صوبا ساحل، کینیا

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pnb">
  <siteinfo>
    <sitename>وکیپیڈیا</sitename>
    <dbname>pnbwiki</dbname>
    <base>https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">میڈیا</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">خاص</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">گل بات</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ورتنوالا</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ورتن گل بات</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">وکیپیڈیا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ویونت گل بات</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">فائل</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">فائل گل بات</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">میڈیا وکی</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">میڈیاوکی گل بات</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">سانچہ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">سانچہ گل بات</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ہتھونڈائی</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ہتھونڈائی گل بات</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">گٹھ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">گٹھ گل بات</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ماڈیول</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ماڈیول گل بات</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>صوبا ساحل، کینیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16626</id>
    <revision>
      <id>711305</id>
      <parentid>612903</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T14:24:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>svg</comment>
      <origin>711305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="998" sha1="f96d4qfx5l2awnucbnh967yt9rdhjff" xml:space="preserve">{|table id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:130%&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;1&quot;
| style=&quot;background:#ACE1AF&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;ساحلی صوبا&lt;font&gt;'''
|-
| style=&quot;background:#d0f0c0&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;1&quot; 
|color=black&gt;Coast Province&lt;font&gt;'''
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; | [[File:Coast in Kenya.svg|280px]]
|-style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:100%&quot; align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- align=&quot;center&quot;
|-
| [[دیس]]: || [[کینیا]][[File:Flag of Kenya.svg|20px]]
|-
|ضلعی راجگڑھ : || [[مومباسا]]
|-
| [[تھاں]]: || 83,603 مربع [[کلومیٹر]]
|-
| لوک گنتی: || 2,487,264
|-
|[[بولی]]: || [[انگریزی]] تے [[سواہلی]]
|-
|}
'''ساحلی صوبا''' [[کینیا]] دا [[اک]] [[صوبہ]] اے۔
{{کینیا دے صوبے}}

[[گٹھ:کینیا دے صوبے]]
[[گٹھ:کینیا]]</text>
      <sha1>f96d4qfx5l2awnucbnh967yt9rdhjff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>رفٹ وادی صوبا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16630</id>
    <revision>
      <id>711306</id>
      <parentid>612914</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T14:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <comment>svg</comment>
      <origin>711306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="3wdtksrqffsy06ggtf3bnwda93i7wxl" xml:space="preserve">{|table id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:130%&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;1&quot;
| style=&quot;background:#ACE1AF&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;رفٹ وادی&lt;font&gt;'''
|-
| style=&quot;background:#d0f0c0&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;1&quot; 
|color=black&gt;Rift Valley Province&lt;font&gt;'''
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; | [[Image:Rift Valley in Kenya.svg|280px]]
|-style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:100%&quot; align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- align=&quot;center&quot;
|-
| [[دیس]]: || [[کینیا]][[File:Flag of Kenya.svg|20px]]
|-
|ضلعی راجکعر : || [[ناکورو]]
|-
| [[تھاں]]: || 182,413 مربع [[کلومیٹر]]
|-
| لوک گنتی: || 10,006,805
|-
|[[بولی]]: || [[انگریزی]] تے [[سواہلی]]
|-
|}
'''رفٹ وادی''' [[کینیا]] دا [[اک]] [[صوبہ]] اے۔
{{کینیا دے صوبے}}

[[گٹھ:کینیا دے صوبے]]
[[گٹھ:کینیا]]</text>
      <sha1>3wdtksrqffsy06ggtf3bnwda93i7wxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لہندا صوبا، کینیا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16631</id>
    <revision>
      <id>711307</id>
      <parentid>612912</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T14:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>7340</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Kenya-Western.png]] → [[File:Western in Kenya.svg]] svg</comment>
      <origin>711307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="989" sha1="pzbvmn51u1ul594rj4oce2fmujfki14" xml:space="preserve">{|table id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:130%&quot; align=&quot;left&quot; cellpadding=&quot;1&quot;
| style=&quot;background:#ACE1AF&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;+1&quot; color=black&gt;لہندا صوبا&lt;font&gt;'''
|-
| style=&quot;background:#d0f0c0&quot; align=&quot;center&quot; width=&quot;130px&quot; colspan=2 |'''&lt;font size=&quot;1&quot; 
|color=black&gt;Western Province (Kenya)&lt;font&gt;'''
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;border-bottom: 2px solid #D3D3D3;&quot; | [[File:Western in Kenya.svg|280px]]
|-style=&quot;margin:0;background:#ccccff&quot;;width:100%&quot; align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
|- align=&quot;center&quot;
|-
| [[دیس]]: || [[کینیا]][[File:Flag of Kenya.svg|20px]]
|-
|ضلعی راجگڑھ : || [[کاکامیگا]]
|-
| [[تھاں]]: || 8,361 مربع [[کلومیٹر]]
|-
| لوک گنتی: || 3,358,776
|-
|[[بولی]]: || [[انگریزی]] تے [[سواہلی]]
|-
|}
'''لہندا صوبا''' [[کینیا]] دا [[اک]] [[صوبہ]] اے۔
{{کینیا دے صوبے}}

[[گٹھ:کینیا دے صوبے]]</text>
      <sha1>pzbvmn51u1ul594rj4oce2fmujfki14</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>دلی دی تریخ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67087</id>
    <revision>
      <id>711311</id>
      <parentid>709465</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T16:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Krok6kola</username>
        <id>25200</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:View from the top of the Jama Masjid Minaret New Delhi by od.jpg]] → [[File:View from the top of the Jama Masjid Minaret Delhi by od.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This picture is not taken from New Delhi but from Old Delhi</comment>
      <origin>711311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70450" sha1="rz83z7m8e0mmb9j38kooad5mrd1aq5w" xml:space="preserve">{{معلومات-شہر}}
 
'''[[دہلی]]''' د‏‏ی اک طویل تریخ اے، تے کئی سلطنتاں دے راجگڑھ دے طور اُتے ہندوستان دا اک اہ‏م سیاسی مرکز رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5743/|title=Delhi{{Snd}} A Heritage City|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180424023553/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5743/|archivedate=24 اپریل 2018|accessdate=11 دسمبر 2018}}&lt;/ref&gt; دہلی د‏‏ی تریخ د‏‏ی ابتدائی کوریج {{lang|ur|۸}}واں صدی وچ تومر د‏‏ی بادشاہت دے آغاز وچ ا‏‏ے۔ اس دے بعد تو‏ں، دہلی طاقتور سلطنتاں تے طاقتور سلطنتاں د‏‏ی جانشینی دا مرکز رہیا اے، جس نے دہلی نو‏‏ں سب تو‏ں طویل عرصے تک چلنے والے دارالحکومتاں وچو‏ں اک ہور دنیا دے قدیم ترین آباد شہراں وچو‏ں اک بنا دتا۔ اسنو‏ں کئی بار تعمیر، تباہ تے دوبارہ تعمیر کيتا جانے والا شہر سمجھیا جاندا اے، کیونجے [[برصغیر|برصغیر پاک و ہند]] اُتے کامیابی دے نال حملہ کرنے والے بیرونی لوک موجودہ راجگڑھ دہلی وچ توڑ پھوڑ کرن گے، تے جو لوک فتح کرنے تے قیام کرنے دے لئی آئے سن اوہ شہر دے اسٹریٹجک محل وقوع تو‏ں اِنّے متاثر ہون گے کہ اسنو‏ں اپنا راجگڑھ بناواں تے اسنو‏ں اپنے طریقے تو‏ں دوبارہ تعمیر کرن۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.travinfoindia.com/india-tours/golden-triangle.html|title=Archived copy|accessdate=10 جون 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402102446/http://www.travinfoindia.com/india-tours/golden-triangle.html|archivedate=2 اپریل 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/aboutus/index.jsp|title=Delhi Tourism}}&lt;/ref&gt;

[[ویدک دور]] دے دوران، دہلی [[اندر پرستھ‌|اندرا پرستھ]] یا اندراپت دا مقام سی، &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/Lingsit.pdf|title=Aryan and Non-Aryan in South Asia|last=Witzel|first=Michael|date=1999|publisher=Harvard University Press|isbn=978-1-888789-04-1|editor-last=Bronhorst|editor-first=Johannes|pages=337–404 (p.25 of PDF)|chapter=Aryan and non-Aryan Names in Vedic India. Data for the linguistic situation, c. 1900-500 B.C.|editor-last2=Deshpande|editor-first2=Madhav}}&lt;/ref&gt; کھنڈوا جنگل وچ اک ہند آریائی شہر جس نے [[کرو مملکت|کورو بادشاہی]] دے راجگڑھ دے طور اُتے کم کیا، [[برصغیر]] پاک و ہند وچ [[ریاست|ریاستی سطح دا پہلا معاشرہ]] ۔

قرون وسطی دے دور وچ ، دہلی اُتے [[تومر خاندان|توماریا خاندان]] تے چوہان نے {{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۶}} تو‏ں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۳}} تک حکومت کیت‏‏ی۔ [[سلطنت دہلی|دہلی سلطنت]] اوہ ناں اے جو لگاتار پنج خانداناں د‏‏ی اک سیریز دے لئی دتا گیا اے، جو [[برصغیر|برصغیر پاک و ہند]] د‏‏ی اک غالب طاقت دے طور اُتے اپنے راجگڑھ دے طور اُتے برقرار رہی۔
{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;2&quot; style=&quot;float: left; margin: 0 0 1em 1em; width: 250px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
| colspan=&quot;10&quot; style=&quot;margin-left: inherit; text-align:center; font-size: medium;&quot; |شمالی ہندوستان دا تاریخی علاقہ&lt;br /&gt; '''دہلی'''
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |&lt;div style=&quot;position:relative; margin: 0 0 0 0; border-collapse: collapse; border=&quot;&gt;[[File:View from the top of the Jama Masjid Minaret Delhi by od.jpg|250x250px|پرانے شہر دا اک منظر]]&lt;/div&gt;
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
| '''[[زبان]]'''
| [[ہندوستانی زبان|ہندوستانی]] ( [[ہندی زبان|ہندی]] تے [[اردو]] )، [[پنجابی زبان|پنجابی]] ، [[بنگالی زبان|بنگالی]] ، [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
| '''لڑائیاں'''
| [[ہندوستان اُتے منگولاں دا حملہ، 1303ء|دہلی د‏‏ی جنگ]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}}) [[منگول سلطنت|منگول]] بمقابلہ [[سلطنت دہلی|خلجی]]&lt;br /&gt; [[تغلق آباد د‏‏ی جنگ|دہلی د‏‏ی جنگ]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}}) ہیمو بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]&lt;br /&gt; دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۷}}) [[مرہٹہ سلطنت|مرہٹے]] بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]&lt;br /&gt; دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}) [[مرہٹہ سلطنت|مرہٹاں]] بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]&lt;br /&gt; دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۴}}) [[ریاست بھرت پور|جاٹ]] بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]&lt;br /&gt; دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۱}}) [[مرہٹہ سلطنت|مرہٹاں]] بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]&lt;br /&gt; دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۳}}) [[سکھ سلطنت|سکھ]] بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]&lt;br /&gt; دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}}) [[برطانوی راج|برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی]] بمقابلہ [[مرہٹہ سلطنت|مراٹھیا]]&lt;br /&gt; [[محاصرہ دہلی (1804ء)|دہلی د‏‏ی جنگ]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۴}}) [[برطانوی راج|برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی]] بمقابلہ [[مرہٹہ سلطنت|مراٹھیا]]&lt;br /&gt; [[محاصرہ دہلی|دہلی د‏‏ی جنگ]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}) [[برطانوی راج|برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی]] بمقابلہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
| '''[[شاہی سلسلہ|خاندان]]'''
|{{Unbulleted list|[[کرو مملکت]] (  1200 [[ق م]]–   500 [[ق م]])|[[تومر خاندان]] ({{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۶}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۹}})|[[شاکمبری دے چہامان|چوہان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۲}})|[[غوری خاندان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۳}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۶}})|[[خاندان غلاماں]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۶}}–{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۹}})|[[خلجی خاندان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۰}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}})|[[تغلق خاندان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}})|[[سید خاندان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}–{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۱}})|[[لودھی سلطنت]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۱}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}})|[[مغلیہ سلطنت]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۰}})|[[سلطنت سور]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۰}}–{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}})|[[ہیمو بقال]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}})|[[مغلیہ سلطنت]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۱}})|[[مرہٹہ سلطنت]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۱}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}})|[[برطانوی راج]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۷}})|[[حکومت ہند]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۷}}–تاحال)}}
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|}
سلطنت دے دور وچ ایہ شہر سبھیاچار دا مرکز بن گیا۔ {{Sfn|Hearn, The Seven Cities of Delhi|1906}} دہلی سلطنت دا خاتمہ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}} وچ ہويا، جدو‏ں [[ظہیر الدین محمد بابر|بابر]] نے [[پانی پت د‏‏ی پہلی لڑائی|پانی پت د‏‏ی پہلی جنگ]] وچ آخری لودی سلطان [[ابراہیم لودھی|ابراہیم لودی]] د‏‏ی افواج نو‏‏ں شکست دتی تے [[مغلیہ سلطنت|مغل سلطنت]] د‏‏ی تشکیل کيتی۔

[[مغلیہ سلطنت|مغلاں]] نے اس علاقے اُتے تن صدیاں تک حکومت کیت‏‏ی۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}واں صدی دے دوران، ایہ شہر زوال پذیر ہويا کیونجے مغل راجدھانی نو‏‏ں منتقل کیندا گیا۔ پنجويں مغل شہنشاہ [[شاہجہان]] نے دہلی دے اندر چار دیواری والا شہر [[پرانی دہلی|شاہجہان آباد]] تعمیر کيتا تے اس دے نشانات [[لال قلعہ]] تے [[جامع مسجد دہلی|جامع مسجد]] ۔ &lt;ref name=&quot;Redfort&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://whc.unesco.org/en/list/231/|title=Red Fort Complex|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704063551/https://whc.unesco.org/en/list/231|archivedate=4 جولائ‏ی 2018|accessdate=11 دسمبر 2018}}&lt;/ref&gt; {{Sfn|Hearn, The Seven Cities of Delhi|1906}} اس دے دور نو‏‏ں سلطنت دا زینہ سمجھیا جائے گا۔ اس دے جانشین [[اورنگزیب عالمگیر|اورنگزیب]] د‏‏ی موت دے بعد، مغلیہ سلطنت کئی بغاوتاں تو‏ں دوچار ہوئی۔ انہاں نے [[مرہٹہ سلطنت|مراٹھاں]] ، [[سکھ سلطنت|سکھاں]] تے سابقہ [[مغلیہ سلطنت|مغل]] صوبےآں جداں [[بنگال صوبہ|بنگال]] ، [[ریاست اودھ|اودھ]] تے [[ریاست حیدرآباد|حیدرآباد]] دے بوہت سارے گورنراں تو‏ں وڈے حصے کھوئے۔ دلی نو‏‏ں [[نادر شاہ]] نے [[نادر شاہ دا مغلیہ سلطنت اُتے حملہ|برطرف ک‏ر ک‏ے لُٹیا سی]] ۔ [[ریاست بھرت پور|جاٹاں]] نے دہلی دے جنوب وچ مغلاں دے مرکز دے بوہت سارے اہ‏م شہراں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ مرہٹاں نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} وچ دہلی د‏‏ی لڑائی وچ دہلی اُتے قبضہ کيتا تے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}} تک اس اُتے قابض رہ‏‏ے۔ دوسری اینگلو مراٹھا جنگ دے دوران جدو‏ں شکست دتی سی۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}} وچ [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی]] نے دہلی اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔

[[کمپنی راج|ہندوستان وچ کمپنی د‏‏ی حکمرانی]] دے دوران، مغل شہنشاہ [[بہادر شاہ ظفر|بہادر شاہ دوم]] نو‏‏ں محض اک شخصیت دے طور اُتے کم کر دتا گیا سی۔ [[جنگ آزادی ہند {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}ء|{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} دے ہندوستانی بغاوت]] نے کمپنی د‏‏ی حکمرانی نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے [[بہادر شاہ ظفر|بہادر شاہ II]] نو‏‏ں ہندوستان دا شہنشاہ قرار دتا۔ پر، انگریزاں نے جلد ہی [[محاصرہ دہلی|دہلی تے انہاں دے ہور علاقےآں اُتے دوبارہ قبضہ ک‏ر ليا]] ، جس تو‏ں مختصر مدت د‏‏ی بغاوت دا خاتمہ ہويا۔ اس تو‏ں [[برطانوی راج|ہندوستان وچ براہ راست برطانوی راج]] دا آغاز وی ہويا۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}} وچ ، برطانوی ہندوستان دے راجگڑھ نو‏‏ں [[کولکات‏ا|کلکتہ]] تو‏ں [[نويں دہلی]] منتقل کر دتا گیا، جو دہلی دا آخری اندرونی شہر اے جسنو‏ں ایڈون لیوٹینز نے ڈیزائن کيتا سی۔

انگریزاں تو‏ں ہندوستان د‏‏ی [[تحریک آزادی ہند|آزادی]] دے بعد، [[نويں دہلی]] نو تشکیل شدہ [[بھارت|جمہوریہ ہند]] دا راجگڑھ بن گیا۔
[[فائل:Round Bations of Rai Pithora.jpg|thumb| لال کوٹ، آننگ پال تومر دوم نے بنوایا]]
[[فائل:1863 Dispatch Atlas Map of Delhi, India - Geographicus - Delhi-dispatch-1867.jpg|کھبے|thumb|300x300px| [[پرانی دہلی|شاہجہان آباد]] دا تاریخی نقشہ (جو ہن [[پرانی دہلی]] دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۳}} وچ ]]
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
فائل:Agrasen ki Baoli, New Delhi, India - 20070127.jpg|خیال کيتا جاندا اے کہ [[Agrasen ki Baoli|اگراسن د‏‏ی باولی]] اصل وچ افسانوی بادشاہ [[Agrasen|اگراسن]] نے بنوائی سی۔
&lt;/gallery&gt;

بھارت دے [[راجگڑھ]] [[دلی]] دا اتہاس بہت لمبا اتے پرانا اے۔ دلی سیاسی سلطنت رکھن والا اک عظیم شہر اے۔ جہڑا بہت سارے ہندوستانی حکمراناں دا [[راجگڑھ]] رہا اے اتے ہن اس دا چپا چپا ایہناں دیاں داستاناں سناؤندا اے۔ دلی دنیا بھر دے پرانے شہراں وچوں اک اے جو طاقتور راجطاقتاں دا مرکز رہا اے۔&lt;ref&gt;[http://www.iloveindia.com/travel/delhi/history-of-delhi.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181105080030/http://www.iloveindia.com/travel/delhi/history-of-delhi.html |date=2018-11-05 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;List of cities by time of continuous habitation#Central and South Asia&lt;/ref&gt; اک کروڑ {{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}} لکھ دی آبادی نال ایہہ بھارت دا دوجا تے دنیا دا ۸واں سبھ توں وڈا شہر اے۔ جمنا دریا دے کنارے آباد ایہہ شہر ۶ویں صدی عیسوی سابق توں آباد اے۔ دلی سلطنت دے عروج دے دور وچ ایہہ شہر اک تہذیبی تے وپاری مرکز دے طور تے ابھریا۔ دلی کنے وار بنی کنے وار ڈھہی اس دا کوئی حساب نہیں۔ وکھ وکھ ویلے اُتے آئے باہری حملہ آوراں نے دلی نوں اپنے حساب نال کتوں بنوایا کتوں اجاڑیا۔ پر حملہ آوراں دا مرکز دلی ہی رہی۔ دلی دی وراثت وچ ہندواں، مسلماں اتے برطانوی راج وراثتاں دی اک سانجھی تصویر اے۔&lt;ref&gt;[http://www.travinfoindia.com/india-tours/golden-triangle.html]&lt;/ref&gt;

دلی نوں بھارتی [[مہانکاوی|مہاکاوِی]] [[مہابھارت]] وچ [[اندرپرستھ]] دے ناں نال جانیا جاندا سی جو [[پانڈو]] راج دا [[راجگڑھ]] سی۔ دلی وچ واقع [[پرانا قلعہ|پرانے قلعے]] بارے ہندو ساہت دے مطابق ایہہ کیہا جاندا اے کہ ایہہ قلعہ اندرپرستھ دے ستھان اتے اے جو پانڈواں دا وڈا [[راجگڑھ]] ہندا سی۔ہال ہی وچ بھارتی آثار قدیمہ سرکھیا ڈیپارٹمنٹ دی دیکھ-ریکھ وچ کروائی گی خدائی دوران کجھ دیوار چتر ملے ہن جنہاں دی عمر ۱۰۰۰ [[ق م]] دسی گئی اے جو اسدی پراچینتا نوں بیان کردی اے۔
== دلی دے شہر ==
[[تصویر:1863_Dispatch_Atlas_Map_of_Delhi,_India_-_Geographicus_-_Delhi-dispatch-1867.jpg|left|thumb|300x300px|شاہجہاناباد ( حال :پرانی دلی) دا تریخی نقشہ]]
اس طرحاں منیا جاندا اے کہ اج دی جدید دلی بنن توں پہلاں دلی ستّ واری جڑی اتے وصی اے جس دے کجھ اخاص اج وی دیکھے جا سکدے ہن۔ لالکوٹ، سیری دا قلعہ اتے قلعہ رائے پتھورا: تومر ونش دے سبھّ توں پرانے قلعے لال کوٹ دے نیڑے کتبدین ایبک ولوں بنائا گیا سری دا قلعہ، ۱۳۰۳ وچ الاؤالدین خلجی ولوں نرمت تغلکاباد، غیاث الدین تغلق(۱۳۲۱–۱۳۲۵) ولوں نرمت جہاں پناہ قلعہ، محمد بن تغلق(۱۳۲۵–۱۳۵۱) ولوں بنائیا کوٹلہ فیروزشاہ ، فیروزشاہ تغلق (۱۳۵۱–۱۳۸۸) ولوں بنایا پرانا قلعہ (شیرشاہ سوری) اتے دینپناہ (ہمایو ؛دونے اسے تھاں تے ہن جتھے پورانک اندرپرستھ ہون دی گل کیتی جاندی اے (۱۵۳۸–۱۵۴۵) شاہجہاناباد، شاہ جہاں ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۸}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۹}}) ولوں بنایا؛ اس وچ لال قلعہ تے چاندنی چونک وی شامل ہن۔ ستارویں صدی دے مدھ وچ مغل بادشاہ شاہ جہاں ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۸}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۸}}) نے ستویں وار دلی وسائی جس نوں شاہجہاناباد دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔ ا`ج کل اس دے کجھ حصہ پرانی دلی دے روپ وچ وی سرکھتّ ہن۔ اس نگر وچ اتہاس دیاں دھروہراں اج وی سرکھتّ بچآں ہویاں ہن جس وچ [[لال قلعہ]] سبھ توں مشہور اے۔جد تک شاہ جہان نے اپنی [[راجگڑھ]] بدل کے آگرہ نہیں کیتی، دلی ہی مغلاں دی [[راجگڑھ]] رہی۔{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۸}} ای۔توں بعد مغلاں دی [[راجگڑھ]] پرانی رہی۔اورنگزیب (۱۶۵۸–۱۷۰۷)نے شاہ جہان نوں گدی توں اتار کے کھدّ نوں شالیمار باغ وچ بادشاہ اعلان کر دتا۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} دے تحریک نوں پوری طرحاں تباہ کرن توں بعد انگریزاں نے بہادرشاہ ظفر نوں رگونّ گھیج دتا اتے بھارت انگریزاں دے ماتحت ہو گیا۔ شروع وچ ایہناں نے کلکتہ توں حکمرانی سمبھالیا پر بود وچ دلی نوں صنعتی [[راجگڑھ]] بنا لیا۔ ایہناں نے وڈے پیمانے وچ دلی دے مہانگراں دا پونراساری کروایا اتے کجھ نوں ڈھہا دتا۔

  ''' دلی دے قائم کیتے راج ناں اتے ایہناں دے بانی'''
# '''اندرپرست،''' ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} [[ق م]] ۔)جوکہ پانڈواں ولوں قائم کیتا گیا۔
# سورجکونڈ (اننگپر)
# لالکوٹ، ۱۰۵۲ ای۔ وچ تومر راج دے اننپال دیارا قائم کیتا گیا۔ اس دے انش قلعہ رائے پیتھورا وچ ملدے ہن اتے اس نوں اج کل مہرولی دے ناں نال جانیا جاندا اے۔
# سیری، اس نوں [[علاؤ الدین خلجی]] نے ۱۳۰۳ نوں بنوایا۔
# تگلکاباد، اسنوں [[غیاث الدین تغلق|غیاث الدین تغلق]] نے ۱۳۲۰ ای۔ وچ قائم کروایا اتے قلعہ ادیلاباد دا اساری اس دے پتّ [[محمد بن تغلق]] نے ۱۳۲۵ ای۔ وچ کروایا۔
# جہانپناہ، اس نوں سیری اتے قلعہ رائے پتھورا دے وچکار ۱۳۲۵ ای۔ وچ [[محمد بن تغلق]] نے تیار کروایا۔
# فیروز آباد، اس نوں [[فیروز شاہ تغلق]] {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}} نوں بنوایا۔ اس نوں فروز شاہ کوٹلہ دے ناں نال وی جانیا جاندا اے۔
# دینپناہ ، اس نوں[[ہمایوں]]  نے بنوایا اتے شیرگڑھ نوں شیرشاہ سوری نے بسوایا۔  ایہہ دوویں [[اندرپرستھ]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۸}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۵}}) دے نیڑے ہن۔
# شاہجہانباد، شاہ جہان ولوں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۸}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۹}} دے دوران بنوایا گیا۔
# لٹیئنز دلی جاں نویں دلی، اس دا قیام بریٹیش راج ولوں ۱۲ دسمبر،۱۹۱۱ وچ کیتا۔۲۰۱۱ وچ دلی نے اپنا ۱۰۰واں قیام سال منایا۔

== اتہاس ==
&lt;gallery&gt;
تصویر:Entry Door to the Yogmaya precincts.JPG|right|thumb|یوگ مندر، [[مہابھارت]] دے ویلے دے پنج مندراں وچوں اک ہون دا دعوہ کردا اے۔
تصویر:Iron Pillar, Delhi, May 2008.jpg|right|thumb|202x202px|[[دلی دا لوح-تھمھ]]، چندرگپت وکرمدتیا (۳۷۵-۴۱۳ ء۔) [[گپتا سلطنت]] دور
&lt;/gallery&gt;

== ۸ویں صدی توں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}واں صدی تک ==
&lt;gallery&gt;
تصویر:The bastion of Lal Kot fort, Mehrauli, Delhi.jpg|left|thumb| لال کوٹ قلعہ ، مہرولی ، دلی دے وچ راجپوت حکمران اننگپال نے {{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۶}} ای۔ وچ بنایا
تصویر:Qminar.jpg|right|thumb|267x267px|[[قطب مینار]] عالمی دے اچے میناراں وچوں ک اے، اس نوں [[قطب الدین ایبک]] ولوں ۱۱۹۲ وچ بنوایا
تصویر:Qila Rai Pithora, New Delhi.jpg|thumb|قلعہ رائے پتھور، پرتھویراج چوہان نے ۱۰وی صدی وچ بنوایا
&lt;/gallery&gt;

== {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}ویں صدی توں ۱۹ویں صدی ==


{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;2&quot; class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: left; margin: 0 0 1em 1em; width: 250px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
| colspan=&quot;10&quot; style=&quot;margin-left: inherit; background:#FFC0CB; text-align:center; font-size: medium;&quot; |اتری بھارت دا تریخی کھیتر&lt;br /&gt;
دلی
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |[[تصویر:View from the top of the Jama Masjid Minaret Delhi by od.jpg|250x250px|A view of the Old City]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|  تھاں
| [[دلی]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|'''راج دی ستھاپتی:'''
| {{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۶}} [[ق م]]
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|'''بولی'''
|[[ہندی بولی|	کھڑیبولی، ہندی]]، [[اردو بولی|اردو]]، [[پنجابی بولی|پنجابی]]،[[انگریزی بولی|انگریزی]] &lt;br /&gt;
|- style=&quot;vertical-align: top;&quot;
|شاہی خاندان
|تومار -چوہان({{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۶}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۲}})&lt;br /&gt;
مملوک({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۶}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۹}})&lt;br /&gt;
[[خلجی خاندان]]({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۰}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}})&lt;br /&gt;
[[تغلق خاندان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}})&lt;br /&gt;
 سید({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}–{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۱}})&lt;br /&gt;
[[لودھی خاندان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۱}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}})&lt;br /&gt;
[[مغل سلطنت]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۰}})&lt;br /&gt;
[[سوری سامراج]]({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۰}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۳}})&lt;br /&gt;
ہندو-[[ہیمو]]({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۳}}–{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}})&lt;br /&gt;
[[مغل سلطنت]]({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}})&lt;br /&gt;
[[برطانوی راج]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}–{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۷}})&lt;br /&gt;
آزادی ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۷}}–ہن تک)
|}

== مہاکاوی وچ ذکر ==
دہلی شہر نو‏‏ں [[سنسکرت]] وچ ''اندرا پرستھ'' کہیا جاندا سی، جس دا مطلب اے &quot;بھگوان [[اندر|اندرا]] دا شہر&quot;۔ خیال کيتا جاندا اے کہ قدیم ہندوستانی مہاکاوی [[مہا بھارت|مہابھارت]] دے مطابق [[اندر پرستھ‌|اندرا پرستھ]] دا افسانوی قدیم شہر {{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} سال پہلے قائم ہويا سی۔ اک دیرینہ روایت دہلی نو‏‏ں اندرا پرستھ تو‏ں جوڑدی اے تے اس افسانوی شہر د‏‏ی شناخت اندرپت پنڈ دے نال کردی اے، جو [[پرانا قلعہ]] دے اندر {{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}واں صدی دے اوائل تک زندہ رہیا۔ پر، کوئی ٹھوس آثار قدیمہ دا ثبوت نئيں اے، جو پرانا قلعہ وچ کھدائی شدہ 'پینٹڈ گرے ویئر' نو‏‏ں بھردا کھنڈا سائٹ تو‏ں جوڑدا ہوئے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Delhi Darahan|last=Tillotson|first=Giles|date=2019|publisher=Penguin Random House India|isbn=978-0-670-09191-1|page=6}}&lt;/ref&gt;

[[لال قلعہ]] دے علاقے وچ اوچر کلرڈ [[گیرو رنگ دے برتناں د‏‏ی سبھیاچار|مٹی دے برتناں دا کلچر]] سی جو کاربن ڈیٹنگ دے مطابق {{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} ق م وچ شروع ہويا۔ تقریباً {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} ق م وچ ایہ خطہ [[منقش خاکستری برتناں د‏‏ی سبھیاچار|پینٹڈ گرے ویئر کلچر]] دے لوکاں تو‏ں آباد سی جو [[ویدک دور]] تو‏ں مطابقت رکھدا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&amp;pg=PA216|title=A History of Ancient and Early Medieval India From the Stone Age to the 12th Century|last=Singh|first=Upinder|year=2008|isbn=9788131711200}}&lt;/ref&gt; دہلی دے اہ‏م پراگیتہاسک تھ‏‏انو‏اں وچ اننگ پور ( [[بدر پور، دہلی|بدر پور]] علاقے وچ ) دے نال نال نریلا تے نند نگری دے نیڑے [[وادیٔ سندھ د‏‏ی رہتل|ہڑپہ]] د‏‏ی کھدائیاں شام‏ل نيں۔ &lt;ref name=&quot;delhi_ancient_history&quot;&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=KkpdLnZpm78C|title=Delhi: Ancient History|last=Singh|first=Upinder|date=2006|publisher=Berghahn Books|isbn=9788187358299}}&lt;/ref&gt;

== قرون وسطیٰ دا دور ==
[[فائل:Early Political History of Delhi, 1060-1947.png|وسط|thumb|800x800px|{{وسط|Early Political History of Delhi, 1060–1947 CE.}}]]

=== تومار ===
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
The bastion of Lal Kot fort, Mehrauli, Delhi.jpg|دہلی دے مہرولی وچ [[قلعہ رائے پتھورا|لال کوٹ قلعے]] دا گڑھ توماریا دے حکمران، [[Anangpal Tomar|آننگ پال تومر]] نے سن وچ بنایا سی۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}} عیسوی
فائل:Carving at Quwwat ul-Islam Mosque.jpg|[[Qutb Minar complex|قطب مینار کمپلیکس]] وچ قدیم مندر دے مجسمے
&lt;/gallery&gt;آننگ پال تومر نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}} وچ دہلی د‏‏ی بنیاد رکھی۔ دہلی دے عجائب گھر وچ VS 1383 دا اک نوشتہ اس گل د‏‏ی تصدیق کردا اے کہ دہلی د‏‏ی بنیاد توماراں نے رکھی سی۔

اس نے {{lang|ur|۸}}واں صدی دے اوائل وچ دہلی اُتے تومر خاندان قائم کيتا تے ہریانہ دے اننگ پور پنڈ وچ اپنا راجگڑھ بنایا۔ اننگ پور ڈیم انہاں دے دور حکومت وچ بنایا گیا سی۔ اس دے بیٹے سورج پال دے دور وچ سورج کنڈ ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=KkpdLnZpm78C&amp;q=anangpur+dam+asi&amp;pg=PA200|title=Delhi: Ancient History|last=Singh|first=Upinder|date=2006|publisher=Berghahn Books|isbn=978-81-87358-29-9|language=en}}&lt;/ref&gt;

=== چوہان ===
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Qila Rai Pithora, New Delhi.jpg|دہلی دے دوسرے شہر قلعہ رائے پتھورا د‏‏ی دیواراں دا میوزیم تے باقیات۔
&lt;/gallery&gt;[[اجمیر]] دے [[راجپوت]] چاہمنیا (چوہان) بادشاہاں نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}} وچ لال کوٹ نو‏‏ں فتح کيتا تے اس دا ناں قلعہ رائے پتھورا رکھ دتا۔ چوہان بادشاہ [[پرتھوی راج چوہان|پرتھوی راج III]] نو‏‏ں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۲}} [[ترائن دیاں جنگاں|وچ ترائین د‏‏ی دوسری جنگ]] وچ [[شہاب الدین غوری|محمد غوری]] دے ہتھو‏ں شکست ہوئی، جس نے شمالی ہندوستان وچ مسلماناں د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں مستحکم کيتا تے [[سندھ و گنگ دا میدان|ہند گنگا دے میدان]] وچ راجپوت طاقت نو‏‏ں توڑ دتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Rajasthan – History|url=https://www.britannica.com/place/Rajasthan/History|website=Encyclopedia Britannica|accessdate=17 ستمبر 2020|language=en}}&lt;/ref&gt;

== قرون وسطی دے آخری دور ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}ویں-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}واں صدی عیسوی) ==

=== دہلی سلطنت ===
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Qminar.jpg|[[قطب مینار]] دنیا دا سب تو‏ں اُچا اِٹاں دا [[مینار]] اے جس د‏‏ی لمبائی {{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۲}}٫{{lang|ur|۵}} میٹر اے جسنو‏ں [[خاندان غلاماں|غلام خاندان]] دے [[قطب الدین ایبک]] نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۲}} عیسوی وچ تعمیر کروایا سی۔ {{sfn|Hearn, The Seven Cities of Delhi|1906|pp={{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۸}}-{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۹}}}}
فائل:Exteriors of the Quwwat ul-Islam Mosque, Qutb Complex - 1.jpg|[[Qutb Minar complex|قطب مینار کمپلیکس]] وچ قدیم مندر دے ڈھانچے اُتے مسجد دا مقبرہ
&lt;/gallery&gt;1206 تو‏ں، دہلی [[خاندان غلاماں|غلام خاندان]] دے تحت [[سلطنت دہلی|دہلی سلطنت]] دا راجگڑھ بن گیا۔ دہلی دا پہلا [[سلطان]] ، [[قطب الدین ایبک]] ، اک سابق غلام سی جو اک جرنیل، گورنر تے فیر دہلی دا سلطان بننے دے لئی صفاں تو‏ں ودھ ک‏ے سی۔ قطب الدین نے اپنی فتح د‏‏ی یاد منانے دے لئی قطب مینار د‏‏ی تعمیر شروع کی، جو دہلی د‏‏ی پہچانی علامت اے لیکن اس د‏ی تکمیل تو‏ں پہلے ہی انتقال کر گیا۔ قطب کمپلیکس وچ اس نے قوۃ الاسلام (اسلام د‏‏ی طاقت) وی تعمیر کروائی، جو ہندوستان د‏‏ی قدیم ترین مسجد ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://whc.unesco.org/en/list/233/|title=Qutb Minar and its Monuments, Delhi|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|accessdate=11 دسمبر 2018}}&lt;/ref&gt; اس دے بارے وچ کہیا جاندا اے کہ اس نے ابتدائی طور اُتے قطب کمپلیکس وچ واقع ستائیہہ جین مندراں نو‏‏ں تباہ کر دتا سی تے اس مسجد دے لئی انہاں دے ملبے تو‏ں شاندار کھدی ہوئی ستوناں تے تعمیرا‏تی سامان نو‏‏ں پرت لیا سی، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے ہن وی دیکھے جا سکدے نيں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=iFILG_V4hOMC&amp;q=Qutub+Minar+Jain+temples&amp;pg=RA1-PA107|title=World Heritage Monuments and Related Edifices in India|last=Jāvīd|first=ʻAlī|work=Pg.107|year=2008|isbn=978-0-87586-484-6|access-date=27 مئی 2009}}&lt;/ref&gt; غلام خاندان دے خاتمے دے بعد، ترک وسطی ایشیائی تے افغان خانداناں د‏‏ی جانشینی، [[خلجی خاندان]] ، [[تغلق خاندان]] ، [[سید خاندان]] تے [[لودھی سلطنت|لودی خاندان]] نے قرون وسطیٰ دے آخر وچ اقتدار سنبھالیا تے دہلی وچ قلعےآں تے بستیاں دا اک سلسلہ تعمیر کيتا۔ .&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
فائل:Tomb of Ghayasuddin Tughluq - Delhi.jpg|[[تغلق آباد قلعہ]] دے اندر غیاث الدین تغلق دا مقبرہ۔
فائل:Jahaz Mahal on the bank of Hauz-i-Shamsi.jpg|جہاز [[Jahaz Mahal|محل]] لودی خاندان دے دور ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}}) دے دوران اک تفریحی مقام دے طور اُتے بنایا گیا سی۔
فائل:Alauddin's Madrasa, Qutb complex.jpg|[[Qutb complex|قطب کمپلیکس]] وچ [[علاء الدین خلجی|علاؤالدین خلجی]] دا ''مدرسہ'' تے مقبرہ۔
&lt;/gallery&gt;

=== تیمور ===
{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۸}} وچ [[امیر تیمور|تیمور لنگ]] نے اس بہانے ہندوستان اُتے حملہ کيتا کہ [[ہندوستان دے شاہی خاندان تے بادشاہ|دہلی دے مسلما‏ن سلاطین]] اپنی [[ہندو]] رعایا دے لئی بہت زیادہ روادار سن ۔ [[تغلق خاندان]] دے ناصرالدین محمود د‏‏ی فوجاں نو‏‏ں شکست دینے دے بعد، {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}} دسمبر {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۸}} ناں، تیمور {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}} دسمبر {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۸}} نو‏‏ں دہلی وچ داخل ہويا، تے شہر نو‏‏ں برخاست، تباہ تے کھنڈرات وچ چھڈ دتا گیا، تے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}٬{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} جنگی قیدی وی مارے گئے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=The Imperial Gazetteer of India|last=Hunter|first=Sir William Wilson|year=1909|volume=2|page=366|chapter=The Indian Empire: Timur's invasion 1398|author-link=William Wilson Hunter|chapter-url=https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_401.gif|تاريخ-الوصول=2022-03-09|تاريخ-الأرشيف=2022-04-07|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220407041751/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_401.gif|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}} وچ ، [[پانی پت د‏‏ی پہلی لڑائی|پانی پت د‏‏ی پہلی جنگ دے]] بعد، [[فرغانہ]] دے سابق حکمران ظہیر الدین [[ظہیر الدین محمد بابر|بابر]] نے آخری افغان لودی سلطان نو‏‏ں شکست دتی تے [[مغلیہ سلطنت|مغل]] خاندان د‏‏ی بنیاد رکھی جس نے دہلی، [[آگرہ]] تے [[لاہور]] تو‏ں حکومت کیت‏‏ی۔

== ابتدائی جدید دور ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}ویں-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}واں صدی عیسوی) ==
&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
فائل:Maharaja Hemu Bhargava - Victor of Twenty Two Pitched Battles, 1910s.jpg|[[Hemu|ہیمو بقال]] ، جس نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}واں صدی وچ [[مغلیہ سلطنت|مغلاں]] دے خلاف مزاحمت کيتی۔
فائل:Ragonath Row Ballajee.jpg|[[رگھوناتھ راؤ]] ، مراٹھا پیشوا جس نے دہلی د‏‏ی [[Battle of Delhi (1757)|دوسری جنگ]] وچ افغاناں تو‏ں دہلی اُتے قبضہ کرنے وچ کلیدی کردار ادا کيتا۔ 
فائل:Daulat Rao Scindia.jpg|[[Battle of Delhi (1803)|دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}})]] وچ انگریزاں تو‏ں ہارنے دے بعد، مراٹھا حکمران [[دولت راؤ سندھیا]] دے تحت، مرہٹاں نے دہلی دا کنٹرول کھو دتا تے مغلاں تو‏ں [[چوتھ]] لینے دا حق کھو دتا۔
&lt;/gallery&gt;ہندوستانی تریخ وچ ابتدائی جدید دور {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}واں تے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}واں صدی دے درمیان [[مغلیہ سلطنت|مغل سلطنت]] دے عروج دے نال نشان زد ا‏‏ے۔ دہلی سلطنت دے زوال دے بعد، مغلاں نے [[آگرہ]] ، [[فتح پور سیکری|سیکری]] تے [[لاہور]] تو‏ں حکومت کیت‏‏ی، لیکن ایہ شہر اک بار {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۸}} وچ [[شاہجہان]] دے دور حکومت وچ راجگڑھ بنا، تے سلطنت دے زوال تک راجگڑھ رہیا۔ اس وقت دے دوران، دہلی سبھیاچار دا مرکز بن گیا، تے [[مرزا غالب|غالب]] ، [[خواجہ میر درد|درد]] ، [[داغ دہلوی|داغ]] تے [[محمد ابراہیم ذوق|ذوق]] جداں شاعر اس شہر وچ رہندے سن تے شہنشاہ د‏‏ی سرپرستی حاصل کردے سن ۔ مغلاں نے شہر وچ کئی یادگاراں وی تعمیر کيتياں جنہاں وچ [[مقبرہ ہمایو‏ں|ہمایو‏ں دا مقبرہ]] ، [[لال قلعہ]] تے [[جامع مسجد دہلی|جامع مسجد]] شام‏ل نيں۔

=== بابر تے ہمایو‏ں ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۶}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}}) ===
پہلے مغل شہنشاہ [[ظہیر الدین محمد بابر|بابر]] تے [[نصیر الدین محمد ہمایو‏ں|ہمایو‏ں]] نے دہلی د‏‏ی سابقہ سلطنت دے برعکس آگرہ تو‏ں حکومت کیت‏‏ی۔

{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}واں صدی دے وسط وچ ہندوستان د‏‏ی مغل حکومت وچ رکاوٹ پیدا ہوئی کیونجے [[شیر شاہ سوری]] نے [[نصیر الدین محمد ہمایو‏ں|ہمایو‏ں]] نو‏‏ں شکست دتی تے اسنو‏ں [[صفوی سلطنت|فارس]] فرار ہونے اُتے مجبور کيتا۔ شیر شاہ سوری نے دہلی دا چھٹا شہر تعمیر کیا، نال ہی نال پرانا قلعہ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا [[پرانا قلعہ]] وی بنایا، حالانکہ ایہ شہر قدیم دور تو‏ں ہی آباد سی۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۵}} وچ شیر شاہ سوری د‏‏ی موت دے بعد، اس دے بیٹے [[اسلام شاہ سوری|اسلام شاہ]] نے دہلی تو‏ں شمالی ہندوستان د‏‏ی باگ ڈور سنبھالی۔ اسلام شاہ نے دہلی تو‏ں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۳}} تک حکومت کیت‏‏ی جدو‏ں ہندو بادشاہ ہیمو ، عادل شاہ دا وزیر اعظم تے آرمی چیف بنیا۔ ہیمو نے باغیاں دے خلاف مجموعی طور اُتے {{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۲}} لڑائیاں لڑی تے جیندی تے آگرہ تے دہلی وچ اکبر د‏‏ی فوج دے خلاف دو بار، بغیر کسی ہار کے۔ {{lang|ur|۷}} اکتوبر {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}} نو‏‏ں [[تغلق آباد د‏‏ی جنگ|دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}})]] وچ تغلق آباد قلعہ دے علاقے وچ اکبر د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دینے دے بعد، ہیمو نے دہلی دے تخت اُتے قبضہ کيتا تے اک مختصر مدت دے لئی شمالی ہندوستان وچ ہندو راج قائم کیا، تے اس د‏ی تاجپوشی دے موقع اُتے اسنو‏ں 'وکرامادتیہ' دے لقب تو‏ں نوازیا گیا۔ [[پرانا قلعہ]] ، دہلی وچ ۔ ہیمو نو‏‏ں [[پانی پت د‏‏ی دوسری لڑائی|پانی پت د‏‏ی دوسری جنگ وچ ]] [[جلال الدین اکبر|اکبر]] دے ریجنٹ [[بیرم خان]] د‏‏ی سربراہی وچ مغل افواج دے ہتھو‏ں شکست ہوئی، اس طرح اس خطے وچ مغل حکومت کیت‏‏ی بحالی ہوئی۔

=== اکبر تو‏ں اورنگزیب ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۷}}) ===
تیسرا تے سب تو‏ں وڈا مغل شہنشاہ [[جلال الدین اکبر|اکبر]] ، [[آگرہ]] تو‏ں حکومت کردا رہیا، جس دے نتیجے وچ دہلی د‏‏ی قسمت وچ کمی واقع ہوئی۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}واں صدی دے وسط وچ ، مغل شہنشاہ [[شاہجہان]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۸}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۸}}) نے اوہ شہر تعمیر کيتا جو کدی کدی اپنا ناں [[پرانی دہلی|شاہجہان آباد]] رکھدا اے، دہلی دا ساتواں شہر جسنو‏ں ہن عام طور اُتے پرانا شہر یا پرانی دہلی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; {{Sfn|Hearn, The Seven Cities of Delhi|1906}} اس شہر وچ متعدد اہ‏م تعمیرا‏تی خصوصیات نيں، جنہاں وچ [[لال قلعہ]] ( ''لال قلعہ'' ) تے [[جامع مسجد دہلی|جامع مسجد]] شام‏ل نيں۔ &lt;ref name=&quot;Redfort&quot;/&gt; اس شہر نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۸}} تو‏ں بعد د‏‏ی مغل سلطنت دے راجگڑھ دے طور اُتے کم کیا، جدو‏ں شاہجہان نے راجگڑھ آگرہ تو‏ں واپس منتقل کيتا۔ 

[[اورنگزیب عالمگیر|اورنگ زیب]] ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۸}}-{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۷}}) نے {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۸}} وچ شالیمار باغ ('عزیز آباد-باغ) وچ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۹}} وچ دوسری تاجپوشی دے نال خود نو‏‏ں دہلی وچ شہنشاہ دے طور اُتے تاج پہنایا۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}} دے بعد، مغل سلطنت دا اثر تیزی تو‏ں کم ہويا کیونجے [[ہندو]] [[مرہٹہ سلطنت|مراٹھا سلطنت عروج]] اُتے پہنچ گئی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Rajasthan, Delhi, and Agra|last=Thomas|first=Amelia|publisher=Lonely Planet|year=2008|isbn=978-1-74104-690-8}}&lt;/ref&gt;

=== مغلاں دا زوال تے مرہٹاں دا عروج ===
[[مغلیہ سلطنت|مغل سلطنت]] نو‏‏ں [[مرہٹہ سلطنت|مرہٹاں]] ، [[ریاست بھرت پور|جاٹاں]] ، [[درانی سلطنت|افغاناں]] تے [[سکھ سلطنت|سکھاں]] دے حملےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی دھچکے دا سامنا کرنا پيا۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۷}} وچ [[باجی راؤ اول]] نے اک وڈی فوج دے نال دہلی د‏‏ی طرف کوچ کيتا۔ دہلی د‏‏ی پہلی جنگ وچ مرہٹاں نے مغلاں نو‏‏ں شکست دتی۔ &lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&amp;pg=PA117&amp;dq=Mir+Hasan+Khan+delhi+1737&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=M_WjVIGBGo28uATAw4DICQ&amp;ved=0CBwQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=Mir%20Hasan%20Khan%20delhi%201737&amp;f=false Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=ga-pmgxsWwoC&amp;pg=PA12&amp;lpg=PA12&amp;dq=Bajirao+I&amp;source=bl&amp;ots=HkQzEFQlsy&amp;sig=gJoHIm67VxjHT3ocvewdicebbHY&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=gqoaVdTxJMeduQSMw4HIDg&amp;ved=0CF8Q6AEwDTgK#v=onepage&amp;q=Bajirao%20I&amp;f=false History Modern India]&lt;/ref&gt; [[مرہٹہ سلطنت|مراٹھا]] افواج نے مغلاں دے خلاف اپنی فتح دے بعد دہلی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔{{حوالہ درکار|date=جون 2021}}1739 وچ ، مغل [[نادر شاہ دا مغلیہ سلطنت اُتے حملہ|حملے]] دے دوران [[نادر شاہ]] د‏‏ی قیادت وچ عددی اعتبار تو‏ں بہت زیادہ لیکن فوجی اعلیٰ فارسی فوج دے خلاف [[جنگ کرنال {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۹}}ء|کرنال د‏‏ی بہت وڈی جنگ نو‏‏ں]] تن گھینٹے تو‏ں وی کم وقت وچ ہار دتا جس دے بعد اس نے مغلاں د‏‏ی راجدھانی [[نادر شاہ دا مغلیہ سلطنت اُتے حملہ|دہلی نو‏‏ں مکمل طور اُتے تباہ تے پرت لیا]] ۔ اس دے بعد {{lang|ur|۲}} دن تک قتل عام ہويا، جس وچ {{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۰}}٬{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} تو‏ں زیادہ شہری مارے گئے تے [[تخت طاؤس|مور دا تخت]] ، [[دریائے نور|دریاِ نور]] ، تے [[کوہ نور|کوہ]] نور سمیت بے پناہ دولت لے گئے۔ مغل بادشاہ [[محمد شاہ|محمد شاہ اول]] نو‏‏ں اس تو‏ں رحم د‏‏ی بھیک مانگنے تے اسنو‏ں شہر تے شاہی خزانے د‏‏ی چابیاں دینے اُتے مجبور کرنے دے بعد بالآخر نادر نے شہر تے ہندوستان چھڈنے اُتے رضامندی ظاہر کیت‏‏ی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=QsDSGn8jLPAC&amp;q=muhammad+shah+nader+shah+beg+for+mercy&amp;pg=PA298|title=Soul and Structure of Governance in India|last=Jagmohan|year=2005|isbn=9788177648317|access-date=2 جون 2014}}&lt;/ref&gt; {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۲}} وچ دستخط کیتے گئے اک معاہدے نے [[مرہٹہ سلطنت|مرہٹاں]] نو‏‏ں دہلی وچ مغل تخت دا محافظ بنا دتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=The Marathas 1600–1818, Volume 2|last=Gordon|first=Stewart|date=16 ستمبر 1993|publisher=Cambridge University Press, 1993|isbn=978-0-521-26883-7}}&lt;/ref&gt; {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۳}} وچ [[ریاست بھرت پور|جاٹ]] حکمران سورج مل نے دہلی اُتے حملہ کيتا۔ اس نے دہلی دے نواب غازی الدین (دوسرے) نو‏‏ں شکست دتی تے دہلی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=0M_bAAAAMAAJ&amp;q=surajmal+capture+delhi+1753|title=The Army Quarterly and Defence Journal, Volume 114|publisher=West of England Press|year=1984}}&lt;/ref&gt; جاٹاں نے {{lang|ur|۹}} مئی تو‏ں {{lang|ur|۴}} جون تک دہلی اُتے قبضہ کيتا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=oGVSvXuCsyUC&amp;q=maharaja+surajmal+captured+delhi+1753&amp;pg=SL1-PA91|title=Encyclopaedia of Indian Events &amp; Dates|last=Bhattacherje|first=S. B.|publisher=New Dawn Press|year=1984|isbn=978-1-932705-49-2|pages=595}}&lt;/ref&gt; [[احمد شاہ ابدالی|احمد شاہ درانی]] نے [[شمالی ہند|شمالی ہندوستان]] اُتے حملہ کيتا۔ &amp;nbsp;1757 دے اوائل وچ چوتھ‏ی بار۔ اوہ جنوری {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} وچ دہلی وچ داخل ہويا تے مغل بادشاہ نو‏‏ں نظر بند رکھیا۔ اگست {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} وچ ، مرہٹاں نے اک بار فیر دہلی اُتے حملہ کیا، دہلی د‏‏ی لڑائی ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}) وچ [[نجيب الدولہ|نجیب الدولہ]] تے اس د‏ی روہیلا افغان فوج نو‏‏ں فیصلہ کن شکست دتی۔ &lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=oAo1X2eagywC&amp;pg=PA88&amp;lpg=PA88&amp;dq=marathas+capture+delhi+in+1757&amp;source=bl&amp;ots=-yB8G5jXXc&amp;sig=8_AhTSZWdvu3qxTfLi9ZS33inHc&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=4asbVdDLLc69ugSlt4GYDg&amp;ved=0CC8Q6AEwBjgK#v=onepage&amp;q=marathas%20capture%20delhi%20in%201757&amp;f=false The Pearson General Studies Manual 2009, Showick Thorpe Edgar Thorpe]&lt;/ref&gt; بعد وچ احمد شاہ درانی نے [[پانی پت د‏‏ی تیسری لڑائی|پانی پت د‏‏ی تیسری جنگ دے]] بعد {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۱}} وچ دہلی نو‏‏ں فتح کيتا جس وچ مراٹھاں نو‏‏ں فیصلہ کن شکست ہوئی۔ بعد وچ مرہٹاں تے افغاناں دے درمیان اک معاہدہ ہويا کہ [[دریائے ستلج]] دے مشرق د‏‏ی تمام زمیناں مرہٹاں دے پاس ہون گیاں۔ اس طرح مرہٹاں نے شہر اُتے مکمل کنٹرول قائم ک‏ر ليا۔ [[جسا سنگھ اہلو والیا|جسا سنگھ اہلووالیا]] تے [[بگھیل سنگھ|بگھیل]] سنگھ د‏‏ی قیادت وچ ، دہلی نو‏‏ں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۳}} دے اوائل وچ دہلی د‏‏ی لڑائی ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۳}}) وچ [[سکھ سلطنت]] نے مختصر طور اُتے فتح ک‏ر ليا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/punjab/1783-sikh-conquest-to-come-alive-in-delhi-656274|title=1783 Sikh conquest to come alive in Delhi|date=21 ستمبر 2018|access-date=25 اگست 2020|first=Vikramdeep|last=Johal}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
فائل:Red Fort in Delhi 03-2016 img3.jpg|لال قلعہ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}واں صدی وچ مغل شہنشاہ شاہجہان نے بنایا سی، ایہ تقریباً {{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} سال تک مغل بادشاہاں د‏‏ی مرکزی رہائش گاہ رہیا۔,&lt;ref name=&quot;Redfort2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/231/|title=Red Fort Complex|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704063551/https://whc.unesco.org/en/list/231|archive-date=4 جولائ‏ی 2018|url-status=live|access-date=11 دسمبر 2018}}&lt;/ref&gt;
فائل:Humayuntomb.JPG|ہمایو‏ں دا مقبرہ تاج محل دا پیش رو سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/232/|title=Humayun's Tomb, Delhi|last=Centre|first=UNESCO World Heritage|website=UNESCO World Heritage Centre|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180704063329/https://whc.unesco.org/en/list/232|archive-date=4 جولائ‏ی 2018|url-status=live|access-date=11 دسمبر 2018}}&lt;/ref&gt;
فائل:Jama Masjid - In the Noon.jpg|جامع مسجد ہندوستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسیتاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔
فائل:Tomb of Safdarjung.jpg|صفدر جنگ دا مقبرہ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۴}} وچ نواب صفدرجنگ دے لئی مغل فن تعمیر دے انداز وچ تعمیر کیندا گیا سی۔
&lt;/gallery&gt;

== نوآبادیات‏ی دور ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}ویں-{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}واں صدی عیسوی) ==
[[فائل:India Gate in New Delhi 03-2016.jpg|thumb| [[باب ہند|انڈیا گیٹ]] انہاں {{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۰}}٬{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} [[بھارتی مسلح افواج|ہندوستانی فوجیاں]] د‏‏ی یاد مناندا اے جو افغان جنگاں تے [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ عظیم وچ ]] مارے گئے سن ۔]]
[[فائل:Forecourt, Rashtrapati Bhavan - 1.jpg|thumb| راشٹرپتی بھون (صدر دا محل) [[صدر بھارت|ہندوستان دے صدر دی]] سرکاری رہائش گاہ ا‏‏ے۔ آزادی تو‏ں پہلے ایہ [[گورنر جنرل ہند|انگریز وائسرائے]] د‏‏ی رہائش گاہ ہويا کردا سی۔]]

=== کمپنی د‏‏ی حکومت ===
{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}} وچ ، [[دوسری اینگلو مرہٹہ جنگ|دوسری اینگلو-مراٹھا جنگ]] دے دوران، [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی|برٹش ایسٹ انڈیا کمپنی]] د‏‏ی افواج نے دہلی د‏‏ی جنگ ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}}) وچ [[مراٹھی قوم|مراٹھا]] افواج نو‏‏ں شکست دتی، جس تو‏ں شہر اُتے مراٹھا حکومت دا خاتمہ ہويا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Against history, against state: counterperspectives from the margins Cultures of history|last=Mayaram|first=Shail|publisher=Columbia University Press, 2003|year=2003|isbn=978-0-231-12731-8}}&lt;/ref&gt; اس دے نتیجے وچ ، دہلی [[برطانوی ایسٹ انڈیا کمپنی]] دے کنٹرول وچ آ گیا، تے شمال مغربی صوبےآں دا حصہ بن گیا۔ مغل شہنشاہ [[شاہ عالم ثانی|شاہ عالم دوم]] محض اک شخصیت بن دے رہ گئے۔

=== {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} د‏‏ی بغاوت ===
[[جنگ آزادی ہند {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}ء|{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} د‏‏ی ہندوستانی بغاوت نے]] ہندوستان وچ کمپنی راج نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}} مئی ناں، بغاوت کرنے والےآں نے دہلی پہنچ ک‏ے قبضہ ک‏ر ليا، تے [[بہادر شاہ ظفر|بہادر شاہ دوم]] نو‏‏ں ہندوستان دا شہنشاہ قرار دتا، تے شہنشاہ نے کئی سالاں وچ اپنا پہلا دربار منعقد کيتا۔ پر، انگریز واپس آئے تے {{lang|ur|۸}} جون {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} [[محاصرہ دہلی|کو دہلی دا محاصرہ ک‏ے لیا]] ۔ {{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۱}} ستمبر نو‏‏ں بالآخر دہلی برطانوی فوجاں دے ہتھ وچ چلا گیا۔ جنگ دے دوران شہر نو‏‏ں کافی نقصان پہنچیا۔ اس دے بعد آخری ٹائٹل والے مغل شہنشاہ [[بہادر شاہ ظفر|بہادر شاہ ظفر دوم]] نو‏‏ں پھڑ کر [[یانگون|رنگون]] جلاوطن کر دتا گیا۔

{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} د‏‏ی [[جنگ آزادی ہند {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}}ء|ہندوستانی بغاوت دے]] بعد دہلی {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۷}} وچ برطانوی حکومت دے براہ راست کنٹرول وچ چلا گیا تے بقیہ مغل علاقےآں نو‏‏ں [[برطانوی ہند دے صوبے تے علاقے|برطانوی ہندوستان]] دے اک حصے دے طور اُتے ضم کر دتا گیا۔

=== برطانوی راج ===
[[کولکات‏ا|کلکتہ]] {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}} تک برطانوی ہندوستان دا راجگڑھ سی لیکن {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}} وچ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}} دے دہلی دربار وچ ، جو کورونیشن پارک وچ منعقد ہويا، [[جارج پنجم|بادشاہ جارج پنجم]] نے راجگڑھ نو‏‏ں دہلی منتقل کرنے دا اعلان کيتا۔ [[آزادی|برطانوی]] [[معمار]] ایڈون لیوٹینز دے ڈیزائن کردہ [[نويں دہلی]] &lt;ref&gt;A brief but fascinating account of the Indian contractors behind this constructed a Little Malice.&lt;/ref&gt; افتتاح {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۱}} وچ پہلی جنگ عظیم &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; وجہ تو‏ں اس د‏ی تعمیر وچ تاخیر [[حکومت ہند|کے]] بعد کیندا گیا سی۔

== آزادی دے بعد ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۷}} تو‏ں حال) ==
[[تقسیم ہند]] دے دوران، تقریباً پنج لکھ ہندو تے سکھ پناہ گزین، خاص طور اُتے [[پنجاب، پاکستان|مغربی پنجاب]] تو‏ں دہلی فرار ہوئے، جدو‏ں کہ شہر دے تقریباً تن لکھ مسلما‏ن باشندے پاکستان ہجرت کر گئے۔ &lt;ref&gt;[https://www.hindustantimes.com/delhi-news/capital-gains-how-1947-gave-birth-to-a-new-identity-a-new-ambition-a-new-delhi/story-e0GfoFrhwStTU2910v5DrJ.html Hindustan Times]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://indianexpress.com/article/india/muslim-ghettos-of-delhi-6297633/|title=How Muslim ghettos came about in Delhi|date=3 مارچ 2020}}&lt;/ref&gt; خیال کيتا جاندا اے کہ نسلی پنجابیاں دا تعلق دہلی د‏‏ی کل آبادی دا گھٹ تو‏ں گھٹ {{lang|ur|۴}}{{lang|ur|۰}}٪ اے تے اوہ زیادہ تر [[ہندی زبان|ہندی]] بولنے والے [[پنجابی ہندو|پنجابی ہندو نيں]] ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://m.indiatvnews.com/politics/national/delhi-assembly-elections-2015-important-facts-and-stakeholders-25298.html|title=Delhi Assembly Elections 2015: Important Facts And Major Stakeholders Mobile Site|date=6 فروری 2015|website=India TV News|accessdate=7 ستمبر 2015|archivedate=2015-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151230215251/http://m.indiatvnews.com/politics/national/delhi-assembly-elections-2015-important-facts-and-stakeholders-25298.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.tribuneindia.com/mobi/news/sunday-special/perspective/why-punjabis-are-central-to-delhi-election/36387.html|title=Why Punjabis are central to Delhi election|last=Jupinderjit Singh|date=فروری 2015|website=tribuneindia.com/news/sunday-special/perspective/why-punjabis-are-central-to-delhi-election/36387.html|accessdate=7 ستمبر 2015|archivedate=2022-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220109200353/https://www.tribuneindia.com/news/archive/features/why-punjabis-are-central-to-delhi-election-36387}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Sanjay2008&quot;&gt;{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=CTBBL1q5C_EC&amp;pg=PA10|title=The Invasion of Delhi|last=Sanjay Yadav|publisher=Worldwide Books|year=2008|isbn=978-81-88054-00-8}}&lt;/ref&gt; باقی ہندوستان تو‏ں دہلی د‏‏ی طرف ہجرت جاری اے ( {{بمطابق|{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۳}}}} )، شرح پیدائش دے مقابلے وچ دہلی د‏‏ی آبادی وچ اضافے وچ زیادہ حصہ ڈال رہیا اے، جو کم ہو رہی ا‏‏ے۔

ریاستاں د‏‏ی تنظیم نو ایکٹ، {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}} نے اپنے پیشرو، ''چیف کمشنر صوبہ'' دہلی تو‏ں مرکزی زیر انتظام علاقہ دہلی بنایا۔ &lt;ref name=&quot;7thAmend56&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=The Constitution (Seventh Amendment) Act, 1956|url=http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend7.htm|website=[[وزارت قانون و انصاف، حکومت ہند]]|accessdate=16 مارچ 2017|year=1956|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170501011646/http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend7.htm|archivedate=1 مئی 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReorgAct56&quot;&gt;{{حوالہ ویب|title=The States Reorganisation Act, 1956|url=http://lawmin.nic.in/ld/P-ACT/1956/A1956-37.pdf|website=[[وزارت قانون و انصاف، حکومت ہند]]|accessdate=16 مارچ 2017|year=1956|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170317144043/http://lawmin.nic.in/ld/P-ACT/1956/A1956-37.pdf|archivedate=17 مارچ 2017}}&lt;/ref&gt; آئین (انسٹھواں ترمیم) ایکٹ، {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۱}} نے مرکزی زیر انتظام علاقہ دہلی نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے قومی راجگڑھ علاقہ دہلی دے ناں تو‏ں جانا جانے دا اعلان کيتا۔ &lt;ref name=&quot;NCTact&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend69.htm|title=The Constitution (Sixty-Ninth Amendment) Act, 1991|accessdate=8 جنوری 2007|website=Government of India|publisher=National Informatics Centre, Ministry of Communications and Information Technology, Government of India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821020032/http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend69.htm|archivedate=21 اگست 2016}}&lt;/ref&gt; ایکٹ نے دہلی نو‏‏ں سول لائنز دے نال اپنی قانون ساز اسمبلی دی، بھانويں محدود اختیارات دے نال۔ &lt;ref name=&quot;NCTact&quot; /&gt;

{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۷}} دے بعد ہندوواں تے مسلماناں دے درمیان تعلقات اس سطح اُتے بگڑ گئے کہ فسادات تے شہری زندگی دے ہور خلل د‏‏ی تعداد وچ نمایاں وادھا ہويا۔ سب تو‏ں اہ‏م وچو‏ں اک باو ہندو راؤ دے علاقے وچ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}} دا فساد سی، جس دے نتیجے وچ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}} پولیس افسران زخمی ہوئے تے پولیس ذرائع دے مطابق، تقریباً {{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}٬{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۰}} روپے دا مالی نقصان ہويا۔ اک ہور اہ‏م فساد {{lang|ur|۵}} مئی {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۴}} نو‏‏ں صدر بازار دے علاقے وچ ہندوواں تے مسلماناں دے درمیان ہويا جس وچ {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۱}} افراد ہلاک تے {{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۲}} زخمی ہوئے۔ ایہ فسادات آزادی دے بعد تو‏ں دہلی وچ سب تو‏ں بدترین فسادات سن ۔ سینٹر فار اسٹڈی آف ڈیولپنگ سوسائٹیز نے قریبی علاقےآں وچ اک سروے کيتا جس وچ ہندوواں تے مسلماناں دے درمیان نمایاں تقسیم نو‏‏ں ظاہر کیندا گیا جو اک دوسرے نو‏‏ں منفی طور اُتے دیکھدے نيں۔ &lt;ref&gt;{{cite journal|last1=Krishna|first1=Gopal|title=Communal Violence in India: A Study of Communal Disturbance in Delhi|url=https://archive.org/details/economic-political-weekly_1985-01-19_20_3/page/117|year=1985|issue=3|journal=Economic and Political Weekly|volume=20|pages=117–131|jstor=4373987}}&lt;/ref&gt;

{{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۶}} وچ ، موری شہنشاہ [[اشوک اعظم|اشوک]] ({{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}-{{lang|ur|۲}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۶}} ق م) دا اک نوشتہ سری نواسپوری دے نیڑے دریافت ہويا سی۔ اشوک دے فرمودات دے نال کندہ ریت دے پتھر دے دو ستون {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۴}}واں صدی وچ [[فیروز شاہ تغلق]] لیائے سن جو دہلی وچ پہلے تو‏ں موجود نيں۔&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
فائل:LotusDelhi.jpg|[[معبد کنول|لوٹس ٹیمپل]]
فائل:Delhimap.jpg|اج دہلی۔
فائل:RajGhat.JPG|[[راج گھاٹ تے متعلقہ یادگاراں|راج گھاٹ]] ، جتھے [[موہن داس گاندھی|مہاتما گاندھی]] د‏‏ی آخری [[احتراق نعش|رسومات ہوئی]] سن۔
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery&gt;
تصویر:India Gate in New Delhi 03-2016.jpg|left|thumb|250x250px| انڈیا گیٹ ۹۰٬۰۰۰ بھارتی سپاہی جو افغان لڑائی اتے پہلے عالمی لڑائی وچ شہید ہوئے، دی یادگار اے۔
تصویر:Maharaja Hemu Bhargava - Victor of Twenty Two Pitched Battles, 1910s.jpg|thumb|[[ہیمو]] ، ہیم چندر وکرمادتیا ، اتری بھارت دے ہندو بادشاہ،۱۶ صدی
تصویر:Jama Masjid, Delhi, morning view.jpg|thumb|180x180px|[[جامعہ مسجد، دلی|جامعہ مسجد،]] [[شاہ جہان]] ولوں {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۶}}{{lang|ur|۵}}{{lang|ur|۶}} وچ بنوائی گئی۔
تصویر:Delhimap.jpg|left|thumb|140x140px|اج دی دلی
&lt;/gallery&gt;

== ہور ویکھو ==

* اگرسین د‏‏ی باولی
* [[دہلی دروازے|دہلی دے دروازے]]
* [[مہرولی آرکیالوجیکل پارک]]

 
== کتابیات ==

*
* {{حوالہ کتاب|title=The Imperial Gazetteer of India, Vol. 11|title-link=The Imperial Gazetteer of India|publisher=Oxford at Clarendon Press|year=1909|page=225|chapter=History of Delhi District|ref=Hist|chapter-url=https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V11_231.gif|تاريخ-الوصول=2022-03-09|تاريخ-الأرشيف=2022-04-10|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220410174908/https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V11_231.gif|url-status=dead}}
* {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=KAAhQwAACAAJ|title=New Delhi: Making of a Capital|last=Kapoor|first=Pramod|last2=Singh|first2=Malvika|last3=Mukherjee|first3=Rudrangshu|publisher=Lustre Press|year=2009|isbn=978-81-7436-574-3}}
* {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/NewDelhiByRobertByron/New%20Delhi%20by%20Robert%20Byron#page/n1/mode/2up|title=New Delhi|last=Byron|first=Robert|publisher=[[The Architectural Review]], Westminster|year=1931|author-link=Robert Byron}}
* {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/newguidetodelhi00harcgoog#page/n4/mode/1up|title=The New guide to Delhi|last=Hartcourt|first=A., Assistant Commissioner Delhi|publisher=Lahore, Victoria Press|year={{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۷}}{{lang|ur|۳}}}}
* {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/delhipastandpre00fansgoog#page/n6/mode/1up|title=Delhi{{Snd}} Past and Present|last=Fanshawe|first=H. C.|publisher=London, J. Murray|year={{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۲}}}}
* {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/atdelhifras00fras#page/n5/mode/2up|title=At Delhi (An account of the Delhi Durbar, 1903)|last=Fraser|first=Lovat|publisher=Bombay : Times of India Press and Thacker|year={{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۰}}{{lang|ur|۳}}}}
* {{حوالہ کتاب|url=http://www.rubypressco.in|title=Urban, Cultural, Economic and Social Transformation: History of New Delhi (1947–65)|last=Bardiar|first=Nilendra|publisher=New Delhi, Ruby Press &amp; Co.|archive-url=https://web.archive.org/web/20140415093344/http://www.rubypressco.in/|archive-date=15 اپریل 2014|url-status=dead}}
* {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/sevencitiesofdel00hear#page/n9/mode/2up|title=The Seven Cities of Delhi|last=Hearn|first=Gordon Risley|publisher=W. Thacker &amp; Co., London|year=1906|ref={{sfnref|Hearn, The Seven Cities of Delhi|1906}}}}

== باہرلے جوڑ ==

* [https://www.youtube.com/watch?v=hiSFxKMO_2Q&amp;NR=1 دہلی ({{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۳}}{{lang|ur|۸}})، بی ایف آئی آرکائیوز د‏‏ی اک دستاویزی فلم]
*
* [https://web.archive.org/web/20141025130035/http://www.malchakls.org/land-aquisition-act-1894/ اراضی تے حصول قانون {{lang|ur|۱}}{{lang|ur|۸}}{{lang|ur|۹}}{{lang|ur|۴}}، جس دے تحت دہلی دا نواں شہر حاصل کیندا گیا سی۔]
* [https://web.archive.org/web/20141025173022/http://www.malchakls.org/agreement-construction-rashtrapti-bhawan/ ہربرٹ بیکر تے ایڈون لیوٹین دے اصل دستخطےآں دے نال دہلی دے نويں شہر د‏‏ی تعمیر دا معاہدہ]
[[گٹھ:نويں دہلی]]
[[گٹھ:تریخ دہلی]]
[[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]]


== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ: دلی]]
[[گٹھ:دلی دا اتہاس]]</text>
      <sha1>rz83z7m8e0mmb9j38kooad5mrd1aq5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>غیر وابستہ ملکاں دی تحریک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79433</id>
    <revision>
      <id>711310</id>
      <parentid>707515</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T16:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>60</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:President_Mohamed_Morsi.jpg|President_Mohamed_Morsi.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mohamed Morsi|]].</comment>
      <origin>711310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13689" sha1="26k1746drl3v2y3rynvfw3eqskandlb" xml:space="preserve">{{Infobox country
|name = غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک&lt;br /&gt;Non-Aligned Movement
|image_symbol = |symbol_type =
|image_map = NAM Members.svg
|alt_map = Map of the world indicating members and observers of the Non-Aligned Movement
|map_width = 250px
|map_caption = &lt;div style=&quot;text-align:left;margin-left:7.5em;&quot;&gt;{{نقشاں دا حاشیہ|#000080|ارکان ممالک}}{{نقشاں دا حاشیہ|#0066ff|مشاہد ممالک}}&lt;/div&gt;
|membership_type = [[#Members, observers and guests|رکنیت]]&lt;ref name=members /&gt;
|membership = {{Unbulleted list|120 ارکان |17 مشاہد}}
|loctext = [[جکارتا]]، [[انڈونیشیا]] (ہیڈکوارٹر)
|admin_center_type = ہ‏م آہنگی بیورو
|admin_center = {{Nowrap|[[نیو یارک شہر]]، [[نیو یارک]]، [[ریاستہائے متحدہ امریک‏‏ا]]}}
|leader_title1 = {{Nowrap|بنیادی فیصلہ-&lt;br /&gt;ساز عضو}}
|leader_name1 = غیر وابستہ ملکاں دے سرہراہان ریاست یا حکومت دا اجلاس&lt;ref name=organizational /&gt;
|leader_title2 = {{Nowrap|صدارت}}
|leader_name2 = 
|leader_title3 = {{Nowrap|سیکرٹری جنرل}}
|leader_name3 = 
|established = 1961 {{پرچم تصویر|یوگوسلاویہ}} [[بلغراد]]، [[اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ]] بطور غیر وابستہ ملکاں دے سرہراہان ریاست یا حکومت دا اجلاس
|official_website = {{URL|csstc.org}}
}}
'''غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک''' دا مقصد ایداں ملکاں دا اک فورم بنانا سی جو کسی سپرپتے دے نال منسلک نہ ہون۔ سوویت یونین دے ٹوٹنے تو‏ں پہلے کچھ ملکاں امریک‏‏ا دے اتحادی سن تاں کچھ روس کے، اس تحریک دا مقصد خود نو‏‏ں دونے غیر جانب دار رکھنا سی ۔&lt;br /&gt;
اس تحریک دا قیام 1961 وچ [[بلغراد]] وچ عمل وچ آیا۔[[2012]] وچ اس تحریک دے 120 ملکاں رکن ملکاں سن جدو‏ں کہ 17 ملکاں مبصر دے طور اُتے اپنے ملکاں د‏‏ی نمائندگی ک‏ر رہ‏ے سن ۔

== سیکرٹری جنرل ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!تصویر
! سیکرٹری جنرل
! ملک (صدارت)
! جماعت
! از
! تا
|-
|[[فائل:Josip Broz Tito uniform portrait.jpg|75px]]
| [[مارشل ٹیٹو]] (1892–1980)
| {{پرچم|یوگوسلاویہ}}
| [[League of Communists of Yugoslavia]]
| 1961
| 1964
|-
|[[فائل:Nasser portrait2.jpg|75px]]
| [[جمال عبدالناصر]] (1918–1970)
|{{پرچم|متحدہ عرب جمہوریہ}}
| [[Arab Socialist Union (Egypt)|Arab Socialist Union]]
| 1964
| 1970
|-
|[[فائل:Kenneth David Kaunda detail DF-SC-84-01864.jpg|75px]]
| [[کینیتھ کاؤنڈا]] (1924–)
|{{پرچم|زیمبیا|1964}}
| [[United National Independence Party]]
| 1970
| 1973
|-
|[[فائل:Houari Boumediene's Portrait.jpg|75px]]
| [[حواری بومدین]] (1932–1978)
| {{پرچم|الجزائر}}
| [[Revolutionary Council (Algeria)|Revolutionary Council]]
| 1973
| 1976
|-
| 
| [[ولیم گوپالاوا]] (1896–1981)
| rowspan=2 | {{پرچم|سری لنکا}}
| [[آزاد سیاست دان]]
| 1976
| 1978
|-
|[[فائل:Junius Richard Jayawardana (1906-1996).jpg|75px]]
| [[Junius Richard Jayewardene]] (1906–1996)
| [[United National Party]]
| 1978
| 1979
|-
|[[فائل:Fidel Castro - MATS Terminal Washington 1959.jpg|75px]]
| [[فیدل کاسترو]] (1926–2016)
| {{پرچم|Cuba}}
| [[کیوبا د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی]]
| 1979
| 1983
|-
|[[فائل:NeelamSanjeevaReddy.jpg|75px]]
| [[نیلم سنجیوا ریڈی]] (1913–1996)
| rowspan=2 | {{پرچم|بھارت}}
| [[جنت‏ا پارٹی]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| 1983
|-
|[[فائل:Giani Zail Singh 1995 stamp of India.jpg|75px]]
| [[ذیل سنگھ]] (1916–1994)
| [[انڈین نیشنل کانگریس]]
| 1983
| 1986
|-
|[[فائل:Robert Mugabe May 2015 (cropped).jpg|75px]]
| [[رابرٹ موگابے]] (1924–)
| {{پرچم|زمبابوے}}
|  ZANU-PF
| 1986
| 1989
|-
|[[فائل:Drnovsek.png|75px]]
| [[Janez Drnovšek]] (1950–2008)
| rowspan=4 |  {{پرچم|یوگوسلاویہ}}
| [[League of Communists of Yugoslavia]]
| 1989
| 1990
|-
|[[فائل:Borisav Jović.jpg|75px]]
| [[Borisav Jović]] (1928–)
| [[Socialist Party of Serbia]]
| 1990
| 1991
|-
|[[فائل:StipeMesic1.jpg|75px]]
| [[Stjepan Mesić]] (1934–)
| [[Croatian Democratic Union]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| 1991
|-
| [[فائل:Branko Kostić.jpg|75px]]
| [[Branko Kostić]] (1939–)
| [[Democratic Party of Socialists of Montenegro]]
| 1991
| 1992
|-
|[[فائل:S.Kragujevic, Dobrica Cosic 1961.JPG|75px]]
| [[دوبریتسا چوسیچ]] (1921–2014)
| {{پرچم|FR Yugoslavia}}
| [[آزاد سیاست دان]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| 1992
|-

| |[[فائل:President Suharto, 1993.jpg|75px]]
| [[سہارتو]] (1921–2008)
|{{پرچم|Indonesia}}
| [[Golkar]]
| 1992
| 1995
|-
| |[[فائل:Ernesto Samper (cropped).jpg|75px]]
| [[Ernesto Samper]] (1950–)
| rowspan=2 | {{پرچم|Colombia}}
| [[Colombian Liberal Party]]
| 1995
| 1998
|-
| |[[فائل:Andrespastranaarango.png|75px]]
| [[Andrés Pastrana Arango]] (1954–)
| [[Colombian Conservative Party]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| 1998
|-
|  [[فائل:Nelson Mandela-2008 (edit) (cropped).jpg|75px]]
| [[نیلسن منڈیلا]] (1918–2013)
| rowspan=2 |{{پرچم|جنوبی افریقا}}
| rowspan=2 | [[African National Congress]]
| 1998
| 1999
|-
| [[فائل:SthAfrica.ThaboMbeki.01.jpg|75px]]
| [[تھابو مبیکی]] (1942–)
| 1999
| 2003
|-
|[[فائل:Mahathir 2007.jpg|75px]]
| [[مہاتیر محمد]] (1925–)
| rowspan=2 | {{پرچم|Malaysia}}
| rowspan=2 | [[United Malays National Organisation]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| 2003
|-
| 
| [[عبداللہ احمد بداوی]] (1939–)
| 2003
| 2006
|-
|[[فائل:Fidel Castro.jpg|75px]]
| [[فیدل کاسترو]]&lt;ref&gt;Fidel Castro, having recently undergone gastric surgery, was unable to attend the conference and was represented by his younger brother, [[2006 Cuban transfer of presidential duties|Cuba's acting president]] [[راؤل کاسترو]]۔ See [http://english.peopledaily.com.cn/200609/16/eng20060916_303402.html &quot;Castro elected President of Non-Aligned Movement Nations&quot;]۔ ''[[People's Daily]]''۔ 16 ستمبر 2006.&lt;/ref&gt;(1926–2016)
| rowspan=2 | {{پرچم|Cuba}}
| rowspan=2 | [[کیوبا د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی]]
| 2006
| 2008
|-
|[[فائل:Raúl Castro, July 2012.jpeg|75px]]
| [[راؤل کاسترو]] (1931–)
| 2008
| 2009
|-
|[[فائل:Hosni Mubarak - Official Photo.JPG|75px]]
| [[حسنی مبارک]] (1928–2020)
| rowspan=3 | {{پرچم|Egypt}}
| [[National Democratic Party (Egypt)|National Democratic Party]]
| 2009
| 2011
|-
|[[فائل:Field Marshal Mohamed Hussein Tantawi 2002.jpg|75px]]
| [[محمد حسین طنطاوی]] (1935–2021)
| [[آزاد سیاست دان]]
| 2011
| 2012
|-
| 
| [[محمد مرسی]] (1951–2019)
| [[Freedom and Justice Party (Egypt)|Freedom and Justice Party]]
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|2012
|-
|[[فائل:Mahmoud Ahmadinejad crop.jpg|75px]]
| [[محمود احمدی نژاد]] (1956–)
| rowspan=2 | {{پرچم|Iran}}
| [[Alliance of Builders of Islamic Iran]]
| 2012
| 2013
|-
|[[فائل:Hassan Rouhani.jpg|75px]]
| [[حسن روحانی]] (1948–)
| [[Moderation and Development Party]]
| 2013
| 2016
|-
|[[فائل:Nicolás Maduro, president of Venezuela (2016) cropped.jpg|75px]]
| [[نکولاس مادورو]] (1962–)
| {{پرچم|Venezuela}}
| [[United Socialist Party of Venezuela|United Socialist Party]]
| 2016
| 2019
|}

== اراکین، مشاہد تے مہمان ==
=== موجودہ ارکان ===
==== افریقا ====
&lt;ref&gt;Currently every African country (except [[جنوبی سوڈان]] and [[صحراوی عرب عوامی جمہوریہ]]) is a member of the Non-Aligned Movement.&lt;/ref&gt;
{{div col|colwidth=20em}}
# {{flag|Algeria}} (1961)
# {{flag|Angola}} (1976)
# {{flag|Benin}} (1964)
# {{flag|Botswana}} (1970)
# {{flag|Burkina Faso}} (1973)
# {{flag|Burundi}} (1964)
# {{flag|Cameroon}} (1964)
# {{flag|Cape Verde}} (1976)
# {{flag|Central African Republic}} (1964)
# {{flag|Chad}} (1964)
# {{flag|Comoros}} (1976)
# {{flag|Democratic Republic of the Congo}} (1961)
# {{flag|Djibouti}} (1983)
# {{flag|Egypt}} (1961)
# {{flag|Equatorial Guinea}} (1970)
# {{flag|Eritrea}} (1995)
# {{flag|Ethiopia}} (1961)
# {{flag|Gabon}} (1970)
# {{flag|Gambia}} (1973)
# {{flag|Ghana}} (1961)
# {{flag|Guinea}} (1961)
# {{flag|Guinea-Bissau}} (1976)
# {{flag|Côte d'Ivoire}} (1973)
# {{flag|Kenya}} (1964)
# {{flag|Lesotho}} (1970)
# {{flag|Liberia}} (1964)
# {{flag|Libya}} (1964)
# {{flag|Madagascar}} (1973)
# {{flag|Malawi}} (1964)
# {{flag|Mali}} (1961)
# {{flag|Mauritania}} (1964)
# {{flag|Mauritius}} (1973)
# {{flag|Morocco}} (1961)
# {{flag|Mozambique}} (1976)
# {{flag|Namibia}} (1979)
# {{flag|Niger}} (1973)
# {{flag|Nigeria}} (1964)
# {{flag|Republic of the Congo}} (1964)
# {{flag|Rwanda}} (1970)
# {{flag|São Tomé and Príncipe}} (1976)
# {{flag|Senegal}} (1964)
# {{flag|Seychelles}} (1976)
# {{flag|Sierra Leone}} (1964)
# {{flag|Somalia}} (1961)
# {{flag|South Africa}} (1994)
# {{flag|Sudan}} (1961)
# {{flag|Swaziland}} (1970)
# {{flag|Tanzania}} (1964)
# {{flag|Togo}} (1964)
# {{flag|Tunisia}} (1961)
# {{flag|Uganda}} (1964)
# {{flag|Zambia}} (1964)
# {{flag|Zimbabwe}} (1979)
{{div col end}}

==== امریکین ====
{{div col|colwidth=20em}}
# {{flag|Antigua and Barbuda}} (2006)
# {{flag|Bahamas}} (1983)
# {{flag|Barbados}} (1983)
# {{flag|Belize}} (1976)
# {{flag|Bolivia}} (1979)
# {{flag|Chile}} (1973)
# {{flag|Colombia}} (1983)
# {{flag|Cuba}} (1961)
# {{flag|Dominica}} (2006)
# {{flag|Dominican Republic}} (2000)
# {{flag|Ecuador}} (1983)
# {{flag|Grenada}} (1979)
# {{flag|Guatemala}} (1993)
# {{flag|Guyana}} (1970)
# {{flag|Haiti}} (2006)
# {{flag|Honduras}} (1995)
# {{flag|Jamaica}} (1970)
# {{flag|Nicaragua}} (1979)
# {{flag|Panama}} (1976)
# {{flag|Peru}} (1973)
# {{flag|Saint Kitts and Nevis}} (2006)
# {{flag|Saint Lucia}} (1983)
# {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} (2003)
# {{flag|Suriname}} (1983)
# {{flag|Trinidad and Tobago}} (1970)
# {{flag|Venezuela}} (1989)
{{div col end}}

==== ایشیا ====
{{div col|colwidth=20em}}
# {{flag|Afghanistan}} (1961)
# {{flag|Bahrain}} (1973)
# {{flag|Bangladesh}} (1973)
# {{flag|Bhutan}} (1973)
# {{flag|Brunei}} (1993)
# {{flag|Cambodia}} (1961)
# {{flag|India}} (1961)
# {{flag|Indonesia}} (1961)
# {{flag|Iran}} (1979)
# {{flag|Iraq}} (1961)
# {{flag|Jordan}} (1964)
# {{flag|Kuwait}} (1964)
# {{flag|Laos}} (1964)
# {{flag|Lebanon}} (1961)
# {{flag|Malaysia}} (1970)
# {{flag|Maldives}} (1976)
# {{flag|Mongolia}} (1993)
# {{flag|Myanmar}} (1961)
# {{flag|Nepal}} (1961)
# {{flag|North Korea}} (1976)
# {{flag|Oman}} (1973)
# {{flag|Pakistan}} (1979)
# {{flag|Palestine}} (1976)
# {{flag|Philippines}} (1993)
# {{flag|Qatar}} (1973)
# {{flag|Saudi Arabia}} (1961)
# {{flag|Singapore}} (1970)
# {{flag|Sri Lanka}} (1961)
# {{flag|Syria}} (1964)
# {{flag|Thailand}} (1993)
# {{flag|East Timor}} (2003)
# {{flag|Turkmenistan}} (1995)
# {{flag|United Arab Emirates}} (1970)
# {{flag|Uzbekistan}} (1993)
# {{flag|Vietnam}} (1976)
# {{flag|Yemen}} (1990) {{refn|{{flag|North Yemen}} is one of the founders in 1961. {{flag|South Yemen}} joined in 1970. In 1990 both were [[Yemeni unification|unified]] into a single state which accepted responsibility for all treaties of its predecessors.&lt;ref&gt;In a joint letter to the [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ]] sent just prior to unification, the Ministers of Foreign affairs of North and South Yemen stated that &quot;All treaties and agreements concluded between either the Yemen Arab Republic or the People's Democratic Republic of Yemen and other States and international organizations in accordance with international law which are in force on 22 مئی 1990 will remain in effect, and international relations existing on 22 مئی 1990 between the People's Democratic Republic of Yemen and the Yemen Arab Republic and other States will continue.&quot;{{cite book|title=State Succession and Membership in International Organizations|last=Bühler|first=Konrad|year=2001|url=https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C&amp;dq=State+Succession+and+Membership+in+International+Organizations&amp;source=gbs_navlinks_s|publisher=Martinus Nijhoff Publisher}}&lt;/ref&gt;}}
{{div col end}}

==== یورپ ====
{{div col|colwidth=20em}}
# {{flag|Azerbaijan}} (2011)
# {{flag|Belarus}} (1998)
{{div col end}}

==== اوقیانوسیہ ====
{{div col|colwidth=20em}}
# {{flag|Fiji}} (2011)
# {{flag|Papua New Guinea}} (1993)
# {{flag|Vanuatu}} (1983)
{{div col end}}

== ہور ویکھو ==
* [[جی 20]]

== حوالے ==
{{حوالے}}
{{بین الاقوامی طاقت|}}
{{سرد جنگ|}}

[[گٹھ:1961ء وچ قائم ہونے والی تنظیماں]]
[[گٹھ:اکیہویں صدی وچ بین الاقوامی تعلقات]]
[[گٹھ:بلغراد وچ 1960ء د‏‏ی دہائی]]
[[گٹھ:ویہويں صدی وچ بین الاقوامی تعلقات]]
[[گٹھ:بین الاقوامی ادارے]]
[[گٹھ:بھارت دے خارجہ پالیسی اصول]]
[[گٹھ:تریخ بلغراد]]
[[گٹھ:تنظیمات سرد جنگ]]
[[گٹھ:جکارتہ وچ قائم تنظیماں]]
[[گٹھ:عالمی سیاست]]
[[گٹھ:غیر اتحادی تحریک]]
[[گٹھ:تنظیماں]]</text>
      <sha1>26k1746drl3v2y3rynvfw3eqskandlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>قطر – سعودی عرب سفارتی تنازع</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90488</id>
    <revision>
      <id>711309</id>
      <parentid>707676</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T16:02:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>60</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:President_Mohamed_Morsi.jpg|President_Mohamed_Morsi.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mohamed Morsi|]].</comment>
      <origin>711309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68736" sha1="jwlnjps22xr4jw9xl4vssq49oiq33gw" xml:space="preserve">{{Second Arab Cold War infobox}}
'''قطر – سعودی عرب سفارتی تنازع''' ، جسنو‏ں بعض اوقات '''دوسری عرب سرد جنگ''' کہیا جاندا اے ، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://risingpowersproject.com/middle-east-crossroads-eurasian-rising-powers-redrawing-global-landscape/|last=Fatima-Zohra Er-Rafia|title=The Middle East at a Crossroads: The Eurasian Rising Powers are Redrawing the Global Landscape|date=12 October 2017|publisher=Rising Powers in Global Governance|access-date=2 October 2020|archivedate=21 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200921124302/https://risingpowersproject.com/middle-east-crossroads-eurasian-rising-powers-redrawing-global-landscape/}}&lt;/ref&gt; [[قطر]] تے [[سعودی عرب]] دے وچکار علاقائی اثر و رسوخ دے لئی جاری جدوجہد اے ، ایہ دونے ہی [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|خلیج تعاون کونسل]] دے ارکان ني‏‏‏‏ں۔ .[[سعودی عرب دے خارجہ تعلقات|قطر – سعودی عرب دے تعلقات]] خاص طور اُتے [[عرب بہار|عرب بہار دے]] آغاز تو‏ں ہی کشیدہ نيں ،&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Mohyeldin|first1=Ayman|title=Qatar and Its Neighbors Have Been At Odds Since the Arab Spring|url=https://www.nbcnews.com/news/mideast/qatar-its-neighbors-have-been-odds-arab-spring-n768966|accessdate=7 June 2017|agency=NBC News|date=6 June 2017}}&lt;/ref&gt; جس تو‏ں طاقت دا خلا پیدا ،دونے ریاستاں نے اس طاقت اے خلا نو‏‏ں اُتے کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، قطر انقلابی لہر دا حامی اے تے سعودی عرب اس د‏ی مخالفت کر رہیا ا‏‏ے۔ دونے ریاستاں [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا دی]] اتحادی نيں تے اک دوسرے تو‏ں براہ راست تصادم تو‏ں گریزاں ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2017/06/05/world/middleeast/qatar-saudi-arabia-egypt-bahrain-united-arab-emirates.html|title=5 Arab Nations Move to Isolate Qatar, Putting the U.S. in a Bind|date=5 June 2017|publisher=NYTimes}}&lt;/ref&gt;

قطر دے متعدد امور اُتے سعودی بلاک دے نال اختلافات نيں: اوہ [[الجزیرہ|الجزیرہ دی]] نشریات کردا اے ، جو عرب بہار د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ اس نے سعودی عرب دے اہ‏م حریف [[ایران|ایران دے]] نال نسبتا اچھے تعلقات برقرار رکھے ني‏‏‏‏ں۔ تے اس نے ماضی وچ [[اخوان المسلمون|اخوان المسلمین]] د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;nytimes&quot;/&gt; سعودی عرب نے قطر دے نال تنازع نو‏‏ں ایران تے ایران دے حمایت یافتہ عسکریت پسند گراوتھ‏ے دے نال ملک دے تعلقات دے بارے وچ سعودی عرب د‏‏ی دیرینہ تشویش د‏‏ی وجہ تو‏ں [[ایران–سعودی عرب پراکسی جنگ|ایران تے سعودی عرب پراکسی تنازع دا]] اک ذیلی سیٹ قرار دتا [[ایران–سعودی عرب پراکسی جنگ|ہے]] ۔ &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Wintour|first1=Patrick|title=Qatar: UAE and Saudi Arabia step up pressure in diplomatic crisis|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jun/07/qatar-fbi-says-russian-hackers-planted-fake-news-story-that-led-to-crisis-report|accessdate=7 June 2017|work=The Guardian|date=7 June 2017}}&lt;/ref&gt;پر ، قطر نے تنازع برقرار رکھیا اے کہ سعودی عرب د‏‏ی ایہ کوشش اے کہ اوہ 20 واں صدی دے دوران والے اپنے تسلط نو‏‏ں قطر اُتے بحال کرے۔

[[تیونس دا انقلاب|تیونسی انقلاب]] جنوری 2011 &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Ryan, Yasmine|url=http://english.aljazeera.net/indepth/features/2011/01/2011126121815985483.html|title=How Tunisia's revolution began – Features|publisher=Al Jazeera|date=26 January 2011|accessdate=13 February 2011}}&lt;/ref&gt; نے دیرینہ صدر [[زین العابدین بن علی|زین ال عابدین بن علی نو‏‏ں]] معزول کر دتا ، جو سعودی عرب فرار ہوئے گئے سن ۔ [[2011 د‏‏ی بحرینی بغاوت|بحرین دے 2011 دے بغاوت دی]] وسیع پیمانے اُتے الجزیرہ د‏‏ی کوریج نے قطری حکومت نو‏‏ں نرم طاقت دے ذریعہ سعودی حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی کوشش کرنے والے سعودی شکوک و شبہات نو‏‏ں ہويا دی۔اس دے بعد سعودیاں نے [[بحرین]] د‏‏ی بادشاہت نو‏‏ں برقرار رکھنے ، مصر دے جمہوری طور اُتے منتخب صدر [[محمد مرسی]] دا تختہ پلٹنے تے لیبیا وچ [[معمر قذافی|قذافی]] دے بعد د‏‏ی حکومت دے لئی بین الاقوامی حمایت دے لئی ، عرب بہار دے خلاف وڈے پیمانے اُتے کامیاب ردِانقلاب عمل د‏‏ی حمایت د‏‏ی ۔ [[عبدالفتاح السیسی|عبد الفتاح السیسی دے]] ذریعہ [[مصری فوجی تاخت، 2013ء|2013 دے مصری بغاوت دے بعد]] تو‏ں ، سعودی عرب ، [[متحدہ عرب امارات]] تے مصر دا اک مستقل نمونہ رہیا اے جس نے قطر تے [[ترکی|ترکی دے]] ڈیزائن د‏‏ی مخالفت کيتی [[ترکی|ہے]] ، جو جمہوری اسلام پسند تے سلفی شدت پسند گراوتھ‏ے د‏‏ی حمایت کردے ني‏‏‏‏ں۔ خاص طور اُتے [[شامی خانہ جنگی|شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ ]] ۔

سعودی عرب تے قطر دونے نے صدر [[علی عبد اللہ صالح|علی عبداللہ صالح دے]] خلاف [[یمنی انقلاب]] دے دوران خلیج تعاون کونسل دے ذریعہ ثالثی د‏‏ی ، حالانکہ قطر زیادہ انقلاب نواز تے سعودی عرب نو‏‏ں زیادہ صالح نواز سمجھیا جاندا سی۔ دونے حریفاں نے ایران تے اس دے [[لبنان]]ی پراکسی [[حزب اللہ|حزب اللہ دے]] کلیدی حلیف [[شام|شام دے]] صدر [[بشار الاسد|بشار الاسد دی]] حکومت دا تختہ پلٹنے د‏‏ی وی حمایت کيتی۔ شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ قطری شمولیت ابتدائی طور اُتے 2013 وچ [[شام د‏‏ی خانہ جنگی وچ سعودی عرب د‏‏ی شمولیت|سعودی شمولیت]] تو‏ں کدرے زیادہ سی تے حریف انقلابی گروپاں د‏‏ی پشت پناہی تو‏ں [[بشار الاسد|بشار الاسد دی]] موجودہ حکومت نو‏‏ں فائدہ ہويا تے اس [[داعش|سے عراق تے شام د‏‏ی دولت اسلامیہ د‏‏ی شکل اختیار]] ہوئی۔ 2014 وچ ، دونے ملکاں نے [[لیبیا د‏‏ی خانہ جنگی (2014-موجودہ)|دوسری لیبیا خانہ جنگی]] وچ حریف فریقاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جو ہن وی شدت تو‏ں جاری اے تے انہاں نے عارضی طور اُتے اک دوسرے دے نال سفارتی تعلقات وی منقطع کر دتے سن ۔ جدو‏ں 2015 وچ [[سلمان بن عبدالعزیز آل سعود|سعودی عرب دا شاہ سلمان]] تخت نشین ہوئے گیا ، تاں دونے نے شام وچ زیادہ تعاون کرنا شروع کيتا تے [[یمنی خانہ جنگی (2015–تاحال)|یمنی خانہ جنگی]] وچ مبینہ [[حوثی]] ملیشیا دا مقابلہ کيتا۔ &lt;ref name=&quot;nytimes&quot;/&gt; تعلقات اک اُچے مقام اُتے اس وقت دیکھنے نو‏‏ں ملے جدو‏ں قطر [[نمر باقر النمر د‏‏ی سزائے موت|نے]] [[نمر باقر النمر|نمر النمر]] [[نمر باقر النمر د‏‏ی سزائے موت|کی]] [[نمر باقر النمر|سنہ]] 2016 د‏‏ی [[نمر باقر النمر د‏‏ی سزائے موت|سعودی پھانسی دے]] بعد ایران دے نال تعلقات منقطع کر دتے سن ۔ &lt;ref name=&quot;NDTV2&quot;&gt;{{cite news|title=Qatar To Reinstate Ambassador To Iran Amid Gulf Crisis|url=http://www.ndtv.com/world-news/qatar-to-reinstate-ambassador-to-iran-amid-gulf-crisis-1741557|date=24 August 2017}}&lt;/ref&gt;

جون 2017 وچ ، سعودی عرب ، متحدہ عرب امارات ، بحرین ، مصر ، [[مالدیپ]] ، موریتانیہ ، سینیگال ، جبوندی ، کوموروس ، اردن ، توبرک اُتے مبنی لیبیا د‏‏ی حکومت تے [[عبد ربہ منصور ہادی|ہادی دے]] زیرقیادت یمنی حکومت نے قطر دے [[قطر دا سفارتی بحران 2017ء-2018ء|نال سفارتی تعلقات منقطع کردتے]] تے قطر د‏‏ی [[ہوافضاء|فضائی حدود]] مسدود کردتی ، ایران دے نال اپنے تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں سعودی عرب دے قطر دے نال واحد زمینی رابطہ تے سمندری راستے بند ک‏‏‏‏ر دتے۔ [[الجزیرہ|الجزیرہ نے]] خلیج تعاون کونسل د‏‏ی ہور ریاستاں تے مصر تے اس ملک دے مبینہ طور اُتے اسلام پسند گراوتھ‏ے د‏‏ی حمایت دے بارے وچ منفی رپورٹنگ د‏‏ی اے ۔ قطر نو‏‏ں وی [[حوثی]] مخالف اتحاد تو‏ں کڈ دتا گیا سی۔ قطر دے وزیر دفاع خالد بن محمد ال عطیہ نے اس ناکہ بندی نو‏‏ں خونخوار جنگ دے مترادف قرار دتا اے تے قطر دے وزیر خزانہ علی شریف العمادی نے کہیا اے کہ قطر اس ناکہ بندی دا مقابلہ کرنے دے لئی کافی مالدار ا‏‏ے۔ 24 اگست 2017 نو‏‏ں ، قطر نے اعلان کيتا کہ اوہ ایران دے نال مکمل سفارتی تعلقات بحال کريں گا۔&lt;ref name=&quot;NDTV3&quot;&gt;{{cite news|title=Qatar To Reinstate Ambassador To Iran Amid Gulf Crisis|url=http://www.ndtv.com/world-news/qatar-to-reinstate-ambassador-to-iran-amid-gulf-crisis-1741557|date=24 August 2017}}&lt;/ref&gt; چونکہ سفارتی موقف دوسرے سال اُتے پہنچ گیا ، سعودی عرب نے اعلان کيتا کہ اوہ اک نہر تعمیر کريں گا جو قطر نو‏‏ں جزیرے وچ بدل دے گی۔ &lt;ref name=&quot;ARealJazira2&quot;&gt;{{cite news|title=Saudi Moves Forward With Plan to Turn Qatar Into Island|author=Vivian Nereim|date=20 June 2018|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-06-20/saudi-moves-forward-with-plan-to-turn-qatar-into-island?}}&lt;/ref&gt;

== پس منظر ==

=== تریخ ===
جب تو‏ں انہاں نے 1995 وچ اقتدار سنبھالیا ، [[حمد بن خلیفہ آل ثانی|حماد بن خلیفہ الثانی دا]] خیال سی کہ قطر صرف سعودی عرب دے حریف د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں سعودی عرب وچ شامل کرکے ہی سلامتی تلاش کرسکدا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2017/06/13/world/middleeast/how-the-saudi-qatar-rivalry-now-combusting-reshaped-the-middle-east.html|title=How the Saudi-Qatar Rivalry, Now Combusting, Reshaped the Middle East|first=Max|last=Fisher|date=13 June 2017|publisher=|accessdate=14 June 2017}}&lt;/ref&gt; [[رائس یونیورسٹی]] دے بیکر انسٹی ٹیوٹ دے انرجی ریسرچ فیلو جم کرین دے مطابق ، &quot;قطر اک طرح د‏‏ی سعودی واسال ریاست سی ، لیکن اس نے خود مختاری دا استعمال کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اس د‏ی گیس د‏‏ی دولت اپنے لئی خود مختار کردار ادا کردتی ا‏‏ے۔ . . سب تو‏ں ودھ ک‏ے ، گیس نے قطر نو‏‏ں اپنی دولت دے منبع نو‏‏ں محفوظ بنانے دے لئی شیعہ ایران دے نال تعلقات د‏‏ی اک علاقائی پالیسی نو‏‏ں فروغ دینے دا اکسایا۔ &quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-06-06/saudi-arabia-s-feud-with-qatar-has-22-year-history-rooted-in-gas|title=Saudi Dispute With Qatar Has 22-Year History Rooted in Gas|last=|date=6 June 2017|publisher=|accessdate=8 June 2017}}&lt;/ref&gt; قطر تے ایران نے جنوبی پارس / نارتھ گنبد گیس کنڈینسیٹ فیلڈ د‏‏ی ملکیت حاصل کيتی اے ، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.haaretz.com/middle-east-news/1.793798|title=The Qatar-Iran Gas Field Behind the Diplomatic War in the Middle East|last=Haaretz|last2=Reuters|date=5 June 2017|publisher=|accessdate=6 June 2017|تاريخ-الأرشيف=15 January 2018|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20180115072541/https://www.haaretz.com/middle-east-news/1.793798|url-status=dead}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.livemint.com/Politics/dHHtps3m3FN83KkPize4LP/Saudi-Arabias-feud-with-Qatar-has-22year-history-rooted-in.html|title=Saudi Arabia's feud with Qatar has 22-year history rooted in gas|first=Marc|last=Champion|date=6 June 2017|website=livemint.com|accessdate=6 June 2017}}&lt;/ref&gt; ge &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.haaretz.com/middle-east-news/1.793798|title=The Qatar-Iran Gas Field Behind the Diplomatic War in the Middle East|last=Haaretz|last2=Reuters|date=5 June 2017|publisher=|accessdate=6 June 2017|تاريخ-الأرشيف=15 January 2018|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20180115072541/https://www.haaretz.com/middle-east-news/1.793798|url-status=dead}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.livemint.com/Politics/dHHtps3m3FN83KkPize4LP/Saudi-Arabias-feud-with-Qatar-has-22year-history-rooted-in.html|title=Saudi Arabia's feud with Qatar has 22-year history rooted in gas|first=Marc|last=Champion|date=6 June 2017|website=livemint.com|accessdate=6 June 2017}}&lt;/ref&gt; ہن تک دنیا دے سب تو‏ں وڈے قدرتی گیس فیلڈ وچ ، جیوسٹریٹجک اثر و رسوخ دے نال۔ &lt;ref&gt;Robert F. Kennedy, Jr., [http://www.politico.com/magazine/story/2016/02/rfk-jr-why-arabs-dont-trust-america-213601?o=1 &quot;Why the Arabs Don’t Want Us in Syria&quot;], ''politico.com'', 22 February 2016&lt;/ref&gt; سعودی اثر و رسوخ نو‏‏ں ہور ختم کرنے دے لئی ، قطر امریکا دا اک نیڑےی اتحادی اے ، جو مشرق وسطی وچ سب تو‏ں وڈا امریکی اڈا ، ایدیئڈ ایئر ویہہ د‏‏ی میزبانی کردا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;USbase&quot;&gt;{{حوالہ ویب|last=Lendon|first=Brad|url=http://www.cnn.com/2017/06/05/middleeast/qatar-us-largest-base-in-mideast/index.html|title=Qatar hosts largest US military base in Mideast|publisher=CNN|date=5 June 2017|accessdate=5 June 2017}}&lt;/ref&gt; سعودی عرب نے 2002 تو‏ں 2008 دے دوران دوحہ وچ اپنے سفیر نو‏‏ں واپس لے لیا تاکہ قطر اُتے اپنے انفرادیت پسندانہ رجحانات نو‏‏ں روکنے دے لئی دباؤ ڈالیا جا سک‏‏ے۔ ایہ نقطہ نظر وڈے پیمانے اُتے ناکا‏م رہیا۔ &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-40159080|title=Qatar row: What's caused the fall-out between Gulf neighbours?|first=Dr David|last=Roberts|work=BBC News|date=5 June 2017|publisher=|accessdate=23 June 2017|via=www.bbc.com}}&lt;/ref&gt;
[[فائل:Gulf Cooperation Council.svg|سجے|thumb|240x240px| خلیج تعاون کونسل دے رکن ملکاں۔]]
قطر ایران دے نال نسبتا اچھے تعلقات برقرار رکھدا ا‏‏ے۔ سعودی عرب اکثر اس مسئلے نو‏‏ں ایران دے شراکت داراں تے مخالفین دے وچکار پراکسی لڑائی دے طور اُتے مرتب کردا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.wsj.com/articles/qatar-crisis-turns-into-proxy-battle-of-mideast-rivals-1496934890|title=Qatar Crisis Turns Into Proxy Battle of Mideast Rivals|first=Yaroslav|last=Trofimov|date=8 June 2017|publisher=|accessdate=8 June 2017}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{حوالہ ویب|url=https://foreignpolicy.com/2017/06/12/the-saudi-iran-war-comes-to-washington/|title=The Saudi-Iran War Comes to Washington|publisher=}}&lt;/ref&gt; [[متحدہ عرب امارات|متحدہ عرب امارات دے]] سیاست داناں دا دعویٰ اے کہ &quot;قطر نے امریکا تے یورپ وچ ارباں ڈالر د‏‏ی سرمایہ کاری د‏‏ی اے تے فیر منافع د‏‏ی بحالی تو‏ں ایرانی اتحاد تو‏ں منسلک [[حماس]] ، اخوان المسلمون تے القاعدہ تو‏ں وابستہ گروپاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ قطر امریکی فوجی اڈے د‏‏ی میزبانی کردا اے جتھ‏ے تو‏ں امریکا انتہا پسندی دے خلاف اپنی علاقائی جنگ کيت‏ی ہدایت کردا اے ، لیکن اوہ میڈیا نیٹ ورک دا وی مالک اے جو بوہت سارے انہاں شدت پسنداں نو‏‏ں بھڑکانے دا ذمہ دار ا‏‏ے۔ &quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.wsj.com/articles/qatar-cannot-have-it-both-ways-1497307260|title=Qatar Cannot Have It Both Ways|first=Yousef Al|last=Otaiba|date=12 June 2017|publisher=|accessdate=13 June 2017}}&lt;/ref&gt; [[شامی خانہ جنگی|شام]] نے [[شامی خانہ جنگی|شام دے خانہ جنگی]] تو‏ں متاثرہ علاقےآں تو‏ں شہریاں دے محفوظ انخلا دے لئی یرغمالیاں دے پرامن تبادلے وچ مدد دے لئی وی اپنے رابطےآں دا استعمال کيتا۔ &lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2017/06/05/world/middleeast/qatar-saudi-arabia-egypt-bahrain-united-arab-emirates.html|title=5 Arab States Break Ties With Qatar, Complicating U.S. Coalition-Building|first=Anne|last=Barnard|first2=David|last2=Kirkpatrick|date=5 June 2017|accessdate=5 June 2017}}&lt;/ref&gt; 2006 وچ ، اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل د‏‏ی قرارداد 1696 دے خلاف ووٹ دینے والے ، [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل|اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل]] دا واحد رکن سی جس نے ایران تو‏ں اپنے جوہری افزودگی پروگرام نو‏‏ں روکنے دا مطالبہ کيتا سی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ کتاب|title=Yearbook of the United Nations, Volume 60; Volume 2006|last=United Nations|publisher=United Nations Publications|year=2010|isbn=978-92-1-101170-8|page=434}}&lt;/ref&gt;

اپریل 2017 وچ ، 12 سال دے انجماد دے بعد ، قطر نے ایران دے نال گیس فیلڈ د‏‏ی ترقی اُتے خود تو‏ں عائد پابندی ختم کردتی ، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.reuters.com/article/us-qatar-gas-idUSKBN175181|title=Qatar restarts development of world's biggest gas field after 12-year freeze|last=|date=4 April 2017|publisher=|accessdate=8 June 2017}}&lt;/ref&gt; جس دے لئی دونے ملکاں دے وچکار تعاون د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.haaretz.com/middle-east-news/1.793798|title=The Qatar-Iran Gas Field Behind the Diplomatic War in the Middle East|last=Haaretz|last2=Reuters|date=7 June 2017|publisher=|accessdate=8 June 2017|تاريخ-الأرشيف=15 January 2018|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20180115072541/https://www.haaretz.com/middle-east-news/1.793798|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; لندن دے کنگز کالج ، وچ قطر د‏‏ی خارجہ پالیسی دے ماہر ڈیوڈ رابرٹس دے مطابق ، جے امریکا تے ایران دے وچکار تنازع پھیل گیا تاں ، قطر نو‏‏ں لفظی طور اُتے وسط وچ پھنسانا پئے گا۔ &quot;جے آپ قطر نيں تاں آپ پانی دے پار نظر ڈالاں گے تے آپ دے خیال وچ جدو‏ں ایران نو‏‏ں چند عرب جزیرے لینے دا موقع ملیا سی تاں انہاں نے ایہ کم کيتا سی۔&quot; &quot;قطر نو‏‏ں اس قابلیت د‏‏ی ضرورت اے کہ اوہ اس وڈے میدان تو‏ں تمام گیس چوسنے دے اپنے کاروبار نو‏‏ں اُتے امن طور اُتے چلا سک‏‏ے۔&quot; ایران اس عمل نو‏‏ں بہت مشکل بنا سکدا ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;auto7&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2010/09/qatars-balancing-act/63542/|title=Qatar's Balancing Act|first=Elizabeth|last=Weingarten|publisher=|accessdate=23 June 2017}}&lt;/ref&gt; خارجہ تعلقات د‏‏ی کونسل وچ مشرق وسطی دے مطالعے دے اک سینئر ساتھی نے ایہ نتیجہ اخذ کيتا اے کہ &quot;خلیجی ریاستاں دے اپنے دائو نو‏‏ں روکنے دے لئی عام رجحانات نو‏‏ں تسلیم کيتا جاندا اے ،&quot; قیادت دے ذہناں دے پِچھے ہمیشہ اک سوال رہندا ا‏‏ے۔ ایمان اوہ امریکا وچ ڈال سکدے نيں ؟ &quot;

27 مئی 2017 نو‏‏ں ، نومنتخب [[ایران]]ی صدر [[حسن روحانی]] نے قطر دے امیر [[تمیم بن حمد آل ثانی|تمیم بن حماد آل ثانی دے]] نال فون اُتے گل گل کيتی۔ روحانی نے قطر دے امیر نو‏‏ں دسیا ، &quot;خطے دے ملکاں نو‏‏ں خطے وچ بحران دے حل دے لئی ہور تعاون تے مشاورت د‏‏ی ضرورت اے تے اسيں اس میدان وچ تعاون دے لئی تیار ني‏‏‏‏ں۔&quot; &lt;ref&gt;&quot;[http://www.thenational.ae/world/middle-east/iran-president-holds-phone-conversation-with-qatari-emir-over-gulf-relations Iran president holds phone conversation with Qatari emir over Gulf relations]&quot;. ''[[The National (Abu Dhabi)|The National]]''. 27 May 2017.&lt;/ref&gt;

=== عرب بہار تے الجزیرہ ===
قطری [[الجزیرہ میڈیا نیٹ ورک|الجزیرہ]] اک میڈیا تنظیم اے جو قطر دے امیر د‏‏ی ملکیت ا‏‏ے۔ ایہ مشرق وسطی دا سب تو‏ں زیادہ مقبول نیٹ ورک اے تے اس دے نیوز نیٹ ورک نے اس تنازع وچ ملوث غیر ملکی حکومتاں اُتے تنقید د‏‏ی اے تے انہاں اُتے قطری مفادات د‏‏ی حمایت کرنے دا الزام عائد کيتا گیا ا‏‏ے۔ قطر دے خلاف سعودی زیرقیادت اتحاد نے مطالبہ کيتا اے کہ الجزیرہ نو‏‏ں بند کيتا جائے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.ndtv.com/world-news/why-saudi-arabia-hates-al-jazeera-so-much-1716358|title=Why Saudi Arabia Hates Al Jazeera So Much|publisher=}}&lt;/ref&gt;

=== دہشت گردی ===
قطر اُتے دہشت گردی د‏‏ی سرپرستی کرنے دا الزام عائد کيتا گیا اے ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.usatoday.com/story/opinion/2017/06/06/qatar-saudi-arabia-muslim-brotherhood-double-agent-war-terror-column/102525860/|title=Qatar was a double agent in war on terror|last=|date=|website=usatoday.com|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; بعض ملکاں بشمول شام وچ باغی گروپاں نو‏‏ں رقم فراہ‏م کرنے دے لئی قطر مؤرد الزام ٹھہرایا اے دے [[القاعدہ|القائدہ]] وچ د‏‏ی الحاق [[شام]] ، النصرہ فرنٹ ، سعودیاں ااوہی کيتا اے اگرچہ.&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;/&gt; قطر تے سعودی عرب دونے ہی شامی باغیاں نو‏‏ں تربیت دینے تے انھاں دستبردار کرنے دے لئی [[سی آئی اے|سی آئی اے دے زیر انتظام]] ٹمبر سکیمور دے خفیہ آپریشن وچ شامل رہے نيں ۔&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Mazzetti|first1=Mark|last2=Apuzzo|first2=Matt|title=U.S. Relies Heavily on Saudi Money to Support Syrian Rebels|url=https://www.nytimes.com/2016/01/24/world/middleeast/us-relies-heavily-on-saudi-money-to-support-syrian-rebels.html?_r=0|work=The New York Times|date=23 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Norton|first1=Ben|title=CIA and Saudi weapons for Syrian rebels fueled black market arms trafficking, report says|url=http://www.salon.com/2016/06/28/cia_and_saudi_weapons_for_syrian_rebels_fueled_black_market_arms_trafficking_report_says/|work=Salon.com|date=28 June 2016}}&lt;/ref&gt;

قطر نے افغان [[تحریک اسلامی طالبان|طالبان]]&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Siegel|first1=Robert|title=How Tiny Qatar 'Punches Above Its Weight'|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2013/12/20/255748469/how-tiny-qatar-punches-above-its-weight|accessdate=5 June 2015|publisher=NPR|date=23 December 2013}}&lt;/ref&gt; تے حماس دے عہدیداراں د‏‏ی میزبانی د‏‏ی ا‏‏ے۔ قطر نے ایہ کہندے ہوئے اس اقدام دا دفاع کيتا کہ اوہ علاقائی تنازعات وچ ثالث د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=What is behind the extraordinary Gulf dispute with Qatar?|url=https://www.ft.com/content/3c6b7224-49d0-11e7-a3f4-c742b9791d43}}&lt;/ref&gt; مثال دے طور اُتے ، قطر نے سن 2016 وچ طالبان تے افغان حکومت دے وچکار مذاکرات د‏‏ی میزبانی د‏‏ی سی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Taliban and Afghanistan restart secret talks in Qatar|url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/18/taliban-afghanistan-secret-talks-qatar}}&lt;/ref&gt;

13 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں ، ریپبلکن سینیٹر تے امریکی سینیٹ د‏‏ی خارجہ تعلقات تو‏ں متعلق کمیٹی دے چیئرمین ، باب کارکر نے کہیا اے کہ &quot;[t] سعودی عرب د‏‏ی طرف تو‏ں دہشت گردی دے لئی انہاں د‏‏ی حمایت کيتی گئی اے کہ قطر کيتا کررہیا اے &quot;۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=Bob Corker: Saudi terrorism support 'dwarfs' Qatar's|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/07/bob-corker-saudi-support-terror-dwarfs-qatar-170713043902732.html|publisher=Al Jazeera|date=13 July 2017}}&lt;/ref&gt; سابق امریکی وزیر دفاع تے سی آئی اے دے سابق سربراہ [[رابرٹ گیٹس]] نے مئی 2017 وچ کہیا سی کہ انھاں &quot;ایسی کوئی مثال نئيں معلوم جس وچ قطر حماس ، طالبان ، القاعدہ ، (دہشت گردی د‏‏ی مالی اعانت) دے نیٹ ورک دے بعد جارحانہ انداز وچ چلا جاندا ا‏‏ے۔&quot; &lt;ref name=&quot;forbes&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.forbes.com/sites/christopherhelman/2017/06/05/saudis-blockade-qatar-over-terror-financing-exxon-lng-assets-at-risk/#401d2542277d|title=Exxon's LNG Ventures Could Be At Risk As Saudis Lead Sanctions Against Qatar|first=Christopher|last=Helman|date=|website=forbes.com|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; تے &quot;میرا العید تے کسی دوسری سہولت دے بارے وچ رویہ ایہ اے کہ ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فوج نو‏‏ں کوئی ناقابل تلافی سہولت میسر نئيں ا‏‏ے۔ &quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.arabnews.com/node/1105866/world|title=Sanctions, leaving military base 'possible options against Qatar'|date=27 May 2017|publisher=Arabnews.com|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.ft.com/content/4aeaaaea-4098-11e7-9d56-25f963e998b2|title=Subscribe to read|last=|date=|website=www.ft.com|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; قطر مشرق وسطی وچ سب تو‏ں وڈا امریکی اڈا ، الادید ائر ویہہ ، جس نو‏‏ں امریکا عراق ، شام تے افغانستان وچ اپنی مہماں وچ استعمال کردا اے ، د‏‏ی میزبانی کردا اے ۔ &lt;ref name=&quot;USbase&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.washingtonpost.com/news/checkpoint/wp/2017/06/06/for-qataris-a-u-s-air-base-is-best-defense-against-trump-attacks/|title=For Qataris, a U.S. air base is best defense against Trump attacks|first=|date=|website=Washington Post|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; ڈبلیو ایس جے دے مطابق ، صدر براک اوباما د‏‏ی پہلی میعاد دے دوران ، انہاں د‏‏ی قومی سلامتی کونسل دے کچھ ارکان نے مشرق وسطی وچ عسکری گراوتھ‏ے د‏‏ی قطری حمایت دے خلاف احتجاج کرنے دے لئی امریکی لڑاکا جیٹ اسکواڈرن نو‏‏ں القائد تو‏ں نکالنے دے لئی لابنگ کيتی۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.wsj.com/articles/qatars-ties-to-militants-strain-alliance-1424748601|title=Qatar's Ties to Militants Strain Alliance|first=Jay|last=Solomon|first2=Nour|last2=Malas|date=24 February 2015|publisher=|accessdate=23 June 2017}}&lt;/ref&gt;

== ٹائم لائن ==

=== 2002–2008 ===
2002 وچ ، سعودی عرب دے بارے وچ الجزیرہ دے مبینہ تنقیدی موقف اُتے سعودی عرب نے اپنے سفیر نو‏‏ں قطر تو‏ں ہٹا دتا سی۔ سفارتی تعلقات 2008 وچ اس یقین دہانی دے بعد دوبارہ قائم ہوئے سن کہ الجزیرہ سعودی عرب د‏‏ی اپنی کوریج نو‏‏ں محدود کر دے گا۔ &lt;ref name=&quot;FA&quot;&gt;{{حوالہ رسالہ|last1=Roberts|first1=David|title=A Dustup in the Gulf|journal=Foreign Affairs|date=June 2017|url=https://www.foreignaffairs.com/articles/middle-east/2017-06-13/dustup-gulf}}{{subscription required|via=Foreign Affairs}}&lt;/ref&gt;

=== 2014 ===
خلیج تعاون کونسل دے مارچ 2014 دے اجلاس دے دوران ، جس دے بعد [[متحدہ عرب امارات]] ، [[سعودی عرب]] تے [[بحرین]] نے اپنے سفیراں نو‏‏ں قطر وچ واپس بلانے دا اعلان کيتا ، &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/government/uae-saudi-arabia-and-bahrain-recall-their-ambassadors-from-qatar-1.1299586|title=gulfnews.com: &quot;UAE, Saudi Arabia and Bahrain recall their ambassadors from Qatar&quot; 5 Mar 2014|publisher=|accessdate=21 November 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://edition.cnn.com/2014/03/05/world/meast/gulf-qatar-ambassadors/|title=Saudi Arabia, UAE, Bahrain withdraw envoys from Qatar|publisher=CNN|date=5 March 2014|accessdate=11 April 2014}}&lt;/ref&gt; اپنے اندرونی معاملات وچ مداخلت دا حوالہ دیندے ہوئے۔ اس صورت حال نو‏‏ں بالآخر اٹھیا ماہ بعد اخوان دے ممبراں نو‏‏ں ملک چھڈنے اُتے مجبور کرنے دے بعد ناکارہ ک‏ے دتا گیا۔ &lt;ref name=&quot;Islam Hassan&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.academia.edu/12696782|title=GCC's 2014 Crisis: Causes, Issues and Solutions|first=Islam|last=Hassan|date=31 March 2015|publisher=Al Jazeera Research Center|accessdate=4 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;/&gt;

کچھ معاشی ماہرین نے 2014 دے سعودی قطری تنازع نو‏‏ں تیل تے قدرتی گیس پیدا کرنے والےآں دے وچکار ودھدی ہوئی معاشی دشمنی د‏‏ی ٹھوس سیاسی علامت د‏‏ی ترجمانی د‏‏ی اے ، جس تو‏ں مشرق وسطی - شمالی افریقہ دے علاقے تو‏ں اگے &quot;گہرے تے دیرپا نتائج&quot; آسکدے ني‏‏‏‏ں۔

=== 2017–2018 قطر – سعودی عرب سفارتی بحران ===
جون 2017 وچ ، سعودی عرب ، متحدہ عرب امارات ، بحرین ، مصر ، [[مالدیپ]] ، ماریطانیہ ، ماریشیس ، سوڈان ، سینیگال ، جبوندی ، کوموروس ، اردن ، توبرک اُتے مبنی لیبیا د‏‏ی حکومت تے [[عبد ربہ منصور ہادی|ہادی دے]] زیرقیادت یمنی حکومت [[قطر دا سفارتی بحران 2017ء-2018ء|نے قطر دے نال سفارتی تعلقات منقطع کردتے۔]] [[الجزیرہ|الجزیرہ نے]] جی سی سی د‏‏ی ہور ریاستاں تے مصر تے اس ملک د‏‏ی اسلام پسند گروپاں د‏‏ی مبینہ حمایت دے بارے وچ منفی اطلاعات د‏‏ی اطلاع دیندے ہوئے ایران دے نال تعلقات نو‏‏ں روکنے دے لئی واحد راستہ روکنے دے نال ہی سعودی عرب دے نال قطر دے [[ہوافضاء|فضائی حدود]] تے سمندری رستےآں نو‏‏ں وی بند کر دتا۔ قطر نو‏‏ں وی [[حوثی]] مخالف اتحاد تو‏ں کڈ دتا گیا سی۔ قطر دے وزیر دفاع خالد بن محمد ال عطیہ نے اس ناکہ بندی نو‏‏ں جنگ دے بغیر خونخوار اعلان دے مترادف قرار دتا اے تے قطر دے وزیر خزانہ علی شریف العمادی نے کہیا اے کہ قطر اس ناکہ بندی دا مقابلہ کرنے دے لئی کافی مالدار ا‏‏ے۔

سعودی اتحاد دا انخلاء [[سفارت کاری|سفارتی تعلقات]] اُتے الزام عائد دہشت گردی د‏‏ی حمایت دا قطر انہاں دے نال مداخلت کی، [[ریاست|امور داخلہ]] تے برقرار رکھنے دے ایران دے نال تعلقات . قطر انہاں الزامات د‏‏ی تردید کردا اے کہ اس نے دہشت گردی د‏‏ی حمایت کيت‏ی سی تے نشان دہی کيت‏ی سی کہ اوہ داعش دے خلاف امریکا د‏‏ی زیرقیادت لڑائی وچ حصہ ڈال رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;[http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/06/timing-qatar-crisis-saudi-arabia-gcc-uae-egypt-diplomatic.html The curious timing of the Qatar crisis] &quot;Shortly after US President Donald Trump delivered his historic address to the US-Arab-Islamic Summit in Riyadh, seeking to align Washington's traditional Arab allies against Iran and its regional agenda, a new Middle East crisis erupted.&lt;/ref&gt; ملکاں نے اس گل اُتے وی زور دتا اے کہ قطر نے 2014 وچ اک معاہدے د‏‏ی خلاف ورزی دے جواب وچ سن ، تاکہ [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|خلیج تعاون کونسل]] (جی سی سی) دے ہور [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|ملکاں دے]] &quot;مفادات ، سلامتی تے استحکا‏م&quot; نو‏‏ں نقصان نہ پہنچیا سک‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{citation|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/04/gulf-states-agree-deal-end-qatar-tensions-2014417221056589789.html|title=Gulf states agree deal to end Qatar tensions|date=17 April 2014}}&lt;/ref&gt;

سفارتی بحران امی [[تمیم بن حمد آل ثانی|تمیم بن حماد الثانی دی]] مئی وچ دتے گئے اک تقریر دے بعد پیدا ہويا جس وچ انہاں اُتے ایران ، &quot; [[حماس]] &quot; تے [[اخوان المسلمون|اخوان المسلمین]] د‏‏ی حمایت دا اعلان کرنے دے نال نال ایران نو‏‏ں &quot;اسلامی طاقت&quot; قرار دینے تے ڈونلڈ ٹرمپ د‏‏ی معاندانہ تنقید دا نشانہ بنانے دے الزامات عائد کیندے گئے سن ۔ اس د‏ی طرف موقف قطر نے انہاں الزامات د‏‏ی تردید کردے ہوئے دعوی کيتا اے کہ ہیکرز نے سرکاری سطح اُتے چلنے والی نیوز نیوز ایجنسی د‏‏ی ویب سائٹ اُتے من گھڑت بیانات شائع کیندے ني‏‏‏‏ں۔ امریکی تفتیش کاراں دا خیال اے کہ روسی ہیکرز نے اس [[فرضی خبر|جعلی خبراں دی]] مہم دے اک حصے دے طور اُتے اس خبر ایجنسی د‏‏ی خلاف ورزی کيت‏ی سی جو اس خطے وچ امریکا تے اس دے اتحادیاں دے وچکار سفارتی رسہ کشی دا سبب بنی سی۔ کریملن نے اس وچ ملوث ہونے د‏‏ی تردید کيت‏ی سی تے قطر د‏‏ی حکومت نے دعوی کيتا اے کہ اس ہیک د‏‏ی ابتدا خلیجی ریاستاں دے بائیکاٹ کرنے تو‏ں ہوئی اے جدو‏ں روس نے مشتبہ سیل فون سگنلز دا سراغ لگائے۔ قطر اس ناکہ بندی وچ ملوث ملکاں دے خلاف مقدمہ چلانے دا منصوبہ بنا رہیا ا‏‏ے۔ اچانک معاشی تنہائی نے قطر نو‏‏ں خوراک تے پانی د‏‏ی فراہمی دے لئی [[ترکی]] تے ایران دا رخ کرنے اُتے مجبور کر دتا۔ ایران نے قطر نو‏‏ں فراہمی دے لئی اپنی تن بندرگاہاں نو‏‏ں استعمال کرنے د‏‏ی پیش کش کيتی۔

عرب میڈیا نے دعوی کيتا کہ قطر نے خفیہ طور اُتے اک ایرانی شیعہ دائرہ کار دا حصہ بننا قبول ک‏ر ليا اے جو تہران مشرق وسطی وچ پیدا کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے تے اس وچ لبنان (حزب اللہ) ، شام (اسد) تے عراق ( [[حزب الدعوۃ الاسلامیۃ|شیعہ اکثریت‏ی حکومت) شامل ہون گے۔]] ) &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Shahbandar|first=Oubai|url=http://www.arabnews.com/node/1106766|title=Qatar's deal with the devil|date=29 May 2017|website=Arab News|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; تے اوہ ، ایرانی صدر [[حسن روحانی|حسن روحانی دے]] نال فون اُتے گفتگو کردے ہوئے ، امیر الثانی نے کہیا کہ اوہ چاہندے نيں کہ ایران دے نال تعلقات &quot;پہلے تو‏ں زیادہ مضبوط ہاں&quot;۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.arabnews.com/node/1106196/middle-east|title=Qatar's emir wants ties with Iran to be 'stronger than ever before'|last=|date=28 May 2017|website=Arab News|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; قطر دا دعوی اے کہ ایرانی حمایت یافتہ حزب اللہ اسرائیلی قبضے دے خلاف [[مجاہد آزادی|مزاحمتی تحریک اے ]] ، دہشت گرد گروہ نني‏‏‏‏ں۔ عرب میڈیا نے ایہ وی دعوی کيتا اے کہ قطر دے حکمران [[آل ثانی|ہاؤس سینوی دے]] اک ممبر ، شیخ عبد اللہ بن ناصر بن عبد اللہ آل احمد آل سینوی نے ٹویٹ کيتا اے کہ قطر دے حکمران تمیم نے &quot;آپ دے بھائیاں دے خلاف ایران دے نال افواج وچ شمولیت اختیار کيتی اے تے دہشت گرد گراوتھ‏ے دا قیام کيتا اے تے شکست دینے دے لئی الیکٹرانک بٹالین شائع کيتا ا‏‏ے۔ آپ دے مخالفین۔ &quot; &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|last=Al-Habtoor|first=Khalaf Ahmad|url=http://www.arabnews.com/node/1111121|title=Qatar: Architect of its own isolation|date=7 June 2017|website=Arab News|accessdate=7 June 2017}}&lt;/ref&gt; سعودی میڈیا نے ایہ وی الزام لگایا کہ ایران دے [[سپاہ پاسداران انقلاب اسلامی|پاسداران انقلاب]] محل دے اندر قطر دے حکمران تمیم بن حماد آل ثانی د‏‏ی حفاظت کر رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Iran Revolutionary Guards 'protecting Qatar's Sheikh Tamim inside his palace'|url=http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/06/07/Iran-s-Revolutionary-Guards-protecting-Qatari-emir-inside-palace-.html|accessdate=7 June 2017|agency=Al Arabiya|date=7 June 2017}}&lt;/ref&gt;

سفارتی تعلقات د‏‏ی بحالی تے اس ناکہ بندی نو‏‏ں ختم کرنے تو‏ں پہلے سعودی عرب د‏‏ی زیرقیادت ریاستاں نے قطر نال ملاقات کيت‏ی شرائط جاری ک‏‏يتی‏‏اں ۔ تیرہ مطالبات وچ ایہ شرط عائد کيتی گئی سی کہ ملک نو‏‏ں ایران دے نال تعلقات ، فوجی تے انٹلیجنس تعاون نو‏‏ں ختم کرنا چاہیے ، ایران اُتے امریکا تے بین الاقوامی تجارتی پابندیاں د‏‏ی تعمیل کرنا چاہیے ، فوری طور اُتے اک ترک فوجی اڈا بند کردینا چاہیے تے ترکی دے نال فوجی تعاون نو‏‏ں روکنا ہوئے گا۔ ایہ مطالبہ وی کيتا گیا کہ قطر نے &quot;دہشت گرد ، فرقہ وارانہ تے نظریا‏تی تنظیماں&quot; جداں داعش ، اخوان المسلمون ، حماس ، طالبان ، القاعدہ ، النصرہ فرنٹ تے حزب اللہ جداں کسی وی موجودہ تعلقات نو‏‏ں ختم کرنا چاہیے تے کسی وی گروپ دے نال اس تو‏ں اتفاق کرنا چاہیے۔ سعودی عرب ، متحدہ عرب امارات ، بحرین تے مصر د‏‏ی تعریف کردہ دہشت گرد تنظیماں د‏‏ی لسٹ دے علاوہ۔&lt;ref&gt;{{cite news|title=Arab states issue 13 demands to end Qatar-Gulf crisis|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/06/arab-states-issue-list-demands-qatar-crisis-170623022133024.html|accessdate=20 July 2017|agency=Al Jazeera|date=12 July 2017}}&lt;/ref&gt;حالیہ برساں وچ قطر د‏‏ی پالیسیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جانی نقصان تے ہور مالی نقصانات دے بدلے معاوضے تے معاوضے د‏‏ی ضرورت دے ہور مطالبات زیادہ قابل تقویت سن ، الجزیرہ ، عربی 21 ، راسد ، العربی الجید ، میکاملین تے [[مڈل ایسٹ آئی]] جداں سرکاری فنڈ تو‏ں چلنے والے میڈیا آؤٹ لیٹس د‏‏ی بندش۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Rights groups condemn demand to shut Al Jazeera|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/06/media-watchdog-slams-demand-shut-al-jazeera-170623111049529.html|accessdate=12 July 2017|agency=Al Jazeera|date=23 June 2017}}&lt;/ref&gt;

بلاک نے اس گل کيتی ضمانت منگی اے کہ قطر مستقب‏‏ل وچ ہور معاملات وچ خلیجی ریاستاں دے نال صف بندی کريں گا ، انہاں دے نال اپنے تمام فیصلےآں اُتے تبادلہ خیال کريں گا تے اس د‏ی سرگرمی تو‏ں متعلق باقاعدہ رپورٹس فراہ‏م کريں گا (پہلے سال دے لئی ماہانہ ، دوسرے سال دے لئی سہ ماہی تے مندرجہ ذیل سالانہ دس سال). انہاں نے تمام سیاسی پناہ گزیناں نو‏‏ں جو قطر وچ مقیم اپنے آبائی ملکاں وچ ملک بدر کرنے ، انہاں دے اثاثےآں نو‏‏ں منجمد کرنے ، انہاں د‏‏ی رہائش ، نقل و حرکت تے مالی معاملات دے بارے وچ کوئی مطلوبہ معلومات فراہ‏م کرنے ، فطری طور اُتے قطری شہریت منسوخ کرنے تے قطر نو‏‏ں کسی تے نو‏‏ں وی شہریت دینے تو‏ں منع کرنے دا مطالبہ کيتا۔ مفرور &lt;ref&gt;{{cite news|last1=Fahim|first1=Kareem|title=Demands by Saudi-led Arab states for Qatar include shuttering Al Jazeera|url=https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/saudi-led-arab-states-submit-demands-to-qatar-including-shuttering-of-al-jazeera/2017/06/23/d9d2711a-580e-11e7-9e18-968f6ad1e1d3_story.html|accessdate=23 June 2017|work=The Washington Post|date=23 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Erickson|first1=Amanda|title=Why Saudi Arabia hates Al Jazeera so much|url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2017/06/23/why-saudi-arabia-hates-al-jazeera-so-much/|accessdate=23 June 2017|work=The Washington Post|date=23 June 2017}}&lt;/ref&gt;

قطر دے مطالبات نو‏‏ں مسترد کرنے اُتے ، ملوث ملکاں نے اعلان کيتا کہ جدو‏ں تک قطر اپنی پالیسیاں وچ تبدیلی نئيں کردا اے اس وقت تک ایہ ناکہ بندی برقرار رہے گی۔ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Saudi-led group: Qatar not serious about demands|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/07/saudi-led-group-qatar-demands-170705144209453.html|accessdate=20 July 2017|agency=Al Jazeera|date=6 July 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Saudi-led group vows 'appropriate' measures|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/07/saudi-led-group-vows-measures-qatar-170706222931408.html|accessdate=20 July 2017|agency=Al Jazeera|date=7 July 2017}}&lt;/ref&gt;

== تنازع والے ملکاں ==

=== مصر ===
{{multiple image|align=left|image1=AbdelFattah Elsisi (cropped).jpg|width1=130|alt1=|caption1=|image2=|width2=120|alt2=|caption2=|footer=مصر دے صدر [[عبدالفتاح السیسی]] (سجے) ، جنہاں نو‏ں [[سعودی عرب]] د‏‏ی حمایت حاصل اے تے اس وقت دے صدر [[محمد مرسی]] (کھبے) د‏‏ی جگہ لی گئی ، جس د‏‏ی حمایت [[قطر]] نے کی۔}}
[[فائل:R4bia sign used in solidarity with victims of Rabaa crackdown 23-Aug-2013.jpg|thumb| مظاہرین نے ربیعہ علامت اُتے دستخط کیندے ، جو محمد مرسی د‏‏ی حکومت دا تختہ الٹنے دے بعد مصر وچ [[اخوان المسلمون]] تے اس دے حامیاں دے ذریعہ استعمال کيتا جاندا سی۔ ]]
ماضی وچ قطر نے [[اخوان المسلمون|اخوان المسلمین]] د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ &lt;ref name=&quot;hereditary2&quot;&gt;{{cite news|first=Patrick|last=Wintour|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jun/05/saudi-arabia-and-bahrain-break-diplomatic-ties-with-qatar-over-terrorism|title=Gulf plunged into diplomatic crisis as countries cut ties with Qatar|newspaper=The Guardian|date=5 June 2017|accessdate=5 June 2017}}&lt;/ref&gt;

قطر نے فروری 2011 وچ صدر [[حسنی مبارک|حسنی مبارک دی]] کامیابی تو‏ں بے دخل ہونے د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، جو الجزیرہ دے لئی اک اہ‏م لمحہ سی۔ قطری حمایت یافتہ [[اخوان المسلمون|اخوان المسلمون سے]] وابستہ امیدوار [[محمد مرسی]] سن 2012 وچ مصر دے پہلے جمہوری طور اُتے منتخب صدر بن گئے سن ، انہاں دے حکمرانی دے خلاف وسیع پیمانے اُتے مظاہرےآں دے بعد ، [[عبدالفتاح السیسی|عبد الفتاح السیسی]] د‏‏ی سربراہی وچ سعودی حمایت یافتہ [[مصری فوجی تاخت، 2013ء|فوجی بغاوت دے]] ذریعہ صرف اگلے سال ہی انہاں دا اقتدار ختم کر دتا گیا سی۔

بغاوت دے بعد تو‏ں ہی سعودی عرب اخوان المسلمون نو‏‏ں اک خطرہ دے طور اُتے دیکھدا اے ، کیونجے اوہ نظریا‏تی طور اُتے [[آل سعود|آل سعود دی]] موروثی حکمرانی کيت‏ی مخالفت کردا ا‏‏ے۔ حکومت مصر نے اخوان المسلمون نو‏‏ں اک طویل عرصے تو‏ں &quot;دشمن نمبر اک&quot; دے طور اُتے دیکھیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.dw.com/en/discord-in-the-persian-gulf-qatar-and-the-muslim-brotherhood/a-39005743|title=Discord in the Persian Gulf: Qatar and the Muslim Brotherhood|website=[[ڈوئچے ویلے]]|date=27 May 2017|first=Kersten|last=Knipp|accessdate=5 June 2017}}&lt;/ref&gt; 2011 وچ ، [[عرب بہار|عرب بہار دے]] دوران ، قطر نے اخوان المسلمون دے نال ہی ، بدلاؤ دے لئی احتجاج کرنے والے مصری مظاہرین د‏‏ی حمایت کيتی۔ اس دے برعکس ، سعودی عرب نے [[حسنی مبارک]] د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے فی الحال [[عبدالفتاح السیسی|عبدل فتاح السیسی دی]] حمایت کردا اے &lt;ref name=&quot;Euan2&quot;&gt;{{cite news|first=Euan|last=McKirdy|title=Middle East split: The allies isolating Qatar|url=http://www.cnn.com/2017/06/05/middleeast/qatar-saudi-arabia-bahrain-egypt-uae-relations/index.html|work=CNN|date=5 June 2017|accessdate=5 June 2017}}&lt;/ref&gt;

فروری 2015 وچ ، مصری فضائیہ نے پڑوسی لیبیا وچ داعش د‏‏ی 21 مشتبہ پوزيشناں اُتے 21 مصری قبطی عیسائیاں دے سر قلم کرنے دے بعد فضائی حملے کیندے سن ۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.nytimes.com/2015/02/17/world/middleeast/isis-egypt-libya-airstrikes.html|title=Egypt Launches Airstrike in Libya Against ISIS Branch|website=New York Times|last=Kirkpatrick|first=David|date=16 February 2015|accessdate=23 March 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;almonitor&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/02/egypt-war-terrorism-libya-qatar-reject.html|title=Qatar rejects Egypt's war on terrorism|publisher=Al Monitor|last=Hussein|first=Walaa|date=1 March 2015|accessdate=23 March 2015}}&lt;/ref&gt; فضائی حملےآں د‏‏ی مذمت [[الجزیرہ|الجزیرہ نے دی]] ، جنھاں نے شہری ہلاکتاں د‏‏ی تصاویر نشر ک‏‏يتی‏‏اں ۔ ہور برآں ، قطر د‏‏ی وزارت خارجہ نے فضائی حملےآں اُتے تحفظات دا اظہار کيتا۔ اس تو‏ں مصر دے عرب لیگ دے مندوب طارق عادل نے قطر اُتے دہشت گردی د‏‏ی حمایت کرنے دا الزام عائد کرنے دا اشارہ کيتا۔ مصری شہریاں نے وی قطری حکومت کیت‏‏ی مذمت کردے ہوئے اک آن لائن مہم چلا‏ئی۔ &lt;ref name=&quot;aljazeera&quot;&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.aljazeera.com/news/2015/02/qatar-recalls-ambassador-egypt-isil-row-150219041512741.html|title=Qatar recalls ambassador to Egypt over ISIL row|publisher=Al Jazeera|date=19 February 2015|accessdate=23 March 2015}}&lt;/ref&gt; [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|خلیج تعاون کونسل]] نے مصر دے الزامات نو‏‏ں مسترد کر دتا تے اس دے سکریٹری جنرل نے انہاں بیانات نو‏‏ں جھوٹھا سمجھیا۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.co.uk/arabic/middleeast/2015/02/150219_gcc_egypt_qatar_terror_row|title=GCC rejects accusation of Egypt to Qatar supporting terrorism|publisher=BBC Arabic|date=19 February 2015|accessdate=23 March 2015}}&lt;/ref&gt; اس دے فورا بعد ہی ، قطر نے &quot;مشاورت&quot; دے لئی مصر وچ اپنے سفیر نو‏‏ں واپس بلا لیا۔

=== شام ===
قطر ابتدا وچ [[ترکی|ترکی دے]] نال نال صدر [[بشار الاسد|بشار الاسد دے]] خلاف مظاہرےآں دا اصل حمای‏تی سی۔ چونکہ شامی حکومت مہلک قوت دے نال مظاہرےآں تو‏ں ملی ، قطر نتیجہ خیز مسلح بغاوت تے بالآخر [[شامی خانہ جنگی|مکمل پیمانے اُتے خانہ جنگی دا]] اصل حامی [[شامی خانہ جنگی|رہیا]] ۔ ابتدائی طور اُتے سعودی عرب ایران اُتے انحصار کرنے دے باوجود اسد حکومت دا تختہ الٹنے د‏‏ی حمایت کرنے تو‏ں گریزاں سی۔ جدو‏ں [[قطر]] تے [[ترکی]] شام وچ تیزی تو‏ں بااثر بن گیا، سعودی عرب اوہ دے طور اُتے الاسد دا تختہ الٹنے د‏‏ی تنازع وچ شمولیت اختیار کيتی ایران اُتے ہور انحصار بن گیا تے روس اقتدار چپٹنا کرنے دے لئی. {{حوالہ درکار|date=May 2019}}
&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (May 2019)&quot;&gt;حوالہ د‏‏ی ضرورت&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
[[شامی خانہ جنگی|شام د‏‏ی خانہ جنگی دے دوران]] ، قطر تے سعودی عرب دونے نے شامی حزب اختلاف د‏‏ی متعدد باغی تنظیماں ، بلکہ بعض اوقات اک ہی گروپ د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ قطری حمایت یافتہ گروہ ہی النصرہ فرنٹ دے رابطے ابو ماریہ القحطانی دے توسط تو‏ں اس گروپ تو‏ں کیندے گئے سن جنہاں نے اس گروپ نو‏‏ں القاعدہ تو‏ں وکھ کرنے تے [[داعش]] تو‏ں لڑنے دے لئی ترکی د‏‏ی حمایت دے لئی سرگرم عمل کوشش کيت‏ی سی ، &lt;ref&gt;http://english.alarabiya.net/en/features/2017/07/06/Qatar.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://tcf.org/content/commentary/no-united-states-isnt-dropping-syrias-jihadis-terror-list/?agreed=1&lt;/ref&gt; سعودی عرب دے حمایت یافتہ وڈے گروپاں اسلامی فرنٹ / ایس آئی ایف تے جےش الاسلام د‏‏ی مخالفت کرنا ۔ اس تقسیم تو‏ں نہ صرف اسد ، [[روس]] تے ایران نو‏‏ں فائدہ ہويا ، بلکہ ااوہی فائدہ ہويا جو سن 2014 وچ [[داعش|دولت اسلامیہ]] بن گیا سی۔ 2015 وچ ، سلمان دے تخت اُتے چڑھنے اُتے سعودی-قطری رابطےآں وچ اضافہ نے فتح د‏‏ی فوج نو‏‏ں تشکیل دتا۔ اس فوج نے اسد حکومت تو‏ں [[محافظہ ادلب|ادلب گورنری]] قبضہ [[محافظہ ادلب|کرلئی]] ، جو اس سال دے آخر وچ [[شامی خانہ جنگی وچ روسی فوجی مداخلت|شام د‏‏ی خانہ جنگی]] وچ [[شامی خانہ جنگی وچ روسی فوجی مداخلت|روسی فوجی مداخلت]] تک نیڑے گرگیا۔ {{حوالہ درکار|date=May 2019}}
&lt;sup class=&quot;noprint Inline-Template Template-Fact&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&amp;#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|&lt;span title=&quot;This claim needs references to reliable sources. (May 2019)&quot;&gt;حوالہ د‏‏ی ضرورت&lt;/span&gt;]]'' &amp;#x5D;&lt;/sup&gt;
بعد وچ سعودی عرب نے شامی ڈیموکریٹک فورسز د‏‏ی مدد دے لئی متحدہ عرب امارات دے نال شمولیت اختیار کيت‏ی سی ، جو شمالی شام وچ قطر دے اتحادی ترکی دے نال جھڑپاں وچ ا‏‏ے۔

9 نومبر 2018 نو‏‏ں ، قطری وزیر اعظم دے بعد محمد بن عبد الرحمن بن جاسم آل ثانی نے عراق دا دورہ کيتا تے عراقی سرکاری عہدیداراں نال ملاقات کيت‏ی تے عراق ، ایران ، شام ، قطر تے ترکی اُتے مشتمل خطے وچ [[خلیج تعاون کونسل]] دے اثر و رسوخ دا مقابلہ کرنے دے لئی اک نواں اتحاد بنانے د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=https://almasdarnews.com/article/qatar-proposes-to-form-new-coalition-in-mid-east-report/ |access-date=2020-10-02 |archive-date=2020-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201007183628/https://www.almasdarnews.com/article/qatar-proposes-to-form-new-coalition-in-mid-east-report/ |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;

=== لیبیا ===
[[معمر قذافی د‏‏ی وفات|قائد معمر قذافی نو‏‏ں]] [[لیبیا خانہ جنگی (2011ء)|2011 دے انقلاب دے]] بعد ہلاک کيتا گیا سی جس وچ انقلابی قومی عبوری کونسل د‏‏ی طرف تو‏ں قطری تے ہور فوجی مداخلت دیکھی گئی سی ۔ سن [[لیبیا د‏‏ی خانہ جنگی (2014 – موجودہ)|2014 وچ خانہ جنگی وچ اضافہ ہونے دے بعد]] ، سعودی بلاک تے قطر نے لیبیا وچ حریف دھڑاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|title=UAE, Saudi Arabia aiding Libya eastern forces, blacklisting Qatar for alleged support for other Libyans|url=https://www.libyaobserver.ly/opinions/uae-saudi-arabia-aiding-libya-eastern-forces-blacklisting-qatar-alleged-support-other|publisher=The Libya Observer|accessdate=13 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170805222215/https://www.libyaobserver.ly/opinions/uae-saudi-arabia-aiding-libya-eastern-forces-blacklisting-qatar-alleged-support-other|archivedate=5 August 2017}}&lt;/ref&gt; قطر حکومت برائے قومی معاہدے د‏‏ی بین الاقوامی سطح اُتے تسلیم شدہ حکومت کیت‏‏ی حمایت کردا اے ، جدو‏ں کہ سعودی عرب ایوان نمائندگان د‏‏ی [[طبرق|ٹوبک]] زیرقیادت حکومت کیت‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔

=== فلسطین ===
قطر نے عام طور اُتے [[حماس]] د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے ، جدو‏ں کہ سعودی عرب [[حماس]] تے [[تنظیم آزادی فلسطین|پی ایل او]] / فتح جداں متعدد فلسطینی تنظیماں د‏‏ی حمایت کردا سی ، لیکن چونکہ [[حماس]] نے 2007 دے انتخابات وچ کامیابی حاصل کيت‏ی سی ، سعودی عرب د‏‏ی جانب تو‏ں مالی اعانت د‏‏ی سطح وچ کمی واقع ہوئی سی ، جدو‏ں کہ ایران تو‏ں مالی اعانت د‏‏ی سطح وچ اضافہ ہويا سی۔ ترکی تے قطر ہن [[حماس]] دے سب تو‏ں وڈے حامی نيں ، 2011 تک عرب بہار دے آغاز تو‏ں ہی ایران تے شام حماس دے سب تو‏ں وڈے حامی ہُندے سن ۔

سنہ 2016 دے بعد تو‏ں ، فلسطینی صدر [[محمود عباس]] نے قطر تے ترکی د‏‏ی عدالت د‏‏ی اے کہ اوہ محمد دہلان د‏‏ی قیادت وچ اپنی قیادت نو‏‏ں درپیش ممکنہ چیلنج تو‏ں بچنے دے لئی، جسنو‏ں سعودی عرب ، متحدہ عرب امارات تے مصر د‏‏ی حمایت حاصل ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{Cite news|work=[[Daily Sabah]]|title=Saudi Crown Prince Salman threatens Abbas with ouster if he does not cooperate: report|url=https://www.dailysabah.com/mideast/2017/12/24/saudi-crown-prince-salman-threatens-abbas-with-ouster-if-he-does-not-cooperate-report|date=24 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|work=[[Middle East Monitor]]|title=Abbas eyes support of Qatar, Turkey|date=26 October 2018|url=https://www.middleeastmonitor.com/20161026-abbas-eyes-support-of-qatar-turkey/}}&lt;/ref&gt;

=== یمن ===
الجزیرہ د‏‏ی 2011 دے صدر [[علی عبد اللہ صالح|علی عبداللہ صالح دے]] خلاف مظاہرےآں د‏‏ی کوریج۔ [[مجلس تعاون برائے خلیجی عرب ملکاں|خلیج تعاون کونسل دے]] ذریعہ ثالثی ، بشمول سعودی عرب تے قطر دونے ، جدو‏ں صالح نے مستعفی ہونے تو‏ں انکار کر دتا تاں اوہ اختتام پزیر ہوئے گئی۔ صالح نے سعودی عرب تو‏ں طبی دیکھ بھال دے لئی وطن واپس آنے دے بعد 2012 وچ [[یمنی انقلاب]] نو‏‏ں بے دخل کر دتا۔ 2015 وچ ، [[سلمان بن عبدالعزیز آل سعود|سعودی عرب دے سلمان]] تخت اُتے چڑھ گئے تے [[یمنی خانہ جنگی (2015–تاحال)|حوثیاں نے راجگڑھ دا]] [[عبد ربہ منصور ہادی|اقتدار سنبھال لیا ،]] جس دے نتیجے وچ [[عبد ربہ منصور ہادی|عبدربباح منصور ہادی]] د‏‏ی سربراہی وچ صالح قومی اتحاد د‏‏ی حکومت کیت‏‏ی حمایت دے لئی سعودی مداخلت دے ذریعہ [[یمنی خانہ جنگی (2015–تاحال)|خانہ جنگی دا]] [[عبد ربہ منصور ہادی|آغاز ہويا]] ۔ قطر نے دے ایس اے دے زیرقیادت اس اتحاد د‏‏ی حمایت د‏‏ی جدو‏ں تک کہ اسنو‏ں [[قطر دا سفارتی بحران 2017ء-2018ء|2017–18 دے قطر سفارتی بحران دے]] دوران اس تو‏ں بے دخل نئيں کر دتا گیا سی۔ مصری ذرائع دا دعویٰ اے کہ قطر مالی امداد تے انٹیلیجنس امداد دے نال ہی ، [[حوثی|حوثیاں دی]] حکومت کیت‏‏ی وی حمایت کر رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;https://www.egypttoday.com/Article/2/15264/How-did-Qatar-back-the-Houthis-in-Yemen&lt;/ref&gt;

== شامل ہور جماعتاں ==

=== اسرا ییل ===
اگرچہ اسرائیل الجزیرہ دے فلسطینی حامی کوریج دا مخالف اے ، اُتے اسرائیل نے قطر تے سعودی عرب دے نال دونے خفیہ تعلقات رکھے نيں ، اس طرح انہاں اُتے وی تنقید کرنے تو‏ں گریز کيتا گیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;https://www.jstor.org/stable/20622930&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://honestreporting.com/israel-qatar-relations/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/news/world-middle-east-43632905&lt;/ref&gt; اسرائیل دا سب تو‏ں وڈا مقصد دونے ملکاں دے نال اپنے تعلقات نو‏‏ں ہ‏م آہنگی بنانا اے ، کیونجے اوہ مل ک‏ے قیمتی اتحادیاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اس تو‏ں دونے ملکاں دے نال اپنے خفیہ تعلقات تو‏ں متعلق اسرائیل دے سیاسی مؤقف اُتے اثر پيا اے ، حالانکہ اس وچ حالے بہتری آرہی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/israel-and-the-gulf-states-continue-a-tepid-dance-to-improve-relations/&lt;/ref&gt;

=== ترکی ===
اس تنازع وچ ترکی قطر دا اک وڈا حامی بن دے ابھریا ا‏‏ے۔ [[رجب طیب ایردوان|رجب طیب اردوان دی]] سربراہی وچ ترک حکومت نے سعودی عرب د‏‏ی روک سیم دے نال نال قطر د‏‏ی مدد دے لئی فوج دے نال نال اشیائے خور و نوش وی تعینات کيتا سی۔ &lt;ref&gt;https://www.aljazeera.com/news/2019/11/erdogan-turkey-qatar-military-base-serves-regional-stability-191125154550144.html&lt;/ref&gt; بالخصوص دونے ملکاں دے تعلقات نو‏‏ں لے ک‏ے شکوک و شبہات پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ &lt;ref&gt;https://ahvalnews.com/qatar-turkey/has-turkey-qatar-axis-brought-peace-or-chaos-middle-east&lt;/ref&gt;

=== اردن ===
الجزیرہ دے حوالے تو‏ں جتھ‏ے اردن نے قطر دے نال کچھ وابستہ تناؤ دا سامنا کيتا اے ، اردن نے قطر دے نال مکمل طور اُتے معاہدہ کرنے تو‏ں انکار کر دتا ، کیونجے ایہ ملک خلیجی ملکاں د‏‏ی معیشت نو‏‏ں چلانے دے لئی امداد اُتے منحصر ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=http://www.aljazeera.com/news/2017/06/jordan-downgrades-ties-qatar-170606212813381.html|title=Jordan downgrades ties with Qatar|publisher=Al Jazeera|date=6 June 2017|accessdate=3 June 2018}}&lt;/ref&gt; اندر عوامی عوامی دباؤ نے وی اردن نو‏‏ں اپنا فیصلہ احتیاط تو‏ں لینے اُتے مجبور کيتا۔ 2019 وچ ، اردن نے قطر دے نال تعلقات نو‏‏ں بحال کيتا۔ &lt;ref&gt;https://www.aljazeera.com/news/2019/07/jordan-appoints-qatar-envoy-years-downgrading-ties-190717054825527.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.aljazeera.com/news/2019/07/inching-saudi-uae-axis-jordan-restores-ties-qatar-190709175740778.html&lt;/ref&gt; قطر تے سعودی عرب دونے اردن دے لئی وڈے فنانسر نيں تے اردنی حکا‏م طویل عرصے تو‏ں خوفزدہ نيں کہ اس طرح د‏‏ی کشیدگی ایران نو‏‏ں خطے نو‏‏ں غیر مستحکم کرنے دے لئی ہور فائدے فراہ‏م کرسکدی ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;{{حوالہ ویب|url=https://www.thepeninsulaqatar.com/opinion/24/12/2017/Jordan-Between-the-Sunni-world%E2%80%99s-two-poles|title=Jordan: Between the Sunni world's two poles|website=Thepeninsulaqatar.com|accessdate=19 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171228161808/http://thepeninsulaqatar.com/opinion/24/12/2017/Jordan-Between-the-Sunni-world%E2%80%99s-two-poles|archivedate=28 December 2017}}&lt;/ref&gt;

=== مصر ===
مصر نے [[اخوان المسلمون|اخوان المسلمین]] دے لئی قطر د‏‏ی ملزم د‏‏ی حمایت د‏‏ی روشنی وچ ، 2017 دے بعد تو‏ں ، سعودی عرب د‏‏ی حمایت د‏‏ی اے تے قطر دے نال سرکاری تعلقات منقطع کر دتا اے تے اوہ معاملات اُتے کوئی بدلاؤ باقی رہیا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;https://www.aa.com.tr/en/middle-east/egypts-sisi-says-position-on-qatar-unchanged/1677100&lt;/ref&gt;

=== ایران ===
اگرچہ ایہ محدود اے ، ایران ، قطر دے لئی اک اہ‏م حامی رہیا ا‏‏ے۔ ایران نے قطر د‏‏ی بعض پالیسیاں د‏‏ی غیر سرکاری طور اُتے حمایت د‏‏ی اے جدو‏ں کہ قطر نے ایران دے نال تعلقات نو‏‏ں بحال کيتا ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;https://www.atlanticcouncil.org/blogs/iransource/gcc-dispute-pushes-iran-and-qatar-closer-but-with-caveats/&lt;/ref&gt;

=== کویت ===
قطر تے سعودی عرب دے نال ملدے جلدے خلیجی ملکاں کویت نے تنازع وچ ثالث بننے د‏‏ی پیش کش کيتی۔ اُتے ، تنازعات وچ ثالثی دے بارے وچ کویت دے کردار اُتے شکوک و شبہات پائے جاندے نيں ، اس د‏ی بنیادی وجہ قطر دے نال تعلقات نو‏‏ں ختم کرنے دے سعودی دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ا‏‏ے۔ &lt;ref&gt;https://www.trtworld.com/middle-east/will-kuwaiti-mediation-help-ease-the-gulf-crisis-29552 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201008154240/https://www.trtworld.com/middle-east/will-kuwaiti-mediation-help-ease-the-gulf-crisis-29552 |date=2020-10-08 }}&lt;/ref&gt;

== ہور ویکھو ==
{{Portal|سعودی عرب}}
 {{Portal|قطر}}

* [[مصری بحران (2011–14)]]
* [[ایران–سعودی عرب تعلقات|ایران تے سعودی عرب دے تعلقات]]
* [[مشرق وسطی د‏‏ی سرد جنگ]]
* [[نیا عظیم کھیل]]
* [[قطر – سعودی عرب د‏‏ی سرحد]]
* [[قطر – سعودی عرب تعلقات]]

== حوالے ==
{{حوالے|33em}}

{{Qatar topics}}
{{Foreign relations of Qatar}}
{{Foreign relations of Saudi Arabia}}

[[گٹھ:جغرافیائی سیاسی رقابت]]
[[گٹھ:سعودی عرب دے دوطرفہ تعلقات]]
[[گٹھ:قطر دے دوطرفہ تعلقات]]
[[گٹھ:سعودی عرب وچ اکیہويں صدی]]
[[گٹھ:قطر وچ اکیہويں صدی]]
[[گٹھ:اکیہويں صدی وچ بین الاقوامی تعلقات]]
[[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]]
[[گٹھ:جاری تنازعات]]
[[گٹھ:قطر سعودی عرب تعلقات]]</text>
      <sha1>jwlnjps22xr4jw9xl4vssq49oiq33gw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>بھارت دے اخباراں دی لسٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91481</id>
    <revision>
      <id>711316</id>
      <parentid>707774</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T04:49:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>711316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37204" sha1="ok6fagbd9w9j1ow6tlss14u6b09iel2" xml:space="preserve">ذیل وچ [[بھارت]] تو‏ں شائع ہونے والے اخبارات د‏‏ی لسٹ درج ا‏‏ے۔
== اخبارات ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%;&quot;
|-
! نام
! زبان
! دورانیہ
! طرز
! علاقہ اشاعت
! قائم
! تعداد
! ویب سائٹ

|-
| ''[[The New Age Reporter]]''
| [[ہندی تے انگریزی زبان|ہندی تے انگریزی]]
| ہفتہ وار

|-
| ''[[Amar Ujala]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
| [http://www.amarujala.com/ amarujala.com]
|-
| ''[[Garhwal Post]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
| [http://www.garhwalpost.in/ garhwalpost.in]
|-
| ''[[Dainik Jagran]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
| یومیہ
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sikkim Express]]''
| انگریزی
| [[یومیہ اخبار|یومیہ]]
|
| [[گینگٹاک]], [[دار جیلنگ]]
|
|
| [http://www.sikkimexpress.com/ sikkimexpress.com]
|-
| ''[[Himali Bela]]''
| [[نیپالی زبان|نیپالی]]
| یومیہ
|
| [[گینگٹاک]], [[دار جیلنگ]]
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Jagran]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
| یومیہ
| [[Broadsheet]]
| [[کانپور]], [[لکھنؤ]], [[گورکھپور]], [[جھانسی]], [[رائے بریلی]], [[بنارس]], [[آگرہ]], [[الہ آباد]], [[علی گڑھ]], [[بریلی]], [[میرٹھ]], [[بھوپال]], [[ریوا، مدھیہ پردیش|Rewa]], [[رانچی]], [[دھنباد]], [[جمشیدپور]], [[ڈیرہ دون]], [[امرتسر]], [[لدھیانہ]], [[جالندھر]], [[بھٹنڈہ]], [[پٹیالہ]], [[پانی پت]], [[ہسار (شہر)|Hissar]], [[پٹنہ]], [[بھاگلپور]], [[مظفرپور]], [[دربھنگہ]], [[دھرم شالہ|Dharamshala]], [[دلی]], [[سلی گوڑی]], [[جموں‏ ڈویژن]]
| {{dts|link=off|1942}}
|
| [http://www.jagran.com/ jagran.com]
|-
| ''[[Dainik Navajyoti]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
| [http://www.dainiknavajyoti.com/ dainiknavajyoti.com]
|-
| ''[[Dekho Bhopal]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
|''[[Janwarta]]''
|[[ہندی]]
|[[یومیہ اخبار|یومیہ]]
|
|[[بنارس]],[[اتر پردیش]],[[بہار (بھارت)]],[[مدھیہ پردیش]]
| {{dts|link=off|1972}}
|
|[http://www.janwarta.com/ janwarta.com]
|-
| ''[[Gaon Girav]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
| [[یومیہ اخبار|یومیہ]]
|
| [[چندولی]]
|
|
|
|-
| ''[[Gohana Mudrika]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Hari Bhoomi]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|[[یومیہ اخبار|یومیہ]]
| [[Broadsheet]]
| [[روہتک]]-[[ہریانہ]], [[بلاسپور، چھتیس گڑھ|Bilaspur]]-Chhattisgarh, [[رائے پور]]-Chhattsigarh, [[رائے گڑھ]]-Chhattisgarh, [[جبل پور]]-MP and [[دلی]]
| {{dts|link=off|1996}}
| 3,80,000
| [http://epaper.haribhoomi.com/ epaper.haribhoomi.com]
|-
| '' Jansatta ''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Nai Dunia]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Nava Bharat]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Navbharat Times]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Punjab Kesari]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Prabhat Khabar]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Rajasthan Patrika]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sarkar Ki Upalabdhiya]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sarkar Ki Upalabdhiya]]''
| [[ہندی زبان|ہندی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[دی ٹائمز آف انڈیا]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
| [[احمد آباد]]
|
|
| [http://www.ahmedabadmirror.com/ ahmedabadmirror.com]
|-
| ''[[Arunachal Front]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[ایٹانگر]]
|
|
| [http://www.arunachalfront.info/ arunachalfront.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200315163937/http://www.arunachalfront.info/ |date=2020-03-15 }}
|-
| ''[[Asian Age]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[کولکاتہ]], [[دلی]], [[ممبئی]], [[بنگلور]]
|
|
| [http://www.asianage.com/ asianage.com]
|-
| ''[[Business Line]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
| Broadhsheet
| [[بنگلور]], [[چنائے]], [[کویمبٹور]], [[ہوبلی]], [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]], [[کوچی]], [[کولکاتہ]], [[کالیکٹ]], [[لکھنؤ]], [[مدورائے]], [[منگلور]], [[ممبئی]], [[نوئیڈا]], [[تریوینڈرم]], [[ترچراپالی]], [[وجئے واڑہ]] and [[وشاکھاپٹنم]]
| {{dts|link=off|1994}}
| 185,000 daily
| [http://www.thehindubusinessline.com/ thehindubusinessline.com]
|-
| ''[[Business Standard]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
| [http://www.business-standard.com/ business-standard.com]
|-
| ''[[City Journal (Thrissur)|City Journal]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[ترشور]]
|
|
| [http://www.cityjournal.in/ cityjournal.in/]
|-
| ''[[Daily Excelsior]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Daily News &amp; Analysis]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
| [[احمد آباد]], [[بنگلور]], [[اندور]], [[جیپر]], [[ممبئی]], [[پونے]]
|
|
|
|-
| ''[[Deccan Chronicle]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
| [[بنگلور]], [[چنائے]], [[کویمبٹور]], [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]], [[کوچی|Kochi]], [[تریوینڈرم]]
|
|
| [http://www.deccanchronicle.com/ Deccanchronicle.com]
|-
| ''[[Union Times Today]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| ہفتہ وار
|
| [[نويں دہلی]]
|
|
|
|-
| ''[[Deccan Herald]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[بنگلور]], [[منگلور]], [[نويں دہلی]]
|
|
| [http://www.deccanherald.com/ Deccanherald.com]
|-
| ''[[The Financial Express (India)|Financial Express]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[احمد آباد]], [[بنگلور]], [[چندی گڑھ]],&lt;br /&gt; [[چنائے]], [[دلی]], [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]],&lt;br /&gt; [[کوچی|Kochi]], [[کولکاتہ]], [[لکھنؤ]],&lt;br /&gt; [[ممبئی]], [[پونے]]
|
|
|
|-
| ''[[The Free Press Journal]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[ممبئی]], [[پونے]], [[اندور]], [[بھوپال]]
| {{dts|link=off|1930}}
|
| [http://www.freepressjournal.in/ freepressjournal.in]
|-
| ''[[Greater Kashmir]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[سری نگر]]
|
|
|
|-
| ''[[Imphal Free Press]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[امفال]]
|
|
|
|-
|''[[Jehlum Post]]''
|[[انگریزی زبان|English]]
|
|
|
|
|
| [http://www.jehlumpost.com/ jehlumpost.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201203225149/http://www.jehlumpost.com/ |date=2020-12-03 }}
|-
| ''[[Kashmir Observer]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Kashmir Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[O Heraldo]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[گوا]]
|
|
|
|-
| '' Orissa Post ''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[بھونیشور]]
|
|
| [http://www.orissapost.com/ orissapost.com]
|-
| ''[[میڈ ڈے]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[بنگلور]], [[دلی]], [[ممبئی]],&lt;br /&gt; [[پونے]]
|
|
| [http://www.mid-day.com/ mid-day.com]
|-
| ''[[Mint (newspaper)|Mint]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[احمد آباد]], [[بنگلور]], [[چندی گڑھ]], [[دلی]],&lt;br /&gt; [[ممبئی]], [[چنائے]], [[پونے]]
|
|
| [http://www.livemint.com/ livemint.com]
|-
| ''[[Mumbai Mirror]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[ممبئی]]
|
|
| [http://www.mumbaimirror.com/ mumbaimirror.com]
|-
| ''[[Nagaland Post]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[Dimapur]]
|
|
|
|-
| ''[[National Herald]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[North East Mail (newspaper)|North East Mail]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| Fortnightly
|
| [[گوہاٹی]]
|
|
|
|-
| ''[[The Pioneer (Indian newspaper)|Pioneer]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[بھونیشور]], [[بھوپال]], [[چندی گڑھ]],&lt;br /&gt; [[ڈیرہ دون]], [[دلی]], [[کوچی|Kochi]],&lt;br /&gt;[[لکھنؤ]]
|
|
| [http://www.dailypioneer.com/ dailypioneer.com]
|-
| ''[[Sadbhavana Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| ہفتہ وار
|
| [[بنگلور]]
|
|
|
|-
| ''[[Seven Sisters Post]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[گوہاٹی]]
|
|
|
|-
| ''[[Star of Mysore]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[State Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
| [[Broadsheet]], [[e-Paper]]
| [[جموں‏ ڈویژن]], [[دلی]]
|
|
| [http://www.statetimes.in/ statetimes.in]
|-
|-
| ''[[The Assam Tribune]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[گوہاٹی]], [[ڈبروگڑھ]]
|
|
| [http://www.assamtribune.com/ assamtribune.com]
|-
| ''[[دی اکنامک ٹائمز]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
|
|
|
| [http://economictimes.indiatimes.com/ economictimes.indiatimes.com]
|-
| ''[[The Hans India]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]], [[وشاکھاپٹنم]], [[وجئے واڑہ]], [[تروپتی|Tirupati]], [[وارنگل]]
|
|
| [http://thehansindia.info/ thehansindia.info]
|-
| ''[[The Hitavada]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[جبل پور]], [[ناگپور]], [[رائے پور]], [[بھوپال]]
|
|
|
|-
| ''The Hindu''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[بنگلور]], [[چنائے]], [[کویمبٹور]],&lt;br /&gt; [[دلی]], [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]], [[ہوبلی]],&lt;br /&gt; [[کولکاتہ]], [[کوچی|Kochi]], [[مدورائے]],&lt;br /&gt; [[منگلور]], [[تریوینڈرم]], [[ترچراپالی]],&lt;br /&gt;[[کالیکٹ]], [[وجئے واڑہ]], [[وشاکھاپٹنم]],&lt;br /&gt; [[میگھالیہ]], [[الہ آباد]]
| {{dts|link=off|1878}}
| 1,466,304 daily
| [http://www.thehindu.com/ thehindu.com]
|-
| ''Hindustan Times''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کولکاتہ]], [[لکھنؤ]], [[ممبئی]], [[دلی]]&lt;br /&gt;[[پٹنہ]], [[رانچی]], [[اندور]], [[چندی گڑھ]]
| {{dts|link=off|1924}}
| 1,143,000 daily
| [http://www.hindustantimes.com/ hindustantimes.com]
|-
| ''[[The Indian Express]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[احمد آباد]], [[دلی]], [[کولکاتہ]],&lt;br /&gt; [[ممبئی]], [[لکھنؤ]], [[چندی گڑھ]], [[جموں‏ ڈویژن]],&lt;br /&gt; [[پونے]], [[وادودارا]]
| {{dts|link=off|1931}}
|
| [http://www.indianexpress.com/ indianexpress.com]
|-
| ''[[The Morung Express]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[Dimapur]]
|
|
|
|-
| ''[[The Navhind Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[گوا]]
|
|
| [http://www.navhindtimes.in/ navhindtimes.in]
|-
| ''[[The New Indian Express]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[بنگلور]], [[بھونیشور]], [[چنائے]],&lt;br /&gt; [[کویمبٹور]], [[ترچراپالی]], [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]], [[کوچی|Kochi]],&lt;br /&gt; [[منگلور]], [[تریوینڈرم]]
| {{dts|link=off|1931}}
| 309,252 daily
| [http://newindianexpress.com/ newindianexpress.com]

|-
| ''[[The News Today]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[چنائے]]
|
|
|
|-
| ''[[The North East Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[The Sentinel (Gauhati)|The Sentinel]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[گوہاٹی]], [[ڈبروگڑھ]], [[شیلانگ]], [[سلچر]], [[ایٹانگر]]
| {{dts|link=off|1983}}
|
| [http://www.sentinelassam.com/ sentinelassam.com]
|-
| ''[[The Shillong Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[شیلانگ]]
|
|
| [http://www.theshillongtimes.com/ theshillongtimes.com]
|-
| ''[[دی اسٹیٹسمین (بھارت)|دی اسٹیٹسمین]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[بھونیشور]], [[دلی]], [[کولکاتہ]],&lt;br /&gt; [[سلی گوڑی]]
| {{dts|link=off|1811}}
| 230,000
| [http://www.thestatesman.net/ thestatesman.net]
|-
| ''[[The Sunday Observer]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[کولکاتہ]], [[گوہاٹی]], [[سلی گوڑی]], [[رانچی]], [[جورہٹ]], [[بھونیشور]], [[پٹنہ]]
| {{dts|link=off|1982}}
| 484,971 daily
| [http://www.telegraphindia.com/ telegraphindia.com]
|-
| ''[[دی ٹائمز آف انڈیا]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[احمد آباد]], [[بنگلور]], [[بھوپال]],&lt;br /&gt; [[بھونیشور]], [[چندی گڑھ]], [[چنائے]], [[کویمبٹور]]&lt;br /&gt; [[دلی]], [[گوا]], [[گوہاٹی]],&lt;br /&gt; [[حیدرآباد، دکن|Hyderabad]], [[اندور]], [[جیپر]],&lt;br /&gt; [[کانپور]], [[کولکاتہ]], [[کوچی|Kochi]], [[لکھنؤ]],&lt;br /&gt; [[منگلور]], [[ممبئی]], [[میسور]],&lt;br /&gt; [[ناگپور]], [[پٹنہ]], [[پونے]],&lt;br /&gt; [[رانچی]], [[سورت (شہر)]], [[شیلانگ]], [[تریوینڈرم]]
| {{dts|link=off|1838}}
| 31,40,000 daily
| [http://timesofindia.indiatimes.com/ timesofindia.indiatimes.com], [http://epaper.timesofindia.com/ epaper.timesofindia.com]
|-
| ''[[دی ٹریبیون]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
| [[لاہور]] (اب[[بھٹنڈہ]], [[چندی گڑھ]], [[جالندھر]])&lt;br /&gt; [[نويں دہلی]]
| {{dts|link=off|1881}}
|
| [http://www.tribuneindia.com/ tribuneindia.com]
|-
| ''[[Bangalore Mirror]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ
|
|
|
|
|
|-
| ''[[بنگلور]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
| [[بنگلور]]
|
|
| [http://www.bangaloremirror.com/ bangaloremirror.com]
|-
| ''[[Financial Mail]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Accommodation Times]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| ہفتہ وار
| [[real estate]]
| [[ممبئی]]
|
|
|
|-
| ''[[Afternoon (newspaper)|Afternoon]]''
| [[انگریزی زبان|انگریزی]]
| یومیہ [[Tabloid (newspaper format)|tabloid]]
|
| [[ممبئی]]
|
|
|
|-
| ''[[Amar Asom]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Asomiya Khobor]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Asomiya Pratidin]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Janambhumi]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Agradoot]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Gana Adhikar]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Janasadharan]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Niyamiya Barta]]''
| [[آسامی زبان|آسامی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Aajkaal]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Anandabazar Patrika]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
| {{dts|link=off|1922}}
| 12,80,000 daily
| [http://www.anandabazarpatrika.com/ anandabazarpatrika.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061111071209/http://www.anandabazarpatrika.com/ |date=2006-11-11 }}
|-
| '' [[آرام باغ]], [[مغربی بنگال]]&lt;!-- publication may be styled as &quot;arambagh patrika&quot;; municipality has both &quot;arambag&quot; and arambagh&quot; spelling according to its wiki article --&gt;
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Bartaman]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Bhaskar]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Sambad]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Statesman]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Ebela]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Ei Samay]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Ekdin]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Ganashakti]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Kalantar]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Jago Bangla]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[NEWZ bangla]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sakalbela]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sangbad Pratidin]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Uttarbanga Sambad]]''
| [[بنگالی زبان|بنگالی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Akila Daily]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Divya Bhaskar]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Gujarat Samachar]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Gujarat Today]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Jai Hind (newspaper)|Jai Hind]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Janmabhumi]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Kutch Mitra]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
|-
| ''[[Nobat]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Phulchhab]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sambhaav]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
|-
| ''[[Sandesh (newspaper)|Sandesh]]''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| '' Western Times ''
| [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Koshur Akhbar]]''
| کشمیری
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Soan Meeraas]]''
| [[کشمیری زبان]]
| ہفتہ وار
| Print and Online
| [[سری نگر]], [[جموں‏ و کشمیر]]
| 2006
|
| [http://soanmeeraas.in/ soanmeeraas.in]
|-
| ''[[Hosa Digantha]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Janathavani]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Kannada Prabha]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Lankesh Patrike]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Nagarik]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Prajavani]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Samyukta Karnataka]]''
| [[کنڑ]]
| [[یومیہ اخبار|یومیہ]]
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sanjevani]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Udayavani]]''
| [[کنڑ]]
| [[یومیہ اخبار|یومیہ]]
| [[Online newspaper]], [[اخبار|Daily Newspaper]]
| [[Manipal]]
| {{dts|link=off|1971}}
| [[منگلور]], [[اڈوپی]], [[بنگلور]], [[ممبئی]], [[Hubli-Dharwad]], [[گلبرگہ]]
| [http://www.udayavani.com/ udayavani.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140129184936/http://www.udayavani.com/ |date=2014-01-29 }}
|-
| ''[[Varthabharathi]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Vijaya Karnataka]]''
| [[کنڑ]]
| [[یومیہ اخبار|یومیہ]]
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Vijaya Vani]]''
| [[کنڑ]]
|
|
|
|
|
|
|-
| [[Sunaparant]]
| Konkani
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Chandrika (Malayalam newspaper)|Chandrika]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[کنور]], [[ملاپورم]], [[کوچی]], [[تریوینڈرم]], [[دوحہ]], [[دبئی]], [[ریاض]], [[جدہ]]
| {{dts|link=off|1934}}
|
| [http://www.chandrikadaily.com/ chandrikadaily.com]
|-
| ''[[Deepika (newspaper)|Deepika]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کوٹایم]], [[کوچی]], [[کنور]], [[ترشور]], [[تریوینڈرم]], [[کالیکٹ]]
| {{dts|link=off|1887}}
|
| [http://malayalam.deepikaglobal.com/ deepikaglobal.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200729161052/http://www.malayalam.deepikaglobal.com/ |date=2020-07-29 }}
|-
| ''[[Deshabhimani]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[کوچی]], [[تریوینڈرم]], [[کنور]], [[کوٹایم]], [[ترشور]], [[ملاپورم]], [[بنگلور]], [[بحرین]]
| {{dts|link=off|1942}}
| 9 lakhs daily
| [http://www.deshabhimani.com/ deshabhimani.com]
|-
| ''[[General (newspaper)|General]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[ترشور]]
| {{dts|link=off|1976}}
|
| [http://www.generaldaily.com/ generaldaily.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140418184002/http://www.generaldaily.com/ |date=2014-04-18 }}
|-
| ''[[Janayugom]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[تریوینڈرم]], [[کوچی]], [[کالیکٹ]], [[کنور]]
| {{dts|link=off|1953}}
|
| [http://www.janayugomonline.com/ janayugomonline.com]
|-
| ''[[Janmabhumi]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کوچی]], [[کوٹایم]], [[کنور]], [[ترشور]], [[تریوینڈرم]], [[کالیکٹ]]
| {{dts|link=off|1977}}
|
| [http://www.janmabhumidaily.com/ janmabhumidaily.com]
|-
| ''[[Kerala Kaumudi]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[تریوینڈرم]], [[کولام]], [[الاپوژا]], [[کوچی]], [[کالیکٹ]], [[کنور]], [[بنگلور]]
| {{dts|link=off|1911}}
|
| [http://news.keralakaumudi.com/ keralakaumudi.com], {{URL|http://kaumudiglobal.com/}}
|-
| ''[[Kerala Kaumudi|Kerala Kaumudi Flash]]''
| [[ملیالم]]
| Evening daily
| Tabloid
| [[تریوینڈرم]], [[کولام]], [[الاپوژا]], [[کوٹایم]], [[کوچی]], [[ترشور]], [[کالیکٹ]], [[کنور]], [[ملاپورم]]
| {{dts|link=off|2006}}
|
| [http://keralakaumudi.com/news/flash/index.html keralakaumudi.com/flash] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140523025455/http://keralakaumudi.com/news/flash/index.html |date=2014-05-23 }}
|-
| ''[[Madhyamam]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[کوچی]], [[تریوینڈرم]], [[کنور]], [[ملاپورم]], [[کوٹایم]], [[ترشور]], [[بنگلور]], [[ریاض]], [[دمام]],[[جدہ]],[[ابھا]],[[دبئی]],[[مسقط|Muscat]],[[بحرین]],[[کویت]],[[قطر]]
| {{dts|link=off|1987}}
| 10.5 lakhs daily
| [http://www.madhyamam.com/ madhyamam.com]
|-
| ''[[Malayala Manorama]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کوٹایم]], [[کالیکٹ]], [[کوچی]], [[تریوینڈرم]], [[پالگھاٹ]], [[کنور]], [[کولام]], [[ترشور]], [[ملاپورم]], [[پتانم تیٹا]], [[الاپوژا]], [[ممبئی]], [[چنائے]], [[بنگلور]], [[دلی]], [[منگلور]], [[بحرین]], [[دبئی]]
| {{dts|link=off|1888}}
| 1,803,331 daily
| [http://www.manoramaonline.com/ manoramaonline.com]
|-
| ''[[Mangalam Publications|Mangalam]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کوٹایم]], [[کالیکٹ]], [[کوچی]], [[تریوینڈرم]], [[ترشور]], [[ایڈوکی ضلع]], [[کنور]]
| {{dts|link=off|1969}}
|
| [http://beta.mangalam.com/ mangalam.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408033353/http://beta.mangalam.com/ |date=2014-04-08 }}, [http://epaper.mangalam.com/ epaper.mangalam.com]
|-
| ''[[Mathrubhumi]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[کوچی]], [[تریوینڈرم]], [[کوٹایم]], [[پالگھاٹ]], [[کنور]], [[کولام]], [[ترشور]], [[ملاپورم]], [[الاپوژا]], [[چنائے]], [[ممبئی]], [[بنگلور]], [[دلی]], [[بحرین]]
| {{dts|link=off|1923}}
| 13 lakh daily
| [http://www.mathrubhumi.com/ mathrubhumi.com]
|-
| ''[[Metro Vaartha]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
|
| [[کوچی]]
| 2008
|
| [http://www.metrovaartha.com/ metrovaartha.com], {{URL|epaper.metrovaartha.com}}
|-
| '' Pradeepam ''
| [[ملیالم]]
| Evening daily
|
| [[کالیکٹ]]
| {{dts|link=off|1957}}
|
| [http://www.pradeepamonline.com/ pradeepamonline.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201021114420/http://www.pradeepamonline.com/ |date=2020-10-21 }}
|-
| ''[[Deepika (newspaper)|Rashtra Deepika]]''
| [[ملیالم]]
| Evening daily
| Tabloid
| [[تریوینڈرم]], [[کولام]], [[کوٹایم]], [[کوچی]], [[ترشور]], [[پالگھاٹ]], [[ملاپورم]], [[کالیکٹ]], [[کنور]]
| {{dts|link=off|1992}}
|
| [http://malayalam.deepikaglobal.com/rd/ deepikaglobal.com/rd/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131109082026/http://malayalam.deepikaglobal.com/rd/ |date=2013-11-09 }}
|-
| ''[[Siraj Daily]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[تریوینڈرم]], [[کوچی]], [[کنور]], [[دبئی]], [[سلطنت عمان]]
| {{dts|link=off|1984}}
|
| [http://www.sirajlive.com/ sirajlive.com]
|-
| ''[[Thejas]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[تریوینڈرم]], [[کوچی]], [[کنور]], [[کوٹایم]], [[ریاض]], [[جدہ]], [[دمام]], [[دوحہ]]
| {{dts|link=off|2006}}
|
| [http://www.thejasnews.com/ thejasnews.com], [http://www.thejasepaper.com/ thejasepaper.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130528214711/http://www.thejasepaper.com/ |date=2013-05-28 }}
|-
| ''[[Varthamanam]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کالیکٹ]], [[کوچی]], [[دوحہ]]
|
|
| {{URL|http://varthamanam.com/}}, [http://www.varthamanamepaper.com/ varthamanamepaper.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210511123034/http://www.varthamanamepaper.com/ |date=2021-05-11 }}
|-
| ''[[Veekshanam]]''
| [[ملیالم]]
| یومیہ
| Broadsheet
| [[کوچی]], [[کالیکٹ]], [[تریوینڈرم]], [[کنور]]
| {{dts|link=off|1976}}
|
| {{URL|http://veekshanam.com/}}
|-
| ''[[Daily Aikya]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Divya Marathi]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Kesari (newspaper)|Kesari]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Lokmat]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Loksatta (newspaper)|Loksatta]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Mahanagar (newspaper)|Mahanagar]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Maharashtra Times]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[مراٹھا]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Nava Kaal]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Navshakti]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Prahaar (newspaper)|Prahaar]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Pudhari]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Saamana]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sakal]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Tarun Bharat]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Anand Nagri]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Zunjar Neta]]''
| [[مراٹھی زبان|مراٹھی]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Imphal Free Press]]''
| [[Meitei language|Meitei]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Poknapham]]''
| [[Meitei language|Meitei]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Vanglaini]]''
| [[Mizo language|Mizo]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Samaja]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet, Online
| Bubaneswar, Cuttack, Sambalpur, Kolkata, Visakhapatnam, Rourkela, Berhampur, Balasore
| {{dts|link=off|1919}}
|
| [http://www.thesamaja.com/ thesamaja.com], [http://samajaepaper.com/epaper/svww_index1.php samajaepaper.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140417033149/http://samajaepaper.com/epaper/svww_index1.php |date=2014-04-17 }}
|-
| ''[[Samaya]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet, Online
| Bhubaneswar, Balasore, Angul, Berhampur, Sambalpur
| {{dts|link=off|1996|October|2}}
| 2,50,422 Copies (Dec – 2009)
| [http://odishasamaya.com/news/ odishasamaya.com/news] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140410041144/http://odishasamaya.com/news/ |date=2014-04-10 }}, [http://odishasamaya.com/home.php odishasamaya.com/home.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140423221314/http://odishasamaya.com/home.php |date=2014-04-23 }}
|-
| ''[[Sambad]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet, Online
| Bubaneswar, Cuttack, Angul, Balasore, Sambalpur, Berhampur, Jeypore, Rourkela
|
|
| [http://www.orissasambad.com/ orissasambad.com], [http://sambadepaper.com/epapermain.aspx sambadepaper.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140518171935/http://sambadepaper.com/epapermain.aspx |date=2014-05-18 }}
|-
| ''[[Dharitri]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet, Online
| Bhubaneswar,
| {{dts|link=off|1974|November|24}}
|
| [http://www.dharitri.com/ dharitri.com]
|-
| ''[[Pragativadi]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet, Online
| Bhubaneswar
| {{dts|link=off|1985}}
|
| [http://www.pragativadi.com/ pragativadi.com], [http://epaper.pragativadi.com/ epaper.pragativadi.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208072931/http://epaper.pragativadi.com/ |date=2014-02-08 }}
|-
| ''[[Suryaprabha]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet
|
|
|
|
|-
| ''[[کالینگا]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet
|
|
|
|
|-
| ''[[Manthara]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet
|
|
|
|
|-
| ''[[شروندی]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet
|
|
|
|
|-
| ''[[Trisakti]]''
| [[اڑیہ زبان|Oriya]]
| یومیہ
| Broadsheet
| Bhubaneswar
|
|
|
|-
| ''[[Punjabi Tribune]]''
| [[پنجابی زبان|پنجابی]]
| یومیہ
| عمومی
| [[چندی گڑھ]]
| {{dts|link=off|1978|August|15}}
| Punjab and neighboring States
| [http://www.punjabitribuneonline.com/ punjabitribuneonline.com]
|-
|-
| ''[[Ajit]]''
| [[پنجابی زبان|پنجابی]]
| یومیہ
| عمومی
| [[جالندھر]],
|
| India and some other countries
| [http://www.ajitjalandhar.com/ ajitjalandhar.com]
|-
| ''[[Punjab Infoline]]''
| [[پنجابی زبان|پنجابی]]
| ہفتہ وار
| Print A4, Epaper &amp; Mobile Apps
| [[خطۂ پنجاب]],
| 2009
| 2000+
| [http://www.punjabinfoline.com/ PunjabInifoline.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081008054236/http://www.punjabinfoline.com/ |date=2008-10-08 }}
|-
| ''[[Rozana Spokesman]]''
| [[پنجابی زبان|پنجابی]]
| یومیہ
| عمومی
| [[چندی گڑھ]]
|
| All around Punjab and neighbor states
| [http://www.rozanaspokesman.com/ rozanaspokesman.com]
|-
| ''[[Jagbani]]''
| [[پنجابی زبان|پنجابی]]
| یومیہ
| عمومی
| [[جالندھر]], [[لدھیانہ]]
|
| India and some other countries
| [http://www.jagbani.com/ jagbani.com] and [http://www.jagbani.in/ jagbani.in]
|-
| ''[[Chardikala]]''
| [[پنجابی زبان|پنجابی]]
| یومیہ
| عمومی
|
|
|
|
|-
| ''[[Dinamalar]]''
| [[تمل زبان|تمل]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dinamani]]''
| [[تمل زبان|تمل]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Dinakaran]]''
| [[تمل زبان|تمل]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Malai Malar]]''
| [[تمل زبان|تمل]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Tamil Murasu]]''
| [[تمل زبان|تمل]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Andhra Bhoomi]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Andhra Jyothi]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Andhra Prabha]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Eenadu]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sri Janam]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
| یومیہ
|
| [[حیدرآباد، دکن]]
|
|
| [http://www.srijanam.net/ srijanam.net]
|-
| ''[[نمستے تلنگانہ]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Praja Shakti]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
| [http://www.prajasakti.com/ prajasakti.com]
|-
| ''[[Sakshi (newspaper)|Sakshi]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
| [http://www.sakshi.com/ sakshi.com]
|-
| ''[[Suryaa]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
| [http://www.suryaa.com/ suryaa.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090125201430/http://suryaa.com/ |date=2009-01-25 }}
|-
| ''[[Vaartha]]''
| [[تیلگو زبان|تیلگو]]
|
|
|
|
|
| [http://www.vaartha.com/ vaartha.com]
|-
| ''[[اودھنامہ]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Sarkar Ki Upalabdhiya]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[ہند سماچار]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[منصف (روزنامہ)]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[دی مسلما‏ن]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[صدائے وطن جدید]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[سلطان]]
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[سیاست (اخبار)]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[شولا جنگلات]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[اردو ٹائمز]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[وقار دکن]]''
| [[اردو زبان|اردو]]
|
|
|
|
|
|
|-
| ''[[Accommodation Times]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Andhra Bhoomi]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Asian Age]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Asomiya Pratidin]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Business Standard]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Bhaskar]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Dainik Jagran]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Deccan Chronicle]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Deepika (newspaper)|Deepika]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Dinakaran]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Dinamalar]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Dinamani]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Divya Bhaskar]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[دی اکنامک ٹائمز]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Eenadu]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Financial Chronicle]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Free Press Journal]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Gujarat Today]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Hari Bhoomi]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''The Hindu''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''Hindustan Times''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Indian Express]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Kashmir Times]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Kannada Prabha]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Kerala Kaumudi]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Lokmat]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Madhyamam]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Malayala Manorama]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Mint (newspaper)|Mint]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The New Indian Express]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Pioneer (Indian newspaper)|The Pioneer]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Punjab Kesari]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Sarkar Ki Upalabdhiya]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Sakaal Times]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Sakshi (newspaper)|Sakshi]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Sandesh (newspaper)|Sandesh]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| '' Sanmarg ''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[State Times]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[سیاست (اخبار)]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Tarun Bharat]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Hans India]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[The Telegraph (Kolkata)|The Telegraph]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[دی ٹائمز آف انڈیا]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Udayavani]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[[Soan Meeraas]]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[http://www.dailymail.uk.com/ Daily Mail News]''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| ''[http://www.punjabwatch.in/ Daily Mail News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160122134734/http://www.punjabwatch.in/ |date=2016-01-22 }}''
|
|
| آن لائن
|
|
|
|
|-
| MVO News
|
|
|
|
|
|
| [http://mvonews.com/ mvonews.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200228082954/http://www.mvonews.com/ |date=2020-02-28 }}
|-
|}

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:بھارت دے اخبارات]]
[[گٹھ:بھارتی اخبارات د‏‏ی فہرستاں]]</text>
      <sha1>ok6fagbd9w9j1ow6tlss14u6b09iel2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لسٹ مصری وزرائے اعظم</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91573</id>
    <revision>
      <id>711308</id>
      <parentid>710169</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T16:02:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>60</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:President_Mohamed_Morsi.jpg|President_Mohamed_Morsi.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mohamed Morsi|]].</comment>
      <origin>711308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33712" sha1="6w73cy9sq4ggrriqtjv8roi31ihnmow" xml:space="preserve">== لسٹ وزرائے اعظم ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! colspan=2|نام
! تصویر
! پیدائش-وفات
! قلمدان سنبھالیا
! قلمدان چھڈیا
! سیاسی جماعت
! [[سربراہ ریاست]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| [[فائل:Flag of Muhammad Ali.svg|30px]] • '''[[خديويت مصر]]''' (1878–1914) • [[فائل:Coat of Arms of the Sultan of Egypt.svg|20px]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 1
| [[نوبار پاشا]]&lt;br /&gt;نوبار باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Nubar Pasha.jpg|80px]]
| 1825–1899
| 28 اگست 1878
| 23 فروری 1879
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| rowspan=&quot;4&quot;|[[فائل:Isma'il Pasha.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[اسماعیل پاشا]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| —
| [[اسماعیل پاشا]]&lt;br /&gt;إسماعيل باشا&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[خدیو]])&lt;/small&gt;
| [[فائل:Isma'il Pasha.jpg|80px]]
| 1830–1895
| 23 فروری 1879
| 10 مارچ 1879
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 2
| [[توفیق پاشا|محمد توفیق پاشا]]&lt;br /&gt;محمد توفيق باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:MohamedTewfik.jpg|80px]]
| 1852–1892
| 10 مارچ 1879
| 7 اپریل 1879
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 3
| [[محمد شریف پاشا]]&lt;br /&gt;محمد شريف باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Muhammad Sharif Pasha.JPG|80px]]
| 1823–1887
| 7 اپریل 1879
| 18 اگست 1879
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| —
| [[توفیق پاشا|محمد توفیق پاشا]]&lt;br /&gt;محمد توفيق باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[خدیو]])&lt;/small&gt;
| [[فائل:MohamedTewfik.jpg|80px]]
| 1852–1892
| 18 اگست 1879
| 21 ستمبر 1879
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| rowspan=&quot;10&quot;|[[فائل:MohamedTewfik.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[توفیق پاشا|محمد توفیق پاشا]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 4
| [[ریاض پاشا]]&lt;br /&gt;رياض باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Mustafa Riyad Pasha.JPG|80px]]
| 1836–1911
| 21 ستمبر 1879
| 10 ستمبر 1881
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(3)
| [[محمد شریف پاشا]]&lt;br /&gt;محمد شريف باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Muhammad Sharif Pasha.JPG|80px]]
| 1823–1887
| 14 ستمبر 1881
| 4 فروری 1882
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 5
| [[محمد سامی البارودی]]&lt;br /&gt;محمود سامي البارودي
| [[فائل:Mahmoud Sami Al Baroudy Pasha.jpg|80px]]
| 1838–1904
| 4 فروری 1882
| 26 مئی 1882
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 6
| [[راغب پاشا|اسماعیل راغب پاشا]]&lt;br /&gt;إسماعيل راغب باشا
| [[فائل:Isma'il Raghib Pasha.jpg|80px]]
| 1819–1884
| 18 جون 1882
| 21 اگست 1882
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background:DarkKhaki; color:white;&quot;| —
| [[احمد عرابی]]&lt;br /&gt;أحمد عرابي&lt;br /&gt;&lt;small&gt;بغاوت&lt;/small&gt;
| [[فائل:Ahmed Orabi 1882.png|80px]]
| 1841–1911
| جولائ‏ی 1882
| 13 ستمبر 1882
| [[مصری مسلح افواج|عسکری]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(3)
| [[محمد شریف پاشا]]&lt;br /&gt;محمد شريف باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Muhammad Sharif Pasha.JPG|80px]]
| 1823–1887
| 21 اگست 1882
| 7 جنوری 1884
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(1)
| [[نوبار پاشا]]&lt;br /&gt;نوبار باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Nubar Pasha.jpg|80px]]
| 1825–1899
| 10 جنوری 1884
| 9 جون 1888
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(4)
| [[ریاض پاشا]]&lt;br /&gt;رياض باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Mustafa Riyad Pasha.JPG|80px]]
| 1836–1911
| 9 جون 1888
| 12 مئی 1891
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 7
| [[مصطفىٰ فہمی پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى فهمي باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Mustafa Fahmi Pasha.jpg|80px]]
| 1840–1914
| 12 مئی 1891
| 15 جنوری 1893
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 8
| [[حسین فخری پاشا]]&lt;br /&gt;حسين فخري باشا
| [[فائل:Husayn Fakhri Pasha.JPG|80px]]
| 1843–1910
| 15 جنوری 1893
| 17 جنوری 1893
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| rowspan=&quot;7&quot;|[[فائل:Abbas Hilmi II.JPG|80px]]&lt;br /&gt;[[عباس حلمی پاشا]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(4)
| [[ریاض پاشا]]&lt;br /&gt;رياض باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Mustafa Riyad Pasha.JPG|80px]]
| 1836–1911
| 17 جنوری 1893
| 16 اپریل 1894
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(1)
| [[نوبار پاشا]]&lt;br /&gt;نوبار باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Nubar Pasha.jpg|80px]]
| 1825–1899
| 16 اپریل 1894
| 12 نومبر 1895
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(7)
| [[مصطفىٰ فہمی پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى فهمي باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Mustafa Fahmi Pasha.jpg|80px]]
| 1840–1914
| 12 نومبر 1895
| 12 نومبر 1908
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 9
| [[بطرس غالی]]&lt;br /&gt;بطرس غالي
| [[فائل:Boutros Ghali Pasha.jpg|80px]]
| 1847–1910
| 12 نومبر 1908
| 21 فروری 1910 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(قتل)&lt;/small&gt;
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 10
| [[محمد سعید پاشا]]&lt;br /&gt;محمد سعيد باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Mohammed Said-pasha.jpg|80px]]
| 1863–1928
| 22 فروری 1910
| 5 اپریل 1914
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 11
| [[حسین رشدی پاشا]]&lt;br /&gt;حسين رشدي باشا
| [[فائل:Hussein Roushdi.jpg|80px]]
| 1863–1928
| 5 اپریل 1914
| 19 دسمبر 1914
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| [[فائل:Flag of Egypt (1882-1922).svg|30px]] • '''[[سلطنت مصر]]''' (1914–1922) • [[فائل:Coat of Arms of the Sultan of Egypt.svg|20px]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(11)
| [[حسین رشدی پاشا]]&lt;br /&gt;حسين رشدي باشا
| [[فائل:Hussein Roushdi.jpg|80px]]
| 1863–1928
| 19 دسمبر 1914
| 12 اپریل 1919
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| [[فائل:Sultan Husayn Kamil - Project Gutenberg eText 18334.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[حسین کامل]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(10)
| [[محمد سعید پاشا]]&lt;br /&gt;محمد سعيد باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Mohammed Said-pasha.jpg|80px]]
| 1863–1928
| 21 مئی 1919
| 19 نومبر 1919
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| rowspan=&quot;4&quot;|[[فائل:Fuad I of Egypt.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[شاہ فواد اول]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 12
| [[یوسف وہبہ|یوسف وہبہ پاشا]]&lt;br /&gt;يوسف باشا وهبة
| [[فائل:Youssef Wahba Pasha.jpg|80px]]
| 1865–1933
| 19 نومبر 1919
| 20 مئی 1920
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 13
| [[محمد توفیق نسیم پاشا]]&lt;br /&gt;محمد توفيق نسيم باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:NasimPasha.jpg|80px]]
| 1874–1938
| 20 مئی 1920
| 16 مارچ 1921
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background:#FF8000; color:white;&quot;| 14
| [[عدلی یکن پاشا]]&lt;br /&gt;عدلي يكن باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:YakanPasha.jpg|80px]]
| 1864–1933
| 16 مارچ 1921
| 1 مارچ 1922
| [[لبرل آئینی جماعت (مصر)|لبرل آئینی پارٹی]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| [[فائل:Flag of Egypt 1922.svg|30px]] • '''[[مملکت مصر]]''' (1922–1953) • [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|20px]]
|-
! style=&quot;background:#FF8000; color:white;&quot;| 15
| [[عبد الخالق ثروت پاشا]]&lt;br /&gt;عبد الخالق ثروت باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Abd Kh Tharwat-Pasha.jpg|80px]]
| 1873–1928
| 1 مارچ 1922
| 30 نومبر 1922
| [[لبرل آئینی جماعت (مصر)|لبرل آئینی پارٹی]]
| rowspan=&quot;15&quot;|[[فائل:Fuad I of Egypt.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[شاہ فواد اول]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(13)
| [[محمد توفیق نسیم پاشا]]&lt;br /&gt;محمد توفيق نسيم باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:NasimPasha.jpg|80px]]
| 1874–1938
| 30 نومبر 1922
| 15 مارچ 1923
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 16
| [[یحییٰ ابراہیم پاشا]]&lt;br /&gt;يحى إبراهيم
| [[فائل:YahyaIbrahim.jpg|80px]]
| 1861–1936
| 15 مارچ 1923
| 26 جنوری 1924
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| 17
| [[سعد زغلول|سعد زغلول پاشا]]&lt;br /&gt;سعد زغلول
| [[فائل:Saad Zaghlul.jpg|80px]]
| 1857–1927
| 26 جنوری 1924
| 24 نومبر 1924
| [[حزب وفد]]
|-
! style=&quot;background:Black; color:white;&quot;| 18
| [[احمد زیوار پاشا]]&lt;br /&gt;أحمد زيوار باشا
| [[فائل:Ahmad Ziwar Pasha.jpg|80px]]
| 1864–1945
| 24 نومبر 1924
| 7 جون 1926
| [[وفاقی جماعت (مصر)|وفاقی جماعت]]
|-
! style=&quot;background:#FF8000; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(14)
| [[عدلی یکن پاشا]]&lt;br /&gt;عدلي يكن باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:YakanPasha.jpg|80px]]
| 1864–1933
| 7 جون 1926
| 26 اپریل 1927
| [[لبرل آئینی جماعت (مصر)|لبرل آئینی پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:#FF8000; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(15)
| [[عبد الخالق ثروت پاشا]]&lt;br /&gt;عبد الخالق ثروت باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Abd Kh Tharwat-Pasha.jpg|80px]]
| 1873–1928
| 26 اپریل 1927
| 16 مارچ 1928
| [[لبرل آئینی جماعت (مصر)|لبرل آئینی پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| 19
| [[مصطفیٰ النحاس|مصطفیٰ النحاس پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى النحاس باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Elnahas basha.jpg|80px]]
| 1879–1965
| 16 مارچ 1928
| 27 جون 1928
| [[حزب وفد]]
|-
! style=&quot;background:#FF8000; color:white;&quot;| 20
| [[محمد محمود پاشا]]&lt;br /&gt;محمد محمود باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Muhammad Mahmoud Pasha.PNG|80px]]
| 1877–1941
| 27 جون 1928
| 4 اکتوبر 1929
| [[لبرل آئینی جماعت (مصر)|لبرل آئینی پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:#FF8000; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(14)
| [[عدلی یکن پاشا]]&lt;br /&gt;عدلي يكن باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:YakanPasha.jpg|80px]]
| 1864–1933
| 4 اکتوبر 1929
| 1 جنوری 1930
| [[لبرل آئینی جماعت (مصر)|لبرل آئینی پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(19)
| [[مصطفی{{ا}} النحاس|مصطفی{{ا}} النحاس پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى النحاس باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Elnahas basha.jpg|80px]]
| 1879–1965
| 1 جنوری 1930
| 20 جون 1930
| [[حزب وفد]]
|-
! style=&quot;background:#00A6EF; color:white;&quot;| 21
| [[اسماعیل صدقی|اسماعیل صدقی پاشا]]&lt;br /&gt;إسماعيل صدقي&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Isma'il Sidqi 1932.jpg|80px]]
| 1875–1950
| 20 جون 1930
| 22 ستمبر 1933
| [[پیپلز پارٹی (مصر)|پیپلز پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot;| 22
| [[عبد الفتاح یحیی{{ا}} پاشا]]&lt;br /&gt;يحيى إبراهيم باشا
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1876–1951
| 22 ستمبر 1933
| 15 نومبر 1934
| [[یونین پارٹی (مصر)|یونین پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(13)
| [[محمد توفیق نسیم پاشا]]&lt;br /&gt;محمد توفيق نسيم باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:NasimPasha.jpg|80px]]
| 1874–1938
| 15 نومبر 1934
| 30 جنوری 1936
| [[یونین پارٹی (مصر)|یونین پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot;| 23
| [[علی ماہر پاشا]]&lt;br /&gt;علي ماہر باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Ali Maher Pasha.jpg|80px]]
| 1882–1960
| 30 جنوری 1936
| 9 مئی 1936
| [[یونین پارٹی (مصر)|یونین پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(19)
| [[مصطفیٰ النحاس|مصطفیٰ النحاس پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى النحاس باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Elnahas basha.jpg|80px]]
| 1879–1965
| 9 مئی 1936
| 29 دسمبر 1937
| [[حزب وفد]]
| rowspan=&quot;17&quot;|[[فائل:Kingfarouk1948.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[شاہ فاروق اول]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(20)
| [[محمد محمود پاشا]]&lt;br /&gt;محمد محمود باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Muhammad Mahmoud Pasha.PNG|80px]]
| 1877–1941
| 29 دسمبر 1937
| 18 اگست 1939
| [[حزب وفد]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(23)
| [[علی ماہر پاشا]]&lt;br /&gt;علي ماہر باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Ali Maher Pasha.jpg|80px]]
| 1882–1960
| 18 اگست 1939
| 28 جون 1940
| [[یونین پارٹی (مصر)|یونین پارٹی]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 24
| [[حسن صبری پاشا]]&lt;br /&gt;حسن صبرى باشا
| 
| 1879–1940
| 28 جون 1940
| 15 نومبر 1940 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(دفتر وچ انتقال)&lt;/small&gt;
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 25
| [[حسین سری پاشا]]&lt;br /&gt;حسين سري باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1894–1960
| 15 نومبر 1940
| 6 فروری 1942
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(19)
| [[مصطفی{{ا}} النحاس|مصطفی{{ا}} النحاس پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى النحاس باشا&lt;br /&gt;(بار چہارم)
| [[فائل:Elnahas basha.jpg|80px]]
| 1879–1965
| 6 فروری 1942
| 10 اکتوبر 1944
| [[حزب وفد]]
|-
! style=&quot;background:Pink;&quot;| 26
| [[احمد ماہر پاشا]]&lt;br /&gt;أحمد ماہر باشا
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1888–1945
| 10 اکتوبر 1944
| 24 فروری 1945 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(قتل)&lt;/small&gt;
| [[سعدی انسٹیٹیوشنل پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Pink;&quot;| 27
| [[محمود النقراشی پاشا]]&lt;br /&gt;محمود فهمي النقراشي باشا&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1888–1948
| 26 فروری 1945
| 17 فروری 1946
| [[سعدی انسٹیٹیوشنل پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:#00A6EF; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(21)
| [[اسماعیل صدقی|اسماعیل صدقی پاشا]]&lt;br /&gt;إسماعيل صدقي&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Isma'il Sidqi 1932.jpg|80px]]
| 1875–1950
| 17 فروری 1946
| 9 دسمبر 1946
| [[پیپلز پارٹی (مصر)|پیپلز پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Pink;&quot;| &lt;small&gt;(27)
| [[محمود النقراشی پاشا]]&lt;br /&gt;محمود فهمي النقراشي باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1888–1948
| 9 دسمبر 1946
| 28 دسمبر 1948 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(قتل)&lt;/small&gt;
| [[سعدی انسٹیٹیوشنل پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:Pink;&quot;| 28
| [[ابراہیم عبد الہادی پاشا]]&lt;br /&gt;إبراهيم عبد الهادى باشا
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1896–1981
| 28 دسمبر 1948
| 26 جولائ‏ی 1949
| [[سعدی انسٹیٹیوشنل پارٹی]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(25)
| [[حسین سری پاشا]]&lt;br /&gt;حسين سري باشا&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1894–1960
| 26 جولائ‏ی 1949
| 12 جنوری 1950
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background:Green; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(19)
| [[مصطفی{{ا}} النحاس|مصطفی{{ا}} النحاس پاشا]]&lt;br /&gt;مصطفى النحاس باشا&lt;br /&gt;(بار پنجم)
| [[فائل:Elnahas basha.jpg|80px]]
| 1879–1965
| 12 جنوری 1950
| 27 جنوری 1952
| [[حزب وفد]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(23)
| [[علی ماہر پاشا]]&lt;br /&gt;علي ماہر باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Ali Maher Pasha.jpg|80px]]
| 1882–1960
| 27 جنوری 1952
| 2 مارچ 1952
| [[یونین پارٹی (مصر)|یونین پارٹی]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 29
| [[احمد نجیب الہلالی|احمد نجیب الہلالی پاشا]]&lt;br /&gt;أحمد نجيب الهلال&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Ahmed N. Al-Hilaly.png|80px]]
| 1891–1958
| 2 مارچ 1952
| 2 جولائ‏ی 1952
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(25)
| [[حسین سری پاشا]]&lt;br /&gt;حسين سري باشا&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Coats of arms of the Kingdom of Egypt and Sudan.png|80px]]
| 1894–1960
| 2 جولائ‏ی 1952
| 22 جولائ‏ی 1952
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(29)
| [[احمد نجیب الہلالی|احمد نجیب الہلالی پاشا]]&lt;br /&gt;أحمد نجيب الهلال&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Ahmed N. Al-Hilaly.png|80px]]
| 1891–1958
| 22 جولائ‏ی 1952
| 23 جولائ‏ی 1952 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(معزول)&lt;/small&gt;
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background:Blue; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(23)
| [[علی ماہر پاشا]]&lt;br /&gt;علي ماہر باشا&lt;br /&gt;(بار چہارم)
| [[فائل:Ali Maher Pasha.jpg|80px]]
| 1882–1960
| 23 جولائ‏ی 1952
| 7 ستمبر 1952
| [[یونین پارٹی (مصر)|یونین پارٹی]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[فائل:Fuad II of Egypt 1952.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[شاہ فواد دوم]]
|-
! style=&quot;background:Maroon; color:white;&quot;| 30
| [[محمد نجیب]]&lt;br /&gt;محمد نجيب&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Muhammad Naguib.jpg|80px]]
| 1901–1984
| 7 ستمبر 1952
| 18 جون 1953
| [[مصری مسلح افواج|عسکری]] / [[لبریشن ریلی]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| [[فائل:Flag of Egypt 1952.svg|30px]] • '''[[جمہوریہ مصر (1953–1958)|جمہوریہ مصر]]''' (1953–1958) • [[فائل:Coat of arms of Egypt (1953–1958).svg|20px]]
|-
! style=&quot;background:Maroon; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(30)
| [[محمد نجیب]]&lt;br /&gt;محمد نجيب&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Muhammad Naguib.jpg|80px]]
| 1901–1984
| 18 جون 1953
| 25 فروری 1954
| [[مصری مسلح افواج|عسکری]] / [[لبریشن ریلی]]
| rowspan=&quot;3&quot;| [[فائل:Muhammad Naguib.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[محمد نجیب]]
|-
! style=&quot;background:Maroon; color:white;&quot;| 31
| [[جمال عبدالناصر]]&lt;br /&gt;جمال عبد الناصر&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]
| 1918–1970
| 25 فروری 1954
| 8 مارچ 1954
| [[مصری مسلح افواج|عسکری]] / [[لبریشن ریلی]]
|-
! style=&quot;background:Maroon; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(30)
| [[محمد نجیب]]&lt;br /&gt;محمد نجيب&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Muhammad Naguib.jpg|80px]]
| 1901–1984
| 8 مارچ 1954
| 18 اپریل 1954
| [[مصری مسلح افواج|عسکری]] / [[لبریشن ریلی]]
|-
! style=&quot;background:Maroon; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(31)
| rowspan=2| [[جمال عبدالناصر]]&lt;br /&gt;جمال عبد الناصر&lt;br /&gt;(بار دوم)
| rowspan=2| [[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]
| rowspan=2| 1918–1970
| 18 اپریل 1954
| ''23 جون 1956''
| [[مصری مسلح افواج|عسکری]] / [[لبریشن ریلی]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[جمال عبدالناصر]]
|-
! style=&quot;background:#DC143C; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(31)
| ''23 جون 1956'' || 22 فروری 1958
| [[نیشنل یونین (متحدہ عرب جمہوریہ)|نیشنل یونین]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| [[فائل:Flag of the United Arab Republic.svg|30px]] • '''[[متحدہ عرب جمہوریہ]]''' (1958–1971) • [[فائل:Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg|20px]]
|-
! style=&quot;background:#DC143C; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(31)
| [[جمال عبدالناصر]]&lt;br /&gt;جمال عبد الناصر&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]
| 1918–1970
| 22 فروری 1958
| 29 ستمبر 1962
| [[نیشنل یونین (متحدہ عرب جمہوریہ)|نیشنل یونین]]
| rowspan=&quot;6&quot;|[[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[جمال عبدالناصر]]
|-
! style=&quot;background:#DC143C; color:white;&quot;| 32
| rowspan=2| [[علی صبری]]&lt;br /&gt;على صبرى
| rowspan=2| [[فائل:Ali Sabri 1966.jpg|80px]]
| rowspan=2| 1920–1991
| 29 ستمبر 1962
| ''1 دسمبر 1962''
| [[نیشنل یونین (متحدہ عرب جمہوریہ)|نیشنل یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(32)
| ''1 دسمبر 1962''
| 3 اکتوبر 1965
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 33
| [[زکریا محی الدین]]&lt;br /&gt;زكريا محيى الدين
| [[فائل:Zakaria Mohie ElDein.jpg|80px]]
| 1918–2012
| 3 اکتوبر 1965
| 10 ستمبر 1966
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 34
| [[محمد صدقی سلیمان]]&lt;br /&gt;محمد صدقي سليمان
| [[فائل:Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg|80px]]
| 1919–1996
| 10 ستمبر 1966
| 19 جون 1967
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(31)
| [[جمال عبدالناصر]]&lt;br /&gt;جمال عبد الناصر&lt;br /&gt;(بار سوم)
| [[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]
| 1918–1970
| 19 جون 1967
| 28 ستمبر 1970 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(died in office)&lt;/small&gt;
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 35
| [[محمود فوزی]]&lt;br /&gt;محمود فوزى
| [[فائل:Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg|80px]]
| 1900–1981
| 21 اکتوبر 1970
| 2 ستمبر 1971
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
| [[فائل:Anwar Sadat cropped.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[انور سادات]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| '''''جنوبی علاقے د‏‏ی ایگزیکٹو کونسل دے چیئرمین (مصر) &lt;br /&gt;[[فائل:Flag of the United Arab Republic.svg|30px]] • [[متحدہ عرب جمہوریہ]]''''' (1958–1961) • [[فائل:Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg|20px]]
|-
! style=&quot;background:#DC143C; color:white;&quot;| 1
| [[نور الدین طراف]]&lt;br /&gt;نور الدين طراف
| [[فائل:Coat of arms of the United Arab Republic (1958–1971).svg|80px]]
| 1910–1995
| 7 اکتوبر 1958
| 20 ستمبر 1960
| [[نیشنل یونین (متحدہ عرب جمہوریہ)|نیشنل یونین]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[فائل:Nasser portrait2.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[جمال عبدالناصر]]
|-
! style=&quot;background:#DC143C; color:white;&quot;| 2
| [[کمال الدین حسین]]&lt;br /&gt;كمال الدين حسين
| [[فائل:Kamel el-Din Hussein.jpg|80px]]
| 1921–1999
| 20 ستمبر 1960
| 16 اگست 1961
| [[نیشنل یونین (متحدہ عرب جمہوریہ)|نیشنل یونین]]
|-
|colspan=&quot;9&quot; bgcolor=&quot;lightgrey&quot; align=center| [[فائل:Flag of Egypt.svg|30px]] • '''[[عرب جمہوریہ مصر]]''' (1971–تا حال) • [[فائل:Coat of arms of Egypt (Official).svg|20px]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(35)
| [[محمود فوزی]]&lt;br /&gt;محمود فوزى
| [[فائل:Coat of arms of Egypt (1972-1984).svg|80px]]
| 1900–1981
| 2 ستمبر 1971
| 17 جنوری 1972
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
| rowspan=&quot;7&quot;|[[فائل:Anwar Sadat cropped.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[انور سادات]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 36
| [[عزیز صدقی]]&lt;br /&gt;عزيز صدقي
| [[فائل:Coat of arms of Egypt (1972-1984).svg|80px]]
| 1920–2008
| 17 جنوری 1972
| 26 مارچ 1973
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 37
| [[انور سادات]]&lt;br /&gt;أنور السادات&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Anwar Sadat cropped.jpg|80px]]
| 1918–1981
| 26 مارچ 1973
| 25 ستمبر 1974
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 38
| [[عبد العزیز محمد حجازی]]&lt;br /&gt;عبد العزيز محمد حجازي
| [[فائل:Coat of arms of Egypt (1972-1984).svg|80px]]
| 1923–2014
| 25 ستمبر 1974
| 16 اپریل 1975
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{Arab Socialist Union (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 39
| [[ممدوح سالم]]&lt;br /&gt;ممدوح سالم
| [[فائل:Coat of arms of Egypt (1972-1984).svg|80px]]
| 1918–1988
| 16 اپریل 1975
| 2 اکتوبر 1978
| [[عرب سوشلسٹ یونین (مصر)|عرب سوشلسٹ یونین]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 40
| [[مصطفیٰ خلیل]]&lt;br /&gt;مصطفى خليل
| [[فائل:Coat of arms of Egypt (1972-1984).svg|80px]]
| 1920–2008
| 2 اکتوبر 1978
| 15 مئی 1980
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| &lt;small&gt;(37)
| [[انور سادات]]&lt;br /&gt;أنور السادات&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Anwar Sadat cropped.jpg|80px]]
| 1918–1981
| 15 مئی 1980
| 6 اکتوبر 1981 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Assassination of Anwar El Sadat|قتل]])&lt;/small&gt;
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 41
| [[حسنی مبارک]]&lt;br /&gt;حسنى مبارك
| [[فائل:Hosni Mubarak - Official Photo.JPG|80px]]
| 1928–
| 7 اکتوبر 1981
| 2 جنوری 1982
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
| rowspan=&quot;9&quot;|[[فائل:Hosni Mubarak - Official Photo.JPG|80px]]&lt;br /&gt;[[حسنی مبارک]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 42
| [[احمد فواد محیی الدین]]&lt;br /&gt;أحمد فؤاد محيي الدين
| [[فائل:Ahmad Fuad Mohieddin.jpg|80px]]
| 1926–1984
| 2 جنوری 1982
| 5 جون 1984 &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(دفتر وچ انتقال)&lt;/small&gt;
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 43
| [[کمال حسن علی]]&lt;br /&gt;كمال حسن علي
| [[فائل:Kamal Hassan Ali.JPG|80px]]
| 1921–1993
| 17 جولائ‏ی 1984
| 4 ستمبر 1985
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 44
| [[علی لطفی محمود]]&lt;br /&gt;على لطفي محمود
| [[فائل:Ali Lutfi.jpg|80px]]
| 1935–
| 4 ستمبر 1985
| 9 نومبر 1986
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 45
| [[عاطف صدقی]]&lt;br /&gt;عاطف محمد نجيب صدقي
| [[فائل:Atef Sedki.JPG|80px]]
| 1930–2005
| 10 نومبر 1986
| 4 جنوری 1996
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 46
| [[کمال الجنزوری]]&lt;br /&gt;كمال الجنزوري&lt;br /&gt;(بار اول)
| [[فائل:Kamal Ganzouri.jpg|80px]]
| 1933–2021
| 4 جنوری 1996
| 5 اکتوبر 1999
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 47
| [[عاطف عبید]]&lt;br /&gt;عاطف محمد عبيد
|
| 1932–2014
| 5 اکتوبر 1999
| 14 جولائ‏ی 2004
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background:{{National Democratic Party (Egypt)/meta/color}}; color:white;&quot;| 48
| [[احمد نظیف]]&lt;br /&gt;أحمد نظيف
| [[فائل:Ahmed Nazif IGF.JPG|80px]]
| 1952–
| 14 جولائ‏ی 2004
| 31 جنوری 2011
| [[نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی (مصر)|نیشنل ڈیموکریٹک پارٹی]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 49
| [[احمد شفیق]]&lt;br /&gt;أحمد محمد شفيق
| [[فائل:Coat of arms of Egypt (Official).svg|80px]]
| 1941–
| 31 جنوری 2011
| 3 مارچ 2011
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 50
| [[عصام شرف]]&lt;br /&gt;عصام عبد العزيز شرف
| [[فائل:Dr Essam Sharaf.jpg|80px]]
| 1952–
| 3 مارچ 2011
| 7 دسمبر 2011
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| rowspan=&quot;2&quot;|[[فائل:Field Marshal Mohamed Hussein Tantawi 2002.jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[محمد حسین طنطاوی]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| &lt;small&gt;(46)
| [[کمال الجنزوری]]&lt;br /&gt;كمال الجنزوري&lt;br /&gt;(بار دوم)
| [[فائل:Kamal Ganzouri.jpg|80px]]
| 1933–2021
| 7 دسمبر 2011
| 2 اگست 2012
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| 51
| [[ہشام قندیل]]&lt;br /&gt;هشام قنديل
| [[فائل:Hesham Qandil.jpg|80px]]
| 1962–
| 2 اگست 2012
| 3 جولائ‏ی 2013&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(مستعفی)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;http://www.madamasr.com/content/out-old&lt;/ref&gt;
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| &lt;br /&gt;[[محمد مرسی]]
|-
! style=&quot;background: {{Independent (politician)/meta/color}};&quot;| —
| [[حازم الببلاوی]]&lt;br /&gt;حازم الببلاوي&lt;br /&gt;(قائم مقام)
| [[فائل:Hazem Beblawy.jpg|80px]]
| 1936–
| 16 جولائ‏ی 2013
| 1 مارچ 2014
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
| rowspan=&quot;2&quot;| &lt;br /&gt;[[عدلی منصور]]
|-
! rowspan=2 style=&quot;background:{{Independent (politician)/meta/color}}; color:black;&quot;| 52
|rowspan=2| [[ابراہیم محلب]]&lt;br /&gt;إبراهيم محلب
|rowspan=2| [[فائل:Ibrahim Mahlab 2014.png|80px]]
|rowspan=2| 1949–
|rowspan=2| 17 جون 2014&lt;br /&gt;{{small|1 مارچ 2014}}
|rowspan=2| 19 ستمبر 2015
|rowspan=2| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|[[فائل:AbdelFattah Elsisi (cropped).jpg|80px]]&lt;br /&gt;[[عبدالفتاح السیسی]]
|-
! style=&quot;background:{{Independent (politician)/meta/color}}; color:black;&quot;| 53
| [[شریف اسماعیل]]&lt;br /&gt;شريف إسماعيل
| [[فائل:Sherif Ismail (cropped).jpg|80px]]
| 1955–
| 19 ستمبر 2015
| موجود
| [[آزاد (سیاستدان)|آزاد]]
|}

== حوالے ==
{{حوالے}}

== ہور ویکھو ==
[[لسٹ مصری صدور]]

[[گٹھ:وزرائے اعظم د‏‏ی فہرستاں]]
[[گٹھ:مصر دے وزرائے اعظم]]</text>
      <sha1>6w73cy9sq4ggrriqtjv8roi31ihnmow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>تکفیر گناہ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98290</id>
    <revision>
      <id>711329</id>
      <parentid>711209</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>711329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36684" sha1="div8l9yx71qjd8brcy22jfl51ep09s1" xml:space="preserve">{{معاد (عمودی)}}
'''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔
[[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔

امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔

== لغوی تے اصطلاحی معنی ==
تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.&lt;/ref&gt;اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.&lt;/ref&gt; [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.&lt;/ref&gt;

البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔&lt;/ref&gt;

=== تکفیر دے عوامل ===
[[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،&lt;ref&gt;سورہ محمد، آیہ۲.&lt;/ref&gt; [[توبہ]]،&lt;ref&gt;سورہ تحریم، آیہ ۸.&lt;/ref&gt; [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب&lt;ref&gt;سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.&lt;/ref&gt; [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]&lt;ref&gt;آل عمران، ص۱۹۵.&lt;/ref&gt; تے [[عبادت]]&lt;ref&gt;سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.&lt;/ref&gt;کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،&lt;ref&gt;مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.&lt;/ref&gt; [[زیارت امام حسینؑ]]،&lt;ref&gt;ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.&lt;/ref&gt; [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]&lt;ref&gt;شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.&lt;/ref&gt; تے [[نماز شب]] پڑھنے کو&lt;ref&gt;عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.&lt;/ref&gt; گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔

== تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ  ==
[[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.&lt;/ref&gt;[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،&lt;ref&gt;ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.&lt;/ref&gt; احباط و تکفیر،&lt;ref&gt;قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.&lt;/ref&gt; تَحابُط اَعمال&lt;ref&gt;حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.&lt;/ref&gt;اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع &lt;ref&gt;ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.&lt;/ref&gt; جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]&lt;ref&gt;ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.&lt;/ref&gt; تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]&lt;ref&gt;قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.&lt;/ref&gt; دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔

تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛&lt;ref&gt;ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.&lt;/ref&gt; لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے:

* معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے &lt;ref&gt;شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.&lt;/ref&gt; تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔&lt;ref&gt;«احباط و تکفیر»، ص۵۹.&lt;/ref&gt;اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ &lt;ref&gt;قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.&lt;/ref&gt;

* [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]&lt;ref&gt;ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.&lt;/ref&gt;احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.&lt;/ref&gt; شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.&lt;/ref&gt;

== گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا ==
تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔&lt;ref&gt;قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.&lt;/ref&gt;اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں:
* ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔
* جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔&lt;ref&gt;دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».&lt;/ref&gt;

== متعلقہ مضامین ==
* [[گناہ]]

== حوالے ==
{{حوالے2}}
== مآخذ ==
* ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری
* ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔
* ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔
* حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔
* شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا.
* راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔
* قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔
* گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری
* طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔
* عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔
* محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔
* محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔
* شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔
* دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}
* جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳.
* محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری
* مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔
{{قیامت}}

&lt;onlyinclude&gt;{{درجہ بندی
 | لنک = &lt;!-- مفقود، نامکمل، مکمل --&gt;مکمل
 | گٹھ = &lt;!-- مفقود، نامکمل ، مکمل --&gt;مکمل
 | خانہ معلومات = &lt;!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --&gt;
 | تصویر = &lt;!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --&gt;
 | سانچہ = &lt;!-- مفقود، موجود --&gt;موجود
 | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= &lt;!-- مفقود، موجود --&gt;موجود
 | کاپی = &lt;!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود --&gt;مفقود
 | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= &lt;!-- مفقود، نامکمل ، مکمل --&gt;مکمل
 | جانبداری= &lt;!-- موجود، مفقود --&gt;مفقود
 | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = &lt;!-- نامکمل، مکمل --&gt;
 | سلاست = &lt;!-- موجود، مفقود --&gt;موجود
 | جامعیت = &lt;!-- مفقود، موجود --&gt;موجود
 | غیرمربوط مطلب= &lt;!-- موجود، مفقود --&gt;مفقود
 | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=&lt;!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --&gt;
 | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =&lt;!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --&gt;
 | وضاحت = }}&lt;/onlyinclude&gt;

 
[[گٹھ:کلامی اصطلاحات]]
[[گٹھ:اسلامی عقائد]]</text>
      <sha1>div8l9yx71qjd8brcy22jfl51ep09s1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لمبیاں عمراں والے کھڈاریاں دی لسٹ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130172</id>
    <revision>
      <id>711317</id>
      <parentid>711232</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی */</comment>
      <origin>711317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38777" sha1="nnxskl7dmwirmx3f20cu5xo1vo6q97j" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>nnxskl7dmwirmx3f20cu5xo1vo6q97j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711318</id>
      <parentid>711317</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:30:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */</comment>
      <origin>711318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38778" sha1="fe8931yt9hnypy1q5nkb7cfgggb30qr" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>fe8931yt9hnypy1q5nkb7cfgggb30qr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711319</id>
      <parentid>711318</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */</comment>
      <origin>711319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38779" sha1="q20iw3n03wq2z81tz0cjf9x3qms4geh" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>q20iw3n03wq2z81tz0cjf9x3qms4geh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711320</id>
      <parentid>711319</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */</comment>
      <origin>711320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38780" sha1="5xxagmfhkx8vyb7h58c0lm5do8djmuy" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>5xxagmfhkx8vyb7h58c0lm5do8djmuy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711321</id>
      <parentid>711320</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */</comment>
      <origin>711321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38781" sha1="7kqot59nbaey7tl7nkdamay76vu68nj" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>7kqot59nbaey7tl7nkdamay76vu68nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711322</id>
      <parentid>711321</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:32:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری */</comment>
      <origin>711322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38782" sha1="68qp2ebjikpkls0e6koqwdqal8p257x" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>68qp2ebjikpkls0e6koqwdqal8p257x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711323</id>
      <parentid>711322</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری */</comment>
      <origin>711323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38783" sha1="sz8vgiohmfesiwfq9huc12rxd76hem9" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>sz8vgiohmfesiwfq9huc12rxd76hem9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711324</id>
      <parentid>711323</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت */</comment>
      <origin>711324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38784" sha1="3706uvamf1nnbite0fv9sfb1rfsxi80" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>3706uvamf1nnbite0fv9sfb1rfsxi80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711325</id>
      <parentid>711324</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */</comment>
      <origin>711325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38785" sha1="3ccrk7a97rywkk1rqufh5r89gx49abd" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''9 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>3ccrk7a97rywkk1rqufh5r89gx49abd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711326</id>
      <parentid>711325</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی */</comment>
      <origin>711326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38786" sha1="8jxmj6tcc0eq32ff72w96v8cu4eg4ap" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''9 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>8jxmj6tcc0eq32ff72w96v8cu4eg4ap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711327</id>
      <parentid>711326</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری */</comment>
      <origin>711327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38787" sha1="mkqwhv5r4lrfk0tygvzokcq301nesu2" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''9 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>mkqwhv5r4lrfk0tygvzokcq301nesu2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711328</id>
      <parentid>711327</parentid>
      <timestamp>2026-09-14T05:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ابوالحسن راجپوت</username>
        <id>24698</id>
      </contributor>
      <comment>/* معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری */</comment>
      <origin>711328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38788" sha1="bf3bsxhyq9cxuz1reesv1k7nwb3ww8e" xml:space="preserve">ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں

== معمر ترین بقید حیات ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی== 
ايہ  معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!{{date}} تک عمر

|-
| [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}}
|-
| [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}}
|-
| [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}}
|-
| [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}}
|-
| [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء ||  {{age in years and days|1930|6|7}}
|-
| [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}}
|-
| [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}}
|-
| [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}}
|-
| [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}}
|-
| [[گیون سٹیونز]] ||  آسٹریلیا  || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}}
|-
| [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}}
|-
| [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] ||  نیوزی لینڈ  || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}}
|-
| [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}}
|-
| [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا ||  6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}}
|-
| [[مائیکل جان اسمتھ]] ||  انگلینڈ  ||  30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}}
|-
| [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ  ||  27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}}
|-
| [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز ||  29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}}
|-
| [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز ||  23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}}
|-
| [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ ||  17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}}
|-
| [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز ||  21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}}
|-
| [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}}
|-
| [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز ||	19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}}
|-
| [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}}
|-
| [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز ||	21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}}
|-
| [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ ||	29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}}
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}}
|-
| [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}}
|-
| [[آئن میکف]] ||  آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}}
|-
| [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}}
|-
| [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}}
|-
| [[ومن کمار]] || بھارت ||  26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}}
|-
| [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}}
|-
| [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}}
|-
| [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}}
|-
| [[پال بارٹن]] ||  نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}}
|-
| [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}}
|-
| [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}}
|-
| [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}}
|-
| [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}}
|-
| [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}}
|-
| [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}}
|-
| [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}}
|-
| [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}}
|-
| [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}}
|}

=== ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ملک
!کھلاڑی
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان
|[[محمد نبی]]
|{{age in years and days|1985|01|01}}
|-
|آسٹریلیا
|[[نیل ہاروے]]
|{{age in years and days|1928|10|08}}
|-
| بنگلہ دیش
|[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]
|{{age in years and days|1966|02|27}}
|-
|انگلینڈ
|[[رمن صبا رائو]]
|{{age in years and days|1932|01|29}}
|-
|بھارت
|[[دتا گائیکواڈ]]
|{{age in years and days|1928|10|27}}
|-
|آئرلینڈ
|[[ایڈ جوائس]]
|{{age in years and days|1978|09|22}}
|-
|نیوزی لینڈ
|[[ٹریور میک موہن]]
|{{age in years and days|1929|11|8}}
|-
|پاکستان
|[[وزیر محمد]]
|{{age in years and days|1929|12|22}}
|-
| جنوبی افریقا
|[[رونالڈ ڈراپر]]
|{{age in years and days|1926|12|24}}
|-
|سری لنکا
|[[سوما چندر ڈی سلوا]]
|{{age in years and days|1942|6|11}}
|-
| ویسٹ انڈیز
|[[جوئے سلیمان]]
|{{age in years and days|1930|8|26}}
|-
|زمبابوے
|[[جان ٹریکوس]]
|{{age in years and days|1947|05|17}}
|}

'''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]&lt;/ref&gt;

=== معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === 
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}}
|-
| [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}}
|-
| [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}}
|}

=== سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
! {{date}} تک عمر
|-
|افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}}
|-
|آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}}
|-
|بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}}
|-
|انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}}
|-
|بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}}
|-
|آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}}
|-
|نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}}
|-
|پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}}
|-
|جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}}
|-
|سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}}
|-
|ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}}
|-
|زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}}
|}
'''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔

=== سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!موت تریخ
!عمر
|-
| [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}}
|-
| [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}}
|-
| [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}}
|-
| [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}}
|-
| [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}}
|-
| [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}}
|-
| [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}}
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}}
|-
| [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}}
|-
| [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}}
|-
| [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}}
|-
| [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}}
|-
| [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}}
|-
| [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}}
|-
| [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}}
|-
| [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}}
|-
| [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}}
|-
| [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}}
|-
| [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}}
|-
| [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}}
|-
|}
ماخذ:&lt;ref&gt;[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں.

{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!پہلے میچ دے وقت عمر
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}}
|-
| [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}}
|-
| [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}}
|-
| [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}}
|}

=== بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر
|-
|آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن
|-
|بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن
|-
|انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}}
|-
|بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن
|-
|نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن
|-
|جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن
|-
|زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن
|}

'''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔&lt;ref name=&quot;traicos&quot;&gt;[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]&lt;/ref&gt;

'''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔
ماخذ:&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: &quot;Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut&quot;]&lt;/ref&gt;

=== ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
{| class=wikitable
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا ٹیسٹ
!آخری میچ
!آخری ٹیسٹ وچ عمر
|-
| [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
| [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}}
|-
| [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}}
|-
| [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}}
|-
| [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}}
|-
| [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}}
|-
| [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}}
|-
| [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}}
|-
| [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}}
|-
| [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}}
|}

=== بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔
[[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]]

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!ملک
!نام
!عمر
|-
|آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن
|-
|بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}}
|-
|انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}}
|-
|بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن
|-
|آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن
|-
|نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن
|-
|پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن
|-
|جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن
|-
|سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن
|-
|ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن
|-
|زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن
|}
'''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]&lt;/ref&gt;

=== سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی ===
ایہ معلومات '''14 ستمبر''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}&lt;/ref&gt;

{{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable&quot;
!شمار
!نام
!ٹیم
!تریخ پیدائش
!وفات
!عمر
!ملک
|-
|1
|[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]]
|align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز
| 25 ستمبر 1914ء
|7 مارچ 2020ء
|105 سال، 225 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|2
|[[جم ہچنسن]]
|align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]]
|29 نومبر 1896ء
|7 نومبر 2000ء
|103 سال، 344 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|3
|[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]]
|align=right|[[ویلنگٹن]]
|5 اگست 1907ء
|31 دسمبر 2010ء
|103 سال، 148 دن
|{{NZ}}
|-
|4
|[[نارمن گورڈن]]
|align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال
|6 اگست 1911ء
|2 ستمبر 2014ء
|103 سال، 27 دن
|{{RSA}}
|-
|5
|[[روپرٹ ڈی سمٹ]]
|align=right|مغربی صوبہ
|23 نومبر 1883ء
|3 اگست 1986ء
|102 سال، 253 دن
|{{RSA}}
|-
|6
|[[ایڈورڈ انگلش]]
|align=right|ہیمپشائر
|1 جنوری 1864ء
|5 ستمبر 1966ء
|102 سال، 247 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|7
|[[سیرل پارکنز]]
|align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز
|4 جون 1911ء
|21 نومبر 2013ء
|102 سال، 170 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|8
|[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]]
|align=right|کینٹربری
|8 جنوری 1860
|19 اپریل 1962
|102 سال، 101 دن
|{{NZ}}
|-
|9
|[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]]
|align=right|اسکاٹ لینڈ
| 26 جنوری 1918ء
|1 نومبر 2019ء
| 101 سال، 272 دن
|{{SCO}}
|-

|10
|[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]]
|align=right|مغربی آسٹریلیا
|30 ستمبر 1902ء
|9 جون 2004ء
|101 سال، 253 دن
|{{AUS}}
|-
|11
|[[ڈی. بی. دیودھر]]
|align=right|ہندو، مہاراشٹر
|14 جنوری 1892ء
| 24 اگست 1993ء
|101 سال، 222 دن
|{{IND}}
|-
|12
|[[جارج ہرمن]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
|6 جون 1874ء
|14 دسمبر 1975ء
|101 سال، 191 دن
|{{IRL}}
|-
|13
|[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]]
|align=right|لیسٹر شائر
|13 فروری 1912ء
|28 جون 2013ء
|101 سال، 135 دن
|{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}})
|-
|14
|[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]]
|align=right|مشرقی صوبہ
|1 ستمبر 1900ء
|28 اکتوبر 2001ء
|101 سال، 57 دن
|{{RSA}}
|-
|15
|[[نیل میک کارکل]]
|align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی
| 23 مارچ 1912ء
|28 فروری 2013ء
|100 سال، 342 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|16
|[[رگھوناتھ چندورکر]]
|align=right|بمبئی
| 21 نومبر 1920ء
|3 ستمبر 2021ء
|100 سال، 286 دن
|{{IND}}
|-
|17
|[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]]
|align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی
|16 جون 1918ء
|5 مارچ 2019ء
|100 سال، 262 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|18
|[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]]
|align=right|نیو ساؤتھ ویلز
|7 جنوری 1915ء
|24 ستمبر 2015ء
| 100 سال، 260 دن
|{{AUS}}
|-
|19
|[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]]
|align=right|کینٹربری
|1 مئی 1920ء
|5 جنوری 2021ء
|100 سال، 249 دن
|{{NZ}}
|-
|20
|[[روسی کوپر]]
|align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس
|14 دسمبر 1922ء
|31 جولائ‏ی 2023
|100 سال، 229 دن
|{{IND}}
|-
|21
|[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]]
|align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی
|10 ستمبر 1845ء
|15 اپریل 1946ء
|100 سال، 217 دن
|{{USA}}
|-
|22
|[[ہیری فورسیتھ]]
|align=right|ڈبلن یونیورسٹی
| 18 دسمبر 1903ء
|19 جولائ‏ی 2004ء
|100 سال، 214 دن
|{{IRL}}
|-
|23
|[[جیک لیور]]
|align=right|تسمانیہ
|9 مارچ 1917ء
|3 اکتوبر 2017ء
|100 سال، 208 دن
|{{AUS}}
|-
|24
|[[ٹام پرچرڈ]]
|align=right|ویلنگٹن، واروکشائر
|10 مارچ 1917ء
|22 اگست 2017ء
|100 سال، 165 دن
|{{NZ}}
|-
|25
|[[برنار نوٹلی]]
|align=right|ناٹنگہم شائر
|31 اگست 1918ء
| 22 جنوری 2019ء
|100 سال، 144 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|26
|[[وسنت رائے جی]]
|align=right|بمبئی، بڑودہ
| 26 جنوری 1920ء
|13 جون 2020ء
|100 سال، 139 دن
|{{IND}}
|-
|27
|[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]]
|align=right|ہیمپشائر
| 11 دسمبر 1828
| 26 فروری 1929
|100 سال، 77 دن
|{{cr|ENG}}
|-
|}

'''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن &lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]&lt;/ref&gt; تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔&lt;ref&gt;{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}&lt;/ref&gt;

=== معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری ===
انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں&lt;ref&gt;[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]&lt;/ref&gt; اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔

=== سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری===
کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''14 ستمبر''' 2026ء تک مکمل نيں۔

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
! پہلا میچ
!آخری میچ
! {{date}} تک عمر
|-
| [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}}
|-
| [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}}
|-
| [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}}
|-
| [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}}
|-
| [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}}
|-
| [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}}
|-
| [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}}
|-
| [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}}
|-
| [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}}
|}

=== معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری ===
پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''14 ستمبر''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نام
!ملک
!تریخ پیدائش
!پہلا میچ
!آخری میچ
!عمر (تریخ)
|-
| عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}}
|-
| چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}}
|-
| سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 ||  {{age in years and days|1962|7|6}}
|-
| کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}}
|-
| حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}}
|-
| [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}}
|-
| مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966  || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}}
|-
| [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}}
|-
| ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}}
|-
| [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}}
|}

=== ہور ویکھو ===
* [[کرکٹ]]
* [[ٹیسٹ کرکٹ]]
* [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]
* [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]]

== حوالے ==
{{حوالے}}

[[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]]
[[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]]
[[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]]
[[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]]</text>
      <sha1>bf3bsxhyq9cxuz1reesv1k7nwb3ww8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:OliveBrittle</title>
    <ns>3</ns>
    <id>135741</id>
    <revision>
      <id>711312</id>
      <parentid>670917</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T17:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mfield</username>
        <id>43245</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Mfield پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Binzy Boi]] توں [[ورتن گل بات:OliveBrittle]]: ؜Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Binzy Boi|Binzy Boi]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/OliveBrittle|OliveBrittle]]&quot;</comment>
      <origin>670917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1934" sha1="gnqs38pyanm6f72qjz59jhw0ulu5z3k" xml:space="preserve">==جی آیاں نوں!==
&lt;font size=&quot;4&quot;&gt;
السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ:

* '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]'''
* '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''&lt;br&gt;
* تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ&lt;br&gt;
میربانی کر کے گلاں  دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&amp;#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔&lt;br&gt;
جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''&lt;code&gt;{&amp;#123;مدد کرو}}&lt;/code&gt;'''  لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ 
اک واری فیر، جی آیاں نوں!&lt;/font&gt;
 --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۲:۰۷, ۱۹ اگست ۲۰۲۴ (PKT)</text>
      <sha1>gnqs38pyanm6f72qjz59jhw0ulu5z3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتنوالا:Miran500/sandbox</title>
    <ns>2</ns>
    <id>149273</id>
    <revision>
      <id>711314</id>
      <parentid>711131</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T18:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miran500</username>
        <id>44814</id>
      </contributor>
      <comment>/* کھیڈاں وچ */</comment>
      <origin>711314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5582" sha1="h385l5i4iz1c0r0v2ctfurt9qjnc383" xml:space="preserve">شمالی بنگال

'''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔

ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔

== انتظامی علاقے ==
[[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]]
'''رنگ پور ڈویژن'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!'''راجشاہی ڈویژن'''
! '''رنگ پور ڈویژن'''
|-
|
* ضلع بوگرا
* ضلع چپائی نواب گنج
* ضلع جویپورہاٹ
* ضلع نوگاؤں
* ضلع نٹورے
* ضلع پبنا
* ضلع راجشاہی
* ضلع سراج گنج
|
* ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش
* ضلع گیبندھا
* کوریگرام ضلع
* ضلع لالمونیرھاٹ
* ضلع نیلپھماری
* ضلع پنچ گڑھ
* ضلع رنگ پور
* ضلع ٹھاکرگاؤں
|}
[[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]]

===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!جلپائیگوری ڈویژن
!مالدا ڈویژن
|-
|
* ضلع دارجلنگ
* کلیمپونگ ضلع
* ضلع جلپائیگوری
* ضلع علیپوردوار
* ضلع کوچ بہار
|
* ضلع مالدا
* ضلع اتر دیناج پور
* ضلع دکشن دناج پور&lt;hr/&gt;
* ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج)
|}

== ڈیموگرافکس ==
=== مذہب ===
{{Pie chart
|thumb = left
|caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ:
|label1 =اسلام
|value1 = ۷۱٫۷
|color1 = Green
|label2 = ہندو مت
|value2 = ۲۶٫۶
|color2 = Orange
|label3 = Others
|value3 = ۱٫۷
|color3 = Grey
}}

=== بنگلہ دیس وچ ===
{{bar box
|title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲)
|titlebar=#ddd
|left1=
|float=right
|bars=
{{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}}
{{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}}
{{bar percent|دوجے|Grey|0.6}}
}}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے.

==== لہندے بنگال، بھارت وچ ====
{{bar box
|title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱)
|titlebar=#ddd
|left1=
|float=right
|bars=
{{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}}
{{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}}
{{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}}
{{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}}
{{bar percent|دوج|Grey|0.52}}
}}
اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے.

=== مغربی بنگال، ہندوستان وچ ===
اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.&lt;ref&gt;https://censusindia.gov.in/census.website/&lt;/ref&gt;

=== بولی ===
بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن.

== کھیڈاں وچ ==
بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔

== شہر تے قصبے ==

==حوالے==
{{حوالے}}</text>
      <sha1>h385l5i4iz1c0r0v2ctfurt9qjnc383</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711315</id>
      <parentid>711314</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T18:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Miran500</username>
        <id>44814</id>
      </contributor>
      <comment>/* شہر تے قصبے */</comment>
      <origin>711315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5609" sha1="4ywet05xpcl7xcfysxhu4wpxaafv1fl" xml:space="preserve">شمالی بنگال

'''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔

ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔

== انتظامی علاقے ==
[[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]]
'''رنگ پور ڈویژن'''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!'''راجشاہی ڈویژن'''
! '''رنگ پور ڈویژن'''
|-
|
* ضلع بوگرا
* ضلع چپائی نواب گنج
* ضلع جویپورہاٹ
* ضلع نوگاؤں
* ضلع نٹورے
* ضلع پبنا
* ضلع راجشاہی
* ضلع سراج گنج
|
* ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش
* ضلع گیبندھا
* کوریگرام ضلع
* ضلع لالمونیرھاٹ
* ضلع نیلپھماری
* ضلع پنچ گڑھ
* ضلع رنگ پور
* ضلع ٹھاکرگاؤں
|}
[[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]]

===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
!جلپائیگوری ڈویژن
!مالدا ڈویژن
|-
|
* ضلع دارجلنگ
* کلیمپونگ ضلع
* ضلع جلپائیگوری
* ضلع علیپوردوار
* ضلع کوچ بہار
|
* ضلع مالدا
* ضلع اتر دیناج پور
* ضلع دکشن دناج پور&lt;hr/&gt;
* ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج)
|}

== ڈیموگرافکس ==
=== مذہب ===
{{Pie chart
|thumb = left
|caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ:
|label1 =اسلام
|value1 = ۷۱٫۷
|color1 = Green
|label2 = ہندو مت
|value2 = ۲۶٫۶
|color2 = Orange
|label3 = Others
|value3 = ۱٫۷
|color3 = Grey
}}

=== بنگلہ دیس وچ ===
{{bar box
|title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲)
|titlebar=#ddd
|left1=
|float=right
|bars=
{{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}}
{{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}}
{{bar percent|دوجے|Grey|0.6}}
}}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے.

==== لہندے بنگال، بھارت وچ ====
{{bar box
|title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱)
|titlebar=#ddd
|left1=
|float=right
|bars=
{{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}}
{{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}}
{{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}}
{{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}}
{{bar percent|دوج|Grey|0.52}}
}}
اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے.

=== مغربی بنگال، ہندوستان وچ ===
اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.&lt;ref&gt;https://censusindia.gov.in/census.website/&lt;/ref&gt;

=== بولی ===
بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن.

== کھیڈاں وچ ==
بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔

== شہر تے قصبے ==

=== بنگلہ دیش ===

==حوالے==
{{حوالے}}</text>
      <sha1>4ywet05xpcl7xcfysxhu4wpxaafv1fl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ہر بھجن باجوا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149709</id>
    <revision>
      <id>711302</id>
      <timestamp>2026-09-13T13:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harvinder Chandigarh</username>
        <id>13098</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;'''ہر بھجن باجوا'''   پنجابی  آرٹ فوٹوگرافر اتے لکھاری ہے۔ ہر بھجن باجوا[[ صوبھا سنگھ]]  آرٹسٹ کولوں [[پینٹنگ]] سکھدا سی۔ اُسے دی پریرنا نال باجوا نے [[بٹال]]  وچ اپنا سٹوڈیو ستاپت کر لیا۔ اِس دوران اُس نے اُگھے اخباراں تے میگزینا لئی کم کیتا۔&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline....؜&quot; نال صفحہ بنایا گیا۔</comment>
      <origin>711302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1670" sha1="9o3zl7mhdky8gjtysf2oneiit0bjzpt" xml:space="preserve">'''ہر بھجن باجوا'''   پنجابی  آرٹ فوٹوگرافر اتے لکھاری ہے۔ ہر بھجن باجوا[[ صوبھا سنگھ]]  آرٹسٹ کولوں [[پینٹنگ]] سکھدا سی۔ اُسے دی پریرنا نال باجوا نے [[بٹال]]  وچ اپنا سٹوڈیو ستاپت کر لیا۔ اِس دوران اُس نے اُگھے اخباراں تے میگزینا لئی کم کیتا۔&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline.com/2010/03/%E0%A8%AB%E0%A9%8B%E0%A8%9F%E0%A9%8B%E0%A8%97%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%AB%E0%A8%B0-%E0%A8%B9%E0%A8%B0%E0%A8%AD%E0%A8%9C%E0%A8%A8-%E0%A8%AC%E0%A8%BE%E0%A8%9C%E0%A8%B5%E0%A8%BE-%E0%A8%A8/ فوٹوگرافر ہر بھجن باجوا نال رُوبرو - پنجابی ٹریبیون، 22 مارچ 2010]&lt;/ref&gt;
==رچناواں==

کاوی کرتاں
*''سُکے ککھاں تھلے اگ''
*''موت اِک آس دی ''(2001)&lt;ref&gt;http://www.amazon.in/Maut-Aas-Harbhajan-Singh-Bajwa/dp/8172052510/ref=sr_1_2?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1419914395&amp;sr=1-2&lt;/ref&gt;
*''تریل دی اِک بُوند'' (2011)&lt;ref&gt;[http://www.amazon.in/Trail-Di-Boond-Harbhajan-Bajwa/dp/8178838273/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1419914395&amp;sr=1-1]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline.com/2012/08/%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%B5%E0%A8%A8-%E0%A8%A6%E0%A9%80-%E0%A8%9B%E0%A8%BF%E0%A8%A3-%E0%A8%AD%E0%A9%B0%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%A8%E0%A8%BE%E0%A8%B2-%E0%A8%A4%E0%A9%81%E0%A8%B2/ زندگی دی چھِن بھنگرتا نال تُلنا: ’تریل دی اِک بُوند‘ - پنجابی ٹریبیون، 4 اگست 2012]&lt;/ref&gt;
==ہور==
*''جیلھ دیاں بھُلیا وسریاں یاداں''
==حوالے==</text>
      <sha1>9o3zl7mhdky8gjtysf2oneiit0bjzpt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711303</id>
      <parentid>711302</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T13:29:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harvinder Chandigarh</username>
        <id>13098</id>
      </contributor>
      <origin>711303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1938" sha1="a98ru5qhajp8fwxftgve99ytpcehx3v" xml:space="preserve">[[File:Harbhajn Bajva.JPG|thumb|ہر بھجن باجوا]]
'''ہر بھجن باجوا'''   پنجابی  آرٹ فوٹوگرافر اتے لکھاری ہے۔ ہر بھجن باجوا[[ صوبھا سنگھ]]  آرٹسٹ کولوں [[پینٹنگ]] سکھدا سی۔ اُسے دی پریرنا نال باجوا نے [[بٹال]]  وچ اپنا سٹوڈیو ستاپت کر لیا۔ اِس دوران اُس نے اُگھے اخباراں تے میگزینا لئی کم کیتا۔&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline.com/2010/03/%E0%A8%AB%E0%A9%8B%E0%A8%9F%E0%A9%8B%E0%A8%97%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%AB%E0%A8%B0-%E0%A8%B9%E0%A8%B0%E0%A8%AD%E0%A8%9C%E0%A8%A8-%E0%A8%AC%E0%A8%BE%E0%A8%9C%E0%A8%B5%E0%A8%BE-%E0%A8%A8/ فوٹوگرافر ہر بھجن باجوا نال رُوبرو - پنجابی ٹریبیون، 22 مارچ 2010]&lt;/re&gt;ہر بھجن باجوا 12 ستمبر 2026 نوں 85 سال دی عمر وچ وفات پا گئے۔&lt;ref&gt;https://www.punjabitribuneonline.com/news/punjab/renowned-photographer-harbhajan-bajwa-passes-away/&lt;/ref&gt;
==رچناواں==

کاوی کرتاں
*''سُکے ککھاں تھلے اگ''
*''موت اِک آس دی ''(2001)&lt;ref&gt;http://www.amazon.in/Maut-Aas-Harbhajan-Singh-Bajwa/dp/8172052510/ref=sr_1_2?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1419914395&amp;sr=1-2&lt;/ref&gt;
*''تریل دی اِک بُوند'' (2011)&lt;ref&gt;[http://www.amazon.in/Trail-Di-Boond-Harbhajan-Bajwa/dp/8178838273/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1419914395&amp;sr=1-1]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline.com/2012/08/%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%B5%E0%A8%A8-%E0%A8%A6%E0%A9%80-%E0%A8%9B%E0%A8%BF%E0%A8%A3-%E0%A8%AD%E0%A9%B0%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%A8%E0%A8%BE%E0%A8%B2-%E0%A8%A4%E0%A9%81%E0%A8%B2/ زندگی دی چھِن بھنگرتا نال تُلنا: ’تریل دی اِک بُوند‘ - پنجابی ٹریبیون، 4 اگست 2012]&lt;/ref&gt;
==ہور==
*''جیلھ دیاں بھُلیا وسریاں یاداں''
==حوالے==</text>
      <sha1>a98ru5qhajp8fwxftgve99ytpcehx3v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>711304</id>
      <parentid>711303</parentid>
      <timestamp>2026-09-13T13:33:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harvinder Chandigarh</username>
        <id>13098</id>
      </contributor>
      <origin>711304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2059" sha1="itfwd3ld61tg5c09g52ziapcpo5wxvr" xml:space="preserve">[[File:Harbhajn Bajva.JPG|thumb|ہر بھجن باجوا]]
'''ہر بھجن باجوا'''   پنجابی  آرٹ فوٹوگرافر اتے لکھاری ہے۔ ہر بھجن باجوا[[ صوبھا سنگھ]]  آرٹسٹ کولوں [[پینٹنگ]] سکھدا سی۔ اُسے دی پریرنا نال باجوا نے [[بٹال]]  وچ اپنا سٹوڈیو ستاپت کر لیا۔ اِس دوران اُس نے اُگھے اخباراں تے میگزینا لئی کم کیتا۔&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline.com/2010/03/%E0%A8%AB%E0%A9%8B%E0%A8%9F%E0%A9%8B%E0%A8%97%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%AB%E0%A8%B0-%E0%A8%B9%E0%A8%B0%E0%A8%AD%E0%A8%9C%E0%A8%A8-%E0%A8%AC%E0%A8%BE%E0%A8%9C%E0%A8%B5%E0%A8%BE-%E0%A8%A8/ فوٹوگرافر ہر بھجن باجوا نال رُوبرو - پنجابی ٹریبیون، 22 مارچ 2010]&lt;/re&gt; ہر بھجن باجوا 12 ستمبر 2026 نوں 85 سال دی عمر وچ وفات پا گئے&lt;ref&gt;[https://www.punjabitribuneonline.com/news/punjab/renowned-photographer-harbhajan-bajwa-passes-away/ معروف فوٹوگرافر ہر بھجن باجوا چل بسے — پنجابی ٹریبیون، 12 ستمبر 2026]&lt;/ref&gt;
==رچناواں==

کاوی کرتاں
*''سُکے ککھاں تھلے اگ''
*''موت اِک آس دی ''(2001)&lt;ref&gt;http://www.amazon.in/Maut-Aas-Harbhajan-Singh-Bajwa/dp/8172052510/ref=sr_1_2?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1419914395&amp;sr=1-2&lt;/ref&gt;
*''تریل دی اِک بُوند'' (2011)&lt;ref&gt;[http://www.amazon.in/Trail-Di-Boond-Harbhajan-Bajwa/dp/8178838273/ref=sr_1_1?s=books&amp;ie=UTF8&amp;qid=1419914395&amp;sr=1-1]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://punjabitribuneonline.com/2012/08/%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%B5%E0%A8%A8-%E0%A8%A6%E0%A9%80-%E0%A8%9B%E0%A8%BF%E0%A8%A3-%E0%A8%AD%E0%A9%B0%E0%A8%97%E0%A8%B0%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%A8%E0%A8%BE%E0%A8%B2-%E0%A8%A4%E0%A9%81%E0%A8%B2/ زندگی دی چھِن بھنگرتا نال تُلنا: ’تریل دی اِک بُوند‘ - پنجابی ٹریبیون، 4 اگست 2012]&lt;/ref&gt;
==ہور==
*''جیلھ دیاں بھُلیا وسریاں یاداں''
==حوالے==</text>
      <sha1>itfwd3ld61tg5c09g52ziapcpo5wxvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ورتن گل بات:Binzy Boi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>149710</id>
    <redirect title="ورتن گل بات:OliveBrittle" />
    <revision>
      <id>711313</id>
      <timestamp>2026-09-13T17:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mfield</username>
        <id>43245</id>
      </contributor>
      <comment>Mfield پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Binzy Boi]] توں [[ورتن گل بات:OliveBrittle]]: ؜Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Binzy Boi|Binzy Boi]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/OliveBrittle|OliveBrittle]]&quot;</comment>
      <origin>711313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="ovtxel2k9xcul6u5g21eni22d1t8uql" xml:space="preserve">#مڑجوڑ [[ورتن گل بات:OliveBrittle]]</text>
      <sha1>ovtxel2k9xcul6u5g21eni22d1t8uql</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>