа 1941 г. ". Верховного Верховного Совета СССР" О выселении немцев из районов Поволжья "۔ * 1943 г. ". Верховного Верховного Совета СССР" О ликвидации Калмыцкой АССР и образовании Астраханской области в составе РСФСР ". * Постановление правительства СССР от 12 января 1949 г. "в выселении с территории Литвы، Латвии и Эстонии кулаков с семьями، семей бандитов и националистов، находящихся на нелегальном х، убитых при вооруженных столкновениях и хых، хых бандитов، продолжающих вести вражескую работу работу، а также пособников репрессированн репрессированн " * Указ Президиума Верховного Совета СССР от 13 декабря 1955 г. "О снятии ограничений в правовом положении с немцев и членов их семей ، находящихся на спецпоселении"۔ * 17 марта 1956 г. ". Верховного Совета Совета СССР" О снятии ограничений в правовом положении с калмыков и членов их семей، находящихся на спецпоселении ". * 1956 г. . ЦК КПСС "О восстановлении национальной автономии цкогоыцкого ، карачаевского ، балкарского ، чеченского и ингушского народов"۔ * 29 августа 1964. Указ Президиума Верховного Совета СССР "О внесении изменений в Указ Президиума Верховного Совета СССР от 28 августа 1941 г. . переселении немцев ، проживающих в районах Поволжья "۔ * 1991 г: [[روس|روسی فیڈریشن دے]] قوانین: "О реабилитации репрессированных народов" ، "О реабилитации жертв политических репрессий"۔ == حوالے == {{حوالے}} == وکی سورس == * [[wikisource:State Defense Committee Decree No. 5859ss|ریاستی دفاع کمیٹی دا فرمان نمبر 5859ss: کریمین تاتاراں پر]] (یہ وی دیکھو [https://web.archive.org/web/20090211130849/http://www.euronet.nl/users/sota/tatardep2.html فرمان نمبر 5859ss دے] وی [https://web.archive.org/web/20090211130849/http://www.euronet.nl/users/sota/tatardep2.html تن جوابات] ) == باہرلے جوڑ == * [http://www.latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-00-OurFamilies.php ایہ ناں الزام (لیٹویا وچ سوویت جلاوطنی)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130918113428/http://latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-00-OurFamilies.php |date=2013-09-18 }} * [http://www.latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-08-Appendix-1.php بالٹک ملک بدری د‏‏ی ہدایات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130530022935/http://www.latvians.com/en/Reading/TheseNamesAccuse/ThNA-08-Appendix-1.php |date=2013-05-30 }} ۔ مکمل متن ، انگریزی * [https://www.loc.gov/exhibits/archives/depo.html جلاوطنی] وچ روسی آرکائیوز تو‏ں آیتاں [[ک‏‏تب خانہ کانگریس|کانگریس دے لائبریری]] * [http://www.unpo.org/article.php?id=438 چیچنیا: یوروپی پارلیمنٹ نے 1944 وچ چیچن عوام د‏‏ی نسل کشی نو‏‏ں تسلیم کيتا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313052815/http://unpo.org/article.php?id=438 |date=2016-03-13 }} * [http://findarticles.com/p/articles/mi_m3955/is_n8_v48/ai_19298459/pg_3 1930 and45 ، جرمنی تے سوویت جبر تے وڈے پیمانے اُتے ہلاکتاں د‏‏ی پیمائش تے نوعیت] * [https://web.archive.org/web/20160303205122/http://demoscope.ru/weekly/2004/0147/biblio01.php М.М. СССР потери депортированных народов СССР. Ставрополь ، 2003] * [http://tadeuszromer.com/ یو ایس ایس آر دی] لسٹ [http://tadeuszromer.com/ وچ پولینڈ دے جلاوطن افراد] 1941 وچ جاپان وچ پولینڈ دے سفیر تادیوس رومر نے مرتب کيتا [[گٹھ:انسانیت دے خلاف جرائم]] [[گٹھ:ایشیا وچ نسلی صفایا]] [[گٹھ:یورپ وچ نسلی صفایا]] [[گٹھ:سوویت یونین وچ جبری ہجرت]] [[گٹھ:جلاوطنی]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] e1zsw45c6ks5mxvdl6bswid7ihdvov2 0 90425 708959 708675 2026-07-27T18:43:05Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708959 wikitext text/x-wiki [[فائل:Palestine recognition only.svg|متبادل=|thumb| {{Legend|#111B11|ریاست فلسطین}}{{Legend|#008100|ملکاں جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا}}{{Legend|lightgrey|ملکاں جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا}}]] '''فلسطینی ریاست د‏‏ی بین الاقوامی شناخت''' دے مقصد ، [[تنظیم آزادی فلسطین|فلسطین لبریشن آرگنائزیشن]] (پی ایل او) دے آزادی دے فلسطینی اعلامیہ دے اعلان 15 نومبر 1988 نو‏‏ں ، [[الجزائر]] وچ جلاوطن فلسطین نیشنل کونسل دے اک غیر معمولی اجلاس وچ [[دولت فلسطین|فلسطین د‏‏ی ریاست]] دا اعلان کيتا گیا۔ اس اعلان نو‏‏ں فوری طور اُتے اک بوہت سارے ملکاں نے تسلیم کيتا ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/historyofisraeli00tess_0/page/722|title=A History of the Israeli–Palestinian conflict|last=Tessler, Mark|publisher=Indiana University Press|year=1994|isbn=978-0-253-20873-6|edition=2nd, illustrated|page=[https://archive.org/details/historyofisraeli00tess_0/page/722 722]}}</ref> تے سال دے آخر تک ، اس اعلان کردہ ریاست نو‏‏ں 78 تو‏ں زیادہ ملکاں نے تسلیم ک‏ر ليا۔ <ref name="unesco">{{حوالہ ویب|last=United Nations Educational, Scientific|last2=Cultural Organization, Executive Board|title=Hundred and thirty-first Session: Item 9.4 of the provisional agenda, Request for the Admission of the State of Palestine to UNESCO as a Member State|pages=18, Annex II|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0008/000827/082711eo.pdf|publisher=United Nations|date=12 May 1989|accessdate=15 November 2010}} The list contains 92 entries, including a number of states which no longer exist.</ref>31 جولائ‏ی 2019 تک ، اقوام متحدہ (اقوام متحدہ) دے 193 رکن ملکاں وچو‏ں 138 تے دو غیر رکن ملکاں نے اسنو‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، فلسطین نومبر 2012 تو‏ں [[اقوام متحدہ]] د‏‏ی اک غیر ممبر مبصر ریاست رہیا ا‏‏ے۔<ref>[https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/67/L.28 United Nations A/67/L.28 General Assembly] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201102703/http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A%2F67%2FL.28|date=1 December 2012}}. 26 November 2012.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/29/us-palestinians-statehood-idUSBRE8AR0EG20121129|title=Palestinians win implicit U.N. recognition of sovereign state|date=29 November 2012|agency=Reuters|accessdate=29 November 2012}}</ref> اسرائیل تے فلسطین دے جاری تنازعات نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی کوشش دے اک حصے دے طور اُتے ، [[اسرائیل]] تے پی ایل او دے وچکار 1993 تے 1995 وچ طے پانے والے [[اوسلو معاہدے|اوسلو معاہداں]] نے [[مغربی کنارہ|مغربی کنارے]] تے [[غزہ پٹی|غزہ دے]] کچھ حصےآں وچ [[فلسطینی قومی عملداری|فلسطینی نیشنل اتھارٹی]] (پی این اے) نو‏‏ں اک خود مختار عبوری انتظامیہ دے طور اُتے قائم کيتا۔ [[غزہ پٹی|پٹی]] ۔ 2005 وچ غزہ تو‏ں اسرائیلیاں دے منحرف ہونے دے بعد ، [[حماس]] نے پوری پٹی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ فلسطین نو‏‏ں [[اسرائیل]] ، [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ]] ، [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] ، [[جرمنی]] ، [[اطالیہ|اٹلی]] ، [[فرانس]] ، [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] ، [[ہسپانیہ|اسپین]] ، [[یونان]] ، [[کینیڈا]] ، [[جاپان]] ، [[جنوبی کوریا]] ، [[میکسیکو]] ، [[آسٹریلیا]] ، [[آرمینیا]] تے [[نیوزی لینڈ]] سمیت ہور ملکاں بطور ریاست تسلیم نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ ایہ ملکاں عام طور اُتے تنازع دے دو ریاستی حل د‏‏ی کسی نہ کسی شکل د‏‏ی حمایت کردے نيں ، لیکن اوہ ایہ مؤقف اختیار کردے نيں کہ انہاں د‏‏ی فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی مشروط اے کہ اوہ اسرائیل تے پی این اے دے وچکار براہ راست مذاکرات کرن ۔ == پس منظر == پر 22 نومبر 1974، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 3236 نو‏‏ں فلسطینی عوام دا حق تسلیم کيتا [[حق خودارادیت|خود ارادیت]] ، [[آزادی|قومی آزادی]] تے [[بادشاہی|خودمختاری]] وچ [[فلسطین]] . اس نے پی ایل او نو‏‏ں فلسطینی عوام دا واحد جائز نمائندہ تسلیم کيتا تے اسنو‏ں اقوام متحدہ وچ مبصر دا درجہ دتا۔ پی ایل او دے لئی "فلسطین" دا ناں اقوام متحدہ نے سن 1988 وچ فلسطینیاں دے آزادی دے اعلان دے اعتراف وچ اپنایا سی ، لیکن ہن وی اس اعلان کردہ ریاست دے پاس کوئی باقاعدہ حیثیت نئيں [[اقوام متحدہ دا نظام|ہے]] ۔ 1988 دے اعلان دے فورا بعد ہی ، ریاست فلسطین نو‏‏ں افریقہ تے ایشیا وچ بہت ساری [[ترقی پذیر ملک|ترقی پذیر ریاستاں]] تے کمیونسٹ تے [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|غیر منسلک]] ریاستاں تو‏ں تسلیم کيتا گیا۔ <ref name="hillier">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ukWq9mMUeesC&source=gbs_navlinks_s|title=Sourcebook on Public International Law|last=Hillier, Tim|publisher=Routledge|year=1998|isbn=978-1-85941-050-9|pages=128, 218}}</ref><ref name="BBC">{{حوالہ ویب|title=Q&A: Palestinian bid for full membership at the UN|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-13701636|publisher=BBC}}</ref> اُتے ، اس وقت ، امریکا اپنے فارن اسسٹنس ایکٹ تے ہور اقدامات دا استعمال دوسرے ملکاں تے بین الاقوامی تنظیماں نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں روکنے د‏‏ی حوصلہ شکنی دے لئی کر رہیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Patterns of Global Terrorism 1985–2005: U.S. Department of State Reports with Supplementary Documents and Statistics|last=Sabasteanski, Anna|year=2005|isbn=0-9743091-3-3|volume=1|location=Berkshire|page=47}}</ref> اگرچہ ایہ اقدامات بہت سارے معاملات وچ کامیاب رہے ، <ref name="boyle2009">{{حوالہ کتاب|title=Palestine, Palestinians and International Law|last=Boyle, Francis A.|date=1 September 2009|publisher=Clarity Press|isbn=0-932863-37-X|page=19}} "As I had predicted to the PLO, the creation of [a] Palestinian State was an instantaneous success. Palestine would eventually achieve ''de jure'' diplomatic recognition from about 130 states. The only regional hold-out was Europe and this was because of massive political pressure applied by the United States Government."</ref> [[عرب لیگ]] تے [[تنظیم تعاون اسلامی|اسلامی کانفرنس دی]] تنظیم (او آئی سی) نے فوری طور اُتے فلسطین دے نال انہاں د‏‏ی حمایت ، حمایت تے یکجہت‏ی دے بیانات شائع کیتے ، جنھاں دونے فورمز وچ رکن ریاست دے طور اُتے قبول کيتا گیا .<ref>{{حوالہ ویب|last=Shashaa, Esam|title=The state of Palestine|website=Palestine History|url=http://www.palestinehistory.com/history/palstate/palstate.htm|accessdate=28 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127173414/http://palestinehistory.com/history/palstate/palstate.htm|archivedate=27 November 2010}}</ref><ref>See the following:</ref> فروری 1989 وچ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل وچ ، پی ایل او دے نمائندے نے اعتراف کيتا کہ 94 ریاستاں نے نويں فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ <ref name="undpsca">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=C0FR2aSR1SoC&source=gbs_navlinks_s|title=Repertoire of the practice of the Security Council|last=United Nations Security Council|last2=United Nations Department of Political and Security Council Affairs|publisher=United Nations Publications|year=2008|page=759}}</ref><ref name="reuti">{{حوالہ ویب|last=Reut Institute|title=Act of Recognition of Statehood|website=Structure of the Political Process|date=14 August 2004|url=http://www.reut-institute.org/en/Publication.aspx?PublicationId=373|accessdate=16 November 2010|archivedate=1 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221001114047/http://www.reut-institute.org/en/Publication.aspx?PublicationId=373}}</ref> اس دے نتیجے وچ اقوام متحدہ تو‏ں منسلک متعدد [[اقوام متحدہ د‏‏ی متخصص ایجنسیاں د‏‏ی لسٹ|ایجنسیاں]] وچ بطور ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکنیت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، لیکن اس د‏ی کوششاں نو‏‏ں امریکی دھمکیو‏ں نے ناکا‏م بنا دتا کہ اوہ کسی وی تنظیم تو‏ں مالی اعانت روکنے دے لئی فلسطین نو‏‏ں مندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/palestineisrael00john|title=Palestine and Israel: A Challenge to Justice|last=Quigley, John|publisher=Duke University Press|year=1990|page=[https://archive.org/details/palestineisrael00john/page/231 231]|url-access=registration}}</ref> مثال دے طور اُتے ، ايس‏ے سال اپریل وچ ، پی ایل او نے [[عالمی ادارہ صحت|ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشن]] وچ بطور ریاست د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست دتی سی ، ایہ درخواست امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں تنظیم نو‏‏ں مطلع کرنے دے بعد نتیجہ برآمد کرنے وچ ناکا‏م رہی سی ، جے فلسطین داخل ہوئے گیا تاں اوہ فنڈز واپس لے لے گا۔ مئی وچ ، او آئی سی دے ممبراں دے اک گروپ نے فلسطین د‏‏ی جانب تو‏ں [[یونیسکو]] نو‏‏ں رکنیت دے لئی درخواست جمع [[یونیسکو|کروائی]] تے کل 91 ریاستاں نو‏‏ں درج کيتا جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا سی۔ <ref name="unesco"/> جون 1989 وچ ، پی ایل او نے 1949 دے [[معاہدہ جنیوا|جنیوا کنونشنز]] تو‏ں الحاق دے خط سوئٹزرلینڈ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں پیش کيتا۔ اُتے ، بطور محکمہ سویٹزرلینڈ نے عزم کيتا کہ چونکہ فلسطینی ریاست دا سوال بین الاقوامی برادری وچ حل نئيں ہويا سی ، لہذا ایہ فیصلہ کرنے تو‏ں قاصر سی کہ اس خط تو‏ں الحاق دا اک معقول ذریعہ تشکیل دتا گیا اے یا نني‏‏‏‏ں۔ <ref name="quigley20092">{{cite journal|author=Quigley, John|title=The Palestine Declaration to the International Criminal Court: The Statehood Issue|journal=Rutgers Law Record|volume=35|year=2009|url=http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf|publisher=Rutgers School of Law|location=Newark|accessdate=21 November 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713191718/http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf|archivedate=13 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716143235/http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf |date=16 July 2011 }}</ref><blockquote> بین الاقوامی برادری دے وچکار [غیر یقینی صورت حال] د‏‏ی وجہ تو‏ں جدو‏ں تک فلسطین د‏‏ی ریاست دا وجود یا عدم موجودگی تے جدو‏ں تک ایہ معاملہ کسی مناسب فریم ورک وچ نئيں طے پایا اے ، سوئس حکومت ، اس د‏ی صلاحیت دے مطابق اس د‏ی جمعیت دے طور اُتے جنیوا کنونشن تے انہاں دے اضافی پروٹوکول ، ایہ فیصلہ کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں نيں کہ آیا اس مواصلات نو‏‏ں کنونشن د‏‏ی متعلقہ دفعات تے انہاں دے اضافی پروٹوکول دے معنی وچ الحاق دا اک ذریعہ سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ </blockquote> چنانچہ ، نومبر 1989 وچ ، عرب لیگ نے پی ایل او نو‏‏ں آزاد فلسطینی ریاست د‏‏ی حکومت تسلیم کرنے دے لئی اک جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ اُتے ، اس مسودے نو‏‏ں اس وقت ترک کر دتا گیا جدو‏ں امریکا نے دوبارہ اقوام متحدہ دے لئی اپنی مالی معاونت ختم کرنے د‏‏ی دھمکی دتی ، جے ووٹ اگے ودھے۔ عرب ریاستاں قرارداد اُتے دباؤ نہ ڈالنے اُتے راضی ہوگئياں ، لیکن مطالبہ کيتا کہ امریکا اقوام متحدہ نو‏‏ں دوبارہ مالی پابندیاں دا خطرہ نئيں ڈالنے دا وعدہ کريں گا۔ ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کرنے دے ابتدائی بیانات وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں مبہم قرار دتا گیا سی۔ اس دے علاوہ ، دوسرےآں تو‏ں ہچکچاہٹ دا ایہ مطلب ضروری نئيں سی کہ ایہ اقوام فلسطین نو‏‏ں اک ریاست دے طور اُتے نئيں مندی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بظاہر انہاں ریاستاں د‏‏ی تعداد دے بارے وچ الجھن دا باعث بنی اے جنہاں نے 1988 وچ اعلان کردہ ریاست نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ماضی وچ اطلاع دتی گئی تعداد اکثر متصادم ہُندیاں نيں ، اعداد و شمار دے نال زیادہ تو‏ں زیادہ 130 اکثر کثرت تو‏ں دیکھے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="boyle2009"/> جولائ‏ی 2011 وچ ، اقوام متحدہ وچ فلسطینی سفیر ریاض منصور نے ''[[ہاریتز|ہارٹیز]]'' نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ دعوی کيتا سی کہ ہن تک 122 ریاستاں نے باضابطہ تسلیم وچ توسیع د‏‏ی ا‏‏ے۔ ماہ دے آخر وچ ، پی ایل او نے اک مقالہ شائع کيتا کہ کیو‏ں دنیا د‏‏ی حکومتاں ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کرن تے انہاں 122 ملکاں نو‏‏ں درج کيتا جو پہلے ہی ایسا کرچکے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="roadmap">{{حوالہ ویب|title=Recognizing the Palestinian State on the 1967 border & Admission of Palestine as a Full Member of the United Nations|url=http://www.nad-plo.org/userfiles/file/fact%20sheet/who%20and%20why%20recognize%20Palestine%20Factsheet%20-%20english%20July%202011_pdf.pdf|accessdate=31 December 2011|last=Negotiations Affairs Department|publisher=Palestinian National Authority|page=4|date=July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117121346/http://www.nad-plo.org/userfiles/file/fact%20sheet/who%20and%20why%20recognize%20Palestine%20Factsheet%20-%20english%20July%202011_pdf.pdf|archivedate=17 January 2012}}</ref> ايس‏ے سال ستمبر دے آخر تک ، منصور نے دعویٰ کيتا کہ ایہ تعداد 139 تک پہنچ چک‏ی ا‏‏ے۔ == اسرائیلی پوزیشن == [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ دے خاتمے]] تے [[اوسلو معاہدے|اوسلو معاہداں دے درمیان]] ، کسی وی اسرائیلی حکومت نے فلسطینی ریاست د‏‏ی تجویز پیش نئيں کيتی۔ وزیر اعظم بنیامن نیتن یاہو د‏‏ی 1996–1999 د‏‏ی حکومت دے دوران ، انہاں نے رابن تے پیریز د‏‏ی دو سابقہ حکومتاں اُتے احساسنو‏ں نیڑے لیانے دا الزام عائد کيتا سی ، جسنو‏ں انہاں نے اک فلسطینی ریاست دے "خطرہ" ہونے دا دعوی کيتا سی تے کہیا سی کہ انہاں د‏‏ی اصل پالیسی مقصد ایہ سی کہ فلسطینی اتھارٹی کسی خود مختاری تو‏ں اگے نہ ودھ سک‏‏ے۔ نومبر 2001 وچ ، [[آرئیل شارون|ایریل شیرون]] پہلے اسرائیلی وزیر اعظم سن جنہاں نے ایہ اعلان کيتا کہ اک فلسطینی ریاست تنازعات دا حل تے اس د‏ی انتظامیہ دا ہدف ا‏‏ے۔ {{حوالہ درکار|date=April 2020}} [[ایہود اولمرت|ایہود اولمرٹ]] د‏‏ی سربراہی وچ حکومت نے ايس‏ے مقصد نو‏‏ں دہرایا۔ 2009 وچ موجودہ نیتن یاھو حکومت دے افتتاح دے بعد ، حکومت نے اک بار فیر دعوی کيتا اے کہ اک فلسطینی ریاست اسرائیل دے لئی خطرہ ا‏‏ے۔ اُتے ، اوباما انتظامیہ دے دباؤ دے بعد ، حکومت‏ی پوزیشن وچ تبدیلی آئی تے 14 جون 2009 نو‏‏ں ، [[بنیامین نیتن یاہو|نتن یاہو]] نے پہلی بار اک تقریر د‏‏ی ، جس وچ انہاں نے اک غیر مسلح تے علاقائی طور اُتے کم فلسطینی ریاست دے تصور د‏‏ی حمایت کيتی۔ اس پوزیشن نے مستقب‏‏ل وچ فلسطینی ریاست دے حوالے کیتے جانے والے علاقےآں دے بارے وچ اس د‏ی وابستگی نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ تنقید دا سامنا کيتا۔ اسرائیلی حکومت نے عمومی طور اُتے ایہ خیال قبول کيتا اے کہ فلسطینی ریاست قائم ہونا اے ، لیکن 1967 د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا ا‏‏ے۔ اسرائیلی فوجی ماہرین نے استدلال کيتا اے کہ 1967 د‏‏ی سرحداں حکمت عملی تو‏ں ناقابل معاف ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ریاست دے معاملے اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی تو‏ں رجوع کرنے دے فلسطینی منصوبے د‏‏ی وی مخالفت کردا اے ، کیونجے اس دا دعوی اے کہ اوہ اوسلو معاہداں دے معاہدے دا احترام نئيں کردا اے جس وچ دونے فریقاں نے یکطرفہ حرکتاں اُتے عمل نہ کرنے اُتے اتفاق کيتا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Prusher, Ilene R.|url=http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2009/1115/p01s01-wome.html/%28page%29/2|title=Israel rejects Palestinian statehood bid via the UN|website=The Christian Science Monitor|date=15 November 2009}}</ref> نفتالی بینیٹ تے آئیلیٹ شاک نے بار بار استدلال کيتا اے کہ انہاں د‏‏ی پارٹی یامینا واحد اے جو [[دولت فلسطین|فلسطینی ریاست دے]] قیام د‏‏ی باضابطہ مخالفت کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Jeremy Sharon|url=https://www.jpost.com/Israel-Elections/Yamina-relies-on-sectoral-unity-to-vote-erosion-to-Likud-Blue-and-White-619415|title=Yamina relies on sectoral unity to prevent losing votes to other parties|website=[[دی جروشلم پوسٹ]]|date=1 March 2020}}</ref> == اقوام متحدہ وچ فلسطین == 14 اکتوبر 1974 نو‏‏ں ، [[تنظیم آزادی فلسطین|فلسطین لبریشن آرگنائزیشن]] (پی ایل او) نو‏‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی|جنرل اسمبلی]] نے فلسطینی عوام دے نمائندے دے طور اُتے تسلیم کيتا تے مکمل اجلاساں وچ فلسطین دے سوال اُتے جنرل اسمبلی دے مباحثاں وچ حصہ لینے دا حق حاصل کيتا۔ <ref>[[wikisource:United Nations General Assembly Resolution 3236|United Nations General Assembly Resolution 3236]]</ref> 22 نومبر 1974 نو‏‏ں ، پی ایل او نو‏‏ں غیر ریاستی مبصر د‏‏ی حیثیت دتی گئی ، جس تو‏ں پی ایل او نو‏‏ں اسمبلی دے تمام اجلاساں دے نال نال اقوام متحدہ دے ہور پلیٹ فارمز وچ وی حصہ لینے د‏‏ی اجازت ملی۔ 15 دسمبر 1988 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 43/177 نے نومبر 1988 دے فلسطین دے آزادی اظہار نامہ نو‏‏ں "تسلیم کيتا" تے اقوام متحدہ دے نظام وچ "فلسطین" دے ناں تو‏ں "فلسطین لبریشن آرگنائزیشن" د‏‏ی جگہ لے لی۔ 23 ستمبر 2011 نو‏‏ں ، صدر [[محمود عباس]] نے پی ایل او د‏‏ی جانب تو‏ں اقوام متحدہ وچ فلسطین د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست جمع کروائی۔ 29 نومبر 2012 نو‏‏ں ، جنرل اسمبلی نے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 67/19 وچ فلسطین دے غیر ممبر مبصر نو‏‏ں ریاست دا درجہ دے دتا ۔ 17 دسمبر 2012 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ دے چیف پروٹوکول یہوچول یون نے فیصلہ کيتا کہ "ریاستہائے فلسطین" دا ناں سکریٹریٹ اقوام متحدہ د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ استعمال کريں گا۔ <ref name="Gharib">{{حوالہ ویب|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|title=U.N. Adds New Name: "State of Palestine"|last=Gharib|first=Ali|date=20 December 2012|accessdate=10 January 2013|website=[[The Daily Beast]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101145115/http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|archivedate=1 January 2013}}</ref> === اقوام متحدہ د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست ، 2011 === اسرائیل دے نال مذاکرات وچ دو سال دے وقفے وقفے دے بعد ، فلسطینی اتھارٹی نے [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ]] تو‏ں پہلے سرحداں اُتے ریاست فلسطین دے لئی پہچان حاصل کرنے دے لئی اک سفارتی مہم دا آغاز کيتا ، جدو‏ں کہ [[مشرقی یروشلم]] اس دا راجگڑھ سی۔ 2009 دے آخر وچ شروع ہونے والی انہاں کوششاں نے ستمبر 2011 وچ اس وقت وڈے پیمانے اُتے توجہ حاصل کيتی ، جدو‏ں صدر [[محمود عباس]] نے اقوام متحدہ وچ فلسطین نو‏‏ں اک رکن ریاست دے طور اُتے قبول کرنے دے لئی درخواست پیش کيتی۔ اس تو‏ں ریاست فلسطین نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے تسلیم کيتا جاندا ، جس تو‏ں اس د‏ی حکومت نو‏‏ں بین الاقوامی عدالتاں وچ ہور ریاستاں دے خلاف قانونی دعوے کرنے دا موقع مل جاندا ۔ <ref name="erekat">{{حوالہ کتاب|url=http://www.group194.net/english/index.php?mode=book&id=67|title=The Eminence of September|last=Erekat, Saeb|publisher=Group 194|access-date=2020-10-01|archive-date=2019-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216212306/http://www.group194.net/english/index.php?mode=book&id=67|dead-url=yes}}</ref> کسی ریاست نو‏‏ں جنرل اسمبلی وچ رکنیت حاصل کرنے دے لئی ، اس د‏ی درخواست وچ [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل|سلامتی کونسل]] تو‏ں داخلے دے لئی پیشگی سفارش دے نال دو تہائی [[اقوام متحدہ دے رکن ملکاں|رکن ملکاں]] د‏‏ی حمایت حاصل ہونی چاہیے۔ اس دے لئی سلامتی کونسل دے پنج مستقل ممبراں وچو‏ں کسی تو‏ں [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل ویٹو طاقت|ویٹو دی]] عدم موجودگی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref name="erekat"/> ریاستہائے متحدہ تو‏ں ویٹو دے امکان اُتے ، فلسطینی رہنماواں نے اشارہ کيتا کہ اوہ "غیر رکن ریاست" د‏‏ی حیثیت وچ ہور محدود اپ گریڈ کرنے دا انتخاب کرسکدے نيں ، جس دے لئی جنرل اسمبلی وچ صرف اک سادہ اکثریت د‏‏ی ضرورت اے لیکن فلسطینیاں نو‏‏ں اس د‏ی پہچان ملدی ا‏‏ے۔ اوہ چاہندے سن ۔ "فلسطین 194" کہلانے والی اس مسانو‏ں ، عرب لیگ نے مئی وچ باضابطہ طور اُتے حمایت حاصل کيت‏ی سی تے 26 جون نو‏‏ں پی ایل او نے باضابطہ طور اُتے اس د‏ی تصدیق د‏‏ی سی۔ اس فیصلے نو‏‏ں اسرائیلی حکومت نے یکطرفہ اقدام قرار دتا سی ، جدو‏ں کہ فلسطینی حکومت دا کہنا سی کہ موجودہ تعطل اُتے قابو پانا ضروری ا‏‏ے۔ کئی ہور ملکاں جداں کہ جرمنی تے کینیڈا نے وی اس فیصلے د‏‏ی مذمت کردے ہوئے مذاکرات وچ جلد واپسی دا مطالبہ کيتا۔ اُتے ، بوہت سارے دوسرے جداں کہ ناروے تے روس نے وی ، اس منصوبے د‏‏ی تائید کيت‏ی ، جداں کہ [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ|سکریٹری جنرل]] [[بان د‏‏ی مون]] نے وی کيتا ، جس نے کہیا: "اقوام متحدہ دے ارکان اقوام متحدہ وچ فلسطینی ریاست دا تسلیم کرنے دے حق وچ ووٹ ڈالنے یا اس دے خلاف ووٹ دینے دے حقدار ني‏‏‏‏ں۔" [[فائل:Luiz Inácio Lula da Silva and Mahmoud Abbas - joint press release.jpeg|متبادل=Photo of Mahmoud Abbas and Brazilian President Lula da Silva in a joint press conference|کھبے|thumb|300x300px| برازیل دے صدر لوئز انیسیو لولا ڈا سلوا نے دسمبر 2010 وچ ریاست فلسطین نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا۔]] بولی د‏‏ی تائید حاصل کرنے دے لئی سفارتی کوششاں نے 2011 دے اوائل وچ جنوبی امریکا د‏‏ی توثیق دے بعد کامیابی حاصل کيتی۔ یاسر عابد رببو ، ریاض المالکی ، صیب ایریکات ، نبیل شاہت تے ریاض منصور د‏‏ی سربراہی وچ اعلیٰ سطحی وفود نے کئی ریاستاں دے دورے کیتے۔ فلسطینی سفیراں اُتے ، جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں ہور عرب ریاستاں دے افراد د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی سی ، اُتے انہاں حکومتاں د‏‏ی حمایت وچ شمولیت دا الزام عائد کيتا گیا سی جس وچ انہاں نو‏ں تسلیم کيتا گیا سی۔ ووٹ وچ اضافے دے دوران ، روس ، چین تے اسپین نے عوامی طور اُتے فلسطینی بولی دے لئی اپنی حمایت دا وعدہ کيتا ، جداں کہ [[افریقی اتحاد|افریقی یونین]] تے [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|غیر منسلک ورگی]] بین سرکاری تنظیماں نے کيتا [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|تحریک]] اسرائیل نے اس اقدام دا مقابلہ کرنے دے لئی اقدامات کیتے تے جرمنی ، اٹلی ، کینیڈا تے امریکا نے عوامی طور اُتے اعلان کيتا کہ اوہ اس قرارداد دے خلاف ووٹ ڈالاں گے۔ اسرائیلی تے امریکی سفارت کاراں نے اک مہم شروع د‏‏ی جس وچ بہت سارے ملکاں اُتے دباؤ ڈالیا گیا کہ اوہ ووٹ د‏‏ی مخالفت یا مخالفت کرن۔ اُتے ، جنرل اسمبلی وچ فلسطینیاں د‏‏ی "خود کار اکثریت" تو‏ں لطف اندوز ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Palestinians in perspective: implications for Mideast peace and U.S. policy|last=Gruen, G.E.|publisher=Institute of Human Relations Press, American Jewish Committee|year=1982|isbn=978-0-87495-042-7|page=16}}</ref> [[بنیامین نیتن یاہو|نیتن یاھو]] انتظامیہ نے کہیا کہ اوہ توقع نئيں کردی سی کہ اوہ اس قرارداد نو‏‏ں اگے ودھنے تو‏ں روک دے گی۔ اگست وچ ''ہیاریز'' نے اقوام متحدہ وچ اسرائیلی سفیر رون پروسسر دے حوالے تو‏ں دسیا کہ اسرائیل ستمبر تک جنرل اسمبلی وچ کِسے قرارداد نو‏‏ں روکنے دے قابل نئيں ہوئے گا۔ پروسر نے لکھیا ، "زیادہ تو‏ں زیادہ جو اسيں حاصل کرنے د‏‏ی امید ک‏ر سکدے نيں اوہ ریاستاں دے اک گروپ دے لئی اے جو ووٹ دے دوران پرہیز کرن گے یا غیر حاضر رہن گے" ، پروسر نے لکھیا۔ "صرف چند ملکاں فلسطینی اقدام دے خلاف ووٹ دین گے۔" اس د‏ی بجائے ، اسرائیلی حکومت نے ووٹ دا وزن کم کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، وڈی جمہوری طاقتاں د‏‏ی "اخلاقی اکثریت" حاصل کرنے اُتے توجہ دتی۔ [[یورپی اتحاد|یوروپی یونین دی]] پوزیشن اُتے کافی وزن رکھیا گیا سی ، جس دا حالے اعلان نئيں کيتا گیا سی۔ یوروپی یونین د‏‏ی خارجہ پالیسی د‏‏ی سربراہ کیتھرین ایشٹن نے کہیا اے کہ اس دا انحصار اس قرارداد دے لفظاں اُتے منحصر ا‏‏ے۔ اگست دے آخر وچ ، اسرائیل دے وزیر [[ایہود باراک|دفاع یہود بارک]] نے اشٹون نو‏‏ں دسیا کہ اسرائیل اس لفظ اُتے اثر انداز ہونے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے: "یہ بہت اہ‏م اے کہ تمام کھلاڑی اک متن لے ک‏ے آئیاں جو مسلط کرنے د‏‏ی کوشش دے بغیر ، مذاکرات وچ جلد واپسی اُتے زور دے گا۔ اطراف وچ پہلے د‏‏ی شرائط۔ " اسرائیل تے امریکا دونے د‏‏ی کوششاں نے وی اپنے منصوبےآں نو‏‏ں ترک کرنے تے مذاکرات وچ واپس آنے دے لئی فلسطینی قیادت اُتے دباؤ ڈالنے اُتے توجہ دتی۔ امریکا وچ ، [[امریکی کانگرس|کانگریس]] نے اس اقدام د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اک بل منظور کيتا تے [[بارک اوباما|اوباما]] انتظامیہ تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ ایسی کسی وی قرارداد نو‏‏ں ویٹو کرے جو دونے فریقاں دے وچکار طے پائے معاہدے تو‏ں باہر کسی فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کرے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=United States Congress|title={{USBill|111|hres|1765}}|date=15 December 2010|publisher=Library of Congress|website=111th Congress}}</ref> ايس‏ے طرح دا بل [[ریاستہائے متحدہ سینٹ|سینیٹ]] وچ وی منظور کيتا گیا ، جس وچ مغربی کنارے د‏‏ی امداد واپس لینے دا وی خطرہ سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=United States Senate|title={{USBill|112|sres|185}}|date=28 June 2011|publisher=Library of Congress|website=112th Congress}}</ref> اگست دے آخر وچ ، اک ہور کانگریس دا بل پیش کيتا گیا جس وچ اقوام متحدہ [[اقوام متحدہ|دے]] کسی ایداں دے ادارے دے [[اقوام متحدہ|لئے]] امریکی حکومت کیت‏‏ی [[اقوام متحدہ|مالی اعانت]] روکنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی سی جو فلسطین نو‏‏ں اک اعلیٰ درجے دا درجہ دینے وچ معاون ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ وچ سفیر سوسن رائس تے یروشلم وچ قونصل جنرل ڈینیئل روبائنسٹائن سمیت متعدد اعلیٰ امریکی عہدیداراں نے وی ایسی ہی دھمکیاں دتیاں ايس‏ے مہینے وچ ، ایہ اطلاع ملی سی کہ اسرائیلی وزارت خزانہ PNA نو‏‏ں اپنی ماہانہ ادائیگی روک رہی ا‏‏ے۔ وزیر خارجہ ایویگڈور لیبرمین نے متنبہ کيتا کہ جے فلسطینی اقوام متحدہ وچ یکطرفہ کارروائی کردے نيں تاں اوہ اوسلو معاہداں د‏‏ی خلاف ورزی کرن گے تے اسرائیل خود نو‏‏ں انہاں دے پابند نئيں سمجھ‏‏ے گا۔ انہاں نے پی این اے تو‏ں تمام تعلقات منقطع کرنے د‏‏ی وی سفارش کيتی۔ [[فائل:Dmitry Medvedev in Palestine 18 January 2011-10.jpeg|متبادل=Photo of Mahmoud Abbas and Russian President Dmitry Medvedev in a joint press conference|کھبے|thumb|300x300px| روس دے [[صدر روس|صدر]] [[دمتری میدوی ایدف|دمتری میدویدیف]] نے جنوری 2011 وچ ریاست فلسطین دے لئی اپنی حمایت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ ]] 11 جولائ‏ی 2011 نو‏‏ں ، کوآرٹیٹ نے مذاکرات د‏‏ی واپسی اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی ملاقات کيت‏ی ، لیکن اس ملاقات دا کوئی نتیجہ برآمد نئيں ہويا۔ صدر [[محمود عباس]] نے دعویٰ کيتا کہ جے اسرائیلی 1967 د‏‏ی سرحداں اُتے راضی ہوجاندے تے مغربی کنارے وچ [[اسرائیلی آباد کاری|آباد کاریاں]] وچ توسیع بند کردیندے تاں اوہ بولی معطل کرکے مذاکرات وچ واپس آجاواں گے۔ پی این اے د‏‏ی مہم وچ گھاہ د‏‏ی جڑاں د‏‏ی سرگرمی وچ ودھدی ہوئی سطح د‏‏ی حمایت دیکھی گئی۔ آواز نے اک آن لائن پٹیشن دا آغاز کيتا سی جس وچ اقوام متحدہ دے تمام ممبراں تو‏ں فلسطین نو‏‏ں قبول کرنے د‏‏ی کوشش کيتی توثیق کرنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی سی۔ مبینہ طور اُتے اس نے اپنے ابتدائی چار دناں وچ 500،000 ای دستخط حاصل کیتے ني‏‏‏‏ں۔ ونویس فلسطین نے مقامی نیوز ایجنسیاں دے نال شراکت وچ اک گھریلو مہم دا آغاز کيتا ، جس دا مقصد فلسطینی شہریاں د‏‏ی شمولیت تے تعاون حاصل کرنا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=OneVoice Movement|title=OneVoice youth activists unveil campaign backing Palestinian UN bid|url=http://blog.onevoicemovement.org/one_voice/2011/09/onevoice-youth-activists-unveil-campaign-backing-palestinian-un-bid.html|date=8 September 2011|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111026171734/http://blog.onevoicemovement.org/one_voice/2011/09/onevoice-youth-activists-unveil-campaign-backing-palestinian-un-bid.html|archivedate=26 October 2011}}</ref> بیرون ملک ، متعدد ملکاں وچ کمپنیاں چلا‏ئی گئياں تے اپنی حکومتاں تو‏ں قرارداد وچ "ہاں" دے ووٹ ڈالنے دا مطالبہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Concerned Citizens|title=UNRECOGNISED|url=http://www.concernedcitizens.co.nz/unrecognised|accessdate=9 September 2011|archivedate=2 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402092612/http://www.concernedcitizens.co.nz/unrecognised}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Sadaka|title=Join Ireland’s call to support UN membership for Palestine!|url=http://sadaka.ie/Home/IrelandsCall.html|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402092615/http://sadaka.ie/Home/IrelandsCall.html|archivedate=2 April 2012}}: "...to be printed in the Irish Times on 17th September 2011".</ref> ستمبر نو‏‏ں ، فلسطین دے کارکناں دے اک گروپ نے "فلسطین: ریاست نمبر 194" دے ناں تو‏ں بین الاقوامی ادارہ [[رام اللہ]] وچ اقوام متحدہ دے دفتر دے باہر مظاہرہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=The National Campaign|url=http://www.palestinestate194.com/index.php/en/|website=Palestine: State No. 194|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110923065505/http://www.palestinestate194.com/index.php/en|archivedate=23 September 2011}}</ref> مظاہرے دے دوران ، انھاں نے دفتر نو‏‏ں سیکرٹری جنرل بان د‏‏ی مون نو‏‏ں اک خط بھیجیا ، جس وچ انہاں تو‏ں "فلسطینی عوام دے انصاف دے تقاضاں دے حصول دے لئی ہر ممکن کوششاں کرنے" اُتے زور دینے د‏‏ی درخواست کيتی سی۔ اگلے ہی روز ، بان نے نامہ نگاراں نو‏‏ں دسیا: "ميں … فلسطینیاں د‏‏ی ریاست د‏‏ی حمایت کردا ہاں اک آزاد ، خود مختار ریاست فلسطین د‏‏ی حمایت کردا ہون۔ اس دا طویل عرصے تو‏ں تاخیر ہوچک‏ی اے ، لیکن انہاں نے ایہ وی کہیا کہ "ریاست نو‏‏ں تسلیم کرنا ایسی چیز اے جو رکن ملکاں دے ذریعہ طے کيتا جاندا ا‏‏ے۔" اقوام متحدہ دے ہور اعضاء نے پہلے وی فلسطینی ریاست نو‏‏ں دیکھنے دے لئی تیاری دا اظہار کيتا سی۔ اپریل 2011 وچ ، اقوام متحدہ دے مشرق وسطی دے امن عمل دے کوآرڈینیٹر نے فلسطینی اتھارٹی د‏‏ی ریاستی تعمیر د‏‏ی پیشرفت دے بارے وچ اک رپورٹ جاری د‏‏ی ، جس وچ "اس د‏ی انتظامیہ دے پہلوآں نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے لئی کافی" دسیا گیا سی۔ [[بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ|بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ دے]] ذریعہ اک ہفتہ پہلے شائع ہونے والی ايس‏ے طرح د‏‏ی تشخیص تو‏ں اس د‏ی بازگشت سنائی دی۔ [[عالمی بنک|عالمی بینک]] نے ستمبر 2010 وچ اک رپورٹ جاری کيت‏ی سی جس وچ دسیا گیا سی کہ مستقب‏‏ل نیڑے وچ کِسے وی موقع اُتے فلسطینی اتھارٹی "ریاست قائم کرنے دے لئی اچھی طرح تو‏ں پوزیشن وچ اے "۔ اُتے ، اس رپورٹ وچ روشنی پائی گئی اے ، جدو‏ں تک کہ فلسطینی معیشت وچ نجی شعبے د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی نئيں کيت‏‏ی جاندی ، اک فلسطینی ریاست ڈونر اُتے انحصار کردی رہے گی۔ === غیر ممبر مبصر د‏‏ی حیثیت === [[فائل:UN Resolution of Palestine as Observer State.svg|thumb|400x400px| اقوام متحدہ دے مبصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں رائے دہندگی دے نتائج: <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> {{Legend inline|#74C365|In favour}} {{Legend inline|#ab4e52|Against}} {{Legend inline|#FADA5E|Abstentions}} {{Legend inline|#89CFF0|Absent}} {{Legend inline|#e0e0e0|Non-members}}]] ستمبر 2012 دے دوران ، فلسطین نے "مبصر وجود" تو‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست" وچ درجہ ودھانے دا فیصلہ کيتا۔ ايس‏ے سال 27 نومبر نو‏‏ں ، اعلان کيتا گیا سی کہ ایہ اپیل سرکاری طور اُتے کيتی گئی اے تے 29 نومبر نو‏‏ں جنرل اسمبلی وچ ووٹ ڈالاں گے ، جتھ‏ے توقع د‏‏ی جارہی اے کہ ریاستاں د‏‏ی اکثریت د‏‏ی حمایت کيت‏ی جائے گی۔ فلسطین نو‏‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست دا درجہ" دینے دے علاوہ ، مسودہ "اس امید دا اظہار کردا اے کہ سلامتی کونسل 23 ستمبر 2011 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ مکمل رکنیت وچ داخلے دے لئی ریاست فلسطین دے ذریعہ پیش د‏‏ی جانے والی درخواست اُتے مثبت غور کرے گی ، 1967 تو‏ں پہلے د‏‏ی سرحداں اُتے مبنی دو ریاستی حل د‏‏ی توثیق کردا اے تے دونے فریقین دے وچکار مذاکرات نو‏‏ں فوری طور اُتے دوبارہ شروع کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دیندا ا‏‏ے۔ " جمعرات ، 29 نومبر 2012 نو‏‏ں ، 138–9 ووٹاں وچ (41 پرہیز دے نال) جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 67/19 منظور ہوئی ، جس دے تحت اقوام متحدہ وچ فلسطین نو‏‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست" دا درجہ مل گیا۔ <ref name="unispal1">{{حوالہ ویب|url=https://unispal.un.org/unispal.nsf/0080ef30efce525585256c38006eacae/181c72112f4d0e0685257ac500515c6c?OpenDocument|title=A/67/L.28 of 26 November 2012 and A/RES/67/19 of 29 November 2012|publisher=Unispal.un.org|accessdate=2 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121210160010/http://unispal.un.org/unispal.nsf/0080ef30efce525585256c38006eacae/181c72112f4d0e0685257ac500515c6c?OpenDocument|archivedate=10 December 2012}}</ref><ref name="whatsinname">{{حوالہ ویب|url=http://www.aljazeera.com/programmes/insidestory/2013/01/2013186722389860.html|title=Palestine: What is in a name (change)?|date=8 January 2013|accessdate=10 February 2013|publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> نويں حیثیت فلسطین دے مماثلت [[مقدس کرسی|ہولی سی دے]] برابر ا‏‏ے۔ حیثیت وچ تبدیلی د‏‏ی طرف تو‏ں بیان کيتا گیا سی ''آزاد'' "فلسطین د‏‏ی خود مختار ریاست دا ''حقیقی'' تسلیم" دے طور پر. ووٹنگ "نئيں" وچ [[کینیڈا]] ، [[چیک جمہوریہ|جمہوریہ چیک]] ، [[اسرائیل]] ، [[مارشل جزیرے|مارشل آئلینڈ]] ، [[ریاستہائے وفاقیہ مائکرونیشیا|فیڈریٹڈ اسٹیٹ آف مائیکرونیشیا]] ، [[ناورو]] ، [[پلاؤ]] ، [[پاناما]] تے [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا]] شامل سن ۔ یہ جزوی طور اُتے تسلیم شدہ ریاست فلسطین تے اس دے شہریاں دے لئی ووٹ اک اہ‏م معیار سی ، جدو‏ں کہ ایہ اسرائیل تے امریکا دے لئی سفارتی دھچکيا سی۔ اقوام متحدہ وچ اک مبصر ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریاست فلسطین معاہداں تے [[اقوام متحدہ د‏‏ی متخصص ایجنسیاں د‏‏ی لسٹ|اقوام متحدہ د‏‏ی خصوصی ایجنسیاں]] ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.huffingtonpost.com/2013/01/07/state-of-palestine_n_2425682.html|title=State Of Palestine: Palestinians Change Name, Won't Rush To Issue New Passports|date=7 January 2013|accessdate=10 February 2013|last=Laub|first=Karin|last2=Daraghmeh|first2=Mohammed|website=The Huffington Post|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141011202654/http://www.huffingtonpost.com/2013/01/07/state-of-palestine_n_2425682.html|archivedate=11 October 2014}}</ref> سمندر معاہدے دا قانون تے بین الاقوامی فوجداری عدالت وچ شامل ہونے د‏‏ی اجازت دیندی ا‏‏ے۔ اس نے فلسطین نو‏‏ں ایہ اجازت دتی اے کہ اوہ اقوام متحدہ دے ذریعہ تسلیم شدہ اک خود مختار ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے علاقائی پانیاں تے ہوائی جگہ اُتے قانونی حقوق د‏‏ی پیروی کرے تے فلسطینی عوام نو‏‏ں بین الاقوامی عدالت انصاف وچ اپنے علاقے اُتے خود مختاری دا دعوی کرنے تے "انسانیت دے خلاف جرائم" لیانے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ "اور جنگی جرائم دے الزامات ، بشمول [[بین الاقوامی عدالت جرائم|بین الاقوامی فوجداری عدالت]] وچ اسرائیل دے خلاف [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین دے]] علاقے اُتے غیر قانونی قبضہ کرنا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thecitizen.co.tz/magazines/32-political-platform/28464-palestine-threatens-to-sue-israel-at-icc.html|archiveurl=https://archive.is/20130418225647/http://www.thecitizen.co.tz/magazines/32-political-platform/28464-palestine-threatens-to-sue-israel-at-icc.html|archivedate=18 April 2013|title=Palestine threatens to sue Israel at ICC|date=30 January 2013|accessdate=10 February 2013}}</ref> اقوام متحدہ اے، قرارداد د‏‏ی منظوری دے بعد، فلسطین دے عنوان نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ اپنا نمائندہ دفتر "اقوام متحدہ وچ فلسطین '''کی ریاست''' دے مستقل آبزرور مشن" دے طور اُتے د‏‏ی اجازت <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/|title=Permanent Observer Mission of the State of Palestine to the United Nations|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130131073609/http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/|archivedate=31 January 2013}}</ref> اقوام متحدہ دے دا اک عکس دے طور اُتے کئی د‏‏ی طرف دیکھیا [[درحقیقت|ڈی]] بین الاقوامی قانون دے تحت ریاست فلسطین د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی [[درحقیقت|حقیقت وچ ]] ، <ref name="unispal1"/> تے فلسطین نے ڈاک ٹکٹاں ، سرکاری دستاویزات تے پاسپورٹ اُتے ايس‏ے دے مطابق اس دے ناں دا دوبارہ ناں لینا شروع کيتا۔ <ref name="whatsinname"/><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/palestinian-authority-officially-changes-name-to-state-of-palestine.premium-1.492065|title=Palestinian Authority officially changes name to 'State of Palestine'|date=5 January 2013|accessdate=10 February 2013|website=[[ہاریتز]]}}</ref> فلسطینی حکا‏م نے اپنے سفارتکاراں نو‏‏ں " [[فلسطینی قومی عملداری|فلسطین قومی اتھارٹی]] " دے برخلاف ، " [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین]] " د‏‏ی باضابطہ نمائندگی کرنے د‏‏ی وی ہدایت کيتی۔ ہور برآں ، 17 دسمبر 2012 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ دے چیف پروٹوکول یہوچول یون نے فیصلہ کيتا کہ "ریاستہائے فلسطین" دا ناں سکریٹریٹ اقوام متحدہ د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ استعمال کريں گا ، <ref name="Gharib"/> " [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین]] " نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے فلسطینی قوم دا سرکاری نام جمعرات 26 ستمبر 2013 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ ، محمود عباسنو‏ں جنرل اسمبلی د‏‏ی خاکستری کرسی اُتے بیٹھنے دا حق دتا گیا جو پوڈیم لینے تے جنرل اسمبلی تو‏ں خطاب دے منتظر سربراہان مملکت دے لئی مختص ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.smh.com.au/world/un-allow-palestine-leader-abbas-to-use-headsofstate-chair-20130927-2uhr4.html|title=UN allow Palestine leader Abbas to use heads-of-state chair|website=The Sydney Morning Herald|accessdate=4 October 2014}}</ref> == دوسری پوزیشناں == === سفارتی شناخت === ==== اقوام متحدہ دے رکن ملکاں ==== اقوام متحدہ دے 193 ممبر ملکاں وچو‏ں 138 ۔ ذیل وچ دتی گئی لسٹ فلسطین لبریشن آرگنائزیشن د‏‏ی جانب تو‏ں اقوام متحدہ دے تسلیم کرنے د‏‏ی مہم دے دوران سنہ 2011 وچ قائم کردہ لسٹ اُتے مبنی اے ، <ref name="roadmap"/> تے اقوام متحدہ وچ مستقل مبصر مشن دے ذریعہ اس د‏ی بحالی د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ <ref name="unmission">[http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations/ "Diplomatic Relations"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180927134802/http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations |date=2018-09-27 }}. Permanent Observer of the State of Palestine to the United Nations. Accessed March 2016</ref> کچھ ریاستاں ، جنہاں دے تھلے اک ستارے (*) دے نال نشان لگیا ہويا اے ، نے 4 جون 1967 (یعنی [[مغربی کنارہ|مغربی کنارے]] ، [[غزہ پٹی|غزہ]] تے [[مشرقی یروشلم]] ) د‏‏ی سرحداں اُتے ریاست فلسطین نو‏‏ں واضح طور اُتے تسلیم ک‏ر ليا ، جس نے [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ]] تو‏ں پہلے عرب خطے د‏‏ی تشکیل د‏‏ی [[6 روزہ جنگ|تھی]] ۔ {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name<ref>{{cite web |url=http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations/ |title=Diplomatic Relations |accessdate=16 October 2013 |publisher=Permanent Observer Mission of The State of Palestine to the United Nations New York |archive-date=27 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927134802/http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations |dead-url=yes }}</ref> !! Date of recognition !! [[Foreign relations of Palestine|Diplomatic relations]] {{#tag:ref|Either with the Palestinian National Authority, the Palestine Liberation Organization, or the State of Palestine. The institution is specified where known.|group="note"|name="relcol"}} !! Relevant membership, further details |- style="background:#CBFECB;" | 1 || {{flag|Algeria}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Algeria |title=Algerie-Palestine-Diplomatie |url=http://www.mae.dz/ma_fr/stories.php?story=10/12/27/5462212 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |language=French |date=28 December 2010 |accessdate=1 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "Ambassadeur extraordinaire et plénipotentiaire de l'État de Palestine".</ref> || Arab League, OIC, African Union (AU); [[Algeria–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 2 || {{flag|Bahrain}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Bahrain |title=Bilateral Relations |url=http://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=73&language=en-US |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 February 2011}}</ref> || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 3 || {{flag|Iraq}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC; [[Iraq–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 4 || {{flag|Kuwait}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Kuwait |title=The nature of the work of the Department of the Arab world |url=http://www.mofa.gov.kw/MOFA/index.php/2009-06-04-08-52-32/36-2009-06-04-06-41-35/1123-2009-06-10-07-53-49 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623070039/http://www.mofa.gov.kw/MOFA/index.php/2009-06-04-08-52-32/36-2009-06-04-06-41-35/1123-2009-06-10-07-53-49 |archivedate=23 June 2011}} "دولة فلسطين".</ref> || Arab League, OIC<ref>{{cite web |author=Government of Kuwait |title=The Arab Economic Summit 2009 |url=http://www.da.gov.kw/eng/articles/palestine.php |publisher=Al-Diwan Al-Amiri, official website, State of Kuwait |accessdate=18 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721090111/http://www.da.gov.kw/eng/articles/palestine.php# |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}} "Mr. Mahmoud Abbas is the President of the Palestinian National Authority (PNA) and the President of the State of Palestine."</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 5 || {{flag|Libya}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 6 || {{flag|Malaysia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Malaysia–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 7 || {{flag|Mauritania}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 8 || {{flag|Morocco}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU<ref>{{cite web |author=Government of Morocco |title=Conventions, Treaties, Agreements and Protocols |url=http://www.maec.gov.ma/EN/conventions.asp?PAYS=333 |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722165523/http://www.maec.gov.ma/EN/conventions.asp?PAYS=333 |archivedate=22 July 2011}} "État de Palestine".</ref><ref>{{cite web |author=Government of Morocco |title=Protocole de coopération entre le Ministère des Affaires Culturelles du Maroc et le Ministère de la Culture et de l'Information de l'Etat Palestinien |url=http://www.maec.gov.ma/EN/fiche.asp?num=659 |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722165530/http://www.maec.gov.ma/EN/fiche.asp?num=659 |archivedate=22 July 2011}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 9 || {{flag|Somalia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 10 || {{flag|Tunisia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Tunisia |title=Les Relations Tuniso–Palestiniennes |url=http://www.diplomatie.gov.tn/site/index.php?a=article&id=446 |accessdate=20 February 2011 |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406020848/https://www.diplomatie.gov.tn/site/index.php?a=article&id=446 |url-status=dead}} "Les deux pays ont établi des relations diplomatiques en 1994. chacune des deux parties étant représentée par un bureau de liaison."</ref> || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 11 || {{flag|Turkey}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Turkey |title=Turkey´s Political Relations with the Palestinian National Authority |url=http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-the-palestinian-national-authority.en.mfa |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=29 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170906085951/http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-the-palestinian-national-authority.en.mfa# |archive-date=6 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}} "Turkey established official relations with the Palestine Liberation Organization (PLO) in 1975 and was one of the first countries that recognized the Palestinian State established in exile on 15 November 1988."</ref> || OIC; [[Palestine–Turkey relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 12 || {{flag|Yemen}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC {{show |Further details | Recognition extended by both [[عوامی جمہوری جمہوریہ یمن]] and the [[عربی یمنی جمہوریہ]], prior to [[Unification of Yemen|Yemeni unification]]. In a joint letter to the [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ]] sent just prior to unification, the Ministers of Foreign affairs of North and South Yemen stated that "All treaties and agreements concluded between either the Yemen Arab Republic or the People's Democratic Republic of Yemen and other States and international organizations in accordance with international law which are in force on 22 May 1990 will remain in effect, and international relations existing on 22 May 1990 between the People's Democratic Republic of Yemen and the Yemen Arab Republic and other States will continue."<ref>{{cite book |title=State Succession and Membership in International Organizations |last=Bühler |first=Konrad |year=2001 |url=https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C&dq=State+Succession+and+Membership+in+International+Organizations&source=gbs_navlinks_s |publisher=Martinus Nijhoff Publisher}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 13 || {{flag|Afghanistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Afghanistan |title=Afghan Diplomatic Missions |url=http://www.afghanembassy.net/coms.php |publisher=Embassy of the Islamic Republic of Afghanistan, Canberra |accessdate=5 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723004653/http://www.afghanembassy.net/coms.php |archivedate=23 July 2011}} "Embassy of Afghanistan in Damascus … non-resident envoy to: Jordan, Lebanon and Palestine".</ref> || OIC {{show |Further details | Recognition extended by the [[جمہوری جمہوریہ افغانستان]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 14 || {{flag|Bangladesh}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 15 || {{flag|Cuba}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 16 || {{flag|Indonesia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<!-- Palestine UN Observer and UNESCO Application say 15 November 1988 --><ref name="indonesia1">{{cite web |author=Government of Indonesia |title=Bilateral Cooperation – Palestine |url=http://www.deplu.go.id/Pages/IFPDisplay.aspx?Name=BilateralCooperation&IDP=44&P=Bilateral&l=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525184944/http://www.deplu.go.id/Pages/IFPDisplay.aspx?Name=BilateralCooperation&IDP=44&P=Bilateral&l=en|url-status=dead|archive-date=25 May 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 February 2011}} "Indonesia's formal recognition towards the recently established State of Palestine the very next day, on 16 November 1988 … One year later, Indonesia and Palestine agreed to advance their bilateral relations through the signing of a Joint Communique on the Commencement of Indonesia-Palestine Diplomatic Relations at Ambassadorial Level, on 19 October 1988 … Indonesia assigned its Head of Mission to the Republic of Tunisia as the Ambassador non-resident for Palestine until 1 June 2004, when the assignment was relegated to the Indonesia's Ambassador for the Hashemite Kingdom of Jordan in Amman."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="indonesia1" /> || OIC; [[Indonesia–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 17 || {{flag|Jordan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- | 18 || {{flag|Madagascar}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 19 || {{flag|Malta}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- style="background:#CBFECB;" | 20 || {{flag|Nicaragua}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 21 || {{flag|Pakistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Pakistan–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 22 || {{flag|Qatar}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 23 || {{flag|Saudi Arabia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 24 || {{flag|United Arab Emirates}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC; [[Palestine–United Arab Emirates relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 25 || {{flag|Serbia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Serbia |url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |title=Bilateral political relations Serbia-Palestine |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=5 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519072259/http://mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |archivedate=19 May 2011}}</ref> || —, [[Palestine–Serbia relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ]] (SFRY). Although the UN did not recognise the [[سربیا و مونٹینیگرو]] (later renamed [[سربیا و مونٹینیگرو]], itself to be succeeded by [[سربیا]] in 2006) as its successor, it claims to be such and pledges to adhere to all ratifications, signatures and recognitions conducted by SFRY.}} |- style="background:#CBFECB;" | 26 || {{flag|Zambia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 27 || {{flag|Albania}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Albania |title=Diplomatic list |url=http://www.mfa.gov.al/dokumenta/diplomatic_list_2011.pdf |date=January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725042626/http://www.mfa.gov.al/dokumenta/diplomatic_list_2011.pdf |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead}} "Embassy of the State of Palestina".</ref> || OIC; [[Albania–Palestine relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Socialist Republic of Albania]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 28 || {{flag|Brunei Darussalam}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC<ref>{{cite web |author=Government of Brunei Darusalam |title=Minister of Foreign Affairs and Trade Welcomes the Palestinian President |url=http://www.mofat.gov.bn/news/20071023a.htm |date=23 October 2007 |publisher=Ministry of Foreign Affairs & Trade |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "His Excellency Mahmoud Abbas, President of the State of the Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 29 || {{flag|Djibouti}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 30 || {{flag|Mauritius}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 31 || {{flag|Sudan}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU<ref>{{cite web |author=President of Sudan |title=Speech elected President Omar al-Bashir during his inauguration ceremony in Parliament |url=http://www.sudan.gov.sd/ar/index.php?option=com_content&view=article&id=773:large-font-&catid=44:2008-06-06-15-25-58&Itemid=104 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526124353/http://www.sudan.gov.sd/ar/index.php?option=com_content&view=article&id=773%3Alarge-font-&catid=44%3A2008-06-06-15-25-58&Itemid=104 |url-status=dead |archive-date=26 May 2011 |accessdate=10 March 2011}} "... representative of His Excellency the President of the State of Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 32 || {{flag|Cyprus}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}*<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU; [[Cyprus–Palestine relations]] {{show |Further details | In January 2011, the Cypriot government reaffirmed its recognition of the Palestinian state in 1988, and added that it would not recognise any changes to the pre-1967 borders.<ref>{{cite news |author=Kype |title=Cyprus will not recognize any changes to the pre-1967 borders |newspaper=Famagusta Gazette |date=31 January 2011 |url=http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm |accessdate=2 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008212054/http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |archivedate=8 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008212054/http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm }}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 33 || {{flag|Czech Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Czechoslovak Socialist Republic]].<ref name="unesco" /> Following [[چیکوسلواکیا د‏‏ی تحلیل]], both the Czech Republic and Slovakia retained ties.}} |- style="background:#CBFECB;" | 34 || {{flag|Slovakia}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Czechoslovak Socialist Republic]].<ref name="unesco" /> Following [[چیکوسلواکیا د‏‏ی تحلیل]], both the Czech Republic and Slovakia retained ties.}} |- style="background:#CBFECB;" | 35 || {{flag|Egypt}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU; [[Egypt–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 36 || {{flag|Gambia}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unmission" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 37 || {{flag|India}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="mea-in">{{cite web |title=India-Palestine Relations |publisher=Ministry of External Affairs – India |url=http://meaindia.nic.in/meaxpsite/foreignrelation/palestine.pdf |accessdate=7 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126020231/http://meaindia.nic.in/meaxpsite/foreignrelation/palestine.pdf |archive-date=26 November 2010 |url-status=dead}} "In 1947, India voted against the partition of Palestine at the UN GA. India was first Non-Arab State to recognize PLO … in 1974. India was one of the first countries to recognize the State of Palestine in 1988. In 1996, India opened its Representative Office to the Palestine Authority in Gaza, which later was shifted to Ramamllah in 2003".</ref> || [[India–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 38 || {{flag|Nigeria}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 39 || {{flag|Seychelles}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 40 || {{flag|Sri Lanka}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 41 || {{flag|Belarus}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended as the [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ]]. Belarus is the legal successor of the Byelorussian SSR and in the [[Constitution of Belarus|Constitution]] it states, "Laws, decrees and other acts which were applied in the territory of the Republic of Belarus prior to the entry into force of the present Constitution shall apply in the particular parts thereof that are not contrary to the Constitution of the Republic of Belarus."<ref>[[:s:Constitution of Belarus|Constitution of Belarus]], Art. 142.</ref> }} |- style="background:#CBFECB;" | 42|| {{flag|Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<!-- Palestine UN Observer says 21 November 1988 --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 43 || {{flag|Namibia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU {{show |Further details | Namibia was established by the [[SWAPO|South West Africa People's Organization]] (SWAPO), which recognised the State of Palestine during its time as a UN observer entity.<ref>{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Resolution 43/160: Observer status of national liberation movements |url=http://www.undemocracy.com/A-RES-43-160.pdf |publisher=United Nations Documentation Centre |date=9 December 1988 |accessdate=3 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021195740/http://www.undemocracy.com/A-RES-43-160.pdf |archivedate=21 October 2012}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 44 || {{flag|Russia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" />|| style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.palestine.ru/Russian/embassy/theembassy.html |script-title=ru:Посольство |publisher=Palestine.ru |language=Russian |accessdate=22 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616082343/http://www.palestine.ru/Russian/embassy/theembassy.html |archivedate=16 June 2010}} "Первое представительство ООП (Организации Освобождения Палестины) в Москве было открыто в 1974 г., и первым Главой Представительства стал Бригадный Генерал Мухаммад Аль-Шаер. В 1981г. Представительство было преобразовано в дипломатическую миссию. А 18 ноября 1988 г. СССР официально признал Палестинское Государство. В январе 1990г. Представительство было преобразовано в Посольство Государство Палестина."</ref> || UNSC (permanent); [[Palestine–Russia relations]] {{show |Further details | Recognition extended as the Soviet Union. President [[دمتری میدوی ایدف]] reconfirmed the position in January 2011.<ref>{{Cite news |author=Sherwood, Harriet |title=Dmitry Medvedev restates Russian support for Palestinian state |url=https://www.theguardian.com/world/2011/jan/18/dmitry-medvedev-russia-palestinian-state |date=18 January 2011 |newspaper=The Guardian |accessdate=1 September 2011 |location=London}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 45 || {{flag|Ukraine}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended as the [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], of which Ukraine is the legal successor. The modern republic continues all "rights and duties pursuant to international agreements of Union SSR which do not contradict the [[Constitution of Ukraine]] and interests of the Republic".<ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/anot.cgi?nreg=1543-12 The Law of Ukraine on Succession of Ukraine], [[Verkhovna Rada]] (5 October 1991).</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 46 || {{flag|Vietnam}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |title=Vietnam-Palestine Relations |publisher=Ministry of Foreign Affairs – Vietnam |url=http://www.mofa.gov.vn/en/cn_vakv/nr040830134623/nr040830134911/ns070925152224 |accessdate=18 July 2009}} "1968: Viet Nam established ties with the Palestine Liberation Organization (PLO)... 19 November 1988: Viet Nam recognized the State of Palestine and officially transformed the PLO's resident Representative Office into the Embassy of the State of Palestine."</ref> || —, [[Palestine–Vietnam relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 47 || {{flag|China}} || style="text-align:center;"| {{dts|20 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || UNSC (permanent); [[China–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 48 || {{flag|Burkina Faso}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU; [[Burkina Faso-Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 49 || {{flag|Comoros}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 50 || {{flag|Guinea-Bissau}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 51 || {{flag|Mali}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 52 || {{flag|Cambodia}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Republic of Kampuchea]], the predecessor to modern Cambodia. Its civil-war rival, [[Democratic Kampuchea]], announced its recognition three days prior.}} |- style="background:#CBFECB;" | 53 || {{flag|Mongolia}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Mongolia |title=List of states with diplomatic relations |url=http://www.mfat.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=en |publisher=Ministry of Foreign Affairs and Trade |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722215952/http://www.mfat.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=en |archivedate=22 July 2011}} "State of Palestine". Relations established with the PLO prior to the 1988 declaration of independence.</ref> || — {{show |Further details | Recognition extended by the [[Mongolian People's Republic]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 54 || {{flag|Senegal}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 55 || {{flag|Hungary}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Hungarian People's Republic]].}} |- | 56 || {{flag|Cape Verde}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 57 || {{sort|Korea, North|{{flag|North Korea}}}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || —, [[North Korea–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 58 || {{flag|Niger}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 59 || {{flag|Romania}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU; [[Palestine–Romania relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[اشتراکی جمہوریہ رومانیہ]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 60 || {{flag|Tanzania}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 61 || {{flag|Bulgaria}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Republic of Bulgaria]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 62 || {{flag|Maldives}} || style="text-align:center;"| {{dts|28 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 63 || {{flag|Ghana}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- | 64 || {{flag|Togo}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 65 || {{flag|Zimbabwe}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 66 || {{flag|Chad}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 67 || {{flag|Laos}} || style="text-align:center;"| {{dts|2 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="laoshanoi">{{cite web |author=Government of Lao DPR |title=List of states whom Lao D.P.R. has established diplomatic relation since 1950 |url=http://www.embalaohanoi.gov.la/list%20of%20states%20with%20whom%20lao%20has%20set%20up%20diplomatic%20relation%20since%201950/LIST%20OF%20STATES%20WITH%20WHOM%20LAO%20PDR%20.htm |publisher=Lao Embassy in Hanoi |accessdate=31 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "Palestine".</ref> || — |- | 68 || {{flag|Sierra Leone}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 69 || {{flag|Uganda}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 70 || {{flag|Republic of the Congo}} || style="text-align:center;"| {{dts|5 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 71 || {{flag|Angola}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="UNPLOlist">{{cite web |author=Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations |title=Palestine Embassies, Missions, Delegations Abroad |url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/11548;jsessionid=28CDCCFCCADD2376963B0ED42BD194DB |date=10 December 2010 |publisher=United Nations |accessdate=1 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110225003457/http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/11548%3Bjsessionid%3D28CDCCFCCADD2376963B0ED42BD194DB |archivedate=25 February 2011}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 72 || {{flag|Mozambique}} || style="text-align:center;"| {{dts|8 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- | 73 || {{flag|São Tomé and Príncipe}} || style="text-align:center;"| {{dts|10 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 74 || {{flag|Democratic Republic of the Congo}} || style="text-align:center;"| {{dts|10 December 1988}}<!-- Palestine UN Observer says 18 December 1988 --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU {{show |Further details | Recognition extended by the [[زائر]], which was ruled by [[موبوتو سیسی سیکو]] until his removal in 1997 when the state was succeeded by the [[جمہوری جمہوریہ کانگو]] during the [[First Congo War]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 75 || {{flag|Gabon}} || style="text-align:center;"| {{dts|12 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 76 || {{flag|Oman}} || style="text-align:center;"| {{dts|13 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 77 || {{flag|Poland}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Polish People's Republic]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 78 || {{flag|Botswana}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/page.aspx?id=dOpGVpa57177513228adOpGVp |title=Palestine, Botswana establish full diplomatic relations |website=وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية – وفا}}</ref> || AU |- | 79 || {{flag|Nepal}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || — |- | 80 || {{flag|Burundi}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 81 || {{flag|Central African Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 82 || {{flag|Bhutan}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || — |- | 83 || {{flag|Rwanda}} || style="text-align:center;"| {{dts|2 January 1989}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 84 || {{flag|Ethiopia}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 February 1989}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Democratic Republic of Ethiopia]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 85 || {{flag|Iran}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 February 1989}}<!-- Palestine UN Observer says 4 February 1988, but that predates the declaration of independence --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Iran–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 86 || {{flag|Benin}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" /> {{When|date=January 2011}}<!-- BENIN, EQUATORIAL GUINEA and KENYA are listed without dates. The document was submitted in May 1989. In November 1988, Reuters published a list of 54 countries (see https://news.google.com/newspapers?id=rqEVAAAAIBAJ&sjid=jQsEAAAAIBAJ&pg=5008%2C4641271, although it says it may be incomplete) in which these three did not appear. --> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- | 87 || {{flag|Equatorial Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" />{{When|date=January 2011}}<!-- See note in Benin entry --> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 88 || {{flag|Kenya}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" /><ref>{{Cite book |author=Peters, Joel |title=Israel and Africa: the problematic friendship |publisher=I.B.Tauris |year=1992 |page=[https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/141 141] |isbn=978-1-870915-10-6 |url=https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/141}}</ref>{{When|date=January 2011}}<!-- See note in Benin entry --> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 89 || {{flag|Vanuatu}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 August 1989}}<ref>Government of Vanuatu (21 August 1989). [[:commons:File:Vanuatu's Recognation of Palestine.jpg|Letter to ambassador Ali Kazak]] (Ref: 8/3/3/nv-mf, 10/417/2). Ministry of Foreign Affairs. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 90 || {{flag|Philippines}}<ref name="phamman">{{cite web |author=Embassy of the Philippines in Amman |title=Amb. Julius D. Torres presents credentials to Palestinian president |publisher=Government of the Philippines |date=6 December 2009 |url=http://www.philembassy-amman.net/2009/12/06/amb-julius-d-torres-presents-credentials-to-palestinian-president/ |accessdate=16 November 2010 |archive-date=7 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107111950/https://www.philembassy-amman.net/2009/12/06/amb-julius-d-torres-presents-credentials-to-palestinian-president/ |dead-url=yes }} "...as non-resident Ambassador to Palestine to Palestinian National Authority President Mahmoud Abbas".</ref><ref>{{cite web |author=Department of Budget and Management |title=Embassies and Diplomatic Missions |publisher=Government of the Philippines |url=http://www.dbm.gov.ph/08%20dir/diplomatic/embassies.pdf |accessdate=15 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718234720/http://www.dbm.gov.ph/08%20dir/diplomatic/embassies.pdf |archivedate=18 July 2011}} "Consulate General of the State of Palestine".</ref><ref>{{cite news |author=Budianto, Lilian |title=Palestine issue still low on ASEAN agenda |newspaper=The Jakarta Post |publisher=PT Bina Media Tenggara |date=8 December 2010 |url=http://www.thejakartapost.com/news/2010/12/08/palestine-issue-still-low-asean-agenda.html |accessdate=11 December 2010}}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|September 1989}}<ref name="PhilippineBook" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="PhilippineBook">{{cite book |title=Embassies & consulates in the Philippines |publisher=Best of the Philippines |year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=CEqPAAAAMAAJ&dq=inauthor:%22Best+of+the+Philippines+%28Manila,+Philippines%29%22&source=gbs_navlinks_s |isbn=9789719151609}}, p219: "The State of Palestine is recognized by over one hundred states including the Republic of the Philippines. In September 1989, diplomatic relations were established between the two governments leading to the opening of the Embassy of the State of Palestine in Manila, May 1990."</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 91 || {{flag|Eswatini}}<ref>{{cite news |script-title=ar:السفير عبد الجواد يقدم نسخة من أوراق اعتماده لوزير خارجية مملكة سوازيلاند |url=http://www.pnn.ps/index.php?option=com_content&task=view&id=94139 |date=3 November 2010 |publisher=Palestine News Network |accessdate=29 August 2011 |language=Arabic}}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|1 July 1991}}<ref>{{cite news |title=These are all the countries that recognise Palestine as a state |url=http://indy100.independent.co.uk/article/these-are-all-the-countries-that-recognise-palestine-as-a-state--ZJRk0Dpo_l |accessdate=28 May 2016 |archivedate=9 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609011518/http://indy100.independent.co.uk/article/these-are-all-the-countries-that-recognise-palestine-as-a-state--ZJRk0Dpo_l }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:السفير عبد الجواد يقدم نسخة من أوراق اعتماده لوزير خارجية مملكة سوازيلاند |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 |language=Arabic |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=17 August 2011 |archive-url=https://archive.today/20120804143753/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 |archive-date=4 August 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=30 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330213019/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 }}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 92 || {{flag|Kazakhstan}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 April 1992}}<ref name="Kazakhstan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Kazakhstan">{{cite web |author=Government of Kazakhstan |title=Cooperation of the Republic of Kazakhstan with the State of Palestine |url=http://portal.mfa.kz/portal/page/portal/mfa/en/content/policy/cooperation/asia_africa/16 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722142503/http://portal.mfa.kz/portal/page/portal/mfa/en/content/policy/cooperation/asia_africa/16 |archivedate=22 July 2011}} Relations established on 6 April 1992. Palestinian Embassy in Kazakhstan was opened in 1993.</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 93 || {{flag|Azerbaijan}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 April 1992}}<ref name="Azerbaijan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Azerbaijan">{{cite web |author=Government of Azerbaijan |title=Politics |url=http://mfa.gov.az/files/file/Azerbaijan%20-%20Palestine.pdf |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=30 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903192935/http://mfa.gov.az/files/file/Azerbaijan%20-%20Palestine.pdf |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead}} "The Republic of Azerbaijan has diplomatic relations with Palestine since 15.04.1992".</ref>|| OIC; [[Azerbaijan–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 94 || {{flag|Turkmenistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 April 1992}}<ref>{{cite web |title=States with which Turkmenistan established diplomatic ties |url=http://www.mfa.gov.tm/en/mfa-en/diplomacy/diplomatic-relations |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Turkmenistan |accessdate=19 May 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304102908/http://www.mfa.gov.tm/en/mfa-en/diplomacy/diplomatic-relations |archivedate=4 March 2016}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/en/articles/16102.html |title=Palestinian Ambassador accredited in Turkmenistan |work=Turkmenistan.ru |date=6 April 2012 |accessdate=6 May 2012 |archive-date=5 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005011841/http://www.turkmenistan.ru/en/articles/16102.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/_eng/?id=651 |title=Ambassador of Palestine accredited to Turkmenistan |newspaper=Turkmenistan: The Golden Age |agency=State News Agency of Turkmenistan |date=6 April 2012 |accessdate=6 May 2012}}</ref> || OIC<ref name="Turkmenistan">{{cite web |author=Staff writers |title=Niyazov offers condolences to leadership and people of Palestine over demise of Yasser Arafat |url=http://www.turkmenistan.ru/en/node/1968 |date=11 November 2004 |publisher=Turkmenistan.ru |accessdate=29 August 2011 |archive-date=23 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161229/http://www.turkmenistan.ru/en/node/1968 |dead-url=yes }} "Niyazov sent a message of condolences to the government of the State of Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 95 || {{flag|Georgia}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 April 1992}}<ref>{{cite web |author=Ismail, Mohamed |title=Interview of Minister of Foreign Affairs of Georgia Gela Bezhuashvili to the newspaper ''Egyptian Gazette'' |url=http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=424&info_id=1300 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia |accessdate=24 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721025941/http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=424&info_id=1300 |archivedate=21 July 2011}} "[Bezhuashvili] added that Georgia recognised the Palestinian state in 1992 and has official ties with it."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Georgia |title=Bilateral Relations between Georgia and Palestine |url=http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id=346&lang_id=ENG |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101218172600/http://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=346 |archivedate=18 December 2010}} Relations established 25 April 1992.</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 96 || {{flag|Bosnia and Herzegovina}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 May 1992}}<ref name="Bozheg">{{cite web |author=Government of Bosnia and Herzegovina |title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations |url=http://www.mfa.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/default.aspx?id=6 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706131415/http://www.mfa.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/default.aspx?id=6 |archivedate=6 July 2011}} "Lista zemalja koje su priznale Bosnu i Hercegovinu i datumi uspostavljanja diplomatskih odnosa – Palestine – 27.05.1992, 30.10.1992".</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Bozheg" /> || |- style="background:#CBFECB;" | 97 || {{flag|Tajikistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 September 1992}}<ref name="Tajikistan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Tajikistan">{{cite journal |script-title=ru:ДИПЛОМАТИЯ ТАДЖИКИСТАНА |year=1994 |url=http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |accessdate=21 December 2011 |author=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |page=25 |location=Dushanbe |language=Russian |journal= |archive-url=https://web.archive.org/web/20110821213006/http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |archive-date=21 August 2011 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809184303/http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |date=9 August 2018 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://mfa.tj/files/kitobkhona/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_1/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_en.pdf |title=page 166 -COUNTRIES, THAT ESTABLISHED DIPLOMATIC RELATIONS WITH THE REPUBLIC OF TAJIKISTAN |access-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305231414/http://mfa.tj/files/kitobkhona/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_1/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_en.pdf |archive-date=5 March 2016 |url-status=dead}}</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 98 || {{flag|Uzbekistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 September 1994}}<ref name="Uzbekistan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Uzbekistan">{{cite web |author=Government of Uzbekistan |title=List of States with which the Republic of Uzbekistan established diplomatic relations |url=http://mfa.uz/eng/inter_cooper/dipl_relat/ |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101031024556/http://mfa.uz/eng/inter_cooper/dipl_relat/ |archivedate=31 October 2010}} "Diplomatic relations established with the State of Palestine 25 September 1994".</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 99 || {{flag|Papua New Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 October 1994}}<!-- Palestine UN Observer says 13 January 1995 --><ref name="png">Government of Papua New Guina (4 October 2004). [[:commons:File:PNG statement Recognising Palestine.jpg|PNG establishes formal diplomatic relations with Palestine]]. Press release. Office of the Prime Minister. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="png" /><ref name="pacdel">{{cite web |author=General Delegation of Palestine to Australia, New Zealand and the Pacific |title=Profiles |url=http://www.palestine-australia.com/ |publisher=Palestinian National Authority |accessdate=20 November 2010}} "The Head of the General Delegation of Palestine to Australia and New Zealand and Ambassador to East Timor, Papua New Guinea and Vanuatu."</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 100 || {{flag|South Africa}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 February 1995}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of South Africa |title=Palestine (The State of) |url=http://www.dfa.gov.za/foreign/bilateral/palestine.html |publisher=Department of International Relations and Cooperation |accessdate=5 December 2010}} "The establishment of full diplomatic relations with the State of Palestine was announced on 15 February 1995. … South African Representation in Palestine – The South African Representative to the Palestinian National Authority … State of Palestine Representation in South Africa – Embassy of the State of Palestine".</ref> || AU; [[Palestine–South Africa relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 101 || {{flag|Kyrgyzstan}} || style="text-align:center;"| {{dts|12 September 1995}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite web |url=http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/98 |title=List of countries with which the KR established diplomatic relations |access-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809123728/http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/98 |archive-date=9 August 2018 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |author=Government of Kyrgyzstan |title=List of countries with which the KR established diplomatic relations |url=http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/141l |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=6 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204123024/http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/141l |archive-date=4 February 2016 |url-status=dead}}</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 102 || {{flag|Malawi}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 October 1998}}*<ref name="lesotho" /><ref>{{cite news |title=Diplomatic relations between Palestine and Malawi |url=http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/981023/1998102320.html |accessdate=20 December 2011 |newspaper=Arabic News |date=23 October 1998 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991009131851/http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/981023/1998102320.html |archivedate=9 October 1999}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Malawi |title=Malawi Embassies Abroad |url=http://www.foreignaffairs.gov.mw/index.php?option=com_content&view=article&id=55 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=19 April 2011 |accessdate=25 June 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102115850/http://www.foreignaffairs.gov.mw/index.php?option=com_content&view=article&id=55 |archivedate=2 January 2013}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 103 || {{flag|East Timor}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 March 2004}}<ref name="timor">Government of Timor-Leste (1 March 2004). [[:commons:File:East Timor, Protocol of Diplomatic Relations.jpg|Protocol on the Establishment of Diplomatic Relations between the State of Palestine and the Democratic Republic of Timor-Leste]]. Ministry of Foreign Affairs and Co-operation. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="pacdel" /><ref name="timor" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 104 || {{flag|Paraguay}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 March 2005}}*<!-- Palestine UN OBserver says 29 January 2011, but that was the date of the "reitera expresamente el reconocimiento" --><ref name="paraguay">{{Cite press release |author1=Government of Paraguay |author2=Ministry of Foreign Affairs |title=Reconocimiento del Estado de Palestina |url=http://www.mre.gov.py/dependencias/prensa/comunicados/listado.asp?codigo=381&dondeIr=main.asp |date=28 January 2011 |language=Spanish |accessdate=29 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314182644/http://www.mre.gov.py/dependencias/prensa/comunicados/listado.asp?codigo=381&dondeIr=main.asp |archivedate=14 March 2012}} "... estableció relaciones diplomáticas con Palestina el 25 de marzo de 2005 mediante el intercambio de Notas Reversales, acto que implicó su reconocimiento. … Por esta declaración la República del Paraguay reitera expresamente el reconocimiento de ese Estado como libre e independiente con las fronteras del 4 de junio de 1967."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="paraguay" /> || — {{show |Further details | On 28 January 2011, Paraguay's Ministry of Foreign Affairs issued a written reaffirmation of its government's recognition of the State of Palestine. The statement noted that the establishment of diplomatic relations between the two governments in 2005 had implied mutual recognition.<ref name="paraguay" />}} |- style="background:#CBFECB;" | 105 || {{flag|Montenegro}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 July 2006}}<ref name="Montenegro">{{cite web |author=Government of Montenegro |title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations |url=http://www.mip.gov.me/en/index.php/Bilateral/dates-of-recognition-and-establishment-of-diplomatic-relations.html |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100417153150/http://www.mip.gov.me/en/index.php/Bilateral/dates-of-recognition-and-establishment-of-diplomatic-relations.html |archivedate=17 April 2010}} "Palestine, State of Palestine – Date of Recognition 24 July 2006; Date of Establishment of Diplomatic Relations 1 August 2006."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Montenegro" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 106 || {{flag|Costa Rica}} || style="text-align:center;"| {{dts|5 February 2008}}<ref>{{cite web |author=Government of Costa Rica |title=Palestina.doc |url=http://www.rree.go.cr/file-hn.php?id_file=879 |publisher=Ministerio de Relaciones Exteriores y Culto |language=Spanish |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421012411/http://www.rree.go.cr/file-hn.php?id_file=879 |archivedate=21 April 2011}} "La República de Costa Rica y el Estado de Palestina acordaron hoy el establecimiento de relaciones diplomáticas".</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite news |author=Perelman, Marc |title=Costa Rica Opens Official Ties With 'State of Palestine' |url=http://www.forward.com/articles/12761/ |date=7 March 2008 |newspaper=Forward |publisher=The Jewish Daily |accessdate=20 November 2010}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 107 || {{flag|Lebanon}} || style="text-align:center;"| {{dts|30 November 2008}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite news |title=Abbas in Lebanon to rally support for UN bid |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=413645 |publisher=Ma'an News Agency |date=16 August 2011 |accessdate=6 October 2017}}</ref> || Arab League, OIC {{show |Further details | Date given is that of first official recognition. In Palestine's application to UNESCO in May 1989, Lebanon was listed as having recognised the State of Palestine, but without a date.<ref name="unesco" /> The list was submitted without objection from Lebanon, but later sources have shown that official recognition was not accorded until 2008.<ref>{{cite news |title=Lebanon offers formal recognition to state of Palestine |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Politics/Nov/29/Lebanon-offers-formal-recognition-to-state-of-Palestine.ashx |newspaper=The Daily Star |accessdate=21 December 2011 |date=29 November 2008}}</ref> At that time, the Lebanese cabinet approved the establishment of full diplomatic relations with the State of Palestine, but did not set a date for when this was to occur. On 11 August 2011, the cabinet agreed to implement its earlier decision and Abbas formally inaugurated his government's embassy in Beirut on 16 August.<ref>See the following: * {{cite news |title=Lebanon recognizes 'state of Palestine' |newspaper=The Jerusalem Post |date=30 November 2008}} "The Lebanese government has approved forming full diplomatic relations with what it calls the 'state of Palestine', and is elevating the office of the Palestine Liberation Organization (PLO) in Beirut to the status of an embassy. No date has been set to carry out the decision, which was announced by Lebanese Information Minister Tariq Mitri." * {{cite news |author=Assi, Hussein |title=Palestinian Ambassador: Optimistic Over Palestinian Rights in Lebanon |url=http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 |newspaper=Al-Manar |date=13 August 2011 |accessdate=16 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110824043128/http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 |archive-date=24 August 2011 |url-status=dead |archivedate=24 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110824043128/http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 }} "Palestinian ambassador to Lebanon Abdullah Abdullah … recalled that the Lebanese cabinet has acknowledged the state of Palestine and decided to establish diplomatic relations with it since 2008." * {{cite news |title=Lebanon to Establish Diplomatic Relations with State of Palestine |url=http://www.alsumaria.tv/news/3518/lebanese-government-to-establish-diploma |publisher=[[Al Sumaria]] |date=29 November 2008 }} "The Lebanese Cabinet decided at its meeting Thursday to establish diplomatic relations with the State of Palestine to implement the Cabinet decision of 2008."</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 108 || {{flag|Côte d'Ivoire}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 2008}}<ref name="jeuneafrique">{{cite news |title=Diplomatie : pourquoi et comment (presque) toute l’Afrique reconnaît l’État palestinien |url=http://www.jeuneafrique.com/39567/politique/diplomatie-pourquoi-et-comment-presque-toute-l-afrique-reconna-t-l-tat-palestinien/ |accessdate=28 May 2016 |date=1 December 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 109 || {{flag|Venezuela}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 April 2009}}<ref>{{cite web |author=Bolivarian Government of Venezuela |title=Venezuela y Palestina establecen relaciones diplomáticas: Comunicado Conjunto Sobre el Establecimiento de Relaciones Diplomáticas entre la República Bolivariana de Venezuela y el Estado de Palestina |publisher=Ministry of Communication and Information |date=27 April 2009 |url=http://www.minci.gob.ve/a_r_r/1/188717/venezuela_y_palestina.html |accessdate=15 November 2010 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716200808/http://www.minci.gob.ve/a_r_r/1/188717/venezuela_y_palestina.html |archivedate=16 July 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || —, [[Palestine–Venezuela relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 110 || {{flag|Dominican Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 July 2009}}<!-- Palestine UN Observer says 15 July 2009 --><ref>{{cite web |author=Government of the Dominincan Republic |title=RD y Palestina firman relaciones diplomáticas |url=http://www.presidencia.gob.do/app/article.aspx?id=11145 |date=14 July 2009 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311074957/http://www.presidencia.gob.do/app/article.aspx?id=11145 |archivedate=11 March 2012 |language=es}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="dominicanr">{{cite web |author=Government of the Dominican Republic |title=Comunicado Conjunto para Establecimiento Relaciones Diplomaticas entre la Republica Dominican y el Estado de Palestina |url=http://www.serex.gov.do/exterior/pe/Lists/Relaciones%20Diplomticas%20de%20RD/Attachments/122/COMUNICADO%20CONJUNTO%20PARA%20ESTABLECIMIENTO%20RELACIONES%20DIPLOMATICAS%20ENTRE%20PALESTINA%20Y%20LA%20RD.pdf |date=15 July 2009 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090920044854/http://www.serex.gov.do/exterior/pe/Lists/Relaciones%20Diplomticas%20de%20RD/Attachments/122/COMUNICADO%20CONJUNTO%20PARA%20ESTABLECIMIENTO%20RELACIONES%20DIPLOMATICAS%20ENTRE%20PALESTINA%20Y%20LA%20RD.pdf |archivedate=20 September 2009}} "Presidente del Estado de Palestina".</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 111 || {{flag|Brazil}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 2010}}*<!-- Palestine UN Mission list says 3 December 2011 --><ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131231925/http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967|archive-date=31 January 2011 |url=http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |title=Reconhecimento do Estado Palestino nas Fronteiras de 1967 / Recognition of the Palestinian State along the 1967 Borders / Reconnaissance de l'Etat de Palestine dans les frontières de 1967 |date=3 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=Minister of Foreign Affairs of Brazil |quote=In a letter sent by President Luiz Inácio Lula da Silva to the President of the Palestinian National Authority, Mahmoud Abbas, on 1 December 2010, the Brazilian Government has recognized the Palestinian State based on the existing borders in 1967.}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2010/12/201012504256198565.html |title=Brazil recognises Palestine |date=5 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Brazil |title=Reconhecimento do Estado Palestino nas Fronteiras de 1967 |url=http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |publisher=Ministry of Exterior Relations |accessdate=3 December 2010 |language=pt |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131231925/http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |archivedate=31 January 2011}}</ref> || [[Brazil–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 112 || {{flag|Argentina}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 December 2010}}*<ref>{{cite web |author=Government of Argentina |title=La Republica Argentina ha reconocido a Palestina como Estado libre e independiente |url=http://www.mrecic.gov.ar/portal/ver_adjunto.php?id=3048 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=6 December 2010 |accessdate=20 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110531185526/http://www.mrecic.gov.ar/portal/ver_adjunto.php?id=3048 |archivedate=31 May 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Gobernio de la provincia de Salta |title=Almuerzo países Árabes |url=http://www.casadesalta.gov.ar/eventos/arabes.html |publisher=Delegación de la Casa Salta |date=30 September 2009 |accessdate=22 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101014041032/http://www.casadesalta.gov.ar/eventos/arabes.html |archivedate=14 October 2010}} "Embajador Estado de Palestina".</ref><ref>{{cite web |author=Gobierno de la Provincia del Neuquén |title=La Vicegobernadora recibió al embajador del Estado de Palestina |url=http://w2.neuquen.gov.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=599:la-vicegobernadora-recibio-al-embajador-del-estado-de-palestina&catid=2:noticias&Itemid=39 |publisher=Sitio Oficial |date=30 August 2010 |accessdate=22 March 2011}}</ref><ref>{{cite web |author=Gobierno de la Provincia del Neuquén |title=Avizoran posibilidades de intercambio económico y cultural con Palestina |url=http://w2.neuquen.gov.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=609:avizoran-posibilidades-de-intercambio-economico-y-cultural-con-palestina&catid=2:noticias&Itemid=39 |publisher=Sitio Oficial |date=1 September 2010 |accessdate=22 March 2011}} "...embajador del Estado de Palestina en Argentina".</ref> || —<ref name="saynet">{{Cite news |author=Waked, Ali |title=Argentina, Uruguay recognize Palestinian state |newspaper=Israel News |publisher=Yedioth Internet |date=7 December 2010 |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3995297,00.html |accessdate=7 December 2010}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 113 || {{flag|Bolivia}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 December 2010}}*<ref>{{cite web |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=342977 |title=Bolivia recognizes Palestinian state |date=17 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=[[Ma'an News Agency]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017070727/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=342977 |archive-date=17 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Bolivia to recognize sovereign Palestine |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hS-3jceGVzlbSmO2gU7hXDT6yH5A?docId=CNG.e836e4c62736a2b3b44a8631bd54cd97.361 |date=22 December 2010 |publisher=Google News |accessdate=11 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140131044743/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hS-3jceGVzlbSmO2gU7hXDT6yH5A?docId=CNG.e836e4c62736a2b3b44a8631bd54cd97.361 |archivedate=31 January 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.wafa.ps/ar_page.aspx?id=UJ2eWza630956085573aUJ2eWz |title=إقامة علاقات دبلوماسية بين فلسطين وبوليفيا |website=وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية – وفا}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 114 || {{flag|Ecuador}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 December 2010}}*<!-- Palestine UN Observer says 27 December 2010 --><ref>{{cite web |author=Government of Ecuador |title=Ecuador Reconoce al Estado Palestino |url=http://www.mmrree.gob.ec/2010/bol992.asp |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=24 December 2010 |accessdate=24 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117110432/http://www.mmrree.gob.ec/2010/bol992.asp |archivedate=17 January 2013 |language=es}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="south-america" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 115 || {{flag|Chile}} || style="text-align:center;"| {{dts|7 January 2011}}<ref>{{cite web |author=Government of Chile |url=http://www.minrel.gov.cl//prontus_minrel/site/artic/20110107/pags/20110107165601.php |title=Declaración del Gobierno de Chile sobre el reconocimiento del Estado de Palestina |date=7 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Relations |accessdate=7 January 2011 |language=es |archive-date=12 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112220737/http://www.minrel.gov.cl/prontus_minrel/site/artic/20110107/pags/20110107165601.php |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="chileemb">{{cite web |url=http://www.embajadapalestina.cl/embajadores.html |title=Ex Embajadores de Palestina acreditados ante la República de Chile |author=Embassy of Palestine in Chile |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160213021548/http://embajadapalestina.cl/embajadores.html |archivedate=13 February 2016}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 116 || {{flag|Guyana}} || style="text-align:center;"| {{dts|13 January 2011}}*<ref>{{cite web |author=Government of Guyana |title=Statement by the Government of Guyana in Recognition of the State of Palestine |url=http://www.minfor.gov.gy/tsite/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid= |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=13 January 2011 |accessdate=14 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512054021/http://www.minfor.gov.gy/tsite/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid= |archivedate=12 May 2011}} "The Government of Guyana has today decided to formally recognize the State of Palestine as a free, independent, and sovereign state, based on its 1967 borders."</ref> || style="text-align:center;"| Yes || OIC<ref name="south-america">{{Cite news |agency=The Associated Press |title=Palestinians seek global recognition through South America |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/16/AR2011021602232.html |newspaper=The Washington Post |date=17 February 2011 |accessdate=10 October 2017}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 117 || {{flag|Peru}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 January 2011}}<ref name="peru">{{cite web |author=Government of Peru |url=http://www.rree.gob.pe/portal/boletinInf.nsf/mrealdia/5ACB6C577AC253100525782200615A34?OpenDocument |title=Perú reconoce al Estado Palestino |date=24 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Relations |accessdate=24 January 2011 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110130212138/http://www.rree.gob.pe/portal/boletinInf.nsf/mrealdia/5ACB6C577AC253100525782200615A34?OpenDocument |archivedate=30 January 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="south-america" /> || — |- | 118 || {{flag|Suriname}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 February 2011}}*<!-- Palestine UN Observer says 26 January 2011 --><ref>{{cite news |title=Suriname latest S. American state to recognize 'Palestine' |url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=206289 |work=The Jerusalem Post |date=2 February 2011 |accessdate=2 February 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 119 || {{flag|Uruguay}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 March 2011}}<!-- Palestine UN Observer says 16 March 2011 --><ref name="uruguay2011">{{cite web |author=Government of Uruguay |title=El Gobierno uruguayo reconoció al Estado Palestino |url=http://www.mrree.gub.uy/gxpsites/hgxpp001?7,1,778,O,S,0,PAG;CONC;45;5;D;7663;1;PAG;, |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=15 March 2011 |accessdate=16 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315121309/http://www.mrree.gub.uy/gxpsites/hgxpp001?7%2C1%2C778%2CO%2CS%2C0%2CPAG%3BCONC%3B45%3B5%3BD%3B7663%3B1%3BPAG%3B%2C |archivedate=15 March 2012 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="uruguay">{{cite web |author=Government of Uruguay |title=Comunicado conjunto de Uruguay y el Gobierno de la Autoridad Nacional Palestina |url=http://www.presidencia.gub.uy/sci/noticias/2010/04/2010042003.htm |date=20 April 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515181424/http://www.presidencia.gub.uy/sci/noticias/2010/04/2010042003.htm |archivedate=15 May 2011}}</ref> || — |- | 120 || {{flag|Lesotho}}<ref>{{Cite news |author=Sukhrob, K. |title=The Palestinian state recognized by Lesotho |url=http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho |date=7 June 2011 |newspaper=Web Reporter |accessdate=25 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612122953/http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho/ |archive-date=12 June 2011 |url-status=dead |archivedate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612122953/http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho/ }}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|6 June 2011}}*<!-- Palestine UN Observer says 3 May 2011 --><ref name="lesotho">{{Cite news |author=Staff writers |title=Lesotho Recognizes Palestinian State within 1967 Borders |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=16365|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724123418/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=16365|url-status=dead|archive-date=24 July 2011 |date=6 June 2011 |newspaper=WAFA |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=25 June 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 121 || {{flag|South Sudan}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 July 2011}}<ref>{{cite web |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14679 |title=سفارة دولة فلسطين لدى جنوب السودان |publisher= |access-date=30 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916002922/http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14679 |archive-date=16 September 2018 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://samanews.ps/ar/post/100140/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A5%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A8%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86 |title=الاتفاق على إقامة علاقات دبلوماسية بين دولتي فلسطين وجنوب السودان |first=سما |last=الإخبارية |publisher=}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 122 || {{flag|Syria}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 July 2011}}*<ref name="syria">{{Cite news |author=Staff writers |title=Syria recognizes Palestinian state with East Jerusalem as its capital |url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/syria-recognizes-palestinian-state-with-east-jerusalem-as-its-capital-1.373926 |date=18 July 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=19 July 2011 |archivedate=27 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927200458/http://www.haaretz.com/news/middle-east/syria-recognizes-palestinian-state-with-east-jerusalem-as-its-capital-1.373926 }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Syria |title=Syrian Embassies |url=http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=listpages&subid=228&newlang=eng |publisher=Ministry of Tourism |accessdate=20 November 2010 |archive-date=15 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315032632/http://syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=listpages&subid=228&newlang=eng |dead-url=yes }}</ref> || Arab League, OIC |- | 123 || {{flag|Liberia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 July 2011}}<ref name="jeuneafrique" /> || style="text-align:center;"| No || AU<ref name="erekat" /> |- style="background:#CBFECB;" | 124 || {{flag|El Salvador}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 August 2011}}<ref>{{cite web |author=Government of El Salvador |publisher=Ministry of Exterior Relations |url=http://www.rree.gob.sv/index.php?option=com_k2&view=item&id=1587:el-salvador-reconoce-a-palestina-como-estado-libre-soberano-e-independiente |title=El Salvador reconoce a Palestina como Estado libre, soberano e independiente |date=25 August 2011 |accessdate=26 August 2011 |language=Spanish}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=El Salvador establishes diplomatic relations with Palestine Authority |url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/americas/130510/el-salvador-establishes-diplomatic-relations-palestine-authori#9 |accessdate=10 May 2013 |newspaper=Globalpost |date=10 May 2013}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 125 || {{flag|Honduras}} || style="text-align:center;"| {{dts|26 August 2011}}*<ref>{{cite news |title=Honduras recognizes Palestine as independent state |url=https://www.reuters.com/article/us-honduras-palestine/honduras-recognizes-palestine-as-independent-state-idUSTRE77P7AX20110826 |work=Reuters |date=26 August 2011 |accessdate=10 October 2017}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=Honduras, El Salvador establish diplomatic ties with Palestine |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=22340 |accessdate=4 June 2013 |newspaper=Palestine News and Info Agency |date=11 May 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927174730/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=22340 |archivedate=27 September 2013}}</ref> || —<ref>{{Cite news |author=Peña, Billy |title=Honduras Communiqué Recognizing Palestine |url=http://hondurasweekly.com/honduras-communiqu%C3%A9-recognizing-palestine-201108264055/ |date=26 August 2011 |newspaper=Honduras Weekly |accessdate=27 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111014012803/http://hondurasweekly.com/honduras-communiqu%C3%A9-recognizing-palestine-201108264055/ |archivedate=14 October 2011}}</ref> [[Honduras-Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 126 || {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 August 2011}}*<ref>{{Cite news |author=Staff writers |title=St. Vincent and the Grenadines Recognizes Palestinian State |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17181|archive-url=https://web.archive.org/web/20120515003053/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17181|url-status=dead|archive-date=15 May 2012 |date=31 August 2011 |newspaper=WAFA |accessdate=16 December 2011}}</ref><ref>{{cite web |author1=Government of Saint Vincent |author2=the Grenadines |title=Statement by the Government of Saint Vincent and the Grenadines in recognition of the State of Palestine |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/78AB05258D8471C38525790A0053E094 |date=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129061418/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/78AB05258D8471C38525790A0053E094 |archivedate=29 November 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.fatehwatan.ps/page-140556.html |title=مفوضية العلاقات الوطنية – اقامة علاقات دبلوماسية بين دولة فلسطين ودولة سانت فنسنت وجزر غرينادين |first=MONGID |last=DESIGNS |publisher=}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 127 || {{flag|Belize}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 September 2011}}*<ref>{{cite press release |title=Belize recognises Palestine Borders |url=http://www.sanpedrosun.com/politics-and-government/2011/09/09/belize-recognizes-palestine-borders/ |publisher=Government of Belize, Press Office, The San Pedro Sun |date=9 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || —<ref>{{cite web |author=Government of Belize |title=Non-Resident Embassies & Consulates: Palestine |url=http://www.belize.gov.bz/ct.asp?xItem=1755&ctNode=23&mp=26 |archive-url=https://archive.is/20120723121721/http://www.belize.gov.bz/ct.asp?xItem=1755&ctNode=23&mp=26 |url-status=dead |archive-date=23 July 2012 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 128 || {{flag|Dominica}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 September 2011}}<ref>{{cite web |title=International recognition of the State of Palestine |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20127%20%28235x444%29%20map.jpg |accessdate=7 April 2012 |author=Negotiations Affairs Department |publisher=Palestinian National Authority |date=25 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125181123/http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20127%20%28235x444%29%20map.jpg |archivedate=25 January 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=International recognition of the State of Palestine |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20map%20%28444X235%29128.jpg |accessdate=7 April 2012 |author=Negotiations Affairs Department |publisher=Palestinian National Authority |date=26 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125170735/http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20map%20%28444X235%29128.jpg |archivedate=25 January 2012}}: "128 UN Member States recognize Palestine"</ref><ref>{{cite news |title=Dominica supports upgraded UN status for Palestinian Authority |url=http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/politics/dominica-supports-upgraded-un-status-for-palestinian-authority/ |accessdate=12 December 2012 |newspaper=Dominica News Online |date=30 November 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite web |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14474 |title=دولة فلسطين ودومينيكا توقعان على إقامة علاقات دبلوماسية |access-date=30 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180730234952/http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14474 |archive-date=30 July 2018 |url-status=dead}}</ref> || —{{#tag:ref|Dominica is a member of the Caribbean Community, which supports a two-state solution along internationally recognised borders.<ref name="caricom" /> It is also one of eight members of the [[Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America|Bolivarian Alliance]], which issued a statement on 9 September 2011 expressing full support for the recognition of the State of Palestine by the United Nations.<ref name="alba">{{cite web |author=Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America |title=Comunicado especial sobre Palestina |url=http://www.alianzabolivariana.org/modules.php?name=News&file=article&sid=7911 |language=Spanish |date=10 September 2011 |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321143206/http://www.alianzabolivariana.org/modules.php?name=News&file=article&sid=7911 |archivedate=21 March 2012}}</ref>}} |- | 129 || {{flag|Antigua and Barbuda}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 September 2011}}*<ref>{{cite web |title=Antigua and Barbuda recognizes Palestine |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=423338 |date=25 September 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=11 October 2017}}</ref> || style="text-align:center;"| No || — |- style="background:#CBFECB;" | 130 || {{flag|Grenada}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 September 2011}}<!-- Other sources say 27 September 2013 but this is likely just when diplomatic relations were established --><ref name=grenadahaiti>{{cite web |url=http://www.upi.com/Top_News/US/2013/09/29/Haiti-Grenada-recognize-Palestinian-State/UPI-54541380457240/ |title=Haiti, Grenada recognize Palestinian State |date=29 September 2013 |accessdate=30 September 2013 |publisher=United Press International}}</ref><ref name=grenadahaiti2>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=23293 |title=Haiti, Grenada Establish Diplomatic Ties with Palestine |date=28 September 2013 |accessdate=30 September 2013 |publisher=[[Wafa]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004215240/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=23293 |archivedate=4 October 2013}}</ref>|| style="text-align:center;"| Yes<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 131 || {{flag|Iceland}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 December 2011}}*<ref>{{cite web |author=Government of Iceland |title=Iceland Recognizes Palestine |url=http://www.mfa.is/speeches-and-articles/nr/6847 |date=15 December 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=16 December 2011 |archive-date=6 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206020930/http://www.mfa.is/speeches-and-articles/nr/6847 |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || [[Iceland–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 132 || {{flag|Thailand}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 January 2012}}*<ref name="recognitionByThailand">{{cite news |newspaper=The Jerusalem Post |title=Thailand recognizes Palestinian state |url=http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=254441 |date=20 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120123080252/http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=254441 |archivedate=23 January 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=20376 |title=Palestine News & Info Agency – WAFA – Palestine, Thailand Launch Diplomatic Relations |accessdate=25 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}}</ref> || — |- | 133 || {{flag|Guatemala}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 April 2013}}<ref>{{cite web |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2013/Apr-10/213216-guatemala-recognizes-palestine-as-free-sovereign-state.ashx#axzz2Q3Gq3tNu |title=Guatemala recognizes Palestine as 'free, sovereign' state |date=10 April 2013 |accessdate=10 April 2013 |work=The Daily Star}}</ref> || style="text-align:center;"| No || — |- style="background:#CBFECB;" | 134 || {{flag|Haiti}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 September 2013}}<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 135 || {{flag|Sweden}} || style="text-align:center;"| {{dts|30 October 2014}}<ref>{{cite news |url=http://www.dn.se/debatt/darfor-erkanner-sverige-i-dag-staten-palestina/ |title=Därför erkänner Sverige idag staten Palestina |date=30 October 2014 |accessdate=30 October 2014 |newspaper=Dagens Nyheter}}</ref><ref>{{cite news |title=Sweden recognises Palestine and increases aid |url=http://www.government.se/sb/d/19375/a/249204 |accessdate=31 October 2014 |publisher=Government Offices of Sweden |date=30 October 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.regeringen.se/content/1/c6/24/92/57/b9b34b94.pdf |title=Erkännande av Staten Palestina |date=30 October 2014 |accessdate=30 October 2014 |publisher=Swedish Ministry for Foreign Affairs |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031020841/http://www.regeringen.se/content/1/c6/24/92/57/b9b34b94.pdf |archivedate=31 October 2014}}</ref><ref>http://www.regeringen.se/contentassets/6c7d07c17c2241939a2590497424c14f/regeringsbeslut_palestina.pdf</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- style="background:#CBFECB;" | 136 || {{flag|Saint Lucia}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 September 2015}}<ref name=stlucia>{{cite news |title=Saint Lucia establishes diplomatic relations with the State of Palestine |url=http://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-establishes-diplomatic-relations-with-the-state-of-palestine/ |accessdate=16 September 2015 |newspaper=stlucianewsonline |date=16 September 2015 |archivedate=17 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517043803/http://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-establishes-diplomatic-relations-with-the-state-of-palestine/ }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name=stlucia /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 137 || {{flag|Colombia}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 August 2018}}<ref>{{cite news |title=Embajada de Palestina dice que Colombia lo reconoce como Estado |url=http://www.eltiempo.com/mundo/medio-oriente/embajada-palestina-dice-que-colombia-lo-reconoce-como-estado-253354 |accessdate=8 August 2018 |newspaper=El Tiempo |date=8 August 2018}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 138 || {{flag| Saint Kitts and Nevis}} ||style="text-align:center;"| {{dts|30 July 2019}}<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/tiny-island-nation-st-kitts-and-nevis-recognizes-palestinian-state/|title=Tiny island nation St. Kitts and Nevis recognizes Palestinian state|first=Adam|last=Rasgon|website=timesofisrael.com}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=St Kitts – Nevis and The State of Palestine establish diplomatic relations – Caribbean News Now |url=https://www.caribbeannewsnow.com/2019/07/31/st-kitts-nevis-and-the-state-of-palestine-establish-diplomatic-relations/ |accessdate=1 August 2019 |work=Caribbean News |date=31 July 2019 |archivedate=1 August 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190801022450/https://www.caribbeannewsnow.com/2019/07/31/st-kitts-nevis-and-the-state-of-palestine-establish-diplomatic-relations/ }}</ref> || — |} ==== Not members of the UN ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! Date of recognition !! [[Foreign relations of Palestine|Diplomatic relations]]<br />{{#tag:ref || group="note"|name="relcol"}} !! Relevant membership, further details |- | 139 || {{flag|Sahrawi Arab Democratic Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref>{{cite journal |author=Shelley, Toby |title=Spotlight on Morocco |journal=West Africa |year=1988 |location=London |issue=3712–3723: 5–31 December |publisher=West Africa Publishing Company Ltd |page=2282}} "...the SADR was one of the first countries to recognise the state of Palestine … on November 15."</ref> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 140 || {{flag|Holy See}} || style="text-align:center;"| {{dts|February 2013}}<ref>{{cite web |url=http://www.i24news.tv/en/news/israel/politics/71034-150513-netanyahu-government-says-wants-peace-with-palestinians |title=Vatican upgrades recognition of 'Palestinian state' in new treaty |date=13 May 2015 |publisher=i24news |url-status=dead |archiveurl=https://archive.is/20150801162137/http://www.i24news.tv/en/news/israel/politics/71034-150513-netanyahu-government-says-wants-peace-with-palestinians |archivedate=1 August 2015}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=Vatican to sign State of Palestine accord: Vatican move comes two years after officially recognising Palestine as a state but Israel says it is 'disappointed' |work=The Guardian |date=13 May 2015 |url=https://www.theguardian.com/world/2015/may/13/vatican-to-sign-state-of-palestine-accord}}</ref> || —; [[Holy See–Palestine relations]] |} {| |- | style="background:#CBFECB; border:1px solid #aaa; width:2em;" | | States which maintain diplomatic relations with the State of Palestine |} {| | style="background:#CBFECB; border:1px solid #aaa; width:2em;" | | اوہ ریاستاں جو ریاست فلسطین دے نال سفارتی تعلقات برقرار رکھدی نيں |} === کوئی سفارتی شناخت نئيں === ==== اقوام متحدہ دے رکن ملکاں ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! class="unsortable" | Official position !! [[Foreign relations of Palestine|Relations]]<br />{{#tag:ref||group="note"|name="relcol"}} !! Relevant memberships |- | 1 || {{flag|Andorra}} || In January 2011, Andorra co-sponsored a draft resolution guaranteeing the Palestinian people's right to self-determination.<ref name="majoor">{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Summary record of the 43rd meeting |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/D9B70277131CDE2A852575630067071C |date=22 January 2009 |publisher=Chief of the Official Records |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529050408/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/D9B70277131CDE2A852575630067071C |archivedate=29 May 2012}}</ref> In September, it argued for a proposed resolution to give the State of Palestine observer status in the United Nations.<ref>{{cite web |author=United Nations |title=Andorra: H.E. Mr. Gilbert Saboya Sunyé, Minister of Foreign Affairs |url=https://gadebate.un.org/66/andorra |date=26 September 2011 |accessdate=10 October 2011 |archive-date=6 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406090006/http://gadebate.un.org/66/andorra |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 2 || {{flag|Armenia}} || On 20 June 2011, Fatah representative [[Nabil Shaath]] met with Foreign Minister [[Eduard Nalbandyan]] to enlist the support of Armenia in the upcoming resolution.<ref>{{cite news |last=Hayrumyan |first=Naira |title=Palestine hopes to enlist Armenia’s support in independence recognition |url=http://www.accc.org.uk/palestine-hopes-enlist-armenia%E2%80%99s-support-independence-recognition |date=22 June 2011 |publisher=Armenian Community and Church Council of Great Britain |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927154924/http://www.accc.org.uk/palestine-hopes-enlist-armenia%E2%80%99s-support-independence-recognition |archivedate=27 September 2011}}</ref> Afterwards, Shaath announced that he had been informed by a number of countries that they would recognize Palestine in the following weeks, and that he expected Armenia to be the first of these.<ref>{{Cite news |author=Sandeep |title=At least 24 countries recognize Palestine before September |url=http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629162050/http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ |url-status=dead |archive-date=29 June 2011 |date=28 June 2011 |newspaper=Pisqa |accessdate=1 August 2011 |archivedate=29 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629162050/http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ }}</ref> However, the Armenian government did not release any statement regarding the meeting. The situation in Palestine is seen as analogous by the Armenian government to the conflict in [[جمہوریہ نگورنو کاراباخ]], and that any recognition of a Palestinian state by Armenia would set a precedent for the right to self-determination in that region.<ref>{{cite news |author=Tadevosyan, Ara |title=Should we support Palestine? |url=http://www.mediamax.am/en/column/1296/ |date=20 June 2011 |newspaper=Mediamax |accessdate=1 August 2011}}</ref> On similar situations, President [[Serzh Sargsyan]] previously stated, "Having the Nagorno-Karabakh conflict, Armenia can not recognize another entity in the same situation as long as it has not recognized the Nagorno-Karabakh Republic".<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Yerevan Rules Out Abkhazia, S.Ossetia Recognition |url=http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19403 |date=4 September 2008 |newspaper=Civil Georgia |accessdate=1 August 2011 |archivedate=26 April 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180426060050/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19403 }}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 3 || {{flag|Australia}} || Australian policy calls for a [[two-state solution]], but it has not supported calls toward Palestinian statehood in the past, insisting instead on a negotiated settlement. In regards to a resolution to admit Palestine as a UN non-member observer state, a division in positions emerged: Former Foreign Minister [[Kevin Rudd]] recommended abstaining from the vote, whilst former Prime Minister [[Julia Gillard]] declared strong support for Israel.<ref name="flitton">{{cite news |author=Flitton, Daniel |title=Rudd says abstain on Palestine vote; Gillard backs Israel |url=http://www.theage.com.au/national/rudd-says-abstain-on-palestine-vote-gillard-backs-israel-20110807-1ihrc.html |date=8 August 2011 |newspaper=The Age |accessdate=9 September 2011}}</ref> In response, Gillard noted: "There isn't a resolution available for people to read or respond to. If such a resolution does hit the deck, then in deciding how Australia will vote, we will bring our very long-standing principles about questions in the Middle East. That is, we are long-standing supporters of a two-state solution."<ref>{{cite news |author=Lyons, John |author2=Dodd, Mark |title=Julia Gillard set to reject Kevin Rudd on Palestine |url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/julia-gillard-set-to-reject-kevin-rudd-on-palestine/story-fn59niix-1226111271338 |date=9 August 2011 |newspaper=The Australian |accessdate=9 September 2011}}</ref> In 2014, Australia voted against a United Nations Security Council draft resolution proposing the withdrawal of Israeli forces from [[غزہ پٹی|Gaza]] and [[مغربی کنارہ]] by 2017.<ref>{{cite news |title=Australia votes against Palestinian UN resolution on Israel |url=https://www.smh.com.au/world/australia-votes-against-palestinian-un-resolution-on-israel-20141231-12fwb4.html |date=31 December 2014 |newspaper=Sydney Morning Herald |accessdate=19 January 2015}}</ref>||style="text-align:center;"|Yes || |- | 4 || {{flag|Austria}} || Austria conferred full diplomatic status on the PLO representation in Vienna on 13 December 1978, under then-chancellor [[Bruno Kreisky]].<ref name="quigley2010">{{cite book |author=Quigley, John B. |title=The statehood of Palestine: international law in the Middle East conflict |url=https://books.google.com/books?id=iTR3BQ0aJ6UC&source=gbs_navlinks_s |page=151 |year=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15165-8}}</ref> In June 2011, Foreign Minister [[Michael Spindelegger]] said that Austria "had not yet made up its mind whether to support a UN recognition of a Palestinian state", adding that he preferred to wait for a joint EU approach to the issue. "We will decide at the last moment because it might still give [the two parties] the opportunity to bring the Middle East peace process back on track."<ref>{{cite web |author=Salam, Kawther |title=Lieberman Came To Vienna And Brought Us A Storm |url=http://www.kawther.info/wpr/2011/07/01/lieberman-came-to-vienna-and-brought-us-a-storm |date=1 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |archive-date=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181112141401/http://www.kawther.info/wpr/2011/07/01/lieberman-came-to-vienna-and-brought-us-a-storm |dead-url=yes }}</ref> Spindelegger also suggested that the EU draft its own version of the resolution.<ref name="yahoo">{{cite news |title=Plan B on Palestine at the UN? Europeans mull alternative resolution |url=https://www.yahoo.com/news/blogs/envoy/plan-b-palestine-un-europeans-mull-alternative-resolution-191706340.html |date=2 September 2011 |work=Yahoo! News |accessdate=12 October 2017 |archivedate=10 July 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250710001233/https://www.yahoo.com/news/blogs/envoy/plan-b-palestine-un-europeans-mull-alternative-resolution-191706340.html }}</ref> {{show |Further details | In Annex II of the State of Palestine's UNESCO application, Austria was initially listed as having extended recognition on 14 December 1988. However, the submitting states (Algeria, Indonesia, Mauritania, Nigeria, Senegal and Yemen) later requested that Austria be removed from the list.<ref name="unesco" />}} | style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.zaoerv.de/40_1980/40_1980_4_b_841_857.pdf |title=Die Anerkennung der PLO durch Österreich |language=German |date=1 September 1980 |accessdate=7 May 2011}}</ref> || EU |- | 5 || {{flag|Bahamas}} || The Bahamas has not publicized an official position of its own regarding the State of Palestine.<ref name="caribsytd">{{cite news |author=Chickrie, Ray |title=Palestine seeks support from Guyana and Suriname |url=http://www.kaieteurnewsonline.com/2011/07/08/palestine-seeks-support-from-guyana-and-suriname/ |date=8 July 2011 |newspaper=Kaieteur News |accessdate=1 August 2011 |archivedate=12 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181112181629/https://www.kaieteurnewsonline.com/2011/07/08/palestine-seeks-support-from-guyana-and-suriname/ }}</ref> It is a member of the Caribbean Community, which supports a two-state solution along internationally recognized borders.<ref name="caricom">{{cite news |author=Caribbean Community |title=Communiqué issued at the Conclusion of the Fourteenth Meeting of the Council for Foreign and Community Relatiofns |url=http://www.news.gov.tt/index.php?news=7850 |date=6 May 2011 |publisher=Government of Trinidad and Tobago |accessdate=1 August 2011 |archivedate=9 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180809184515/http://www.news.gov.tt/index.php?news=7850 }}</ref> In March 2011, the new Israeli ambassador to the country urged its leaders not to recognize a Palestinian state before negotiations for co-existence between Israel and Palestine had been settled.<ref>{{cite news |author=Dames, Russell |author2=Booth, Claire |title=The new Israeli ambassador |url=http://www.bahamasuncensored.com/March_11.htm |date=March 2011 |newspaper=Bahamas Uncensored |accessdate=1 August 2011 |archivedate=2 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160802182027/http://www.bahamasuncensored.com/March_11.htm }}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 6 || {{flag|Belgium}} || On the issue of Palestinian statehood, Belgium explicitly supports the declarations of the European Union.<ref>{{cite web |author=Vanackere, Steven |title=Belgium, Europe and the Arab World |url=http://www.stevenvanackere.be/nl/actua/belgium-europe-and-the-arab-world-brussel-30-november-2010 |date=30 November 2010 |accessdate=2 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006022445/http://www.stevenvanackere.be/nl/actua/belgium-europe-and-the-arab-world-brussel-30-november-2010 |archivedate=6 October 2011}}</ref> On 15 July 2011, the Belgian Senate adopted a resolution urging the government to recognize Palestine on the pre-1967 borders.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Belgian Senators press for recognition of Palestine |url=http://english.ruvr.ru/2011/07/15/53263686.html |newspaper=Voice of Russia |date=15 July 2011 |accessdate=16 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723141042/http://english.ruvr.ru/2011/07/15/53263686.html |archivedate=23 July 2011}}</ref> Prime Minister [[Yves Leterme]] stressed the importance of achieving a unified EU position before September,<ref>{{cite news |title=Ashrawi Urges Belgium to Support Palestine's UN Membership |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=17226 |date=5 September 2011 |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=4 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322080358/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=17226 |archivedate=22 March 2012}}</ref> though this never happened. The parties of the new centre right government have agreed to recognize Palestine. The Chamber of Representatives has already adopted a resolution in favour on 5 February 2015. The left-wing opposition called for an unconditional recognition of Palestine.<ref>{{cite web |url=http://www.hln.be/hln/nl/1281/Israel-Palestina/article/detail/2207745/2015/02/05/Kamer-brengt-Belgische-erkenning-Palestijnse-staat-dichterbij.dhtml |title=Kamer brengt Belgische erkenning Palestijnse staat dichterbij |work=HLN}}</ref><ref>{{cite web |url=http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.2168022 |title=België bereidt erkenning Palestina voor |work=deredactie.be}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 7 || {{flag|Cameroon}} || Cameroon officially supports a two-state solution.<ref name="cameroon-info">{{cite news |author=Noah Awana, Alain |title=La Palestine admise à l'UNESCO: Le Cameroun refuse de se prononcer |url=http://www.cameroon-info.net/article/la-palestine-admise-a-lunesco-le-cameroun-refuse-de-se-prononcer-134868.html |date=3 November 2011 |publisher=Cameroon-Info |language=French |accessdate=13 October 2017 |archivedate=14 October 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014034928/http://www.cameroon-info.net/article/la-palestine-admise-a-lunesco-le-cameroun-refuse-de-se-prononcer-134868.html }}</ref> Although a member of the OIC, President [[پال بیا]] has developed strong ties with Israel since the mid-1980s.<ref>{{cite book |author=Peters, Joel |title=Israel and Africa: the problematic friendship |publisher=I.B. Tauris |year=1992 |pages=[https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/134 134–5] |isbn=978-1-870915-10-6 |url=https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/134}}</ref> This perceived friendship has soured the country's traditionally close ties with Arab states, many of whom have withdrawn longstanding economic development assistance and pressed Biya to support Palestinian interests.<ref>{{cite book |author1=Coplin, W.D. |author2=O'Leary, M. |title=Political Risk Yearbook: 1990 |publisher=Cedar Tree House |year=1990 |isbn=978-1-85271-123-8}}</ref> Israeli Prime Minister Netanyahu asked Biya to oppose the United Nations resolution that would admit Palestine as a member state.<ref>{{cite news |author=Teke, Elvis |title=President Paul BIYA receives special message from Israeli Prime Minister |url=http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national |archive-url=https://archive.is/20120729043007/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national |url-status=dead |archive-date=29 July 2012 |date=25 August 2011 |newspaper=Cameroon Radio Television |accessdate=19 September 2011 |archivedate=29 July 2012 |archiveurl=https://archive.ph/20120729043007/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="cameroon-info" /> || OIC <ref name="erekat" /> |- | 8 || {{flag|Canada}} || Canada supports the creation of a sovereign Palestinian state, but only as part of a "comprehensive, just and lasting peace settlement".<ref>{{cite news |author=Government of Canada |title=Canadian Policy on Key Issues in the Israeli–Palestinian Conflict |url=http://www.international.gc.ca/name-anmo/peace_process-processus_paix/canadian_policy-politique_canadienne.aspx?lang=eng&view=d |publisher=Ministry of Foreign Affairs and International Trade |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811030300/http://www.international.gc.ca/name-anmo/peace_process-processus_paix/canadian_policy-politique_canadienne.aspx?lang=eng&view=d |archive-date=11 August 2011 |url-status=dead}}</ref> The [[Premiership of Stephen Harper|Harper administration]] is traditionally regarded as a staunch supporter of Israel. In July 2011, the spokesman for Foreign Minister [[John Baird (Canadian politician)|John Baird]] stated, "Our government's long-standing position has not changed. The only solution to this conflict is one negotiated between and agreed to by the two parties. … One of the states must be a [[یہودی ریاست]] and recognized as such, while the Palestinian state is to be a [[Demilitarized zone|non-militarized]] one".<ref>{{cite news |title=Canada rejects Palestinian statehood bid at UN |url=http://www.cbc.ca/news/canada/story/2011/07/11/canada-palestine-state.html |date=11 July 2011 |newspaper=The Canadian Press |accessdate=1 August 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || |- | 9 || {{flag|Croatia}} || Croatia formalized relations with the [[تنظیم آزادی فلسطین|PLO]] on 31 March 2011. Former Croatian Prime Minister [[Jadranka Kosor]] stated in 2011 that her government supported the co-existence of two states, Israel and Palestine,<ref>{{cite news |author=Government of Croatia |title=Croatia to formalise relations with Palestinians |url=http://www.vlada.hr/en/naslovnica/novosti_i_najave/2011/ozujak/hrvatska_formalizira_odnose_s_palestincima |publisher=News and Announcements |date=31 March 2011 |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928022241/http://www.vlada.hr/en/naslovnica/novosti_i_najave/2011/ozujak/hrvatska_formalizira_odnose_s_palestincima |archivedate=28 September 2011}}</ref> however Croatia abstained during voting on [[United Nations General Assembly resolution 67/19|upgrading Palestine to non-member observer state status in the United Nations and on admission of Palestine to UNESCO]]. Former Croatian Foreign Minister [[Vesna Pusić]] stated on 24 October 2014 that "Croatia will most likely recognize Palestine soon".<ref>{{cite web |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4583900,00.html |title=Croatia 'likely' to recognize Palestinian state |work=ynet}}</ref> Croatia tend to support Israel over Palestine because Palestine isn't recognized by the two main Croatian allies, [[ریاست ہائے متحدہ]] and [[یورپی اتحاد]], so if Croatian government decided to recognize Palestine it would threaten its very good relations with the EU and the US, and also because the situation in the Middle East is complicated and there is no guarantee that there would be peace and further existence of the Jewish state if Israel eventually decides to withdraw from the [[Israeli-occupied territories|occupied territories]].<ref>{{cite web |url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/111139/hrvatsko-ne-palestincima |title=Hrvatsko 'NE' Palestincima |publisher=}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 10 || {{flag|Denmark}} || Denmark is a strong supporter of the Palestinian state-building agenda, advocating EU support to the Palestinian Authority's two-year deadline for the establishment of the necessary foundations for a viable state; a plan which expired in August 2011.<ref>{{cite web |author=Government of Denmark |title=Danish FM Espersen meets President Abbas in Copenhagen |url=http://www.ambdamaskus.um.dk/en/menu/TheEmbassy/News/DanishFMEspersenMeetsPresidentAbbasICopenhagen.htm?printmode=True |date=10 March 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006095358/http://www.ambdamaskus.um.dk/en/menu/TheEmbassy/News/DanishFMEspersenMeetsPresidentAbbasICopenhagen.htm?printmode=True |archivedate=6 October 2011}}</ref> During the campaign for the 2011 [[2011 Danish parliamentary election|elections]], the largest opposition party argued that Denmark should recognize the State of Palestine. Foreign Minister [[Lene Espersen]], however, warned that such a unilateral decision could have "more negative than beneficial" consequences, and stressed the need to co-ordinate policy with the EU.<ref>{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Denmark to recognize Palestine if Social Democrats win polls, report says |url=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645 |date=19 May 2011 |newspaper=NOW Lebanon |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915080249/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645# |archive-date=15 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all |archivedate=15 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915080249/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645 }}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU; [[Denmark–Palestine relations]] |- | 11 || {{flag|Eritrea}} || President [[Isaias Afewerki]] has stated that his government does not recognize Palestine.<ref name="erekat" /><ref>{{cite web |author=Government of Ethiopia |title=Democracy in Eritrea? Three generations away says President Isaias |url=http://www.mfa.gov.et/Press_Section/Week_Horn_Africa_October_15_2010.htm |work=A Week in the Horn |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=15 October 2010 |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928101735/http://www.mfa.gov.et/Press_Section/Week_Horn_Africa_October_15_2010.htm |archivedate=28 September 2011}}</ref> In October 2010, he stated, "Israel needs a government, we must respect this. The Palestinians also need to have a dignified life, but it can not be the West Bank or Gaza. A two-state solution will not work. It's just to fool people. Israelis and Palestinians living in the same nation will never happen for many reasons. One option that may work is a [[Three-state solution|Transjordan]]. Israel may be left in peace and the Palestinian and Jordanian peoples are brought together and can create their own nation".<ref>{{cite news |author=Boström, Daniel |title='Jag har aldrig ägnat mig åt den frågan' |url=http://www.aftonbladet.se/nyheter/dawitisaak/article7933904.ab |newspaper=Aftonbladet |language=Swedish |date=11 October 2010 |accessdate=15 August 2011}} Translation at [http://hrc-eritrea.org/?p=131 Human Rights Concern Eritrea], accessed 15 August 2011.</ref> In his address to the UN General Assembly in 2011, Afewerki stated that "Eritrea reaffirms its long-standing support to the right of the Palestinian people to self-determination and an independent, sovereign state. It also upholds the right of Israel to live in peace and security within internationally recognized boundaries."<ref>{{cite web |title=President Isaias Afwerki’s Speech at the 66th UN General Assembly |url=http://www.tesfanews.net/archives/3979|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125355/http://tesfanews.net/archives/3979|url-status=dead|archive-date=11 October 2011 |date=24 September 2011 |accessdate=29 November 2012 |publisher=TesfaNews}}</ref> On 29 November 2012, Eritrea voted in favour of a resolution to make Palestine non-member observer state at the UN. || style="text-align:center;" | Yes<ref>{{cite web |url=https://www.tesfanews.net/palestinian-un-bid-for-independence-and-eritrea/ |title=Palestinian UN Bid for Independence and Eritrea |date=22 September 2011 |publisher= |access-date=1 October 2020 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308215513/https://tesfanews.net/palestinian-un-bid-for-independence-and-eritrea/ |dead-url=yes }}</ref> || |- | 12 || {{flag|Estonia}} || During a meeting with Riyad al-Malki in June 2010, Foreign Minister [[Urmas Paet]] confirmed that Estonia supports the right to self-determination for the Palestinian people as well as a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Estonia |title=Foreign Minister Paet: Estonia Supports Right to Self-Determination for Palestine |url=http://www.vm.ee/?q=en/node/9638 |date=17 June 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=7 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614135033/http://www.vm.ee/?q=en%2Fnode%2F9638 |archivedate=14 June 2012}}</ref> Officials stated that the government would not adopt a position regarding the United Nations bid until the final wording of the resolution was published.<ref>{{cite news |author=Kahar, Andres |title=Estonia Remains Wait-and-See on 'Palestinian Question' |url=http://news.err.ee/politics/62414719-e29b-41a7-8240-b671af7306ef |date=8 September 2011 |newspaper=Eesti Rahvusringhääling |accessdate=8 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325071128/http://news.err.ee/politics/62414719-e29b-41a7-8240-b671af7306ef |archivedate=25 March 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Estonia">{{cite web |author=Government of Estonia |title=Diplomatic relations |url=http://www.vm.ee/?q=en/node/9975 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110102005156/http://www.vm.ee/?q=en%2Fnode%2F9975 |archivedate=2 January 2011}}</ref> || EU |- | 13 || {{flag|Fiji}} || Fijian policy on the Israeli–Palestinian conflict is largely based on United Nations resolutions.<ref>{{cite web |author=Government of Fiji |title=Hansard for Friday, 24 May 2002 |url=http://www.parliament.gov.fj/hansard/viewhansard.aspx?hansardID=607&viewtype=full |publisher=House of Representatives |date=24 May 2002 |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927072756/http://www.parliament.gov.fj/hansard/viewhansard.aspx?hansardID=607&viewtype=full |archivedate=27 September 2011}}</ref> In 2011, it was reported that Fiji's vote on Palestine's membership at the United Nations may have been the subject of classified communications passed between the Fijian and Vanuatuan governments.<ref>{{cite news |author=Wayne Madsen Report |title=Israel using "super-power" clout to scare up UN votes against Palestine independence |url=http://www.newsfollowup.com/Palestine.htm |date=28 June 2011 |publisher=NewsFollowUp.com |accessdate=29 August 2011 |archivedate=14 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214233657/https://newsfollowup.com/Palestine.htm }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 14 || {{flag|Finland}} || Finland supports a two-state solution to the conflict. In October 2014, president [[Sauli Niinistö]] said that Finland would not follow Swedish decision in recognizing the State of Palestine.<ref>{{cite news |title=Niinistö: Suomi ei seuraa Ruotsin mielipidettä Palestiinan tunnustamisessa |url=http://yle.fi/uutiset/niinisto_suomi_ei_seuraa_ruotsin_mielipidetta_palestiinan_tunnustamisessa/7513810 |date=7 October 2014 |publisher=Yle |accessdate=14 October 2014}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 15 || {{flag|France}} || According to President [[نکولس سرکوزی]], "France supports the solution of two nation states living side-by-side in peace and security, within safe and recognized borders."<ref name="naharnet">{{cite news |author=Staff writers |title=Netanyahu: Sarkozy Says Palestinians Must OK Israel as Jewish |url=http://www.naharnet.com/stories/en/6152-netanyahu-sarkozy-says-palestinians-must-ok-israel-as-jewish |date=5 May 2011 |newspaper=Naharnet |accessdate=20 September 2011}}</ref> In May 2011, Sarkozy said that if peace talks with Israel had not resumed by September, he would recognize the State of Palestine as part of its bid at the United Nations.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=France to Israel: Peace talks soon or we support Palestinian state |url=http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=france-peace-talks-soon-or-palestinian-state-2011-05-06 |date=6 May 2011 |newspaper=Hurriyet Daily News |accessdate=20 September 2011}}</ref> This echoed statements made in March by Nabil Shaath, who claimed to have received a promise from France that it would recognize in September a Palestinian state on the 1967 borders.<ref>{{cite news |author=Mu Xuequan |title=France to recognize Palestinian state in September |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/06/c_13763075.htm |date=5 March 2011 |newspaper=Xinhua |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110414145717/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/06/c_13763075.htm |archivedate=14 April 2011}}</ref> According to Israeli Prime Minister Netanyahu, however, Sarkozy had said that France's support would require the Palestinians to recognize Israel as the state of the Jewish people.<ref name="naharnet" /> This was confirmed in July, when Foreign Minister [[Alain Juppé]] stated that any solution to the conflict would require the recognition of "the nation-state of Israel for the Jewish people, and the nation-state of Palestine for the Palestinian people."<ref>{{cite news |author=Keinon, Herb |title=J'lem greets French edict on Israel as Jewish state |url=http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231285 |date=27 July 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110802144530/http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231285 |archivedate=2 August 2011}}</ref> This broke with the European Union's traditional position, which adamantly opposes any mention of Israel as a Jewish state.<ref>{{cite news |author=Gordon, Evelyn |title=Sarkozy Breaks a European Taboo on Jewish State |url=http://www.commentarymagazine.com/2011/07/28/sarkozy-breaks-a-european-taboo-on-jewish-state/ |date=28 July 2011 |newspaper=Commentary |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106042830/http://www.commentarymagazine.com/2011/07/28/sarkozy-breaks-a-european-taboo-on-jewish-state/ |archivedate=6 November 2011}}</ref> Sarkozy later turned around on this policy, reportedly saying that the idea of a Jewish state was "silly".<ref>{{cite news |author=Queenann, Gavriel |title=Sarkozy: Jewish State a 'Silly' Idea |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/148556 |date=6 October 2011 |newspaper=Arutz Sheva |accessdate=20 September 2011}}</ref> In August, Sarkozy stressed the importance of a united EU position on the September initiative, and proposed a compromise where the State of Palestine would be given observer status instead of full membership. The proposal, which was to prevent a split among members of the EU, included a promise from Paris and other members that they would vote for the resolution.<ref>{{cite news |author=Mohammed Mar'i |title=PA rejects Sarkozy's offer of Vatican style state |url=http://arabnews.com/middleeast/article496660.ece |date=2 September 2011 |newspaper=Arab News |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110904075339/http://arabnews.com/middleeast/article496660.ece |archivedate=4 September 2011}}</ref><ref name="rianov">{{cite news |title=France offers compromise over Palestine's UN bid |url=http://en.rian.ru/world/20110919/166955969.html |date=19 September 2011 |publisher=RIA Novosti |accessdate=20 September 2011}}</ref> In October 2014, France's foreign minister said France would recognize a Palestinian state even if peace talks with Israel fails.<ref>{{cite news |url=http://forward.com/articles/207341/france-says-will-recognize-state-of-palestine-if-t/? |title=France Says Will Recognize State of Palestine If Talks Fail |work=The Jewish Daily Forward |date=14 October 2014 |accessdate=14 October 2014}}</ref> On 2 December 2014 the French National Assembly approved a non-binding motion calling on the government to recognise Palestine.<ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/europe/2014/12/french-mps-hold-palestine-vote-201412261417482498.html |title=French MPs recognise Palestine as state |date=2 December 2014 |accessdate=2 December 2014 |publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU, UNSC (permanent) |- | 16 || {{flag|Germany}} || In April 2011, Chancellor [[انگیلا میرکل]] labelled the Palestinian bid for recognition a "unilateral step",<ref>{{cite news |author1=Marx, Bettina |author2=Scheschkewitz, Daniel |title=Palestinian independence plans unlikely to succeed |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,15267617,00.html |date=26 July 2011 |newspaper=Deutsche Welle |accessdate=15 August 2011}}</ref> and stated unequivocally that Germany will not recognize a Palestinian state without its prior acceptance by Israel. "Unilateral recognitions therefore definitely do not contribute to achieving this aim … This is our stance now and it will be our stance in September. There needs to be mutual recognition, otherwise it is not a two-state solution".<ref>{{cite news |author=Connor, Richard |title=Merkel will not recognize unilaterally-declared Palestinian state |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,14974756,00.html |date=7 April 2011 |newspaper=Deutsche Welle |accessdate=15 August 2011}}</ref> She also reaffirmed her government's commitment to see an agreement reached as soon as possible. "We want a two-state solution. We want to recognize a Palestinian state. Let us ensure that negotiations begin. It is urgent".<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Merkel plays down French rift over Palestine |url=http://www.thelocal.de/politics/20110506-34837.html |date=6 May 2011 |newspaper=The Local |accessdate=15 August 2011}}</ref> {{show |Further details | The [[مشرقی جرمنی]] recognised the State of Palestine on 18 November 1988,<ref name="unesco" /> but it later [[جرمن اتحاد مکرر]] with the [[مغربی جرمنی]] and the current government does not recognise it.}} | style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 17 || {{flag|Greece}} || President [[Karolos Papoulias]] has stated that Greece ultimately supports the creation of a Palestinian state alongside Israel.<ref>{{cite news |author=Karaviti, F. |title=Papoulias visit to Palestinian Authority |url=http://www.hri.org/news/greek/ana/2011/11-07-13.ana.html |date=13 July 2011 |issue=3836 |newspaper=Athens News Agency: Daily News Bulletin in English |publisher=Hellenic Resources Network |accessdate=15 August 2011 |archivedate=3 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003035328/http://www.hri.org/news/greek/ana/2011/11-07-13.ana.html }}</ref> Under previous governments, Greece garnered a reputation as a staunch supporter of the Palestinian cause.<ref>{{cite book |author=Government of Israel |chapter=Introduction |title=Greece's Relations with Israel, 1961–1967|chapter-url=https://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm |publisher=Israel State Archives |series=Documents on the Foreign Policy of Israel |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006094718/http://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm |archivedate=6 October 2011}}</ref> Within the wider Arab–Israeli conflict, [[Andreas Papandreou]] maintained a stronger stand against Israel than any other government in the European Community. Diplomatic relations were founded with the PLO in 1981, while relations with Israel were maintained only at the consular level until Greece's formal recognition of Israel in 1990 under [[Konstantinos Mitsotakis|Mitsotakis]].<ref>{{cite journal |author=Kaminaris, S.C. |title=Greece and the Middle East |url=http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue2/jv3n2a4.html |journal=Middle East Review of International Affairs |volume=3 |issue=2 |date=June 1999 |publisher=Rubin, Barry; Global Research in International Affairs |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907015834/http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue2/jv3n2a4.html |archivedate=7 September 2011}}</ref> Since the formation of current foreign policy under [[George Papandreou]], Greece has seen a rapid improvement in relations with Israel,<ref>{{cite news |last=Marcus |first=Jonathan |title=Israel woos Greece after rift with Turkey |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11556442 |work=BBC News |publisher=British Broadcasting Corporation |date=16 October 2010 |accessdate=15 August 2011}}</ref> leading the media to mark the conclusion of Greece's pro-Palestinian era.<ref>{{cite news |last=Athanasiadis |first=Iason |title=A Mediterranean Battlefield |url=http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 |newspaper=Al Majalla |date=31 January 2011 |accessdate=15 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231233/http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 |archive-date=14 July 2014 |url-status=dead |archivedate=14 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714231233/http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 }}</ref> However, in December 2015, Greece's parliament voted in favour of a motion requesting that the government recognize Palestine.<ref>{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/greek-parliament-votes-to-recognize-palestinian-state-1450783327 |title=Greek Parliament Recognizes Palestinian State in Symbolic Vote |date=22 December 2015 |accessdate=22 December 2015 |newspaper=Wall Street Journal}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 18 || {{flag|Ireland}} || In January 2011, Ireland accorded the Palestinian delegation in [[ڈبلن]] diplomatic status.<ref>{{cite news |author=Jones, Ryan |title=Europe starts process of recognizing Palestine |url=http://www.israeltoday.co.il/tabid/178/nid/22629/Default.aspx |date=26 January 2011 |newspaper=Israel Today |accessdate=4 September 2011}}</ref> A few months later, their Foreign Affairs Minister stated that Ireland would "lead the charge" in recognizing Palestinian statehood, but that it would not come until the PNA was in full and sole control over its territories.<ref>{{cite news |title=Gilmore 'hopes to recognise full Palestinian state' |url=http://jrnl.ie/108152 |date=22 March 2011 |newspaper=The Journal |accessdate=4 September 2011}}</ref> In October 2014, the [[ایوان بالا آئرلینڈ]] of the [[اراکتس]] unanimously passed a motion calling on the Government to recognize the State of Palestine.<ref name="ireland 2014">{{cite news |title=Senators have agreed to recognise Palestine as an independent state |url=http://www.thejournal.ie/seanad-vote-palestine-1738722-Oct2014/ |date=22 October 2014 |newspaper=TheJournal.ie |publisher=Distilled Media Ltd |accessdate=7 November 2014}}</ref> In December 2014, the [[ایوان زیريں آئرلینڈ]] of Ireland's Parliament followed suit.<ref>{{cite web |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/188509 |title=Irish Parliament Urges Government to Recognize 'Palestine' |date=10 December 2014 |accessdate=10 December 2014 |first=Ben |last=Ariel}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 19|| {{flag|Israel}} || ''[[#Israeli position|See above]]'' || style="text-align:center;" | Yes || |- | 20|| {{flag|Italy}} || In May 2011, at an event in Rome celebrating Israel's independence, then Prime Minister [[Silvio Berlusconi]] said that [[اطالیہ]] would not recognize a unilateral declaration of Palestinian statehood, pledging his country's support for Israel.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Berlusconi: Italy won't recognize Palestinian state |url=http://www.jpost.com/International/Article.aspx?ID=220191&R=R1 |date=12 May 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=17 September 2011}}</ref> In June, he reiterated Italy's position against unilateral actions on either side of the [[Israeli–Palestinian conflict|conflict]], stressing that "peace can only be reached with a common initiative through negotiations".<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Israel hails Italy's opposition to Palestinian state bid |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=396359 |date=13 June 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140815033940/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=396359 |archive-date=15 August 2014 |url-status=dead}}</ref> This position was shared by parliamentarians, who drafted a letter to the United Nations stating that "a premature, unilateral declaration of Palestinian statehood would […] undermine rather than resolve the Israeli–Palestinian peace process".<ref>{{cite news |author=Benari, Elad |title=Italian MPs Write Letter Against Unilateral PA Move |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/146549#.TnSa8mHts1E |date=10 August 2011 |newspaper=Arutz Sheva |accessdate=17 September 2011}}</ref> Nevertheless, at the same time, Italy upgraded the diplomatic status of the Palestinian delegation in [[روم]] to a [[سفارتخانہ]], similarly to what other EU countries were doing, giving the head of the delegation [[سفیر (سفارتی عہدہ)]].<ref name=ItaPal>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Italy upgrades Palestinian delegation to mission |url=http://www.eubusiness.com/news-eu/israel-palestinians.9zp |date=16 May 2011 |newspaper=EUbusiness |accessdate=4 September 2011 |archivedate=28 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181028190315/https://www.eubusiness.com/news-eu/israel-palestinians.9zp/ }}</ref> Moreover, on 31 October 2011, Italy [[Abstention|did not oppose]] Palestine's [[State of palestine#2011 UNESCO membership|UNESCO membership bid]]<ref>{{cite web |title=How Unesco countries voted on Palestinian membership |url=https://www.theguardian.com/world/2011/nov/01/unesco-countries-vote-palestinian-membership |work=The Guardian}}</ref> and, on 29 November 2012, Italy voted in favour of [[UN Resolution 67/19]], giving Palestine a [[United Nations General Assembly observers#Non-member states|non-member observer state]] status at the United Nations.<ref>{{cite web |title=UN general assembly makes resounding vote in favour of Palestinian statehood |url=https://www.theguardian.com/world/2012/nov/29/united-nations-vote-palestine-state |work=The Guardian}}</ref> Italy's opposition to unilateral actions was reiterated on 21 December 2017, when it voted in favour of a UN draft resolution calling on all countries to comply with [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل]] resolutions regarding the [[status of Jerusalem]],<ref>{{cite web |title=General Assembly demands all States comply with UN resolutions regarding status of Jerusalem |url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=58330#.WjwBaVXibIU |work=U.N. News Centre}}</ref> following the decision by the U.S. to [[U.S. recognition of Jerusalem|move its embassy]] to Israel from [[تل ابیب]] to the [[یروشلم|city]].<ref>{{cite web |title=Jerusalem: UN resolution rejects Trump's declaration |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-42446027 |work=BBC News}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 21 || {{flag|Jamaica}} || Like other members of the Caribbean Community, Jamaica supports a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Jamaica |title=Jamaica's Position on Gaza Conflict and Zimbabwe Outlined |url=http://www.jis.gov.jm/news/archive/18040-foreign_affairs-jamaica-s-position-on-gaza-conflict-and-zimbabwe-outlined |date=15 January 2009 |publisher=Jamaica Information Service |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402145031/http://www.jis.gov.jm/news/archive/18040-foreign_affairs-jamaica-s-position-on-gaza-conflict-and-zimbabwe-outlined |archivedate=2 April 2012}}</ref> In 2010, Prime Minister [[Bruce Golding]] expressed hope for "a just, lasting and comprehensive peace in the Middle East that guarantees the security of Israel and the unquestioned recognition of a Palestinian state."<ref>{{cite web |author=Golding, Bruce |title=Statement by the Honourable Bruce Golding, Prime Minister of Jamaica in the general debate at the 65th Session of the United Nations General Assembly |url=http://www.opm.gov.jm/news_and_public_affairs/speeches/pm_golding_addresses_un_general_assembly_2010 |date=27 September 2010 |publisher=Government of Jamaica, Office of the Prime Minister |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117145307/http://www.opm.gov.jm/news_and_public_affairs/speeches/pm_golding_addresses_un_general_assembly_2010 |archivedate=17 January 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 22 || {{flag|Japan}} || Japan supports a two-state solution to the conflict,<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Meeting between Foreign Minister Matsumoto and Jordanian Minister of Planning and Cooperation Hassan |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2011/6/0609_05.html |date=9 June 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> and is firmly committed to the establishment of a Palestinian state.<ref>{{cite news |title=Prime Minister Dr. Salam Fayyad inaugurated the JAIP |url=http://www.jaipark.com/in.php?id=6 |date=28 November 2010 |publisher=Jericho Agro-Industrial Park |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110323205233/http://www.jaipark.com/in.php?id=6 |archivedate=23 March 2011}}</ref> In October 2007, a Japanese Justice Ministry official said "Given that the Palestinian Authority has improved itself to almost a full-fledged state and issues its own passports, we have decided to accept the Palestinian nationality".<ref>{{cite web |title=Japan to recognize Palestinian nationality |url=http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=1846153&language=en |website=kuna.net.kw/ |publisher=Kuwait News Agency (KUNA) |accessdate=2 July 2014}}</ref> Responding to Israeli settlement activities in 2010, the Japanese government stated that it would not recognize any act that prejudges the final status of Jerusalem and the territories in the pre-1967 borders.<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Statement … on the decision of the Government of Israel regarding the construction of housing units at settlements in West Bank including East Jerusalem |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2010/3/0311_01.html |date=11 March 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> Likewise, in January 2011, it declared that it would not recognize the annexation of East Jerusalem by Israel.<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Statement by Mr. Seiji Maehara, Minister for Foreign Affairs of Japan, on the demolition of the Shepherd's Hotel in East Jerusalem |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2011/1/0111_04.html |date=11 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 23 || {{flag|Kiribati}} || During the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in early September 2011, the foreign minister of Kiribati reportedly expressed support for the Palestinian position.<ref name="pif1">{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:المالكي يلتقي عددا من وزراء الخارجية على هامش منتدى الباسيفك |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 |date=6 September 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=9 September 2011 |language=Arabic |archive-url=https://archive.today/20121209063931/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 |archive-date=9 December 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=9 December 2012 |archiveurl=https://archive.ph/20121209063931/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 24 || {{flag|South Korea}} ||The government of South Korea does not recognize the State of Palestine.<ref>{{cite web |author=Government of the Republic of Korea |title=Palestine |url=http://www.mofat.go.kr/english/regions/meafrica/20070824/1_1363.jsp |publisher=Ministry of Foreign Affairs and Trade |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.is/20130703022353/http://www.mofat.go.kr/english/regions/meafrica/20070824/1_1363.jsp |archivedate=3 July 2013}}</ref> However, South Korea established the representative office in [[رام اللہ]]. || style="text-align:center;" | Yes || |- | 25 || {{flag|Latvia}} || Latvia supports a two-state solution to the conflict and provides development assistance to the Palestinian National Authority.<ref>{{cite web |author=Permanent Representation of the Republic of Latvia to the European Union |title=Foreign Minister acknowledges Latvia's readiness to engage in co-operation projects with PNA |url=http://www.mfa.gov.lv/en/brussels/news/embassy-news/news/?pg=10850 |date=24 September 2008 |publisher=Government of Lithuania |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117152759/http://www.mfa.gov.lv/en/brussels/news/embassy-news/news/?pg=10850 |archivedate=17 January 2012}}</ref><ref>{{cite web |author=Government of Lithuania |title=Latvia offers training in environmental management for Palestinian National Authority staff |url=http://www.mfa.gov.lv/en/news/press-releases/2010/november/5-11/ |date=5 November 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 26 || {{flag|Liechtenstein}} || Liechtenstein relies on Switzerland to carry out most of its foreign affairs.<ref name="watson">{{Cite book |author=Watson, G.R. |title=The Oslo Accords:international law and the Israeli-Palestinian peace agreements |year=2000 |publisher=Oxford University Press |page=298 |isbn=978-0-19-829891-5}}</ref> In January 2011, it co-sponsored a draft resolution guaranteeing the Palestinian people's right to self-determination,<ref name="majoor" /> and stated that this right must be exercised with a view to achieving a viable and fully sovereign Palestinian state.<ref>{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Summary record of the 50th meeting |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/11C4F8C8DBF8EF8885257870006CDB52 |date=20 January 2011 |publisher=Chief of the Official Records |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529050417/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/11C4F8C8DBF8EF8885257870006CDB52 |archivedate=29 May 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 27 || {{flag|Lithuania}} || Like the rest of the European Union, Lithuania supports a two-state solution including an independent Palestinian state.<ref>{{cite news |author=Pavilenene, Danuta |title=Lithuania and Israel discussed steps towards boosting investment, trade and tourism between countries |url=http://www.baltic-course.com/eng/good_for_business/?doc=40509 |date=5 May 2011 |newspaper=The Baltic Course |accessdate=19 September 2011}}</ref> Regarding the Palestinian push for United Nations membership, Foreign Minister [[Audronius Ažubalis]] stressed the importance of maintaining a unanimous and well-balanced EU position which encouraged both parties to resume peace talks.<ref>{{cite news |author1=Government of Lithuania |author2=Ministry of Foreign Affairs |title=Lithuanian Foreign Minister Emphasizes Eastern [Partnership], Situation in Ukraine and Belarus |url=http://democraticbelarus.eu/node/13417 |date=6 September 2011 |publisher=European Commission, Office for Democratic Belarus |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319204115/http://democraticbelarus.eu/node/13417 |archivedate=19 March 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 28 || {{flag|Luxembourg}} || In an interview with Foreign Minister [[Jean Asselborn]] in March 2011, ''The Jerusalem Post'' stated that Luxembourg was considered among the "least friendly" countries to Israel in the EU.<ref>{{cite news |title=Jean Asselborn au sujet du conflit israélo-palestinien |url=http://www.gouvernement.lu/salle_presse/interviews/2011/03-mars/01-asselborn/index.html |newspaper=The Jerusalem Post |publisher=Government of Luxembourg, Information and Press Service |date=1 March 2011 |accessdate=4 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524082655/http://www.gouvernement.lu/salle_presse/interviews/2011/03-mars/01-asselborn/index.html |archivedate=24 May 2011}}</ref> Asselborn himself has been described as openly pro-Palestinian.<ref>{{cite news |author=Rettman, Andrew |title=Ashton's secret diplomacy upsets EU states |url=http://euobserver.com/24/32535 |date=23 June 2011 |newspaper=EU Observer |accessdate=5 September 2011 |archivedate=6 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120506102948/http://euobserver.com/24/32535 }}</ref> In response to divisions within the EU regarding the Palestinians' September bid for UN membership, Asselborn reportedly urged the PNA to accept an upgrade in its observer status and not ask for membership. He insisted, "We cannot let the Palestinians leave New York at the end of the month with nothing",<ref name="assel">{{cite news |author=Armellini, Alvise |title=Interview: EU can't let Palestinians leave UN assembly "with nothing" |date=3 September 2011 |newspaper=Monsters and Critics}}</ref> He referred to the positions of four members in particular that stood as an obstacle to the achievement of a common position,<ref name="pif1" /> but that he "cannot agree to say no" to the Palestinian endeavour.<ref name="maan1">{{cite news |title=Aide: Abbas to reveal political strategy ahead of UN bid |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=417450 |publisher=Ma'an News Agency |date=3 September 2011 |accessdate=4 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130620004702/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=417450 |archive-date=20 June 2013 |url-status=dead}}</ref> He noted that securing the support of all EU nations would have been a great moral advantage for Palestine.<ref name="assel" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 29 || {{flag|Mexico}} || Mexico maintains a policy of supporting a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Mexico |title=Encuentro de la Secretaria de Relaciones Exteriores, Patricia Espinosa Cantellano, con el Ministro de Asuntos Exteriores de la Autoridad Nacional Palestina, Riad Malki |url=http://www.sre.gob.mx/csocial/contenido/comunicados/2009/feb/cp_046.html |date=23 February 2009 |publisher=Secretary of External Relations |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421004410/http://www.sre.gob.mx/csocial/contenido/comunicados/2009/feb/cp_046.html |archivedate=21 April 2011}}</ref> Palestinian and Israeli officials expected Mexico to follow South American countries in recognizing the State of Palestine in early 2011.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Maliki: Mexico to recognize Palestinian State |url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=202780 |date=9 January 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=17 September 2011}}</ref><ref>{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Ben-Eliezer: US may recognize Palestinian state |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4004405,00.html |date=26 December 2010 |newspaper=Ynet News |publisher=Yedioth Internet |accessdate=19 September 2011}}</ref> Its position on the matter is seen as influential in Latin America, and therefore critical to both proponents and opponents.<ref>{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Israel fights recognition of Palestinian state |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4002381,00.html |date=21 December 2010 |newspaper=Ynet News |publisher=Yedioth Internet |accessdate=19 September 2011}}</ref> Opposition parties have urged the government to recognize a Palestinian state as part of the September initiative, putting down its hesitance to U.S. pressure.<ref>{{cite news |title=PRD pide a México reconocer a Palestina como Estado |url=http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/mexico/71483/prd-pide-a-mexico-reconocer-a-palestina-como-estado |date=12 September 2011 |newspaper=Azteca Noticias |publisher=Azteca Internet |accessdate=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129031046/http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/mexico/71483/prd-pide-a-mexico-reconocer-a-palestina-como-estado |archive-date=29 November 2014 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 30 || {{sort|Micronesia|{{flag|Federated States of Micronesia}}}} || The FSM is a consistent supporter of Israel, especially in international resolutions,<ref name="micro">{{cite book |author=Usa Ibp Usa |title=Micronesia Country Study Guide |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=38 |isbn=978-1-4387-3268-8}}</ref> though this is due in part to its association with the United States.<ref name="watson" /> During the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in September 2011, the leader of the Micronesian delegation reportedly stated his country's solidarity with the Palestinian people's suffering and support for their right to self-determination. Regarding the PNA's endeavour to gain admission to the United Nations, however, the official stated that the [[Compact of Free Association|agreements]] signed with the U.S. prevented the FSM from voting according to its government's wishes in cases where they conflicted with those of the U.S.<ref name="pif1" /> In reference to Israel's continued development assistance to Micronesians, another diplomat noted, "We need Israeli expertise, so I don't see a change in our policy anytime soon."<ref name="micro" /> || style="text-align:center;"| No || |- | 31 || {{flag|Moldova}} || Moldova maintains a policy of neutrality in international affairs. It has expressed full support for the Quartet [[Road map for peace|principles]] for the settlement of the Israeli–Palestinian conflict,<ref>{{cite web |author=Government of Moldova |title=Israel removes the fee for visas for moldovan citizens traveling to this country |url=http://www.mfa.gov.md/consular-news/487584/ |date=20 June 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Integration |accessdate=20 September 2011}}</ref> which call for an independent Palestinian state. || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Moldova |title=Bilateral cooperation: Palestine |url=http://www.mfa.gov.md/politica-externa/ps/ |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 January 2011 |language=ro}}</ref> || |- | 32 || {{flag|Myanmar}} || Myanmar is one of only two members of the [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک]] that has not recognized the State of Palestine, alongside Singapore.<ref name="recognitionByThailand" /><ref>{{cite news |author1=Abdul Khalik |author2=Desy Nurhayati |title=Palestine gets NAM support for liberty, UN membership |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/05/28/palestine-gets-nam-support-liberty-un-membership.html |date=28 May 2011 |newspaper=The Jakarta Post |accessdate=19 September 2011}}</ref> Former foreign affairs minister [[Win Aung (minister)|Win Aung]] stated in 2000 that Myanmar supports a two-state solution within internationally recognized borders.<ref>{{cite web |author=U Win Aung |title=Statement by His Excellency U Win Aung Minister for Foreign Affairs and Chairmen of the Delegation of the Union of Myanmar |url=https://www.un.org/ga/webcast/statements/myanmarE.htm |date=20 September 2000 |publisher=United Nations |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 33 || {{flag|Nauru}} || During the [[Pacific Islands Forum]] in early September 2011, Foreign Affairs Minister [[Kieren Keke]] confirmed his nation's solidarity with the Palestinian people and their right to self-determination.<ref name="pif2">{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:المالكي يواصل مشاوراته مع وزراء خارجية دول الباسيفيك |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 |date=9 September 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=9 September 2011 |language=Arabic |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330213052/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 |archive-date=30 March 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=30 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330213052/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 }}</ref> The PNA's foreign ministry published a statement prior to the summit claiming that most Pacific island nations would vote against a United Nations resolution regarding the Palestinian state.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Foreign Minister to Attend Pacific Island Forum |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17202|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322173558/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17202|url-status=dead|archive-date=22 March 2012 |date=4 September 2011 |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=9 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 34 || {{flag|Netherlands}} || In June 2011, Foreign Minister [[Uri Rosenthal]] stated that the request to admit Palestine at the United Nations would "not be supported by the Netherlands". He called instead for a resumption of negotiations: "We will continue to stress for a restart to direct negotiations."<ref name="hstimes">{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Dutch deny support for Palestinian statehood |url=http://www.hindustantimes.com/Dutch-deny-support-for-Palestinian-statehood/Article1-715917.aspx |date=1 July 2011 |newspaper=Hindustan Times |publisher=HT Media Limited |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110804033754/http://www.hindustantimes.com/Dutch-deny-support-for-Palestinian-statehood/Article1-715917.aspx |archivedate=4 August 2011}}</ref> He insisted that a peace deal must be based "on an agreement between all parties",<ref name="yahoo" /> and that the Netherlands was opposed to anything done without the consent of both parties.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Recognition of a Palestinian state: the EU is trying to remain united |url=http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325192725/http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ |url-status=dead |archive-date=25 March 2012 |date=2 September 2011 |newspaper=PISQA |accessdate=17 September 2011 |archivedate=25 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325192725/http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ }}</ref> Abbas highlighted the importance of the Dutch role in the peace process, precisely because it maintained close ties with Israel: "It doesn't disturb us at all. They play a very important role and the Palestinian people are very appreciative of their help."<ref name="hstimes" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 35 || {{flag|New Zealand}} || New Zealand support a two-state solution to the peace process.<ref name="nz">{{cite news |author=Trevett, Claire |title=Palestinians ask NZ to back bid for UN membership |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10750446 |date=9 September 2011 |newspaper=The New Zealand Herald |accessdate=4 September 2011}}</ref> It also maintains a policy of not expressing explicit recognition of new states, preferring to imply recognition through actions rather than formal declarations. For Palestine, this would mean upgrading its accredited delegation to a diplomatic status.<ref>{{cite news |author=Young, Jane |title=New Zealand needs to vote for Palestine |url=http://pundit.co.nz/content/new-zealand-needs-to-vote-for-palestine |date=17 July 2011 |newspaper=Pundit |accessdate=9 September 2011}}</ref> In early September 2011, Foreign Minister [[Murray McCully]] said that the government would not make a decision until the wording of the resolution was released. "We've got a reputation for being fair minded and even handed on this matter and all we can do is wait to see the words.<ref name="nz" /> He also told Riyad al-Malki that he had refused to give any pledges Israel to oppose to vote.<ref name="pif1" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="pacdel" /> || |- | 36 || {{sort|North Macedonia|{{flag|North Macedonia}}}} || According to Foreign Minister [[Nikola Poposki]], stated, the Macedonian position will be built in accordance with the views of the European Union and its strategic partners.<ref>{{cite news |title=FM Poposki meets his EU colleagues in Poland |url=http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ |date=3 September 2011 |publisher=Macedonia International News Agency |accessdate=12 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120220631/http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ |archive-date=20 November 2011 |url-status=dead |archivedate=20 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111120220631/http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 37 || {{flag|Norway}} || Norway upgraded the Palestinian mission in [[اوسلو]] to an embassy in December 2010, and Foreign Minister [[Jonas Gahr Støre]] called for the creation of a Palestinian state within the following year.<ref>{{cite news |author=Stigset, Marianne |title=Norway Calls for Palestinian State, Gives Diplomatic Mission Embassy Rank |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-12-15/norway-calls-for-palestinian-state-gives-diplomatic-mission-embassy-rank.html |newspaper=Bloomberg |date=15 December 2010 |accessdate=15 December 2010}}</ref> In January 2011, Støre stated that, should negotiations with Israel fail to make progress by September, his country would recognize Palestine within the United Nations framework.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Norway to recognise Palestine if peace talks fail |url=http://www.icenews.is/index.php/2011/01/20/norway-to-recognise-palestine-if-peace-talks-fail/ |date=20 January 2011 |newspaper=Ice News |accessdate=1 August 2011 |archivedate=8 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108120827/http://www.icenews.is/index.php/2011/01/20/norway-to-recognise-palestine-if-peace-talks-fail/ }}</ref><ref>{{cite news |author=Ravid, Barak |title=Norway may recognize Palestinian state if peace process remains stalled |url=http://www.haaretz.com/print-edition/news/norway-may-recognize-palestinian-state-if-peace-process-remains-stalled-1.346788 |date=3 March 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=1 August 2011 |archivedate=28 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151128172426/http://www.haaretz.com/print-edition/news/norway-may-recognize-palestinian-state-if-peace-process-remains-stalled-1.346788 }}</ref> Following a meeting with Abbas in July 2011, Støre claimed that it was "perfectly legitimate" for the Palestinians to seek a vote on recognition of statehood.<ref>{{cite news |author=NewsGuy |title=Norway To Back Palestinian State |url=http://www.therightperspective.org/2011/07/23/norway-to-back-palestinian-state/ |newspaper=The Right Perspective |date=23 July 2011 |publisher=Goodman, Peter |accessdate=1 August 2011 |archivedate=11 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111011071140/http://www.therightperspective.org/2011/07/23/norway-to-back-palestinian-state/ }}</ref> "The fundamental Norwegian view is that a people have the right to use UN institutions to clarify questions about the legitimacy of their status in the world. We are opposed to denying this to the Palestinians". The minister withheld full commitment until the request was officially announced,<ref>{{cite news |author=Corfield, Gareth |title=Støre cautiously endorses Palestinian UN recognition bid |url=http://theforeigner.no/pages/news/stre-cautiously-endorses-palestinian-un-recognition-bid/ |newspaper=The Foreigner |date=19 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929222312/http://theforeigner.no/pages/news/stre-cautiously-endorses-palestinian-un-recognition-bid/ |archive-date=29 September 2011 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |author=Ynet News |title=Norway youths discussed Palestine prior to attack |url=http://www.sanfranciscosentinel.com/?p=144133 |newspaper=San Francisco Sentinel |date=23 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028083011/http://www.sanfranciscosentinel.com/?p=144133 |archivedate=28 October 2011}}</ref> after which, on 18 September, he confirmed that Norway would lend its support: "Norway will support this and is prepared to recognize a Palestinian state."<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Norway FM: We will recognize Palestinian state |url=http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/norway-fm-we-will-recognize-palestinian-state-1.385141 |date=18 September 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=17 September 2011 |archivedate=11 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411151637/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/norway-fm-we-will-recognize-palestinian-state-1.385141 }}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 38 || {{flag|Panama}} || Panama has not indicated its position regarding a vote on statehood,<ref>{{cite news |title=Symbolic Recognition of Palestinian State by Latin American Countries |url=http://www.adl.org/main_International_Affairs/Recognition-of-Palestinian-State.htm |date=24 January 2011 |publisher=Anti-Defamation League |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110412030240/http://www.adl.org/main_International_Affairs/Recognition-of-Palestinian-State.htm |archivedate=12 April 2011}}</ref> and is reported to be undecided on the matter.<ref name="caribsytd" /> President [[Ricardo Martinelli]] has a record of supporting Israel in UN resolutions,<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Palestinian National Authority Condemns Martinelli Comments |url=http://www.thepanamadigest.com/2010/03/palestinian-national-authority-condemns-martinelli-comments/ |date=5 March 2011 |newspaper=The Panama Digest |accessdate=1 August 2011 |archivedate=8 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100308164152/http://www.thepanamadigest.com/2010/03/palestinian-national-authority-condemns-martinelli-comments/ }}</ref> and has reportedly resisted pressure from other Latin American governments to recognize Palestine.<ref>{{cite news |author=Kampeas, Ron |title=Price for Israel support: Come to Panama and enjoy the food and Wi-Fi |url=http://blogs.jta.org/politics/article/2011/04/28/3087236/price-for-israel-support-come-to-panama-and-enjoy-the-food-and-wi-fi |date=28 April 2011 |publisher=Jewish Telegraphic Agency |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117182233/http://blogs.jta.org/politics/article/2011/04/28/3087236/price-for-israel-support-come-to-panama-and-enjoy-the-food-and-wi-fi |archivedate=17 January 2012}}</ref> The [[Central American Integration System]] (SICA) was expected to adopt a joint position on the issue at its summit on 18 August,<ref>{{cite web |author=Government of Honduras |title=Presidente Lobo Sosa pide de nuevo a empresarios tocarse el corazón |url=http://www.presidenceducameroun.com/news/?lang=en&mode=newsdetails&id=1285 |publisher=Office of the President |language=Spanish |date=2 August 2011 |accessdate=10 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715112334/http://www.presidenceducameroun.com/news/?lang=en&mode=newsdetails&id=1285 |archive-date=15 July 2011 |url-status=dead}}</ref> but Panama insisted that discussion should retain a regional focus and the matter was not included on the final agenda.<ref name="sica">{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Central America 'battles' over PA's UN bid |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4112571,00.html |date=22 August 2011 |newspaper=Yedioth Internet |accessdate=27 August 2011}}</ref> In early September, Foreign Minister Roberto Henriquez said that the government's decision would not be made public until its vote is cast, but added, "It is very important that the birth of this country and its recognition in the international forum is previously accompanied by a full peace agreement with its neighbour, Israel."<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Panamá condiciona reconocimiento de Palestina |url=http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina |date=8 September 2011 |newspaper=Telemetro |publisher=Corporación Medcom Panamá, S.A |language=Spanish |accessdate=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319013318/http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina |archive-date=19 March 2012 |url-status=dead |archivedate=19 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319013318/http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina }}</ref> On 4 July 2015, Panama's Vice President and Foreign Minister Isabel De Saint Malo de Alvarado said that her government is looking at ways to recognize the State of Palestine without affecting their "close relationship" with Israel.<ref>{{cite web |url=http://www.newsroompanama.com/news/panama/panama-looking-to-recognize-palestine-state |title=Panama looking to recognize Palestine State |date=4 July 2015 |newspaper=newsroompanama |publisher=Newsroom Panama, S.A |accessdate=4 October 2015}}</ref>|| style="text-align:center;" | No || |- | 39 || {{flag|Portugal}} || In February 2011, several parliamentary factions proposed resolutions calling on the government to recognize the State of Palestine.<ref>{{cite news |author=Silva, Bárbara |title=Parlamento avança para reconhecer Estado palestiniano |url=https://economico.sapo.pt/noticias/nprint/110670.html |date=9 February 2011 |newspaper=Económico |accessdate=29 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007091416/http://economico.sapo.pt/noticias/nprint/110670.html |archive-date=7 October 2011 |url-status=dead}}</ref> However, these were dismissed by the two majority parties, which insisted on a prior settlement acceptable to both Palestinians and Israelis.<ref>{{cite news |author=Lusa |title=PS e PSD rejeitam proposta para reconhecer-se o Estado da Palestina |url=http://www.publico.pt/Mundo/ps-e-psd-rejeitam-proposta-para-reconhecerse-o-estado-da-palestina_1479482 |date=9 February 2011 |newspaper=Público |publisher=Público Comunicação Social S.A |language=Portuguese |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110219002007/http://www.publico.pt/Mundo/ps-e-psd-rejeitam-proposta-para-reconhecerse-o-estado-da-palestina_1479482 |archivedate=19 February 2011}}</ref> Foreign Minister [[Paulo Portas]] stated that Portugal supports the initiative to recognize Palestine, but that it must not forget the security of Israel: "We will do everything for Palestine, which deserves to have its state, and do nothing against Israel, which deserves to have its security."<ref>{{cite news |author=Lusa |title=Portugal e a UE farão "tudo pela Palestina e nada contra Israel", diz Paulo Portas |url=http://www.publico.pt/Pol%C3%ADtica/portugal-e-a-ue-farao-tudo-pela-palestina-e-nada-contra-israel-diz-paulo-portas_1510295 |date=2 September 2011 |newspaper=Público |publisher=Público Comunicação Social S.A |language=Portuguese |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916225342/http://www.publico.pt/Pol%C3%ADtica/portugal-e-a-ue-farao-tudo-pela-palestina-e-nada-contra-israel-diz-paulo-portas_1510295 |archivedate=16 September 2012}}</ref> In December 2014, the Portuguese Parliament passed a resolution that is non-binding calling on the government to recognize Palestine as an independent state with 9 of 230 members opposing the measure.<ref>"Portugal's Parliament Passes 'Palestine' Resolution: Only 9 Members Out of 230 Opposed" (14 December 2014) ''The Jewish Daily Forward'' http://forward.com/articles/210910/portugal-s-parliament-passes-palestine-resolutio/</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 40 || {{flag|Samoa}} || Prime Minister [[Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi|Tuila'epa Sailele Malielegaoi]] has expressed support for a two-state solution to the conflict.<ref>{{cite news |author=Malielegaoi, Tuila'epa Sailele |title=Statement by Tuila'epa Sailele Malielegaoi Prime Minister of the Independent State of Samoa at the general debate of the 65th Session of the United Nations General Assembly |url=https://www.un.org/en/ga/65/meetings/generaldebate/Portals/1/statements/634211849807968750WS_en.pdf |date=27 September 2010 |publisher=Permanent Mission of Samoa to the United Nations |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 41 || {{flag|Singapore}} || Singapore has not recognized the State of Palestine and has not announced a position regarding a resolution.<ref>{{cite news |author1=Abdul Khalik |author2=Desy Nurhayati |title=Palestine gets NAM support for liberty, UN membership |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/05/28/palestine-gets-nam-support-liberty-un-membership.html |date=28 May 2011 |newspaper=The Jakarta Post |publisher=PT Bina Media Tenggara |accessdate=30 August 2011}}</ref> The island state has a strong relationship with Israel.<ref>{{cite book |author=Leifer, Michael |title=Singapore's Foreign Policy: Coping with Vulnerability |page=91 |url=https://books.google.com/books?id=-AKpC0I0VC0C&source=gbs_navlinks_s |year=2000 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-23352-1}}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 42 || {{flag|Slovenia}} || On 28 November 2014, the Foreign Policy Committee rejected a motion to immediately recognize Palestine, but approved an alternative motion requiring the government to submit a proposal to recognize Palestine to the [[National Assembly (Slovenia)|National Assembly]].<ref>{{cite news |url=http://www.sloveniatimes.com/parliament-in-favor-of-the-recognition-of-palestine |title=Parliament in Favor of the Recognition of Palestine |date=29 November 2014 |accessdate=29 November 2014 |archivedate=24 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224210940/https://sloveniatimes.com/parliament-in-favor-of-the-recognition-of-palestine/ }}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 43 || {{flag|Solomon Islands}} || Foreign Minister [[Peter Shannel Agovaka]] met Riyad al-Malki in early September at the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in Wellington. Agovaka reportedly confirmed his government's support for the self-determination of Palestinians and for the efforts of Palestine at the United Nations. He said that the possibility of recognizing the State of Palestine would be considered in the next meeting of cabinet.<ref name="pif1" /> || style="text-align:center;" | No || |- | 44 || {{flag|Spain}} || On 1 July 2011, the Spanish parliament passed a resolution urging its government to recognize the State of Palestine on the 1967 borders.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Spain might recognize Palestinian state |url=http://www.presstv.ir/detail/187259.html |date=2 July 2011 |publisher=Press TV |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927070559/http://www.presstv.ir/detail/187259.html |archivedate=27 September 2011}}</ref> Prior to this, Nabil Shaath had claimed in May that Spain intended to recognize the Palestinian state before September.<ref>{{cite news |author=Khaled Abu Toameh |title=Spain will recognize Palestinian state on 1967 lines |url=http://www.jpost.com/MiddleEast/Article.aspx?id=222873&R=R3 |date=30 May 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=19 September 2011}}</ref> In late July, Foreign Minister [[Trinidad Jiménez]] said that Spain supports the bid, but that it would not determine its position until the proposal is made official.<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Spain tells Abbas it backs efforts for Palestinian state |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=406767 |date=19 July 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926003026/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=406767 |archive-date=26 September 2012 |url-status=dead}}</ref> In an interview with ''El País'' in August, Jiménez confirmed Spain's support: "We are working with the idea that there is a majority in the EU that will support moving forward with the recognition of Palestine." She added that it was the right time to do this, since it would give Palestinians much needed hope about their future state.<ref>{{cite news |title=Israel fumes over foreign minister's Palestine position |url=http://www.elpais.com/articulo/english/Israel/fumes/over/foreign/minister/s/Palestine/position/elpepueng/20110822elpeng_9/Ten |date=22 August 2011 |newspaper=El País |accessdate=30 August 2011}} [http://www.elpais.com/articulo/espana/Ha/llegado/hora/dar/paso/reconocimiento/Estado/palestino/elpepiesp/20110821elpepinac_1/Tes Original transcript] {{in lang|es}}.</ref> On 20 November 2014, the Spanish parliament approved a non-binding motion calling on the government to recognize Palestine by a vote of 319–2.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Spanish lawmakers vote in favor of recognizing Palestine |url=http://www.dw.de/spanish-lawmakers-vote-in-favor-of-recognizing-palestine/a-18072505 |date=20 November 2014}}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 45 || {{flag|Switzerland}} || || style="text-align:center;"| Yes || |- | 46 || {{flag|Tonga}} || In September 2011, following the summit of the Pacific Islands Forum in Wellington, the PNA's foreign ministry noted that it had made significant strides in its efforts to attain recognition from Tonga.<ref name="pif2" /> || style="text-align:center;"| No || |- | 47 || {{flag|United Kingdom}} || In September 2011, Britain said it would recognize Palestine as a state, but only with non-member observer status, rather than full membership, at the United Nations.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=UK only backs 'Observer' status for Palestine |url=http://www.presstv.ir/detail/199915.html |publisher=PressTV |date=18 September 2011 |accessdate=7 October 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110924083013/http://www.presstv.ir/detail/199915.html |archivedate=24 September 2011}}</ref> In October 2014, the [[House of Commons of the United Kingdom|UK House of Commons]] passed a symbolic non-binding [[Motion (parliamentary procedure)|Motion]] by a vote of 274 in favour to 12 against which called on the Government to recognize Palestine.<ref>{{cite news |url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKCN0I223L20141013 |title=UK lawmakers pass symbolic motion to recognize Palestine as a state |date=13 October 2014 |accessdate=13 October 2014 |work=Reuters |archivedate=19 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019160425/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKCN0I223L20141013 }}</ref><ref>https://publications.parliament.uk/pa/cm201415/cmhansrd/chan40.pdf</ref> Also in October 2014, the devolved government of [[اسکاٹ لینڈ]] called for recognition of Palestine as an independent state and for the UK to open an [[سفارتخانہ]].<ref>{{cite news |title=Calls to recognise Palestine |url=http://news.scotland.gov.uk/News/Calls-to-recognise-Palestine-1146.aspx |accessdate=19 October 2014 |publisher=scotland.gov.uk |date=12 October 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019233222/http://news.scotland.gov.uk/News/Calls-to-recognise-Palestine-1146.aspx |archivedate=19 October 2014}}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || UNSC (permanent); [[Palestine–United Kingdom relations]]. |- | 48 || {{flag|United States}} || President [[بارک اوباما]] declared U.S. opposition to the bid in his speech to the General Assembly, saying that "genuine peace can only be realized between Israelis and Palestinians themselves" and that "[u]ltimately, it is Israelis and Palestinians – not us – who must reach an agreement on the issues that divide them".<ref>{{cite news |author=Helene Cooper |title=Obama Says Palestinians Are using Wrong Forum |url=https://www.nytimes.com/2011/09/22/world/obama-united-nations-speech.html |date=21 September 2011 |newspaper=The New York Times |accessdate=7 October 2011}}</ref> Obama told Abbas that they would veto any United Nations Security Council move to recognize Palestinian statehood.<ref>{{cite news |author=Alex Spillius |title=Barack Obama tells Mahmoud Abbas US will veto Palestinian statehood bid |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/8780859/Barack-Obama-tells-Mahmoud-Abbas-US-will-veto-Palestinian-statehood-bid.html |date=22 September 2011 |newspaper=The Telegraph |accessdate=7 October 2011}}</ref><!-- https://www.washingtonpost.com/blogs/right-turn/post/did-the-palestinian-authority-think-through-its-un-gambit/2011/03/29/gIQAd2xhiJ_blog.html http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=237199 http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231249 --> || style="text-align:center;"| Yes || UNSC (permanent); [[Palestine–United States relations]] |} ==== اقوام متحدہ دے ارکان نئيں ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! class="unsortable" | Official position !! [[Foreign relations of Palestine|Relations]]<br />{{#tag:ref||group="note"|name="relcol"}} !! Relevant memberships |- | — || {{flag|Sovereign Military Order of Malta}} || || style="text-align:center;"| Yes<br /><ref>{{cite web |title=THE GRAND MASTER OF THE ORDER OF MALTA GREETS THE ACCREDITED DIPLOMATIC CORPS |url=http://www.orderofmalta.int/news/57915/the-grand-master-of-the-order-of-malta-receives-the-accredited-diplomatic-corps/?lang=en |publisher=Sovereign Order of Malta – official site |date=11 January 2012 |accessdate=31 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120926005434/http://www.orderofmalta.int/news/57915/the-grand-master-of-the-order-of-malta-receives-the-accredited-diplomatic-corps/?lang=en |archivedate=26 September 2012}} "Last September, we have opened relations with the Palestinian Authorities".</ref><ref>{{cite web |title=Bilateral relations |url=http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en# |publisher=Sovereign Order of Malta – official site |accessdate=31 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "The Order of Malta has relations at Ambassador level with: Palestinian Authority".</ref> || |} <!-- Entries, who don't recognise the State of Palestine, who don't have diplomatic relations with it, PLO or PNA, and who were removed from the lists above, because some editors considered the descriptions of their position to be too vague and thus not useful. Revision that includes these descriptions: [[:en:Special:PermanentLink/488283396|04:31, 20 April 2012 by Tabletop]]. * {{flag|Barbados}} * {{flag|Marshall Islands}} * {{flag|Monaco}} * {{flag|Palau}} * {{flag|San Marino}} * {{flag|Trinidad and Tobago}} * {{flag|Tuvalu}} * {{flag|Cook Islands}} * {{flag|Niue}} Entries, for whom there aren't any sources found describing their position: * {{flag|Abkhazia}} * {{flag|Kosovo}} * {{flag|Nagorno-Karabakh Republic}} * {{flag|Northern Cyprus}} * {{flag|Somaliland}} * {{flag|South Ossetia}} * {{flag|China, Republic of}} * {{flag|Transnistria}} --> == کثیرالجہ‏تی معاہدے == ریاست فلسطین کئی کثیرالجہ‏تی معاہداں د‏‏ی اک فریق اے ، جس وچ پنج ذخیر . رجسٹرڈ نيں: برطانیہ ، [[یونیسکو]] ، اقوام متحدہ ، نیدرلینڈ تے سوئٹزرلینڈ۔ یونیسکو دے کنونشن د‏‏ی توثیق 2011/2012 وچ ہوئی سی تے اس دے بعد فلسطین یونیسکو دا رکن بن گیا سی ، جدو‏ں کہ ہور کنونشناں د‏‏ی توثیق 2014 وچ کيتی گئی سی جدو‏ں اسرائیل دے نال مذاکرات دا عمل تعطل دا شکار سی۔ {| class="wikitable sortable" ! ڈپازٹری ملک / تنظیم ! ڈپازٹری عضو ! معاہداں د‏‏ی تعداد ! مثالاں ! پہلے توثیق / الحاق د‏‏ی تریخ |- | [[نیدرلینڈز]] | وزارت خارجہ | 1 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://verdragenbank.overheid.nl/en/Verdrag/ZoekUitgebreid|title=Dutch Treaty Database (Verdrgenbank)|website=United Nations|accessdate=17 May 2014}}</ref> | کنونشن جو زمین اُتے جنگ دے قوانین تے رسم و رواج دا احترام کردا اے | {{dts|2 April 2014}} |- | [[روس]] | | 1 <ref>{{حوالہ ویب|url=http://disarmament.un.org/treaties/t/npt|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons|accessdate=9 March 2015|website=[[اقوام متحدہ]]}}</ref> | [[معاہدہ جوہری عدم پھیلاؤ|جوہری ہتھیاراں دے عدم پھیلاؤ اُتے معاہدہ]] | {{dts|10 February 2015}} |- | [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] | فیڈرل کونسل | 7 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/fr/documents/eda_140410_geneve_e.pdf|title=Notification to the Governments of the States parties to the Geneva Conventions of 12 August 1949 for the Protection of War Victims|date=10 April 2014|accessdate=9 January 2015|publisher=[[Federal Department of Foreign Affairs|Federal Department of Foreign Affairs of Switzerland]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925110942/https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/fr/documents/eda_140410_geneve_e.pdf|archivedate=25 September 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/en/documents/geneva-150109_en.pdf|title=Notification to the Governments of the States parties to the Geneva Conventions of 12 August 1949 for the Protection of War Victims|date=9 January 2015|accessdate=9 January 2015|publisher=[[Federal Department of Foreign Affairs|Federal Department of Foreign Affairs of Switzerland]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150109224229/https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/en/documents/geneva-150109_en.pdf|archivedate=9 January 2015}}</ref> | [[معاہدہ جنیوا|جنیوا کنونشن]] تے پروٹوکول | {{dts|2 April 2014}} |- | [[یونیسکو]] | [[یونیسکو|ڈائریکٹر جنرل]] | 8 <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.unesco.org/eri/la/conventions_by_country.asp?contr=PS&language=E&typeconv=1|title=Ratified Conventions, Palestine|accessdate=17 May 2014|website=[[یونیسکو]]}}</ref> | [[یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ|عالمی ثقافتی تے قدرتی ورثہ دے تحفظ تو‏ں متعلق کنونشن]] | {{dts|8 December 2011}} |- | [[اقوام متحدہ]] | [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ|سیکرٹری جنرل]] | > 50 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/pages/CNs.aspx|title=UN Treaty Database|website=United Nations|accessdate=17 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416024003/https://treaties.un.org/pages/CNs.aspx|archivedate=16 April 2014}}</ref> | سفارتی تعلقات تو‏ں متعلق ویانا کنونشن <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> بین الاقوامی فوجداری عدالت دا قانون | {{dts|9 April 2014}} |- | [[مملکت متحدہ|متحدہ سلطنت یونائیٹڈ کنگڈم]] | [[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ|خارجہ تے دولت مشترکہ دا دفتر]] | 2 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/269687/20._UNESCO_status_list__new_.docx|title=Depositary Status List – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)|date=April 2013|accessdate=7 January 2015|publisher=[[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ]]}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/423681/8._Non_Proliferation_Treaty_1968__Status_list.pdf|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130104161243/http://www.fco.gov.uk/resources/en/pdf/pdf18/fco_ref_sl_nonprolifnuclearweapo|archivedate=4 January 2013|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons|accessdate=23 July 2013|publisher=[[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ]]}}</ref> | [[یونیسکو|یونیسکو دا آئین]] <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> [[معاہدہ جوہری عدم پھیلاؤ|جوہری ہتھیاراں دے عدم پھیلاؤ اُتے معاہدہ]] | {{dts|23 November 2011}} |} 16 مئی 2014 دے اک اعتراض وچ ، اسرائیل نے اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل نو‏‏ں مطلع کيتا کہ اس نے اس گل اُتے غور نئيں کيتا کہ 'فلسطین' (اصل وچ واحد کوٹیشن نشانات) ریاست د‏‏ی تعریف اُتے پورا اتردا اے تے اس نے تشدد تے ہور دے خلاف کنونشن وچ شمولیت د‏‏ی درخواست کيتی ا‏‏ے۔ "قانونی جواز دے بغیر تے کنونشن دے تحت اسرائیل دے معاہدے تعلقات اُتے اثر و رسوخ" ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ظالمانہ ، غیر انسانی یا غیر اخلاقی سلوک یا سزا د‏‏ی سزا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.296.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=23 May 2014}}</ref> امریکا تے کینیڈا نے وی ايس‏ے طرح دے اعتراضات درج کیتے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.263.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=17 May 2014}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.285.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=23 May 2014}}</ref> فلسطین نے جوہری ہتھیاراں د‏‏ی ممانعت تو‏ں متعلق اقوام متحدہ دے معاہدے دے مذاکرات وچ حصہ لیا تے 7 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں اس دے اختیار کرنے دے حق وچ ووٹ دتا۔ <ref>https://s3.amazonaws.com/unoda-web/wp-content/uploads/2017/07/A.Conf_.229.2017.L.3.Rev_.1.pdf</ref> == ہور ویکھو == * [[محدود تسلیم شدہ ریاستاں د‏‏ی لسٹ|محدود پہچان والی ریاستاں د‏‏ی لسٹ]] * یروشلم اُتے عہدےآں د‏‏ی لسٹ * [[فلسطینی قوم پرستی]] * [[تریخ دولت فلسطین|اک فلسطینی ریاست دے لئی تجاویز]] * [[فلسطین – یورپی یونین دے تعلقات]] == نوٹ == {{حوالے|group="note"}} == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.mofa.gov.ps/ وزارت خارجہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100805011339/http://www.mofa.gov.ps/ |date=2010-08-05 }} ، فلسطینی نیشنل اتھارٹی * [https://web.archive.org/web/20110818214013/http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5 مذاکرات امور دا محکمہ] ، فلسطین لبریشن آرگنائزیشن * [https://web.archive.org/web/20140208145034/http://palestinestate194.com/index.php/en/ فلسطین ریاست 194] * [http://www.onevoice.ps/ ون وائس فلسطین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001192906/http://onevoice.ps/ |date=2020-10-01 }} {{International recognition of states with limited recognition}} {{Foreign relations of Palestine}} {{Palestine topics}} {{Portal bar|Palestine|Politics}} [[گٹھ:دولت فلسطین]] [[گٹھ:سفارتی اعتراف]] [[گٹھ:فلسطینی قوم پرستی]] [[گٹھ:تنظیم آزادی فلسطین]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] tssxt5oe14vvtjff0kixk16nwpoum07 0 91838 708979 638762 2026-07-27T20:38:28Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708979 wikitext text/x-wiki ایہ کیمیائی عناصر د‏‏ی فہرست اے جس نو‏‏ں بترتیب ابجد رکھیا گیا اے تے نال اس د‏ی لونی ترمیز (color coding) عناصر دیاں قسماں دے لحاظ نال کيتی گئی ا‏‏ے۔ ہر عنصر دے نال اس د‏ی [[علامت (عنصر)]]، [[جوہری عدد]]، [[جوہری کمیت]] یا موزاں ترین [[ہمجاء|ہم جاء]] تے [[دوری جدول]] وچ اس دا [[لسٹ عناصر بلحاظ علامت|گروہ]] تے [[دور]] دتا گیا ا‏‏ے۔ {{عناصر اقسام}} {|class="wikitable sortable" |-bgcolor="#efefef" |-{{highlight1}} ![[ایٹمی نمبر]] '''Z'''<br /> !'''نام'''<br /> ![[لسٹ عناصر بلحاظ علامت|علامت]]<br /> ![[دور (دوری جدول)]]<br /> ![[گروہ (دوری جدول)]]<br /> ![[کیمیائی سلسلے]]<br /> ![[[[جوہری کیمیت]] [[ویکیپیڈیا اختصارات|گ / مول]]) |-style="background-color:#a0ffa0" | 1 || [[ہائیڈروجن|آبساز]] || H || 1 || 1 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:1|7|0}}}} </span>1.00794(7)<ref name="fn_2">The isotopic composition of this element varies in some geological specimens, and the variation may exceed the uncertainty stated in the table.</ref><ref name="fn_3">The isotopic composition of the element can vary in commercial materials, which can cause the atomic weight to deviate significantly from the given value.</ref><ref name="fn_4">The isotopic composition varies in terrestrial material such that a more precise atomic weight can not be given.</ref> |-style="background-color:#c0ffff" | 2 || [[ہیلیم]] || He || 1 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:4|7|0}}}} </span>4.002602(2)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ff6666" | 3 || [[لیتھیم]] || Li || 2 || 1 || [[Alkali metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:6|7|0}}}} </span>6.941(2)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /><ref name="fn_4" /><ref>The atomic weight of commercial Lithium can vary between 6.939 and 6.996—analysis of the specific material is necessary to find a more accurate value.</ref> |-style="background-color:#ffdead" | 4 || [[بیریلیم]] || Be || 2 || 2 || [[Alkaline earth metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:9|7|0}}}} </span>9.012182(3) |-style="background-color:#cccc99" | 5 || [[بورون]] || B || 2 || 13 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:10|7|0}}}} </span>10.811(7)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#a0ffa0" | 6 || [[کاربن|فحم]] || C || 2 || 14 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:12|7|0}}}} </span>12.0107(8)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#a0ffa0" | 7 || [[نائیٹروجن|نطرساز]] || N || 2 || 15 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:14|7|0}}}} </span>14.0067(2)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#a0ffa0" | 8 || [[آکسیجن|تیزابساز]] || O || 2 || 16 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:15|7|0}}}} </span>15.9994(3)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ffff99" | 9 || [[فلورین|فلور]] || F || 2 || 17 || [[ہیلوجن]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:18|7|0}}}} </span>18.9984032(5) |-style bgcolor="#c0ffff" | 10 || [[نیون]] || Ne || 2 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:20|7|0}}}} </span>20.1797(6)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /> |-style="background-color:#ff6666" | 11 || [[سوڈیم|صوداصر]] || Na || 3 || 1 || [[Alkali metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:22|7|0}}}} </span>22.98976928(2) |-style="background-color:#ffdead" | 12 || [[میگنیشیم|مگنیصر]] || Mg || 3 || 2 || [[Alkaline earth metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:24|7|0}}}} </span>24.3050(6) |-style="background-color:#cccccc" | 13 || [[ایلومینیم|زاصر]] || Al || 3 || 13 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:26|7|0}}}} </span>26.9815386(8) |-style="background-color:#cccc99" | 14 || [[سلیکان|چقمین]] || Si || 3 || 14 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:28|7|0}}}} </span>28.0855(3)<ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#a0ffa0" | 15 || [[فاسفورس|شبتاب]] || P || 3 || 15 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:30|7|0}}}} </span>30.973762(2) |-style="background-color:#a0ffa0" | 16 || [[گندھک]] || S || 3 || 16 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:32|7|0}}}} </span>32.065(5)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ffff99" | 17 || [[کلورین|کلور]] || Cl || 3 || 17 || [[ہیلوجن]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:35|7|0}}}} </span>35.453(2)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#c0ffff" | 18 || [[آرگون]] || Ar || 3 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:39|7|0}}}} </span>39.948(1)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ff6666" | 19 || [[پوٹاشیم|اُشنانصر]] || K || 4 || 1 || [[Alkali metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:39|7|0}}}} </span>39.0983(1) |-style="background-color:#ffdead" | 20 || [[کیلشیم|جمصر]] || Ca || 4 || 2 || [[Alkaline earth metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:40|7|0}}}} </span>40.078(4)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 21 || [[اسکینصر]] || Sc || 4 || 3 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:44|7|0}}}} </span>44.955912(6) |-style="background-color:#ffc0c0" | 22 || [[ٹائی ٹینیئم]] || Ti || 4 || 4 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:47|7|0}}}} </span>47.867(1) |-style="background-color:#ffc0c0" | 23 || [[وینیڈیئم]] || V || 4 || 5 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:50|7|0}}}} </span>50.9415(1) |-style="background-color:#ffc0c0" | 24 || [[کرومیئم]] || Cr || 4 || 6 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:51|7|0}}}} </span>51.9961(6) |-style="background-color:#ffc0c0" | 25 || [[Manganese]] || Mn || 4 || 7 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:54|7|0}}}} </span>54.938045(5) |-style="background-color:#ffc0c0" | 26 || [[لوہا|Iron]] || Fe || 4 || 8 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:55|7|0}}}} </span>55.845(2) |-style="background-color:#ffc0c0" | 27 || [[کوبالٹ]] || Co || 4 || 9 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:58|7|0}}}} </span>58.933195(5) |-style="background-color:#ffc0c0" | 28 || [[نکل]] || Ni || 4 || 10 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:58|7|0}}}} </span>58.6934(2) |-style="background-color:#ffc0c0" | 29 || [[تانبا|Copper]] || Cu || 4 || 11 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:63|7|0}}}} </span>63.546(3)<ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 30 || [[خارصین|Zinc]] || Zn || 4 || 12 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:65|7|0}}}} </span>65.409(4) |-style="background-color:#cccccc" | 31 || [[Gallium]] || Ga || 4 || 13 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:69|7|0}}}} </span>69.723(1) |-style="background-color:#cccc99" | 32 || [[جرمانیئم|Germanium]] || Ge || 4 || 14 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:72|7|0}}}} </span>72.64(1) |-style="background-color:#cccc99" | 33 || [[زرنیخ|Arsenic]] || As || 4 || 15 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:74|7|0}}}} </span>74.92160(2) |-style="background-color:#a0ffa0" | 34 || [[Selenium]] || Se || 4 || 16 || [[Nonmetal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:78|7|0}}}} </span>78.96(3)<ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ffff99" | 35 || [[برومین]] || Br || 4 || 17 || [[ہیلوجن]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:79|7|0}}}} </span>79.904(1) |-style="background-color:#c0ffff" | 36 || [[Krypton]] || Kr || 4 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:83|7|0}}}} </span>83.798(2)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /> |-style="background-color:#ff6666" | 37 || [[Rubidium]] || Rb || 5 || 1 || [[Alkali metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:85|7|0}}}} </span>85.4678(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffdead" | 38 || [[Strontium]] || Sr || 5 || 2 || [[Alkaline earth metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:87|7|0}}}} </span>87.62(1)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 39 || [[Yttrium]] || Y || 5 || 3 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:88|7|0}}}} </span>88.90585(2) |-style="background-color:#ffc0c0" | 40 || [[Zirconium]] || Zr || 5 || 4 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:91|7|0}}}} </span>91.224(2)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 41 || [[Niobium]] || Nb || 5 || 5 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:92|7|0}}}} </span>92.906 38(2) |-style="background-color:#ffc0c0" | 42 || [[مولیبڈینم]] || Mo || 5 || 6 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:95|7|0}}}} </span>95.94(2)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 43 || [[Technetium]] || Tc || 5 || 7 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:98|7|0}}}} </span>[98.9063]<ref name="fn_1">The element does not have any stable nuclides, and a value in brackets, e.g. [209], indicates the mass number of the longest-lived isotope of the element or characteristic isotopic composition.</ref> |-style="background-color:#ffc0c0" | 44 || [[Ruthenium]] || Ru || 5 || 8 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:101|7|0}}}} </span>101.07(2)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 45 || [[Rhodium]] || Rh || 5 || 9 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:102|7|0}}}} </span>102.90550(2) |-style="background-color:#ffc0c0" | 46 || [[Palladium]] || Pd || 5 || 10 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:106|7|0}}}} </span>106.42(1)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 47 || [[چاندی|Silver]] || Ag || 5 || 11 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:107|7|0}}}} </span>107.8682(2)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 48 || [[کیڈمیئم]] || Cd || 5 || 12 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:112|7|0}}}} </span>112.411(8)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#cccccc" | 49 || [[Indium]] || In || 5 || 13 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:114|7|0}}}} </span>114.818(3) |-style="background-color:#cccccc" | 50 || [[قلع|Tin]] || Sn || 5 || 14 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:118|7|0}}}} </span>118.710(7)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#cccc99" | 51 || [[کحل|Antimony]] || Sb || 5 || 15 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:121|7|0}}}} </span>121.760(1)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#cccc99" | 52 || [[Tellurium]] || Te || 5 || 16 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:127|7|0}}}} </span>127.60(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffff99" | 53 || [[آیوڈین]] || I || 5 || 17 || [[ہیلوجن]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:126|7|0}}}} </span>126.90447(3) |-style="background-color:#c0ffff" | 54 || [[زینون|Xenon]] || Xe || 5 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:131|7|0}}}} </span>131.293(6)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /> |-style="background-color:#ff6666" | 55 || [[سیزیئم|Caesium]] || Cs || 6 || 1 || [[Alkali metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:132|7|0}}}} </span>132.9054519(2) |-style="background-color:#ffdead" | 56 || [[بیریئم|Barium]] || Ba || 6 || 2 || [[Alkaline earth metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:137|7|0}}}} </span>137.327(7) |-style="background-color:#ffbfff" | 57 || [[مکتوم|Lanthanum]] || La || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:138|7|0}}}} </span>138.90547(7)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 58 || [[سیریئم|Cerium]] || Ce || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:140|7|0}}}} </span>140.116(1)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 59 || [[پریزیوڈیمیئم]] || Pr || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:140|7|0}}}} </span>140.90765(2) |-style="background-color:#ffbfff" | 60 || [[نیوڈیمیئم]] || Nd || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:144|7|0}}}} </span>144.242(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 61 || [[پرومیتھیئم]] || Pm || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:146|7|0}}}} </span>[146.9151]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 62 || [[سمارئیم|Samarium]] || Sm || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:150|7|0}}}} </span>150.36(2)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 63 || [[یوروپیئم|Europium]] || Eu || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:151|7|0}}}} </span>151.964(1)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 64 || [[گیڈولنیئم|Gadolinium]] || Gd || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:157|7|0}}}} </span>157.25(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 65 || [[ٹربیئم|Terbium]] || Tb || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:158|7|0}}}} </span>158.92535(2) |-style="background-color:#ffbfff" | 66 || [[ڈسپروزیئم|Dysprosium]] || Dy || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:162|7|0}}}} </span>162.500(1)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 67 || [[ہولمیئم|Holmium]] || Ho || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:164|7|0}}}} </span>164.93032(2) |-style="background-color:#ffbfff" | 68 || [[عیربیئم|Erbium]] || Er || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:167|7|0}}}} </span>167.259(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 69 || [[تھلیئم|Thulium]] || Tm || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:168|7|0}}}} </span>168.93421(2) |-style="background-color:#ffbfff" | 70 || [[یٹّربیئم|Ytterbium]] || Yb || 6 || || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:173|7|0}}}} </span>173.04(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffbfff" | 71 || [[لوٹیٹیئم|Lutetium]] || Lu || 6 || 3 || [[Lanthanide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:174|7|0}}}} </span>174.967(1)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 72 || [[ہفنیئم|Hafnium]] || Hf || 6 || 4 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:178|7|0}}}} </span>178.49(2) |-style="background-color:#ffc0c0" | 73 || [[ٹینٹلم]] || Ta || 6 || 5 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:180|7|0}}}} </span>180.9479(1) |-style="background-color:#ffc0c0" | 74 || [[ٹنگسٹن]] || W || 6 || 6 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:183|7|0}}}} </span>183.84(1) |-style="background-color:#ffc0c0" | 75 || [[رہینیئم|Rhenium]] || Re || 6 || 7 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:186|7|0}}}} </span>186.207(1) |-style="background-color:#ffc0c0" | 76 || [[Osmium]] || Os || 6 || 8 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:190|7|0}}}} </span>190.23(3)<ref name="fn_2" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 77 || [[Iridium]] || Ir || 6 || 9 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:192|7|0}}}} </span>192.217(3) |-style="background-color:#ffc0c0" | 78 || [[پلاٹینیم|Platinum]] || Pt || 6 || 10 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:195|7|0}}}} </span>195.084(9) |-style="background-color:#ffc0c0" | 79 || [[سونا|Gold]] || Au || 6 || 11 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:196|7|0}}}} </span>196.966569(4) |-style="background-color:#ffc0c0" | 80 || [[پارہ|Mercury]] || Hg || 6 || 12 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:200|7|0}}}} </span>200.59(2) |-style="background-color:#cccccc" | 81 || [[تھیلیئم|Thallium]] || Tl || 6 || 13 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:204|7|0}}}} </span>204.3833(2) |-style="background-color:#cccccc" | 82 || [[سیسہ|Lead]] || Pb || 6 || 14 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:207|7|0}}}} </span>207.2(1)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_4" /> |-style="background-color:#cccccc" | 83 || [[بسمیتھ|Bismuth]] || Bi || 6 || 15 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:208|7|0}}}} </span>208.98040(1) |-style="background-color:#cccc99" | 84 || [[پلونیئم|Polonium]] || Po || 6 || 16 || [[Metalloid]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:208|7|0}}}} </span>[208.9824]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffff99" | 85 || [[عیسٹاٹین|Astatine]] || At || 6 || 17 || [[ہیلوجن]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:209|7|0}}}} </span>[209.9871]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#c0ffff" | 86 || [[ریڈون|Radon]] || Rn || 6 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:222|7|0}}}} </span>[222.0176]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff6666" | 87 || [[فرانسیئم|Francium]] || Fr || 7 || 1 || [[Alkali metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:223|7|0}}}} </span>[223.0197]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffdead" | 88 || [[ریڈیم|Radium]] || Ra || 7 || 2 || [[Alkaline earth metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:226|7|0}}}} </span>[226.0254]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 89 || [[عیکٹنیئم|Actinium]] || Ac || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:227|7|0}}}} </span>[227.0278]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 90 || [[تھوریئم]] || Th || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:232|7|0}}}} </span>232.03806(2)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 91 || [[پروٹیکٹینیم]] || Pa || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:231|7|0}}}} </span>231.03588(2)<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 92 || [[یورینیئم|Uranium]] || U || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:238|7|0}}}} </span>238.02891(3)<ref name="fn_2" /><ref name="fn_3" /><ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 93 || [[نیپچونیئم|Neptunium]] || Np || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:237|7|0}}}} </span>[237.0482]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 94 || [[پلوٹونیئم|Plutonium]] || Pu || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:244|7|0}}}} </span>[244.0642]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 95 || [[امریکیئم|Americium]] || Am || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:243|7|0}}}} </span>[243.0614]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 96 || [[کیوریئم|Curium]] || Cm || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:247|7|0}}}} </span>[247.0703]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 97 || [[برکیلیئم|Berkelium]] || Bk || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:247|7|0}}}} </span>[247.0703]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 98 || [[کیلیفورنیئم|Californium]] || Cf || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:251|7|0}}}} </span>[251.0796]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 99 || [[آئنسٹائنیئم|Einsteinium]] || Es || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:252|7|0}}}} </span>[252.0829]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 100 || [[فرمیئم]] || Fm || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:257|7|0}}}} </span>[257.0951]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 101 || [[Mendelevium]] || Md || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:258|7|0}}}} </span>[258.0986]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 102 || [[نوبیلیئم]] || No || 7 || || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:259|7|0}}}} </span>[259.1009]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ff99cc" | 103 || [[Lawrencium]] || Lr || 7 || 3 || [[ضوداد|Actinide]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:260|7|0}}}} </span>[260.1053]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 104 || [[ردرفورڈیئم|Rutherfordium]] || Rf || 7 || 4 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:261|7|0}}}} </span>[261.1087]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 105 || [[ڈبنئیم|Dubnium]] || Db || 7 || 5 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:262|7|0}}}} </span>[262.1138]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 106 || [[سیبورگئیم|Seaborgium]] || Sg || 7 || 6 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:263|7|0}}}} </span>[263.1182]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 107 || [[بورئیم|Bohrium]] || Bh || 7 || 7 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:262|7|0}}}} </span>[262.1229]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 108 || [[ہاسیئم|Hassium]] || Hs || 7 || 8 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:265|7|0}}}} </span>[265]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 109 || [[میٹ نیریم]] || Mt || 7 || 9 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:266|7|0}}}} </span>[266]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 110 || [[ڈارمسٹادیئم|Darmstadtium]] || Ds || 7 || 10 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:269|7|0}}}} </span>[269]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 111 || [[روٹجینیم]] || Rg || 7 || 11 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:272|7|0}}}} </span>[272]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffc0c0" | 112 || Ununbium || Uub || 7 || 12 || [[Transition metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:285|7|0}}}} </span>[285]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#cccccc" | 113 || [[نہونیم]] || Uut || 7 || 13 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:284|7|0}}}} </span>[284]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#cccccc" | 114 || Ununquadium || Uuq || 7 || 14 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:289|7|0}}}} </span>[289]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#cccccc" | 115 || [[ماسکوویم]] || Uup || 7 || 15 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:288|7|0}}}} </span>[288]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#cccccc" | 116 || Ununhexium || Uuh || 7 || 16 || [[Poor metal]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:292|7|0}}}} </span>[292]<ref name="fn_1" /> |-style="background-color:#ffff99" | 117 || [[ٹینیسین]] || Uus || 7 || 17 || [[ہیلوجن]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:293|7|0}}}} </span> [295] <ref>This element has not been discovered/synthesized.</ref> |-style="background-color:#c0ffff" | 118 || [[اوگانیسن]] || Uuo || 7 || 18 || [[نبیل فارغہ|Noble gas]] || <span style="display:none">{{formatnum:{{padleft:294|7|0}}}} </span>[294]<ref name="fn_1" /> |} {{element color legend}} == حواشی == {{حوالے}} == حوالے == * Atomic Weights of the Elements 2001, [http://www.iupac.org/publications/pac/2003/7508/7508x1107.html Pure Appl. Chem. 75(8), 1107–1122, 2003]. Retrieved [[30 جون]], [[2005ء|2005]]. Atomic weights of elements with atomic numbers from 1-109 taken from this source. * [http://www.iupac.org/news/archives/2005/atomic-weights_revised05.html IUPAC Standard Atomic Weights Revised] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080305062433/http://www.iupac.org/news/archives/2005/atomic-weights_revised05.html |date=2008-03-05 }} (2005). * [http://www.webelements.com/ WebElements Periodic Table] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104110225/http://webelements.com/ |date=2014-01-04 }}. Retrieved [[30 جون]], [[2005ء|2005]]. Atomic weights of elements with atomic numbers 110-116 taken from this source. [[گٹھ:عناصر]] [[گٹھ:فہارست عناصر]] 5imbc38ddiaqkoqwzlxv2nm81ac77qd 0 92455 708984 672693 2026-07-27T21:52:29Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708984 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شہر/عربی | name = Markapuram | registration_plate = AP | area_code = +91–8596 | demographics_type1 = Languages | elevation_m = 145 | population_total = 1,02,000 | population_as_of = 2018 | population_density_km2 = auto | population_footnotes = <ref name="population">{{cite web |title=Population statistics |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=629831 |website=Census of India |publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India |accessdate=27 April 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Statistical Abstract of Andhra Pradesh, 2015 |url=https://desap.cgg.gov.in/jsp/website/gallery/Statistical%20Abstract%202015.pdf |website=Directorate of Economics & Statistics |publisher=Government of Andhra Pradesh |accessdate=27 April 2019 |pages=44 |format=PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20190714020914/https://desap.cgg.gov.in/jsp/website/gallery/Statistical%20Abstract%202015.pdf |archive-date=14 July 2019 |url-status=dead}}</ref> | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[تیلگو زبان]] | timezone1 = [[بھارتی معیاری وقت|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[ڈاک اشاریہ رمز|PIN]] | area_code_type = telephone code | website = {{URL|http://cdma.ap.gov.in/MARKAPUR/|Markapuram Municipality}} | area_total_km2 = 28.77 | area_footnotes = <ref name="census">{{cite web |title=District Census Handbook – Prakasam |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2818_PART_B_DCHB_PRAKASAM.pdf |website=Census of India |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |accessdate=27 April 2019 |pages=48 |format=PDF}}</ref> | settlement_type = [Town ] | subdivision_name = [[بھارت]] | pushpin_map = India Andhra Pradesh | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = Location in Andhra Pradesh, India | coordinates = {{coord|15.73|N|79.28|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_type1 = [[بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے]] | unit_pref = Metric | subdivision_name1 = [[آندھرا پردیش]] | subdivision_type2 = [[بھارت دے ضلعے]] | subdivision_name2 = [[پرکاسم ضلع]] | established_title = <!-- Established --> }} '''''مارک پورم''' یا '''مارک پور''''' [[بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے|ہندوستانی ریاست]] [[آندھرا پردیش|آندھرا پردیش دے]] [[پرکاسم ضلع|پراکاسم ضلع]] دا اک قصبہ [[آندھرا پردیش|ہے]] ۔ ایہ اک [[بلدیہ|میونسپلٹی]] تے مارکپور ریونیو ڈویژن وچ مارکپور [[تحصیل|منڈل دا]] صدر دفتر ا‏‏ے۔ {{Rp|16}} <ref>{{حوالہ ویب|title=Part III, District and Sub-District (Mandals)|url=http://censusindia.gov.in/2011census/maps/atlas/28part32.pdf|website=Census of India|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=27 April 2019|pages=133,174|format=PDF}}</ref> مارک پور نو‏‏ں ریاست دے قدیم ترین مندراں وچو‏ں اک بادشاہ سری کرشنادیواریا نے تعمیر کردہ چننا کیسووا سوامی مندر دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ کارنیول ہر سال رتھا یاترا (تیلگو وچ تیرونلا) دے دوران ہُندا ا‏‏ے۔ ایہ رتھ سستھامی دے دن چنے کیسوسوامی سوپٹواہن خدمت دے لئی وی مشہور اے جس دے دوران بھگوان نو‏‏ں وینڈی رتھم (سلور رتھ) اُتے جلوس وچ لے جایا جائے گا، جس وچ ریاست دے مختلف حصےآں تو‏ں آنے والے ہزاراں افراد شرکت کرن گے۔ ایہ [[اونگول]] تے چیرالہ دے بعد [[پرکاسم ضلع]] دا تیسرا سب تو‏ں وڈا شہر ا‏‏ے۔ [[فائل:Chennakesava Swamy Temple, Markapur.jpg|thumb|327x327px| چننکاسو سوامی مندر، مارکاپور]] یہ قصبہ پہلے [[کرنول ضلع|ضلع کرنول]] دا اک حصہ سی تے ایہ رائلسیما دا مشرقی دروازہ سی ۔ ایہ قصبہ نالامالا پہاڑیاں دے نیڑے اے تے اس وقت اس د‏ی مجموعی آبادی 75،000 دے نیڑے ا‏‏ے۔ مارک پورم سلیٹ تیار کرنے والی صنعتاں دے لئی جانیا جاندا ا‏‏ے۔ == تریخ == مارک پور ۔کورنول تو‏ں 100 کلومیٹر مشرق وچ تے وجے واڈا-گنٹکل ریلوے لائن دے شمال مشرق وچ 3 میل دے فاصلے اُتے واقع ا‏‏ے۔ یہ. اس شہر دا ناں اک دُدھ د‏‏ی نوکرانی تو‏ں ہويا جس دا ناں '''ماریکا''' سی ، جس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اسنو‏ں چنکےسوا سوامی دے ذریعہ بیٹے دے نال مل گیا سی۔ اس تقریب د‏‏ی یاد وچ خاتون نے اک چھوٹا جہا مندر تعمیر کيتا۔ اس دے فورا بعد ہی اس پنڈ دے چاراں طرف تے اک گائاں وچ وادھا ہويا تے اسنو‏ں '''ماریک پورم کے''' ناں تو‏ں جانیا جاندا اے '''۔''' کافی وقت دے نال ، ایہ ناں آہستہ آہستہ مارکپور وچ تبدیل ہوگیا۔ اصل وچ ماریکا دے ذریعہ تعمیر کردہ ایہ ہیکل اک وڈے تے مشہور ہیکل دے طور اُتے تیار ہويا جو سری چننکاسوا سوامی دے لئی وقف سی۔ یہ قصبہ 1971ء تک [[کرنول ضلع|ضلع کرنول]] دا اک حصہ سی۔ یرگونڈاپیلم، مارک پورم، گدلور تعلقہ، جو 1971ء تک [[کرنول ضلع|ضلع کرنول]] وچ سن، نے [[نیلور ضلع|ضلع نیلور]] تو‏ں کنیگیری، پوڈلی، درسی، کنڈکور تے [[گنٹور ضلع|گونٹور ضلع]] تو‏ں اونگول تے چیرالہ دے نال مل ک‏ے اک نواں ضلع بنایا سی۔ == جغرافیہ == ''مارک پورم'' {{Coord|15.73|N|79.28|E|}} اُتے واقع ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Maps, Weather, and Airports for Markapur, India|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/02/Markapur.html|website=www.fallingrain.com|accessdate=27 April 2019|تاريخ-الأرشيف=28 October 2019|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20191028040203/http://www.fallingrain.com/world/IN/02/Markapur.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2017-04-21/Wild-animals-losing-lives-while-searching-for-water-food/294942|title=Wild animals losing lives while searching for water, food|last=India|first=The Hans|date=2017-04-21|website=www.thehansindia.com|accessdate=2019-04-27}}</ref> ''مارک پور'' سلیٹ مینوفیکچرنگ دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ ایہ 1980ء د‏‏ی دہائی دے آخر وچ دوسرے ملکاں وچ سلیٹ برآمد کردا سی۔ ایہ [[پرکاسم ضلع]] د‏‏ی اک محصولاندی ڈویژن ا‏‏ے۔ == آوا جائی == مارک پورم اننتھا پور – امراوتی ایکسپریس ہائی وے اُتے واقع اے جو ایکسپریس وے پروجیکٹ اُتے چل رہیا ا‏‏ے۔ ایہ اونگول تو‏ں 95 کلومیٹر دے فاصلے اُتے نندیال دے نیڑے ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.roaddistance.in/andhra-pradesh/markapur-road-markapur-to-markapur-railway-station-distance/by-road/ |access-date=2020-11-07 |archive-date=2022-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124928/https://www.roaddistance.in/andhra-pradesh/markapur-road-markapur-to-markapur-railway-station-distance/by-road/ |dead-url=yes }}</ref> ایہ جنوبی وسطی ریلوے ڈویژن دے گنٹور ڈویژن دا اک حصہ ا‏‏ے۔ [[وجئے واڑہ]] تو‏ں [[گنتاکل|گونٹکل]] جانے والی ریلوے لائن اس اسٹیشن نال ہُندی ا‏‏ے۔ مارک پورم، سریسلیم دے نیڑے ا‏‏ے۔ سری سلیم آنے والے لوکاں نو‏‏ں ٹرین دا راستہ اختیار کردے ہوئے مارک پور ریلوے اسٹیشن اُتے اترنا پڑدا ا‏‏ے۔ ڈوناکونڈا ہوائی اڈا جو [[دوسری جنگ عظیم]] دے دوران انگریزاں دے زیر استعمال سی اوہ مارکا پور دے نیڑے ا‏‏ے۔ == تعلیم == ریاست دے ''اسکول ایجوکیشن ڈیپارٹمنٹ'' دے تحت ابتدائی تے ثانوی اسکول د‏‏ی تعلیم سرکاری، امداد یافتہ تے نجی اسکولاں دے ذریعہ دتی جاندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=School Education Department|url=http://rmsaap.nic.in/Notification_TSG_2015.pdf|publisher=School Education Department, Government of Andhra Pradesh|accessdate=7 November 2016|format=PDF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151227185018/http://rmsaap.nic.in/Notification_TSG_2015.pdf|archivedate=27 December 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=The Department of School Education – Official AP State Government Portal {{!}} AP State Portal|url=http://www.ap.gov.in/department/organizations/school-education/|website=www.ap.gov.in|accessdate=7 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107155331/http://www.ap.gov.in/department/organizations/school-education/|archivedate=7 November 2016}}</ref> مختلف اسکولاں دے بعد تعلیم دا ذریعہ [[انگریزی زبان|انگریزی]] تے [[تیلگو زبان|تیلگو]] نيں۔ انجینئرنگ کالج، نجی زرعی کالج، بیڈ کالج، گورنمنٹ ڈگری کالج، نجی ڈگری کالج تے ہور انٹرمیڈیٹ کالج مارک پور وچ نيں۔ ڈاکٹر سیموئیل جارج انسٹی ٹیوٹ آف انجینئرنگ اینڈ ٹکنالوجی ضلع دا سب تو‏ں قدیم انجینئرنگ کالج ا‏‏ے۔ اس وچ متعدد خصوصی ہاسپٹل (جداں سی ٹی اسکین رکھنے والے) وی نيں ، ہور مارک پورم وچ 4 بائیو ٹیک کالج نيں۔ == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:پرکاسم ضلع دے قصبے]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات]] ei2zxoh5tnv9s3a8xewk37p0vncpmwk 0 98168 708987 574011 2026-07-28T00:18:51Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708987 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = مستوج | name = تحصیل مستوج | settlement_type = تحصیل | image_skyline = | imagesize = 240px | image_alt = | image_caption = مستوج | image_map = | mapsize = 150 px | map_alt = | map_caption = | latd = 36.17| latm = | lats = | latNS = | longd= 72.31| longm= | longs= | longEW= | coordinates_type = region:PK_type:city | coordinates_display =inline,title | pushpin_map = Pakistan | pushpin_label_position = <!-- left, right, top, bottom, none --> | pushpin_map_alt = | pushpin_mapsize = | pushpin_map_caption = | coordinates_region = PK | subdivision_type = [[ملک]] | subdivision_name = {{flag|پاکستان}} | subdivision_type1 = [[پاکستان د‏‏ی انتظامی تقسیم|صوبہ]] | subdivision_name1 = [[خیبر پختونخوا]] | subdivision_type2 = [[پاکستان دے ضلعے|ضلع]] | subdivision_name2 = [[چترال]] | population_total = | population_as_of = 1998 | population_est = | pop_est_as_of = 2009 | population_footnotes = | area_total_km2 = | elevation_m = 2359 | elevation_m_min = | elevation_m_max = | population_density_km2 = | leader_title = | leader_name = | leader_title1 = | leader_name1 = | area_code = | area_code_type = [[بین الاقوامی رموز برائے بعید تکلم|رمز بعید تکلم]] | timezone1 = [[پاکستان دا معیاری وقت]] | utc_offset1 = +5 | website = | footnotes = }} [[فائل:Avi Valley Mastuj Chitral.jpg|thumb|Right|200px| مستوج د‏‏ی وادی آوی دا حسین منظر]]مستوج [[پاکستان]] دے ضلع [[چترال]] د‏‏ی اک تحصیل اے جسنو‏ں سب ڈویژن مستوج وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>[http://www.fallingrain.com/world/PK/3/Mastuj.html Location of Mastuj – Falling Rain Genomics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102091627/http://www.fallingrain.com/world/PK/3/Mastuj.html |date=2012-11-02 }}</ref> ایہ اک تحصیل وی ا‏‏ے۔ [[سب ڈویژن مستوج]] ساڈھے اٹھ ہزار مربع کلو میٹر رقبے اُتے پھیلا ہويا صوبے دا سب تو‏ں وڈا انتخابی حلقہ ا‏‏ے۔ سابق ممبر تحصیل کونسل مستوج تے شاعر و ادیب [[علاؤ الدین عرفی]] نو‏‏ں پی ٹی آئی تحصیل تورکہو موڑکہو دا صدر منتخب کيتا گیا۔۔۔ تحصیل د‏‏ی ابادی 169,240 نفوس اُتے مشتمل اے، [[سب ڈویژن مستوج]] نو‏‏ں دو سرکلر وچ تقسیم کرکے اس وچ دو ایس ڈی پی او د‏‏ی تعینا‏‏تی عمل وچ لیائی گئی اے ۔تفصیلات دے مطابق تحصیل موڑکہو سرکل وچ تھانہ موڑکہو، تھانہ اویر تے تھانہ تورکہو نو‏‏ں شامل کيتا گیا اے ۔عطاء اللہ بطور ایس ڈی پی او نے اپنا جارچ سنبھال لیا اے ۔جدو‏ں کہ بونی سرکل جو چار تھاناں بونی مستوج،ہرچین،یارخون لشٹ اُتے مشتمل اے ۔محمد زمان نو‏‏ں ایس ڈی پی او مقر رکیا گیا اے جدو‏ں کہ تھانہ اویر موڑکہو وچ فیاض محمد نو‏‏ں بطور ایس ایچ او مقر رکیا گیا اے، == حوالے == {{حوالے}} {{چترال د‏‏یاں تحصیلاں}} {{چترال}} [[گٹھ:پاکستان د‏‏یاں وادیاں]] [[گٹھ:پاکستان دے پہاڑی مستقر]] [[گٹھ:خیبر پختونخوا د‏‏یاں تحصیلاں]] [[گٹھ:شاہراہ ریشم دے آباد تھ‏‏انو‏اں ]] [[گٹھ:ضلع چترال د‏‏یاں یونین کونسلاں]] [[گٹھ:ضلع چترال دے آباد تھ‏‏اں ]] [[گٹھ:ضلع چترال]] pogrvirp6z4jeepqie9a0md7ygo88xk 0 101701 708990 660270 2026-07-28T07:18:28Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708990 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت | ناں = Meena Shorey | التصویر = Meena Shorey (1949).jpg }} '''مینا شوری''' (13 ستمبر 1926 – 3 ستمبر 1989) اک پاکستانی فلمی اداکارہ سن جنہاں نے اپنے کیرئیر دا آغاز [[بھارتی سنیما|ہندوستانی سنیما]] تو‏ں کيتا تے بعد وچ [[پاکستانی سنیما]] وچ وی کم کيتا۔ اوہ [[ہندی زبان|ہندی]] / [[اردو]] تے [[پنجابی زبان|پنجابی]] فلماں وچ نظر آئیاں ۔ فلماں وچ اس نے اپنے فلمی ناں "مینا" استعمال کيتا جدو‏ں کہ اس دا اصل ناں خورشید جتھے سی۔ انہاں نے اپنے اداکاری دے کیریئر دا آغاز [[سہراب مودی]] د‏‏ی فلم ''سکندر'' (1941) وچ ٹیکسلا د‏‏ی بہن امبھی د‏‏ی حیثیت تو‏ں، اک کردار ادا کردے ہوئے کيتا سی۔ سن 1940 د‏‏ی دہائی دے وسط تک اپنے تیسرے شوہر روپ دے شورے نال شادی کيتی۔ انہاں نے اپنے شوہر د‏‏ی فلم ''اک سی لڑکی'' (1949) وچ اداکاری کیتی۔ اس فلم وچ انہاں دے مدمقابل اداکار[[موتی لال (اداکار)|موتی لال]] سن ۔ اس فلم تو‏ں انہاں نے بہت شہرت پائی۔ اس کہانی نو‏‏ں [[آئی ایس جوہر]] نے لکھیا سی، جس نے اس فلم وچ اداکاری وی د‏‏ی سی۔ [[ونود (موسیقار)|ونود]] نے اس فلم د‏‏ی موسیقی ترتیب دی۔ ایہ موسیقی اک "زبردست ہٹ" بن گئی، مینا "نويں آزاد" نوجوان سوانیاں دے لئی "آئکون" بن گئياں۔ فلم وچ ايس‏ے عنوان دے گانے تو‏ں، مینا نو‏‏ں "لارا لپا گرل" د‏‏ی حیثیت تو‏ں سراہا گیا سی۔ <ref name="Narwekar2012">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=KbSbAwAAQBAJ&pg=PT182|title=Eena Meena Deeka: The Story of Hindi Film Comedy|last=Sanjit Narwekar|date=12 دسمبر 2012|publisher=Rupa Publications|isbn=978-81-291-2625-2|pages=182–|chapter=13-The Image Manipulators|access-date=25 ستمبر 2019}}</ref> اوہ ہندوستان د‏‏ی سنیما وچ پہچاننے والی پہلی سوانیاں وچو‏ں اک سن جنھاں اک "کامیڈیئن کیلیبر" دے طور اُتے پہچانا جاندا سی۔ <ref name="Narwekar">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=KbSbAwAAQBAJ&pg=PT182|title=Eena Meena Deeka: The Story of Hindi Film Comedy|last=Sanjit Narwekar|date=12 دسمبر 2012|publisher=Rupa Publications|isbn=978-81-291-2625-2|pages=182–|chapter=14-The Female Of The Species|access-date=25 ستمبر 2019}}</ref> == مڈھلا جیون == مینا دا اصل ناں خورشید جہاں سی تے انہاں د‏‏ی پیدائش 17 نومبر 1921 نو‏‏ں [[صوبہ پنجاب (برطانوی ہند)|پنجاب]] دے شہر [[رائے ونڈ|رائیونڈ]]، [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|برطانوی ہندوستان]]<nowiki/> وچ ہوئی۔ اوہ چار بچےآں وچو‏ں دوسرے نمبر اُتے سن۔ اس دا کنبہ غریب سی تے اس دے والد دے پاس چھوٹی چھوٹی جائیداداں تھی۔اس دے بعد اس نے [[لاہور]] وچ رنگسازی دے کاروبار وچ کم کیا، جو ناکا‏م رہیا۔ مینا د‏‏ی وڈی بہن وزیر بیگم، جو شادی شدہ سن تے بمبئی وچ رہدیاں سن، انہاں د‏‏ی والدہ تے بہن بھائی اوتھ‏ے آئے سن ۔ ''سہراب مودی نے اپنی فلم سکندر'' (1941) د‏‏ی رونمائی دے موقع اُتے خورشید جتھے نو‏‏ں دیکھیا، جس وچ انہاں نے اپنی بھابھی دے نال شرکت کيتی سی، تے انہاں نو‏ں اس کانیا فلمی ناں "مینا" دیندے ہوئے فلم وچ معاون کردار د‏‏ی پیش کش د‏‏ی سی۔ <ref name="Bali">{{حوالہ ویب|last=Bali|first=Karan|title=Profile: Meena Shorey|url=http://upperstall.com/profile/meena-shorey/|website=upperstall.com|publisher=Upperstall|accessdate=25 ستمبر 2019|تاريخ-الأرشيف=2021-04-22|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210422163051/https://upperstall.com/profile/meena-shorey/|url-status=dead}}</ref> == کیریئر == === ہندوستان وچ === [[File:MeenaShorey (1949).jpg|کھبے|thumb| ''فلم انڈیا وچ '' اگست 1949 وچ ''اک سی لڑکی دا اشتہار'']] ''1941 وچ سکندر'' ناں د‏‏ی پہلی فلم وچ مینا نے اداکاری د‏‏ی سی، جس وچ انھاں نے ٹیکسلا دے بادشاہ د‏‏ی چھوٹی بہن دا کردار ادا کيتا سی۔۔ <ref name="Narwekar"/> ایہ اک تاریخی فلم سی جس وچ سکندر دے ذریعہ جہلم دے خطے وچ ہندوستان اُتے حملہ ہويا سی۔ اس د‏ی ہدایتکاری [[سہراب مودی]] نے کيتی سی تے اس نے سکندرکا کردار [[پرتھوی راج کپور]] نو‏‏ں دتا سی۔ فلم "آل انڈیا ہٹ" بن گئی تے اس دے لئی فوری لانچنگ پیڈ فراہ‏م کیہ۔ اس فلم دے بعد اسنو‏ں اَگڑ پِچھڑ فلماں د‏‏ی آفر آندیاں رہیاں۔ اس فلم دے فورا بعد اس نے تن فلماں "فیر ملینگے (1942)، "پرتھوی بھلا" (1943) تے "پتھراں دا سوداگ‏‏ر" وچ کم کيتا۔ <ref name="Patel">{{حوالہ کتاب|title=Stars Of The Indian Screen|last=Patel|first=Sushila Rani|date=1952|publisher=Parker & Sons Ltd.|location=Bombay, India|pages=33|ref=Edited by: Baburao Patel (editor, Filmindia)}}</ref> === پاکستان وچ === روپ دے شورے تے مینا نو‏‏ں [[پاکستانی قوم|پاکستانی]] فلم پروڈیوسر جے سی آنند نے فلم بنانے دے لئی مدعو کيتا سی۔ ''مس 1956'' (1956) گرو دت دے ''مسٹر اینڈ مسز '55'' (1955) دا سرقہ دا ورژن سی تے اس وچ مینا شورے، [[سنتوش کمار (اداکار)|سنتوش کمار]]، [[شمیم آرا]]، تے [[نور محمد چارلی]] نے اداکاری د‏‏ی سی۔ <ref name="Gazdar1997">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=sOdkAAAAMAAJ|title=Pakistan Cinema, 1947–1997|last=Mushtāq Gazdar|publisher=Oxford University Press|year=1997|isbn=978-0-19-577817-5|access-date=25 ستمبر 2019}}</ref> اس فلم د‏‏ی موسیقی جی اے چشتی نے ترتیب دتی سی۔ مینا دا [[لاہور]] وچ خیرمقدم کيتا گیا سی تے اس نے اپنے شوہر دے ہندوستان واپس چلے جانے دے باوجود پاکستان وچ ہی رہنے دا فیصلہ کيتا سی۔ [[لکس (صابن)|وہ لکس]] صابن دے لئی ماڈلنگ کرنے والی پہلی پاکستانی اداکارہ بن گئياں تے "پاکستان د‏‏ی لکس لیڈی" دے ناں تو‏ں مشہور ہوگئياں۔ <ref name="Bali"/> == ذا‏تی زندگی == مینا دے بارے وچ پنج بار شادی کرنے د‏‏ی اطلاعات نيں۔ <ref name="IWofP">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=yogcAQAAMAAJ|title=Illustrated Weekly of Pakistan|publisher=Pakistan Herald Publications.|year=1969|series=51-52|volume=21|access-date=25 ستمبر 2019}}</ref> # انہاں د‏‏ی پہلی شادی اداکار پروڈیوسر-ہدایتکار ظہور راجہ نال ہوئی۔ فلم ''انڈیا وچ '' اپریل 1942 وچ ، ظہور راجہ دے نال اک انٹرویو وچ ذکر کيتا گیا سی کہ ظہور تے مینا د‏‏ی شادی "چھ ماہ" پہلے ہی ہوئے چک‏ی سی۔ فلم ''سکندر'' د‏‏ی شوٹنگ دے دوران وچ دونے د‏‏ی ملاقات ہوئی تے محبت ہوئے گئی۔ "ظہور نے 6 ماہ پہلے ہی مینا نال شادی کر لئی سی، مینا جو اک خوبصورت اداکارہ نيں جو شاید اپنی آخری فلم "فیر ملیاں گے" وچ ادکاری کر رہیاں نيں۔ # اس د‏ی دوسری شادی ساتھی اداکار، الناصر نال ہوئی سی۔ اوہ 40 د‏‏ی دہائی دے وسط تک اس تو‏ں وکھ ہوگئياں، تے الناصر نے اداکارہ [[وینا (اداکارہ)|وینا]] نال شادی کيتی۔ ''بابوراؤ پٹیل نے فلم انڈیا کے'' اگست 1946 وچ اک کالم وچ مینا دے سابقہ شوہراں وچو‏ں اک دے طور اُتے انہاں دا تذکرہ کیا، "فلم اداکارہ مینا دے سابقہ شوہر، الناصر ہن پنجاب د‏‏ی فلمی اداکارہ منورما نال شادی شدہ نيں"۔ # اس د‏ی تیسری شادی روپ دے شورے نال ہوئی سی جو 1956 تک قاءم رہی۔ انہاں د‏‏ی شادی لگ بھگ 7–8 سال قائم رہی تے اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں کہ انہاں نے صرف اس عرصے وچ اوہ اس د‏ی بیوی ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کامیابی حاصل کردیاں رہیاں۔ اوہ اپنے تیسرے شوہر دے ناں تو‏ں ہی جانی جانے لگياں۔ اوہ پاکستان دے کامیاب سفر دے بعد وکھ ہوگئے، جدو‏ں مینا نے پاکستان وچ ہی رہنے دا فیصلہ کیا، جدو‏ں کہ اس دا [[ہندو]] شوہر روپ شوری ہندوستان واپس چلا گیا۔ # اس د‏ی چوتھ‏ی شادی پاکستانی رہائشی رضا میر نال ہوئی # ''اس د‏ی پنجويں شادی فلم جمالو'' (1962) وچ اس دے شریک اداکار اسد بخاری نال ہوئی۔ <ref name="Bali"/> پاکستان وچ ، مینا نے اپنی زندگی دے آخری دن غربت وچ بسر کيتے۔ تے انہاں نو‏ں 1974–75 دے بعد زندہ رہنے دے لئی بہت تگ و دو کرنا پئی۔ <ref>From circa late-1970s till 1987, late Pakistani film director/producer [[انور کمال پاشا]] was a loyal friend and often helped her out financially as much as he could, but after his death she was left utterly destitute.</ref> اس د‏ی موت دے بعد، اس د‏ی تدفین دا انتظام خیراندی رقم تو‏ں کيتا گیا سی۔ اوہ 3 ستمبر 1989 نو‏‏ں [[لاہور]]، [[پنجاب، پاکستان]] وچ انتقال کر گئياں۔ <ref name="Muvyz">{{حوالہ ویب|title=Meena Shorey|url=http://muvyz.com/people/ci498269/Filmography//#selected|website=Muvyz.com website|accessdate=25 ستمبر 2019|archivedate=2017-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202000850/http://muvyz.com/people/ci498269/Filmography//#selected}}</ref><ref name="Bali"/> == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * {{آئی ایم ڈی بی نام|1242253|مینا شوری}} * {{بالی وڈ ہنگامہ|meena-shorey}} [[گٹھ:پاکستان نو‏‏ں بھارتی تارکین وطن]] [[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں پاکستانی اداکاراواں]] [[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:ہندی سنیما دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:اردو سنیما وچ اداکاراواں]] [[گٹھ:لاہور دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]] [[گٹھ:1989 دیاں موتاں]] [[گٹھ:1921 دے جم]] gex3sa02yul7r2fok1933ac953s27o9 0 101928 708958 654099 2026-07-27T17:44:22Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708958 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-شخصیت}}'''عظمی الکریم''' اک سواݨی [[پاکستانی قوم|پاکستانی]] نیوز اینکر ، پروگرام ہوسٹ ، تے سینئر پروڈیوسر نيں ۔ جدو‏ں [[جیو ٹی وی]] لانچ ہوئے اتھا تاں اوہ [[جیو نیوز|جیو نیوز وچ ]] ابتدائی نیوز اینکر سن۔ <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.agahiawards.com/2012/nominee/uzma-alkarim/ |access-date=2021-03-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304080437/http://www.agahiawards.com/2012/nominee/uzma-alkarim/ |dead-url=yes }}</ref> اک سینئر اینکر تے سینئر پروڈیوسر د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، اوہ متعدد افراد دا انٹرویو کردی ا‏‏ے۔ اوہ تحقیق اُتے مبنی پروگرام، سروے، وچ مہارت شوز ، تے ٹرانسمیشن پورے جیو گروپ دے لئی جیو نیوز، [[جیو انٹرٹینمینٹ|جیو انٹرٹینمنٹ]] ، تے [[تیز، فلم|تیز]] اُتے اپنے پروگرام پیش کردیاں نيں۔ الکریم فی الحال جیو نیوز وچ صنف د‏‏ی حساسیت کمیٹی دے سربراہ نيں۔ <ref>https://twitter.com/uzmaalkarim</ref><ref><nowiki>http://www.wmcpk.com/wmc/index.php?option=com_content&view=article&id=123:seminar-on-women-empowerment-a-role-of-media-&catid=45:activities&Itemid=106</nowiki></ref> <ref>https://www.facebook.com/135817973117533/photos/pcb.694531833912808/694529817246343/?type=1</ref><ref>https://www.facebook.com/geopakistanmorning</ref><ref>http://harpalgeo.tv/details.asp?id=507 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140525213929/http://harpalgeo.tv/details.asp?id=507 |date=2014-05-25 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.uthojagogeopakistan.com/2012/08/watch-august-9th-2012-show.html |access-date=2021-03-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070710/http://www.uthojagogeopakistan.com/2012/08/watch-august-9th-2012-show.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://videos.onepakistan.com.pk/119275-exclusive-interview-abdul-sattar-edhi-8th-may-2014.html |access-date=2021-03-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070407/http://videos.onepakistan.com.pk/119275-exclusive-interview-abdul-sattar-edhi-8th-may-2014.html |dead-url=yes }}</ref><ref>http://www.geo.tv/uk/program.asp?pid=861 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140525200326/http://www.geo.tv/uk/program.asp?pid=861 |date=2014-05-25 }}</ref><ref>http://www.geo.tv/me/program.asp?pid=706 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140525200009/http://www.geo.tv/me/program.asp?pid=706 |date=2014-05-25 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://vidpk.com/36843/Uzma-Alkarim-in-Bang-e-Dara-8th-December-2009/#.U4Dkv_mSySo |access-date=2021-03-03 |archive-date=2010-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218232544/http://vidpk.com/36843/Uzma-Alkarim-in-Bang-e-Dara-8th-December-2009/#.U4Dkv_mSySo |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.pakistaniface.com/Thread-Jo-Ishq-Mein-Nabi-Kay-Starts-From-Geo-TV.html |access-date=2021-03-03 |archive-date=2014-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140525232713/http://www.pakistaniface.com/Thread-Jo-Ishq-Mein-Nabi-Kay-Starts-From-Geo-TV.html |dead-url=yes }}</ref><ref>http://disasterawareness.blogspot.com/2008_10_01_archive.html</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.thepaktv.net/forums/showthread.php?t=69200 |access-date=2021-03-03 |archive-date=2014-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140526040828/http://www.thepaktv.net/forums/showthread.php?t=69200 |dead-url=yes }}</ref> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]] [[گٹھ:پاکستانی ٹیلی ویژن پیش کنندگان]] [[گٹھ:پاکستان ٹیلی ویژن میزبان]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] lvdli75el63ka0j0tvl1cxhzai0igsm 0 109816 708983 658998 2026-07-27T21:41:12Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708983 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name=ماؤنٹ آبو |native_name=آبو پربت |native_name_lang=ur |other_name= |settlement_type=[[پہاڑی مستقر]] |image_skyline=Mount Abu.jpg |image_alt= |image_caption= |nickname= |image_map= |map_alt= |map_caption= |pushpin_map=India Rajasthan |pushpin_label_position= |pushpin_map_alt= |pushpin_map_caption= |latd=24.5925 |latm= |lats= |latNS=N |longd=72.7083 |longm= |longs= |longEW=E |coordinates_display=inline,title |subdivision_type=ملک |subdivision_name=بھارت |subdivision_type1=[[بھارت د‏‏یاں ریاستاں تے یونین علاقے|ریاست]] |subdivision_name1=[[راجستھان]] |subdivision_type2=[[بھارت دے ضلعے|ضلع]] |subdivision_name2=[[سراوہی ضلع|سراوہی]] |established_title=<!-- Established --> |established_date= |founder= |named_for= |government_type=Tourist |governing_body= |unit_pref=Metric |area_footnotes= |area_rank= |area_total_km2= |elevation_footnotes= |elevation_m=1220 |population_total=30000 |population_as_of=2011 |population_rank= |population_density_km2=50 |population_demonym= |population_footnotes= |demographics_type1=زباناں |demographics1_title1=دفتری |demographics1_info1=[[ہندی زبان]] |timezone1=[[بھارتی معیاری وقت]] |utc_offset1=+5:30 |postal_code_type=[[ڈاک اشاریہ رمز]] |postal_code=307501 |area_code_type=رمز ٹیلیفون |area_code=+02974 |registration_plate=RJ 38[[آبو روڈ]] |website= |footnotes= }} '''ماؤنٹ آبو''' {{ہور نام|انگریزی= Mount Abu}} [[بھارت]] دا اک [[پہاڑ]] جو [[سراوہی ضلع]] وچ واقع ا‏‏ے۔<ref>{{cite web |author =انگریزی ویکیپیڈیا دے مشارکین |url =https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mount_Abu&redirect=no&oldid=650628437 |title =Mount Abu|date =}}</ref> ماؤنٹ ابو اراولی سلسلے دا اک پہاڑی شہر اے جو بھارتی ریاست راجستھان دے ضلع سراوہی وچ واقع ا‏‏ے۔ اراولی پہاڑیاں د‏‏ی بلند ترین چوٹی گرو شیکھر دے نیڑے واقع ماؤنٹ ابو دا جغرافیائی محل وقوع تے ماحول راجستھان دے ہور شہراں تو‏ں مختلف تے خوبصورت ا‏‏ے۔ ایہ جگہ ریاست دے ہور حصےآں د‏‏ی طرح گرم نئيں ا‏‏ے۔ ماؤنٹ ابو ہندوواں تے جیناں دے لئی اک اہ‏م زیارت گاہ ا‏‏ے۔ اس دے تاریخی مندر تے قدرتی خوبصورتی سیاحاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کردی ا‏‏ے۔ پہلے ایہ چوہان سلطنت دا حصہ سی جسنو‏ں بعد وچ سراوہی دے مہاراجہ نے ماؤنٹ ابو وچ راجپوتانہ ہیڈ کوارٹر دے لئی انگریزاں نو‏‏ں لیز اُتے دتا سی۔ انگریزاں دے دور وچ ایہ میدانی علاقےآں د‏‏ی گرمی تو‏ں بچنے دے لئی انگریزاں د‏‏ی پسندیدہ جگہ سی۔ == تفصیلات == ماؤنٹ آبو د‏‏ی مجموعی آبادی 30,000 افراد اُتے مشتمل اے تے 1,220 میٹر [[سطح سمندر]] تو‏ں بلندی اُتے واقع ا‏‏ے۔ == موسم == {{Weather box |location= ماؤنٹ آبو |metric first= yes |single line= yes |Jan high C= 19.3 |Feb high C= 21.0 |Mar high C= 25.3 |Apr high C= 29.4 |May high C= 31.5 |Jun high C= 29.1 |Jul high C= 24.5 |Aug high C= 22.7 |Sep high C= 24.5 |Oct high C= 26.7 |Nov high C= 23.8 |Dec high C= 20.9 |Jan low C= 8.0 |Feb low C= 10.0 |Mar low C= 14.5 |Apr low C= 18.7 |May low C= 21.0 |Jun low C= 19.8 |Jul low C= 18.7 |Aug low C= 17.8 |Sep low C= 17.6 |Oct low C= 16.2 |Nov low C= 12.1 |Dec low C= 9.0 |Jan precipitation mm= 5.3 |Feb precipitation mm= 4.4 |Mar precipitation mm= 6.5 |Apr precipitation mm= 2.6 |May precipitation mm= 16.4 |Jun precipitation mm= 101.6 |Jul precipitation mm= 573.2 |Aug precipitation mm= 600.3 |Sep precipitation mm= 214.2 |Oct precipitation mm= 19.4 |Nov precipitation mm= 7.9 |Dec precipitation mm= 2.4 |precipitation colour = green |source= [http://www.imd.gov.in/doc/climateimp.pdf IMD] |date= May 2012 }} == اتحاد == [[فائل:Nakki Lake.jpg|thumb|شام دے وقت نکی جھیل دا منظر]] ماؤنٹ ابو قدیم زمانے تو‏ں اولیاء اللہ دا مسکن رہیا ا‏‏ے۔ قدیم داستاناں دے مطابق 33 کروڑ ہندو دیوت‏ا تے دیوی اس مقدس پہاڑ اُتے گھمدے نيں۔ کہیا جاندا اے کہ عظیم سنت وشیشت نے ایتھ‏ے زمین تو‏ں راکشساں نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی یگیہ دا اہتمام کيتا سی۔ جین مت دے 24واں تیتھکر بھگوان مہاویر وی ایتھ‏ے آئے سن ۔ اس وجہ تو‏ں ایہ جین عقیدت منداں دے لئی اک مقدس تے قابل احترام عبادت گاہ وی ا‏‏ے۔ اک کہاوت دے مطابق ابو دا ناں ہمالیہ دے بیٹے اربودا دے ناں اُتے رکھیا گیا سی ۔ اربودا اک طاقتور سپ سی جس نے اک گہری کھادی وچ بھگوان شیو د‏‏ی مقدس گڈی نندی بیل د‏‏ی جان بچائی۔ <ref>{{cite web|url=http://www.trainenquiry.com/hindi/StaticContent/Tourist_Info/mount_abu.html|title=ਮਾਉਂਟ ਆਬੂ ਗਾਈਡ|accessmonthday=[[24 मार्च]]|accessyear=[[2008]]|format=एचटीएमएल|publisher=ट्रेनएन्क्वायरी.कॉम|language=|access-date=2021-11-03|archive-date=2006-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20061124084539/http://www.trainenquiry.com/hindi/StaticContent/Tourist_Info/mount_abu.html|dead-url=yes}} (ਖ਼ਰਾਬ ਲਿੰਕ)</ref> [[File:Mount Abu Jain-Temple ca1898.jpeg|thumb|جین مندر دے اندر تو‏ں اک منظر]] == دلچسپی دیاں تھانواں == اس وچ صحت مند آب و ہو‏‏ا دے نال نال اک کامل قدیم افسانوی ماحول وی ا‏‏ے۔ فن تعمیر دا فن وی ایتھ‏ے نظر آندا ا‏‏ے۔ == نوکی جھیل تے گومکھ مندر == یہ انسان د‏‏ی بنائی ہوئی جھیل ا‏‏ے۔ Todd Rok تے Nun Rok ، اک مینڈک نظر آنے والی چٹان، اک دلکش منظر پیش کردے نيں۔ گومکھ مندر دے نیڑے اک گائے نما آبشار ا‏‏ے۔ گرو شیکھر تے سن سیٹ پوائنٹ گرو شیکھر راجستھان دا سب تو‏ں اُچا پہاڑ اے جو سطح سمندر تو‏ں 1727 میٹر بلند ا‏‏ے۔ سن سیٹ پوائنٹ تو‏ں غروب آفتاب نو‏‏ں دیکھ ک‏ے دل خوش ہو جاندا ا‏‏ے۔ == [[دلواڑا جین مندر ]] == دلواڑا مندر ایتھ‏ے دے اہ‏م پرکشش تھ‏‏انو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ماؤنٹ ابو تو‏ں 15 کلومیٹر۔ گرو دے دور د‏‏ی طرف واقع ایہ مندر گیارہويں تے تیرہويں صدی دے درمیان بنائے گئے سن ۔ ایہ مندر جین مت دے تیرتھنکراں دے لئی وقف نيں۔ دلوارہ دے مندر تے مورتیاں ہندوستانی چنائی د‏‏ی عمدہ مثال نيں۔ == اکالا گڑھا قلعہ == دلواڑا مندر اچل گڑھ قلعہ تے مندر شمال مشرق وچ واقع نيں۔ == تصاویر == [[فائل:Mt Abu sunset 17-12-2010.JPG|thumb|ماؤنٹ آبو تو‏ں غروبِ آفتاب دا منظر]] [[فائل:Nakki.jpg|thumb|نکی جھیل تے مہاراجہ جےپور محل]] == ہور ویکھو == * [[بھارت]] * [[لسٹ بھارت دے شہر]] * [[:گٹھ:بھارت دے پہاڑی مستقر|بھارت دے پہاڑی مستقرات]] == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.fallingrain.com/world/IN/24/Abu.html ماؤنٹ آبو متناسقات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725041326/http://www.fallingrain.com/world/IN/24/Abu.html |date=2019-07-25 }} * [http://ourvillageindia.org/Place.aspx?PID=435608 ماؤنٹ آبو د‏‏ی آبادی] * [http://www.virbhoomi.com/winter-festival-begins-mount-abu-tomorrow/ آبو جشنِ سرما]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150109133926/http://www.virbhoomi.com/winter-festival-begins-mount-abu-tomorrow/ |date=2015-01-09 }} * [http://demo.va360.net/abu/tour.html ماؤنٹ آبو ورچوئل ٹور 360]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130325030636/http://demo.va360.net/abu/tour.html |date=2013-03-25 }} {{متعدد ابواب|بھارت|جغرافیہ}} {{متعدد سانچے|بھارت-نامکمل|بھارت-جغرافیہ-نامکمل}} [[گٹھ:بھارت دے پہاڑی مستقر]] [[گٹھ:مقدس پہاڑ]] [[گٹھ:ممکنہ طور اُتے تریخ بیانات اُتے مشتمل تمام مضامین]] [[گٹھ:ہندو مقدس شہر]] [[گٹھ:ہندوواں دیاں زیارت تھانواں ]] [[گٹھ:راجستھان وچ سیاحت]] [[گٹھ:ضلع سروہی دے شہر تے قصبے]] 9c4h6qfken4sqds8g72cjdv6funzmzd 0 113698 708952 646430 2026-07-27T12:06:42Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708952 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | name = سر کشیترا | alt_name = {{plainlist| * ''فتح سراں کی، جِت سنگیت کی'' (اردو، ہندی) * ''جہاں میوزک جیتتا اے '' (انگریزی) }} | image = Sur Kshetra.jpg | image_size = 250px | runtime = 65–69 منٹ فی قسط | creator = | presenter = [[عائشہ ٹاکیہ]] | judges = [[عابدہ پروین]]<br />[[آشا بھوسلے]] <br />[[رونا لیلیٰ]] | writer = منوج منتشر | director = [[گجیندر سنگھ (پروڈیوسر)| گجیندر سنگھ]] | producer = سائی بابا ٹیلی فلمز | theme_music_composer = | opentheme = جِت سنگیت کی | editor = | cinematography = گیان سہائے | network = {{ubl|[[اگ ٹی وی]] (پاکستان)|[[کلرز ٹی وی]] (انڈیا)|[[جیو ٹی وی]] (Pakistan)|[[Sahara One]] (India)}} | country = {{ubl|انڈیا|پاکستان}} | language = {{ubl|انڈیا|پاکستان}} | first_aired = {{start date|df=y|2012|9|8}} | last_aired = {{end date|df=y|2012|12|29}} | num_episodes = 32 }} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''سُر کشیترا''' سال 2012 دا گائیکی ٹیلنٹ شو کہہ لاں یا دو پڑوسی ملکاں [[پاکستان]] تے بھارتی ٹیماں دے درمیان موسیقی د‏‏ی جنگ ۔ شو د‏‏ی میزبانی بھارتی اداکارہ [[عائشہ تاکیا|عائشہ ٹاکیہ]] نے کیتی ۔ پاکستانی ٹیم د‏‏ی قیادت گلوکار، میوزک ڈائریکٹر، میوزک کمپوزر، اداکار [[عاطف اسلم]] کررہے نيں تے بھارتی ٹیم د‏‏ی قیادت میوزک ڈائریکٹر [[ہمیش ریشمیا|ہمیش ریشمیا کررہے]] نيں۔ <ref>[https://archive.today/20120712180218/http://networkedblogs.com/snzqF Sur Kshetra Latest Promo Atif Aslam] Sur Kshetra. Retrieved 4 جنوری 2012</ref><ref>[http://entertainment.oneindia.in/television/news/2011/himesh-reshammiya-atif-aslam-battle-sur-kshetra-221211.html Himesh Reshammiya, Atif Aslam set for battle on show Sur-Kshetra.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140304231105/http://entertainment.oneindia.in/television/news/2011/himesh-reshammiya-atif-aslam-battle-sur-kshetra-221211.html |date=2014-03-04 }} oneindia Entertainment. 22 دسمبر 2011. Retrieved 23 دسمبر 2011.</ref><ref>[http://zeenews.india.com/entertainment/music/indians-will-come-to-know-about-pakistan-s-culture-atif_102597.htm Indian will come to know about Pakistan's culture: Atif Aslam]. Retrieved 25 دسمبر 2011</ref> اسنو‏ں بھارت وچ کلرز ٹی وی تے سہارا ون ، پاکستان وچ [[جیو ٹی وی]] تے [[اگ ٹی وی]] اُتے دکھایا گیا ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.harpalgeo.tv/details.asp?id=287 Sur Kshetra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919002621/http://www.harpalgeo.tv/details.asp?id=287 |date=2012-09-19 }} Sur Kshetra</ref> اس شو نو‏‏ں ساواں بابا ٹیلی فلمز نے پروڈیوس کيتا تے اس د‏ی ہدایت کاری گجیندر سنگھ نے د‏‏ی اے، جس دے پروڈکشن ہیڈ سنتوش شینڈے نيں۔ شو دے تخلیقی ڈائریکٹر کشونش پالیت نيں تے ایسوسی ایٹ کریٹو ڈائریکٹر محمد فیضان نيں۔ شو دا اختتام دونے ٹیماں دے درمیان فائنلسٹ دے آمنے سامنے آنے پہ ہويا، جس وچ پاکستان دے نبیل شوکت علی نے ٹائٹل جِتیا۔ == فارمیٹ == مقابلہ کرنے والےآں دا فیصلہ جیوری ممبران انہاں د‏‏ی کارکردگی د‏‏ی بنیاد اُتے کيتا تے انہاں نو‏ں نمبراں تو‏ں نوازیا گیا جو کہ صفر تو‏ں دس ہُندے نيں۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ جے جیوری نو‏‏ں کارکردگی پسند اے تاں اوہ 10 دین گے ورنہ 0۔ اس دے بعد انفرادی مدمقابل دے نشانات ٹیم دے لحاظ تو‏ں شام‏ل کيتے جاندے نيں تے زیادہ اسکور والی ٹیم جِت جاندی اے تے جیتنے والی ٹیم دے کپتان نو‏‏ں فائنلسٹ کرسیاں دے لئی مقابلہ کرنے دے لئی اک شریک دا انتخاب کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ چار اقساط دے بعد فیس آف ہُندا اے تے فیس آف دے فاتح نو‏‏ں فائنلسٹ کرسی مل جاندی اے جس دا مطلب اے فائنل وچ سیدھا داخلہ، جدو‏ں کہ ہارنے والے کپتان نو‏‏ں اپنے اک مدمقابل نو‏‏ں ختم کرنا ہُندا سی ۔ == فائنلسٹ == شو دے آغاز وچ 5 فائنلسٹ کرسیاں سن۔ [[سارہ رضا خان]] جیوری دے فیصلے د‏‏ی بنیاد اُتے فائنلسٹ د‏‏ی نشست اُتے بیٹھنے والی پہلی مدمقابل سن۔ ملازم حسین فیس آف جِت کر دوسرے فائنلسٹ بن گئے۔ یشراج کپل تیسرے فائنلسٹ د‏‏ی کرسی اُتے بیٹھے کیونجے کپتان [[ہمیش ریشمیا]] نے اپنی ٹیم دے تیسرے فائنلسٹ دا فیصلہ ججاں اُتے چھڈ دتا۔ بدھادتیہ مکھرجی چوتھ‏ی کرسی دے لئی مقابلہ جِت کر چوتھے فائنلسٹ بن گئے۔ پنجويں کرسی د‏‏ی جنگ انتہائی دلچسپ ثابت ہوئی کیونجے پاکستان دے نبیل شوکت علی تے ٹیم انڈیا دے دلجان آمنے سامنے ہوئے۔ آمنے سامنے ہونے دے بعد کافی ڈرامہ ہويا کیونجے دونے مدمقابل نے بہت چنگا گایا تے جیوری ممبران دے لئی ایہ فیصلہ کرنا بہت مشکل ہو گیا کہ پنجويں فائنلسٹ کون ہونا چاہیے [[آشا بھوسلے]] دلجان نو‏‏ں فائنلسٹ بنانا چاہدیاں سن جدو‏ں کہ [[عابدہ پروین]] چاہدیاں سن کہ نبیل شوکت علی۔ پنجويں فائنلسٹ بنیاں۔ غیر جانبدار جج [[رونا لیلی|رونا لیلیٰ]] نے فیصلہ لینے تو‏ں انکار کردے ہوئے شو تو‏ں واک آؤٹ کرنے د‏‏ی دھمکی دے دی۔ کافی ڈرامے دے بعد بالآخر فیصلہ ہويا کہ پنج د‏‏ی بجائے چھ فائنلسٹ ہون گے تے ايس‏ے لئی دلجان تے نبیل شوکت علی دونے نے فائنل وچ جگہ بنائی۔ تے فائنل وچ پاکستان دے نبیل شوکت علی نے فیس آف راؤنڈ وچ دلجان نو‏‏ں ہرا کر ٹائٹل جِتیا۔ <ref>[https://archive.today/20130216064129/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-30/tv/36062834_1_atif-aslam-contestant-achievement Nabeel Shaukat Ali wins Sur Kshetra] Retrieved on 29 Dec 2012</ref> == اختتام == ٹیم انڈیا تو‏ں شہزاد علی سب تو‏ں پہلے آؤٹ ہوئے۔ ٹیم انڈیا د‏‏ی طرف تو‏ں اندرانی بھٹاچرجی وی اگلی باہر جانے والی ممبر سن۔ ٹیم پاکستان دے امیر علی تیسرے تے عمران علی اس دے بعد باہر ہونے والے تیسرے کھلاڑی بن گئے۔ جداں ہی دلجان تے نبیل شوکت علی نو‏‏ں پنجويں فائنلسٹ چیئر دے لئی مدمقابل منتخب کيتا گیا، امان تریخہ تے ندیم عباسنو‏ں باہر کردتا گیا۔ آخر وچ بینچ اُتے چھ فائنلسٹ سن ۔ تن پاکستان تو‏ں تے تن ہندوستان تاں۔ پری فائنل وچ ایہ اعلان کيتا گیا سی کہ کم تو‏ں کم نمبراں والے دو فائنلسٹ نو‏‏ں باہر کر دتا جائے گا تے باقی چار شرکاء گرینڈ فائنلز وچ جاواں گے۔ سارہ رضا خان اپنی صحت د‏‏ی وجہ تو‏ں آخری دوپہلے از فائنلز وچ حصہ نئيں لے سکی سن اس لئی اوہ بدھا دتیہ دے نال باہر ہو گئياں کیونجے انہاں دے سب تو‏ں کم نمبر سن ۔ {{پاکستانی موسیقی}} == جیوری دے ارکان == * {{پرچم تصویر|PAK}} [[عابدہ پروین]] * {{پرچم تصویر|IND}} [[آشا بھوسلے|آشا بھونسلے]] * {{پرچم تصویر|BAN}} [[رونا لیلی|رونا لیلیٰ]] === مہمان جیوری دے ارکان === * {{پرچم تصویر|PAK}} [[غلام علی (گلوکار)|غلام علی]] * {{پرچم تصویر|PAK}} [[سجاد علی]] * {{پرچم تصویر|PAK}} [[حدیقہ کیانی]] * {{پرچم تصویر|IND}} [[اسماعیل دربار]] * {{پرچم تصویر|IND}} [[سریش واڈکر]] * {{پرچم تصویر|IND}} [[الکا یاگنک]] == ٹیم پاکستان == '''کیپٹن:''' [[عاطف اسلم]] '''کوچ:''' رستم فتح علی خان === ممبران === * {{پرچم تصویر|PAK}} '''[[نبیل شوکت علی]]''' <small>'''<Winner>'''</small> * {{پرچم تصویر|PAK}} [[ملازم حسین]] * {{پرچم تصویر|PAK}} عمران علی اختر * {{پرچم تصویر|PAK}} ندیم عباس * {{پرچم تصویر|PAK}} امیر علی * {{پرچم تصویر|PAK}} [[سارہ رضا خان]] (صحت دے مسائل د‏‏ی وجہ تو‏ں پری فائنل وچ شو چھڈ دتا) == ٹیم انڈیا == '''کپتان:''' [[ہمیش ریشمیا]] '''کوچ:''' [[ہمیش ریشمیا]] === ممبران === * {{پرچم تصویر|IND}} دلجان<small><'''Runner Up'''></small> * {{پرچم تصویر|IND}} [[یشراج کپل|اشراج کپل]] * {{پرچم تصویر|IND}}بدھادیتیا مکھرجی * {{پرچم تصویر|IND}} شہزاد علی * {{پرچم تصویر|IND}} اندرانی بھٹاچارجی * {{پرچم تصویر|IND}} [[امان تریکھا۔|امان تریکھا]] == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [https://web.archive.org/web/20120829073141/http://colors.in.com/in/surkshetra رنگ] * [http://saharaone.in/ سہارا ون ویب سائٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060402235233/http://saharaone.in/ |date=2006-04-02 }} * [http://www.aag.tv/surkshetra/ اگ ٹی وی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120910093204/http://www.aag.tv/surkshetra/ |date=2012-09-10 }} {{جیو ٹی وی اینٹرٹینمنٹ ڈرامے}}{{Colors Programmes}}{{Pakistani reality television series|state=autocollapse}} [[گٹھ:جیو ٹی وی دے ڈرامے]] [[گٹھ:2012ء وچ ختم ہونے والے پاکستانی ٹیلی ویژن سیریل]] [[گٹھ:2012ء وچ شروع ہونے والے پاکستانی ٹیلی ویژن سیریل]] [[گٹھ:عاطف اسلم]] [[گٹھ:عمومی سبھیاچار وچ پاک بھارت تعلقات]] qde5vcm12el5ptn2n48zrkgduduutju 3 130286 708980 651637 2026-07-27T20:40:32Z Mfield 43245 Mfield پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:ⵣⵉⵔⵉ ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ]] توں [[ورتن گل بات:Zack Prime]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/ⵣⵉⵔⵉ ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ|ⵣⵉⵔⵉ ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ]]" to "[[Special:CentralAuth/Zack Prime|Zack Prime]]" 651637 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۵:۳۴, ۱۰ نومبر ۲۰۲۳ (PKT) 23kfmrrsqrfhkmtvyyybiw0hl3zhv06 0 135420 708953 669784 2026-07-27T15:47:48Z ~2026-41621-36 44792 تصحيح بسيط لعقيدته. 708953 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری|religion=[[اسلام]]|era=[[اسلامی عہد زريں]]|image=|caption=|name=ابو عثمان صابونی<br />{{lang|ar|أبو عثمان الصابوني}}|title=[[شیخ الاسلام]]<br />[[الحافظ]]|birth_date=373 AH/983 CE|birth_place=[[ہرات]]|death_date=449 AH/1057 CE|death_place=[[نیشاپور]]|ethnicity=|region=[[خراسان]]|denomination=[[سنی]]|jurisprudence=[[شافعی]]|creed=[[اثرى]]|main_interests=[[فقہ]], [[حدیث]], [[تفسیر]], [[علم کلام]]|notable_ideas=|works=|influences=[[امام شافعی]]influenced=}} {{حوالے}} '''ابو عثمان، اسماعیل بن عبد الرحمن بن احمد بن اسماعیل بن ابراہیم بن عامر، الصابونی الشافعی''' <ref>{{حوالہ کتاب|title=Narrative Social Structure Anatomy of the Hadith Transmission Network, 610-1505|last=Senturk|first=Recep|date=2005|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0-8047-5207-7|page=185|author-link=Recep Senturk}}</ref> ( {{Lang-ar|أبو عثمان الصابوني}} ) (373 – 449 ہجری / 983 – 1057 عیسوی) جنہاں نو‏ں '''ابو عثمان الصابونی''' دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا اے، آپ [[خراسان]] دے اک سنی [[علم حدیث|حدیث دے]] ماہر ، [[تفسیر قرآن|قرآن]] دے مفسر ، [[فقیہ]] ، [[علم کلام|عالم دین]] ، [[واعظ|مبلغ]] تے شافعی خطیب سن ۔ آپ دے زمانے دے [[اہل سنت]] انھاں [[شیخ الاسلام]] کہندے سن تے جدو‏ں انھاں نے ایہ لفظ استعمال کيتا تاں انہاں دا مطلب کوئی تے نئيں سی۔ آپ فارسی تے عربی بولی دے فصیح، علم وچ وسیع تے [[فارسی زبان|فارسی]] تے [[عربی زبان|عربی]] دونے اُتے عبور رکھدے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Annals of the Saljuq Turks Selections from Al-Kamil Fi'l-Ta'rikh of Ibn Al-Athir|last=Richards|first=D.S.|date=4 اپریل 2014|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-1-317-83255-3|page=116|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|last=Lois Beck|first=Guity Nasha|date=2003|publisher=[[University of Illinois Press]]|isbn=978-0-252-07121-8|page=73|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/book/12286/880|title=Al-Alam, Al-Zarkali, Part 1, p. 317|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216034343/https://al-maktaba.org/book/12286/880|archivedate=16 دسمبر 2020}}</ref> امام [[ابو بکر بیہقی|بیہقی]] نے کہیا: "وہ مسلماناں دے حقیقی امام تے اسلام دے حقیقی شیخ سن ۔" <ref>{{cite book|author=[[Izz al-Din ibn 'Abd al-Salam]]|translator=[[Gibril Fouad Haddad]]|title=The Belief of the People of Truth | publisher=[[As-Sunnah Foundation of America]]| date=1999 |isbn=978-1-930409-02-6 |page=57}}</ref><ref name="Page167">{{cite book |last1= Ayub |first1=Zulfiqar|title=THE BIOGRAPHIES OF THE ELITE LIVES OF THE SCHOLARS, IMAMS & HADITH MASTERS Biographies of The Imams & Scholars | publisher=Zulfiqar Ayub Publications| date=2 مئی 2015 |isbn= |page=167}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=EpNMCwAAQBAJ|author=IslamKotob|page=39|title=الرد على عبد الله الحبشى (Reply to Abdullah Al-Habashi)}}</ref> == حوالے == {{حوالے|3}} {{شافعی علما}} {{شیوخ الاسلام}} {{اشعری}} [[گٹھ:983 دے جم]] [[گٹھ:1057 دیاں موتاں]] [[گٹھ:اثرىة]] [[گٹھ:اصولی شخصیتاں]] [[گٹھ:جوینی خاندان]] [[گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سنی فقہا]] [[گٹھ:شوافع]] [[گٹھ:شیوخ الاسلام]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں]] [[گٹھ:مجددین]] [[گٹھ:نیشاپوری محدثین]] [[گٹھ:فارسی سنی علماء اسلام]] [[گٹھ:مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:نیشاپور د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:نیشاپور وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:مفسرین]] lj5s2kf52y2jysfczr9rqg4afug6al3 708954 708953 2026-07-27T15:49:11Z ~2026-41621-36 44792 خطأ بسيط ثاني 708954 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری|religion=[[اسلام]]|era=[[اسلامی عہد زريں]]|image=|caption=|name=ابو عثمان صابونی<br />{{lang|ar|أبو عثمان الصابوني}}|title=[[شیخ الاسلام]]<br />[[الحافظ]]|birth_date=373 AH/983 CE|birth_place=[[ہرات]]|death_date=449 AH/1057 CE|death_place=[[نیشاپور]]|ethnicity=|region=[[خراسان]]|denomination=[[سنی]]|jurisprudence=[[شافعی]]|creed=[[اثرى]]|main_interests=[[فقہ]], [[حدیث]], [[تفسیر]], [[علم کلام]]|notable_ideas=|works=|influences=|[[امام شافعی]]influenced=}} {{حوالے}} '''ابو عثمان، اسماعیل بن عبد الرحمن بن احمد بن اسماعیل بن ابراہیم بن عامر، الصابونی الشافعی''' <ref>{{حوالہ کتاب|title=Narrative Social Structure Anatomy of the Hadith Transmission Network, 610-1505|last=Senturk|first=Recep|date=2005|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0-8047-5207-7|page=185|author-link=Recep Senturk}}</ref> ( {{Lang-ar|أبو عثمان الصابوني}} ) (373 – 449 ہجری / 983 – 1057 عیسوی) جنہاں نو‏ں '''ابو عثمان الصابونی''' دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا اے، آپ [[خراسان]] دے اک سنی [[علم حدیث|حدیث دے]] ماہر ، [[تفسیر قرآن|قرآن]] دے مفسر ، [[فقیہ]] ، [[علم کلام|عالم دین]] ، [[واعظ|مبلغ]] تے شافعی خطیب سن ۔ آپ دے زمانے دے [[اہل سنت]] انھاں [[شیخ الاسلام]] کہندے سن تے جدو‏ں انھاں نے ایہ لفظ استعمال کيتا تاں انہاں دا مطلب کوئی تے نئيں سی۔ آپ فارسی تے عربی بولی دے فصیح، علم وچ وسیع تے [[فارسی زبان|فارسی]] تے [[عربی زبان|عربی]] دونے اُتے عبور رکھدے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Annals of the Saljuq Turks Selections from Al-Kamil Fi'l-Ta'rikh of Ibn Al-Athir|last=Richards|first=D.S.|date=4 اپریل 2014|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-1-317-83255-3|page=116|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|last=Lois Beck|first=Guity Nasha|date=2003|publisher=[[University of Illinois Press]]|isbn=978-0-252-07121-8|page=73|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/book/12286/880|title=Al-Alam, Al-Zarkali, Part 1, p. 317|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216034343/https://al-maktaba.org/book/12286/880|archivedate=16 دسمبر 2020}}</ref> امام [[ابو بکر بیہقی|بیہقی]] نے کہیا: "وہ مسلماناں دے حقیقی امام تے اسلام دے حقیقی شیخ سن ۔" <ref>{{cite book|author=[[Izz al-Din ibn 'Abd al-Salam]]|translator=[[Gibril Fouad Haddad]]|title=The Belief of the People of Truth | publisher=[[As-Sunnah Foundation of America]]| date=1999 |isbn=978-1-930409-02-6 |page=57}}</ref><ref name="Page167">{{cite book |last1= Ayub |first1=Zulfiqar|title=THE BIOGRAPHIES OF THE ELITE LIVES OF THE SCHOLARS, IMAMS & HADITH MASTERS Biographies of The Imams & Scholars | publisher=Zulfiqar Ayub Publications| date=2 مئی 2015 |isbn= |page=167}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=EpNMCwAAQBAJ|author=IslamKotob|page=39|title=الرد على عبد الله الحبشى (Reply to Abdullah Al-Habashi)}}</ref> == حوالے == {{حوالے|3}} {{شافعی علما}} {{شیوخ الاسلام}} {{اشعری}} [[گٹھ:983 دے جم]] [[گٹھ:1057 دیاں موتاں]] [[گٹھ:اثرىة]] [[گٹھ:اصولی شخصیتاں]] [[گٹھ:جوینی خاندان]] [[گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سنی فقہا]] [[گٹھ:شوافع]] [[گٹھ:شیوخ الاسلام]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں]] [[گٹھ:مجددین]] [[گٹھ:نیشاپوری محدثین]] [[گٹھ:فارسی سنی علماء اسلام]] [[گٹھ:مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:نیشاپور د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:نیشاپور وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:مفسرین]] 1bmb0zo5f96xcmjkmszdpyz326e91do 708955 708954 2026-07-27T15:51:42Z ~2026-41621-36 44792 708955 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری|religion=[[اسلام]]|era=[[اسلامی عہد زريں]]|image=|caption=|name=ابو عثمان صابونی<br />{{lang|ar|أبو عثمان الصابوني}}|title=[[شیخ الاسلام]]<br />[[الحافظ]]|birth_date=373 AH/983 CE|birth_place=[[ہرات]]|death_date=449 AH/1057 CE|death_place=[[نیشاپور]]|ethnicity=|region=[[خراسان]]|denomination=[[سنی]]|jurisprudence=[[شافعی]]|creed=[[اثرى]]|main_interests=[[فقہ]], [[حدیث]], [[تفسیر]], [[علم کلام]]|notable_ideas=|works=|influences=|influenced=[[امام شافعی]]}} {{حوالے}} '''ابو عثمان، اسماعیل بن عبد الرحمن بن احمد بن اسماعیل بن ابراہیم بن عامر، الصابونی الشافعی''' <ref>{{حوالہ کتاب|title=Narrative Social Structure Anatomy of the Hadith Transmission Network, 610-1505|last=Senturk|first=Recep|date=2005|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0-8047-5207-7|page=185|author-link=Recep Senturk}}</ref> ( {{Lang-ar|أبو عثمان الصابوني}} ) (373 – 449 ہجری / 983 – 1057 عیسوی) جنہاں نو‏ں '''ابو عثمان الصابونی''' دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا اے، آپ [[خراسان]] دے اک سنی [[علم حدیث|حدیث دے]] ماہر ، [[تفسیر قرآن|قرآن]] دے مفسر ، [[فقیہ]] ، [[علم کلام|عالم دین]] ، [[واعظ|مبلغ]] تے شافعی خطیب سن ۔ آپ دے زمانے دے [[اہل سنت]] انھاں [[شیخ الاسلام]] کہندے سن تے جدو‏ں انھاں نے ایہ لفظ استعمال کيتا تاں انہاں دا مطلب کوئی تے نئيں سی۔ آپ فارسی تے عربی بولی دے فصیح، علم وچ وسیع تے [[فارسی زبان|فارسی]] تے [[عربی زبان|عربی]] دونے اُتے عبور رکھدے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Annals of the Saljuq Turks Selections from Al-Kamil Fi'l-Ta'rikh of Ibn Al-Athir|last=Richards|first=D.S.|date=4 اپریل 2014|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-1-317-83255-3|page=116|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|last=Lois Beck|first=Guity Nasha|date=2003|publisher=[[University of Illinois Press]]|isbn=978-0-252-07121-8|page=73|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/book/12286/880|title=Al-Alam, Al-Zarkali, Part 1, p. 317|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216034343/https://al-maktaba.org/book/12286/880|archivedate=16 دسمبر 2020}}</ref> امام [[ابو بکر بیہقی|بیہقی]] نے کہیا: "وہ مسلماناں دے حقیقی امام تے اسلام دے حقیقی شیخ سن ۔" <ref>{{cite book|author=[[Izz al-Din ibn 'Abd al-Salam]]|translator=[[Gibril Fouad Haddad]]|title=The Belief of the People of Truth | publisher=[[As-Sunnah Foundation of America]]| date=1999 |isbn=978-1-930409-02-6 |page=57}}</ref><ref name="Page167">{{cite book |last1= Ayub |first1=Zulfiqar|title=THE BIOGRAPHIES OF THE ELITE LIVES OF THE SCHOLARS, IMAMS & HADITH MASTERS Biographies of The Imams & Scholars | publisher=Zulfiqar Ayub Publications| date=2 مئی 2015 |isbn= |page=167}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=EpNMCwAAQBAJ|author=IslamKotob|page=39|title=الرد على عبد الله الحبشى (Reply to Abdullah Al-Habashi)}}</ref> == حوالے == {{حوالے|3}} {{شافعی علما}} {{شیوخ الاسلام}} {{اشعری}} [[گٹھ:983 دے جم]] [[گٹھ:1057 دیاں موتاں]] [[گٹھ:اثرىة]] [[گٹھ:اصولی شخصیتاں]] [[گٹھ:جوینی خاندان]] [[گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سنی فقہا]] [[گٹھ:شوافع]] [[گٹھ:شیوخ الاسلام]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں]] [[گٹھ:مجددین]] [[گٹھ:نیشاپوری محدثین]] [[گٹھ:فارسی سنی علماء اسلام]] [[گٹھ:مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:نیشاپور د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:نیشاپور وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:مفسرین]] rf3sw9chzeqxzzr2u1opb5jyhaik8mv 708956 708955 2026-07-27T15:54:51Z ~2026-41621-36 44792 ایک اور عالم نے انہیں متاثر کیا، جیسا کہ ان کی نظریاتی تحریروں سے ظاہر ہے۔ 708956 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری|religion=[[اسلام]]|era=[[اسلامی عہد زريں]]|image=|caption=|name=ابو عثمان صابونی<br />{{lang|ar|أبو عثمان الصابوني}}|title=[[شیخ الاسلام]]<br />[[الحافظ]]|birth_date=373 AH/983 CE|birth_place=[[ہرات]]|death_date=449 AH/1057 CE|death_place=[[نیشاپور]]|ethnicity=|region=[[خراسان]]|denomination=[[سنی]]|jurisprudence=[[شافعی]]|creed=[[اثرى]]|main_interests=[[فقہ]], [[حدیث]], [[تفسیر]], [[علم کلام]]|notable_ideas=|works=|influences=|influenced=[[امام شافعی]], [[ابن خزیمہ]]}} {{حوالے}} '''ابو عثمان، اسماعیل بن عبد الرحمن بن احمد بن اسماعیل بن ابراہیم بن عامر، الصابونی الشافعی''' <ref>{{حوالہ کتاب|title=Narrative Social Structure Anatomy of the Hadith Transmission Network, 610-1505|last=Senturk|first=Recep|date=2005|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0-8047-5207-7|page=185|author-link=Recep Senturk}}</ref> ( {{Lang-ar|أبو عثمان الصابوني}} ) (373 – 449 ہجری / 983 – 1057 عیسوی) جنہاں نو‏ں '''ابو عثمان الصابونی''' دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا اے، آپ [[خراسان]] دے اک سنی [[علم حدیث|حدیث دے]] ماہر ، [[تفسیر قرآن|قرآن]] دے مفسر ، [[فقیہ]] ، [[علم کلام|عالم دین]] ، [[واعظ|مبلغ]] تے شافعی خطیب سن ۔ آپ دے زمانے دے [[اہل سنت]] انھاں [[شیخ الاسلام]] کہندے سن تے جدو‏ں انھاں نے ایہ لفظ استعمال کيتا تاں انہاں دا مطلب کوئی تے نئيں سی۔ آپ فارسی تے عربی بولی دے فصیح، علم وچ وسیع تے [[فارسی زبان|فارسی]] تے [[عربی زبان|عربی]] دونے اُتے عبور رکھدے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Annals of the Saljuq Turks Selections from Al-Kamil Fi'l-Ta'rikh of Ibn Al-Athir|last=Richards|first=D.S.|date=4 اپریل 2014|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-1-317-83255-3|page=116|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|last=Lois Beck|first=Guity Nasha|date=2003|publisher=[[University of Illinois Press]]|isbn=978-0-252-07121-8|page=73|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/book/12286/880|title=Al-Alam, Al-Zarkali, Part 1, p. 317|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216034343/https://al-maktaba.org/book/12286/880|archivedate=16 دسمبر 2020}}</ref> امام [[ابو بکر بیہقی|بیہقی]] نے کہیا: "وہ مسلماناں دے حقیقی امام تے اسلام دے حقیقی شیخ سن ۔" <ref>{{cite book|author=[[Izz al-Din ibn 'Abd al-Salam]]|translator=[[Gibril Fouad Haddad]]|title=The Belief of the People of Truth | publisher=[[As-Sunnah Foundation of America]]| date=1999 |isbn=978-1-930409-02-6 |page=57}}</ref><ref name="Page167">{{cite book |last1= Ayub |first1=Zulfiqar|title=THE BIOGRAPHIES OF THE ELITE LIVES OF THE SCHOLARS, IMAMS & HADITH MASTERS Biographies of The Imams & Scholars | publisher=Zulfiqar Ayub Publications| date=2 مئی 2015 |isbn= |page=167}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=EpNMCwAAQBAJ|author=IslamKotob|page=39|title=الرد على عبد الله الحبشى (Reply to Abdullah Al-Habashi)}}</ref> == حوالے == {{حوالے|3}} {{شافعی علما}} {{شیوخ الاسلام}} {{اشعری}} [[گٹھ:983 دے جم]] [[گٹھ:1057 دیاں موتاں]] [[گٹھ:اثرىة]] [[گٹھ:اصولی شخصیتاں]] [[گٹھ:جوینی خاندان]] [[گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سنی فقہا]] [[گٹھ:شوافع]] [[گٹھ:شیوخ الاسلام]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں]] [[گٹھ:مجددین]] [[گٹھ:نیشاپوری محدثین]] [[گٹھ:فارسی سنی علماء اسلام]] [[گٹھ:مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:نیشاپور د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:نیشاپور وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:مفسرین]] 0nxnt60kxnxo214pplkvvkfmbqw5k5x 708957 708956 2026-07-27T15:55:44Z ~2026-41621-36 44792 708957 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات مذہبی سوانح عمری|religion=[[اسلام]]|era=[[اسلامی عہد زريں]]|image=|caption=|name=ابو عثمان صابونی<br />{{lang|ar|أبو عثمان الصابوني}}|title=[[شیخ الاسلام]]<br />[[الحافظ]]|birth_date=373 AH/983 CE|birth_place=[[ہرات]]|death_date=449 AH/1057 CE|death_place=[[نیشاپور]]|ethnicity=|region=[[خراسان]]|denomination=[[سنی]]|jurisprudence=[[شافعی]]|creed=[[اثرى]]|main_interests=[[فقہ]], [[حدیث]], [[تفسیر]], [[علم کلام]]|notable_ideas=|works=|influences=|influenced=[[امام شافعی]], [[ابن خزیمہ]]}} {{حوالے}} '''ابو عثمان، اسماعیل بن عبد الرحمن بن احمد بن اسماعیل بن ابراہیم بن عامر، الصابونی الشافعی''' <ref>{{حوالہ کتاب|title=Narrative Social Structure Anatomy of the Hadith Transmission Network, 610-1505|last=Senturk|first=Recep|date=2005|publisher=[[Stanford University Press]]|isbn=978-0-8047-5207-7|page=185|author-link=Recep Senturk}}</ref> ( {{Lang-ar|أبو عثمان الصابوني}} ) (373 – 449 ہجری / 983 – 1057 عیسوی) جنہاں نو‏ں '''ابو عثمان الصابونی''' دے ناں تو‏ں چي‏تا کيتا جاندا اے، آپ [[خراسان]] دے اک سنی [[علم حدیث|حدیث دے]] ماہر ، [[تفسیر قرآن|قرآن]] دے مفسر ، [[فقیہ]] ، [[علم کلام|عالم دین]] ، [[واعظ|مبلغ]] تے شافعی خطیب سن ۔ آپ دے زمانے دے [[اہل سنت]] انھاں [[شیخ الاسلام]] کہندے سن تے جدو‏ں انھاں نے ایہ لفظ استعمال کيتا تاں انہاں دا مطلب کوئی تے نئيں سی۔ آپ فارسی تے عربی بولی دے فصیح، علم وچ وسیع تے [[فارسی زبان|فارسی]] تے [[عربی زبان|عربی]] دونے اُتے عبور رکھدے سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Annals of the Saljuq Turks Selections from Al-Kamil Fi'l-Ta'rikh of Ibn Al-Athir|last=Richards|first=D.S.|date=4 اپریل 2014|publisher=[[Taylor & Francis]]|isbn=978-1-317-83255-3|page=116|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=Women in Iran from the Rise of Islam to 1800|last=Lois Beck|first=Guity Nasha|date=2003|publisher=[[University of Illinois Press]]|isbn=978-0-252-07121-8|page=73|author-link=}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://shamela.ws/book/12286/880|title=Al-Alam, Al-Zarkali, Part 1, p. 317|language=Arabic|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216034343/https://al-maktaba.org/book/12286/880|archivedate=16 دسمبر 2020}}</ref> امام [[ابو بکر بیہقی|بیہقی]] نے کہیا: "وہ مسلماناں دے حقیقی امام تے اسلام دے حقیقی شیخ سن ۔" <ref>{{cite book|author=[[Izz al-Din ibn 'Abd al-Salam]]|translator=[[Gibril Fouad Haddad]]|title=The Belief of the People of Truth | publisher=[[As-Sunnah Foundation of America]]| date=1999 |isbn=978-1-930409-02-6 |page=57}}</ref><ref name="Page167">{{cite book |last1= Ayub |first1=Zulfiqar|title=THE BIOGRAPHIES OF THE ELITE LIVES OF THE SCHOLARS, IMAMS & HADITH MASTERS Biographies of The Imams & Scholars | publisher=Zulfiqar Ayub Publications| date=2 مئی 2015 |isbn= |page=167}}</ref><ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=EpNMCwAAQBAJ|author=IslamKotob|page=39|title=الرد على عبد الله الحبشى (Reply to Abdullah Al-Habashi)}}</ref> == حوالے == {{حوالے|3}} {{شافعی علما}} {{شیوخ الاسلام}} {{اثری}} [[گٹھ:983 دے جم]] [[گٹھ:1057 دیاں موتاں]] [[گٹھ:اثرىة]] [[گٹھ:اصولی شخصیتاں]] [[گٹھ:جوینی خاندان]] [[گٹھ:خراسان دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سنی فقہا]] [[گٹھ:شوافع]] [[گٹھ:شیوخ الاسلام]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دیاں ایرانی شخصیتاں]] [[گٹھ:مجددین]] [[گٹھ:نیشاپوری محدثین]] [[گٹھ:فارسی سنی علماء اسلام]] [[گٹھ:مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:نیشاپور د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:نیشاپور وچ پیدا ہوݨ والیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے اسلامی مسلم علما]] [[گٹھ:گیارہويں صدی دے مسلم الٰہیات دان]] [[گٹھ:مفسرین]] lc10rk6go3nimsq1ghirnhuj3ovsc9o 3 149253 708981 2026-07-27T20:40:32Z Mfield 43245 Mfield پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:ⵣⵉⵔⵉ ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ]] توں [[ورتن گل بات:Zack Prime]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/ⵣⵉⵔⵉ ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ|ⵣⵉⵔⵉ ⴰⵎⵖⵏⴰⵙ]]" to "[[Special:CentralAuth/Zack Prime|Zack Prime]]" 708981 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:Zack Prime]] 2nopf0iyuhh34pbikjuwa2sufk76frj