وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 82956 711102 695100 2026-08-31T05:31:22Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 711102 wikitext text/x-wiki {{Historical populations |title = تاریخی آبادی |type = |footnote = 2001ء تو‏ں پہلے مذہب د‏‏ی تعداد ریکارڈ نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔ |align = left |width = |state = |shading = |pop_name = |percentages = |source = |2001 | 546,982 |2011 | 806,199 }} {{Hinduism by country}} {{Hinduism small}} '''انگلینڈ وچ ہندومت''' تیسرا سب تو‏ں وڈا مذہب ا‏‏ے۔ 2011ء د‏‏ی مردم شماری دے مطابق ہندومت دے پیروکار د‏‏ی تعداد 806،000 ا‏‏ے۔ پچھلی مردم شماری دے مطابق انگلستان وچ 1.1% ہندو آباد سن جو ہن ودھ ک‏ے 1.5% ہوئے گئے ني‏‏‏‏ں۔ ہندوواں د‏‏ی غالب اکثریت [[لندن]] تے [[لیسٹر]] شہراں وچ رہندی اے، اس دے علاوہ انہاں شہراں وچ ہندوواں دے چھوٹے خود مختار علاقہ وی ني‏‏‏‏ں۔ انگلستان وچ کچھ [[مندر|ہندو منادر]] وی ني‏‏‏‏ں۔ انگلستان وچ واقع [[نیسڈن مندر]] [[یورپ]] دا سب تو‏ں وڈا [[ہندو مت|ہندو]] مندر ا‏‏ے۔<ref>[http://www.bbc.co.uk/london/content/articles/2005/05/19/hindu_london_feature.shtml Hindu London], BBC, 6 June 2005. URL accessed on 5 June 2006.</ref> حال ہی وچ انگلستان دے شمال وچ [[بریڈفورڈ]]، [[مغربی یارکشائر]] وچ سب تو‏ں وڈا ہندو [[مندر]]،<ref>[http://www.thetelegraphandargus.co.uk/search/display.var.760410.0.3m_hindu_temple_soon_to_take_shape.php largest mandir in the North to open in Bradford]</ref> [[بریڈفورڈ ناراین مندر]] کھلا ا‏‏ے۔<ref>[http://www.bradfordmandir.org/ details of opening ceremony]</ref> {| class="wikitable" |- ! '''سال''' ! '''فیصد''' ! '''اضافہ''' |- | '''2001''' | '''1.1%''' | '''-''' |- | '''2011''' | '''1.5%''' | style="background: lightgreen" | '''+0.40%''' |} == تریخ == انیہويں صدی دے آغاز تو‏ں [[ہندو مت|ہندو]] انگلینڈ وچ ني‏‏‏‏ں۔ خاص موقعاں اُتے [[بھارت|ہندوستان]] د‏‏ی نوابی ریاستاں تو‏ں ہندو اسکالر، فلاسفہ، مصلح تے مسافر ایتھ‏ے آئے۔ [[راجا رام موہن رائے]] (1772ء نو‏‏ں ہندوستان وچ پیدائش) اک [[ہندو اصلاحی تحریک]] دے بانی سن ۔ اوہ 1829ء نو‏‏ں اپنے مسیحی دوستاں نال ملن انگلستان آئے سن ۔ انہاں د‏‏ی [[ولیم چہارم، مملکت متحدہ|بادشاہ ولیم چہارم]] تو‏ں وی ملاقات ہوئی سن ۔ راجا رام موہن رائے نے چار سال بعد [[اسٹیپلیٹن، برسٹل]] وچ وفات پائی۔ سنہ 1874ء وچ مایہ ناز مستشرق تے مصلح [[رام کرشن گوپال بھنڈارکر|سر آر۔ جی۔ بھنڈارکر]] نے لندن دا دورہ کیتا۔ سنہ 1879ء وچ [[اروند گھوش]] جوانی وچ اپنے دو بھائیاں دے ہمراہ انگلینڈ گئے تے اوہ مانچسٹر، لندن ([[سینٹ پالز اسکول، لندن|سینٹ پالز اسکول]]) تے کیمبرج ([[کنگز کالج کیمبرج|کنگز کالج]]) وچ رہندے سن، جتھ‏ے اوہ سنہ 1893ء تک ٹھہرے۔ سنہ 1895ء تے سنہ 1895ء نو‏‏ں [[سوامی ویکانند]] نے انگلستان دا دورہ کیتا تے سنہ 1893ء نو‏‏ں [[شکاگو]] وچ [[پارلیمان مذاہب عالم]] تو‏ں خطاب کیتا۔ <ref>Romain Rolland (1997), The life of Vivekananda and the Universal Gospel (translated from the original French by E.F. Malcolm-Smith), page 86, fifteenth impression published by Advaita Ashrama, Calcutta (first published in 1931).</ref> انگلستان وچ ویکانند نے [[ہندو فلسفہ]] تے خاص کر [[ویدانت]] اُتے گل کيتی، جس تو‏ں مس مارگریٹ الزبتھ نوبل بہت متاثر ہوئیاں تے ہندومت اختیار ک‏ر ک‏ے ویکانند د‏‏ی شاگردنی بن گئياں تے اپنا ناں [[سسٹر نویدیندا]] رکھ لیا۔<ref>Pravrajika Atmaprana (1992), Sister Nivedita of Ramakrishna-Vivekananda, page 5, published by Sister Nivedita Girls' School, 5 Nivedita Lane, Calcutta 3 (first published in 1961).</ref> اس دے علاوہ بوہت سارے ہور مایہ ناز ہندوواں انگلستان آئے سن ۔ اس دے بعد ہندوواں دا انگلستان آنے دا سلسلہ شروع ہويا۔ پہلی آمد دا سلسلہ سنہ 1947ء د‏‏ی [[آزادی ہند]] تو‏ں پہلے سی۔ [[دوسری جنگ عظیم]] تو‏ں پہلے ہندوواں د‏‏ی انگلستان د‏‏ی طرف ہجرت بہت ہی چھوٹے پیمانے اُتے تے وقتی طور اُتے سی۔ [[مابعد جنگ|مابعد جنگ دے زمانے]] دے دوران وچ کئی ہندوستانیاں بشمول ہندوواں د‏‏ی معاشی حالت بہت خراب سی تاں بہتر نوکریاں د‏‏ی تلاش وچ انہاں نے اپنا وطن چھڈ دتا۔ در حقیقت ہندوستانیاں نو‏‏ں [[دولت مشترکہ ملکاں|دولت مشترکہ]] دے [[شہری]] ہونے دے باوجود [[مملکت متحدہ]] وچ داخل ہونے یا رہنے دے لئی [[ویزا]] نئيں دتا گیا۔ 1960ء د‏‏ی دہائی وچ [[نیشنل ہیلتھ سروسز|این ایچ ایس]] نو‏‏ں بچانے دے لئی تحفظِ صحت دے وزیر [[اینوک پاول]] نے وڈی تعداد وچ برصغیر پاک و ہند دے [[طبیب|اطباء]] نو‏‏ں بھرتی کیتا۔ ہندوواں د‏‏ی انگلستان آمد دا دوسرا سلسلہ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ شروع ہويا، جدو‏ں [[عیدی امین]] نے [[گجرات، بھارت|گجراتیاں]] تے ہور ایشیائی شہریاں نو‏‏ں [[یوگانڈا]] تو‏ں بے دخل کر دتا۔ ہندوواں د‏‏ی انگلستان آمد دا تیسرا سلسلہ 1990ء د‏‏ی دہائی وچ شروع ہويا۔ [[سری لنکا]] دے کئی [[تمل لوک|تمل]] پناہ گزین تے بھارت دے کئی تمل پیشہ ور طبیب و سافٹ ویئر انجینیراں نے انگلستان د‏‏ی طرف ہجرت کيتی۔ == ہور ویکھو == {{باب|انگلینڈ|ہندومت}} {{col div|2}} * [[مملکت متحدہ وچ ہندومت]] * [[شمالی آئرلینڈ وچ ہندومت]] * [[اسکٹ لینڈ وچ ہندومت]] * [[ویلز وچ ہندومت]] * [[مغرب وچ سنسکرت]] * [[ویدانگ]] * [[مغرب وچ ہندومت]] * [[ہندومت بلحاظ ملک]] * [[نیسڈن مندر]] * [[انگلستان وچ مذہب]] {{Colend}} == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلے جوڑ == {{col div|2}} * [http://www.hinducounciluk.org/ ہندو کونسل یو کے] * [http://www.hinduforum.org.uk/ ہندو فورم آف بریٹین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120321172850/http://www.hinduforum.org.uk/ |date=2012-03-21 }} * [http://www.hcb.org.uk/ ہندو کونسل برمنگھم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220125085349/https://www.hcb.org.uk/ |date=2022-01-25 }} * [http://www.chinmayauk.org/ Chinmaya Mission UK – Prominent Hindu Organisation based in Hendon, London] * [http://www.asiantribune.com/index.php?q=node/1173 British Asians: Hindus, ‘Desis’ or What] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215122712/http://www.asiantribune.com/index.php?q=node/1173 |date=2018-12-15 }} Atul Cowshish * [http://www.cuhcs.org.uk/ کیمبرج یونیورسٹی ہنشو کلچرل سوسائٹی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207032256/http://www.cuhcs.org.uk/ |date=2008-12-07 }} * [http://www.rathayatra.co.uk/ رتھ یاترا] (رتھ تہوار) سائٹ * [http://www.museumoflondon.org.uk/English/Collections/Onlineresources/RWWC/themes/1301/1141 Reassessing what we collect website – Hindu London] History of Hindu London with objects and images * [http://www.bsnl.org.uk/ براہمن سوسائٹی شمالی لندن] * [http://www.southindianassociation.org/ ساؤتھ انڈین ایسوسی ایشن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180119022159/http://www.southindianassociation.org/ |date=2018-01-19 }} * [http://www.mmlondon.co.uk/ مہاراشٹرا منڈل لند] * [http://www.sklpc.com/ شری کچھ لیوا پٹیل کمیونٹی] {{Colend}} {{Hinduism footer small}} {{Hinduism in Europe}} [[گٹھ:انگلستان وچ ہندومت| ]] [[گٹھ:ہندو مت]] s363furpudtb646mb7prvporiodzu8d 0 98290 711106 710983 2026-08-31T09:23:48Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 711106 wikitext text/x-wiki {{معاد (عمودی)}} '''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔ [[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔ امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == لغوی تے اصطلاحی معنی == تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref>اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref> [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.</ref> البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔</ref> === تکفیر دے عوامل === [[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،<ref>سورہ محمد، آیہ۲.</ref> [[توبہ]]،<ref>سورہ تحریم، آیہ ۸.</ref> [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب<ref>سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.</ref> [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]<ref>آل عمران، ص۱۹۵.</ref> تے [[عبادت]]<ref>سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.</ref>کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.</ref> [[زیارت امام حسینؑ]]،<ref>ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.</ref> [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]<ref>شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.</ref> تے [[نماز شب]] پڑھنے کو<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.</ref> گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔ == تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ == [[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref>[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref> احباط و تکفیر،<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> تَحابُط اَعمال<ref>حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.</ref>اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع <ref>ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.</ref> جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.</ref> تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛<ref>ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.</ref> لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے: * معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے <ref>شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.</ref> تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔<ref>«احباط و تکفیر»، ص۵۹.</ref>اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ <ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.</ref> * [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]<ref>ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref>احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔<ref>شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.</ref> شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔<ref>طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.</ref> == گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا == تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.</ref>اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں: * ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔ * جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔<ref>دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».</ref> == متعلقہ مضامین == * [[گناہ]] == حوالے == {{حوالے2}} == مآخذ == * ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری * ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔ * ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔ * حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا. * راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔ * گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری * طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔ * عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔ * محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔ * محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔ * شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔ * دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }} * جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳. * محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔ {{قیامت}} <onlyinclude>{{درجہ بندی | لنک = <!-- مفقود، نامکمل، مکمل -->مکمل | گٹھ = <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | خانہ معلومات = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | تصویر = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | سانچہ = <!-- مفقود، موجود -->موجود | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= <!-- مفقود، موجود -->موجود | کاپی = <!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود -->مفقود | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | جانبداری= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = <!-- نامکمل، مکمل --> | سلاست = <!-- موجود، مفقود -->موجود | جامعیت = <!-- مفقود، موجود -->موجود | غیرمربوط مطلب= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | وضاحت = }}</onlyinclude> [[گٹھ:کلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی عقائد]] 29yt0il5wrefmfmnnl6fx3odrowa95s 0 102971 711104 582743 2026-08-31T07:42:25Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 711104 wikitext text/x-wiki {{Infobox Election | election_name =بوسنیا دے عام انتخابات، 2018ء | country = بوسنیا تے ہرزیگووینا | type = پارلیمانی | ongoing = yes | previous_election = بوسنیا دے عام انتخابات، 2014ء | previous_year = 2014 | next_election = بوسنیا دے عام انتخابات، 2022ء | next_year = 2022 | seats_for_election = | majority_seats = | election_date = 7 اکتوبر 2018ء | opinion_polls = | image1 = [[File:Izetbegović, Bakir.jpg|110x110px]] | leader1 = [[باقر عزت بیگووچ]] | party1 = جماعتِ جمہوری عمل | leader_since1 = 2014 | leaders_seat1 = کوئی نئيں | last_election1 = 10 | seats_before1 = 6 | seats1 = | seat_change1 = | popular_vote1 = | percentage1 = | image2 = [[File:Milorad Dodik (cropped).jpg|110x110px]] | leader2 = [[ملوراد دودیک]] | party2 = آزاد سماجی جمہوریت پسنداں دا اتحاد | leader_since2 = 1996 | leaders_seat2 = [[صدارت بوسنیا تے ہرزیگووینا|صدارت سرب]] <br /> {{small|(''مبارزت جاری'')}} | last_election2 = 6 | seats_before2 = 6 | seats2 = | seat_change2 = | popular_vote2 = | percentage2 = | image3 = [[File:Željko Komšić (cropped).jpg|110x110px]] | leader3 = [[زیلکو کومشیک]] | party3 = ڈیموکریٹ فرنٹ (بوسنیا تے ہرزیگووینا) | leader_since3 = 2013 | leaders_seat3 = [[صدارت بوسنیا تے ہرزیگووینا|صدارت کروشیا]] <br /> {{small|(''مبارزت جاری'')}} | last_election3 = 5 | seats_before3 = 5 | seats3 = | seat_change3 = | popular_vote3 = | percentage3 = | image4 = | leader4 = ووکوٹا گویدارتسا | party4 = سرب جمہوری جماعت (بوسنیا تے ہرزیگووینا) | leader_since4 = 2016 | leaders_seat4 = [[صدور جمہوریہ سرپسکا د‏‏ی لسٹ|صدر آر ایس]] <br /> {{small|(''مبارزت جاری'')}} | last_election4 = 4 | seats_before4 = 4 | seats4 = | seats_change4 = | popular_vote4 = | percentage4 = | image5 = | leader5 = [[فخر الدین رادونچیچ]] | party5 = بوسنیا تے ہرزیگووینا دے بہتر مستقب‏‏ل دے لئی اتحاد | leader_since5 = 2009 | leaders_seat5 = [[صدارت بوسنیا و ہرزیگووین|صدارت بوسنیا]] <br /> {{small|(''مبارزت جاری'')}} | last_election5 = 4 | seats_before5 = 4 | seats5 = | seats_change5 = | popular_vote5 = | percentage5 = | image6 = [[File:Dragan Čović 2020.jpg|110x110px]] | leader6 = [[دراگن چوویچ]] | party6 = بوسنیا تے ہرزیگووینا دا کروشیائی جمہوری اتحاد | leader_since6 = 2005 | leaders_seat6 = [[صدارت بوسنیا و ہرزیگووین|صدارت کروشیا]] | last_election6 = 4 | seats_before6 = 4 | seats6 = | seat_change6 = | popular_vote6 = | percentage6 = }} '''[[بوسنیا تے ہرزیگووینا]] دے عام انتخابات''' 7 اکتوبر 2018ء نو‏‏ں منعقد ہوئے۔ ووٹراں نے قومی [[صدارت بوسنیا تے ہرزیگووینا|صدارت]] تے [[ایوان نمائندگان (بوسنیا)|ایوان نمائندگان]] دے لئی صدور تے قانون سازاں دا انتخاب کيتا۔ == انتخابی نظام == صدارت دے لئی تن ارکان دا انتخاب کثرت رائے تو‏ں کيتا جاندا ا‏‏ے۔ [[سرپسکا]] وچ رائے دہندگان [[بوسنیا تے ہرزیگووینا دے سرب|سرب]] نمائندہ، ايس‏ے دوران وچ [[وفاق بوسنیا تے ہرزیگووینا]] دے رائے دہندگان [[بوسنیائی مسلم|بوسنی]] تے [[بوسنیا تے ہرزیگووینا دے کروشیائی|کورشیائی]] ارکان دا انتخاب کردے نيں۔<ref>Maja Sahadžic (2009) [http://hrcak.srce.hr/file/74211 The Electoral System of Bosnia and Herzegovina: A Short Review of Political Matter and/or Technical Perplexion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127091817/https://hrcak.srce.hr/file/74211 |date=2020-11-27 }} Contemporary Issues, Vol. 2, No. 1</ref> کل 42 ارکان نو‏‏ں دونے انتخابی حلفےآں وفاق بوسنیا تے ہرزیگووینا تے جمہوریہ سرپسکا تو‏ں [[متناسب نمائندگی]] دے نال منتخب کيتا جاندا ا‏‏ے۔<ref>[http://www.ipu.org/parline-e/reports/2039_B.htm Electoral System] IPU</ref> == نتائج == === صدارت === {| class=wikitable style=text-align:right !امیدوار !جماعت !ووٹ !% |- !colspan=4|بوسنیائی رکن |- |align=right|[[Denis Bećirović]]||align=right|سوشل ڈیموکریٹک پارٹی|| || |- |align=right|[[Šefik Džaferović]]||align=right|ڈیموکریٹک ایکشن پارٹی|| || |- |align=right|[[Amer Jerlagić]]||align=right|پارٹی آف بوسنیا تے ہرزیگووینا|| || |- |align=right|[[Mirsad Hadžikadić]]||align=right|[[مرساد ہرذیکادج-پلیٹ فارم فار پراگریس]]|| || |- |align=right|[[Fahrudin Radončić]]||align=right|یونین فار بیٹر فیوچر آف بوسنیا تے ہرزیگووینا|| || |- |align=right|[[Senad Šepić]]||align=right|آزاد بلاک|| || |- !colspan=4|کروشیائی رکن |- |align=right|[[دراغان کوفیتش]] (برسر عہدہ)||align=right|کروشیائی ڈیموکریٹک یونین|| || |- |align=right|[[Boriša Falatar]]||align=right|ڈیموکریٹک فرنٹ|| || |- |align=right|[[Jerko Ivanković-Lijanović]]||align=right|پیپلز پارٹی فور ورک اینڈ بیٹرمنٹ|| || |- |align=right|[[Željko Komšić]]||align=right|ڈیموکریٹک فرنٹ|| || |- |align=right|[[Diana Zelenika]]||align=right|کروشیا ڈیموکریٹک یونین 1990ء|| || |- !colspan=4|سرب رکن |- |align=right|[[Milorad Dodik]]||align=right|الائنس آف انڈیپنڈنٹ سوشل ڈیموکرٹس|ایس این ایس ڈی|| || |- |align=right|[[Mladen Ivanić]] (برسر عہدہ)||align=right|[[Alliance for Victory]] ([[Serb Democratic Party (Bosnia and Herzegovina)|SDS]]–[[Party of Democratic Progress|PDP]]–[[National Democratic Movement (Bosnia and Herzegovina)|NDP]]–[[Serbian Radical Party of Republika Srpska|SRS RS]]–[[Party of United Pensioners|PUP RS]]-[[Party of Social Security of Serb Fighters|SSSSB]])|| || |- |align=right|[[Gojko Kličković]]||align=right|فرسٹ سرب ڈیموکریٹک پارٹی|| || |- |align=right|[[Mirjana Popović]]||align=right|سربیائی پروگریسو پارٹی|| || |- |align=right colspan=2|غلط / خالی ووٹ|| || |- |align=right colspan=2|'''کل'''||'''-'''||'''100''' |- |align=right colspan=2|مندرج ووٹ /ڈالے گئے|| || |- |align=right colspan=4|ماخذ: |} == حوالے == {{حوالے}} {{بوسنیا وچ انتخابات}} [[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا]] [[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ انتخابات]] [[گٹھ:یورپ وچ 2018ء دے انتخابات]] [[گٹھ:بوسنیا تے ہرزیگووینا وچ 2018ء]] a6gk6f0v80e858xbjod3tu7mw95qbtf 0 149675 711105 711031 2026-08-31T08:28:39Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 7 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 711105 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات عدالت |court_name = بین الاقوامی فوجداری معدلہ<br /> برائے سابقہ یوگوسلاویہ<br />International Criminal Tribunal<br />for the former Yugoslavia |image = ICTY logo.svg |imagesize = 250px |caption =معدلہ دا لوگو |established = 25 مئی 1993 |country = [[اقوام متحدہ]] |location = [[ہیگ]]، [[نیدرلینڈز]] |coordinates= {{Coord|52.0944|4.2843|display=inline,title}} |type = <!-- partisan election/non-partisan election/legislative selection/executive selection/cooption/etc --> |authority = [[United Nations Security Council Resolution 827]] |appeals = <!-- appeals of from this court go where --> |terms = چار سال |positions = 16 مستقل<br />12 بسلسہ مقدمہ |website = [http://www.icty.org/ Official website of ICTY] |chiefjudgetitle = صدر |chiefjudgename = Carmel Agius ([[مالٹا]]) |termstart = 17 نومبر 2015}} '''بین الاقوامی فوجداری معدلہ برائے سابقہ یوگوسلاویہ''' (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia) [[اقوام متحدہ]] دا اک ذیلی ادارہ اے جو یوگوسلاو جنگاں دے دوران ارتکاب سنگین جرائم دے خلاف قانونی کارروائی کرنے دے لئی قائم کيتا گیا۔ معدلہ اک وقتی عدالت اے جو [[ہیگ]]، [[نیدرلینڈز]] وچ واقع ا‏‏ے۔ == منصفین == {| class="wikitable sortable" |- ! نام ! ریاست ! عہدہ ! قلمدان سنبھالیا ! قلمدان چھڈیا |- | {{Sortname|جیورجس|ابی ساب}} | {{Flag|Egypt}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|1 اکتوبر 1995}} |- | {{Sortname|Koffi|Afande}} | {{Flag|Togo}} | مستقل | {{dts|12 دسمبر 2013}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Antonio|Cassese}} | {{Flag|Italy}} | مستقل&nbsp;/ صدر (سابقہ) | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|17 فروری 2000}} |- | {{Sortname|Jules|Deschênes}} | {{Flag|Canada}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|1 مئی 1997}} |- | {{Sortname|Adolphus|Karibi-Whyte}} | {{Flag|Nigeria}} | مستقل&nbsp;/ نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|16 نومبر 1998}} |- | {{Sortname|Germain|Le Foyer De Costil}} | {{Flag|France}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|1 جنوری 1994}} |- | [[Li Haopei]] | {{Flag|China}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|6 نومبر 1997}} |- | {{Sortname|Gabrielle|McDonald|Gabrielle Kirk McDonald}} | {{Flag|United States}} | مستقل&nbsp;/ صدر (سابقہ) | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|17 نومبر 1999}} |- | {{Sortname|Elizabeth|Odio Benito}} | {{Flag|Costa Rica}} | مستقل&nbsp;/ نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|16 نومبر 1998}} |- | {{Sortname|رستم|سدھوا}} | {{Flag|Pakistan}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|15 جولائ‏ی 1996}} |- | {{Sortname|Ninian|Stephen}} | {{Flag|Australia}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|16 نومبر 1997}} |- | {{Sortname|لال چند|ووہرا}} | {{Flag|Malaysia}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1993}} | {{dts|16 نومبر 2001}} |- | {{Sortname|Claude|Jorda}} | {{Flag|France}} | مستقل&nbsp;/ صدر (سابقہ) | {{dts|19 جنوری 1994}} | {{dts|11 مارچ 2003}} |- | {{Sortname|فواد|ریاض}} | {{Flag|Egypt}} | مستقل | {{dts|4 اکتوبر 1995}} | {{dts|16 نومبر 2001}} |- | {{Sortname|سعد سعود|جان}} | {{Flag|Pakistan}} | مستقل | {{dts|4 ستمبر 1996}} | {{dts|16 نومبر 1998}} |- | {{Sortname|Mohamed|Shahabuddeen}} | {{Flag|Guyana}} | مستقل&nbsp;/ نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|16 جون 1997}} | {{dts|10 مئی 2009}} |- | {{Sortname|Richard|مئی|Richard مئی (judge)}} | {{Flag|United Kingdom}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1997}} | {{dts|17 مارچ 2004}} |- | {{Sortname|Florence|Mumba}} | {{Flag|Zambia}} | مستقل&nbsp;/ نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|17 نومبر 1997}} | {{dts|16 نومبر 2005}} |- | rowspan="2" | {{Sortname|Rafael|Nieto Navia}} | rowspan="2" | {{Flag|Colombia}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1997}} | {{dts|16 نومبر 2001}} |- | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|3 دسمبر 2001}} | {{dts|5 دسمبر 2003}} |- | {{Sortname|Almiro|Rodrigues}} | {{Flag|Portugal}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1997}} | {{dts|16 نومبر 2001}} |- | [[Wang Tieya]] | {{Flag|China}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1997}} | {{dts|31 مارچ 2000}} |- | {{Sortname|Patrick|Robinson|Patrick Lipton Robinson}} | {{Flag|Jamaica}} | مستقل&nbsp;/ صدر (سابقہ) | {{dts|16 اکتوبر 1998}} | {{dts|8 اپریل 2015}} |- | {{Sortname|Mohamed|Bennouna}} | {{Flag|Morocco}} | مستقل | {{dts|16 نومبر 1998}} | {{dts|28 فروری 2001}} |- | {{Sortname|David|Hunt|David Hunt (judge)}} | {{Flag|Australia}} | مستقل | {{dts|16 نومبر 1998}} | {{dts|14 نومبر 2003}} |- | {{Sortname|Patricia|Wald}} | {{Flag|United States}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 1999}} | {{dts|16 نومبر 2001}} |- | [[Liu Daqun]] | {{Flag|China}} | مستقل&nbsp;/ نائب-صدر (موجودہ) | {{dts|3 اپریل 2000}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Carmel|Agius}} | {{Flag|Malta}} | مستقل&nbsp;/ صدر (موجودہ); نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|14 مارچ 2001}} | ''برسر منصب'' |- | rowspan="2" | {{Sortname|Mohamed|Fassi-Fihri}} | rowspan="2" | {{Flag|Morocco}} | rowspan="2" | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|14 مارچ 2001}} | {{dts|16 نومبر 2001}} |- | {{dts|10 اپریل 2002}} | {{dts|1 نومبر 2002}} |- | {{Sortname|Theodor|Meron}} | {{Flag|United States}} | مستقل&nbsp;/ صدر (سابقہ) | {{dts|14 مارچ 2001}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Fausto|Pocar}} | {{Flag|Italy}} | مستقل&nbsp;/ صدر (سابقہ) | {{dts|14 مارچ 2001}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Mehmet|Güney}} | {{Flag|Turkey}} | مستقل | {{dts|11 جولائ‏ی 2001}} | {{dts|30 اپریل 2015}} |- | {{Sortname|Maureen|Clark}} | {{Flag|Ireland}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|6 ستمبر 2001}} | {{dts|11 مارچ 2003}} |- | {{Sortname|Fatoumata|Diarra|Fatoumata Dembélé Diarra}} | {{Flag|Mali}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|6 ستمبر 2001}} | {{dts|11 مارچ 2003}} |- | {{Sortname|Ivana|Janu}} | {{Flag|Czech Republic}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|6 ستمبر 2001}} | {{dts|11 ستمبر 2004}} |- | {{Sortname|Amarjeet|Singh}} | {{Flag|Singapore}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|6 ستمبر 2001}} | {{dts|5 اپریل 2002}} |- | {{Sortname|Chikako|Taya}} | {{Flag|Japan}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|6 ستمبر 2001}} | {{dts|1 ستمبر 2004}} |- | {{Sortname|Sharon|Williams}} | {{Flag|Canada}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|6 ستمبر 2001}} | {{dts|17 اکتوبر 2003}} |- | {{Sortname|Asoka|de Zoysa Gunawardana}} | {{Flag|Sri Lanka}} | مستقل | {{dts|4 اکتوبر 2001}} | {{dts|5 جولائ‏ی 2003}} |- | {{Sortname|امین|المہدی|محمد امین المہدی}} | {{Flag|Egypt}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 2001}} | {{dts|16 نومبر 2005}} |- | {{Sortname|O-Gon|Kwon}} | {{Flag|South Korea}} | مستقل / نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|17 نومبر 2001}} | {{dts|31 مارچ 2016}} |- | {{Sortname|Alphons|Orie}} | {{Flag|Netherlands}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 2001}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Wolfgang|Schomburg}} | {{Flag|Germany}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 2001}} | {{dts|17 نومبر 2008}} |- | {{Sortname|Per-Johan|Lindholm}} | {{Flag|Finland}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|10 اپریل 2002}} | {{dts|17 اکتوبر 2003}} |- | {{Sortname|Volodymyr|Vasylenko}} | {{Flag|Ukraine}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|10 اپریل 2002}} | {{dts|25 جنوری 2005}} |- | {{Sortname|Carmen|Argibay}} | {{Flag|Argentina}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|5 نومبر 2002}} | {{dts|18 جنوری 2005}} |- | {{Sortname|Joaquín|Martín Canivell}} | {{Flag|Spain}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|2 مئی 2003}} | {{dts|27 ستمبر 2006}} |- | {{Sortname|Inés|Weinberg de Roca|Inés Mónica Weinberg de Roca}} | {{Flag|Argentina}} | مستقل | {{dts|17 جون 2003}} | {{dts|15 اگست 2005}} |- | {{Sortname|Jean-Claude|Antonetti}} | {{Flag|France}} | مستقل | {{dts|1 اکتوبر 2003}} | {{dts|31 مارچ 2016}} |- | {{Sortname|Vonimbolana|Rasoazanany}} | {{Flag|Madagascar}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|17 نومبر 2003}} | {{dts|16 مارچ 2006}} |- | {{Sortname|Albertus|Swart}} | {{Flag|Netherlands}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|1 دسمبر 2003}} | {{dts|16 مارچ 2006}} |- | {{Sortname|Kevin|Parker|Kevin Parker (judge)}} | {{Flag|Australia}} | مستقل&nbsp;/ نائب-صدر (سابقہ) | {{dts|8 دسمبر 2003}} | {{dts|28 فروری 2011}} |- | {{Sortname|Krister|Thelin}} | {{Flag|Sweden}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|15 دسمبر 2003}} | {{dts|10 جولائ‏ی 2008}} |- | {{Sortname|Chris|Van Den Wyngaert}} | {{Flag|Belgium}} | مستقل | {{dts|15 دسمبر 2003}} | {{dts|31 اگست 2009}} |- | {{Sortname|Iain|Bonomy|Iain Bonomy, Lord Bonomy}} | {{Flag|United Kingdom}} | مستقل | {{dts|7 جون 2004}} | {{dts|31 اگست 2009}} |- | {{Sortname|Hans|Brydensholt}} | {{Flag|Denmark}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|21 ستمبر 2004}} | {{dts|30 جون 2006}} |- | {{Sortname|Albin|Eser}} | {{Flag|Germany}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|21 ستمبر 2004}} | {{dts|30 جون 2006}} |- | {{Sortname|Claude|Hanoteau}} | {{Flag|France}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|25 جنوری 2005}} | {{dts|27 ستمبر 2006}} |- | {{Sortname|György|Szénási}} | {{Flag|Hungary}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|25 جنوری 2005}} | {{dts|30 مئی 2005}} |- | {{Sortname|Andrésia|Vaz}} | {{Flag|Senegal}} | مستقل | {{dts|15 اگست 2005}} | {{dts|31 مئی 2013}} |- | {{Sortname|Bakone|Moloto|Bakone Justice Moloto}} | {{Flag|South Africa}} | مستقل | {{dts|17 نومبر 2005}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Frank|Höpfel}} | {{Flag|Austria}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|2 دسمبر 2005}} | {{dts|3 اپریل 2008}} |- | {{Sortname|Janet|Nosworthy}} | {{Flag|Jamaica}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|2 دسمبر 2005}} | {{dts|26 فروری 2009}} |- | {{Sortname|Árpád|Prandler}} | {{Flag|Hungary}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|7 اپریل 2006}} | {{dts|7 جون 2013}} |- | {{Sortname|Stefan|Trechsel}} | {{Flag|Switzerland}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|7 اپریل 2006}} | {{dts|7 جون 2013}} |- | {{Sortname|Antoine|Mindua}} | {{Flag|Democratic Republic of the Congo}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|25 اپریل 2006}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|علی نواز|چوہان}} | {{Flag|Pakistan}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|26 جون 2006}} | {{dts|26 فروری 2009}} |- | {{Sortname|Tsvetana|Kamenova}} | {{Flag|Bulgaria}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|26 جون 2006}} | {{dts|26 فروری 2009}} |- | {{Sortname|Kimberly|Prost}} | {{Flag|Canada}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|3 جولائ‏ی 2006}} | {{dts|31 مارچ 2010}} |- | {{Sortname|Ole|Støle|Ole Bjørn Støle}} | {{Flag|Norway}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|13 جولائ‏ی 2006}} | {{dts|10 جون 2010}} |- | {{Sortname|Frederik|Harhoff}} | {{Flag|Denmark}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|9 جنوری 2007}} | {{dts|28 اگست 2013}} |- | {{Sortname|Flavia|Lattanzi}} | {{Flag|Italy}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|2 جولائ‏ی 2007}} | {{dts|31 مارچ 2016}} |- | {{Sortname|Pedro|David}} | {{Flag|Argentina}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|27 فروری 2008}} | {{dts|13 ستمبر 2011}} |- | {{Sortname|Elizabeth|Gwaunza}} | {{Flag|Zimbabwe}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|3 مارچ 2008}} | {{dts|8 جون 2013}} |- | {{Sortname|Michèle|Picard}} | {{Flag|France}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|3 مارچ 2008}} | {{dts|8 جون 2013}} |- | {{Sortname|Uldis|Kinis}} | {{Flag|Latvia}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|10 مارچ 2008}} | {{dts|18 اپریل 2011}} |- | {{Sortname|Christoph|Flügge}} | {{Flag|Germany}} | مستقل | {{dts|18 نومبر 2008}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Melville|Baird}} | {{Flag|Trinidad and Tobago}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|15 دسمبر 2008}} | {{dts|31 مارچ 2016}} |- | {{Sortname|Burton|Hall|Burton P. C. Hall}} | {{Flag|Bahamas}} | مستقل | {{dts|7 اگست 2009}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Howard|Morrison|Howard Morrison (lawyer)}} | {{Flag|United Kingdom}} | مستقل | {{dts|31 اگست 2009}} | {{dts|31 مارچ 2016}} |- | {{Sortname|Guy|Delvoie}} | {{Flag|Belgium}} | مستقل | {{dts|1 ستمبر 2009}} | ''برسر منصب'' |- | {{Sortname|Prisca|Nyambe}} | {{Flag|Zambia}} | ''مخصوص مقدمہ'' | {{dts|1 دسمبر 2009}} | {{dts|18 دسمبر 2012}} |- | {{Sortname|Arlette|Ramaroson}} | {{Flag|Madagascar}} | مستقل | {{dts|19 اکتوبر 2011}} | {{dts|21 دسمبر 2015}} |- | {{Sortname|خالدہ|خان}} | {{Flag|Pakistan}} | مستقل | {{dts|6 مارچ 2012}} | {{dts|21 دسمبر 2015}} |- | {{Sortname|Bakhtiyar|Tuzmukhamedov}} | {{Flag|Russia}} | مستقل | {{dts|1 جون 2012}} | {{dts|21 دسمبر 2015}} |- | {{Sortname|William|Sekule}} | {{Flag|Tanzania}} | مستقل | {{dts|18 مارچ 2013}} | {{dts|30 اپریل 2015}} |- | {{Sortname|Mandiaye|Niang}} | {{Flag|Senegal}} | مستقل | {{dts|30 اکتوبر 2013}} | {{dts|31 مارچ 2016}} |} == باہرلے جوڑ == {{ویکی ذخائر دا زمرہ|International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia}} * [[International Progress Organization]]: [http://i-p-o.org/yu-tribunal.htm Monitoring of the ICTY] * Del Ponte, Carla (2003). ''[http://eprints.lse.ac.uk/23448/ The role of international criminal prosecutions in reconstructing divided communities]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000713/http://eprints.lse.ac.uk/23448/ |date=2016-03-04 }}'', public lecture by Carla Del Ponte, Prosecutor, International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia, given at the London School of Economics, 20 اکتوبر 2003. * [http://hrw.org/reports/2004/ij/digest.pdf Topical digests of the case law of ICTR and ICTY, Human Rights Watch, 2004] * [http://www.haguejusticeportal.net/ Hague Justice Portal]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213221314/http://www.haguejusticeportal.net/ |date=2009-02-13 }}: Academic gateway to The Hague organisations concerning international peace, justice and security. * [http://www.haguejusticeportal.net/eCache/DEF/10/019.html Calendar of court proceedings before the ICTY]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213221314/http://www.haguejusticeportal.net/eCache/DEF/10/019.html |date=2009-02-13 }}: [http://www.haguejusticeportal.net/ Hague Justice Portal]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213221314/http://www.haguejusticeportal.net/ |date=2009-02-13 }} * [http://www.rsf.org/IMG/pdf/rapport_gb.pdf Why Journalists Should be Worried by the Rwanda Tribunal Precedents (deals also with ICTY) by Thierry Cruvellier for Reporters Without Borders]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060921212449/http://www.rsf.org/IMG/pdf/rapport_gb.pdf |date=2006-09-21 }} * [http://www.sense-agency.com/en/stream.php?kat=20 SENSE News Agency]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080106184127/http://www.sense-agency.com/en/stream.php?kat=20 |date=2008-01-06 }}, a special project based in ICTY * [http://hague.bard.edu/ Complete web-based video archive of the Milosevic trial] * [http://www.iss.europa.eu/nc/actualites/actualite/article/war-crimes-conditionality-and-eu-integration-in-the-western-balkans/ War Crimes, conditionality and EU integration in the Western Balkans]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091223124202/http://www.iss.europa.eu/nc/actualites/actualite/article/war-crimes-conditionality-and-eu-integration-in-the-western-balkans/ |date=2009-12-23 }}, by Vojin Dimitrijevic, Florence Hartmann, Dejan Jovic, Tija Memisevic, edited by Judy Batt, Jelena Obradović, Chaillot Paper No. 116, جون 2009, [[یوروپین یونین انسٹی ٹیوٹ فار سیکیورٹی اسٹڈیز]] * [http://legal.un.org/avl/ha/icty/icty.html Introductory note] by [[Fausto Pocar]] on the ''Statute of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia'' in the [http://legal.un.org/avl/historicarchives.html Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law] * [http://legal.un.org/avl/ha/icty/icty.html Procedural history] of the ''Statute of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia'' in the [http://legal.un.org/avl/historicarchives.html Historic Archives of the United Nations Audiovisual Library of International Law] * [http://legal.un.org/avl/ls/Pocar_CLP.html Lecture] by [[Fausto Pocar]] entitled ''Completing the Mandate: The Legal Challenges Facing the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia'' in the [http://legal.un.org/avl/lectureseries.html Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law] * [http://legal.un.org/avl/ls/Pocar_LAC.html Lecture] by [[Fausto Pocar]] entitled ''Contribution of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia to the Development of International Humanitarian Law'' in the [http://legal.un.org/avl/lectureseries.html Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law] * [http://legal.un.org/avl/ls/Robinson_CLP.html Lecture] by [[Patrick Lipton Robinson]], ''Fairness and Efficiency in the Proceedings of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia'' in the [http://legal.un.org/avl/lectureseries.html Lecture Series of the United Nations Audiovisual Library of International Law] {{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:اقوام متحدہ د‏‏ی جانب تو‏ں قائم کيتی گئی تنظیماں]] [[گٹھ:اقوام متحدہ دے خصوصی ادارے]] [[گٹھ:بوسنیائی جنگ]] [[گٹھ:بین الاقوامی قانون]] [[گٹھ:تریخ اقوام متحدہ]] [[گٹھ:نیدرلینڈز تے اقوام متحدہ]] [[گٹھ:یوگو سلاویہ]] [[گٹھ:یوگوسلاو جنگاں]] [[گٹھ:یوگوسلاویہ وچ جنگی جرائم]] [[گٹھ:1993ء وچ قائم ہوݨ والیاں تنظیماں]] [[گٹھ:2017ء د‏‏ی تحلیلات]] h5nhidp9c4vfa7mle16adeelx88tk6v 0 149690 711103 711098 2026-08-31T06:17:45Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 711103 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}'''ایشیا دی ڈیکالونائزیشن''' [[ایشیا]] چ [[وکھ واد|آزادی دی تحریکاں]] دی بتدریج ترقی سی، جہڑی 2002 چ انڈونیشیا توں جمہوری جمہوریہ تیمور لیسٹے دی آزادی دے نال ختم ہوئی۔ اس نے بالآخر غیر ملکی طاقتاں دے پِچھے ہٹنے تے خطے وچ متعدد قومی ریاستاں د‏‏ی تشکیل دا باعث بنی۔ == پچھوکڑ == 17ویں صدی چ سپین تے پرتگال دے زوال نے دوجیاں یورپی طاقتاں یعنی نیدرلینڈز ، فرانس تے انگلینڈ لئی راہ ہموار کر دتی ۔ [[پرتگیزی سلطنت|پرتگالی سلطنت]] اپنیاں تن کالونیاں، [[پرتگیزی ہند|پرتگالی ہندوستان]] ، مکاؤ تے [[پرتگیزی تیمور|تیمور نوں]] چھڈ کے ساریاں چ اثر و رسوخ کھو دیوے گی۔ ویں صدی دے اخیر تک، ڈچاں نے پرانے پرتگالی کالونیاں دے بوہت سارے حصےآں تے قبضہ کر لیا سی، تے موجودہ انڈونیشیا وچ اک مضبوط موجودگی قائم کر لئی سی، جس وچ [[آچے]] ، بینٹم ، [[ماکاسار|مکاسر]] تے [[جکارتا|جکارتہ]] وچ کالونیاں سن۔ ڈچاں دے [[تھائی لینڈ|سیام]] ، جاپان ، چین تے [[بنگال]] دے نال وی تجارتی رابطے سن ۔ انگریزاں نے 17ویں صدی دے شروع توں ای ایشیا چ اپنے مفادات لئی پرتگالی، ہسپانوی تے ڈچاں نال مقابلہ کیتا سی تے 19ویں صدی دے وسط تک ہندوستان دے بوہت سارے حصے ( [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی]] دے ذریعے)، اس دے نال نال [[میانمار|برما]] ، [[سری لنکا|سیلون]] ، [[بریٹیش ملایا|ملایا]] تے [[سنگاپور]] تے قبضہ کر چکے سن۔ [[جنگ آزادی 1857ء|1857 دی ہندوستانی بغاوت]] دے بعد، [[ملکہ وکٹوریا|ملکہ وکٹوریہ نو]] ہندوستان دی مہارانی قرار دتا گیا، اس طرح برصغیر تے برطانوی حکومت نو پکا کیتا۔ ایشیا وچ آخری برطانوی حصول ہانگ کانگ دے نیو ٹیریٹریز سی ، جسنو‏ں 1897 وچ [[چنگ سلطنت|چنگ]] شہنشاہ تو‏ں لیز اُتے دتا گیا سی ، جس تو‏ں اصل وچ 1842 وچ [[معاہدہ نانکنگ|نانکنگ دے معاہدے]] وچ دتی گئی برطانوی کالونی نو‏‏ں ودھایا گیا سی۔ فرانسیسیاں نو‏‏ں 17 ويں صدی وچ انگریزاں دے خلاف شکست دے بعد ہندوستان وچ بہت کم کامیابی ملی ، حالانکہ انہاں نے نوآبادیات‏ی دور تک ہندوستان دے مشرقی ساحل (جیسے پانڈیچری تے مہار ) اُتے قبضے برقرار رکھے۔ فرانسیسیاں نے 1862 وچ ہند چینی (→ [[فرانسیسی ہند چینی]] ) وچ اپنی سب تو‏ں زیادہ منافع بخش تے کافی کالونی قائم کيتی ، آخر کار 1887 تک [[ویتنام]] ، [[لاؤس]] تے [[کمپوچیا|کمبوڈیا]] دے موجودہ علاقےآں اُتے قبضہ کرلیا۔ جاپان دی پہلی نوآبادی جزیرہ تائیوان سی ، جس تے 1874 چ قبضہ کیتا گیا سی تے 1894 چ [[چنگ سلطنت|چنگ]] شہنشاہ نے سرکاری طور تے اس نوں سونپ دتا سی ۔ جپان نے 1910 وچ کوریا دے الحاق دے نال اپنی ابتدائی سامراج نو‏‏ں جاری رکھیا۔ امریکہ 1898 وچ [[ہسپانوی–امریکی جنگ|ہسپانوی امریکی جنگ]] دے دوران اس خطے وچ داخل ہويا ، دارالحکومت وچ فرضی جنگ تے بعد وچ 1898 دے پیرس دے معاہدے دے ذریعے سپین تو ں فلپائن دے باضابطہ حصول دے بعد [[فلپائن|فلپائن نو]] ں اپنی واحد کالونی دے طور اُتے لے لیا۔ == 17ویں صدی توں لے کے دوجی جنگ عظیم دے خاتمے تک ایشیائی نوآبادیات == درج ذیل فہرست 1945 وچ [[دوجی وڈی لڑائی|دوسری جنگ عظیم]] دے خاتمے دے بعد نوآبادیات ی طاقتاں، انہاں دے نوآبادیات ی یا انتظامی ملکیتاں تے ڈیکولونائزیشن د ی تاریخ دکھاندی ا ے۔ <ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/dppa/decolonization/en/history/former-trust-and-nsgts|title=List of former Trust and Non-Self-Governing Territories &#124; the United Nations and Decolonization|access-date=19 November 2019|archive-date=9 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109124210/https://www.un.org/dppa/decolonization/en/history/former-trust-and-nsgts|url-status=live}}</ref> {{Div col}} *{{flagdeco|China|1889}}/{{flagdeco|China|1912}}/{{flagdeco|China|1928}}/{{flag|China}}: **''{{flag|Tibet}} (1912)'' **{{flagdeco|ROC}} ''[[Chinese Soviet Republic|Jiangxi Soviet]]'' (1931) **{{flagdeco|ROC}} ''[[Fujian People's Government|Fujian]]'' (1933) **{{flagcountry|Mongolian People's Republic}} (1924/1946) **{{PRC}} (1949) <!--See Taiwan section--> *{{flag|France}}: **{{flagicon|Vietnam|1945}} [[Empire of Vietnam]] (1945) **{{flagicon|North Vietnam}} [[Democratic Republic of Vietnam]] ([[Declaration of independence of the Democratic Republic of Vietnam|1945]]/[[1954 Geneva Conference|1954]]) **{{flagicon|South Vietnam}} [[State of Vietnam]] ([[Élysée Accords|1949]]/[[Matignon Treaty|1954]]) **{{flagdeco|Cambodia}} [[Cambodia (1953–1970)|Cambodia]] ([[Independence Day of Cambodia|1953]]) **{{flagcountry|Kingdom of Laos}} (1953) **{{flag|Lebanon|1943}} (1946) **{{flag|Syria|1932}} (1946) **{{flagdeco|India}} ''[[French India]]'' (1954) *{{flag|Indonesia}} **{{flag|East Timor}} (1999/2002) *{{flag|Japan}}: **{{flagdeco|China|1928}} ''Manchuria ([[Manchukuo]]), Northern China'' (1945/1946) **{{flag|Second Philippine Republic|Philippines}} (1945/1946) **{{flagcountry|Union of Burma}} (1945/1948) **{{flag|North Korea|1948}} (1945/1948) **{{flag|South Korea|1948}} (1945/1948) **{{flagdeco|ROC}} [[Taiwan (Republic of China province)|Taiwan and Penghu]] (1945/1952) *{{flag|Malaysia}} **{{flag|Singapore}} (1965) *{{flag|Netherlands}}: **{{flagdeco|Taiwan}} [[Dutch Formosa]] (1662/1668) **{{flagdeco|Malaysia}} [[Dutch Malacca]] (1795/1825) **{{flag|Indonesia}} (1945/1949) **{{flagdeco|United Nations}} ''[[Dutch New Guinea]]'' (1962) *{{flag|Pakistan}}: **{{flag|Bangladesh}} (1971) *{{flag|Portugal}}: **{{flagdeco|India}} ''[[Portuguese India]]'' (1961) **{{flag|East Timor}} (1975/2002) **''{{flag|Macau}}'' (1999) *{{flag|Soviet Union}} ({{flag|Russian Empire}} prior to 1917/1922) **{{flagcountry|Mongolian People's Republic}} (1924) **{{flagdeco|China|1928}} ''Manchuria ([[Manchukuo]]), Northern China'' (1946) **{{flag|North Korea|1948}} (1948) **{{flag|Kyrgyzstan|1991}} (1991) **{{flag|Uzbekistan}} (1991) **{{flag|Tajikistan|1991}} (1991) **{{flag|Turkmenistan|1991}} (1991) **{{flag|Kazakhstan|1991}} (1991) *{{flag|Spain}}: **{{flagdeco|Taiwan}} [[Spanish Formosa]] (1642) **{{flag|Revolutionary Government of the Philippines}} (1898) *{{flag|Turkey}} **{{flagcountry|Mutawakkilite Kingdom of Yemen}} (later became the {{flag|North Yemen}} in 1962) (1918) *{{flag|United Kingdom}}: **{{flagcountry|Emirate of Afghanistan}} (1919) **{{flag|Bangladesh}} (1947) (1971) **{{flagcountry|Kingdom of Egypt}} (1922) **{{flagicon|Nepal|1856}} [[Kingdom of Nepal|Nepal]] (1923) **{{flagcountry|Kingdom of Iraq}} (1932) **{{flag|Jordan}} (1946) **{{flagcountry|Dominion of Pakistan}} (1947) **{{flagcountry|Dominion of India}} (1947) **{{flagcountry|Union of Burma}} (1948) **{{flagcountry|Dominion of Ceylon}} (1948) **{{flag|Israel}} (1948) **{{flag|Malaya}} (1957) **{{flag|Cyprus|1960}} (1960) **{{flag|Kuwait}} (1961) **{{flagdeco|Sabah|1963}} ''[[Sabah|Sabah (North Borneo)]]'' (1963) **{{flagdeco|Sarawak|1963}} ''[[Sarawak]]'' (1963) **{{flag|Maldives}} (1965) **{{flag|Singapore}} (1965) **{{flag|South Yemen}} (1967) **{{flag|Oman|1970}} (1970) **{{flag|Bahrain|1972}} (1971) **{{flag|Qatar}} (1971) **{{flag|United Arab Emirates}} (1971) **{{flag|Brunei}} (1984) **''{{flag|Hong Kong}}'' (1997) *{{flag|United States}}: **{{flagcountry|Third Philippine Republic}} (1946) **{{flag country|First Republic of Korea}} (1948) **{{flag|Marshall Islands|(1986) **}}{{flag|Federated States of Micronesia}}(1986) **{{flag|Palau}}(1994){{flag|}}{{Div col end}}   == انفرادی ملک == {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;" width="" ! width="130" |Country ! width="100" |Date of acquisition of sovereignty ! class="unsortable" |Acquisition of sovereignty |- |'''{{Flagicon|Islamic Republic of Afghanistan}}/{{جھنڈا|Afghanistan}}''' |1919 |[[1919 دا اینگلو افغان معاہدہ|Treaty of Rawalpindi]] ends British control of foreign policy |- |'''{{جھنڈا|Bahrain}}''' |15 August 1971 |End of treaties with the [[برطانیا|United Kingdom]] |- |'''{{جھنڈا|Bangladesh}}''' |26 March 1971 |Independence from Pakistan declared |- |- |'''{{جھنڈا|Bhutan}}''' |1885 |Ugyen Wangchuck ends a period of civil war and unites Bhutan |- |'''{{جھنڈا|Brunei}}''' |1 January 1984 |Brunei regains its independence after an agreement with the British on 4 January 1979 |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Cambodia}}''' |9 September 1953 |[[فرانس|France]] grants Cambodia independence |- |26 September 1989 |Becomes free from Vietnamese occupation; it gets back its name instead of the People's Republic of Kampuchea |- |''' [[تائیوان|Taiwan]]''' |1 January 1912 |On the first day of January 1912 The [[جمہوریہ چین (1912–1949)|Republic of China]] unilaterally declared their independence. |- |''' [[چین|China]]''' |7 December 1949 |On the 1st of October 1949 the Chinese Communist Party wins against the Kuomintang which then retreats to the island of Taiwan. |- |'''{{جھنڈا|India}}''' |15 August 1947 |Independence from the [[سلطنت برطانیا|British Empire]] |- |'''{{جھنڈا|Indonesia}}''' |27 December 1949 |Independence from the [[مملکت نیدرلینڈز|Kingdom of the Netherlands]] following their unilateral Proclamation of Indonesian Independence on 17 August 1945 and subsequent Dutch–Indonesian Round Table Conference in [[ہیگ|The Hague]]. |- |'''{{جھنڈا|Iran}}''' |609 BC |After the fall of Assyria between 616 BC and 609 BC, a unified Median state was formed, which together with Babylonia, Lydia, and ancient Egypt became one of the four major powers of the ancient Near East. |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Iraq}}''' |762 |The [[خلافت عباسیہ|Abbasid Caliphate]] built the city of [[بغداد|Baghdad]] along the Tigris in the 8th century as its capital, and the city became the leading metropolis of the [[عرب جگت|Arab]] and [[عالم اسلام|Muslim world]] for five centuries |- |3 October 1932 |[[مملکت عراق|Kingdom of Iraq]] |- |'''{{جھنڈا|Israel}}''' |14 May 1948 |Upon the end of the [[مینیڈیٹری فلسطین|British Mandate]], Jews [[اسرائیلی اعلان آزادی|declared independence]], forming the [[اسرائیل|State of Israel]]; the remainder of Palestine came under control of Egypt ([[غزہ دی پٹی|Gaza Strip]]) and [[اردن|Transjordan]] ([[مغربی کنارا|West Bank]]) |- |'''{{جھنڈا|Japan}}''' |[[چوتھی صدی|4th century CE]] |During the subsequent Kofun period, most of Japan gradually unified under a single kingdom |- |'''{{جھنڈا|Jordan}}''' |25 May 1946 |End of the British Mandate |- |'''{{جھنڈا|Kuwait}}''' |1752 |Establishment of the Sheikhdom of Kuwait |- |'''{{جھنڈا|Kyrgyzstan}}''' |31 August 1991 |Independence from the Soviet Union |- |'''{{جھنڈا|Laos}}''' |22 October 1953 |Independence from France |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Lebanon}}''' |26 November 1941 |Independence from France declared |- |22 November 1943 |Independence from France recognised |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Malaysia}}''' |31 August 1957 |Malayan independence from the United Kingdom was declared in Dataran Merdeka (Independence Square) |- |16 September 1963 |[[ملایشیا|Malaysia]] was formed by the federation of North Borneo, Sarawak and [[سنگاپور|Singapore]] with the existing States of the [[وفاق ملایا|Federation of Malaya]]. |- |'''{{جھنڈا|Maldives}}''' |26 July 1965 |Independence from the United Kingdom |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Mongolia}}''' |1206 |[[منگول سلطنت|Mongol Empire]] formed |- |29 December 1911 |Proclamation of Mongolian independence from [[مانچو|Manchu's]] [[چنگ سلطنت|Qing dynasty]] |- |'''{{جھنڈا|Myanmar}}''' |4 January 1948 |Myanmar (Burma) declares independence from the [[سلطنت برطانیا|British Empire]] |- |'''{{جھنڈا|Nepal}}''' |25 September 1768 |Nepali unification |- |'''{{جھنڈا|Oman}}''' |26 January 1650 |Expulsion of the Portuguese Army from Oman |- |'''{{جھنڈا|Pakistan}}''' |14 August 1947 |Independence from [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] in [[ہندستان دی ونڈ|the Partition]] |- |Palestine |15 November 1988 |[[فلسطین دی آزادی دا اعلان|Palestinian Declaration of Independence]] |- | rowspan="2" |Philippines |12 June 1898 |The evolving revolutionary movement in Philippine revolutionaries declared independence from the [[سلطنت ہسپانیہ|Spanish Empire]] but sovereignty remained with Spain, which ceded the country to the United States. |- |4 July 1946 |The United States recognises independence under the provisions of the Treaty of Manila (1946). The 1935 Constitution remained in effect until 1973, when the Marcos regime promulgated a newer one, replaced in turn by the present 1987 Constitution. |- |'''{{جھنڈا|Qatar}}''' |18 December 1878 |Independence from the Ottoman Empire |- |'''{{جھنڈا|Saudi Arabia}}''' |1744 |Establishment of the First Saudi State |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Singapore}}''' |3 June 1959 |Self-government under the United Kingdom |- |9 August 1965 |[[ملایشیا|Malaysia]] unilaterally expels Singapore from the federation of Malaysian states, creating an independent Singaporean state |- |'''{{جھنڈا|Sri Lanka}}''' |4 February 1948 |Independence from the United Kingdom |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Syria}}''' |17 April 1946 |End of the [[فرانسیسی تعہد برائے شام تے لبنان|French Mandate]] |- |28 September 1961 |End of the [[اکٹھا عرب لوکراج|United Arab Republic]] |- |'''{{جھنڈا|Tajikistan}}''' |9 September 1991 |Independence from the Soviet Union |- |'''{{جھنڈا|Thailand}}''' |6 November 1767 |[[تاکسین|King Taksin the Great]] reunifies Thailand, establishing a [[مملکت تھون بوری|new kingdom]] and repelling Burmese invasions |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Timor-Leste}}''' |28 November 1975 |East Timor declares its independence but was occupied by Indonesia |- |20 May 2002 |Independence was recognised by the international community following the [[اقوام متحدہ|UN]]-sponsored act of self-determination of 1999 |- | nowrap="" |'''{{جھنڈا|Turkmenistan}}''' |27 October 1991 |Independence from the Soviet Union |- |'''{{جھنڈا|United Arab Emirates}}''' |2 December 1971 |End of a treaty relationship with the United Kingdom |- |'''{{جھنڈا|Uzbekistan}}''' |31 August 1991 |Independence from the Soviet Union declared |- |'''{{جھنڈا|Vietnam}}''' |7th century BC |Hùng king established Van Lang, the first kingdom of Vietnam |- | rowspan="2" |'''{{جھنڈا|Yemen}}''' |1 November 1918 |Independence of [[متوکلی سلطنت|North Yemen]] from the [[سلطنت عثمانیہ|Turkish Empire]] |- |30 November 1967 |Independence of [[عوامی جمہوری جمہوریہ یمن|South Yemen]] from the [[برطانیا|United Kingdom]] |} === نوٹ === ==== برما ==== دوسری جنگ عظیم دے دوران شاہی جاپانی فوج نے برما اُتے تقریباً مکمل قبضہ ک‏ر ليا سی ۔ بوہت سارے برمی جنگ دے ابتدائی مراحل وچ جاپان دے نال لڑے ، حالانکہ برمی فوج تے زیادہ تر برمی 1945 وچ اطراف بدل گئے۔ دوسری جنگ عظیم دے بعد دے سالاں وچ برطانوی حکومت د‏‏ی سرپرستی وچ اک عبوری حکومت تشکیل دتی گئی ، جس نے بالآخر جنوری 1948 وچ برما د‏‏ی آزادی حاصل کيتی۔ ==== کمبوڈیا ==== فرانس دے ہتھیار سٹن تے [[ویچی فرانس|وشی حکومت]] دے قیام دے بعد، فرانس دے ہند چینی قبضے جاپان نوں دے دتے گئے۔ جد کہ کجھ دلیلاں سن کہ ہندوچین نو فرانس واپس نئیں کیتا جانا چاہیدا، خاص طور تے امریکہ توں، بہر حال کمبوڈیا دشمنی دے خاتمے دے بعد فرانسیسی حکومت دے تحت رہیا۔ فرانس نے 1941 وچ [[نورودم سہانوک|نورودوم سیہانوک نو]] ‏‏ں تخت اُتے بٹھایا سی تے اک کٹھ پتلی بادشاہ د‏‏ی امید کر رہیا سی۔ اوہ غلطی کر رئے سی۔ تاہم، بادشاہ نے 1953 وچ کمبوڈیا دی آزادی دی راہنمائی کیتی، [[ویتنام]] وچ لڑی جان آلی [[پہلی ہند چین جنگ|پہلی ہند چینی جنگ]] دے پس منظر توں فائدہ اٹھاندے ہوئے۔ ==== سیلون ==== سیلون دوسری جنگ عظیم دے دوران [[دوسری جنگ عظیم دے اتحادی|مغربی اتحادیاں]] دے لئی آپریشنز دا اک اہ‏م اڈا سی ۔ انگریزاں نے آزادی لئی عوامی دباء دے سامنے ہار من لئی تے فروری 1948 وچ، ملک نے ڈومینین آف سیلون دے طور تے اپنی آزادی حاصل کیتی۔ ==== چین ==== [[تائیوان|جمہوریہ چین]] دی خود مختاری دی حیثیت سمیت کجھ وضاحت تے ہور تفصیل لئی، درج ذیل مضامین ویکھو: [[چین دی تریخ]] ، کراس اسٹریٹ تعلقات ، [[اک-چین پالیسی|ون چین پالیسی]] تے تائیوان دی سیاسی حیثیت ۔ دوجی وڈی لڑائی چ جاپانیاں دے قبضے مگروں ہانگ کانگ برطانیہ نوں واپس کر دتا گیا۔ <ref>{{Cite news|journal=New York Times|title=HONG KONG HARBOR IN HANDS OF BRITISH; Fleet Speeds Reoccupation-- Wedemeyer Sees U.S. Men Out of China by Spring|date=1945-08-31|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1945/08/31/88287762.html?pageNumber=4|agency=Associated Press|accessdate=2017-05-29|archivedate=20 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240320055819/https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1945/08/31/88287762.html?pageNumber=4}}</ref> نیو ٹیریٹریز دے نوے سالہ پٹے دی میعاد ختم ہون تک، جہڑا 1997 وچ ہویا، اک برطانوی گورنر دے ذریعہ براہ راست کنٹرول کیتا جاندا سی۔ اس تاریخ توں، ایہ علاقہ [[چین|عوامی جمہوریہ چین]] نوں واپس کر دتا گیا تے عوامی جمہوریہ چین دے اک خصوصی انتظامی علاقے دے طور تے کنٹرول کیتا گیا۔ ==== فلپائن ==== [[فلپائنی انقلاب|فلپائنی انقلابیاں نے]] [[ہسپانوی–امریکی جنگ|ہسپانوی امریکی جنگ]] دے دوران 1898 وچ سپین توں آزادی دا اعلان کیتا ، لیکن خود مختاری سپین دے کول رہی۔ سپین نے 1898 دے پیرس دے معاہدے وچ فلپائن نوں امریکہ دے حوالے کر دتا جیدے نال اوہ لڑائی ختم ہو گئی۔ 1899 وچ، فلپائنی انقلابیاں نے پہلی فلپائنی جمہوریہ قائم کیتی۔ اس دے تھوڑی دیر بعد ، فلپائن - امریکی جنگ شروع ہوئی ، جو 1901 وچ امریکی فتح دے نال ختم ہوئی ، حالانکہ اس دے بعد کئی سال تک الگ تھلگ لڑائی جاری رہی۔ 1902 وچ 11 اپریل 1899 نوں پیرس دے معاہدے دی توثیق دے نال فلپائن اک امریکی علاقہ بن گیا تے بعد وچ 1936 وچ امریکی دولت مشترکہ بن گیا۔ دوجی وڈی لڑائی چ ایدے تے جاپانیاں دا قبضہ سی ۔ 1943 وچ، جاپان نے اس نوں اک تھوڑے چر لئی برائے نام آزادی دتی۔ 1944ء چ امریکی تے فلپائنی فوجاں دے مل کے فلپائن تے اتحادیاں دا حملہ شروع ہویا ، جس دے نتیجے چ امریکیاں تے فلپائنیاں نے ملک تے مکمل کنٹرول حاصل کر لیا ۔ 1946 وچ، امریکہ نے 1946 دے منیلا دے معاہدے وچ فلپائن دی آزادی نوں تسلیم کیتا۔ == ٹائم لائن == "نوآبادیاتی طاقت" تے "نوآبادیاتی ناں" دے کالماں نو‏‏ں اس وقت ضم کيتا جاندا اے جدو‏ں انہاں علاقےآں نو‏‏ں ظاہر کرنے د‏‏ی ضرورت ہُندی اے ، جتھ‏ے موجودہ ملک قائم نيں ، جنہاں نو‏‏ں غیر نوآبادیات‏ی نئيں بنایا گیا اے لیکن مختلف طریقےآں تو‏ں آزادی حاصل کيتی ا‏‏ے۔ {| class="wikitable sortable" style="font-size: 95%" ! width="120" |Country/region{{Efn|Timeline list arranged according to current countries. Explanatory notes are added in cases where decolonisation was achieved jointly or where the current state is formed by a merger of previously decolonised states. Former [[Republics of the Soviet Union|Soviet republics]] ([[Armenia]], [[Azerbaijan]], [[Georgia (country)|Georgia]], [[Kazakhstan]], [[Kyrgyzstan]]), as well as [[Kuwait Governorate|Kuwait under Iraqi rule]] are excluded from this list, as they were not administered as colonies. Countries like [[Bhutan]], [[China]], [[Iran]], and [[Japan]] are also excluded, as they were able to maintain their sovereignty despite encroachment by the Western colonial powers.}} ! width="150" |Colonial name ! width="150" |Colonial power{{Efn|Some territories changed hands multiple times, so in the list is mentioned the last colonial power. In addition to it, the mandatory or trustee powers are mentioned for territories that were [[League of Nations mandate]]s and [[United Nations trust territories]].}} ! width="150" |Independence declared and/or achieved{{Efn|A declaration of independence des not necessarily equate with achievement of independence. However, as of 2023, this date is presented as a date of decolonisation in this article even if the [[polity]] declaring independence did not achieve independence. Dates for territories annexed by or integrated into previously decolonised independent countries are given in separate notes. Subsequent [[Merger (politics)|mergers]], [[secession]]s and [[civil war|civil]] and other wars in the period after decolonisation and the resulting states and federations are not part of this list and are only noted- see the [[list of sovereign states by formation date]]. Date when a commonwealth realm abolished its monarchy is noted. Any discrepancies between dates listed here and public holidays celebrating the country's independence (and whether the date listed is celebrated as a holiday at all) are noted, as well as the national day if the country does not have an independence day.}} ! width="105.75" |First head of state{{Efn|For countries that became independent either as a [[Commonwealth realm]] or as a parliamentary republic the head of government is listed instead.}} ! width="150" |Independence won through |- | rowspan="3" |{{جھنڈا|Philippines}} |{{Flagicon image|Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg}} [[ہسپانوی شرق الہند|Spanish East Indies]] |{{جھنڈا|Spain}} |12 June 1898 declared |Emilio Aguinaldo |[[فلپائنی انقلاب]] {{Efn|In the 1896-19 period there were the [[Philippine Revolution]] and [[Philippine–American War]]. Before the American invasion and annexation, the country declared independence from Spain in 1898 nut sovereignty remained with Spain, which [[Treaty of Manila (1898)|ceded the country to the United States]].}} |- |{{جھنڈا|Philippines}} |{{جھنڈا|Empire of Japan}} <br /><br /> {{جھنڈا|United States}} |4 July 1946 | rowspan="2" |Manuel Roxas |[[دوجی وڈی لڑائی]] |- |[[فلپائن|Republic of the Philippines]] |{{جھنڈا|United States}} |4 July 1946 achieved |Treaty of Manila (1946) |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|Yemen}}{{Efn|[[Yemen Arab Republic|North Yemen]] and [[South Yemen]] were [[Yemeni unification|unified]] into the [[Republic of Yemen]] on 22 May 1990.}} |{{جھنڈا|Mutawakkilite Kingdom of Yemen}} |{{جھنڈا|Ottoman Empire}} |1 November 1918 |Yahya I |[[پہلی وڈی لڑائی]] |- |{{جھنڈا|Aden|name=Colony}} تے [[زیر حمایت عدن]] | rowspan="4" |{{جھنڈا|British Empire}} |30 November 1967 |Qahtan Mohammed al-Shaabi |Aden Emergency |- |{{جھنڈا|Afghanistan}} |{{جھنڈا|Emirate of Afghanistan}} |19 August 1919 |[[امان اللہ خان|Amanullah Khan]] |[[تیسری اینگلو افغان جنگ]] |- |{{جھنڈا|Egypt}}{{Efn|As the [[Kingdom of Egypt]]. Transcontinental country, partially located in Africa.}} |{{Flagicon image|Flag of Egypt (1882-1922).svg}} [[Sultanate of Egypt]] |28 February 1922{{Efn|Not celebrated as a holiday. On 28 February 1922 the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|British]] government issued the [[Unilateral Declaration of Egyptian Independence]]. Through this declaration, the British government unilaterally ended its protectorate over Egypt and granted it nominal independence except four "reserved" areas: foreign relations, communications, the military and the [[Anglo-Egyptian Sudan]].<ref>{{cite book |last=King |first=Joan Wucher |title=Historical Dictionary of Egypt |series=Books of Lasting Value |year=1989 |orig-year=First published 1984 |publisher=[[AUC Press|American University in Cairo Press]] |isbn=978-977-424-213-7 |pages=259–260}}</ref> The [[Anglo-Egyptian treaty of 1936]] reduced British involvement, but still was not welcomed by Egyptian nationalists, who wanted full independence from Britain, which was not achieved until [[Egyptian revolution of 1952|23 July 1952]]. The last British troops left Egypt after the [[Suez Crisis]] of 1956. For this, the 23 July date, celebrated as Revolution Day, serves as Egypt's national day.}} |Fuad I{{Efn|Although the leaders of the 1952 revolution ([[Mohammed Naguib]] and [[Gamal Abdel Nasser]]) became the ''de facto'' leaders of Egypt, neither would assume office until 17 September of that year when Naguib became Prime Minister, succeeding [[Aly Maher Pasha]] who was sworn in on the day of the revolution. Nasser would succeed Naguib as Prime Minister on 25 February 1954.}} |Egyptian revolution of 1919 |- |{{جھنڈا|Iraq}} |{{Flagicon image|Flag of Iraq (1924–1959).svg}} [[مملکت عراق (تعہدی انتظامیہ)|Mandatory Iraq]] |3 October 1932{{Efn|Celebrated as National Day. (While Iraq does not have a holiday called Independence Day, National Day is celebrated as such).}} |[[فیصل بن حسین|Faisal I of Iraq]] | -{{Efn|The [[Iraqi revolt against the British]] was an armed uprising that failed to prevent the incoming British colonisation.}} |- |{{جھنڈا|Lebanon}} |{{جھنڈا|Greater Lebanon}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|France}} |22 November 1943 |Bechara El Khoury{{Efn|[[Riad Al Solh]] was Prime Minister on the date of independence.}} |– |- |{{جھنڈا|Syria}} |{{Flagicon image|Flag of the French Mandate of Syria (1920).svg}} [[فرانسیسی تعہد برائے شام تے لبنان|Mandate of Syria]] |30 November 1943 |[[شکری القوتلی|Shukri al-Quwatli]] |[[عظیم شامی بغاوت|Syrian Revolution]] |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|Indonesia}}{{Efn|Transcontinental country, partially located in Oceania.}} |{{جھنڈا|Dutch East Indies}} |{{جھنڈا|Netherlands}} |17 August 1945 |[[Sukarno]] | rowspan="2" |Indonesian National Revolution |- |{{جھنڈا|Empire of Japan}} |{{جھنڈا|Japan}} |27 December 1949{{Efn|Not celebrated as a holiday. [[Netherlands New Guinea]] was separated from the Dutch East Indies on 29 December 1949. Following skirmishes with Indonesia in 1961 and the [[New York Agreement]], the Netherlands transferred the authority of Dutch New Guinea to a [[United Nations Temporary Executive Authority|UN protectorate]] on 1 October 1962 and it was integrated into Indonesia on 1 May 1963. The date 17 August 1945 (when [[Proclamation of Indonesian Independence|Sukarno formally proclaimed Indonesia's independence]]) is celebrated as Indonesia's date of independence.}} |- |{{Flagicon|Vietnam}} [[Democratic Republic of Vietnam]]{{Efn|The [[North Vietnam|Democratic Republic of Vietnam]] declared independence on 2 September 1945 from Japan but was not recognised by any other countries. The [[State of Vietnam]] declared independence on 14 June 1949 as an associated state within the French Union. [[South Vietnam]] was the successor state to the State of Vietnam under the name of the Republic of Vietnam. Both parts of Vietnam merged into the Socialist Republic of Vietnam on 2 July 1976, after the [[Vietnam War]].}} |{{جھنڈا|French Indochina}}<br /><br /> {{جھنڈا|Empire of Japan}} |{{جھنڈا|France}}<br /><br /> {{جھنڈا|Japan}} |2 September 1945 |[[ہو چی من|Hồ Chí Minh]] |August Revolution |- |{{جھنڈا|Jordan}} |[[امارت شرق اردن|Emirate of Transjordan]] | rowspan="8" |{{جھنڈا|British Empire}} |25 May 1946 |[[عبداللہ اول بن حسین|Abdullah I]] |- |{{جھنڈا|Pakistan}}{{Efn|As the [[Dominion of Pakistan]].}} | rowspan="3" |{{Flagcountry|British Raj}} |14 August 1947 |[[نوابزادہ لیاقت علی خان|Liaquat Ali Khan]]{{Efn|[[Muhammad Ali Jinnah]] became [[Governor-General of Pakistan]] upon independence.}} | rowspan="2" | -{{Efn|See [[Pakistan Movement]].}} |- |{{جھنڈا|Bangladesh}}<br /><br /><small>[[چڑھدا پاکستان|as part]] of {{جھنڈا|Pakistan}}</small> |14 August 1947{{Efn|Not celebrated as a holiday. On 16 December 1971, [[Bangladesh Liberation War|after months of fighting]] starting from 26 March of that year, Bangladesh formally seceded from Pakistan. The 26 March date is celebrated as Bangladesh's date of independence.}} |[[نوابزادہ لیاقت علی خان|Liaquat Ali Khan]]{{Efn|[[Sheikh Mujibur Rahman]] was the President on the date of Bangladesh's secession.}} |- |{{جھنڈا|India}}{{Efn|As the [[Dominion of India]].}} |15 August 1947{{Efn|Subsequently, a free and sovereign India unilaterally annexed [[Hyderabad State]] from [[Mir Osman Ali Khan]] in 1948 and [[Goa]] from Portugal in 1961; [[French India|Puducherry]] was ceded by France in 1954. On 26 January 1950, India [[Republic Day (India)|formally abolished]] its Commonwealth monarchy and became a republic.}} |[[جواہر لعل نہرو|Jawaharlal Nehru]]{{Efn|Remained Prime Minister when India abolished it monarchy. [[Rajendra Prasad]] became President upon abolition.}} |[[بھارت دی آزادی دی تحریک|Indian independence movement]] |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|Myanmar}}{{Efn|As the [[Post-independence Burma, 1948–62|Union of Burma]].}} |{{جھنڈا|Japan}} |1 August 1943 | rowspan="2" |[[یو نو|U Nu]] | rowspan="2" | |- |{{جھنڈا|British Burma}} |4 January 1948 |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|Sri Lanka}}{{Efn|As the [[Dominion of Ceylon]].}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|British Ceylon}} |4 February 1948 | rowspan="2" |Don Senanayake | rowspan="2" | - |- |22 February 1972 |- |{{جھنڈا|Israel}} |{{جھنڈا|Mandatory Palestine}} |{{جھنڈا|British Empire}}<br /><br />{{جھنڈا|Arab League}} |14 May 1948{{Efn|5 Iyar 5708 on the Jewish calendar. As Israel based its holidays on the Jewish calendar, [[Independence Day (Israel)|celebrations]] do not always correspond with the Georgian date. One day after Israel [[Israeli Declaration of Independence|declared its independence]], the [[1948 Arab–Israeli War|Arab League]] launched an attack on Israel that would last until [[1949 Armistice Agreements|20 July 1949]], ending with Israel securing its sovereignty.}} |[[داوید بن گوریون|David Ben-Gurion]]{{Efn|Originally as Chairman of the Provisional State Council before becoming Prime Minister three days after independence; [[Chaim Weizmann]] succeeded him on that same day. Both remained in office (this time with Weizmann as President) on the date of the armistice.}} |[[۱۹۴۸ دی عرب اسرائیلی جنگ|1948 Palestine war]] |- | rowspan="2" |{{Flagicon|South Vietnam}} [[State of Vietnam]]<br /><br />{{Flagicon|South Vietnam}} [[Republic of Vietnam]]{{Efn|The [[South Vietnam|Provisional Central Government of Vietnam]] proclaimed independence on 28 May 1948 then established State of Vietnam in 1949 with ex-emperor [[Bảo Đại]] as head of state, it was recognised by France as a part of [[French Union]] by France government. The [[Democratic Republic of Vietnam]] declared independence on 2 September 1945 but de facto a breakaway state without international recognise until [[Geneva Conference (1954)|Geneva Conference]]. [[South Vietnam|Republic of Vietnam]] was the legal successor state to the State of Vietnam after [[1955 State of Vietnam referendum]]. Both parts of Vietnam merged into the Socialist Republic of Vietnam on 2 July 1976, after the [[Vietnam War]].}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|French Indochina}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|France}} |2 July 1949 | rowspan="2" |Ngo Dinh Diem | rowspan="2" |1955 State of Vietnam referendum |- |23 October 1955 |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|South Korea}} | rowspan="4" |{{Flagicon image|Flag of Japan (1870-1999).svg}} [[Korea under Japanese rule|Japanese Korea]] | rowspan="5" |{{جھنڈا|Empire of Japan}} |15 August 1945 | rowspan="2" |Syngman Rhee{{Efn|Assumed office on 24 July 1948 as President.}} | rowspan="4" |Korean independence movement |- |15 August 1948{{Efn|[[Victory over Japan Day|Date of Japanese surrender and the transfer of the southern half of the Korean peninsula to the United States]]. Celebrated as [[National Liberation Day of Korea|Liberation Day]] (or "Gwangbokjeol"). American administration lasted exactly three years. [[Gaecheonjeol]] ("National Foundation Day") celebrates the date 3 October 2333 BC, which (according to Korean mythology) was when the [[Old Chosŏn|Gojoseon]] kingdom was founded.}} |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|North Korea}} |15 August 1945 | rowspan="2" |Kim Il Sung{{Efn|Assumed office as Premier on 9 September 1948. [[Kim Tu-bong]] became Chairman of the Standing Committee of the Supreme People's Assembly upon that same date.}} |- |9 September 1948{{Efn|[[Victory over Japan Day|Date of Japanese surrender and the transfer of the northern half of the Korean peninsula to the Soviet Union]]. Celebrated as [[National Liberation Day of Korea|Liberation Day]] (or "Jogukhaebangŭi nal"). Soviet administration lasted until 9 September 1948; this date, celebrated as [[Day of the Foundation of the Republic (North Korea)|Day of the Foundation of the Republic]], serves as North Korea's national day.}} |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|China}}{{Efn|As the {{Flagicon|China|1928}} [[Republic of China (1912–1949)|Republic of China]].}} |{{جھنڈا|Manchukuo}} |9 August 1945 | rowspan="2" |[[چیانگ کائی شیک|Chiang kai shek]]{{Efn|Chairman of the [[National Government of the Republic of China]] at "2"hat time. After the Japanese surrender, communists soon took most of North-Eastern China because of the Soviets' transfer occupation zone, then the [[Second Kuomintang-Communist Civil War|civil war]] begin and both communists and nationalists began to compete for Northeast China.}} |[[دوسری چین جاپان لڑائی|Second Sino-Japanese War]] |- |{{Flagicon|China|1928}} [[Nationalist government]] on [[اصل سرزمین چین|Mainland China]] |{{جھنڈا|Republic of China (1912–1949)|name=Republic of China}} |1 October 1949{{Efn|Date of [[Proclamation of the People's Republic of China|establishment of the People's Republic]] by the [[Chinese Communist Party]] (CCP). The [[Government of the Republic of China|central government of the Republic of China]] [[Retreat of the Government of the Republic of China to Taiwan|evacuated]] to [[Geography of Taiwan|Taiwan]] on 7 December 1949 and continued to contested its claim of the [[Two Chinas|sovereignty of all of China]] with the People's Republic. See also [[One-China policy]].}} |[[چینی خانہ جنگی|Chinese Civil War]] |- | rowspan="3" |Taiwan and Penghu{{Efn|After World War II, the islands of Taiwan and Penghu were placed under the administration of the Republic of China under [[General Order No. 1]], although they nominally remained part of Japan. Before the post-war treaties were to be signed by the ROC and Japan, the ROC government was defeated in the [[Chinese Civil War]] to the [[Chinese Communist Party]] (CCP) and decamped to the island of Taiwan. Japan relinquished the claims to Taiwan and Penghu in the [[Treaty of San Francisco]] on 28 April 1952, but the sovereignty of the islands remained undetermined to this day. Taiwan and Penghu are still today governed by the Republic of China in a post-war capacity recognised by a few states as the sole legitimate government of "China". See also [[Political status of Taiwan]] and [[Theory of the Undetermined Status of Taiwan]].}} | rowspan="3" |[[Taiwan under Japanese rule|Taiwan]] | rowspan="3" |{{Flagcountry|Empire of Japan}} |15 August 1945 | rowspan="3" |Chen Yi | rowspan="3" |[[دوسری چین جاپان لڑائی|Second Sino-Japanese War]] |- |25 October 1945{{Efn|Date when Taiwan and Penghu were [[Retrocession Day|returned]] to the Republic of China.}} |- |28 April 1952{{Efn|Date when the [[San Francisco Peace Treaty]] takes effect.}} |- |{{جھنڈا|Japan}} |{{Flagicon image|Flag of Allied Occupied Japan.svg}} [[جاپان اُتے قبضہ|Occupation of Japan]] |{{USA}} |28 April 1952 |Shigeru Yoshida |[[سان فرانسسکو دا معاہدہ|San Francisco Peace Treaty]] |- |{{جھنڈا|Laos}}{{Efn|As the [[Kingdom of Laos]].}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|French Indochina}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|France}} |22 October 1953{{Efn|Not celebrated as a holiday. National Day celebrates the date 2 December 1975, which was when the [[Pathet Lao]] established the Lao People's Democratic Republic and ended both the monarchy and the decades-long [[Laotian Civil War|civil war]].}} |Sisavang Vong{{Efn|[[Souvanna Phouma]] was Prime Minister on the date of independence.}} | rowspan="2" | -{{Efn|Although the [[First Indochina War]] occurred throughout French Indochina, most of the fighting was between the [[Việt Minh]] and France with occasional resistance from [[Lao Issara|Laos]] and [[Khmer Issarak|Cambodia]]. (The Kingdoms of Laos and Cambodia were nominal allies with France.)}} |- |{{جھنڈا|Cambodia}} |9 November 1953 |[[نورودم سہانوک|Norodom Sihanouk]] |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|Malaysia}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|Malaya}} <br /><br /> {{Flagicon image|Flag of North Borneo (1948–1963).svg}} [[Crown Colony of North Borneo|Colony of North Borneo]] <br /><br /> {{Flagicon image|Flag of Sarawak (1947–1963).svg}} [[Crown Colony of Sarawak|Colony of Sarawak]] | rowspan="11" |{{جھنڈا|British Empire}} |31 August 1957 | rowspan="2" |[[عبد الرحمن ابن محمد|Tuanku Abdul Rahman]] | rowspan="2" |[[ملایائی ہنگامی حالات|Malayan Emergency]]{{Efn|The [[Malayan Communist Party]] fought in the [[Malayan Emergency]] between June 1948 – 12 July 1960.}} |- |16 September 1963 |- |{{جھنڈا|Cyprus}} |{{Flagicon image|Flag of Cyprus (1922-1960).svg}} [[برطانوی قبرص (۱۸۷۸ء–۱۹۶۰ء)|British Cyprus]] |16 August 1960{{Efn|Not celebrated as a holiday. For reasons unknown, Cyprus celebrates 1 October 1960, as its date of independence.}} |[[مکاریوس سوم|Makarios III]] | -{{Efn|Armed struggles by the [[EOKA]] (Greek) and [[Turkish Resistance Organisation|TMT]] (Turkish) organisations.}} |- |{{جھنڈا|Kuwait}} |{{Flagicon image|Flag of Kuwait 1940-1961.png}} [[Sheikhdom of Kuwait]] |19 June 1961{{Efn|Not celebrated as a holiday. National Day celebrates the date 25 February 1950, which was when Abdullah Al-Salim Al-Sabah was crowned.}} |[[عبد الله سالم الصباح|Abdullah Al-Salim Al-Sabah]] |– |- |{{جھنڈا|Oman}} |{{جھنڈا|Muscat and Oman}}''{{Efn|Muscat and Oman was de facto a British protectorate. On 4 June 1856, the Sultan who ruled from [[Stone Town]], [[Zanzibar]], died without appointing an heir. With British intervention on 6 April 1861, Zanzibar and Oman were divided into two separate principalities. Zanzibar later became a formal British protectorate, but the British influence over Muscat and Oman remained informal. In 1962 [[Persian Gulf Residency#Chronology: 1763-1971|Britain declared]] Muscat and Oman an independent nation.}}'' |9 August 1970 |[[قابوس بن سعید آل سعید|Qaboos bin Said]] |Night attack on Muscat<br /><br />-{{Efn|See the [[Dhofar Rebellion]] defeated with British help.}} |- | rowspan="2" |{{جھنڈا|Singapore}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|Straits Settlements}} |31 August 1963 | rowspan="2" |Yusof Ishak | rowspan="2" |– |- |9 August 1965{{Efn|Between 16 September 1963 and 9 August 1965 Singapore was part of the Federation of [[Malaysia]].}} |- |{{جھنڈا|Maldives}} |{{Flagicon image|Flag of the Maldives 1953.svg}} [[مالدیپ|Maldives]] |26 July 1965 |Muhammad Fareed Didi |– |- |{{جھنڈا|Qatar}} |{{Flagicon image|Flag of Qatar (1936–1949).svg}} [[قطر|Qatar]] |3 September 1971 |[[احمد بن علی الثانی|Ahmad bin Ali Al Thani]] |– |- |{{جھنڈا|United Arab Emirates}} |{{جھنڈا|Trucial States}} |2 December 1971{{Efn|The independent UAE was joined by [[Ras al-Khaimah]] on 11 February 1972.}} |[[زاید بن سلطان آل نہیان|Zayed bin Sultan Al Nahyan]] |– |- |{{جھنڈا|Bahrain}} |{{جھنڈا|Bahrain|1932}} |15 August 1971{{Efn|Not celebrated as a holiday. National Day celebrates the date 16 December 1961, which was when Isa ibn Salman was crowned.<ref>{{Cite web|url=https://publicholidays.me/bahrain/national-day/|title=National Day 2022, 2023 and 2024 in Bahrain|access-date=12 May 2018|archive-date=21 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231021064517/https://publicholidays.me/bahrain/national-day/|url-status=live}}</ref>}} |Isa ibn Salman Al Khalifa{{Efn|[[Khalifa bin Salman Al Khalifa]] was Prime Minister on the date of independence.}} | -{{Efn|The [[Bahraini independence survey, 1970]] was a United Nation-run survey asking Bahrainis if they would rather be independent or under Iran's control. Although a non-binding survey that makes no mention of the United Kingdom, the results (which showed an overwhelming majority supporting independence) led Iran to denounce its claims over Bahrain, which in turn led to the United Kingdom ending its protectorate.}} |- | rowspan="6" |{{جھنڈا|East Timor}} |{{جھنڈا|Dutch East Indies}} |{{جھنڈا|Dutch East Indies}}<br /><br /> {{جھنڈا|German Empire}} | rowspan="3" | | rowspan="3" | | rowspan="5" |Under colonial occupation.{{Efn|The colonial history of [[East Timor]] is too complex to summarise here. See the article on that country and related detail articles.}} |- |{{جھنڈا|Portuguese Timor}} |{{جھنڈا|Portugal}}<br /><br />{{جھنڈا|United Kingdom}} |- |{{جھنڈا|Empire of Japan}} |{{جھنڈا|Japan}} |- |{{جھنڈا|Portuguese Timor}} |{{جھنڈا|Portugal}} |28 November 1975{{Efn|Independence from Portugal declared on 28 November 1975. but not recognised.}} |''Francisco Xavier do Amaral'' Xanana Gusmão |- |{{جھنڈا|Timor Timur}} |{{جھنڈا|Indonesia}} |1999{{Efn|The Indonesians left in 1999 and East Timor came under the administration of the United Nations.}} | rowspan="2" |Xanana Gusmão |- |{{جھنڈا|United Nations}} |{{Flagicon|United Nations}} [[چڑھدا تیمور|East Timor]] |20 May 2002 |UNTAET; 1999 East Timorese crisis |- |{{جھنڈا|Brunei}} |{{جھنڈا|Brunei|1906}} | rowspan="2" |{{جھنڈا|British Empire}} |1 January 1984 |[[حسن البلقیہ|Hassanal Bolkiah]] | -{{Efn|The [[Brunei Revolt]] was a rebellion against the sultan suppressed with British assistance in 1966.}} |- |{{جھنڈا|Hong Kong}} |{{جھنڈا|British Hong Kong}} |1 July 1997{{Efn|Date of transfer to the People's Republic of China.|name="China"}} |Tung Chee-hwa |– |- |{{جھنڈا|Macau}} |{{جھنڈا|Portuguese Macau}} |{{جھنڈا|Portugal}} |20 December 1999{{Efn|name="China"}} |Edmund Ho |– |- |''{{جھنڈا|Palestine}}''{{Efn|Also referred to as [[Judea and Samaria Area]] or [[West Bank]] and [[Gaza Strip]].}}{{Efn|In the aftermath of the [[1948 Arab–Israeli War]] the [[Palestinian territories]] were divided between Israel, Egypt and Jordan. After the [[Egypt–Israel peace treaty]] (1982) and [[Jordanian disengagement from the West Bank]] (1988), following decades of [[Arab–Israeli conflict]], the [[Palestine Liberation Organisation]] declared independence for a [[State of Palestine]], but its control over the West Bank and Gaza (through the [[Palestinian National Authority]]) is still limited due to continued conflict with Israel.}}{{Efn|Israel allows the PNA to execute some functions in the Palestinian territories, depending on the [[West Bank Areas in the Oslo II Accord|area classification]]. It maintains minimal interference (retaining control of borders: [[National airspace|air]],<ref name="GazaSeaAir">[http://www.btselem.org/english/Gaza_Strip/Control_on_Air_space_and_territorial_waters.asp Israel's control of the airspace and the territorial waters of the Gaza Strip] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605005942/http://www.btselem.org/english/Gaza_Strip/Control_on_Air_space_and_territorial_waters.asp |date=5 June 2011}}.</ref> sea beyond [[internal waters]],{{efn|<ref name="GazaSeaAir"/>[https://dissidentvoice.org/wp-content/uploads/2009/12/Gaza-map-08s-fishing-limits-20090119.jpg Map of Gaza fishing limits, "security zones"].}} [[European Union Border Assistance Mission Rafah|land]]<ref>[http://www.mfa.gov.il/MFA/Peace+Process/Guide+to+the+Peace+Process/Israels+Disengagement+Plan-+Renewing+the+Peace+Process+Apr+2005.htm Israel's Disengagement Plan: Renewing the Peace Process] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070302014936/http://www.mfa.gov.il/MFA/Peace%20Process/Guide%20to%20the%20Peace%20Process/Israels%20Disengagement%20Plan-%20Renewing%20the%20Peace%20Process%20Apr%202005.htm |date=2 March 2007}}: "Israel will guard the perimeter of the Gaza Strip, continue to control Gaza air space, and continue to patrol the sea off the Gaza coast. ... Israel will continue to maintain its essential military presence to prevent arms smuggling along the border between the Gaza Strip and Egypt ([[Philadelphi Route]]), until the security situation and cooperation with Egypt permit an alternative security arrangement."</ref>) in the Gaza Strip (its interior and Egypt portion of the land border are under [[Governance of the Gaza Strip|Hamas control]]), and varying degrees of interference elsewhere.<ref name="Human Rights Watch">{{cite web |title=Israel: 'Disengagement' Will Not End Gaza Occupation |publisher=[[Human Rights Watch]] |date=29 October 2004 |url=https://www.hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm |access-date=16 July 2010 |archive-date=1 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081101210931/http://hrw.org/english/docs/2004/10/29/isrlpa9577.htm |url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal |author=[[Dore Gold|Gold, Dore]]; [[Institute for Contemporary Affairs]] |title=Legal Acrobatics: The Palestinian Claim that Gaza Is Still 'Occupied' Even After Israel Withdraws |journal=[[Jerusalem Issue Brief]] |volume=5 |issue=3 |publisher=[[Jerusalem Center for Public Affairs]] |date=26 August 2005 |url=http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm |access-date=16 July 2010 |archive-date=21 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm |date=21 June 2010 }}</ref><ref>{{cite journal |author=[[Avi Bell|Bell, Abraham]] |title=International Law and Gaza: The Assault on Israel's Right to Self-Defense |journal=[[Jerusalem Issue Brief]] |volume=7 |issue=29 |publisher=[[Jerusalem Center for Public Affairs]] |date=28 January 2008 |url=http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm |access-date=16 July 2010 |archive-date=21 June 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm |date=21 June 2010 }}</ref><ref>{{Cite news |author=Transcript |title=Address by FM Livni to the 8th Herzliya Conference |publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Israel)|Israeli Ministry of Foreign Affairs]] |date=22 January 2008 |url=http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Speeches+by+Israeli+leaders/2008/Address+by+FM+Livni+to+the+8th+Herzliya+Conference+22-Jan-2008.htm?DisplayMode=print |access-date=26 September 2011 |archive-date=26 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111026025009/http://www.mfa.gov.il/MFA/Government/Speeches%2Bby%2BIsraeli%2Bleaders/2008/Address%2Bby%2BFM%2BLivni%2Bto%2Bthe%2B8th%2BHerzliya%2BConference%2B22-Jan-2008.htm?DisplayMode=print |url-status=live}}</ref><ref name="israelcontrol">{{cite web |author=Salih, Zak M. |title=Panelists Disagree Over Gaza's Occupation Status |publisher=[[University of Virginia School of Law]] |date=17 November 2005 |url=http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm |access-date=26 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303200844/http://www.law.virginia.edu/html/news/2005_fall/gaza.htm |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead}}</ref> See also [[Israeli-occupied territories]].|name="Israel"}} |{{جھنڈا|Mandatory Palestine}} <br /><br />{{جھنڈا|West Bank|Jordanian annexation of the West Bank}} <br /><br /> |{{جھنڈا|British Empire}}<br /><br />{{جھنڈا|Arab League}}<br /><br /> {{جھنڈا|Jordan}} <br /><br /> |14 May 1948<br /><br /> 10 June 1967;<br /><br /> 15 November 1988;{{Efn|It is unclear here how these dates relate to the other columns of is table row.|name=unclear}}<br /><br />''independence pending due to territorial dispute with Israel'' |N/A;<br /><br />''[[یاسر عرفات|Yasser Arafat]]'';<br /><br />''Mahmoud Abbas'' |[[6 روزہ جنگ|Six-Day War]];<br /><br />''Egypt–Israel peace treaty'';<br /><br />''[[مغربی کنارے دا اردن دا الحاق|Jordanian disengagement from the West Bank]]'';<br /><br />''[[اسرائیل-فلسطینی تنازعہ|Israeli–Palestinian conflict]]'' |} == سوویت یونین == 9 ریاستاں نو درج ذیل پنج علاقائی زمریاں چ تقسیم کیتا جا سکدا اے۔ ہر خطے دی امتیازی خصوصیات جغرافیائی تے ثقافتی عوامل دے نال نال [[روس]] دے نال انہاں دے متعلقہ تاریخی تعلقات دے نتیجے اچ ہوندیاں ہن۔ ایہناں زمریاں چ کئی ڈی فیکٹو آزاد ریاستاں شامل نئیں نیں جہناں نوں ایس ویلے بین الاقوامی تسلیم دی کمی اے (تھلے پڑھو: علیحدگی پسند تنازعات )۔<div style="font-size:99%"> {| class="sortable wikitable" !Region !Country name ! class="unsortable" |First flag ! class="unsortable" |Current flag !Capital !Independence |- | align="center" |Asia | align="center" |'''[[روس|Russia]]''' {{Small|(Russian Federation)}} | align="center" | | align="center" | | align="center" |[[ماسکو|Moscow]] | align="center" |12 December 1991 |- | rowspan="5" align="center" |[[وچکارلا ایشیا|Central Asia]] | align="center" |'''[[ازبکستان|Uzbekistan]]''' {{Small|(Republic of Uzbekistan)}} | colspan="2" align="center" | | align="center" |[[تاشکند|Tashkent]] | align="center" |31 August 1991 |- | align="center" |'''[[قازقستان|Kazakhstan]]''' {{Small|(Republic of Kazakhstan)}} | align="center" | | align="center" | | align="center" |[[آستانا|Astana]] | align="center" |16 December 1991 |- | align="center" |'''[[کرغیزستان|Kyrgyzstan]]''' {{Small|(Kyrgyz Republic)}} | align="center" | | align="center" | | align="center" |[[بشکیک|Bishkek]] | align="center" |31 August 1991 |- | align="center" |'''[[تاجکستان|Tajikistan]]''' {{Small|(Republic of Tajikistan)}} | align="center" | | align="center" | | align="center" |[[دوشنبہ|Dushanbe]] | align="center" |[[یوم آزادی (تاجکستان)|9 September 1991]] |- | align="center" |'''[[ترکمانستان|Turkmenistan]]''' | align="center" | | align="center" | | align="center" |[[اشک آباد|Ashgabat]] | align="center" |27 October 1991 |- | rowspan="3" align="center" |[[جنوبی قفقاز|Transcaucasia]] | align="center" |'''[[جارجیا|Georgia]]''' {{Small|({{small|formerly the}} Republic of Georgia)}} | align="center" | | align="center" | | align="center" |[[تبلیسی|Tbilisi]] | align="center" |9 April 1991 |- | align="center" |'''[[آذربائیجان|Azerbaijan]]''' {{Small|(Republic of Azerbaijan)}} | colspan="2" align="center" | | align="center" |[[باکو|Baku]] | align="center" |30 August 1991 |- | align="center" |'''[[آرمینیا|Armenia]]''' {{Small|(Republic of Armenia)}} | colspan="2" align="center" | | align="center" |[[یریوان|Yerevan]] | align="center" |21 September 1991 |- |- class="sortbottom" style="border-top:2px solid gray" | colspan="5" |'''Total former Soviet Union''' |} </div> == برطانوی کالونیاں، پروٹیکٹریٹ تے مینڈیٹ == {| class="wikitable sortable" !Country !Pre-independence<br /><br />name<br /><br />(different) ! width="90" |Date !Year of<br /><br />independence<br /><br />or first stage ! class="unsortable" |Notes |- |{{جھنڈا|Afghanistan}} |Northern Persia |19 August |1919 |[[1919 دا اینگلو افغان معاہدہ|Anglo-Afghan Treaty of 1919]] |- |{{جھنڈا|Bahrain}} | |15 August |1971 | |- |{{جھنڈا|Brunei}} | |1 January |1984 | |- |{{جھنڈا|Cyprus}} | |16 August |1960 |Cyprus Independence Day is commonly celebrated on 1 October. |- |{{جھنڈا|Egypt}} | |28 February |1922 |Control over the Suez Canal Zone was maintained until 1952. |- |{{جھنڈا|India}} |British India |15 August |1947 |[[آزادی دن، بھارت|Independence Day (India)]] |- |- |{{جھنڈا|Iraq}} | |3 October |1932 | |- |{{جھنڈا|Israel}} |Mandatory Palestine |14 May |1948 |End of British mandate<br /><br />Independence Day (Israel)<br /><br />{{جھنڈا|Palestine}} [[فلسطین دی آزادی دا اعلان|declared independence]] from Israel on 15 November 1988. |- |{{جھنڈا|Jordan}} |Transjordan |25 May |1946 | |- |{{جھنڈا|Kuwait}} | |19 June |1961 | |- |{{جھنڈا|Malaysia}} |Four parts:<br /><br />Malaya<br /><br />North Borneo<br /><br />Singapore<br /><br />Sarawak |31 August |1957 |As the [[وفاق ملایا|Federation of Malaya]] (Federation of Malaya Independence Act 1957). North Borneo (now Sabah), Sarawak and Singapore gained full independence and joined Malaysia on 16 September 1963 under the Malaysia Agreement (Malaysia Act 1963).<br /><br />{{جھنڈا|Singapore}} gained independence from Malaysia on 9 August 1965. |- |{{جھنڈا|Maldives}} | |26 July |1965 | |- |{{جھنڈا|Mauritius}} | |12 March |1968 | |- |{{جھنڈا|Myanmar}} |British Burma |4 January |1948 |Gained independence as Burma. Renamed Myanmar in 1989, but still officially known by the United Kingdom government as Burma. |- |{{جھنڈا|Oman}} |Sultanate of Muscat and Oman |20 December |1951 |- |{{جھنڈا|Pakistan}} |British India |14 August |1947 |[[ہندستان دی ونڈ|Partition of India]]<br /><br />{{جھنڈا|Bangladesh}} gained independence from Pakistan on 26 March 1971. |- |{{جھنڈا|Qatar}} |British Qatari Protectorate |3 September |1971 | |- |{{جھنڈا|Seychelles}} | |29 June |1976 | |- |{{جھنڈا|Singapore}} | |3 June |1959 |Became self-governing on 3 June 1959 and gained independence from Malaysia on 9 August 1965. |- |{{جھنڈا|Sri Lanka}} |Ceylon |4 February |1948 |Gained independence as the Dominion of Ceylon. Renamed Sri Lanka in 1972. |- |{{جھنڈا|United Arab Emirates}} |Trucial States |2 December |1971 |National Day (United Arab Emirates) |- |{{جھنڈا|Yemen}} |Protectorate of South Arabia<br /><br />Federation of South Arabia |30 November |1967 |[[عوامی جمہوری جمہوریہ یمن|South Yemen]] 1967 |} == ایشیا چ یورپی کالونیاں دی لسٹ == [[لما ایشیا|جنوبی ایشیا]] ، [[چڑھدا ایشیا|مشرقی ایشیا]] ، تے [[لموچی چڑھدا ایشیا|جنوب مشرقی ایشیا]] چ برطانوی کالونیاں: * {{Flagicon|British Burma}} [[British Burma|برطانوی برما]] (1824–1948، انگریزاں ولوں 1886 توں 1937 تک [[برطانوی راج|بھارت]] نال ملایا گیا) * {{Flagicon|British Ceylon}} [[British Ceylon|برطانوی سیلون]] (1833-1948، ہن [[سری لنکا]] ) * {{Flagicon|British Hong Kong}} [[British Hong Kong|برطانوی ہانگ کانگ]] (1842–1997) * {{Flagicon|British India}} [[نوآبادیاتی ہندوستان]] (موجودہ [[بھارت|ہندوستان]] ، [[پاکستان]] تے [[بنگلا دیش|بنگلہ دیش]] دا علاقہ شامل اے ) : {{Flagicon|Danish India}} [[ڈینش ہند|ڈینش انڈیا]] (1696–1869) : {{Flagicon|Sweden}} [[Swedish East India Company#The first octroi (1731–1746)|سویڈش پارانگیپٹائی]] (1733) : {{Flagicon|British India}} [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|برطانوی ہند]] (1613–1947) :: {{Flagicon|East India Company}} [[کمپنی راج|برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی]] (1757–1858) :: {{Flagicon|British Raj}} [[برطانوی راج]] (1858–1947) جنوبی تے جنوب مشرقی ایشیاء وچ فرانسیسی نوآبادیات: * {{Flagicon|French India}} [[فرانسیسی ہند]] (1769–1954) * {{Flagicon|French Indochina}} [[فرانسیسی ہند چینی]] (1887–1953)، بشمول: :* فرانسیسی کمبوڈیا (1863–1953) :* فرانسیسی لاؤس (1893–1953) :* فرانسیسی کوچنچین ، انام تے ٹونکن (1862–1949، ہن ویتنام) :* گوانگجووان (1898–1945) ایشیا چ ڈچ ، برطانوی ، پرتگیزی کالونیاں تے روسی علاقے: * {{Flagicon|Dutch India}} [[ولندیزی ہند|ڈچ انڈیا]] (1605–1825) * {{Flagicon image|Flag of the Dutch East India Company.svg}} [[Dutch Bengal|ڈچ بنگال]] * {{Flagicon image|Flag of the Dutch East India Company.svg}} [[Dutch Ceylon|ڈچ سیلون]] (1656–1796) * {{Flagicon|Portuguese Ceylon}} [[Portuguese Ceylon|پرتگالی سیلون]] (1505–1658) * {{Flagicon|Dutch East Indies}} [[ولندیزی شرق الہند|ڈچ ایسٹ انڈیز]] (ہن [[انڈونیشیا]] ) – 1800 توں 1949 تک ڈچ کالونی (1962 تک [[Netherlands New Guinea|نیدرلینڈز نیو گنی]] شامل سی) * {{Flagicon|Portuguese India}} [[پرتگیزی ہند|پرتگالی ہندستان]] (1510–1961) * {{Flagicon image|Flag of the Government of Portuguese Macau (1976–1999).svg}} [[Portuguese Macau|پرتگیزی مکاؤ]] – پرتگالی کالونی، [[چین]] دی پہلی یورپی کالونی (1557–1999) * {{Flagicon|Portuguese Timor}} [[پرتگیزی تیمور|پرتگالی تیمور]] (1702–1975، ہن [[چڑھدا تیمور]] ) * {{Flagicon|British Empire}} [[بریٹیش ملایا|ملایا]] (ہن [[ملایشیا|ملائیشیا]] دا حصہ): : {{Flagicon|Portuguese Empire}} [[Portuguese Malacca|پرتگالی ملاکا]] (1511–1641) : {{Flagicon|Dutch Empire}} [[Dutch Malacca|ڈچ ملاکا]] (1641–1824) : {{Flagicon|British Empire}} [[بریٹیش ملایا|برطانوی ملایا]] ، شامل اے: ::* آبنائے بستیاں (1826–1946) ::* وفاقی ملائی ریاستاں (1895–1946) ::* غیر وفاقی ملائی ریاستاں (1885–1946) : {{Flagicon|Malaya}} [[وفاق ملایا|فیڈریشن آف ملایا]] (برطانوی راج ہیٹھ، 1948–1963) * {{Flagicon|British Empire}} [[British Borneo|برطانوی بورنیو]] (ہن [[ملایشیا|ملائیشیا]] دا حصہ)، بشمول: :* {{Flagicon image|Flag_of_Labuan_(1912–1946).svg}} [[Crown Colony of Labuan|لابوان]] (1848–1946) ایچ :* {{Flagicon image|Flag_of_North_Borneo_(1902–1946).svg}} [[North Borneo|شمالی بورنیو]] (1882–1941) ::* {{Flagicon image|Flag_of_North_Borneo_(1948–1963).svg}} [[Crown Colony of North Borneo|شمالی بورنیو دی کراؤن کالونی]] (1946–1963) :* {{Flagicon image|Flag of Sarawak (1947–1963).svg}} [[Crown Colony of Sarawak|کراؤن کالونی آف ساراواک]] (1946–1963) * [[برونائی|Brunei]] {{Flagicon|Brunei}} [[:en:Brunei#History|British Brunei (1888–1984)]] (British protectorate) * {{Flagicon|Russian Empire}} [[Outer Manchuria|بیرونی منچوریا]] – [[Treaty of Aigun|معاہدہ ایگن]] (1858) تے [[Treaty of Peking|معاہدہ پیکنگ]] (1860) دے ذریعے [[روسی سلطنت]] نو‏‏ں دے دتا گیا۔ * [[فلپائن]] : : {{Flagicon|Spanish Empire}} [[Spanish Philippines|ہسپانوی فلپائن]] (1565–1898، ایشیا دی تیجی سب توں لمی یورپی کالونی، 333 سال)، * {{Flagicon|British Empire}} [[سنگاپور]] – برطانوی کالونی (1819–1959) * {{Flagicon|United States}} [[Insular Government of the Philippine Islands|فلپائن جزیرے دی انسولر حکومت]] - امریکی کالونی (1902-1946) * [[تائیوان]] : : {{Flagicon|Spanish Empire}} [[Spanish Formosa|ہسپانوی فارموسا]] (1626–1642) : {{Flagicon image|Flag of the Dutch East India Company.svg}} [[Dutch Formosa|ڈچ فارموسا]] (1624–1662) * [[بحرین]] :* {{Flagicon|Portuguese Empire}} [[History of Bahrain#Portuguese rule|پرتگالی بحرین (1521–1602)]] :* {{Flagicon image|Flag of Bahrain (1820–1932).svg}}{{Flagicon image|Flag_of_Bahrain_(1932–1972).svg}} [[History of Bahrain (1783–1971)|برٹش پروٹیکٹوریٹ (1861–1971)]] * [[عراق]] :* {{Flagicon image|Flag_of_Iraq_(1924–1959).svg}} [[مملکت عراق (تعہدی انتظامیہ)|لازمی عراق]] (1920–1932) (برطانوی تحفظ) :* {{Flagicon image|Flag_of_Iraq_(1924–1959).svg}} [[مملکت عراق|عراق دی سلطنت]] (1932–1958) * [[اسرائیل|Israel]] and [[دولت فلسطین|Palestine]] :* {{Flagicon|Mandatory Palestine}} [[مینیڈیٹری فلسطین|لازمی فلسطین]] (1920–1948) (برطانوی مینڈیٹ) * [[اردن]] :* {{Flagicon image|Flag_of_the_Emirate_of_Transjordan.svg}} [[امارت شرق اردن|ٹرانسجورڈن دی امارت]] (1921–1946) (برطانوی پروٹیکٹوریٹ) * [[کویت]] :* {{Flagicon image|Flag_of_Kuwait_1940-1961.png}} [[Sheikhdom of Kuwait|کویت دی شیخ]] (1899–1961) (برطانوی تحفظ) * [[لبنان]] تے [[سوریہ|شام]] :* {{Flagicon|France}} [[فرانسیسی تعہد برائے شام تے لبنان|شام تے لبنان لئی فرانسیسی مینڈیٹ]] (1923–1946) * [[عمان]] :* {{Flagicon|Portuguese Empire}} [[عمان|پرتگالی عمان (1507–1650)]] :* {{Flagicon image|Flag_of_Muscat.svg}} [[مسقط تے عمان]] (1892–1971) (برطانوی تحفظ) * [[قطر]] :* {{Flagicon|Qatar}} [[History of Qatar#British protectorate (1916–1971)|قطر دا برطانوی تحفظ (1916–1971)]] * [[متحدہ عرب امارات]] :* {{Flagicon image|Flag_of_the_Trucial_States_(1968–1971).svg}} [[ریاستہائے ساحل متصالح|ٹروشل سٹیٹس]] (1820–1971) (برطانوی پروٹیکٹوریٹ) * [[یمن]] :* {{Flagicon|Aden}} [[زیر حمایت عدن|عدن پروٹیکٹریٹ]] (1869–1963) :* {{Flagicon|Colony of Aden}} [[Colony of Aden|کالونی آف عدن]] (1937–1963) :* {{Flagicon image|Flag_of_the_Federation_of_South_Arabia.svg}} [[دکھن عرب وفاق|فیڈریشن آف جنوبی عرب]] (1962–1967) :* {{Flagicon|British Empire}} [[زیر حمایت جنوبی عرب|جنوبی عرب دا تحفظ]] (1963–1967) === آزاد ریاستاں === * [[افغانستان]] – [[برطانیا|برطانیہ]] دے [[1919 دا اینگلو افغان معاہدہ|1919 دے اینگلو افغان معاہدے]] دے ذریعہ قائم کیتا گیا تے 1919 وچ آزادی دا اعلان کیتا گیا :* {{Flagicon image|Flag of Afghanistan (1909–1926).svg}} [[امارت افغانستان]] (1879–1919) (برطانوی تحفظ) * {{Flagicon|ROC}}{{Flagicon|China}} [[چین]] - آزاد، لیکن اثر و رسوخ دی یورپی ثقافتاں دے اندر جہڑیاں منچوریا دے علاوہ نوآبادیاتی بندرگاہاں تک محدود سن۔ :* چین وچ رعایتاں :* شنگھائی انٹرنیشنل سیٹلمنٹ (1863–1941) :* شنگھائی فرانسیسی رعایت (1849–1943) :* تیانجن چ رعایتاں (1860–1947) * {{Flagicon|Bhutan}} [[بھوٹان]] – برطانوی اثر و رسوخ دے دائرے وچ * {{Flagicon image|Flag_of_Agha_Mohammad_Khan.svg}} [[ایران]] – شمال چ روسی اثر و رسوخ دے دائرے چ تے جنوب چ برطانوی * {{Flagicon|Japanese Empire}} [[جاپان]] – اک [[Great power|عظیم طاقت]] جس دی اپنی [[Japanese empire|نوآبادیاتی سلطنت]] سی (بشمول [[Korea under Japanese rule|کوریا]] تے [[Taiwan under Japanese rule|تائیوان]] ) * {{Flagicon image|Flag_of_Bogd_Khaanate_Mongolia.svg}}{{Flagicon image|Flag_of_China_(1912–1928).svg}}{{Flagicon image|Flag of Mongolia (1924–1940).svg}} [[منگولیا]] – روسی اثر و رسوخ دے دائرے وچ تے بعد وچ سوویت کنٹرول وچ * {{Flagicon|Nepal}} [[نیپال]] – برطانوی اثر و رسوخ دے دائرے وچ * {{Flagicon|Saudi Arabia}} سعودی عرب - سعودی عرب دا زیادہ تر حصہ ہمیشہ آزاد رہیا اے ، جس وچ حجاز وچ [[شرافت مکہ|شریفیت مکہ]] وی شامل اے جو عثمانیاں دے ماتحت سی لیکن [[Sharif|شریف]] تے عثمانی [[والی|ولی]] یا گورنر دے درمیان مشترکہ حکومت دا دوہرا نظام سی۔ * {{Flagicon|Thailand}} [[تھائی لینڈ]] – [[لموچی چڑھدا ایشیا|جنوب مشرقی ایشیا]] دی واحد آزاد ریاست ، لیکن شمال تے جنوب وچ برطانوی اثر و رسوخ دے دائرے تے شمال مشرق تے مشرق وچ فرانسیسی اثر و رسوخ تو ں متصل ا ے۔ * {{Flagicon|Turkey}} [[ترکی]] – 1923 وچ [[سلطنت عثمانیہ]] دا جانشین؛ سلطنت عثمانیہ خود اک نوآبادیاتی سلطنت سمجھیا جا سکدا سی == 17ویں صدی توں دوجی جنگ عظیم دے خاتمے تک ایشیائی نوآبادیات (جاپانی) == مندرجہ ذیل فہرست 1945 وچ [[دوجی وڈی لڑائی|دوسری جنگ عظیم]] دے خاتمے دے بعد نوآبادیات ی طاقتاں، انہاں دے نوآبادیات ی یا انتظامی ملکیتاں تے ڈیکولونائزیشن د ی تاریخ دکھاندی ا ے۔ * {{جھنڈا|Japan}} : ** ''منچوریا ( [[Manchukuo|منچوکو]] )، شمالی چین'' (1945/1946) ** {{جھنڈا|Philippines|1936}} (1945/1946) ** {{Flagcountry|Union of Burma}} (1945/1948) ** {{جھنڈا|North Korea|1948}} (1945/1948) ** {{جھنڈا|South Korea|1948}} (1945/1948) ** {{جھنڈا|Taiwan}} (1945/1949) ** {{جھنڈا|Malaysia}} ** {{جھنڈا|Singapore}} (1965) ** {{جھنڈا|Taiwan}} (1642) ** {{جھنڈا|Indonesia}} (1945/1949) ** ''[[Netherlands New Guinea|نیدرلینڈز نیو گنی]]'' (1962) {| class="wikitable sortable" !Territory ! width="150" |Date ! class="unsortable" |Notes |- |South Sakhalin |1905–1945 | |- |[[اصل سرزمین چین|Mainland China]] |1931–1945 |Manchukuo 50 million (1940), Jehol, Kwantung Leased Territory, Jiangsu, Shanghai, Shandong, Hebei, Beijing, Tianjin, plus parts of Guangdong, Guangxi, Hubei, Hunan, Fujian, Guizhou, Inner Mongolia |- |[[جاپان|Japan]] |Prewar–1945 |Present day Japan, Kuril and Ryukyu Islands |- |Korea |1910–1945 |Both North and South |- |Taiwan |1895–1945 | |- |Hong Kong |25 December 1941 – 30 August 1945 |Hong Kong (UK) |- |:: ''[[چڑھدا ایشیا|East Asia]] (subtotal)'' |– | |- |[[ویتنام دی تریخ|Vietnam]] |22 September 1940 – August 1945 |As French Indochina (FR), Empire of Vietnam |- |Cambodia |July 1941 – August 1945 |As French Indochina, Japanese occupation of Cambodia, |- |Laos |July 1941 - August 1945 |As French Indochina, Japanese occupation of Laos, Kingdom of Luang Prabang |- |Thailand |8 December 1941 – 15 August 1945 |Independent State but Allied with Japan |- |[[بریٹیش ملایا|Malaya]] |8 December 1941 - 2 September 1945 (Malaya), 16 December 1941 – 12 September 1945 (Sarawak, Brunei, Labuan, North Borneo) |As Malaya (UK), British Borneo (UK), Brunei (UK) |- |Philippines |8 December 1941 – 2 September 1945 |Philippines (US), Second Philippine Republic |- |[[ولندیزی شرق الہند|Dutch East Indies]] |11 January 1942 - September 1945 |Dutch East Indies (NL) |- |Singapore |8 February 1942 – 12 September 1945 |Singapore (UK) |- |Burma |14 December 1941 – 13 September 1945 |Burma (UK), State of Burma |- |[[پرتگیزی تیمور|Portuguese Timor]] |19 February 1942 – 11 September 1945 |Portuguese Timor (PT) |- |:: ''[[لموچی چڑھدا ایشیا|Southeast Asia]] (subtotal)'' |– | |- |[[نیو گنی|New Guinea]] |December 1941 – September 1945 |As New Guinea (AU) |- |[[گوام|Guam]] |8 December 1941 – 10 August 1944 |From Guam (US) |- |South Seas Mandate |1919–1945 |From [[جرمن سلطنت|Germany]] |- |Nauru |26 August 1942 – 13 September 1945 |From Nauru (AU, UK, NZ) |- |[[ویک جزیرہ|Wake Island]], US |8 December 1941 – 4 September 1945 |US |- |Kiribati |December 1941 – 1945 |From Gilbert Islands (UK) |- |:: ''Pacific Islands (subtotal)'' |– | |} <small>ڈس کلیمر: سارے علاقیاں نو ''شاہی جاپان'' دا حصہ نئیں سمجھیا جاندا سی بلکہ کٹھ پتلی ریاستاں تے اثر و رسوخ دے دائرے، اتحادیاں دا حصہ، آبادی دے مقاصد دے لیی وکھرا شامل کیتا جاندا سی۔</small> <small>ذرائع: پاپلسٹیٹ ایشیا اوشیانا</small> * انڈمان جزیرے (بھارت) – 29 مارچ 1942 – 9 اکتوبر 1945 * [[جزیرہ کرسمس|کرسمس آئی لینڈ]] (آسٹریلیا) – مارچ 1942 – اکتوبر 1945 === علاقیاں تے حملہ کیتا گیا پر فتح نئیں کیتا گیا === * [[کوہیما]] تے [[منیپور|منی پور]] (بھارت) * ڈورنود (خلخین گول، منگولیا) * [[جزیرہ مڈوے|مڈوے اٹول]] (امریکہ) === قبضے دے فوری ارادے دے بغیر چھاپے مارے گئے === * فضائی حملے ** [[پرل ہاربر اُتے حملہ|پرل ہاربر]] (ہوائی، امریکہ) ** کولمبو تے ٹرنکوملی (سری لنکا) ** آسٹریلیا تے ہوائی حملے ، جنہاں چ شامل نیں: *** بروم (مغربی آسٹریلیا، آسٹریلیا) *** ڈارون (اتلا علاقہ، آسٹریلیا) *** [[ٹاؤنزویلی|ٹاؤنز ول]] (کوئنز لینڈ، آسٹریلیا) ** ڈچ ہاربر (الاسکا، امریکہ) ** لک آؤٹ ایئر ریڈز (اوریگون، امریکہ) * آبدوز دے ذریعے بحری بمباری ** برٹش کولمبیا (کینیڈا) ** [[سانٹا باربرا|سانتا باربرا]] (کیلیفورنیا، امریکہ) ** فورٹ سٹیونز (اوریگون، امریکہ) ** نیو کیسل (نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا) ** گریگوری (مغربی آسٹریلیا، آسٹریلیا) * بونا ذیلی حملہ ** سڈنی (نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا) ** ڈیاگو سواریز (مڈغاسکر) === ایشیا برطانوی سلطنت دا علاقائی ارتقاء === {| class="wikitable sortable" ! width="300" |Name of territory ! width="100" |Dates ! width="400" |Status ! width="400" |Comments |- | rowspan="4" |Aden |1839 |Colony subordinate to [[بمبئی پریزیڈینسی|Bombay Presidency]] British India | |- |1932 |Separate province of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1937 |Separate Crown colony | |- |1963 |Part of [[دکھن عرب وفاق|Federation of South Arabia]] | |- | rowspan="3" |[[افغانستان|Afghanistan]] |1839–1842 |Protectorate | |- |1879 |Protectorate | |- |1919 |Independence | |- | rowspan="3" |[[آسام|Assam]] |1874–1905 |Province of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1905–1912 |Incorporated into the new province of Eastern Bengal and Assam | |- |1912–1947 |Province of British India |Now a state of the [[بھارت|Republic of India]] |- | rowspan="3" |[[بحرین|Bahrain]] |1880 |Protectorate | |- |1961–1971 |Autonomous | |- |1971 |Independence |Invited to join the [[ریاستہائے ساحل متصالح|Trucial States]], but declined |- | rowspan="3" |[[بلوچستان (چیف کمشنر صوبہ)|Baluchistan]] |1877–1896 |Province | |- |1896–1947 |Province of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1947 |Part of Pakistan |Now part of [[بلوچستان، پاکستان|Balochistan]] and the [[فاٹا|Federally Administered Tribal Areas]], in [[پاکستان|Pakistan]] |- | rowspan="8" |Bantam |1603–1609 |Station | |- |1609–1617 |Factory | |- |1617–1621 |Presidency | |- |1621 |Expelled by the Dutch | |- |1630–1634 |Subordinated to [[سورت، گجرات|Surat]] | |- |1634–1652 |Presidency | |- |1652–1682 |Subordinated to Surat | |- |1682 |Expelled by the Dutch |Now in [[انڈونیشیا|Indonesia]] |- | rowspan="4" |Bencoolen<br /><br />''("Fort York", later "Fort Marlborough")'' |1685–1760 |Coastal settlements of southwestern Sumatra, subordinated to [[چنئی|Madras]] | |- |1760–1785 |Presidency | |- |1785–1825 |Subordinated to [[بنگال پریزیڈینسی|Bengal Presidency]] | |- |1825 |Part of [[ولندیزی شرق الہند|Dutch East Indies]] |Now [[بنگکولو|Bengkulu]], in [[انڈونیشیا|Indonesia]] |- | rowspan="12" |[[بنگال|Bengal]]<br /><br />''("Fort William")'' |1634–1658 |Factories | |- |1658–1681 |Subordinated to [[چنئی|Madras]] | |- |1681–82 |Agency | |- |1682–1694 |Presidency of Coromandel and Bengal Settlements | |- |1694–1698 |Subordinated to [[چنئی|Madras]] | |- |1698–1700 |Presidency of Coromandel and Bengal Settlements | |- |1700–1774 |Presidency | |- |1774–1905 |Presidency of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1905–1912 |Partitioned between [West] Bengal and Eastern Bengal and Assam | |- |1912–1937 |Presidency of British India | |- |1937–1947 |Province of British India | |- |1947 |Divided between India ([[لہندا بنگال|West Bengal]]) and Pakistan ([[مشرقی بنگال|East Bengal]]) |Now [[بنگلا دیش|Bangladesh]], and part of [[لہندا بنگال|West Bengal]], Bihar, [[اوڑیسا|Odisha]], and [[جھاڑکھنڈ|Jharkhand]], in [[بھارت|India]] |- | rowspan="3" |[[برونائی|Brunei]] |1888 |Protectorate | |- |1967 |Protected state | |- style="background:#ccff99" |1984 |Independence | |- | rowspan="6" |Burma (now called Myanmar) |1824–1852 |[[راکھائن ریاست|Arakan]], Tenasserim | |- |1852–1886 |Lower Burma | |- |1885–1886 |Upper Burma | |- |1886 |Lower and Upper Burma United as a province of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1937 |Separate Crown Colony | |- |1948 |Independence |Name changed to Myanmar after a military junta in 1989. |- | rowspan="2" |[[مشرقی بنگال|Eastern Bengal and Assam]] |1905–1912 |Province of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] |Established upon the [[بنگال دی ونڈ 1905|partition of Bengal (1905)]] |- |1912 |Partition reversed |Split between the re-established province of Assam and the re-constituted presidency of Bengal |- | rowspan="3" |Ceylon |1795 |Ceded by the Dutch and subordinated to the [[چنئی|Madras]] presidency of [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1798 |Separate Crown colony | |- style="background:#ccff99" |1948 |Independence |Now the Democratic Socialist Republic of [[سری لنکا|Sri Lanka]] |- | rowspan="3" |Dansborg |1801–02 |Occupied | |- |1808–1815 |Occupied | |- |''1845'' |''purchased and incorporated into [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]]'' |Now in [[تامل ناڈو|Tamil Nadu]] state, India |- | rowspan="3" |Frederiksnagore |1801–02 |Occupied | |- |1808–1815 |Occupied | |- |''1845'' |''Purchased and incorporated into [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]]'' |Now in [[لہندا بنگال|West Bengal]] state, India |- | rowspan="8" |Hong Kong |1841 |''[[جزیرہ ہانگ کانگ|Hong Kong Island]] occupied'' | |- |1843–1982 |Crown colony | |- |1860 |Kowloon and Stonecutters Island ceded by China | |- |1898 |New Territories leased from China for 99 years | |- |1942–1945 |Occupied by Japan | |- |1945–1946 |Military administration | |- |1983–1997 |Dependent territory | |- |1997 |Handover to China as a special administrative region | |- | rowspan="2" |Kuwait |1899 |Protectorate | |- |1961 |Independence | |- | rowspan="3" |[[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|Indian Empire (British Raj)]] |1613 |[[کمپنی راج|Company rule in India]] | |- |1858 |Crown rule over the [[برطانوی ہند ویلے ریاستاں|Indian Princely states]], the [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|Presidencies and provinces of British India]] | |- |1947 |Independent as India & Pakistan after [[ہندستان دی ونڈ|partition]] | |- |Mandatory Iraq |1920–1932 |League of Nations mandate never passed, replaced by Anglo-Iraqi treaty with the [[مملکت عراق|Kingdom of Iraq]] | |- |[[جاوا|Java]] |1811–1816 |Territory of the [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی|East India Company]] |restored to the [[نیدرلینڈز|Netherlands]] |- | rowspan="15" |[[بریٹیش ملایا|Malaya]] |1824 |Transferred following Anglo-Dutch Treaty of 1824 | |- |1824–1867 |Territory of [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی|British East India Company]] | |- |1867–1946 |Straits Settlements, Crown colony | |- |1895–1946 |Federated Malay States, protectorate | |- |1885–1946 |[[جوھر|Johor]], protectorate (part of Unfederated Malay States) | |- |1909–1946 |Kedah, protectorate (part of Unfederated Malay States) | |- |1909–1946 |[[کیلانتن|Kelantan]], protectorate (part of Unfederated Malay States) | |- |1909–1946 |[[پرلس|Perlis]], protectorate (part of Unfederated Malay States) | |- |1909–1946 |Terengganu, protectorate (part of Unfederated Malay States) | |- |1942–1945 |Japanese occupation | |- |1945–1946 |Military Administration | |- |1946–1948 |Malayan Union | |- |1948–1957 |[[وفاق ملایا|Federation of Malaya]] | |- |1957–1963 |Independent state | |- style="background-color:#ccff99" |1963 |Annex North Borneo and Sarawak forming the renamed federation of [[ملایشیا|Malaysia]] | |- | rowspan="5" |North Borneo |1882–1946 |Protectorate | |- |1945–1946 |Military administration |Labuan to British N. Borneo on 15 July 1946 |- |1946–1963 |Crown colony |Labuan to British N. Borneo on 15 July 1946 |- |1963 |Self-government |- |1963 |Annexed by Malaya into [[ملایشیا|Malaysia]] | |- | rowspan="7" |[[مینیڈیٹری فلسطین|Palestine]] |1920 |Mandate | |- |1948 |British sovereignty relinquished; the proposed partition between a Jewish and an Arab state never fully materialised; the Jewish state – [[اسرائیل|Israel]] – was established immediately after British withdrawal, with the short-lived All-Palestine government following six months later | |- |1949 |Two sections of the former Palestine Mandate outside Israel – the [[مغربی کنارا|West Bank]] and the [[غزہ دی پٹی|Gaza Strip]] – were occupied by [[اردن|Jordan]] and [[مصر|Egypt]] respectively following the collapse of the All-Palestine government | |- |1956 |[[غزہ دی پٹی|Gaza Strip]] briefly falls under Israeli occupation during the [[سوئز بحران|Suez Crisis]] | |- |1967 |[[مغربی کنارا|West Bank]] and [[غزہ دی پٹی|Gaza Strip]] fall under Israeli occupation as a consequence of the [[6 روزہ جنگ|Six-Day War]] | |- |1993 |A [[فلسطینی قومی عملداری|Palestinian National Authority]] is declared in the [[مغربی کنارا|West Bank]] and [[غزہ دی پٹی|Gaza Strip]]; most matters regarding the day-to-day governance of these territories fell under its jurisdiction, in anticipation of a future Palestinian state | |- |2005 |Israel formally withdraws from the [[غزہ دی پٹی|Gaza Strip]], placing it under full PNA control; despite this, Gazan waters are still under Israeli military control | |- | rowspan="2" |Pulo Condore Island (Côn Đảo) |1702 |Possession of [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی|British East India Company]] | |- |1705 |Abandoned |Now Côn Đảo, in [[ویتنام|Vietnam]] |- | rowspan="5" |Sarawak |1888–1946 |Protected States | |- |1945–1946 |Military administration | |- |1946–1963 |Crown colony | |- |1963 |Self-government | |- |1963 |Annexed by Malaya into [[ملایشیا|Malaysia]] | |- | rowspan="5" |Straits Settlements |1826–1858 |Possession under [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی|British East India Company]] | |- |1858–1867 |Subordinated to [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|British India]] | |- |1867–1946 |Crown colony | |- |1942–1945 |Occupied by Japan | |- |1946 |Dissolved |Now divided between [[ملاکا|Malacca]] and [[پینانگ|Penang]], in [[ملایشیا|Malaysia]], and Singapore |- | rowspan="2" |[[قطر|Qatar]] |1916–1971 |Protectorate | |- |1971 |Independence |Invited to join the [[ریاستہائے ساحل متصالح|Trucial States]], but declined |- | rowspan="5" |[[سورت، گجرات|Surat]] |1612–1658 |Factory | |- |1658–1668 |Presidency | |- |1668–1685 |Possession under [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی|British East India Company]] | |- |1685–1703 |Subordinated to [[ممبئی|Bombay]] | |- |1703 |Incorporated into Bombay |Now in [[بھارت|India]] |- | rowspan="8" |[[سنگاپور|Singapore]] |1824 |Purchased | |- |1824 |Part of Straits Settlements (as residency of the [[بنگال پریزیڈینسی|Presidency of Bengal]]) | |- |1867–1946 |Part of Straits Settlements (crown colony) | |- |1946–1955 |Crown colony | |- |1955–1959 |self-governing colony | |- |1959–1963 |State of Singapore | |- |1963–1965 |Part of Malaysia | |- style="background-color:#ccff99" |1965 |Independence | |- | rowspan="4" |[[امارت شرق اردن|Transjordan]] |1920 |Part of Palestine Mandate |- |1923 |Formally separated from Palestine | |- |1928 |Emirate independent, except for military and financial control | |- |1946 |Formal independence |Now known as [[اردن|Jordan]] |- | rowspan="2" |[[ریاستہائے ساحل متصالح|Trucial States]] |1892 |Protectorate | |- |1971 |Formation of Federation of Arab Emirates |Now part of the [[متحدہ عرب امارات|United Arab Emirates]] |- | rowspan="2" |Weihaiwei |1898–1930 |Leased from [[چنگ سلطنت|China]] | |- |1930 |Returned to the [[جمہوریہ چین (1912–1949)|Republic of China]] |Now part of the [[چین|People's Republic of China]] |- |[[لہندا بنگال|West Bengal]]<br /><br />("''Bengal''") |1905–1912 |Province of British India |Established by the partition of Bengal. Abolished with the reversal of the partition and the creation of the new province of [[صوبہ بہار تے اڑیسہ|Bihar and Orissa]]. |- |} == ایشیا وچ فرانسیسی سلطنت دا علاقائی ارتقاء == * [[فرانسیسی ہند چینی|French Indochina]] ** [[فرانسیسی ہند چینی|French Indochinese Union]] (1887–1954) *** Laos (protectorate) (1893–1953) *** Cambodia (protectorate) (1863–1953) *** [[ویتنام|Vietnam]] **** Cochinchina (Southern Vietnam) (1858–1949) **** Annam (protectorate) (Central Vietnam) (1883–1949) **** Tonkin (protectorate) (Northern Vietnam) (1884–1949) **** State of Vietnam (1949–1954) **** Democratic Republic of Vietnam **** Spratly Islands (1933–1939) **** Paracel Islands (1933–1939) *** Some territories on the eastern of [[تھائی لینڈ|Thailand]]. Thailand has lost 3 territories in total in the past 15 years, for example: **** [[صوبہ چانتھابوری|Chanthaburi Province]] (1893–1905) **** [[صوبہ ٹراٹ|Trat Province]] (1904–1907) **** Dan Sai District (in the area of the [[صوبہ لوئیئی|Loei Province]]: 1903–1907) * India and [[سری لنکا|Sri Lanka]] ** [[فرانسیسی ہند|French India]] *** [[فرانسیسی ہند|French Establishments of India]], composed of Pondichéry (1765–1954); Karikal (1725–1954); Mahé (1721–1954) Yanaon (1723–1954); Chandernagor (1673–1952) * [[تائیوان|Taiwan]] ** The city/port of Keelung (1884–1885) ** Pescadores Islands (1885) * Basilan (1845) * [[چین|China]] ** The territory of Kouang-Tchéou-Wan (a dependency of [[فرانسیسی ہند چینی|French Indochina]]) (1898–1945) ** The foreign concessions: French Concession of Shanghai (1849–1946), Tianjin (1860–1946) and Hankou (1898–1946) ** The spheres of French influence officially recognised by China in the provinces of [[ینعان|Yunnan]], [[گوانگزی|Guangxi]], [[ہائینان|Hainan]], [[گوانگڈونگ|Guangdong]] ** Shamian Island (1859–1949) (a fifth of the island) * [[فلسطین|Palestine]] * [[سوریہ|Syria]] or [[فرانسیسی تعہد برائے شام تے لبنان|French Syria]] (1920–1946) ([[فرانسیسی تعہد برائے شام تے لبنان|French Mandate of Syria]]) ** [[ریاست علويين|Alawite State]] (1920–1936) ** [[ریاست حلب|State of Aleppo]] (1920–1924) ** [[ریاست جبل الدروز|State of Jabal Druze]] (1921–1936) ** [[ریاست دمشق|State of Damascus]] (1920–1924) ** Sanjak of Alexandretta (now part of [[ترکی|Turkey]]) ** [[عظیم لبنان|State of Greater Lebanon]] (now it is [[لبنان|Lebanon]]) (1920–1946) * [[لبنان|Lebanon]] or [[عظیم لبنان|French Lebanon]] (1920–1946) ([[فرانسیسی تعہد برائے شام تے لبنان|French Mandate of Lebanon]]) ** [[کوہ لبنان|Mount Lebanon]] (An international protocol fixes the autonomy of the [[کوہ لبنان|mount Lebanon]] under the protection of France.) * [[یمن|Yemen]] ** Cheikh Saïd (Some French atlases and history books claimed the territory was French, but France never occupied it and never claimed jurisdiction or sovereignty over the territory, which therefore was never French, remaining under Turkish, then Yemen's control.) == ایہہ وی ویکھو == * اقوام متحدہ دی غیر خود مختار علاقیاں دی فہرست * انحصار کرن آلا علاقہ * ایشیا چ خود مختار ریاستاں دے پیشروآں دی فہرست * ایشیا وچ سرد جنگ * خلیج فارس دی رہائش گاہ * ایشیا وچ مغربی سامراج * جاپانی راج ہیٹھ تائیوان * ڈیکولونائزیشن * قومی آزادی دیاں جنگاں == نوٹ == == حوالے == == ہور پڑھو == * پانیکر، کے ایم (1953) ''ایشیا تے مغربی غلبہ، 1498–1945'' ، لندن: جی ایلن تے انون۔ [[گٹھ:ایشیا دی تریخ]] [[گٹھ:ترجمے نوں سمکھیاواں چاہیدیاں]] prgsa4vyblgdjw4x5wbkuayxe4il9ej