وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 49858 712506 706388 2026-10-14T00:11:33Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712506 wikitext text/x-wiki ایہ جدول ابراہیمی مذہباں دے انبیاء دا اے۔ {|class="wikitable sortable" style="width: auto; text-align: right;" |- ! [[یہودیت]] ! [[مسیحیت]] ! [[مورمنیت]] ! [[اسلام]] ! [[بہائی مت]] |- | آدم | آدم | آدم | '''[[آدم علیہ السلام|آدم]]''' <ref name="اسلام">{{Cite web |title=IslamTutor.com -> The Prophets Of Islam - A Referenced List<!-- Bot generated title --> |url=http://www.islamtutor.com/islam/prophets-of-islam-list.php |access-date=2016-02-18 |archive-date=2007-07-03 |archive-url=https://archive.today/20070703195917/http://www.islamtutor.com/islam/prophets-of-islam-list.php }}</ref> | آدم <ref name="ڈنن جے. مئی">{{Cite journal | last = May | first = Dann J | title = The Bahá'í Principle of Religious Unity and the Challenge of Radical Pluralism | month = December | year = 1993 | pages = 102 | publisher = University of North Texas, Denton, Texas | url = http://iii.library.unt.edu/record=b1785599~S12 | contribution = Web Published | contribution-url = http://bahai-library.com/may_principle_religious_unity | issn = | doi = | id = | accessdate = 2010-01-02}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025092016/http://iii.library.unt.edu/record=b1785599~S12 |date=2019-10-25 }}</ref> |- | کنعان <ref>[http://www.sacred-texts.com/jud/pol/pol04.htm The Talmud: Selections: Part First: Biblical History: Chapter I. From Cain and Abel to the Destruction of Babel's Tower<!-- Bot generated title -->]</ref> | >< | >< | >< | >< |- | >< | Enoch <ref>http://www.biblegateway.com/passage/?search=jude%201:14-1:14&version=KJV</ref> | Enoch | '''[[ادریس علیہ السلام|ادریس]]''' <ref name="اسلام"/> | Enoch <ref name="Brown">[http://bahai-library.com/brown_hermes_apollonius Hermes Trismegistus and Apollonius of Tyana in the Writings of Bahá'u'lláh] by Keven Brown, Published in ''Revisioning the Sacred: New Perspectives on a Bahá'í Theology'', Studies in the Babi and Baha'i Religions vol. 8, pages 153-187, Kalimat Press, 1997, ISBN 0-933770-96-0</ref> |- | >< | نوح<ref name="ReferenceA">[[s:ru:БЭАН/Пророк|Пророк]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> | نوح | '''[[نوح علیہ السلام|نوح]]''' <ref name="اسلام"/> | نوح <ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- | Eber <ref>[http://www.chabad.org/library/article.htm/aid/8174/showrashi/true/jewish/Chapter-10.html Bereishit - Chapter 10 - Genesis<!-- Bot generated title -->]</ref> | >< | >< | >< | >< |- | >< |>< |>< | '''[[ہود علیہ السلام|ہود]]''' <ref name="اسلام"/> |>< |- | >< |>< |>< | '''[[صالح علیہ السلام|صالح]]''' <ref name="اسلام"/> | Salih <ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- | ابراہیم <ref name="یہودیت"/> | ابراہیم<ref name="ReferenceA"/> | ابراہیم | '''[[ابراہیم علیہ السلام|ابراہیم]]''' <ref name="اسلام"/> | ابراہیم <ref name="bh">[http://info.bahai.org/babi-and-bahai.html Historical Context of the Bábi and Bahá'í Faiths<!-- Bot generated title -->]</ref> |- | [[سارہ]] <ref name="یہودیت">[http://www.jewfaq.org/prophet.htm Judaism 101: Prophets and Prophecy<!-- Bot generated title -->]</ref> | >< | >< | >< | >< |- | >< | >< | >< | '''[[اسماعیل علیہ السلام|اسماعیل]]''' <ref name="اسلام"/> | اسماعیل <ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- | اسحاق <ref name="یہودیت"/> | اسحاق {{Citation needed|date=November 2009}} | اسحاق | '''[[اسحاق علیہ السلام|اسحاق]]''' <ref name="اسلام"/> | اسحاق <ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- | یعقوب <ref name="یہودیت"/><ref name="یعقوب">[http://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis%2028:11%20-%2016&version=31 BibleGateway.com - Passage Lookup: Genesis 28:11 - 16<!-- Bot generated title -->]</ref> | یعقوب<ref name="یعقوب"/> | یعقوب | '''[[یعقوب علیہ السلام|یعقوب]]''' <ref name="اسلام"/> | یعقوب <ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- || یوسف <ref>[http://jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=441&letter=J&search=joseph#1 JewishEncyclopedia.com - یوسف<!-- Bot generated title -->]</ref> | یوسف<ref>http://www.biblegateway.com/passage/?search=Genesis%2037:5%20-%2011&version=NIV</ref> | یوسف | '''[[یوسف علیہ السلام|یوسف]]''' <ref name="اسلام"/> | یوسف <ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |>< |>< |>< | '''[[لوط علیہ السلام|لوط]]''' <ref name="اسلام"/> | |- |ایوب<ref name="یہودیت"/><ref name="tb">Babylonian Talmud, Baba Bathra 15</ref><ref>However there are opinion in the Talmud that Job never existed and that the whole story was a fable. [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=330&letter=J&search=Job#1 JewishEncyclopedia.com - JOB<!-- Bot generated title -->]</ref> |ایوب |ایوب{{Citation needed|date=November 2009}} |'''[[ایوب علیہ السلام|ایوب]]''' <ref name="اسلام"/> |ایوب<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |>< |Jeduthun <ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/biblerus/71275/пророк Пророк // Библия. Ветхий и Новый заветы. Синодальный перевод. Библейская энциклопедия.. арх. Никифор. 1891] {{ref-ru}}</ref> |Jeduthun |>< |>< |- |>< |Asaph/Asoph<ref name="ReferenceA"/> |Asaph |>< |>< |- |>< |روت{{Citation needed|date=November 2009}} |روت |>< |>< |- |>< |>< |>< | '''[[شعيب علیہ السلام|شعيب]]''' <ref name="اسلام"/> |Shu'aib<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Bithiah <ref>Babylonian Talmud, Sotah 12</ref> |>< |>< |>< |>< |- |ہارون<ref name="یہودیت"/><ref name="ہارون">{{Bible verse|Exodus|7|1}}</ref> |ہارون<ref name="ہارون"/> |ہارون |'''[[ہارون علیہ السلام|ہارون]]''' <ref name="اسلام"/> |ہارون<ref>[http://www.bcca.org/ref/books/bwf/0617religionandcivilization.html Bahá'í World Faith] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140302003752/http://www.bcca.org/ref/books/bwf/0617religionandcivilization.html |date=2014-03-02 }}—Selected Writings of Bahá'u'lláh and 'Abdu'l-Bahá ('Abdu'l-Bahá's Section Only), Author: 'Abdu'l-Bahá, US Bahá'í Publishing Trust, 1976 edition, p. 270</ref> |- |مریم<ref name="یہودیت"/><ref name="مریم"/> |مریم<ref name="مریم">{{Bible verse|Exodus|15|20}}</ref> |مریم |>< |>< |- |موسی<ref name="یہودیت"/><ref name="موسی">{{Bible verse|Deuteronomy|34|10}}</ref> |موسی<ref name="موسی"/> |موسی |'''[[موسیٰ علیہ السلام|موسیٰ]]''' <ref name="اسلام"/> |موسی<ref name="bh"/> |- |>< |>< |>< |[[حکیم لقمان]]<ref name="اسلام"/> |>< |- |Joshua<ref name="یہودیت"/><ref name="joshua">{{Bible verse|Joshua|1|1}}</ref> |Joshua |Joshua |Joshua/Josue<ref name="joshua"/> |>< |- |Phinehas<ref name="یہودیت"/> |Phinehas{{Citation needed|date=November 2009}} |Phinehas{{Citation needed|date=November 2009}} |>< |>< |- |Deborah<ref name="یہودیت"/> |Deborah<ref>[[s:ru:БЭАН/Девора|Девора]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Deborah |>< |>< |- |>< |Gideon {{Citation needed|date=November 2009}} |>< |>< |>< |- |Eli<ref name="یہودیت"/> |>< |>< |>< |>< |- |Elkanah<ref name="یہودیت"/> |>< |>< |>< |>< |- |حنہ<ref name="یہودیت"/> |>< |>< |>< |>< |- |سموئیل<ref name="یہودیت"/><ref name="sam"/> |Samuel<ref name="sam">[http://www.biblegateway.com/passage/?search=1+samuel%203:20-3:20&version=48 BibleGateway.com - Passage Lookup: 1 samuel 3:20-3:20<!-- Bot generated title -->]</ref> |سموئیل |>< |>< |- |King David<ref name="یہودیت"/> |David<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/md.htm#dawid Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. Д — Давид (Псалмопевец)] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Давид|Давид]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |داؤد |'''[[داؤد علیہ السلام|داؤد]]''' <ref name="اسلام"/> |داؤد<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Abigail<ref name="یہودیت"/> |>< |>< |>< |>< |- |King Solomon<ref name="یہودیت"/> |Solomon<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ms.htm#solomon Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. С — Соломон] {{ref-ru}}</ref> |Solomon |'''[[سلیمان علیہ السلام|سلیمان]]''' <ref name="اسلام"/> |Solomon<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Ahijah HaShiloni<ref name="یہودیت"/> |Ahijah HaShiloni<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#ahiq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. А — Ахия (Силомлянин)] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Ахия|Ахия]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Ahijah HaShiloni |>< |>< |- |>< |Hezekiah{{Citation needed|date=November 2009}} | Hezekiah |>< |>< |- |Mordecai<ref name="یہودیت"/> |>< |>< |>< |>< |- |Eliphaz the Temanite <ref name="tb"/> |>< |>< |>< |>< |- |Bildad the Shuhite <ref name="tb"/> |>< |>< |>< |>< |- |Zophar the Naamathite <ref name="tb"/> |>< |>< |>< |>< |- |Elihu the Buzite <ref name="tb"/> |>< |>< |>< |>< |- |Beor <ref name="tb"/> |>< |>< |>< |>< |- |Balaam <ref name="tb"/><ref>he is said to have spoken to God and prophesied but is considered a bad person for his actions</ref> |>< |>< |>< |>< |- |Gad <ref name="یہودیت"/> |Gad<ref>[[s:ru:БЭАН/Гад|Гад]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Gad |>< |>< |- |Nathan <ref name="یہودیت"/> |ناتن<ref>[[s:ru:БЭАН/Нафан|Нафан]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |ناتن |>< |>< |- |Shemaiah <ref name="یہودیت"/> |Shemaiah<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ms.htm#samey Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. С — Самей] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Самей|Самей]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Shemiah |>< |>< |- |Hanani <ref name="یہودیت"/> |Hanani<ref>[[s:ru:БЭАН/Ананий|Ананий]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> <ref>[[s:ru:ЭСБЕ/Ананий|Ананий]] // [[Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary]] {{ref-ru}}</ref> |Hanani |>< |>< |- |Jehu <ref name="یہودیت"/> |Jehu<ref>[[s:ru:БЭАН/Ииуй|Ииуй]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Jehu |>< |>< |- |Jahaziel <ref name="یہودیت"/> |Jahaziel/Chaziel{{Citation needed|date=November 2009}} |Jahaziel |>< |>< |- |Eliezer<ref name="یہودیت"/> |Eliezer{{Citation needed|date=November 2009}} |Eliezer |>< |>< |- |Ahiyah<ref name="یہودیت"/> |Ahiyah<ref name="ReferenceA"/> |Ahiyah |>< |>< |- |Iddo<ref name="یہودیت"/> |Iddo{{Citation needed|date=November 2009}} |عیدو |>< |>< |- |Micaiah<ref name="یہودیت"/> |Micaiah |Miciah |>< |>< |- |عبدیاہ<ref name="یہودیت"/><ref name="obadiah">{{Bible verse|Obadiah|1|1}}</ref> |عبدیاہ/Abdias<ref name="obadiah"/> |عبدیاہ |>< |>< |- |Oded<ref name="یہودیت"/> |Oded<ref>[[s:ru:БЭАН/Одед|Одед]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Oded |>< |>< |- |Azariah<ref name="یہودیت"/> |Azariah<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#azariq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. А — Азария] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Азария|Азария]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |عزریا |>< |>< |- |>< |Ezra/Esdras{{Citation needed|date=November 2009}} |عزرا |'''[[عزیر علیہ السلام|عزیر]]''' <ref name="اسلام"/> | |- |>< |Nehemiah/Nechemia{{Citation needed|date=November 2009}} |Nehemiah |>< | |- |Jahaziel<ref name="یہودیت"/> |Jahaziel/Chaziel{{Citation needed|date=November 2009}} |Chaziel |>< |>< |- |Hosea<ref name="یہودیت"/> |Hosea/Osee<ref name="maliye">[http://krotov.info/library/bible/comm3/maliye.html Библиологический словарь Александра Меня. Малые пророки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171110020152/http://krotov.info/library/bible/comm3/maliye.html |date=2017-11-10 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Осия пророк|Осия пророк]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mo.htm#osiq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. О — Осия] {{ref-ru}}</ref> |Hosea |>< |>< |- |Huldah<ref name="یہودیت"/> |Huldah<ref>[[s:ru:БЭАН/Олдама|Олдама]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/wo.htm#oldama Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена женские. О — Олдама] {{ref-ru}}</ref> |Huldah |>< |>< |- |Amos<ref name="یہودیت"/> |Amos<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/amos.html Библиологический словарь Александра Меня. Амоса пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190813/http://krotov.info/library/bible/comm/amos.html |date=2016-03-04 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Амос|Амос]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#amos Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. А — Амос] {{ref-ru}}</ref> |آموس |>< |>< |- |Micah<ref name="یہودیت"/> |Micah/Micheas<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/39_mih.html Библиологический словарь Александра Меня. Михея пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185617/http://krotov.info/library/bible/comm/39_mih.html |date=2016-03-04 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Михей|Михей]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> <ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/md.htm#dawid Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. М — Михей] {{ref-ru}}</ref> |Micah |>< |>< |- |Amoz<ref name="یہودیت"/> |>< |>< |>< |>< |- |Elijah<ref name="یہودیت"/> |الیاس<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#iliq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И - Илия (Фесвитянин)] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Илия|Илия]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |الیاس |'''[[الیاس علیہ السلام|الیاس]]''' <ref name="اسلام"/> |Elijah<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Elisha<ref name="یہودیت"/> |Elisha<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/me.htm#elisey Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. Е — Елисей] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Елисей|Елисей]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Elisha |'''[[الیسع علیہ السلام|الیسع]]''' <ref name="اسلام"/> | |- |Jonah<ref name="یہودیت"/> |یونس/یونس<ref name="maliye" /><ref>[[s:ru:БЭАН/Иона|Иона]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#iona Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И — Иона] {{ref-ru}}</ref> |یونس |'''[[یونس علیہ السلام|یونس]]''' {{Citation needed|date=November 2009}} | |- |Isaiah<ref name="یہودیت"/> |Isaiah/Isaias<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/isaya.html Библиологический словарь Александра Меня. Йсайи пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170430080043/http://krotov.info/library/bible/comm/isaya.html |date=2017-04-30 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Исаия пророк|Исаия пророк]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#isaiq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И — Исаия] {{ref-ru}}</ref> |Isaiah | |Isaiah<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Jeremiah<ref name="یہودیت"/> |Jeremiah/Jeremias<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/30_plach.html Библиологический словарь Александра Меня. Плача Иеремии книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010518/http://krotov.info/library/bible/comm/30_plach.html |date=2016-03-05 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Иеремия пророк|Иеремия]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#ieremiq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И — Иеремия] {{ref-ru}}</ref> |Jeremiah | |Jeremiah<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Zephaniah<ref name="یہودیت"/> |Zephaniah/Sophonias<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/42_sofo.html Библиологический словарь Александра Меня. Софонии пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011402/http://krotov.info/library/bible/comm/42_sofo.html |date=2016-03-05 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Софония пророк|Софония пророк]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ms.htm#sofoniq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. С — Софония] {{ref-ru}}</ref> |Zephaniah |>< |>< |- |Nahum<ref name="یہودیت"/> |Nahum<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/40_naum.html Библиологический словарь Александра Меня. Наума пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305011245/http://krotov.info/library/bible/comm/40_naum.html |date=2016-03-05 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Наум|Наум]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mn.htm#naum Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. Н — Наум] {{ref-ru}}</ref> |Nahum |>< |>< |- |Habakkuk<ref name="یہودیت"/> |Habakkuk/Habacuc<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/41_avva.html Библиологический словарь Александра Меня. Аввакума пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192136/http://krotov.info/library/bible/comm/41_avva.html |date=2016-03-04 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Аввакум|Аввакум]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#awwakum Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. А — Аввакум] {{ref-ru}}</ref> |Habakkuk |>< |>< |- |Ezekiel<ref name="یہودیت"/> |Ezekiel/Ezechiel<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#iezekiil' Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И — Иезекииль] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Иезекииль пророк|Иезекииль пророк]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Ezekiel |'''[[ذو الکفل علیہ السلام|ذو الکفل]]'''<ref name="اسلام"/> {{Citation needed|date=November 2009}} |Ezekiel<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |Obadiah<ref name="یہودیت"/> |Obadiah/Abdias<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#awdiy Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. А — Авдий]</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Авдий|Авдий]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Obadiah |>< |>< |- |Urijah/Uriah<ref name="یہودیت"/> |Uriah{{Citation needed|date=November 2009}} |Urijah |>< |>< |- |Shemaiah<ref name="یہودیت"/> |Shemaiah{{Citation needed|date=November 2009}} |Shemaiah |>< |>< |- |Baruch ben Neriah<ref name="یہودیت"/> |Baruch ben Neriah<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mw.htm#waruh Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. В — Варух]</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Варух|Варух]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Baruch ben Neriah |>< |>< |- |Neriah<ref name="یہودیت"/> |Neriah{{Citation needed|date=November 2009}} |Neriah |>< |>< |- |Seraiah<ref name="یہودیت"/> |Seraiah{{Citation needed|date=November 2009}} |Seraiah |>< |>< |- |Haggai<ref name="یہودیت"/> |Haggai/Aggeus<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/aggey.html Библиологический словарь Александра Меня. Аггея пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010305/http://krotov.info/library/bible/comm/aggey.html |date=2016-03-05 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Аггей, книга пророка Аггея|Аггей, книга пророка Аггея]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#aggey Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. А — Аггей] {{ref-ru}}</ref> |Haggai |>< |>< |- |Zechariah<ref name="یہودیت"/> |Zechariah/Zacharias<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/44_zahar.html Захарии пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227045615/http://krotov.info/library/bible/comm/44_zahar.html |date=2013-12-27 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Захария|Захария (Варахиин)]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |Zechariah |>< |>< |- |Malachi<ref name="یہودیت"/> |Malachi/Malachias<ref name="maliye" /><ref>[[s:ru:БЭАН/Малахия|Малахия]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/ma.htm#malahiq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. М — Малахия] {{ref-ru}}</ref> |Malachi |>< |>< |- |Esther<ref name="یہودیت"/> |Esther{{Citation needed|date=November 2009}} |Esther |>< |>< |- |Joel<ref name="یہودیت"/> |Joel<ref>[http://krotov.info/library/bible/comm/35_ioil.html Библиологический словарь Александра Меня. Иоиля пророка книга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305010149/http://krotov.info/library/bible/comm/35_ioil.html |date=2016-03-05 }} {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Иоиль пророк|Иоиль пророк]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref><ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#ioil' Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И — Иоиль] {{ref-ru}}</ref> |Joel |>< |Joel<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |>< |Daniel<ref name="dan">[http://www.biblegateway.com/passage/?search=matthew%2024:15-24:15&version=9 BibleGateway.com - Passage Lookup: Matthew 24:15-24:15<!-- Bot generated title -->]</ref> |Daniel |'''[[دانیال علیہ السلام|دانیال]]'''<ref>[[ابن کثیر]]. ''[[ابن کثیر|Stories of the Prophets]]'': "The Story of Daniel"</ref> |Daniel<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |>< |Zechariah (priest)<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mz.htm#zahariq Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. З — Захария (Праведный)] {{ref-ru}}</ref> |Zechariah |'''[[زکریا علیہ السلام|زکریا]]''' <ref name="اسلام"/> |Zechariah<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |>< |John the Baptist<ref>[http://days.pravoslavie.ru/ABC/mi.htm#ioann Православный церковный календарь. Имена святых, упоминаемые в месяцеслове. Имена мужские. И — Иоанн (Пророк, Предтеча и Креститель Господень)] {{ref-ru}}</ref><ref>[[s:ru:БЭАН/Иоанн Предтеча и Креститель Господень|Иоанн Предтеча и Креститель Господень]] // [[:ru:Библейская энциклопедия архимандрита Никифора]] {{ref-ru}}</ref> |John the Baptist |'''[[یحییٰ علیہ السلام|یحییٰ]]''' <ref name="اسلام"/> |John (the Baptist)<ref name="ڈنن جے. مئی"/> |- |>< |Jesus of Nazareth <ref name="مسیح">{{Bible verse|John|6|14}}</ref> |Jesus of Nazareth |'''[[عیسیٰ علیہ السلام|عیسیٰ]]''' <ref name="اسلام"/> |Jesus of Nazareth<ref name="bh"/> |- |>< |John of Patmos |John of Patamos |>< |>< |- |>< |>< |Lehi <ref name=bookofmormon>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://lds.about.com/od/prophetsleaders/a/prophets_bom.htm |access-date=2016-02-18 |archive-date=2012-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317044009/http://lds.about.com/od/prophetsleaders/a/prophets_bom.htm |dead-url=yes }}</ref> |>< |>< |- |>< |>< |Nephi, son of Lehi<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Jacob <ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Enos <ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Jarom<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Omni <ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Amaron<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Chemish<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Abinadom<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Amaleki<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |King Benjamin<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |King Mosiah I<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |King Mosiah II<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Ammon <ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Abinadi<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Alma the Elder<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Alma the Younger<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |ہارون<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Ammon<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Omner<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Himni<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Amulek<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Zeezrom<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Helaman<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Helaman II<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Nephi II<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Lehi, son of Helaman<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Samuel the Lamanite<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Nephi III]]<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Timothy<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Jonas, son of Nephi<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Mathoni<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Mathonihah<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Kumen<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Kumenonhi<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Jeremiah<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Shemnon<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Jonas<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Zedekiah<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Isaiah<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Amos<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Amos II<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Ammaron<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Mormon<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Moroni<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Mahonri Moriancumer<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |Ether<ref name=bookofmormon/> |>< |>< |- |>< |>< |>< |'''[[محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلم|محمد]]'''<ref name="اسلام"/> |محمد<ref name="bh"/> |- |>< |>< |>< |>< |زرتشت<ref name="bh"/> |- |>< |>< |>< |>< |کرشنا<ref name="bh"/> |- |>< |>< |>< |>< |گوتم بدھ<ref name="bh"/> |- |>< |>< |>< |>< |باب<ref name="bh2">[http://info.bahai.org/the-bab-forerunner.html The Báb, Forerunner of Bahá'u'lláh] statement of Bahá'í International Community</ref> |- |>< |>< |>< |>< |'''[[مرزا حسین علی نوری|بہاء اللہ]]'''<ref name="bh2"/> |- |>< |>< |Joseph Smith Jr.<ref name=modernmormonprophets>http://www.prophetpaintings.com/list-of-lds-prophets</ref> |>< |>< |- |>< |>< |Brigham Young<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |جون ٹیلر<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Wilford Woodruff<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Lorenzo Snow<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Joseph F. Smith<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Heber J. Grant<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |George Albert Smith<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |David O. McKay<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Joseph Fielding Smith<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Harold B. Lee<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Spencer W. Kimball<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Ezra Taft Benson<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Howard W. Hunter<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Gordon B. Hinckley<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |- |>< |>< |Thomas S. Monson<ref name=modernmormonprophets/> |>< |>< |} == حوالے == {{حوالہ جات|2}} {{آدم توں داؤد تک}} {{تناخ چ انبیاء}} {{اسماء تے شخصیاں قرآن}} {{موضوعات مذاہب}} [[گٹھ:عبرانی بائبل چ انبیاء]] [[گٹھ:ابراہیمی دین]] 983k9d019ikad30c900iwu6e7u7a3sn 0 57884 712505 642867 2026-10-13T23:49:07Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712505 wikitext text/x-wiki '''آرامی بولی''' (Aramaic language) اک [[سامی بولیاں]] دی بولی ہے جو [[آرامی بولیاں]] وچوں اک اے تے جو [[مشرق وسطی]] تے اسدے شمالی حصے وچ پچھلے 3000 سالاں توں بولی جا رہی ہے۔ ایہ کئی پرانیاں [[یہودی]] تے [[عیسائی]] کتاباں دی بولی ہے تے منیا جاندا ہے کہ [[عیسیٰ مسیح]] دی ماں بولی آرامی ہی سی۔ ایہہ بولی معدوم ہو گئی ہے ۔ بادشاہ [[ اشوک ]] دے کئی ستونی کتبےآں وچّ [[ آرامی لپی ]] ( بولی نہیں سگوں صرف [[ لپی ]] ) دا استعمال ہویا ہے ۔ آرامی بولی , [[ سامی بولیاں ]] دے اتلے لہندے حصے دی اک مشہور بولی ہے ۔ آرامی مول روپ توں [[ فلسطین ]] اتے [[ شام]] دے اوہناں پرواسیاں دی بولی سی جو شمال وچّ ودھکے آرم مطلب پہاڑی علاقے وچّ جاکے بس گئے ۔ آرامی دی [[ عبرانی]] نال بہت زیادہ مشابہت ہے ۔ آرامی دے پرانے ریکارڈ [[ دمشق ]] دے نزدیک چھیویں صدی فبل مسیح دے آسپاس دے ملدے ہن ۔ [[آرامی بولیاں]] دیاں مکھ دو شاخاں ہن : ( 1 ) چڑھدی آرامی، ( 2 ) لہندی آرامی۔ چڑھدی آرامی دیاں مکھ بولیاں ہن ۔ : بابلی ، بیئیئن ، ہرنئن اتے [[سریانی بولی|سریانی]]۔ سریانی نوں کرسچنی آرامی وی کہندے ہن کیونکہ اس آرامی وچّ عیسائیاں دا مذہبی ساہت لکھیا گیا ہے ۔ آپ عیسیٰ وی چڑھدی آرامی بولدے سن ۔ چڑھدی آرامی دیاں اپروکت کل بولیاں تے لہجے عامطور اتے ختم ہو چکے ہن ۔ اسدی کجھ جدید ذیلی بولیاں دا استعمال میسوپوٹیمیا دے کجھ حصےآں وچّ ہندا ہے ۔ لہندی آرامی چوتھی صدی قبل مسیح توں ستویں صدی عیسوی تک [[لہندا ایشیا |لہندے ایشیا]] اتے [[مصر ]] دی مکھ اتے رابطہ بولی سی ۔ لہندی آرامی دیاں مکھ ذیلی بولیاں ہن : پرانی آرامی ، بائبلی آرامی، فلستینی آرامی اتے سیمیری آرامی ۔ لہندی آرامی وچّ یہودیاں دیاں کئی مذہبی کتاباں ہن ۔ لہندی آرامی دیاں اپروکت ذیلی بولیاں اک پرکار ختم ہو چلی ہن ۔ اسدی پرورتی زندہ ذیلی بولی دا استعمال لیبنام دے چھوٹے جہے حصے وچّ ہندا ہے ۔ == ہور ویکھو == * [[چاڈیہ بولیاں]] * [[افرو ایشیائی بولیاں]] *[[عربی بولی]] *[[عبرانی بولی]] *[[سامی بولیاں]] *[[آرامی بولیاں]] ==حوالے== {{حوالے}} == باہری جوڑ== * [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90041 Ethnologue report for Aramaic] * [http://www.omniglot.com/writing/aramaic.htm Omniglot written Aramaic/Proto-Hebrew outline] * {{de icon}} [http://semarch.uni-hd.de/dokumentgruppen.php4?ST_ID=5 Semitisches Tonarchiv: Dokumentgruppe "Aramäisch"]{{ndash}} recordings of modern Aramaic * [http://www.jewish-languages.org/jewish-aramaic.html Jewish Language Research Website: Jewish Aramaic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511235552/http://www.jewish-languages.org/jewish-aramaic.html |date=2008-05-11 }} * [https://web.archive.org/web/20110514110717/http://cal1.cn.huc.edu/index.html Comprehensive Aramaic Lexicon]{{ndash}} at the Hebrew Union College, Cincinnati * [http://www.aramaicpeshitta.com Aramaic Peshitta Bible Repository]{{ndash}} Many free Aramaic language research tools and the Aramaic [[Peshitta]] Bible * [http://www.aramaicdesigns.com/ Aramaic Designs]{{ndash}} website offering various designs based on historical Aramaic scripts. * [http://www.jaas.org/edocs/v14n1/e8.pdf The Aramaic Language and Its Classification - Efrem Yildiz, Journal of Assyrian Academic Studies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080909222746/http://www.jaas.org/edocs/v14n1/e8.pdf |date=2008-09-09 }} [[گٹھ:آرامی بولیاں]] [[گٹھ:سامی بولیاں]] [[گٹھ:افریقہ دیاں بولیاں]] [[گٹھ:بولیاں]] [[گٹھ:بولی]] [[گٹھ:دنیا دیاں بولیاں]] [[گٹھ:لسانیات]] [[گٹھ:زباناں]] [[گٹھ:بولیاں بلحاظ دیس]] [[گٹھ:مصر دیاں بولیاں]] [[گٹھ:عراق دیاں بولیاں]] [[گٹھ:شام دیاں بولیاں]] [[گٹھ:اردن دیاں بولیاں]] [[گٹھ:اسرائیل دیاں بولیاں]] [[گٹھ:ایشیا دیاں بولیاں]] [[گٹھ:ایشیائی دیساں دیاں بولیاں]] e107us1dtb8h8c6wjhif61wz8ak1un7 0 58880 712508 711528 2026-10-14T01:10:13Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712508 wikitext text/x-wiki {{coord|43|22|57|N|4|6|58|W|region:ES_type:landmark|display=title}} {{Infobox World Heritage Site | WHS = التامرا دی گفا اتے [[التامرا دی گفا اتے اتری سپین دا پیلیؤلتھک کیوَ آرٹ|اتری سپین دا پیلیؤلتھک کیوَ آرٹ]] | Image = [[Image:Techo de Altamira (replica)-Museo Arqueológico Nacional.jpg|250px|<center>Replica at ''Museo Arqueológico Nacional'' of Cave of Altamira</center>]] | State Party = سپین | Type = سبھیاچاری | Criteria = i, iii | ID = 310 | Region = یورپ اتے اتری امریکہ | Year = 1985 | Session = 9th | Extension = 2008 | Link = http://whc.unesco.org/en/list/310 | locmapin = سپین | relief = 1 | latitude = 43.3825 | longitude = -4.12 }} '''التامرا دی گفا''' [[سپین]] وچّ واقع ہے۔ ایہہ اپر پیلیؤلتھک گفا ہے جس وچّ انساناں دے ہتھ اتے جنگلی جانوراں دی فوٹواں ہن۔ ایہہ پہلی گفا ہے جس وچّ پرانے اتہاس دی چترکاری کیتی گئی ہے۔<ref name=molbio_bison>{{cite journal|last=Verkaar|first=E. L. C.|title=Maternal and Paternal Lineages in Cross-Breeding Bovine Species. Has Wisent a Hybrid Origin?|journal=Molecular Biology and Evolution|date=19 March 2004|volume=21|issue=7|pages=1165–1170|doi=10.1093/molbev/msh064|url=http://mbe.oxfordjournals.org/content/21/7/1165.long|accessdate=31 December 2012|pmid=14739241}}</ref> جدو 1880 وچّ اس کھوج نوں لوکاں ساہمنے رکھیا گیا تاں ماہراں وچّ اسنوں لے کے اک لمبی بحث چل پئی کہ پہلا انسان اس طرحاں دا کلا دا کم نہیں کر سکدا۔ آخر جدوں 1902وچّ اس چترکاری دی اطلیت ثابت ہوئی تاں پرانے انسان دے متعلق لوکاں دی رائے بدل گئی۔ ایہہ [[سانتیا دیل مار]] شہر دے کول [[کانتابریا]]، سپین وچّ واقع ہے۔ اس گفا نوں اس دی چترکاری سمیت [[یونیسکو]] ولوں [[عالمی ورثہ تھاں|عالمی وراثت ٹکانیاں]] وچّ شامل کر لیا۔ ==ویروا== ایہہ گفا 300 میٹر لمبی ہے۔<ref name=oxford_art>{{cite book|title=The Concise Oxford Dictionary of Art|url=https://archive.org/details/oxforddictionary0000unse_m7y2|year=2004|publisher=Oxford University Press|location=[Oxford]|isbn=0-19-860476-9|edition=3rd|editor=Ian Chilvers|accessdate=31 December 2012|page=[https://archive.org/details/oxforddictionary0000unse_m7y2/page/18 18]|chapter=Altamira}}</ref> جس وچّ ٹیڈا میڈا رستہ اتے چیمبر ہن۔ اس دا مکھ رستہ دو توں چھ میٹر اچائی تک دا ہے۔<ref>{{cite news| url=http://www.telegraph.co.uk/earth/3352850/Prehistoric-cave-paintings-took-up-to-20000-years-to-complete.html| work=The Daily Telegraph| first=Richard| last=Gray| title=Prehistoric cave paintings took up to 20,000 years to complete| date=5 October 2008| accessdate=9 February 2017| archivedate=18 October 2014| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018161307/http://www.telegraph.co.uk/earth/3352850/Prehistoric-cave-paintings-took-up-to-20000-years-to-complete.html}}</ref> اس وچّ ملے اوشیش پرانے پتھر ویلے نال تعلق رکھدے ہن۔<ref name=times_10thousd>{{cite news|last=de Bruxelles|first=Simon|title=Prehistoric cave art began 10,000 years earlier|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/science/archaeology/article3445847.ece|accessdate=31 December 2012|newspaper=The Times|date=June 15, 2012}}</ref> پوری گفا وچّ چترکاری کیتی گئی ہے۔ ایہناں نوں بناؤن لئی چارکول اتے ہیماٹائیٹ دا استعمال کیتا گیا ہے۔ [[File:Altamira-1880.jpg|thumb|right|210px|Great hall of policromes of Altamira, published by M. Sanz de Sautuola in 1880.]] ==کتاب لسٹ== * Curtis, Gregory. ''The Cave Painters: Probing the Mysteries of the World's First Artists''. New York: Alfred A. Knopf, 2006 (hardcover, ISBN 1-4000-4348-4)). * Guthrie, R. Dale. ''The Nature of Prehistoric Art''. Chicago: University of Chicago Press, 2006 (hardcover, ISBN 0-226-31126-0). * McNeill, William&nbsp;H. [http://www.nybooks.com/articles/19435 "Secrets of the Cave Paintings"], [http://www.nybooks.com/ ''The New York Review of Books''], Vol.&nbsp;53, No.&nbsp;16, October&nbsp;19, 2006. *{{cite journal|last=Pike|first=A. W. G.|coauthors=Hoffmann, D. L.; Garcia-Diez, M.; Pettitt, P. B.; Alcolea, J.; De Balbin, R.; Gonzalez-Sainz, C.; de las Heras, C.; Lasheras, J. A.; Montes, R.; Zilhao, J.|title=U-Series Dating of Paleolithic Art in 11 Caves in Spain|url=https://archive.org/details/sim_science_2012-06-15_336_6087/page/1409|journal=Science|date=14 June 2012|volume=336|issue=6087|pages=1409–1413|doi=10.1126/science.1219957}} ==باہری لنک== {{commons category|Altamira (cave)}} * [https://web.archive.org/web/20141006172308/http://museodealtamira.mcu.es/ Altamira Cave National Museum] ''In Spanish and English'' * [http://www.bradshawfoundation.com/news/cave_art_paintings.php?id=The-Spanish-Cave-of-Altamira-opens-with-politics The Spanish Cave of Altamira opens - with politics] Bradshaw Foundation Article * "Les peintures préhistoriques de la grotte d’Altamira", Cartailhac and Breuil founding article (1903), online and analyzed on [http://www.bibnum.education.fr/scienceshumainesetsociales/anthropologie/les-peintures-prehistoriques-de-la-grotte-d-altamira BibNum]<small> [click 'à télécharger' for English version]</small> ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:سپین]] [[گٹھ:ہسپانیہ]] [[گٹھ:عالمی ورثہ تھاں]] [[گٹھ:سپین وچ عالمی ورثہ تھاں]] mkso3qm7rg03o6xctl0yiixy45lpixn 0 66376 712514 699773 2026-10-14T06:16:55Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712514 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=بھاونا روپریل|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1989|01|10}}|birth_place=[[ممبئی]]، بھارت|residence=[[ممبئی]]، بھارت|nationality=بھارتی|occupation=[[Model (person)|ماڈل]]، [[اداکارہ]]|years active=2002 - حال|years_active=2002 - حال|relatives=[[پوجا روپریل ]] (بھین)<br />[[جینیفر اینیسٹن]] (چچیری بھین)}} '''بھاونا روپریل''' اک بھارتی اداکارہ اے جو [[بالیوڈّ]] اتے تیلگو فلماں وچ دکھائی دندی اے۔<ref name="IMDb profile">{{Cite news|url=http://www.imdb.com/name/nm2198537/bio?ref_=nm_ov_bio_sm|title=IMDb profile|access-date=2015-02-19|publisher=IMDb}}</ref> == شروعاتی زندگی اتے سکھیا == اس دا جم 1989 وچ ممبئی وچ ہویا سی۔ اوہ اداکارہ پوجا روپریل دی چھوٹی بھین اے۔ == کریئر == بھاونا روپریل نے 2002 وچ بالیوڈّ دیاں فلماں وچ اک بال کلاکار دے طور اتے پیش ہونا شروع کیتا۔ اوہ نہ تم جانو نہ ہم وچ ہاتھی رتک اتے سیف علی خان جلوہ گر ہوئے۔ سال 2012 وچ فلم چل پچر بانٹے ہے نال اسنے اپنی اداکاری دی شروعات کیتی سی۔ اوہ 2013 وچ سکیماڈو وچ عدی اتے نشا اگروال دے ساہمنے "شہر دی کڑی" دے روپ وچ دکھائی دتی سی۔<ref name="Bhavna Ruparel enter films">{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sonakshi-sinhas-sexy-cousin-bhavna-ruparel-to-enter-films/|title=Bhavna Ruparel enter films|access-date=2015-02-19|publisher=Bollywood Life|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219164309/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/sonakshi-sinhas-sexy-cousin-bhavna-ruparel-to-enter-films/|archivedate=2015-02-19|accessdate=2018-03-17}}</ref><ref name="Chal Pichchur Banate Hain">{{Cite news|url=https://in.movies.yahoo.com/news/chal-pichchur-banate-hain-movie-review-064025518.html|title=Chal Pichchur Banate Hain|access-date=2015-02-19|publisher=Yahoo Movies|accessdate=2018-03-17|archivedate=2015-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219163625/https://in.movies.yahoo.com/news/chal-pichchur-banate-hain-movie-review-064025518.html}}</ref> == فلموگرافی == === فلماں === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! سال !فلم ! کردار ! بولی ! نوٹس |- | 2002 |نہ تم جانو نہ ہم | - | ہندی | بال کلاکار دے روپ وچ ظاہر ہویا <ref name="Na Tum Jaano Na Hum">{{Cite news|url=http://www.imdb.com/title/tt0248216/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm|title=Na Tum Jaano Na Hum|access-date=2015-02-19|publisher=IMDb}}</ref> |- | 2003 |جوگریس پارک | - |ہندی اتے انگریزی | بال کلاکار دے روپ وچ ظاہر ہویا <ref name="Joggers' Park">{{cite news|url=http://www.imdb.com/title/tt0363721/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm|title=Joggers' Park|last=|first=|date=|work=|accessdate=2015-02-19|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=IMDb}}</ref> |- | 2012 |[[:en:Chal_Pichchur_Banate_Hain]] چل پچر  بناتے ہے | میلرینا | - | بالغ شروعات <ref name="Clash of cousins">{{cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/clash-of-cousins-no-says-bhavna-ruparel_100641398.html|title=Clash of cousins|last=|first=|date=|work=|accessdate=2015-02-19|archive-url=|archive-date=|dead-url=|publisher=The Indian news|archivedate=2015-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219160742/http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/clash-of-cousins-no-says-bhavna-ruparel_100641398.html}}</ref> |- | 2013 |سکمرڈو<br /> | دیوکی | تیلگو |مکھ کردار |} == ہور ویکھو == * [[:en:Nisha Agarwal|Nisha Agarwal]] * [[:en:Sukumarudu|Sukumarudu]] == حوالے == {{حوالے|colwidth=50em}} [[گٹھ:جم 1989]] [[گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:ہندی سنیما وچ اداکاراواں]] [[گٹھ:بھارتی بال اداکاراواں]] [[گٹھ:زندہ لوک]] [[گٹھ:بھارتی فلمی جگت]] [[گٹھ:۱۹۸۹ دے جم]] o0sle14zuzf19upcbwyi7tlyyr19rxl 0 84556 712511 711895 2026-10-14T04:30:11Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712511 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات واقعہ|Event_Name=Italian unification<br />''Risorgimento''|image_name=Episodio delle cinque giornate (Baldassare Verazzi).jpg|Image_Caption=[[Five Days of Milan]], 18–22 March 1848|participants=[[اطالوی لوک]], [[مملکت ساردینیا]], [[Five Days of Milan|Provisional Government of Milan]], [[Republic of San Marco]], [[Sicilian revolution of 1848|Kingdom of Sicily]], [[Roman Republic (19th century)|Roman Republic]], [[Carbonari|Carboneria]], [[فرانسیسی سلطنت دوم]], [[Expedition of the Thousand#The Red Shirts|Red Shirts]], [[Expedition of the Thousand#The Red Shirts|Hungarian legion]], [[Expedition of the Thousand#The Red Shirts|Southern Army]], [[United Provinces of Central Italy]], [[مملکت اطالیہ]]|Location=[[اطالیہ]]|date=1848–1871|outcome=* [[Revolutions of 1820#Italy|Italian revolutions of 1820]] * [[Revolutions of 1830|Italian revolutions of 1830]] * [[Revolutions of 1848 in the Italian states]] * [[First Italian War of Independence]] * [[Second Italian War of Independence]] * [[Expedition of the Thousand]] * [[Proclamation of the Kingdom of Italy]] * [[Third Italian War of Independence]] * [[Capture of Rome]] * [[روم]] becomes the capital of the Kingdom of Italy}} '''اطالوی اتحاد''' ( {{Lang-it|Unità d'Italia}} {{IPA-it|uniˈta ddiˈtaːlja|}} )، وی '''Risorgimento کے''' طور اُتے وی جانیا جاندا اے ( {{IPAc-en|r|ɪ|ˌ|s|ɔːr|dʒ|ɪ|ˈ|m|ɛ|n|t|oʊ}} ، {{IPA-it|risordʒiˈmento|lang}} ؛ "ریروجنسیشن") ، اوہ سیاسی تے سماجی تحریک سی جس نے 19 واں صدی وچ [[اطالوی جزیرہ نما|اطالوی جزیرہ نما دی]] مختلف ریاستاں نو‏‏ں [[مملکت اطالیہ|مملکت اطالیہ دی]] واحد ریاست وچ متحد کیتا۔ ایہ عمل 1848 کےانقلاباں تو‏ں شروع ہويا ، جو 20 تے 30 د‏‏ی دہائی وچ گذشتہ بغاوتاں تو‏ں متاثر ہوئے سن ، جنہاں نے ویانا د‏‏ی کانگریس دے نتائج دا مقابلہ کیتا سی ، تے ایہ اس وقت مکمل ہويا سی جدو‏ں روم اٹلی د‏‏ی بادشاہی دا راجگڑھ بنا سی۔ یہ اصطلاح ، جو ثقافتی ، سیاسی تے معاشرتی تحریک د‏‏ی وی تعین کردی اے جس نے اتحاد تے انضمام نو‏‏ں فروغ دتا ، اک متحد سیاسی شناخت د‏‏ی فتح دے ذریعے اطالوی نشاۃ ثانیہ دے [[رومانیت|رومانٹک]] ، [[قوم پرستی|قوم پرست]] تے [[حب الوطنی|محب وطن]] نظریات د‏‏ی یاد دلاندی اے جو ، رومی دور دے دوران اپنی قدیم جڑاں دے خاتمے یعنی ، " [[مغربی رومی سلطنت|مغربی رومن سلطنت دے]] خاتمے دے بعد 476 ء وچ اپنے سیاسی اتحاد د‏‏ی اچانک رکاوٹ [یا نقصان] دا سامنا کرنا پيا۔ <ref>[[Massimo L. Salvadori]], ''Enciclopedia dei ragazzi'' Treccani (2005) alla voce "Italia, storia di"</ref> اُتے ، [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ عظیم وچ ]] اٹلی کے[[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا – ہنگری]] نو‏‏ں شکست دینے دے بعد 1918 تک کچھ اطالوی علاقے [[مملکت اطالیہ]] وچ شامل نئيں ہوئے سن ۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ، کدی کدی اطالوی اتحاد د‏‏ی مدت وچ 19 واں صدی دے آخر تے پہلی جنگ عظیم (1915–1918) نو‏‏ں شامل کیتا جاندا اے ، جدو‏ں تک کہ 4 نومبر 1918 وچ ولا گیوستی دا معاہدہ نئيں ہويا ، جو اتحاد د‏‏ی تکمیل سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>Arnaldi, Girolamo : ''Italy and Its Invaders.'' Harvard University Press, 2005. Page 194. {{آئی ایس بی این|0-674-01870-2}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.risorgimento.it/index.php?section=museo|title=Museo Centrale del Risorgimento di Roma|website=Istituto per la storia del Risorgimento italiano|accessdate=6 July 2018|language=Italian}}</ref> == پس منظر == اٹلی نو‏‏ں تیسری صدی [[ق م]] وچ [[روم]] نے متحد کیتا [[روم|تھا]] ۔ 700 سالاں تو‏ں ، ایہ [[رومی جمہوریہ|جمہوریہ روم]] تے [[رومی سلطنت|سلطنت دے]] راجگڑھ کیت‏‏ی اک ''حقیقی'' علاقائی توسیع [[رومی سلطنت|تھی]] ، تے اک طویل عرصے تک اسنو‏ں مراعات یافتہ حیثیت دا سامنا کرنا پيا تے اسنو‏ں کِس‏ے صوبے وچ تبدیل نئيں کیتا گیا۔ مغربی رومی سلطنت دے زوال دے بعد، [[رومی اطالیہ|اٹلی]] آسٹروگوتھک بادشاہت دے ماتحت متحد رہیا برطانیہ تے بعد وچ [[بازنطینی سلطنت|(مشرقی رومی) سلطنت]] لومبارد بادشاہت کےدرمیان متنازعہ بن گیا . [[فرانکیا|فرانک سلطنت دی]] فتح دے بعد ، شاہ روم اٹلی دا لقب مقدس رومن شہنشاہ دے لقب وچ ضم ہوگیا۔ اُتے ، شہنشاہ اک غیر حاضر [[جرمن زبان]] بولنے والا غیر ملکی سی جسنو‏ں ریاست دے طور اُتے اٹلی د‏‏ی حکمرانی دے بارے وچ بوہت گھٹ تشویش سی۔ اس دے نتیجے وچ ، اٹلی آہستہ آہستہ شہری ریاستاں دا نظام بن گیا ۔ اُتے جنوبی اٹلی [[مملکت صقلیہ|بادشاہت سسلی]] یا [[مملکت ناپولی|ناپولی بادشاہت]] دے دیر تک زیر اقتدار رہیا ، جسنو‏ں نورمناں نے قائم کیتا سی۔ وسطی اٹلی اُتے پوپ نے عارضی حیثیت تو‏ں حکومت کیت‏‏ی گئی جو [[پاپائی ریاستاں|پاپائی ریاستاں دے]] ناں تو‏ں مشہور سی۔ یہ صورتحال نشا. [[نشاۃ ثانیہ|ثانیہ دے]] ذریعے برقرار رہی لیکن ابتدائی جدید دور وچ جدید [[قومی ریاست|قومی ریاستاں دے]] عروج دے نال ہی اس د‏ی صورتحال خراب ہُندتی گئی۔ اٹلی ، بشمول پاپل اسٹیٹس ، فیر وڈی طاقتاں ، خاص طور اُتے [[مقدس رومی سلطنت|مقدس رومن سلطنت]] (بشمول [[آسٹریا]] ) ، [[ہسپانیہ|اسپین]] تے [[فرانس|فرانس دے]] وچکار پراکِس‏ے جنگاں دا مرکز بن گیا۔ قومی اتحاد دے ابتدائی بانی اٹالک لیگ دے معاہدے وچ ، 1454 وچ تے کوسومو ڈی میڈسی تے لورینزو ڈی میڈیسی د‏‏ی 15 واں صدی د‏‏ی خارجہ پالیسی وچ شامل ہوئے۔ نشا. ثانیہ دے معروف اطالوی مصنفاں [[دانتے الیگیری|دانتے]] ، [[فرانسیسکو پیٹرارکا|پیٹرارچ]] ، [[بوکاچیو|بوکاکسیو]] ، [[نکولو مکیاویلی|مکیاویلی]] تے گائسکارینی نے غیر ملکی تسلط د‏‏ی مخالفت دا اظہار کیتا۔ [[فرانسیسکو پیٹرارکا|پیٹرارچ]] نے بیان کیتا کہ ''اٹلی میا'' وچ "اطالوی دلاں وچ قدیم بہادری حالے مردہ نئيں اے " ''۔'' مکیاویلی نے بعدازاں [[دی پرنس]] وچ ''اٹلی میا کے'' چار اشعار نقل کيتے ، جس وچ اوہ اک ایداں دے سیاسی رہنما دا منتظر سی جو اٹلی نو‏‏ں متحد کريں گا "تے اسنو‏ں وحشیاں تو‏ں پاک کريں گا"۔ 1648 وچ [[ویسٹ فالن معاہدۂ امن|ویسٹ فالن معاہدہ امن]] نے باضابطہ طور اُتے اٹلی وچ مقدس رومن شہنشاہاں دا خاتمہ کیتا۔ اُتے ، [[خاندان ہیبسبرگ|ہسبرگ خاندان دی]] ہسپانوی شاخ ، اک ہور شاخ جس وچ شہنشاہ ہوئے ، نے ہسپانوی جانشینی د‏‏ی جنگ (1701–14) تک بیشتر اٹلی اُتے حکمرانی جاری رکھی۔ اطالوی قومی شناخت دا احساس جیان رینالڈو کارلی د‏‏ی کتاب ''ڈیلا پیٹریہ ڈگلی اطالانی'' ، <ref>Antonio Trampus, "Gianrinaldo Carli at the centre of the Milanese Enlightenment." ''History of European ideas'' 32#4 (2006): 456-476.</ref> وچ نظر آندا اے جو 1764 وچ لکھی گئی۔ اس نے دسیا کہ کس طرح اک اجنبی نے میلان دے اک کیفے وچ داخل ہوک‏ے اس دے رہائشیاں نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے تعجب کیتا کہ اوہ نہ تاں غیر ملکی اے تے نہ ہی میلانی۔ {{Double single}} فیر تسيں کون ہو؟' انہاں نے پُچھیا. 'ماں اک اطالوی ہون،' اس نے وضاحت کيتی. " === فرانسیسی انقلاب === اٹلی وچ ہیبرگ د‏‏ی حکمرانی دا خاتمہ فرانسیسی انقلابیاں د‏‏ی مہماں دے نال 1792–97 وچ ہويا جدو‏ں مؤکل جمہوریتاں دا اک سلسلہ تشکیل دتا گیا سی۔ 1806 وچ ، آسٹرلٹز د‏‏ی لڑائی وچ نپولین دے ہتھو‏ں شکست کھانے دے بعد ، رومن سلطنت نو‏‏ں آخری بادشاہ فرانسس دوم نے تحلیل کردتا۔ فرانسیسی انقلابی جنگاں د‏‏ی اطالوی مہماں نے اٹلی وچ جاگیرداری دے پرانے ڈھانچے نو‏‏ں ختم کردتا تے جدید خیالات تے موثر قانونی اتھارٹی متعارف کرائی۔ اس نے بہت ساری فکری قوت تے معاشرتی سرمایہ فراہ‏م کیہ جس نے 1814 وچ اس دے خاتمے دے بعد کئی دہائیاں تک اتحاد د‏‏ی تحریکاں نو‏‏ں اکسایا۔ <ref>Raymond Grew, "Finding social capital: the French revolution in Italy." ''Journal of Interdisciplinary History'' 29#3 (1999): 407-433. [http://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/002219598551760?journalCode=jinh#.WCROKi0rLhs online]</ref> فرانسیسی جمہوریہ نے جمہوری اصولاں نو‏‏ں پھیلایا ، تے جمہوریہ د‏‏ی حکومتاں دے ادارےآں نے بوربن تے ہیبسبرگ تے ہور خانداناں د‏‏ی حکمرانی اُتے شہریت نو‏‏ں فروغ دتا سی۔ <ref>Anna Maria Rao, " Republicanism in Italy from the eighteenth century to the early Risorgimento," ''Journal of Modern Italian Studies'' (2012) 17#2 pp 149-167.</ref> کِس‏ے وی بیرونی کنٹرول دے خلاف ردعمل نے [[نپولین|نپولین بوناپارٹ]] دے حکمراناں دے انتخاب نو‏‏ں چیلنج کیتا۔ جداں ہی نپولین دا اقتدار ناکا‏م ہونا شروع ہويا ، اس نے جو حکمران نصب کیتے سن انھاں نے اپنے تخت (ان وچ : یوگین ڈی بیؤہارنیس ، اٹلی دا وائسرائے تے نیپلس دا بادشاہ یوآخم مرات ) رکھنے د‏‏ی کوشش کيتی تے قوم پرست جذبات نو‏‏ں ہور پروان چڑھایا۔ بیوہارنیس نے اٹلی د‏‏ی نويں سلطنت د‏‏ی جانشینی دے لئی آسٹریا تو‏ں منظوری حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، تے 30 مارچ 1815 نو‏‏ں ، مرات نے رمینی اعلان جاری کیتا ، جس وچ اطالویاں تو‏ں اپنے آسٹریا دے غاصباں دے خلاف بغاوت کرنے دا مطالبہ کیتا گیا۔ === رد عمل تے خواب 1815–1848 === نپولین دے زوال دے بعد ، ویانا د‏‏ی کانگریس (1814-1515) نے آزاد حکومتاں دا پری نیپولین سیٹ اپ بحال کیتا۔ اٹلی اک بار فیر [[آسٹریائی سلطنت|آسٹریا د‏‏ی سلطنت]] تے [[خاندان ہیبسبرگ|ہیبس برگ دے]] زیر کنٹرول کنٹرول رہیا ، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.napoleon.org/en/reading_room/articles/files/hicks_napoleon_kingitaly.asp|title=How Napoleon became 'King of Italy'|publisher=Napoleon.org|date=23 October 2012|accessdate=28 January 2015}}</ref> کیونجے انہاں نے اٹلی دے بنیادی طور اُتے اطالوی بولنے والے شمال مشرقی حصے نو‏‏ں براہ راست کنٹرول کیتا تے اتحاد دے خلاف سب تو‏ں زیادہ طاقتور قوت سی۔ اس دور د‏‏ی اک اہ‏م شخصیت فرانسسکو میلزی ڈی ایرل سی ، جو نیپولین [[اطالوی جمہوریہ (نیپولین)|اطالوی جمہوریہ]] (1802–1805) دے نائب صدر تے اطالوی اتحاد دے نظریات د‏‏ی مستقل حمای‏تی د‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے رہیا سی جو انہاں د‏‏ی وفات دے فورا بعد ہی اطالوی ''ریسورجینیٹو کا'' باعث بنے ۔ دراں اثناء ، فنکارانہ تے ادبی جذبات نے وی قوم پرستی د‏‏ی طرف رخ کیتا۔ اے ویٹوریو الفیری ، فرانسسکو لوموناکو تے نکولو توماسیؤ نو‏‏ں عام طور اُتے اطالوی قوم پرستی دے تن عظیم ادبی اجزاء تصور کیتا جاندا اے ۔ جلاوطناں نے اتحاد دا خواب دیکھیا۔ اتحاد دے تن نظریہ نمودار ہوئے۔ ونڈزیو جیوبرٹی ، جو اک پیڈمینک راہب سی ، نے اپنی 1842 د‏‏ی کتاب ''آف دتی مورال اینڈ سول پریمیسی آف اٹلی'' وچ پوپ د‏‏ی سربراہی وچ اطالوی ریاستاں دے کنفیڈریشن د‏‏ی تجویز پیش ورگی۔ <ref>Roberto Romani, "Liberal theocracy in the Italian risorgimento." ''European History Quarterly'' 44#4 (2014): 620-650.</ref> پوپ پئیس نويں پہلے تاں دلچسپی دا مظاہرہ کردے نظر آئے لیکن انہاں نے رد عمل دا رخ کیتا تے لبرل ازم تے قوم پرستی دے خلاف جنگ کيت‏ی راہنمائی کيتی۔ جیوسپی مازینی تے کارلو کٹانایو اک [[وفاقی جمہوریہ|وفاقی جمہوریہ دے]] تحت اٹلی دا اتحاد چاہندے سن جو بیشتر قوم پرستاں دے لئی انتہائی حد تک ثابت ہويا۔ درمیانی پوزیشن سیزر بالبو (1789–1853) نے پیڈمونٹ د‏‏ی سربراہی وچ وکھ وکھ اطالوی ریاستاں دے کنفیڈریشن دے طور اُتے تجویز ورگی۔ <ref>Maurizio Isabella, "Aristocratic Liberalism and Risorgimento: Cesare Balbo and Piedmontese Political Thought after 1848." ''History of European Ideas'' 39#6 (2013): 835-857.</ref> === کاربونیریا === [[فائل:Italian-unification.gif|thumb| اطالوی اتحاد]] سب تو‏ں زیادہ بااثر انقلابی گروہاں وچو‏ں اک کاربونیا سی ، اک خفیہ سیاسی مباحثہ گروپ جو ابتدائی 19واں صدی وچ جنوبی اٹلی وچ قائم ہويا؛ اس دے ممبران نو‏‏ں ''کاربوناری'' کہیا جاندا سی۔ 1815 دے بعد ، اٹلی وچ [[فری میسن|فری]] میسنری نو‏‏ں فرانس دے رابطےآں د‏‏ی وجہ تو‏ں دباؤ تے بدناں کیتا گیا۔ اک باطل رہ گیا سی کہ کاربونیریا اک ایسی تحریک تو‏ں بھریا ہويا سی جو فری میسنری تو‏ں مشابہت رکھدا سی لیکن اطالوی قوم پرستی تو‏ں وابستگی تے نپولین تے اس د‏ی حکومت دے نال کوئی وابستگی نئيں سی۔ ایہ جواب متوسط طبقے دے پیشہ ور افراد تے کاروباری افراد تے کچھ دانشوراں د‏‏ی جانب تو‏ں ملیا ا‏‏ے۔ کاربونیریا نے نپولین نو‏‏ں ناکارہ کیتا لیکن اس دے باوجود آزادی ، مساوات تے برادرانہ تعلق دے بارے وچ [[انقلاب فرانس|فرانسیسی انقلاب دے]] اصولاں تو‏ں متاثر ہوئے۔ انہاں نے اپنی اپنی رسومات تیار کيتیاں ، تے سختی تو‏ں مخالف عنصر سن ۔ کاربونیریا د‏‏ی تحریک اٹلی وچ پھیل گئی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|title=The Carbonari: Their Origins, Initiation Rites, and Aims|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_1964-01_69_2/page/353|journal=The American Historical Review|volume=69|issue=2|pages=353–370|last1=Rath|first1=R. John|year=1964|doi=10.2307/1844987}}</ref> قدامت پسند حکومتاں کاربونیریا تو‏ں خوفزدہ سن ، تے انھاں نے انہاں ممبراں اُتے پائے جانے والے مرداں اُتے سخت سزاواں عائد کردتیاں بہر حال ، تحریک برقرار رہی تے 1820 ء تو‏ں اتحاد دے بعد تک اٹلی وچ سیاسی بحران دا اک ذریعہ بنی رہی۔ ''کاربوناری'' نے اٹلی نو‏‏ں متحد کرنے [[نپولین سوم|ماں ناکا‏م رہنے]] اُتے [[نپولین سوم|نپولین III]] (جو اک جوان د‏‏ی حیثیت تو‏ں ، کاربوناری دے شانہ بشانہ لڑا تھا) د‏‏ی موت د‏‏ی مذمت کيت‏ی سی ، تے ایہ گروپ 1858 وچ ، جدو‏ں فیلس اورسینی ، جیوانی آندریا پیری ، کارلو ، نو‏‏ں قتل کرنے وچ نیڑے نیڑے کامیاب ہويا سی۔ ڈی روڈیو تے آندریا گومیز نے اس اُتے تن بم داغے ۔ اتحاد تحریک دے بہت سارے رہنما کِس‏ے وقت یا اس تنظیم دے دوسرے ممبر سن ۔ اس دا اصل مقصد ظلم نو‏‏ں شکست دینا تے آئینی حکومت دا قیام سی۔ اگرچہ اطالوی اتحاد د‏‏ی خاطر کچھ خدمت وچ حصہ ڈال رہے نيں ، لیکن مورخین جداں کارنیلیا شیور نو‏‏ں شبہ اے کہ انہاں د‏‏ی کامیابیاں انہاں دے شکار دے متناسب سن۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|title=The Carbonari}}</ref> === جیوسپی مازینی تے جوسپی گیربلدی === [[فائل:First meeting between Giuseppe Garibaldi.jpg|thumb|262x262پکسل| سن 1833 وچ [[ینگ اٹلی|ینگ اٹلی دے]] صدر دفاتر وچ [[گیریبالڈی|گاربلڈی]] تے مزینی دے وچکار پہلی ملاقات۔ ]] کاربوناری دے بہت سارے انقلابی جمہوریہ چاہندے سن ، <ref name="Galt 1994 785–807">{{حوالہ رسالہ|last=Galt|first=Anthony|title=The Good Cousins' Domain of Belonging: Tropes in Southern Italian Secret Society Symbol and Ritual, 1810–1821|journal=Man, New Series|date=December 1994|volume=29|issue=4|pages=785–807}}</ref> سب تو‏ں ممتاز دو جوزپی مازینی تے [[گیریبالڈی|جیوسپی گیریبالدی]] ۔ انقلابی تحریکاں وچ مازینی د‏‏ی سرگرمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ شمولیت دے فورا بعد ہی اسنو‏ں قید کردتا گیا۔ جیل وچ رہندے ہوئے ، اس نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا کہ اٹلی کرسکدا اے &nbsp; - تے اس لئی چاہیدا &nbsp; - متحد رہو ، تے اس نے اک آزاد ، خودمختار تے جمہوریہ قوم تے روم نو‏‏ں راجگڑھ بنانے دے لئی اک پروگرام تیار کیتا۔ 1831 وچ اپنی رہائی دے بعد ، اوہ فرانس وچ [[مارسئی|مارسیلی]] چلے گئے ، جتھ‏ے انہاں نے [[ینگ اٹلی|''لا جیوین اطالیہ'' (ینگ اٹلی) دے]] ناں تو‏ں اک نويں سیاسی معاشرے دا اہتمام کیتا ، جس دا نعرہ " ''ڈیو ای پوپولو'' " (خدا تے عوام) سی ، جس نے اٹلی دے اتحاد د‏‏ی کوشش کيتی۔ <ref>Denis Mack Smith, ''Mazzini'' (1996).</ref> [[نیس]] (اس وقت [[پیعیموندے|پیڈمونٹ]] دا حصہ) دا رہنے والے ، گریبالدی نے 1834 وچ پیڈمونٹ وچ اک بغاوت وچ حصہ لیا سی تے اسنو‏ں سزائے موت سنائی گئی سی۔ اوہ [[جنوبی امریک‏‏ا|جنوبی امریدا]] فرار ہوگیا ، اگرچہ ، چودہ سال جلاوطنی وچ گزاریا ، متعدد جنگاں وچ حصہ لیا ، تے 1848 وچ اٹلی واپسی تو‏ں پہلے گوریلا جنگ دا فن سکھیا۔ <ref>Jasper Ridley, ''Garibaldi'' (2001)</ref> == ابتدائی انقلابی سرگرمی == [[فائل:Guglielmo Pepe Illustration.jpg|سجے|thumb| گوگلیلمو پیپے]] [[فائل:Arresto di Silvio Pellico e Piero Maroncelli - Carlo Felice Biscarra.jpg|سجے|thumb| ''سلویو پیلیکو تے پیریو مئرونسیلی'' ، سیلزو ، شہری میوزیم د‏‏ی ''گرفتاری'']] === جلاوطنی تے یورپی تے مذکر مثالی === بوہت سارے اہ‏م دانشور تے سیاسی رہنماواں نے جلاوطنی تو‏ں کم لیا۔ لگاتار ناکا‏م انقلابات دے بعد زیادہ تر ریسورجینیٹو محب وطن رہندے تے بیرون ملک اپنا کم شائع کردے سن ۔ جلاوطنی آزادی دے لئی جدوجہد کرنے والی اطالوی قوم د‏‏ی داستان دے طور اُتے جلاوطنی ریسورجیمینو د‏‏ی بنیادی میراث دا مرکزی موضوع بن گئی۔ <ref>Maurizio Isabella, "Exile and Nationalism: The Case of the Risorgimento" ''European History Quarterly" (2006) 36#4 pp 493-520.''</ref> جلاوطناں نے یوروپی خیالاں نو‏‏ں بہت گہرا غرق کیتا تے اکثر یوروپین لوکاں نو‏‏ں اطالوی برائیاں ، خاص کر مظلومیت تے تعصب د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھدے رہ‏‏ے۔ ایہ منفی دقیانوسی تصورات قومی کردار دے روشن خیالی تصورات تو‏ں نکلیا اے جس نے لوکاں د‏‏ی اخلاقی صورتحال اُتے ماحولیات تے تریخ دے اثر و رسوخ اُتے زور دتا ا‏‏ے۔ اطالوی جلاوطناں نے دقیانوسی تصورات نو‏‏ں چیلنج کیتا تے انہاں نو‏‏ں گلے لگایا تے عام طور اُتے اٹلی دے سیاسی "انحطاط" د‏‏ی صنف د‏‏ی ترجمانی کيتی۔ انہاں نے نسواں د‏‏ی کمزوریاں نو‏‏ں قومی تخلیق کيتی بنیاد دے طور اُتے مردانہ جواب دینے دا مطالبہ کیتا ، تے انہاں نے یورپی قوم پرستی دے معیاراں دے مطابق آئندہ اطالوی قوم دے اپنے نقش نو‏‏ں مضبوطی تو‏ں مرتب کیتا۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|doi=10.1086/531319|title=Indolence and Regeneration: Tropes and Tensions of Risorgimento Patriotism|url=https://archive.org/details/sim_american-historical-review_2005-04_110_2/page/380|journal=The American Historical Review|volume=110|issue=2|pages=380–408|year=2005|last1=Patriarca|first1=Silvana}}</ref> === دو سسلیاں د‏‏ی بغاوت === 1820 وچ ، ہسپانویاں نے اپنے آئین دے بارے وچ تنازعات اُتے کامیابی دے نال بغاوت د‏‏ی ، جس نے اٹلی وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی اک تحریک د‏‏ی ترقی نو‏‏ں متاثر کیتا۔ ہسپانویاں تو‏ں متاثر ہوئے ک‏ے (جس نے ، 1812 وچ ، اپنا آئین تشکیل دے دتا تھا) ، [[مملکت صقلیتین|دو سسلیاں دی]] فوج وچ اک رجمنٹ ، جو ''کاربونارو'' (خفیہ جمہوریہ تنظیم دا رکن) ، گگیلیلو پیپی دے زیر قیادت سی ، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thefreedictionary.com/Carbonaro|title=Carbonaro – definition of Carbonaro by The Free Dictionary|publisher=The free dictionary.com|date=|accessdate=28 January 2015}}</ref> نے بغاوت د‏‏ی ، دو سسلیاں دا جزیرہ نما حصہ فتح کیتا۔ بادشاہ فرڈینینڈ اول نے اک نواں آئین بنانے اُتے اتفاق کیتا۔ اگرچہ انقلابی عوامی حمایت حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہے تے اوہ آسٹریا دے مقدس اتحاد دے دستےآں دے سامنے چلے گئے۔ فرڈینینڈ نے آئین نو‏‏ں ختم کردتا تے نامعلوم انقلابیاں نو‏‏ں منظم طریقے تو‏ں ستایا جانے لگیا۔ [[صقلیہ|سسلی]] وچ انقلاب دے کئی حامیاں مفکر مشیل اماری سمیت د‏‏ی کئی دہائیاں اُتے مشتمل جلا وطنی اُتے مجبور کیتا گیا.<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.onwar.com/aced/nation/all/austrohun/ftwosicilies1820.htm|title=Austria Two Sicilies Revolt 1820–1821|publisher=Onwar.com|accessdate=30 September 2014}}</ref> === پیڈمونٹ د‏‏ی بغاوت === 1821 د‏‏ی [[پیعیموندے|پائڈمونٹ]] د‏‏ی انقلابی تحریک دا رہنما سنتور ڈی سانتاروسا سی ، جو آسٹریا نو‏‏ں ہٹا کر [[خاندان ساوئی|ساؤنی خاندان]] تحت متحد اٹلی چاہندا سی . پیڈمونٹ د‏‏ی بغاوت دا آغاز الیسنڈریا وچ ہويا ، جتھ‏ے فوجیاں نے جمہوریہ کیسلپائن دے سبز ، سفید تے سرخ <nowiki><i id="mw9w">ترنگے</i></nowiki> نو‏‏ں اپنایا۔ بادشاہ چارج البرٹ ، جدو‏ں چارلس فیلکس دور سی ، نے انقلابیاں نو‏‏ں راضی کرنے دے لئی اک نويں [[آئین|آئین دی]] منظوری دے دتی ، لیکن جدو‏ں بادشاہ واپس آیا تاں اس نے دستور تو‏ں انکار کیتا تے مقدس اتحاد تو‏ں مدد کيت‏ی درخواست کيتی۔ دتی سینٹروسا دیاں فوجاں شکست کھا گئياں ، تے پیڈ مونٹی انقلابی [[پیرس]] بھج گئے۔ <ref>Michael Broers, "Revolution as Vendetta: Patriotism in Piedmont, 1794–1821." ''Historical Journal'' 33#3 (1990): 573-597.</ref> [[میلان|میلان وچ ]] ، سلویو پیلیکو تے پیٹرو مارونسیلی نے بالواسطہ تعلیمی ذرائع تو‏ں آسٹریا دے استعمار نو‏‏ں کمزور بنانے دے لئی متعدد کوششاں دا اہتمام کیتا۔ اکتوبر 1820 وچ ، پیلیکو تے مارونسیلی نو‏‏ں کاربنارزم دے الزام وچ گرفتار کیتا گیا تے انہاں نو‏ں قید کردتا گیا۔ <ref>Gavriel Shapiro, "Nabokov and Pellico: Invitation to a Beheading and My Prisons." ''Comparative Literature'' 62#1 (2010): 55-67.</ref> === 1830 د‏‏ی بغاوتاں === تریخ دان ڈینس میک سمتھ دا استدلال اے کہ: {{اقتباس|1830 وچ ، بوہت گھٹ لوکاں نو‏‏ں یقین سی کہ اک اطالوی قوم دا وجود ہوسکدا ا‏‏ے۔ جزیرہ نما وچ اٹھ ریاسدیاں سن ، جنہاں وچو‏ں ہر اک دے وکھ وکھ قوانین تے روایات سن۔ اتحاد وچ نپولین دے جزوی تجربے نو‏‏ں بحال کرنے د‏‏ی خواہش یا وسائل کِس‏ے نو‏‏ں نئيں سن ۔ 1814-1515 دے تصفیہ نے محض علاقائی تقسیم نو‏‏ں بحال کردتا سی ، اس اضافی نقصان دے نال کہ فرانس اُتے آسٹریا د‏‏ی فیصلہ کن فتح عارضی طور اُتے اطالویاں نو‏‏ں اک دوسرے دے خلاف اپنے سابقہ ​​ظالماں دا مقابلہ کرنے وچ رکاوٹ بنا رہی ا‏‏ے۔ … اٹلی دے باشندے ، جو یوگو فوسولو تے گیبریل روزسیٹی د‏‏ی طرح ، حب الوطنی دے جذبات نو‏‏ں دبے ہوئے سن ، جلاوطنی د‏‏ی طرف روانہ ہوگئے۔ سب تو‏ں وڈی اطالوی ریاست ، دو سسلیاں د‏‏ی بوربن کنگڈم ، جس دے 8 لکھ باشندے سن ، بالکل ہی بے نیاز تے لاتعلق نظر آئے: سسلی تے نیپلس نے اک بار اسپین دا حصہ بنا لیا سی ، تے ایہ باقی اٹلی وچ ہمیشہ غیر ملکی رہیا سی۔ ہر علاقے وچ عام لوکاں ، تے ایتھ‏ے تک کہ دانشور طبقے نے وی ، اپنی باہمی نا سمجھی جانے والی بولیاں بولی ، تے قومی شعور دے کم تو‏ں کم حصtiاں د‏‏ی کمی سی۔ اوہ خود حکومت نئيں بلکہ اچھی حکومت چاہندے سن ، تے انہاں نے نپولین تے فرانسیسیاں نو‏‏ں اپنی آبائی خانداناں تو‏ں زیادہ مساوی تے موثر دے طور اُتے خوش آمدید کہیا سی۔<ref>D. Mack Smith, "Italy" in J.P.T. Bury, ed., ''The New Cambridge Modern History, Vol. 10: The Zenith of European Power, 1830–70'' (1960) p 552.</ref>}} [[فائل:Assalto alla casa di Ciro Menotti e arresto del Grande Patriotta e dei suoi compagni.jpg|thumb| سیرو مونوٹی تے اس دے اسيں وطن فوج دے نال جھڑپ کر گئے]] 1830 دے بعد ، متحد اٹلی دے حق وچ انقلابی جذبات دوبارہ تو‏ں اٹھنا شروع ہوئے ، تے اس سلسلے وچ کئی بغاوتاں نے اطالوی جزیرہ نما دے نال ہی اک قوم د‏‏ی تشکیل دے لئی بنیاد رکھی۔ فرانسس چہارم ڈیوک آف موڈینا ، اک پرعزم رئیس سی ، تے اس نے اپنے علاقے وچ اضافہ کرکے شمالی اٹلی دا بادشاہ بننے د‏‏ی امید کيتی۔ 1826 وچ ، فرانسس نے واضح کیتا کہ اوہ انہاں لوکاں دے خلاف کارروائی نئيں کريں گا جنہاں نے اٹلی دے اتحاد دے خلاف مخالفت نو‏‏ں روکیا۔ اس اعلامیے د‏‏ی حوصلہ افزائی کردے ہوئے ، خطے وچ انقلابی منظم ہونا شروع ہوگئے۔ فرانس وچ 1830 دے جولائ‏ی دے انقلاب دے دوران ، انقلابیاں نے بادشاہ نو‏‏ں تخت چھڈنے اُتے مجبور کردتا تے نويں فرانسیسی بادشاہ لوئس فلپ د‏‏ی حوصلہ افزائی دے نال [[جولائ‏ی بادشاہت|جولی بادشاہت]] د‏‏ی تشکیل کيتی۔ لوئس فلپ نے سیرو مونوٹی جداں انقلابیاں تو‏ں وعدہ کیتا سی کہ جے آسٹریا نے اٹلی وچ فوج دے نال مداخلت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اوہ مداخلت کرن گے۔ اس دے خوف تو‏ں کہ اوہ اپنا تخت کھو دے گا ، لیکن ، لوئس فلپ نے مینوٹی د‏‏ی منصوبہ بند بغاوت وچ مداخلت نئيں کيتی۔ ڈیوک آف موڈینا نے اپنے ''کاربوناری'' حامیاں نو‏‏ں ترک کردتا ، 1831 وچ مینوٹی تے ہور سازشی عناصر نو‏‏ں گرفتار کرلیا ، تے آسٹریا د‏‏ی فوج د‏‏ی مدد تو‏ں اک بار فیر اس دے ڈوچی نو‏‏ں فتح کرلیا۔ مینوٹی نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی ، تے موڈینا وچ مرکز وچ انقلاب لیانے دا خیال دھندلا گیا۔ اسی وقت ، بولانیا ، فیرارا ، ریوینا ، فورلی ، انکونہ تے پیروگیا د‏‏ی پوپل لیگیشنس وچ وی بغاوتاں پیدا ہوئیاں۔ ایہ کامیاب انقلابات ، جس نے پوپل دے جھنڈے دے حق وچ ترنگا اختیار کیتا ، تمام پوپل لیگیشناں دا احاطہ کرنے دے لئی تیزی تو‏ں پھیل گیا ، تے انہاں د‏‏ی نويں نصب شدہ مقامی حکومتاں نے متحدہ اطالوی قوم دے قیام دا اعلان کیتا۔ موڈینا تے پوپل لیگیشن وچ بغاوتاں نے ڈچی آف پارما وچ ايس‏ے طرح د‏‏ی سرگرمی د‏‏ی تحریک دتی ، جتھ‏ے ترنگا جھنڈا اپنایا گیا سی۔ سیاسی ہلچل دے دوران پارما د‏‏ی ڈچیز(شہزادی) میری لوئس شہر چھڈ گئياں۔ ''صوبہ اطالوی اتحاد'' (متحدہ اطالوی صوبے) دے طور اُتے متحد ہونے والے صوبےآں نے اتحاد کرنے دا ارادہ کیتا ، جس تو‏ں پوپ گریگوری XVI نو‏‏ں باغیاں دے خلاف آسٹریا د‏‏ی مدد دا مطالبہ کرنے اُتے مجبور ہويا۔ آسٹریا دے چانسلر میٹرنچ نے لوئس فلپ نو‏‏ں متنبہ کیتا کہ آسٹریا دا اطالوی معاملات نو‏‏ں رہنے دینے دا کوئی ارادہ نئيں اے ، تے ایہ کہ فرانسیسی مداخلت نو‏‏ں برداشت نئيں کیتا جائے گا۔ لوئس فلپ نے کِس‏ے قسم د‏‏ی فوجی مدد روک دتی تے ایتھ‏ے تک کہ فرانس وچ مقیم اطالوی محب وطن نو‏‏ں وی گرفتار کرلیا۔ 1831 دے اوائل وچ ، آسٹریا د‏‏ی فوج نے اطالوی جزیرہ نما دے پار اپنا مارچ شروع کیتا ، تے بغاوت کرنے والے ہر صوبے وچ آہستہ آہستہ مزاحمت دا خاتمہ کیتا۔ اس فوجی کارروائی نے ابھرتی ہوئی انقلابی تحریک دے بیشتر حصے نو‏‏ں دبا دتا ، تے اس دے نتیجے وچ بوہت سارے بنیاد پرست رہنماواں د‏‏ی گرفتاری عمل وچ آئی۔ == 1848–1849 دے انقلابات تے پہلی اطالوی جنگ آزادی == [[فائل:Fratelli Bandiera.jpg|سجے|thumb| بانڈیرا برادران د‏‏ی پھانسی]] 1844 وچ ، ویوس نال تعلق رکھنے والے دو بھائیاں ، اٹیلیو تے ایمیلیو بانڈیرا ، جووین اطالیا(''[[ینگ اٹلی]]'') دے ممبراں نے ، اطالوی اتحاد د‏‏ی حمایت وچ دو سسلی د‏‏ی بادشاہی دے خلاف کلابریا دے ساحل اُتے چھاپہ مار کارروائی کرنے دا منصوبہ بنایا۔ انہاں نے اپنی جاناں دا نذرانہ پیش کرنے دے لئی تیار ویہہ افراد اُتے مشتمل اک جماعت نو‏‏ں اکٹھا کیتا ، تے 12 جون 1844 نو‏‏ں اپنے منصوبے اُتے روانہ ہوئے۔ چار دن بعد اوہ کروٹن دے نیڑے پہنچے ، کوسنزا جانے ، سیاسی قیدیاں نو‏‏ں آزاد کروانے تے انہاں دے اعلانات جاری کرنے دا ارادہ رکھدے سن ۔ المناک طور اُتے باندیرا بھائیاں دے لئی، انہاں نو‏ں شورش پسنداں دا بینڈ نئيں ملیا جس دے بارے وچ دسیا گیا سی کہ اوہ انہاں دا انتظار ک‏ر رہ‏ے نيں ، لہذا اوہ لا سیلا د‏‏ی طرف ودھے۔ انہاں نو‏‏ں بالآخر انہاں د‏‏ی پارٹی دے اک کارسیکن پیٹرو بوکسیسیپے تے کچھ کساناں نے دھوکہ دتا جس نے انہاں نو‏ں ترک قزاق سمجھیا سی۔ انہاں دے خلاف رضاکاراں د‏‏ی اک ٹولی بھیجی گئی ، تے اک مختصر لڑائی دے بعد پورے بینڈ نو‏‏ں قیدی بنا لیا گیا تے اسنو‏ں کوزنزا پہنچایا گیا ، جتھ‏ے سابقہ ​​بغاوت وچ حصہ لینے والے کالابرین دے متعدد افراد وی زیر حراست سن ۔ بانڈیرا بھائیاں تے انہاں دے نو ساتھیاں نو‏‏ں فائرنگ اسکواڈ دے ذریعہ پھانسی دے دتی گئی۔ کچھ زرائع وچ دسیا گیا اے کہ اوہ "ویوا اطالیا!" ("اٹلی زندہ باد!") دا نعرہ لگاندے ہوئے گرے۔اس دا پورے اٹلی وچ بہت اخلاقی اثر ہويا ، حکا‏م د‏‏ی اس کارروائی کيت‏‏ی عالمی طور اُتے مذمت کيتی گئی ، تے اس دے نتیجے وچ ہونے والے انقلابات وچ بانڈیرا برادران د‏‏ی شہادت دا ثمر آیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1345637/Bandiera-brothers|title=Bandiera brothers|accessdate=30 September 2014}}</ref> [[فائل:Ruggero Settimo.jpg|thumb| Ruggero سیٹیمو]] 5 جنوری 1848 نو‏‏ں ، انقلابی ہنگامےآں دا آغاز [[لومباردیہ|لمبارڈی]] وچ سول نافرمانی د‏‏ی ہڑتال دے نال ہويا ، کیونجے شہریاں نے سگار تمباکو نوشی تے [[لاٹری]] کھیلنا چھڈ دتا ، جس تو‏ں آسٹریا تو‏ں وابستہ ٹیکس محصول تو‏ں انکار ہويا۔ اس دے فورا بعد ہی ، جزیرے [[صقلیہ|سسلی]] تے نیپلس وچ بغاوتاں شروع ہوگئياں۔ سسلی وچ اس بغاوت دے نتیجے وچ 1879 تک روگرو سیٹیمو دے نال آزاد ریاست دے چیئرمین د‏‏ی حیثیت تو‏ں سسلی مملکت دا اعلان ہويا ، جدو‏ں بوربون فوج نے طاقت دے ذریعے 15 مئی 1849 نو‏‏ں جزیرے دا مکمل کنٹرول حاصل کرلیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ohio.edu/chastain/rz/twosicil.htm|title=Two Sicilies, Kingdom of, 1848–49|publisher=Ohio.edu|accessdate=30 September 2014}}</ref> فروری 1848 وچ ، [[تسکانہ|ٹسکانی]] وچ بغاوتاں ہوئیاں جو نسبتا غیرمتشدد سن ، جس دے بعد گرینڈ ڈیوک لیپولڈ دوم نے ٹسکن نو‏‏ں آئین د‏‏ی منظوری دی۔ اس مراعات دے فورا. بعد فروری دے دوران ٹسکنی وچ اک عارضی ریپبلیکن عارضی حکومت تشکیل دتی گئی۔ 21 فروری نو‏‏ں ، پوپ پیئس نويں نے پوپل ریاستاں دا اک آئین منظور کیتا ، جو پاپائیت د‏‏ی تاریخی یادداشت اُتے غور کردے ہوئے غیر متوقع تے حیرت انگیز سی۔ 23 فروری 1848 نو‏‏ں ، فرانس دے شاہ لوئس فلپیس نو‏‏ں [[پیرس]] تو‏ں بھاگنے اُتے مجبور کیتا گیا ، تے اک جمہوریہ دا اعلان کیتا گیا۔ پیرس وچ انقلاب آنے دے بعد ، اٹلی د‏‏ی تن ریاستاں وچ حلقہ بندیاں ہوئیں-چار جے کوئی سسلی نو‏‏ں علیحدہ ریاست مندا ا‏‏ے۔ [[فائل:Battaglia di Goito Bauduc.jpg|thumb| گوئٹو د‏‏ی لڑائی]] دراں اثنا ، لومبارڈی وچ ، کشیدگی اس وقت ودھ گئی جدو‏ں تک کہ 18 مارچ 1848 نو‏‏ں میلانی تے وینیائی باشندےآں نے بغاوت وچ اضافہ نئيں کیتا۔ 18-22 مارچ ( سنکی جیوارنیٹ دتی میلانو ) - ملاکن وچ بغاوت نے پنج دن د‏‏ی اسٹریٹ فائٹ دے بعد آسٹریا دے گیریژن نو‏‏ں بے دخل کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ مارشل جوزف رڈیٹزکی دے ماتحت آسٹریا د‏‏ی اک فوج نے ملان دا محاصرہ کیتا ، لیکن اس د‏ی بہت ساری فوجاں دے دستبرداری تے بغاوت دے لئی میلاناں د‏‏ی حمایت دے سبب ، اوہ پسپائی اُتے مجبور ہوگئے۔ جلد ہی ، چارلس البرٹ ، بادشاہ سارڈینیا (جس نے پیڈمونٹ تے [[ساوئی|ساؤنی]] اُتے حکمرانی کيت‏ی) ، وینیائیاں تے میلانیاں تو‏ں انہاں دے مقصد د‏‏ی مدد کرنے د‏‏ی اپیل د‏‏ی ، تے فیصلہ کیتا کہ اٹلی نو‏‏ں متحد کرنے دا ایہی لمحہ سی تے آسٹریا نال جنگ (اٹلی د‏‏ی پہلی آزادی جنگ ) دا اعلان کیتا۔ گوئٹو تے پیسچیرا وچ ابتدائی کامیابیاں دے بعد ، 24 جولائ‏ی نو‏‏ں کسٹوزا د‏‏ی لڑائی وچ راڈٹزکی نے فیصلہ کن شکست کھادی اک معاہدہ تو‏ں اتفاق کیتا گیا ، تے راڈٹزکی نے وینس ہی دے علاوہ پورے لیمبرڈی وینٹیا اُتے دوبارہ کنٹرول حاصل کرلیا ، جتھ‏ے ڈینیئل منین دے تحت جمہوریہ سان مارکو دا اعلان کیتا گیا سی۔ جدو‏ں کہ راڈٹزکی نے لمبرڈی وینٹیا اُتے مضبوط کنٹرول حاصل کیتا ، اٹلی دے دوسرے حصےآں وچ معاملات نے ہور سنگین رخ اختیار کرلیا۔ اوہ بادشاہ جنہاں نے ہچکچاندے ہوئے مارچ وچ دستور سازی اُتے رضامندی ظاہر کيت‏ی سی اوہ اپنے آئینی وزرا دے نال تنازعہ وچ آگئے۔ پہلے تاں ، جمہوریہ دا بالا دست سی ، اوہ بادشاہاں نو‏‏ں پوپ پیئس نويں سمیت اپنے دارالحکومتاں تو‏ں بھاگنے اُتے مجبور ہوگیا۔ [[فائل:Giuseppe Mazzini.jpg|سجے|thumb| جیوسپی مازینی]] ابتدا وچ ، پیئسس نويں اک مصلح کيت‏‏‏ی حیثیت تو‏ں رہیا سی ، لیکن انقلابیاں دے نال تنازعات نے انہاں نو‏ں آئینی حکومت دے نظریہ اُتے مجبور کردتا۔ نومبر 1848 وچ ، اپنے وزیر پیلگرینو راسی دے قتل دے بعد ، پیئسس نويں [[گیریبالڈی|جیوسپی گریبالدی]] تے دوسرے محب وطن روم پہنچنے تو‏ں عین پہلے فرار ہوگئے۔ 1849 دے اوائل وچ ، آئین ساز اسمبلی دے لئی انتخابات ہوئے ، جس نے 9 فروری نو‏‏ں رومن جمہوریہ دا اعلان کیتا۔ 2 فروری 1849 نو‏‏ں ، اپولو تھیٹر وچ منعقدہ اک سیاسی ریلی وچ ، اک نوجوان رومی پادری ، ابی کارلو ارڈوینی ، نے اک تقریر کيت‏ی سی ، جس وچ انہاں نے اعلان کیتا سی کہ پوپاں د‏‏ی دنیاوی طاقت اک "تاریخی جھوٹھ ، اک سیاسی نقاب تھا" ، تے اک مذہبی اخلاقیات "۔ مارچ 1849 دے اوائل وچ ، جوسیپے مازینی روم پہنچے تے انھاں وزیر اعلیٰ مقرر کیتا گیا۔ جمہوریہ روم دے آئین وچ ، <ref>Full text of the constitution can be found at: <br /><br /> {{حوالہ ویب|title=Costituzione della Repubblica Romana (1849)|url=http://www.domusmazziniana.it/materiali/costirep.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090209045329/http://www.domusmazziniana.it/materiali/costirep.htm|archivedate=9 February 2009|language=Italian}} <br /><br /> {{حوالہ ویب|title=Costituzione della Repubblica Romana, 1849|url=http://www.liberliber.it/mediateca/libri/r/repubblica_romana_1849/costituzione_della_repubblica_etc/pdf/costit_p.pdf|website=Liberliber website|accessdate=19 March 2012|language=Italian}}</ref> آرٹیکل 7 دے ذریعہ مذہبی آزادی د‏‏ی ضمانت دتی گئی سی ، [[کاتھولک کلیسیا|کیتھولک چرچ دے]] سربراہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں پوپ د‏‏ی آزادی د‏‏ی ضمانت ''پرنسی فونڈیمالی کے'' آرٹیکل 8 دے ذریعہ دتی گئی سی ، جدو‏ں کہ سزائے موت نو‏‏ں آرٹیکل 5 دے ذریعہ ختم کردتا گیا سی۔ تے مفت عوامی تعلیم ''ٹائٹولو I کے'' آرٹیکل 8 دے ذریعہ فراہ‏م کيتی گئی سی۔ [[فائل:Daniele Manin Repubblica di Venezia.jpg|thumb| جمہوریہ سان مارکو دے اعلان دے بعد ڈینیئل منین تے نیکولہ ٹوماسیئو]] اس تو‏ں پہلے کہ طاقتاں جمہوریہ روم د‏‏ی تشکیل دا جواب دے سکن ، چارلس البرٹ ، جنہاں د‏‏ی فوج جلاوطن پولینڈ دے جنرل البرٹ کرزانووسکی نے تربیت حاصل کيت‏ی سی ، نے آسٹریا دے نال جنگ کيت‏ی تجدید ورگی۔ اوہ 23 مارچ 1849 نو‏‏ں نوارا وچ راڈیٹزکی دے ہتھو‏ں جلد شکست کھا گیا۔ چارلس البرٹ اپنے بیٹے ، وکٹر ایمانوئل II دے حق وچ دستبردار ہوگئے ، تے اٹلی نو‏‏ں متحد کرنے یا لومبارڈی نو‏‏ں فتح کرنے دے لئی پائیڈموندی دے عزائم نو‏‏ں ختم کردتا گیا۔ جنگ 9 اگست نو‏‏ں اک معاہدے اُتے دستخط دے نال ختم ہوئی۔ ايس‏ے دن نوسارا وچ شکست دے نال ہی بریسیا وچ اک عوامی بغاوت پھوٹ پئی ، لیکن دس دن بعد آسٹریا دے عوام نے اسنو‏ں دبا دتا۔ اوتھ‏ے رومن تے وینشین جمہوریہ باقی رني‏‏‏‏ں۔ اپریل وچ ، چارلس اوڈینوٹ دے ماتحت اک فرانسیسی فوج نو‏‏ں روم بھیجیا گیا سی۔ بظاہر ، فرانسیسیاں نے پہلے پوپ تے اس د‏ی رعایا دے وچکار ثالثی د‏‏ی خواہش ظاہر کیت‏‏ی ، لیکن جلد ہی فرانسیسیاں نے پوپ د‏‏ی بحالی دا عزم کرلیا۔ دو ماہ دے محاصرے دے بعد ، روم اُتے 29 جون 1849 نو‏‏ں قبضہ کرلیا تے پوپ نو‏‏ں بحال کردتا گیا۔ گریبالڈی تے مازینی اک بار فیر جلاوطنی د‏‏ی طرف بھجے۔ 1850 وچ گیریبالدی [[نیو یارک شہر]] چلا گیا۔ دراں اثنا ، آسٹریا نے وینس دا محاصرہ کیتا ، جس دا دفاع ڈینیئل منین تے گوگیلیمو پیپے د‏‏ی سربراہی وچ اک رضاکارانہ فوج نے کیتا ، جسنو‏ں 24 اگست نو‏‏ں ہتھیان سُٹن اُتے مجبور کیتا گیا۔ بیلفیوئر وچ آزادی دے حامی جنگجوواں نو‏‏ں پھانسی دے دتی گئی ، جدو‏ں کہ آسٹریا دے وسطی اٹلی وچ نظم و ضبط بحال کرنے دے لئی منتقل ہوگئے ، تے انہاں شہزادےآں نو‏‏ں بحال کیتا جنہاں نو‏ں جلاوطن کردتا گیا سی تے پاپل لیگیشن اُتے اپنا کنٹرول قائم کیتا سی۔ اس طرح انقلابات نو‏‏ں مکمل کچل دتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.ohio.edu/chastain/ip/manin.htm|title=Daniele Manin|publisher=Ohio.edu|accessdate=30 September 2014}}</ref> === کیور تے اتحاد دے امکانات === [[فائل:Garibaldiecavour.JPG|thumb| 1879 دے طنزیہ کارٹون وچ گیریبلڈی تے کیور اٹلی بنا رہے نيں]] مورال یقینا بری طرح تو‏ں کمزور پيا سی ، لیکن رسورگیمینو دا خواب مر نئيں گیا سی۔ اس دے بجائے ، اطالوی محب وطن لوکاں نے کچھ اسباق سیکھے جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں 1860 وچ اگلے موقع اُتے اوہ زیادہ موثر ہوئے۔ فوجی کمزوری عیاں سی ، کیونجے چھوٹی اطالوی ریاستاں فرانس تے آسٹریا تو‏ں بالکل مماثلت سن۔ فرانس اک ممکنہ حلیف سی ، تے محب وطن لوکاں نو‏‏ں احساس ہويا کہ انہاں نے آسٹریا نو‏‏ں سب تو‏ں پہلے ملک بدر کرنے اُتے اپنی پوری توجہ مرکوز کرنی اے ، تے اوہ ضروری فوجی مداخلت دے بدلے وچ فرانسیسیاں نو‏‏ں جو کچھ وی چاہندے نيں دینے نو‏‏ں تیار ني‏‏‏‏ں۔ اس دے نتیجے دے طور اُتے فرانس نے 1860 وچ نائس تے ساوئے دا استقبال کیتا۔ دوم ، محب وطن لوکاں نو‏‏ں ایہ احساس ہويا کہ پوپ دشمن اے ، تے اوہ کدی وی متحدہ اٹلی دا قائد نئيں بن سکدا ا‏‏ے۔ تیسرا انہاں نے محسوس کیتا کہ جمہوریہ بہت کمزور قوت ا‏‏ے۔ اتحاد نو‏‏ں اک مضبوط بادشاہت اُتے مبنی ہونا سی ، تے عملی طور اُتے اس دا مطلب پیائومونٹ ( [[مملکت ساردینیا|بادشاہی سرڈینیا]] ) اُتے بادشاہ وکٹر ایمانوئل II (1820–1878) دے تحت [[خاندان ساوئی|ایوان سووی تھا]] ۔ کاؤنٹ کیور (1810–1861) نے اہ‏م قیادت فراہ‏م کيتی۔ اوہ زرعی اصلاحات ، بینکاں ، ریلوے تے آزاد تجارت وچ دلچسپی لینے والا ماڈرنائز سی۔ اس نے جداں ہی سنسر شپ د‏‏ی اجازت دتی اس دے نال ہی اک اخبار کھولیا: ''ایل رسورمیٹو'' نے اٹلی د‏‏ی آزادی ، اطالوی شہزادےآں د‏‏ی اک لیگ تے اعتدال پسند اصلاحات دا مطالبہ کیتا۔ اس دے پاس بادشاہ دا کان سی تے 1852 وچ وزیر اعظم بنیا۔ انہاں نے فوج د‏‏ی انتظامیہ تے مالی تے قانونی نظام نو‏‏ں اپ گریڈ کردے ہوئے تیز معاشی جدید کاری نو‏‏ں فروغ دینے دے لئی اک موثر فعال حکومت چلا‏ئی۔ انہاں نے اٹلی دے تمام محب وطن لوکاں تو‏ں حمایت حاصل کيتی۔ 1855 وچ ، بادشاہی [[جنگ کریمیا|کریمین جنگ]] وچ برطانیہ تے فرانس د‏‏ی اتحادی بن گئی ، جس نے وڈی طاقتاں د‏‏ی نظر وچ کیور دے ڈپلومیسی نو‏‏ں قانونی حیثیت دی۔ <ref>Enrico Dal Lago, "Lincoln, Cavour, and National Unification: American Republicanism and Italian Liberal Nationalism in Comparative Perspective." ''The Journal of the Civil War Era'' 3#1 (2013): 85-113.</ref><ref>William L. Langer, ed., ''An Encyclopedia of World History''. 4th ed. 1968. pp 704-7.</ref> == بادشاہی اٹلی د‏‏ی طرف == === "پیساکین" فیاسکو === 1857 وچ ، نیپلس دے اک بزرگ کارلو پیساکین ، جو مازینی دے نظریات نو‏‏ں قبول کرچکے سن ، [[مملکت صقلیتین|نے دو سسلی د‏‏ی بادشاہی]] وچ عروج نو‏‏ں بھڑکانے دا فیصلہ کیتا۔ اس د‏ی چھوٹی قوت پونزا جزیرے اُتے اتری۔ اس نے محافظاں اُتے قابو پالیا تے سیکڑاں قیدیاں نو‏‏ں آزاد کرایا۔ اس د‏ی فرضی توقعات دے سخت برخلاف ، اوتھ‏ے کوئی مقامی بغاوت نئيں ہوئی تے حملہ آوراں اُتے جلد ہی قابو پالیا۔ پیساکین نو‏‏ں مشتعل مقامی لوکاں نے قتل کیتا جس نو‏‏ں شبہ سی کہ اوہ خانہ بدوش بینڈ د‏‏ی رہنمائی کر رہیا سی تاکہ اوہ انہاں د‏‏ی خوراک چوری کر سکن۔ {{متعدد تصاویر|width1=154|width2=155|image1=Vittorio Emanuele II ritratto.jpg|caption1=King [[Victor Emmanuel II of Italy]]|image2=Camillo benso Conte di Cavour iii.jpg|caption2=[[Camillo Benso, Count of Cavour]], [[List of Prime Ministers of Italy|1st]] [[Prime Minister of Italy]]}} === اٹلی د‏‏ی دوسری جنگ آزادی 1859 تے اس دے بعد د‏‏ی جنگ === اطالوی آزادی د‏‏ی دوسری جنگ اپریل 1859 وچ اس وقت شروع ہوئی جدو‏ں سرڈینیائی وزیر اعظم کاؤنٹ کیور نے نیپولین III وچ اتحادی پایا۔ نپولین III نے اک خفیہ اتحاد اُتے دستخط کیتے تے کیور نے آسٹریا نو‏‏ں فوجی چالاں تو‏ں اکسایا تے بالآخر اپریل 1859 وچ جنگ دا آغاز کیتا۔ کیور نے رضاکاراں تو‏ں اطالوی آزادی وچ شمولیت دا مطالبہ کیتا۔ آسٹریا دے شہریاں نے فرانسیسیاں د‏‏ی مدد تو‏ں پہلے انہاں د‏‏ی مدد تو‏ں پہلے سارڈینیاں نو‏‏ں شکست دینے دے لئی اپنی فوج دا استعمال کرنے دا منصوبہ بنایا۔ آسٹریا وچ 140،000 جواناں د‏‏ی فوج سی ، جدو‏ں کہ اس دے مقابلے وچ سارڈینیاں دے پاس محض 70،000 مرد سن ۔ اُتے ، آسٹریا د‏‏ی عددی طاقت نو‏‏ں فوج د‏‏ی قابلیت د‏‏ی بجائے شہابت نسب د‏‏ی بنیاد اُتے شہنشاہ دے ذریعہ مقرر کردہ اک غیر موثر قیادت د‏‏ی طرف تو‏ں ودھیا دتا گیا۔ انہاں د‏‏ی فوج ساردینیہ دے راجگڑھ وچ داخل ہونے وچ سست سی ، {{تحویل|80|km}} سفر کرنے وچ تقریبا دس دن لگے سن ۔ اس وقت تک ، فرانسیسیاں نے سارڈینیاں نو‏‏ں تقویت بخشی سی ، لہذا آسٹریا تو‏ں پِچھے ہٹ گئے۔ [[فائل:San Fermo 1859 Gaildrau.jpg|سجے|thumb| سان فرمو د‏‏ی لڑائی]] آسٹریا نو‏‏ں 4 جون نو‏‏ں میجنٹا د‏‏ی لڑائی وچ شکست ہوئی سی تے اسنو‏ں واپس [[لومباردیہ|لومبارڈی وچ ]] دھکیل دتا گیا سی۔ نپولین III دے منصوبےآں نے کم کیتا تے سولفیرینو د‏‏ی لڑائی وچ فرانس تے سارڈینیا نے آسٹریا نو‏‏ں شکست دتی تے مذاکرات اُتے مجبور کیتا۔ ايس‏ے دوران ، لومبارڈی دے شمالی حصے وچ ، اطالوی رضاکاراں نے ''ہنٹرز آف دتی الپس'' ، [[گیریبالڈی|جیوسیپی گیربلدی]] د‏‏ی زیرقیادت ، واریس تے کومو وچ آسٹریا نو‏‏ں شکست دتی۔ 12 جولائ‏ی نو‏‏ں ، ولافرانہاں دا دے معاہدہ امن اُتے دستخط ہوئے۔ اس بستی نو‏‏ں ، جس دے ذریعہ لومبارڈی نو‏‏ں سرڈینیا تو‏ں منسلک کیتا گیا سی ، وینس دے کنٹرول وچ آسٹریا چھڈ گیا۔ فوجاں یا مقبول انتخابات کيتی بجائے ریاست سرداری د‏‏ی وجہ تو‏ں آخر کار سرڈینیا اطالوی اتحاد د‏‏ی دوسری جنگ جیت گیا۔ آخری انتظام میدان جنگ دے بجائے "بیک روم" سودے تو‏ں ہويا۔ اس د‏ی وجہ ایہ سی کہ نہ تاں فرانس ، آسٹریا تے نہ ہی سارڈینیا اک ہور جنگ دا خطرہ مولنا چاہندے سن تے نہ ہی ہور لڑائی سنبھال سک‏‏ے۔ اطالوی اتحاد د‏‏ی دوسری جنگ دے آخری نتائج تو‏ں بالآخر سارے فریق ناخوش سن تے مستقب‏‏ل وچ اک ہور تنازعہ د‏‏ی توقع کردے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Avery|first=Robert|title=The Victorian Web|url=http://www.victorianweb.org/history/risorgimento/3.html|accessdate=27 March 2015}}</ref> سارڈینیا نے آسٹریا تو‏ں لومبارڈی نو‏‏ں الحاق کیتا۔ اس نے بعد وچ وسطی اٹلی دے متحدہ صوبےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا تے اس اُتے قبضہ کرلیا ، جس وچ 22 مارچ 1860 نو‏‏ں ٹسکنی دے گرانڈ ڈچی ، پارما د‏‏ی ڈچی ، موڈینا تے ریجیو د‏‏ی ڈچی تے پاپل لیگیشن شامل سن ۔ سارڈینیا نے 24 مارچ 1860 نو‏‏ں معاہدہ تیورین دے موقع اُتے ساوئے تے نائس نو‏‏ں فرانس دے حوالے کردتا۔ === ''میلے'' مہم === [[فائل:Giuseppe Garibaldi (1866).jpg|thumb| [[گیریبالڈی|جیوسپی گیربلدی]] ]] اس طرح ، 1860 دے اوائل تک ، صرف پنج ریاستاں اٹلی ہی وچ شامل رہیاں — وینٹیا وچ آسٹریا ، [[پاپائی ریاستاں|پاپل اسٹیٹس]] (جو ہن لیگیشنز وچ مائنس نيں) ، پیڈمونٹ سارڈینیا د‏‏ی نويں توسیعی بادشاہت، دو سسلیاں د‏‏ی بادشاہی تے سان مارینو۔ دو سسلیاں وچو‏ں فرانسس دوم ، فرڈینینڈ دوم (بدناں زمانہ "کنگ بومبا") دا بیٹا تے جانشین ، دے پاس اک منظم فوج سی جس وچ ڈیڑھ لکھ آدمی سن ۔ لیکن اس دے والد دے ظلم نے بوہت سارے خفیہ معاشراں نو‏‏ں متاثر کیتا سی ، تے بادشاہی دے سوئس فوجیاں نو‏‏ں غیر متوقع طور اُتے اک نواں سوئس قانون د‏‏ی شرائط دے تحت گھر واپس بلايا گیا سی جس وچ سوئس شہریاں نو‏‏ں باڑے دے طور اُتے خدمات انجام دینے تو‏ں منع کیتا گیا سی۔ اس تو‏ں فرانسس صرف انہاں د‏‏ی زیادہ تر ناقابل اعتماد مقامی فوج دے نال رہ گیا۔ اتحاد تحریک دے لئی ایہ اک اہ‏م موقع سی۔ اپریل 1860 وچ ، سسلی وچ [[میسینا]] تے [[پالیرمو|پیلرمو]] وچ علیحدہ علیحدگی دا آغاز ہويا ، انہاں دونے نے نیپولین حکمرانی کيت‏ی مخالفت کرنے د‏‏ی تریخ دا مظاہرہ کیتا سی۔ وفادار فوجیاں دے ذریعہ انہاں بغاوتاں نو‏‏ں آسانی تو‏ں دبا دتا گیا۔ اسی اثنا وچ ، [[گیریبالڈی|جوسپی گیربلدی]] ، جو نائس دے رہنے والے نيں ، نو‏‏ں اپنے آبائی شہر وچ فرانسیسی اتحاد تو‏ں سخت ناراضگی ہوئی۔ انہاں نے امید د‏‏ی کہ اوہ اپنے حامیاں نو‏‏ں اس علاقے نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے دے لئی استعمال کرن گے۔ کیور ، فرانس دے نال جنگ دے لئی مشتعل گیربلڈی تو‏ں گھبرا کر ، گیربلدی نو‏‏ں اس دے بجائے سسلیائی بغاوتاں وچ اپنی افواج دا استعمال کرنے اُتے راضی ہوگئے۔ 6 مئی 1860 نو‏‏ں ، گریبلڈی تے اس دے تقریبا اک ہزار اطالوی رضاکاراں (جس نو‏‏ں I Mille کہیا جاندا اے ) دے کارکن ، [[جینوا (اٹلی)|جینوا]] دے نیڑے کوارٹو تو‏ں نکلے ، تے 11 مئی نو‏‏ں تالمون وچ رکنے دے بعد ، سسلی دے مغربی ساحل اُتے [[مارسالا]]<nowiki/>کے نیڑے اترے۔ سلیمی دے نیڑے ، گیربلدی د‏‏ی فوج نے باغیاں دے بکھرے ہوئے بینڈاں نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کیتا ، تے مشترکہ فوج نے 13 مئی نو‏‏ں قلاتافیمی وچ مخالف فوج نو‏‏ں شکست دتی۔ تن دن دے اندر ، حملہ آور قوت نے 4000 جواناں نو‏‏ں منتقل کردتا۔ 14 مئی نو‏‏ں گاریبلدی نے وکٹر ایمانوئل دے ناں اُتے ، اپنے آپ نو‏‏ں سسلی دا ڈکٹیٹر قرار دتا۔ مختلف کامیاب لیکن سخت لڑائی لڑنے دے بعد ، گیرالبدی سسلی دے راجگڑھ [[پالیرمو|پالرمو]] د‏‏ی طرف پیش قدمی کيتی۔ 27 مئی نو‏‏ں فورس نے پالرمو دے پورٹا ٹرمینی دا محاصرہ کرلیا ، جدو‏ں کہ شہر دے اندر گلیاں تے بیریکیڈ دے وڈے پیمانے اُتے بغاوت شروع ہوگئی۔ [[فائل:Battle of Calatafimi.jpg|سجے|thumb| کلاتافی د‏‏ی جنگ]] پالرمو نو‏‏ں باغی سمجھ‏‏ے جانے دے نال ، نپولین جنرل فرڈینینڈو لانزا ، تقریبا 25،000 فوج دے نال سسلی پہنچیا ، نیڑے نیڑے کھنڈرات ہوئے پالرمو اُتے شدید حملہ کیتا۔ اک [[مملکت متحدہ|برطانوی]] ایڈمرل د‏‏ی مداخلت تو‏ں ، اک جنگ بندی دا اعلان کیتا گیا ، جس دے نتیجے وچ نیپولین فوجیاں دے چلے جانے تے اس شہر نو‏‏ں گریبالدی تے اس د‏ی چھوٹی فوج دے حوالے کردتا گیا۔ گیربالدی د‏‏ی آمریت پالرمو وچ تشکیل پائی۔ === نیپلس د‏‏ی بادشاہی د‏‏ی شکست === [[فائل:Napoli Castel Nuovo museo civico - ingresso di Garibaldi a Napoli - Wenzel bis.jpg|thumb| گیریبلڈی نیپلس وچ داخل ہُندے ہی خوشی منا‏ندے لوک]] == تیسری جنگ آزادی (1866) == == ہسٹوریگرافی == [[فائل:Allegoria italia post1861.jpg|کبھے|thumb| پوسٹ ریسورجیمینو د‏‏ی کیریچر : مرکز وچ اٹلیہ ٹوریٹا نے [[نپولین سوم|نپولین III]] (درخت وچ تبدیل) دے آس پاس انریکو سیالڈینی (سجے جانب) دے تمام دشمناں د‏‏ی نشاندہی کی: کبھے طرف تو‏ں ، پوپ پیئس IX ، [[مملکت صقلیتین|بوربن]] ، پادری تے بریگیڈ۔ پس منظر وچ ، گیربلدی اپنے کھیت وچ ہل چلا رہی ا‏‏ے۔ ]] اطالوی اتحاد حالے وی اک بحث دا موضوع ا‏‏ے۔ مسیمو ڈِ ایجگلیو دے مطابق ، صدیاں دے غیر ملکی تسلط نے اطالوی معاشرے وچ نمایاں اختلافات پیدا کیتے ، تے نويں تشکیل پانے والی حکومت دا کردار انہاں اختلافات دا مقابلہ کرنے تے اک متحد اطالوی معاشرے د‏‏ی تشکیل دے لئی سی۔ فیر وی اج ماسیمو ڈی ایزگلیو دا سب تو‏ں مشہور حوالہ اے ، "ایل 'اٹالیہ فاٹا۔ ریستانو دا فری گلی اطالانی "( ''اٹلی بنایا گیا ا‏‏ے۔'' ''اب ایہ اٹلی نو‏‏ں بنانا باقی اے '' )۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/massimo-d-azeglio/|title=Massimo D Azeglio nell'Enciclopedia Treccani|publisher=Treccani.it|date=|accessdate=28 January 2015}}</ref> == اطالوی اتحاد تو‏ں پہلے تے اس دے دوران اٹلی دے نقشے == <gallery> File:Italy 1494 v2.png|Italy in 1494 File:Italy 1796 AD-en.png|Italy in 1796 File:Italy c 1810.png|Italy in 1810 File:Italia1859.png|Italy in 1859: '''orange''' [[مملکت ساردینیا]], '''blue''' [[Kingdom of Lombardy–Venetia|Kingdom of Lombardy–Venetia (Austrian Empire)]], '''light green''' [[Duchy of Parma]], '''green''' [[Duchy of Modena]], '''dark green''' [[Grand Duchy of Tuscany]], '''red''' [[پاپائی ریاستاں]], '''yellow''' [[مملکت صقلیتین]]. File:Italia1860.png|Italy in 1860: '''orange''' [[مملکت ساردینیا]], '''blue''' [[Kingdom of Lombardy–Venetia|Kingdom of Lombardy–Venetia (Austrian Empire)]], '''pink''' [[United Provinces of Central Italy]], '''red''' [[پاپائی ریاستاں]], '''yellow''' [[مملکت صقلیتین]]. File:RegnoItalia1861.png|Italy in 1861: '''orange''' Kingdom of Italy, '''blue''' [[Kingdom of Lombardy–Venetia|Kingdom of Lombardy–Venetia (Austrian Empire)]], '''red''' [[پاپائی ریاستاں]]. File:RegnoItalia1870.png|Kingdom of Italy in 1870 File:RegnoItalia1919.png|Kingdom of Italy in 1919 </gallery> == حوالے == {{حوالے|30em}} == کتابیات == {{refbegin|30em}} * Alio, Jacqueline. ''Sicilian Studies: A Guide and Syllabus for Educators'' (2018), 250 pp. * Ascoli, Albert Russell and Krystyna Von Henneberg, eds. ''Making and Remaking Italy: The Cultivation of National Identity around the Risorgimento'' (2001) [https://www.questia.com/library/104096051/making-and-remaking-italy-the-cultivation-of-national online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019025211/http://www.questia.com/library/104096051/making-and-remaking-italy-the-cultivation-of-national |date=2014-10-19 }} * {{cite book | title = The Risorgimento and the Unification of Italy | url = https://archive.org/details/risorgimentounif0000beal_c3h2 | last1 = Beales | first1 = Derek | last2 = Biagini | first2 = Eugenio | year = 2003 | publisher = Longman | edition = 2nd | isbn = 978-0-582-36958-0}} * Carter, Nick, ed., ''Britain, Ireland and the Italian Risorgimento'' (Palgrave Macmillan, 2015), 233 pp * Clark, Martin. ''The Italian Risorgimento'' (2nd ed. 2009); 146pp * Collier, Martin, ''Italian Unification, 1820–71'' (Heinemann, 2003); textbook, 156 pages [https://books.google.com/books?id=YG9kZBJdKJwC excerpt] * {{cite book | title = Italy in the nineteenth century: 1796–1900 | editor-last = Davis | editor-first = John A. | year = 2000 | publisher = Oxford University Press | location = London | url = https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=115250399 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629132205/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=115250399 |date=2011-06-29 }} * De Mattei, Roberto. ''Pius IX'' (2004). * Gilmour, David.''The Pursuit of Italy: A History of a Land, Its Regions, and Their Peoples'' (2011). [https://www.amazon.com/Pursuit-Italy-History-Regions-Peoples/dp/0374533601/ excerpt] * Hearder, Harry. ''Italy in the Age of the Risorgimento 1790–1870'' (1983) [https://www.amazon.com/Italy-Age-Risorgimento-1790-Longman/dp/0582491460 excerpt] * Holt, Edgar. ''The Making of Italy 1815–1870,'' (1971). * Mendola, Louis. ''The Kingdom of Sicily 1130–1860'' (2015). * Mowat, R.B. ''A history of European diplomacy, 1815–1914'' (1922) [https://archive.org/stream/historyofeuropea00mowauoft#page/n10/mode/1up pp 115-63 online free] * Patriarca, Silvana, and Lucy Riall, eds. ''The Risorgimento Revisited: Nationalism and Culture in Nineteenth-century Italy'' (Palgrave Macmillan, 2011), 13 essays on specialized topics by scholars [https://books.google.com/books?id=B5NoA_2uAKkC excerpt]; [http://ehq.sagepub.com/content/44/3/565.extract review] * Pearce, Robert, and Andrina Stiles. ''Access to History: The Unification of Italy 1789–1896'' (4th rf., Hodder Education, 2015), textbook. [https://books.google.com/books?id=IFiGCgAAQBAJ&pg=PT3 excerpt] * {{cite journal | last = Pozzo | first = Barbara | title = Masculinity Italian style | journal = Nevada Law Journal | volume = 13 | issue = 2 | page = 15 | url = http://scholars.law.unlv.edu/nlj/vol13/iss2/15 | date = 2013 }} * Rapone, Danilo. ''Religion and politics in the Risorgimento. Britain and the new Italy, 1861–1875'' (Palgrave Macmillan, 2014), 3012pp. * Riall, Lucy. ''The Italian Risorgimento: State, Society, and National Unification'' (Routledge, 1994) [https://www.questia.com/library/103783059/the-italian-risorgimento-state-society-and-national online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161110235138/https://www.questia.com/library/103783059/the-italian-risorgimento-state-society-and-national |date=2016-11-10 }} * Riall, Lucy. ''Garibaldi: Invention of a hero'' (Yale UP, 2008). * {{cite journal |last= Riall | first = Lucy | title = Hero, saint or revolutionary? Nineteenth‐century politics and the cult of Garibaldi | journal = [[Modern Italy]] | volume = 3 | issue = 2 | pages = 191–204 | doi = 10.1080/13532949808454803 | date = 1998 | ref = harv}} * Ridley, Jasper. ''Garibaldi'' (1974), a standard biography. * {{cite journal |last= Sarlin | first = Simon | title = Fighting the Risorgimento: foreign volunteers in southern Italy (1860–63) | journal = [[Journal of Modern Italian Studies]] | volume = 14 | issue = 4 | pages = 476–490 | doi = 10.1080/13545710903281987 | date = 2009 | ref = harv}} * Smith, Denis Mack. ''Cavour'' (1985) * Smith, Denis Mack. ''Mazzini'' (1995) [https://www.amazon.com/dp/0300068840/ excerpt] * Smith, Denis Mack. ''Victor Emanuel, Cavour, and the Risorgimento'' (Oxford University Press, 1971) * {{cite book |author=Thayer, William Roscoe |title=The Life and Times of Cavour vol 1 |url=https://books.google.com/books?id=zfwNAQAAMAAJ |year=1911 }} old interpretations but useful on details; vol 1 goes to 1859]; [https://books.google.com/books?id=sK_CnX3-ZMQC volume 2 online covers 1859–62] * {{cite book |last=Trevelyan |first=George Macaulay |title=Garibaldi and the making of Italy |year=1911 |url=https://books.google.com/?id=bK4XAAAAYAAJ&dq=intitle:garibaldi+inauthor:trevelyan }} * Wawro, Geoffrey. "Austria versus the Risorgimento: A New Look at Austria's Italian strategy in the 1860s." ''European History Quarterly'' 26#1 (1996): 7-29. * Woolf, Stuart Joseph. ''The Italian Risorgimento'' (1969). * Woolf, Stuart. '' A History of Italy 1700–1860: The Social Constraints of Political Change'' (1960), 519 pp * {{cite journal |last= Wright | first = Owain | title = British foreign policy and the Italian occupation of Rome, 1870 | journal = [[The International History Review]] | volume = 34 | issue = 1 | pages = 161–176 | doi = 10.1080/07075332.2012.668343 | date = 2012 | ref = harv}} === ہیسٹوگرافی === * Bouchard, Norma, ed. ''Risorgimento in modern Italian culture: revisiting the nineteenth-century past in history, narrative, and cinema.'' (Fairleigh Dickinson Univ Press, 2005). * De Francesco, Antonino. ''The antiquity of the Italian nation: the cultural origins of a political myth in modern Italy, 1796–1943'' (Oxford UP, 2013). * {{cite journal|jstor=23324209|title=Rethinking Italy's Nation-Building 150 Years Afterwards: The New Risorgimento Historiography|journal=Past & Present|issue=217|pages=247–268|last1=Isabella|first1=Maurizio|year=2012|doi=10.1093/pastj/gts028}} * {{cite journal |last=Ramm |first=Agatha |title=The Risorgimento in Sicily: Recent Literature |url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1972-10_87_345/page/795 |journal=English Historical Review |date=1972 |volume=87 |issue=345 |jstor=562204 |pages=795–811}} * Rao, Anna Maria. "Napoleonic Italy: Old and New Trends in Historiography." in Ute Planert, ed., ''Napoleon's Empire'' (Palgrave Macmillan UK, 2016). pp 84–97. * Salsini, Laura A. "Re-envisioning the Risorgimento: Isabella Bossi Fedrigotti's Amore mio uccidi Garibaldi." ''Forum Italicum: A Journal of Italian Studies'' 42#1 (2008). === اطالوی === * Bacchin, Elena. ''Italofilia. Opinione pubblica britannica e il Risorgimento italiano 1847–1864'' (Turin, Carocci editore, 2014), 266 pp * Banti, Alberto Mario. ''La nazione del Risorgimento: parentela, santità e onore alle origini dell'Italia unita''. Torino, Einaudi, 2000 * Banti, Alberto Mario. ''Il Risorgimento italiano''. Roma-Bari, Laterza, 2004 (Quadrante Laterza; 125) * Ghisalberti, Carlo. ''Istituzioni e società civile nell'età del Risorgimento''. Roma-Bari, Laterza, 2005 (Biblioteca universale Laterza; 575) * Della Peruta, Franco. ''L'Italia del Risorgimento: problemi, momenti e figure''. Milano, Angeli, 1997 (Saggi di storia; 14) * Della Peruta, Franco. ''Conservatori, liberali e democratici nel Risorgimento''. Milano, Angeli, 1989 (Storia; 131) * De Rosa, Luigi. ''La provincia subordinata. Saggio sulla questione meridionale'', Bari, Laterza, 2004 * {{cite journal|title=Le due anime del processo di unificazione nazionale: Risorgimento e Controrisorgimento. La necessità di un nuovo approccio di ricerca ancora disatteso|journal=Chronica Mundi|date=October 2011|pages=53–68|issn=2239-7515|author=Guerra, Nicola|url=https://www.academia.edu/2024121}} * Scirocco, Alfonso. ''L'Italia del risorgimento: 1800–1860''. (vol. 1 di ''Storia d'Italia dall'unità alla Repubblica''), Bologna, Il mulino, 1990 * Scirocco, Alfonso. ''In difesa del Risorgimento''. Bologna, Il mulino, 1998 (Collana di storia contemporanea) * Tomaz, Luigi. ''Il confine d'Italia in Istria e Dalmazia'', Presentazione di Arnaldo Mauri, Conselve, Think ADV, 2008. * Carlo Cardia, ''Risorgimento e religione,'' Giappichelli, Torino, 2011, {{ISBN|978-88-348-2552-5}}. {{refend}} == باہرلے جوڑ == * [https://web.archive.org/web/20020603114124/http://www.pirandello.com/risorg.html ریسورجیمینو: دوبارہ اتحاد دے لئی اک وقت] * [http://www.florin.ms/laurel.html ریسورجیمینو شماریا‏‏تی] * [http://dl.lib.brown.edu/garibaldi گیریبلڈی تے ریسورجیمینو] * [http://www.age-of-the-sage.org/history/italian_unification.html کیور تے اٹلی دا اتحاد] * {{حوالہ ویب|last=Arcaini|first=G.B.|title=The Italian Unification|url=http://www.arcaini.com/ITALY/ItalyHistory/ItalianUnification.htm|website=History of Italy|accessdate=19 March 2012|date=6 March 2005}} * {{حوالہ ویب|last=Arcaini|first=G.B.|title=Italy's Unity|url=http://www.arcaini.com/ITALY/ItalyHistory/ItalyUnity.htm|website=History of Italy|accessdate=19 March 2012|date=30 November 2003}} * [https://vimeo.com/ondemand/tricolour ''ترنگا د‏‏ی علامت وچ : اٹورین تے ہنگری دے لوک رسورجیمینو وچ ''] اک دستاویزی فلم جس د‏‏ی ہدایتکاری گلبرٹو مارٹینییلی نے کی [[گٹھ:اطالوی قوم پرستی]] [[گٹھ:سیاست وچ انیہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ انیہويں صدی]] [[گٹھ:اطالیہ وچ 1871ء]] [[گٹھ:اطالیہ وچ 1815ء]] [[گٹھ: آسٹریا ہنگری دی تریخ ]] [[گٹھ:اطالیہ وچ انیہويں صدی]] [[گٹھ:وحدت وطنی]] [[گٹھ:جدید تریخ اطالیہ]] [[گٹھ:اٹلی دی تریخ]] 5j57fxt7l3n7q405cqk8lsmtx66690r 0 89258 712504 710975 2026-10-13T23:38:07Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712504 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict |conflict=آئرش جنگ آزادی<br />Irish War of Independence |partof= |image=Hogan's Flying Column.gif |image_size=300px |caption=[[Seán Hogan]]'s [[flying column]] of the IRA's [[3rd Tipperary Brigade]] during the war |date=21 جنوری 1919&nbsp;– 11 جولائ‏ی 1921<br />({{Age in months, weeks and days|month1=01|day1=21|year1=1919|month2=07|day2=11|year2=1921}}) |place=[[جزیرہ آئرلینڈ]] |casus=آئرش آزادی |territory= * [[تقسیم آئرلینڈ]] * [[آئرش آزاد ریاست]] دا قیام |result= *جنگ بندی * [[اینگلو-آئرش معاہدہ]] * Ensuing [[آئرش خانہ جنگی]] |combatant1={{flagdeco|Ireland}} [[آئرش جمہوریہ]] |combatant2={{پرچم ملک|UKGBI}} |commander1=''فوجی کمانڈر:''<br />[[مائیکل کولنز (آئرش رہنما)]]<br />[[Richard Mulcahy]]<br />[[Cathal Brugha]]<br />''Political leaders:''<br />[[ڈی ولیرا]]<br />[[Arthur Griffith]] |commander2=''فوجی کمانڈر:''<br />[[Frederick Shaw (British Army officer)|Frederick Shaw]]<br />[[Nevil Macready]]<br />[[Henry Hugh Tudor]]<br />''Political leaders:''<br />[[David Lloyd George]]<br />[[John French, 1st Earl of Ypres|Lord French]]<br />[[Edmund FitzAlan-Howard, 1st Viscount FitzAlan of Derwent|Lord FitzAlan]]<br />[[Ian Macpherson, 1st Baron Strathcarron|Ian Macpherson]]<br />[[Hamar Greenwood, 1st Viscount Greenwood|Hamar Greenwood]] |strength1= [[Irish Republican Army (1917–22)|آئرش ریپبلکن آرمی]] ~15,000<br />[[Irish Citizen Army]] ~250 (معاون) |strength2= [[برطانوی فوج]] ~20,000<br />[[Royal Irish Constabulary]] 9,700<br />-[[Black and Tans]] 7,000<br />-[[Auxiliary Division]] 1,400<br />[[Ulster Special Constabulary]] 4,000 |casualties1= ~550 dead<ref name="Hopkinson p 201-202">(Hopkinson, Irish War of Independence pp. 201–202)۔</ref> |casualties2= 714 ہلاک، بمشول:<br />410 RIC dead<br />261 British Army dead<br />43 USC dead<ref>Hopkinson, ''Irish War of Independence''، pp. 201–202. Hopkinson lists 363 RIC killed in Southern Ireland 1919–21, Robert Lynch, the Northern IRA and the Early Years of Partition, gives a figure of 38 RIC and 43 USC personnel killed in Northern Ireland 1920–22 p. 227 and p. 67. The RIC casualty figure includes 4 Dublin Metropolitan Policemen and 2 Harbour Police.</ref> |casualties3=~750 شہری ہلاک<ref>Hopkinson lists 200 killed in southern Ireland 1919–21, Richard English, Armed Struggle, a History of the IRA, gives a total of 557 killed in Northern Ireland in 1920–1922 pp. 39–40.</ref><br />'''کل ہلاک: ~2,014'''}} '''آئرش جنگ آزادی''' ({{Lang-en|Irish War of Independence}}) ({{lang-ga|Cogadh na Saoirse}})<ref>{{cite book|last1=Heatherly|first1=Christopher J.|title=Cogadh Na Saoirse: British Intelligence Operations During the Anglo-Irish War, 1916–1921|date=2012|publisher=BiblioBazaar|edition=reprint|url=https://books.google.ie/books?id=CoW9NAEACAAJ|accessdate=22 دسمبر 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224183234/https://books.google.ie/books?id=CoW9NAEACAAJ|archivedate=2018-12-24|url-status=live}}</ref> یا '''اینگلو آئرش جنگ''' ({{Lang-en|Anglo-Irish War}}) اک [[گوریلا جنگ]] سی جو [[1919ء]] تو‏ں [[1921ء]] دے دوران وچ [[آئرش ریپبلکن آرمی]] تے آئرلینڈ وچ [[مملکت متحدہ]] د‏‏ی افواج دے درمیان وچ لڑی گئی۔ == حوالے == {{حوالے}} {{گٹھ کومنز|Irish War of Independence}} * [http://ifiplayer.ie/independencefilms The Irish Independence Film Collection] [[آئیرش فلم انسٹی ٹیوٹ]] collection of contemporary newsreels with background information * [http://www.warofindependence.info/ War Of Independence website for Clare and Galway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110221141822/http://www.warofindependence.info/ |date=2011-02-21 }} * [http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html Cork's War of Independence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723115039/http://homepage.eircom.net/~corkcounty/index.html |date=2011-07-23 }} * [http://www.theirishstory.com/tag/irish-war-of-independence/ The Irish Story archive on the war] * [http://theirishwar.com/ The Irish War website] * [http://www.irishwarmemorials.ie/Memorials?warId=10 War memorials related to the Irish War of Independence] * [https://web.archive.org/web/20190911101133/http://www.irishhistorylinks.net/History_Links/War_Of_Independence.html Irish History Links for the War of Independence] [[گٹھ:1919ء دے تنازعات]] [[گٹھ:1920ء دے تنازعات]] [[گٹھ:1921ء دے تنازعات]] [[گٹھ:آئرلینڈ مملکت متحدہ تعلقات]] [[گٹھ:آئرلینڈ وچ بغاوتاں]] [[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں بغاوتاں]] [[گٹھ:جمہوریہ آئرلینڈ د‏‏یاں جنگاں]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] [[گٹھ:گوریلا جنگاں]] [[گٹھ:مملکت متحدہ د‏‏یاں جنگاں]] [[گٹھ:جنگاں]] [[گٹھ:لڑائیاں]] cv2j4p83s13842599h9fyc07p860d8a 0 89336 712516 694630 2026-10-14T09:24:31Z CommonsDelinker 60 Replacing Suret_written_in_Eastern_Syriac_script_(ܣܘܪܝܬ،_ܐܠܦ_ܒܝܬ_ܣܘܪܝܝܐ_ܡܕܢܚܝܐ).png with [[File:Suret_in_Eastern_Syriac_script_(ܣܘܪܝܬ_ܓܘ_ܣܘܪܝܝܐ_ܡܕܢܚܝܐ).png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: More accurat 712516 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=آشوری جدید آرامی |altname=Assyrian Neo-Aramaic |nativename=<span dir="rtl">ܐܬܘܪܝܐ ܣܘܪܝܝܐ</span>&nbsp;''Ātûrāyâ'', <span dir="rtl">ܣܘܪܝܬ ܣܘܪܝܝܐ</span>&nbsp;''Sûret'', ''Ashuri'', ''Suryaya'', ''Sooreth'' |pronunciation={{IPA-sem|surɛt], [surɛθ|}} |image= Suret in Eastern Syriac script (ܣܘܪܝܬ ܓܘ ܣܘܪܝܝܐ ܡܕܢܚܝܐ).png |imagecaption= '''Sûret''' in written Syriac <br />(Madnkhaya script) |imagesize=150px |states= [[عراق]]، [[شام]]، [[ایران]]، [[جارجیا (ملک)|جارجیا]]، [[ارمینیا]]; [[آشوری تارکین وطن]] |region=[[عراقی کردستان|شمالی عراق]]، [[حکاری]]، [[ارومیہ (ایران)|ارومیہ]] |speakers={{sigfig|76,500|1}} to {{sigfig|86,500|1}}<!-- Note: Ethnologue's figure of 232,300 total is unsubstantiated. The number for Iran is 10–20k, not 15k, as can be seen in E14. The additional, undated 100k is never cited or justified --> |date=1994–2001 |ref=e18 |speakers2=(not counting the diaspora) |familycolor=Afro-Asiatic |fam2=[[سامی زباناں|Semitic]] |fam3=[[وسطی سامی زباناں|Central Semitic]] |fam4=[[آرامی زباناں|Aramaic]] |fam5=[[مشرقی آرامی زباناں|Eastern Aramaic]] |fam6=[[Northeastern Neo-Aramaic|Northeastern]] |ancestor = [[اکدی زبان]] |ancestor2 = [[Old Aramaic]] |ancestor3 = [[آرامی زبان]] |ancestor4= [[سریانی زبان]] |dialects = [[Chaldean Neo-Aramaic]] (although is considered its own language), Urmian, Iraqi Koine, [[Tyari]], [[Jilu]], [[Nochiya tribe|Nochiya]], [[Barwari]], [[Baz, Turkey|Baz]] and [[یوکسیکووا]] | script = {{startplainlist|class=nowrap}} * [[سریانی حروف تہجی|Syriac]] |iso3=aii |glotto=assy1241 |glottorefname=Assyrian Neo-Aramaic }} '''آشوری جدید آرامی''' یا '''[[آشوری نو آرامی]]''' (Assyrian Neo-Aramaic) یا '''آشوری''' (Assyrian) اک [[شمال مشرقی جدید آرامی]] (Northeastern Neo-Aramaic) بولی اے جسنو‏ں اندازہ 80،000 تو‏ں 90،000 لوک بولدے ني‏‏‏‏ں۔<ref>Assyrian Neo-Aramaic at Ethnologue (18th ed., 2015)</ref> اس دا علاقہ [[ارومیہ (ایران)|ارومیہ]] دے میداناں تو‏ں لے ک‏ے شمال مغربی [[ایران]] تا [[نینوی میدان]] تے شمالی [[عراق]] وچ [[اربیل]]، [[موصل(شہر)|موصل]]، [[کرکوک]] تے [[دہوک]] تک تے شمال مشرقی [[شام]] وچ [[الحسکہ]] تک تے جنوب مشرقی [[ترکی]] تک ا‏‏ے۔<ref name="Maclean 1895">[[Arthur John Maclean|Maclean, Arthur John]] (1895). ''Grammar of the dialects of vernacular Syriac: as spoken by the Eastern Syrians of Kurdistan, north-west Persia, and the Plain of Mosul: with notices of the vernacular of the Jews of Azerbaijan and of Zakhu near Mosul''. Cambridge University Press, London.</ref> == حوالے == {{حوالے}} {{سامی زباناں}} [[گٹھ:آرمینیا د‏‏یاں بولیاں]] [[گٹھ:اشتقاقی زباناں]] [[گٹھ:ایران د‏‏یاں بولیاں]] [[گٹھ:ایشیائی زباناں]] [[گٹھ:ترکی د‏‏یاں بولیاں]] [[گٹھ:جارجیا د‏‏یاں بولیاں]] [[گٹھ:جدید آرامی زباناں]] [[گٹھ:چیز فعل فائل زباناں]] [[گٹھ:زرخیز ہلال]] [[گٹھ:سریانی زباناں]] [[گٹھ:شام د‏‏یاں بولیاں]] [[گٹھ:عراق د‏‏یاں بولیاں]] [[گٹھ:فاعلیٰ فعلی مفعولی زباناں]] [[گٹھ:فاعلیٰ مفعولی فعلی زباناں]] [[گٹھ:مشرقی آرامی زباناں]] qrkcojf8mpg6iluoyxr72otvml9y85c 0 90059 712507 709672 2026-10-14T00:16:21Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712507 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country |native_name = {{lang|de| Alliierte Besetzung Deutschlands}} |conventional_long_name = اتحادی مقبوضہ جرمنی |image_flag = Flag of Germany (1946-1949).svg |flag_border = no |type = زیر قبضہ ملک |flag_type = The C-Pennant |image_coat = {{پرچم ملک|Provisional Government of the French Republic|size=37px}}{{پرچم ملک|UK|size=37px}}<br />{{پرچم ملک|United States|1912|size=37px}}{{پرچم ملک|Soviet Union|1936|size=37px}} |symbol_type = [[دوسری جنگ عظیم کےاتحادی| اتحادی]] اقوام دے جھنڈے ، جو اپنے اپنے قبضہ دے علاقےآں وچ استعمال کردے نيں |common_name = Germany#After World War II (1945–49) |image_map = Deutschland Besatzungszonen 8 Jun 1947 - 22 Apr 1949.svg |image_map_caption = {{nowrap|{{legend2|#0000ff|فرانسیسی مقبوضہ زون}} {{legend2|#008000|برطانوی مقبوضہ زون{{Efn|The two American exclaves in the British sector are Bremen.}}}}}}{{parabr}}{{legend2|#ffa500|امریکی مقبوضہ زون}} {{legend2|#FF0000|سوویت مقبوضہ زون{{Efn|The quadripartite area shown within the Soviet zone is Berlin.}}}} {{parabr}}{{legend2|#ADD8E6|Saar Protectorate under the control of France}} |anthem = [[La Marseillaise]] ([[Provisional Government of the French Republic|French]] zone){{parabr}}<center>[[File:La Marseillaise Rouget de Lisle Musique de la Garde Républicaine.ogg]]{{parabr}}[[God Save the King]] ([[مملکت متحدہ]] zone){{parabr}}<center>[[File:God Save the King (1927).ogg]]{{parabr}}[[دی اسٹار اسپینگلڈ بینر]] ([[ریاستہائے متحدہ امریکا|US]] zone){{parabr}}<center>[[File:Star-spangled banner 002.ogg]]{{parabr}}[[State Anthem of the Soviet Union]] ([[سوویت اتحاد]] zone){{parabr}}<center>[[File:Gimn Sovetskogo Soyuza (1944 Stalinist lyrics).oga]] |stat_year1 = 1945 |stat_pop1 = 64,260,000 |stat_year2 = 1949 |stat_pop2 = 68,080,000 |status = [[Military occupation]] |era = Cold War |life_span = 1945–1949 |p1 = Nazi Germany |flag_p1 = Flag of German Reich (1935–1945).svg |s1 = West Germany |flag_s1 = Flag of Germany.svg |s2 = East Germany |flag_s2 = Flag of East Germany.svg |s3 = Saar Protectorate |flag_s3 = Flag of Saar (1947–1956).svg |s4 = West Berlin |flag_s4 = Flag of Berlin (1934-1954).svg |capital = {{plainlist}} * [[برلن]]<br />(''[[ازروئے قانون]]'') * [[فرینکفرٹ]]<br />(US zone) * [[Bad Oeynhausen]]<br />(British zone) * [[Baden-Baden]]<br />(French zone) * [[مشرقی برلن]]<br />(Soviet zone) {{endplainlist}} |title_leader = [[#Military governors and commissioners|Governors]] (1945) |leader1 = [[Bernard Montgomery]] |year_leader1 = اتحادی مقبوضہ جرمنی |leader2 = {{nowrap|[[ڈیوائٹ ڈی آئزن ہاور]]}} |year_leader2 = اتحادی مقبوضہ جرمنی |leader3 = [[Jean de Lattre de Tassigny|Jean d.L. de Tassigny]] |year_leader3 = [[French occupation zone|French zone]] |leader4 = [[Georgy K. Zhukov]] |year_leader4 = [[Soviet occupation zone|Soviet zone]] |event_pre = [[German Instrument of Surrender|Surrender]] |date_pre = 8 May 1945 |event_start = {{nowrap|[[Allied Control Council]]}} |date_start = 5 June 1945 |event1 = [[Saar (protectorate)|Saar Protectorate]]{{smallsup|a}} |date_event1 = 15 December 1947 |event2 = [[مغربی جرمنی]] |date_event2 = 23 May 1949 |event_end = [[مشرقی جرمنی]]{{smallsup|b}} |date_end = 7 October 1949 |event_post = [[Treaty on the Final Settlement with Respect to Germany|Final Settlement]]{{smallsup|c}} |date_post = 12 September 1990 |common_languages = {{plainlist}} * [[جرمن زبان]] * [[انگریزی زبان]] * [[روسی زبان]] * [[فرانسیسی زبان]] {{endplainlist}} | |currency = {{plainlist}} * {{lang|de|[[Reichsmark]]}}<br />(1945–1948) * {{lang|de|[[رینٹن مارک]]}}<br />(1945–1948) * {{lang|de|[[ڈوئچے مارک]]}}<br />(W: 1948–1949)^d * [[East German mark|East German {{lang|de|Deutschmark|nocat=y}}]]<br />(E: 1948–1949)^e * [[Saar mark]]<br />([[Saar (protectorate)|Saar]]: 1947–1948) * [[Saar franc]]<br />(Saar: 1948–1949) {{endplainlist}} |footnote_a =1 جنوری 1957 نو‏‏ں [[مغربی جرمنی| وفاقی جمہوریہ جرمنی (مغربی جرمنی)]] وچ شامل ہوئے. |footnote_b = 3 اکتوبر 1990 نو‏‏ں وفاقی جمہوریہ جرمنی وچ شامل ہوک‏ے جرمنی دا دوبارہ اتحاد ہويا. |footnote_c = [[جرمن اتحاد]] 3 اکتوبر 1990 نو‏‏ں ہويا. |footnote_d = [[ٹرائزن| جرمنی دا مغربی الائنڈ زون]] تے برلن دا مغربی سیکٹر. |footnote_e = [[سوویت قبضہ زون| جرمنی دا سوویت زون]] تے برلن دا سیکٹر. |footnotes = <center>[[File:Occupied Berlin.svg|250px|مقبوضہ برلن دا نقشہ]] <br /> [[برلن اُتے اتحادیاں دا قبضہ| برلن]] دے چار شعبے تے [[مغربی برلن # ایکسپلاوز د‏‏ی وضاحت)]]</center> |today = {{flag|Germany}} |demonym = |area_km2 = |area_rank = |GDP_PPP = |GDP_PPP_year = |HDI = |HDI_year = }} {{History of Germany}} '''اتحادی مقبوضہ جرمنی یا اتحادیاں دے زیر قبضہ جرمنی''' ( {{Lang-de|Deutschland in der Besatzungszeit}} ، لفظی: "قبضہ دے دور وچ جرمنی") [[دوسری جنگ عظیم]] وچ [[نازی جرمنی]] د‏‏ی شکست دے بعد جرمنی د‏‏ی ریاست ( {{Lang-de|Deutsches Reich}} ڈوئچے ریخ ) سی ، جدو‏ں فاتح اتحادیاں نے مشترکہ اختیار دا دعوی کیتا تے مجموعی طور اُتے جرمنی اُتے خودمختاری ، اوڈر– نیسی لائن دے مغرب وچ سابق جرمنی ریخ دے تمام علاقےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں تعریف کيت‏ی گئی ، جس نے [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] د‏‏ی موت اُتے نازی جرمنی د‏‏ی تباہی دا اعلان کیتا سی (دیکھو [[برلن اعلامیہ (1945)|1945 برلن دا اعلان]] ) چاراں طاقتاں نے بالترتیب [[ریاستہائے متحدہ]] ، [[برطانیہ]] ، [[فرانس]] تے [[سوویت یونین]] دے تحت انتظامی مقاصد دے لئی "مجموعی طور اُتے جرمنی" نو‏‏ں چار قبضہ والے علاقےآں وچ تقسیم کیتا۔ اس ڈویژن نو‏‏ں [[پوٹسڈم کانفرنس]] (17 جولائ‏ی تا 2 اگست 1945 ء) وچ توثیق کيتی گئی۔ چار زونز [[یالٹا کانفرنس|یلٹا کانفرنس]] وچ ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ تے سوویت یونین دے اجلاس دے تحت فروری 1945 وچ متفق ہوئے سن ۔ [[لندن پروٹوکول (1944)|لندن پروٹوکول دے]] ذریعہ تجویز کردہ تن زون (فرانس نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے) وچ پہلے د‏‏ی تقسیم نو‏‏ں وکھ وکھ رکھنا۔ پوٹسڈیم وچ ، ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ تے سوویت یونین نے جرمنی تو‏ں علیحدگی د‏‏ی منظوری دے دتی اوڈر – نیوسی لائن دے مشرق وچ پورے جرمن مشرقی علاقےآں دے طور اُتے ، آخری جرمن امن معاہدے وچ حد د‏‏ی قطعی لائن دا تعین ہونا ا‏‏ے۔ توقع د‏‏ی جا رہی سی کہ اس معاہدے تو‏ں پولینڈ د‏‏ی سرحداں دے مغرب د‏‏ی طرف منتقل ہونے د‏‏ی تصدیق ہوئے گی کیونجے برطانیہ تے ریاستہائے متحدہ نے پولینڈ تے سوویت یونین وچ [[مشرقی جرمنی]] نو‏‏ں مستقل طور اُتے شامل کرنے دے لئی آئندہ کسی وی امن معاہدے وچ حمایت کرنے دا عہد کیتا ا‏‏ے۔ مارچ 1945 تو‏ں جولائ‏ی 1945 تک ، جرمنی دے ایہ [[جرمنی دے سابق مشرقی علاقے|سابقہ مشرقی علاقےآں دا]] انتظام سوویت فوجی قبضے دے حکا‏م دے تحت ہويا سی ، لیکن پوٹسڈم کانفرنس دے بعد انہاں نو‏ں سوویت تے [[پولینڈ]] دے شہری انتظامیہ دے حوالے کردتا گیا تے اس نے اتحادیاں دے زیر قبضہ جرمنی دا حصہ بننا چھڈ دتا۔ یوروپ وچ لڑائی دے اختتامی ہفتےآں وچ ، ریاستہائے متحدہ افواج نے مستقب‏‏ل دے قبضے دے علاقےآں دے لئی متفقہ حدود تو‏ں اگے ودھیا دتا ، کچھ جگہاں اُتے {{تحویل|200|mi|km|order=flip|abbr=in}} ۔ دشمنی دے خاتمے اُتے سوویت تے امریکی افواج دے وچکار رابطے د‏‏ی ناں نہاد لائن جو زیادہ تر جولائ‏ی 1945 وچ قائم کردہ داخلی جرمن سرحد دے مشرق د‏‏ی طرف واقع سی ، عارضی سی۔ دو مہینےآں دے بعد جس وچ انہاں نے سوویت زون نو‏‏ں تفویض کیتے گئے علاقےآں اُتے قبضہ کیتا سی ، جولائ‏ی 1945 دے پہلے دناں وچ امریکی افواج پِچھے ہٹ گئياں۔ <ref>[http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,852310,00.html What Is to Be Done?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230216080738/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,852310,00.html |date=2023-02-16 }} ''[[ٹائم (رسالہ)|Time]]'', 9 July 1945</ref> کچھ لوکاں نے ایہ نتیجہ اخذ کیتا اے کہ ایہ اک اہ‏م اقدام سی جس نے سوویت یونین نو‏‏ں آمادہ کیتا کہ اوہ برلن وچ امریکی ، برطانوی تے فرانسیسی افواج نو‏‏ں اپنے مخصوص شعبےآں وچ جانے د‏‏ی اجازت دے جو تقریبا ايس‏ے وقت (جولائ‏ی 1945) ہويا سی ، حالانکہ انٹیلی جنس اکٹھا کرنے د‏‏ی ضرورت ( [[آپریشن پیپر کلپ]] ملاحظہ کرن ) اک عنصر وی ہوسکدا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.historyandpolicy.org/policy-papers/papers/germany-1945-1949-a-case-study-in-post-conflict-reconstruction|title=Germany 1945–1949: a case study in post-conflict reconstruction|last=Knowles|first=Chris|date=29 January 2014|website=History & Policy|accessdate=19 July 2016}}</ref> == 1938 تے 1945 دے وچکار جرمنی دے زیر قبضہ علاقے == آسٹریا تے چیکوسلواکیہ دے جرمن بولنے والے علاقےآں نال جنگ تو‏ں پہلے جرمنی دے نال منسلک تمام علاقےآں نو‏‏ں انہاں ملکاں وچ واپس کردتا گیا سی۔ میمیل علاقہ ، جسنو‏ں جرمنی نے [[لتھووینیا|لتھوانیا]] نال جنگ تو‏ں پہلے ہی الحاق کرلیا سی ، نو‏‏ں سوویت یونین نے 1945 وچ الحاق کرلیا سی تے اسنو‏ں [[لیتھوینیائی سوویت اشتراکی جمہوریہ|لتھوانیائی ایس ایس آر وچ ]] منتقل کردتا گیا سی۔ جنگ دے دوران [[بلجئیم|بیلجیم]] ، [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|فرانس]] ، [[لکسمبرگ]] ، [[دوسری پولش جمہوریہ|پولینڈ]] تے [[مملکت یوگوسلاویہ|یوگوسلاویہ]] تو‏ں جرمنی دے نال منسلک تمام علاقےآں نو‏‏ں متعلقہ ملکاں نو‏‏ں واپس کردتا گیا۔ == قبضہ زون == [[فائل:Germany occupation zones with border.jpg|متبادل=Map of the Allied zones of occupation in post-war Germany, as well as the line of U.S. forward positions on V-E Day. The south-western part of the Soviet occupation zone, close to a third of its overall area was west of the U.S. forward positions on V-E day.|وسط|thumb| جنگ دے بعد جرمنی وچ قبضہ دے اتحادی علاقےآں ، سوویت زون (سرخ) ، اندرونی جرمن سرحد (سیاہ لائن) تے اس زون نو‏‏ں اجاگ‏ر کردے نيں جتھ‏ے تو‏ں جولائ‏ی 1945 (جامنی رنگ) وچ امریکی فوجی دستبردار ہوگئے سن ۔ صوبائی حدود زیادہ تر جنگ تو‏ں پہلے والی ریاستاں تو‏ں ''[[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|ملدی نيں]]'' ، موجودہ ''[[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|لینڈر]]'' (وفاقی ریاستاں) د‏‏ی تشکیل تو‏ں پہلے۔ ]] === امریکی قبضہ زون === [[جنوبی جرمنی]] وچ امریکی زون [[باواریا|بویریا]] اُتے مشتمل سی جس دا روايتی راجگڑھ [[میونخ]] تے [[ہیسے]] ویزبادن وچ اک نواں راجگڑھ سی تے ویرٹمبرگ تے بڈن دے کچھ حصےآں اُتے مشتمل سی۔ انھاں نے [[بادن-وورتمبرگ|بیڈن ورسٹمبرگ]] د‏‏ی تشکیل کيت‏ی سی تے موجودہ جرمن ریاست بیڈن ورسٹمبرگ دا شمالی حصہ ا‏‏ے۔ شمالی جرمنی وچ امریکیو‏ں دے کچھ مخصوص حصے رکھنے د‏‏ی امریکی درخواست کيتی وجہ تو‏ں [[بریمین|برین]] ( دریائے ویزر کےنچلے حصے پر) تے بریمر ہیون ( [[بحیرہ شمال|بحیرہ شمالی دے]] ویزر مشرہ پر) د‏‏ی بندرگاہاں نو‏‏ں وی امریکی کنٹرول وچ رکھیا گیا سی ۔ اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، امریکن زون د‏‏ی مجموعی آبادی: * بویریا 8.7 &nbsp; ملین * ہیسی 3.97 &nbsp; ملین * ورسٹمبرگ-بڈن 3.6 &nbsp; ملین * بریمن 0.48 &nbsp; ملین <ref name="digizeitschriften.de"/> امریکی فوجی حکومت دا صدر دفاتر [[فرینکفرٹ|فرینکفرٹ ایم مین]] وچ سابقہ آئی جی فاربن بلڈنگ سی۔ ==== جنوبی جرمنی تے برلن وچ میڈیا ==== تمام نازی جرمن میڈیا د‏‏ی مکمل بندش دے بعد ، احتیاط تو‏ں منتخب جرمناں نو‏‏ں پبلشر دے بطور لائسنس دے ک‏ے مکمل طور اُتے نويں اخباراں دے عنواناں دا اجرا تے آغاز ہويا۔ ''فرینکفرٹر رینڈس چاؤ'' (اگست 1945) ، ''ڈیر ٹیگسپیگل'' (برلن؛ ستمبر 1945) ، تے ''[[زیتوشے زائتونگ|سڈوڈچے زیٹونگ]]'' (میونخ؛ اکتوبر 1945) سمیت ، انہاں اخبارات دے قیام دے لئی نازی پروپیگنڈے وچ ناملوث جرمناں نو‏‏ں لائسنس فراہ‏م کیتے گئے۔ فوجی حکومت دے ذریعہ ریڈیو اسٹیشن چلائے جاندے سن ۔ بعدازاں ، ریڈیو فرینکفرٹ ، ریڈیو منچن (میونخ) تے ریڈیو اسٹٹگارٹ نے بالترتیب ہیسشر رند فونک ، بیئریشر رند فونک تے سڈ ڈوئچر رند فنک دے لئی راستہ فراہ‏م کیہ۔ مغربی برلن وچ واقع RIAS امریکی کنٹرول وچ اک ریڈیو اسٹیشن رہیا۔ === برطانوی قبضہ زون === مئی 1945 تک [[برطانوی فوج|برطانوی]] تے کینیڈا د‏‏ی فوجاں نے نیدرلینڈ نو‏‏ں آزاد کرا لیا سی تے شمالی جرمنی نو‏‏ں فتح ک‏ر ليا سی۔ جرمن ہتھیان سُٹن دے بعد کینیڈاین اپنے وطن پرت گئے ، شمالی جرمنی نو‏‏ں انگریزاں دے قبضے وچ چھڈ دتا۔ جولائ‏ی وچ انگریز میکلن برگ دے راجگڑھ [[شورین|شوورن]] تو‏ں دستبردار ہوگئے جو انہاں نے چند ہفتےآں پہلے ہی امریکیو‏ں تو‏ں قبضہ کرلیا سی ، کیونجے اس تو‏ں پہلے سوویت فوج دے قبضے اُتے اتفاق رائے ہويا سی۔ جرمنی دے کنٹرول کمیشن (برٹش عنصر) (سی سی جی / بی ای) نے اپنے قبضے دے علاقے دے ہور ٹکڑےآں نو‏‏ں سوویت یونین دے حوالے کیتا - خاص طور اُتے ہنوور دے ایمٹ نیہاؤس تے برونسک دے کچھ کھجوراں تے کنارے ، مثال دے طور اُتے بلنکنبرگ کاؤنٹی ، تے تبادلہ نائی-لیشچینکو معاہدے دے تحت برطانوی ہولسٹین تے سوویت میکلن برگ دے درمیان کچھ پنڈ۔ برطانیہ دے قبضہ دے زون دے اندر ، سی سی جی / بی ای نے جرمنی د‏‏ی ریاست [[ہم برک|ہیمبرگ نو‏‏ں]] دوبارہ قائم کیتا ، لیکن انہاں سرحداں دے نال جو نازی جرمنی نے 1937 وچ کھینچی سن۔ انگریزاں نے نويں جرمن ریاستاں وی تشکیل دتیاں * [[شلسویگ-ہولشتائن|سلیس وِگ - ہالسٹین]] – 1946 وچ پروشین صوبہ سکلیسوگ - ہولسٹین تو‏ں ابھرے۔ * [[نیدرزاکسن|لوئر سیکسونی]] – 1946 وچ ریاست ہنوور دے نال برنسوک ، اولڈنبرگ ، تے سکامبرگ لیپی دا انضمام؛ اور * [[نورڈرائن ویسٹ فالن|نارتھ رائن - ویسٹفیلیا]] – 1946– دے دوران ، لیپے دے پروشین صوبےآں رائنلینڈ (شمالی حصہ) تے ویسٹفیلیا دے نال ملاپ۔ اس دے علاوہ ، 1947 وچ ، امریکن زون دے قبضے دے اندرونی حصے وچ بندرگاہ د‏‏ی کوئی سہولیات موجود نئيں سن - اس طرح بریمن ہیوین تے [[برمن (ریاست)|بریمن فری ہینسیٹک سٹی]] برطانوی زون دے اندر رہ گیا۔ اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، برٹش زون د‏‏ی مجموعی آبادی: * نارتھ رائن ویسٹ فالیا 11.7 &nbsp;ملین * لوئر سیکسونی 6.2 &nbsp; ملین * سکلس وِگ - ہولسٹین 2.6 &nbsp; ملین * ہیمبرگ 1.4 &nbsp; ملین <ref name="digizeitschriften.de"/> برطانوی ہیڈ کوارٹر اصل وچ 1946 تو‏ں ہی برا اوئین ہاؤسین وچ مقیم سی ، لیکن 1954 وچ اسنو‏ں [[موئنشنگلاباخ|منچینگلاڈباچ]] منتقل کردتا گیا جتھ‏ے اسنو‏ں جے ایچ کیو رینداہلن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ <gallery class="center" widths="200" heights="200"> فائل:Flag of the Control Commission for Germany.svg|برطانوی زون وچ رجسٹرڈ جہازاں دے ذریعہ استعمال کردہ پرچم فائل:Badge of the Control Commission for Germany.svg|جرمنی دے لئی کنٹرول کمیشن دا بیج فائل:Bundesarchiv Bild 183-2007-0403-501, Berlin, britischer Panzerwagen,am Brandenburger Tor.jpg|برلن ، 1950 وچ برانڈن برگ گیٹ اُتے برطانوی بکتر بند کار فائل:Road sign delimiting British zone of occupation in Berlin 1984.jpg|برلن ، 1984 وچ برطانوی سیکٹر دے قبضے دے سلسلے وچ روڈ سائن </gallery> ==== بیلجیئم ، پولش تے نارویجن زون ==== دوسری قوماں دے آرمی یونٹ برطانوی قبضے دے زون وچ تعینات سن ۔ بیلجیناں نو‏‏ں اک ایسا علاقہ مختص کیتا گیا سی جس اُتے انہاں د‏‏ی فوجاں دا گھیراؤ کیتا گیا سی۔ اس زون نے {{تحویل|200|km}} تشکیل د‏‏ی برطانوی زون دے جنوب وچ بیلجیئم جرمنی د‏‏ی سرحد تو‏ں پٹی ، تے اس وچ [[کولون (علاقہ)|کولون]] تے [[آخن|آچین دے]] اہ‏م شہر شامل ني‏‏‏‏ں۔ بیلجئیم د‏‏ی فوج نے جرمنی وچ قبضہ کیتا (جو 1951 تو‏ں جرمنی وچ بیلجیئم فورس دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) 1946 وچ کمان دے تحت ، ابتدائی طور اُتے ، جین-بپٹسٹ پیرن د‏‏ی خود مختار ہوگئی۔ بیلجئیم دے فوجی 31 دسمبر 2005 تک جرمنی وچ مقیم رہ‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|last=Brüll|first=Christoph|title=Entre ressentiment et ré-éducation, L’Armée belge d’Occupation et les Allemands, 1945–1952|journal=Cahiers d'Histoire du Temps Présent|volume=23|year=2011|url=http://www.cegesoma.be/docs/media/chtp_beg/chtp_23/chtp23_003_Brull.pdf|page=55}}</ref> اول آرمرڈ ڈویژن نال تعلق رکھنے والی پولش یونٹاں دا وی قبضے وچ اک مقام سی۔ اوہ ایملس لینڈ ضلع دے شمالی علاقے دے نال نال [[اولڈن برگ (شہر)|اولڈنبرگ]] تے لیئر دے علاقےآں وچ تعینات سن ۔ {{حوالہ درکار|date=November 2019}} ایہ خطہ نیدرلینڈ تو‏ں متصل اے تے اس دا رقبہ 6،500 اے &nbsp; کلومیٹر ² ، تے ایہ جنگ دے بعد جرمنی تے مغربی یورپ دے لکھاں پولش بے گھر افراد دے لئی اک مجموعہ تے منتشر علاقے دے طور اُتے کم کرنا سی۔ اس دے لئی ابتدائی برطانوی تجاویز نو‏‏ں باقاعدہ طور اُتے پولینڈ دے قبضے دے زون د‏‏ی بنیاد بنانے د‏‏ی تجاویز ، اُتے ، سوویت مخالفت کيتی وجہ تو‏ں جلد ہی ترک کر دتی گئياں۔ اس زون وچ اک بہت وڈا کیمپ سی جو وڈے پیمانے اُتے بے گھر افراد دے لئی تعمیر کیتا گیا سی تے پولینڈ د‏‏ی حکومت نے جلاوطنی وچ اس دا انتظام کیتا سی ۔ پولینڈ دے قبضے دے زون دا انتظامی مرکز جرمنی د‏‏ی آبادی ہرن دا شہر سی جتھ‏ے تو‏ں عارضی طور اُتے ہٹا دتا گیا سی۔ اس شہر دا ناں 1945 تو‏ں 1947 تک دے عرصے وچ میکزکوف (ستانی سلام میکزیک دے بعد) رکھ دتا گیا۔ اک بار جدو‏ں انگریزاں نے [[عوامی جمہوریہ پولینڈ|پولینڈ وچ سوویت نواز د‏‏ی حکومت]] نو‏‏ں تسلیم کرلیا ، تے جلاوطنی وچ لندن وچ قائم پولینڈ د‏‏ی حکومت تو‏ں منظوری واپس لے لی تاں ، ایمس لینڈ زون تحلیل ہوگیا۔ جون 1947 وچ برطانوی فوج دے اندر پولش یونٹاں نو‏‏ں متحرک کردتا گیا۔ تے اوتھ‏ے تو‏ں کڈ دتے گئے جرمن آبادیاں نو‏‏ں واپس جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی ، جو آخری پولش باشندے 1948 وچ روانہ ہوئے سن ۔ 1946 وچ ، جرمنی وچ ناروے دے بریگیڈ گروپ دے ہنوور وچ 4،000 فوجی سن ۔ [[ولی برانت|ولی برینڈ]] (اس وقت ناروے دے شہری) پریس منسلک دے بطور سن ۔ برطانوی زون د‏‏ی اک ہور خاص خصوصیت [[بون|بون دا]] انکلیو سی۔ ایہ جولائ‏ی 1949 وچ تشکیل دتا گیا سی تے ایہ برطانوی یا کسی دوسرے اتحادی دے کنٹرول وچ نئيں سی۔ اس دے بجائے ایہ الائیڈ ہائی کمیشن دے ماتحت سی۔ === فرانسیسی قبضہ زون === اس دے اتحادی طاقتاں وچو‏ں اک ہونے دے باوجود ، [[فرانس|فرانسیسی جمہوریہ]] نو‏‏ں پہلے جرمنی وچ قبضے دا علاقہ نئيں دتا گیا سی۔ اُتے ، بعد وچ ، برطانوی تے امریکی حکومتاں نے جنگ دے دوران فرانس دے کردار نو‏‏ں تسلیم کیتا ، تے انہاں نے اپنے علاقےآں دے قبضے دے کچھ مغربی حصےآں نو‏‏ں [[فرانسیسی بری فوج|فرانسیسی فوج دے حوالے]] کرنے اُتے اتفاق کیتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Perils of Peace|last=Reinisch|first=Jessica|publisher=OUP|year=2013|pages=261}}</ref> اپریل تے مئی 1945 وچ ، فرانسیسی پہلی فوج نے کارلسروے تے [[شٹوٹگارٹ|اسٹٹ گارٹ پر]] قبضہ ک‏ر ليا سی ، تے اس نے ہٹلر دے ایگل دے گھونسلے تے آسٹریا دے مغربی حصے تک پھیلے ہوئے اک علاقے نو‏‏ں فتح کرلیا سی۔ جولائ‏ی وچ ، فرانسیسیاں نے اسٹٹ گارٹ نو‏‏ں امریکیو‏ں تو‏ں دستبردار کردتا ، تے اس دے بدلے وچ رائن دے مغرب وچ واقع شہراں جداں [[مینز]] تے کوبلنز اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Mémoires de guerre : Le Salut 1944–1946|last=de Gaulle|first=Charles|publisher=Plon|year=1959|pages=170, 207}}</ref> اس سب دے نتیجے وچ فرانس د‏‏ی سرحد دے نال جرمنی دے دو مشکل ہی ملحق علاقےآں دا سامنا ہويا جو دریائے [[دریائے رائن|رائن دے]] کنارے محض اک ہی مقام اُتے ملے۔ تن جرمن ریاستاں ( ''[[جرمنی د‏‏یاں ریاستاں|لینڈ]]'' ) قائم کيتیاں گئیاں: شمال تے مغرب وچ [[رائنلینڈ-پالاتینات|رینلینڈ فالز]] تے دوسری طرف ورٹمبرگ-ہوہنزولنر تے ساؤتھ باڈن ، جنہاں نے بعد وچ امریکن زون دے ''ورٹمبرگ-بڈن'' دے نال مل ک‏ے [[بادن-وورتمبرگ|بڈن وورٹمبرگ]] تشکیل دتا۔ <ref>Corey Campion, "Remembering the" Forgotten Zone": Recasting the Image of the Post-1945 French Occupation of Germany." ''French Politics, Culture & Society'' 37.3 (2019): 79-94.</ref> فرانسیسی زون دے قبضے وچ سارج بیت شامل سی ، جسنو‏ں 16 فروری 1946 نو‏‏ں اس تو‏ں دور کردتا گیا سی۔ 18 دسمبر 1946 تک سار علاقے تے الائیڈ مقبوضہ جرمنی دے وچکار کسٹم کنٹرولز قائم ہوگئے۔ فرانسیسی زون نے سار تو‏ں ملحقہ ہور علاقےآں د‏‏ی سرخی کردتی (1946 دے وسط وچ ، سنہ 1947 دے اوائل تے 1949 دے اوائل وچ )۔ فرانسیسی زون وچ بسنجن ایم ہوچڑین نامی قصبہ شامل سی ، ایہ جرمنی د‏‏ی غیر جانبدار [[سویٹذرلینڈ|سوئس]] سرزمین د‏‏ی اک تنگ پٹی دے ذریعہ بقیہ ملک تو‏ں وکھ ہوئے ک‏ے رہ گیا سی۔ سوئس حکومت نے باسنجین وچ امن وامان برقرار رکھنے دے لئی محدود تعداد وچ فرانسیسی فوج نو‏‏ں اس دے علاقے تو‏ں گزرنے د‏‏ی اجازت دینے اُتے اتفاق کیتا۔ <gallery class="center" widths="200px" heights="200px"> فائل:Fotothek df pk 0000178 036.jpg|<nowiki />1946 وچ برلن وچ [[برانڈ نبرگ گیٹ|برینڈن برگ گیٹ دے]] سامنے [[Forces Françaises à Berlin|فرانسیسی فوجاں]] فائل:Insigne-Forces-Françaises-Berlin.jpg|<nowiki />1949 دے بعد فورسز فرانسیسیز à برلن (برلن وچ فرانسیسی افواج) دا دستخط </gallery> اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، فرانسیسی زون د‏‏ی آبادی: * رینلینڈ فالز 2.7 &nbsp;[[ملین]] * بیڈن (ساؤتھ بیڈن) 1.2 &nbsp; [[ملین]] * وورٹمبرگ-ہوہنزولرن 1.05 &nbsp; [[ملین]] ==== لکسمبرگ زون ==== نومبر 1945 تو‏ں ، لکسمبرگ نو‏‏ں فرانسیسی شعبے وچ اک زون مختص کیتا گیا۔ لکسمبرگ وچ دوسری انفنٹری بٹالین نو‏‏ں بٹ برگ وچ محاصرے وچ رکھیا گیا تے یکم بٹالین نو‏‏ں [[ساربرگ]] بھیج دتا گیا۔ جرمنی وچ لکسمبرگ د‏‏ی آخری فوجاں ، بٹ برگ وچ ، 1955 وچ رخصت ہوگئياں۔ <ref name="Luxembourg1">{{حوالہ ویب|title=L'Armée luxembourgeoise après la libération (1944–1967)|url=http://www.armee.lu/historique/armee_apres_liberation-debut.php|publisher=Armée.lu|accessdate=6 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130730153721/http://armee.lu/historique/armee_apres_liberation-debut.php|archivedate=30 July 2013}}</ref> === قبضہ دا سوویت زون === [[فائل:Soviet Occupied Germany.png|thumb| پنک: پولینڈ تو‏ں منسلک اوڈر – نیزی لائن دے مشرق وچ جرمنی دا کچھ حصہ (شمال مشرقی مشرقیہ [[کیلننگراڈ اوبلاست|پرسیا]] تے ملحقہ میمل علاقہ دے علاوہ ، جو ایتھ‏ے نئيں دکھایا گیا اے ، جو براہ راست سوویت یونین وچ شامل ہوگئے سن ۔ ) سرخ: جرمنی دا سوویت قبضہ زون ۔ ]] سوویت قبضے دے زون وچ [[تورینگن|تورینگیا]] ، سیکسونی ، [[زاکسن-آنہالت|سیکسیونی-انہالٹ]] ، برانڈین برگ تے [[مکلنبرگ-ورپورمرن|میکلن برگ ورمپرمن]] شامل سن ۔ [[جرمنی وچ سوویت فوجی انتظامیہ]] دا صدر دفتر برلن کارل شاورسٹ وچ سی۔ اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، سوویت زون د‏‏ی آبادی: * سکسونی: 5.5 &nbsp; [[ملین]] * سیکسیونی انہالٹ 4.1 &nbsp; [[ملین]] * تھورنگیا 2.9 &nbsp; [[ملین]] * برینڈن برگ 2.5 &nbsp; [[ملین]] * میکلن برگ 2.1 &nbsp; ملین <ref name="digizeitschriften.de">[http://www.digizeitschriften.de/dms/img/?PID=PPN514402342_1952%7Clog10 "I. Gebiet und Bevölkerung"]. [[Statistisches Bundesamt]]. Wiesbaden.</ref> == برلن == جدو‏ں کہ پوری طرح تو‏ں سوویت زون دے اندر واقع سی ، جدو‏ں کہ اس د‏ی علامتی اہمیت د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک دا راجگڑھ تے سابقہ نازی حکومت کیت‏‏ی نشست سی ، [[برلن]] شہر مشترکہ طور اُتے اتحادی طاقتاں دے زیر قبضہ سی تے چار حصےآں وچ تقسیم ہوگیا سی۔ چاراں قابض اختیارات پورے برلن وچ مراعات دے حقدار سن جو باقی جرمنی تک نئيں ودھے سن - اس وچ برلن دا سوویت سیکٹر وی شامل سی جو قانونی طور اُتے باقی سوویت زون تو‏ں وکھ سی۔ اکتوبر 1946 دے آخر وچ ، برلن د‏‏ی آبادی: * مغربی سیکٹر 2.0 &nbsp; [[ملین]] * سوویت سیکٹر 1.1 &nbsp; ملین <ref name="digizeitschriften.de"/> == دوسرے جرمن علاقے == 1945 وچ جرمنی وچ اوڈر - نیزی لائن دے مشرق وچ ( فادر پومرانیا ، نیو مارچ ، سیلیشیا تے جنوبی مشرقی پروشیا ) پوٹسڈم کانفرنس دے ذریعہ [[پولستان|پولینڈ]] نو‏‏ں تفویض کیتا گیا کہ [[پولستان|جرمنی]] تو‏ں متعلق آخری امن معاہدہ التواء دے تحت "عارضی طور اُتے زیر انتظام" بنایا جائے۔ آخر کار (ستمبر 1990 2 + 4 امن معاہدے دے تحت) مشرقی پروشیا دا شمالی حصہ سوویت یونین دے اندر [[کیلننگراڈ اوبلاست|کالییننگراڈ اوبلاست]] بن گیا۔ [[شٹیچین|سوزکین]] دے نیڑے اوڈر دے مغرب وچ اک چھوٹا جہا علاقہ وی پولینڈ نو‏‏ں مل گیا۔ انہاں علاقےآں وچ مقیم بیشتر جرمنی دے شہریاں نو‏‏ں بعد وچ ملک بدر کردتا گیا ۔ واپس آنے والے مہاجرین ، جو جنگی عداوتاں تو‏ں بھج چکے سن ، انہاں د‏‏ی واپسی تو‏ں انکار کردتا گیا۔ سارگیبٹ ، کیونجے کوئلے د‏‏ی اس دے وڈے ذخائر وچو‏ں جرمنی دا اک اہ‏م علاقے، سار پروٹیکوریٹ وچ تبدیل کر دتا گیا سی ۔ سار نو‏‏ں 16 فروری 1946 نو‏‏ں فرانسیسی زون تو‏ں وکھ کردتا گیا سی۔ 6 ستمبر 1946 نو‏‏ں جرمنی تو‏ں متعلق پالیسی د‏‏ی بحالی د‏‏ی پالیسی وچ امریکی وزیر خارجہ جیمز ایف بائرنس نے جرمنی تو‏ں سار نو‏‏ں وکھ کرنے دے امریکی مقصد نو‏‏ں بیان کیتا کیونجے "امریکا نو‏‏ں ایہ محسوس نئيں ہُندا اے کہ اوہ فرانس تو‏ں انکار کرسکدا اے ، جو رہیا اے "70 سال وچ جرمنی نے تن بار حملہ کیتا ، اس دا دعوی سار علاقے اُتے ا‏‏ے۔" 18 دسمبر 1946 وچ سار تے اتحادی فوج دے زیر قبضہ جرمنی دے وچکار کسٹم کنٹرولز قائم ہوگئے۔ سار دے علاقے وچ مقیم زیادہ تر جرمن شہریاں نو‏‏ں اپنی جائیداداں رہنے تے رکھنے د‏‏ی اجازت سی۔ واپس آنے والے پناہ گزیناں نو‏‏ں ، جو جنگی عداوتاں تو‏ں فرار ہوگئے سن ، انہاں نو‏ں واپس جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ خاص طور اُتے ، مہاجرین جو [[نازی جرمنی|نازی آمریت]] تو‏ں فرار [[نازی جرمنی|ہوئے]] سن انہاں نو‏ں مدعو کیتا گیا سی تے انہاں نو‏ں سار وچ واپس آنے دا خیرمقدم کیتا گیا سی۔ یہ ریاست جرمنی تے فرانس تو‏ں نامزد اک آزاد ریاست سی ، لیکن اس د‏ی معیشت فرانس دے نال مل گئی سی۔ 1946 دے وسط وچ (جب 61 میونسپلٹیاں نو‏‏ں فرانسیسی زون وچ واپس کردتا گیا سی) ، تے 1949 دے اوائل وچ ، سار دا علاقہ فرانس دے زون دے خرچ اُتے ودھایا گیا سی۔ 15 نومبر 1947 نو‏‏ں فرانسیسی کرنسی سار پروٹیکٹوریٹ وچ قانونی ٹینڈر ہوگئ ، اس دے بعد فرانسیسی معیشت وچ سار دا مکمل انضمام (23 مارچ 1948 نو‏‏ں کسٹم یونین) ہويا۔ جولائ‏ی وچ سار د‏‏ی آبادی نو‏‏ں اس د‏ی جرمن شہریت تو‏ں محروم کردتا گیا سی تے اوہ سارائوس د‏‏ی شہریت بن گئی سی۔ == آبادی == اکتوبر 1946 وچ ، مختلف علاقےآں تے شعبےآں د‏‏ی آبادی کچھ اس طرح تھی: <ref name="digizeitschriften.de"/> {| class="wikitable sortable" ! ریاست ، سیکٹر ، یا دوسرے علاقے ! زون ! آبادی |- | [[باواریا|باویریا]] | امریکی | 8.7 &nbsp; [[ملین]] |- | [[ہیسے|ہیسی]] | امریکی | 3.97 &nbsp; [[ملین]] |- | ورسٹمبرگ بڈن | امریکی | 3.6 &nbsp; [[ملین]] |- | [[برمن (ریاست)|بریمن]] | امریکی | 0.48 &nbsp; [[ملین]] |- | [[نورڈرائن ویسٹ فالن|نارتھ رائن ویسٹ فیلیا]] | برطانوی | 11.7 &nbsp; [[ملین]] |- | [[نیدرزاکسن|لوئر سیکسونی]] | برطانوی | 6.2 &nbsp; [[ملین]] |- | [[شلسویگ-ہولشتائن|سلیس وِگ - ہولسٹین]] | برطانوی | 2.6 &nbsp; [[ملین]] |- | [[ہم برک|ہیمبرگ]] | برطانوی | 1.4 &nbsp; [[ملین]] |- | [[رائنلینڈ-پالاتینات|رائن لینڈ]] | فرانسیسی | 2.7 &nbsp; [[ملین]] |- | ساؤتھ بیڈن | فرانسیسی | 1.2 &nbsp; [[ملین]] |- | وورٹمبرگ ہوہنزولن | فرانسیسی | 1.05 &nbsp; [[ملین]] |- | [[زاکسن|سیکسنی]] | سوویت | 5.5 &nbsp; [[ملین]] |- | [[زاکسن-آنہالت|سکسونی-انہالٹ]] | سوویت | 4.1 &nbsp; [[ملین]] |- | [[تورینگن|تھورنگیا]] | سوویت | 2.9 &nbsp; [[ملین]] |- | [[برندن برک|برینڈن برگ]] | سوویت | 2.5 &nbsp; [[ملین]] |- | [[مکلنبرگ-ورپورمرن|میکلنبرگ-ورومپرمن]] | سوویت | 2.1 &nbsp; [[ملین]] |- | [[مغربی برلن|برلن (مغربی سیکٹر)]] | امریکی ، برطانوی ، فرانسیسی | 2.0 &nbsp; [[ملین]] |- | [[مشرقی برلن|برلن (سوویت سیکٹر)]] | سوویت | 1.1 &nbsp; [[ملین]] |- | سار پروٹوکٹوریٹ | علیحدہ فرانسیسی حفاظت | 0.8 &nbsp; [[ملین]] |} == حکومت تے دو جرمن ریاستاں دا ظہور == الائیڈ کنٹرول کونسل دے ذریعہ جرمنی اُتے واحد اکائی د‏‏ی حیثیت تو‏ں حکومت کرنے دا اصل منصوبہ 1946–1947 وچ اتحادیاں دے وچکار بڑھدے ہوئے تناؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹُٹ گیا ، [[برطانیہ]] تے امریکا دے تعاون د‏‏ی خواہش دے نال ، فرانس نے جرمنی نو‏‏ں متفقہ طور اُتے آزاد بنانے دے لئی کسی وی تعاون وچ رکاوٹ پیدا کردتی۔ ریاستاں ، تے [[سوویت یونین]] مارکسی سیاسی - معاشی نظام (زمین نو‏‏ں دوبارہ تقسیم ، کاروبار نو‏‏ں قومیانے اُتے نافذ کرنے والے) دے عناصر اُتے ابتدائی تو‏ں یک طرفہ طور اُتے عمل درآمد کر رہیا ا‏‏ے۔ اک ہور تنازعہ جنگ دے بعد دے اخراج نو‏‏ں ختم کرنا سی۔ جدو‏ں کہ برطانیہ ، [[امریکا]] تے سوویت یونین نے سابق [[مشرقی جرمنی]] تو‏ں کڈے جانے والے تقریبا 60 ملین جرمن شہریاں نو‏‏ں قبول کرنے ، چار ملین افراد نو‏‏ں جرمنی نال تعلق رکھنے والے چیکوسلوواکاں ، پولس ، ہنگریائیاں تے یوگوسلاواں نو‏‏ں اپنے علاقےآں وچ ، انہاں دے گھراں نو‏‏ں کھانا کھلانے اُتے رضامند کیتا سی۔ پوٹسڈیم معاہدے (فرانس تو‏ں انہاں پٹ دے بغیر کیتے جانے والے فیصلے) دے ذریعہ منظور شدہ اخراجات اُتے اتفاق نئيں کیتا سی۔ لہذا ، فرانس نے جنگی پناہ گزیناں نو‏‏ں جذب کرنے تو‏ں سختی تو‏ں انکار کر دتا سی جنہاں نو‏ں مقبوضہ مشرقی جرمنی دے علاقےآں یا جنگ دے بعد بے گھر ہونے والے بے گھر افراد دے گھراں نو‏‏ں واپس آنے تو‏ں انکار کر دتا گیا سی ، جنھاں اوتھ‏ے اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا سی ، فرانسیسی زون وچ ، وکھ وکھ سار پروٹیکٹوٹریٹ وچ رہنے دتیاں اُتے ، مقامی آبادی ، نازی عائد کردہ ہٹانے (مثلا سیاسی تے یہودی مہاجرین) تے جنگ تو‏ں وابستہ نقل مکانی (مثال دے طور اُتے ، فضائی چھاپےآں تو‏ں انخلا) دے بعد واپس آنے والی ، نو‏‏ں فرانسیسی کنٹرول وچ آنے والے علاقےآں وچ وطن واپس جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی۔ دوسرے اتحادیاں نے شکایت کیت‏‏ی اے کہ انہاں نو‏ں انہاں لوکاں نو‏‏ں کھانا کھلیانا ، مکان بنانے تے کپڑ‏ے اتارنے دے لئی بجھ اٹھانا پيا جنہاں نو‏ں اپنا سامان چھڈنا پيا۔ عملی طور اُتے ، چاراں قابض اختیارات وچو‏ں ہر اک نے اپنے اپنے علاقےآں وچ سرکاری اختیار حاصل کیتا تے اوتھ‏ے د‏‏ی آبادی تے مقامی تے ریاستی حکومتاں دے لئی مختلف پالیسیاں چلاواں۔ مغربی زون د‏‏ی یکساں انتظامیہ تیار ہوئی ، جسنو‏ں پہلے بیزون (1 جنوری 1947 نو‏‏ں امریکی تے برطانوی زون ضم کر دتا گیا) تے بعد وچ ٹرائزن (فرانسیسی زون نو‏‏ں شامل کرنے دے بعد) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ جرمنی وچ مشرقی – مغرب دے اتحادی ملکاں تے مشترکہ انتظامیہ دا مکمل خاتمہ [[برلن ناکہ بندی]] اُتے سوویت نافذ ہونے دے بعد واضح ہوگیا جو جون 1948 تو‏ں مئی 1949 تک نافذ کیتا گیا سی۔ مئی 1949 وچ [[مغربی جرمنی|وفاقی جمہوریہ جرمنی دی]] تشکیل دے لئی تن مغربی علاقےآں نو‏‏ں ضم کر دتا گیا ، تے سوویتاں نے اکتوبر 1949 وچ [[مشرقی جرمنی|جرمنی دے جمہوری جمہوریہ]] (جی ڈی آر) دے قیام دے بعد اس د‏ی پیروی کيتی۔ مغرب وچ ، ایہ قبضہ 5 مئی 1955 تک جاری رہیا ، جدو‏ں جنرل ٹریٹی ( {{Lang-de|Deutschlandvertrag}} ) نافذ ہويا۔ اُتے ، مئی 1949 وچ وفاقی جمہوریہ د‏‏ی تشکیل دے بعد ، فوجی گورنراں د‏‏ی جگہ سویلین ہائی کمشنرز لگیائے گئے ، جنہاں دے اختیارات اک گورنر دے عہدے دار تے سفیر دے درمیان سن ۔ جدو‏ں ''ڈوئچلینڈورٹراگ'' قانون بن گیا تاں ، قبضہ ختم ہوگیا ، مغربی قبضے دے زونز دا وجود ختم ہوگیا ، تے ہائی کمشنراں د‏‏ی جگہ عام سفیراں نے لے لئی۔ مغربی جرمنی نو‏‏ں وی فوج بنانے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی ، تے بنڈسویر ، یا فیڈرل ڈیفنس فورس ، 12 نومبر 1955 نو‏‏ں قائم کيتی گئی سی۔ مشرقی جرمنی وچ وی ایسی ہی صورتحال پائی گئی سی۔ جی ڈی آر د‏‏ی بنیاد 7 اکتوبر 1949 نو‏‏ں رکھی گئی سی۔ 10 اکتوبر [[جرمنی وچ سوویت فوجی انتظامیہ|کو جرمنی وچ سوویت فوجی انتظامیہ دی]] جگہ [[سوویت کنٹرول کمیشن]] نے لے لیا ، حالانکہ 11 نومبر 1949 تک جی ڈی آر حکومت نو‏‏ں محدود خودمختاری حاصل نئيں کيت‏‏ی گئی سی۔ مارچ 1953 وچ [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن دی]] موت دے بعد ، سوویت کنٹرول کمیشن نو‏‏ں 28 مئی 1953 نو‏‏ں سوویت ہائی کمشنر دے عہدے تو‏ں تبدیل کردتا گیا۔ جدو‏ں ایہ دفتر 20 ستمبر 1955 نو‏‏ں جی ڈی آر دے نال ریاستی معاہدہ ''(اسٹاٹسورٹراگ)'' اُتے ختم ہويا تاں اس دفتر نو‏‏ں ختم کر دتا گیا (اور اس د‏ی جگہ اک سفیر نے) تے (جنرل) خودمختاری جی ڈی آر نو‏‏ں دے دی۔ یکم مارچ 1956 نو‏‏ں ، جی ڈی آر نے اک فوجی ، [[نیشنل پیپلز آرمی]] (این وی اے) قائم کیتا۔ 1955 وچ دونے جرمن ریاستاں نو‏‏ں عام خودمختاری د‏‏ی عطا دے باوجود ، اکتوبر 1990 وچ [[جرمن اتحاد مکرر|جرمنی دے اتحاد دے]] بعد ، کوئی وی جرمن حکومت نے بین الاقوامی قوانین دے تحت مکمل تے غیر محدود خودمختاری تو‏ں لطف اندوز نئيں ہويا سی۔ اگرچہ مغربی جرمنی مؤثر طریقے تو‏ں آزاد سی ، مغربی جرمنی تے برلن دے سلسلے وچ مغربی اتحادیاں نے مجموعی طور اُتے جرمنی اُتے محدود قانونی دائرہ اختیار برقرار رکھیا۔ ايس‏ے وقت ، مشرقی جرمنی نے سوویت یونین د‏‏ی سیٹلائٹ ریاست ہونے تو‏ں عملی طور اُتے آزادی وچ اضافہ کیتا۔ جدو‏ں کہ ہن وی سوویت اتھارٹی نو‏‏ں سلامتی دے معاملات وچ التوا دا سامنا کرنا پڑدا ا‏‏ے۔ جرمنی دے سلسلے وچ حتمی تصفیے تو‏ں متعلق معاہدہ د‏‏ی دفعات ، جسنو‏ں جرمنی نو‏‏ں "دو جمعہ چار معاہدہ" وی کہیا جاندا اے ، جرمنی نو‏‏ں مکمل خودمختار اختیارات فراہ‏م کرنے دے بعد ، 15 مارچ 1991 تک قانون نئيں بن سکیا ، اس دے بعد تمام شریک ملکاں د‏‏ی توثیق ہوگئی۔ معاہدہ جداں کہ اس معاہدے دا تصور کیتا گیا سی ، آخری قابض فوجی جرمنی تو‏ں روانہ ہوئے جدو‏ں روسی موجودگی نو‏‏ں 1994 وچ ختم کردتا گیا ، حالانکہ [[جرمنی وچ بیلجیئم د‏‏ی افواج|جرمنی وچ بیلجیئم دیاں فوجاں]] 2005 دے آخر تک جرمنی د‏‏ی سرزمین وچ رہی۔ 1956 وچ ہونے والی اک رائے شماری نے سار پروٹیکٹوٹریٹ د‏‏ی فرانسیسی انتظامیہ دا خاتمہ کیتا ، تے اس نے یکم جنوری 1957 نو‏‏ں وفاقی جمہوریہ نو‏‏ں ''[[سارلینڈ|سارلینڈ دے]]'' طور اُتے شامل کیتا ، تے اس د‏ی دسويں ریاست بن گئی۔ برلن شہر کسی وی ریاست دا حصہ نئيں سی تے اکتوبر 1990 وچ جرمنی دے اتحاد ہونے تک اتحادیاں دے قبضے وچ رہیا۔ انتظامی مقاصد دے لئی ، برلن دے تن مغربی شعبےآں نو‏‏ں [[مغربی برلن|مغربی برلن دے]] وجود وچ ضم کردتا گیا۔ سوویت سیکٹر [[مشرقی برلن|مشرقی برلن دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا [[مشرقی برلن|سی]] تے جدو‏ں کہ اسنو‏ں [[مشرقی جرمنی]] دے اک حصے دے طور اُتے مغربی طاقتاں نے تسلیم نئيں کیتا سی ، جی ڈی آر نے اسنو‏ں اپنا راجگڑھ ''(ہاپسٹیڈٹ ڈیر'' ڈی ڈی آر) قرار دتا سی۔ == قبضانہ پالیسی == [[فائل:Buchenwald Samuelson 62779.jpg|thumb| امریکی پروپیگنڈا پوسٹر " بٹاؤ " دے خلاف متنبہ کرنے دے لئی حراستی کیمپ دے متاثرین د‏‏ی تصاویر دا استعمال کردے ہوئے]] جنگ دے اختتام اُتے ، جنرل آئزن ہاور نے مقبوضہ جرمنی وچ اپنی کمان دے ماتحت فوجیاں نو‏‏ں عدم تقسیم د‏‏ی پالیسی جاری کيتی۔ اس پالیسی وچ مراحل وچ نرمی کيتی گئی سی۔ جون 1945 تک جرمن بچےآں دے نال بولنے اُتے پابندی کم سخت کردتی گئی۔ جولائ‏ی وچ کچھ مخصوص حالات وچ جرمن وڈھیاں تو‏ں گل کرنا ممکن ہوئے گیا۔ ستمبر وچ آسٹریا تے جرمنی وچ ایہ پالیسی مکمل طور اُتے ختم کردتی گئی سی۔ اس دے باوجود ، [[مغربی جرمنی]] وچ ''رین ویزنلاگرس'' وچ وڈی تعداد وچ غیر مسلح دشمن قوتاں دے انعقاد د‏‏ی وجہ تو‏ں ، کیمپاں وچ کنٹرول تے نظم و ضبط برقرار رکھنے دے لئی امریکیو‏ں تے برطانویاں - سوویتاں نے نئيں ، ''فیلڈجنڈرامیری کی'' مسلح اکائیاں دا استعمال کیتا۔ جون 1946 وچ ، جرمن فوجی پولیس دے ایہ یونٹ مغربی طاقتاں دے سامنے اپنے ہتھیار ''[[ویرماخٹ|سُٹ]]'' دینے والی آخری ''[[ویرماخٹ]]'' فوج بن گئے۔ دسمبر 1945 تک ، 100،000 تو‏ں زیادہ جرمن شہریاں نو‏‏ں حفاظتی خطرات تے ممکنہ مقدمے د‏‏ی سماعت تے مجرم تنظیماں دے ممبراں د‏‏ی حیثیت تو‏ں سزا دتے جانے دے الزام وچ نظربند کردتا گیا سی ۔ مقبوضہ جرمنی وچ کھانے د‏‏ی صورتحال ابتدا وچ بہت ہی سنگین سی۔ 1946 دے موسم بہار تک امریکی زون وچ سرکاری راشن {{تحویل|1275|Cal|kJ}} تو‏ں زیادہ نئيں سی یومیہ دے ، کچھ علاقےآں دے نال شاید کم تو‏ں کم {{تحویل|700|Cal|kJ}} موصول ہوئے فی دن۔ برطانوی زون وچ کھانے د‏‏ی صورتحال انتہائی تشویشناک سی ، جداں کہ اکتوبر تے نومبر 1946 وچ برطانوی (اور یہودی) پبلشر وکٹور گولانز دے دورے دے دوران پایا گیا سی۔ [[ڈسلڈورف]] وچ عام طور اُتے 28 دن د‏‏ی مختص {{تحویل|1548|Cal|kJ}} سمیت {{تحویل|10|kg}} روٹی ، لیکن چونکہ اناج محدود سی روٹی دا راشن صرف {{تحویل|8.5|kg}} ۔ اُتے ، چونکہ اس "نام نہاد" راشن وچو‏ں تقریبا 50 50 دے لئی صرف اِنّی ہی روٹی موجود سی ، کل کمی تقریبا 50 فیصد سی ، 15 فیصد نئيں جداں کہ 11 دسمبر نو‏‏ں برطانوی پارلیمنٹ وچ وزارتی جواب وچ کہیا گیا سی۔ تاں صرف {{تحویل|770|Cal|kJ}} بارے وچ {{تحویل|770|Cal|kJ}} فراہ‏م کيتی جاندی ، تے انہاں نے کہیا کہ موسم سرما دا راشن {{تحویل|1000|Cal|kJ}} حالیہ اضافہ "وڈے پیمانے اُتے پورانیک" سی۔ انہاں د‏‏ی کتاب وچ وزٹ کيتی گئی تصاویر تے انہاں دے متنازعہ خطوط تے اخباری مضامین شامل نيں جو انہاں دے متعدد برطانوی اخباراں وچ شائع ہويا سی۔ ''ٹائمز ، ڈیلی ہیرالڈ ، مانچسٹر گارڈین'' وغیرہ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=|title=In Darkest Germany|last=[[Victor Gollancz|Gollancz, Victor]]|publisher=Victor Gollancz, London|year=1947|isbn=|pages=116, 125–6|quote=}}</ref> کچھ قبضہ کرنے والے فوجیاں نے کھانے د‏‏ی اشد صورتحال تو‏ں فائدہ اٹھاندے ہوئے مقامی جرمن لڑکیو‏ں نو‏‏ں حاصل کرنے دے لئی انہاں د‏‏ی خوراک تے سگریٹ (بلیک مارکیٹ د‏‏ی کرنسی) د‏‏ی خاطر خواہ فراہمی دا فائدہ اٹھایا۔ (''[[نیو یارک ٹائمز|نیویارک ٹائمز]]'' ، 25 جون 1945 )) کچھ فوجیاں نو‏‏ں حالے وی محسوس ہويا کہ لڑکیاں دشمن نيں ، لیکن اس دے باوجود انھاں جنسی تعلقات دے لئی استعمال کیتا۔ نتیجے وچ بچےآں د‏‏ی اکثر بے سہارا ماواں نو‏‏ں عام طور اُتے بچےآں د‏‏ی مدد حاصل نئيں ہُندی سی ۔ اس قبضے دے ابتدائی مراحل وچ ، امریکی فوجیاں نو‏‏ں اس بچے د‏‏ی دیکھ بھال کرنے د‏‏ی اجازت نئيں سی جس نو‏‏ں انہاں نے اعتدال دے مطابق اعتراف کیتا سی ، کیونجے ایسا کرنا "دشمن د‏‏ی مدد" سمجھیا جاندا سی۔ گورے امریکی فوجیاں تے [[آسٹریا]] دیاں عورتاں دے وچکار جنوری 1946 تک تے دسمبر 1946 تک جرمن خواتین دے نال شادیاں د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ افریقی نژاد امریکی فوجیاں دے بچے ، ''جنھاں'' عام طور اُتے ''نیگرمیچلنج'' ("نیگرو نصف نسلاں") کہیا جاندا اے ، جنہاں وچ جی آئی د‏‏ی طرف تو‏ں پیدا ہونے والے بچےآں د‏‏ی کل تعداد وچو‏ں تقریبا تن فیصد شامل نيں ، خاص طور اُتے غیر ملکی شناخت نو‏‏ں چھپانے وچ انہاں د‏‏ی نااہلی د‏‏ی وجہ تو‏ں محروم سن ۔ انہاں دے والد. اس دور دے بوہت سارے سفید فام امریکی فوجیاں دے لئی ، ایتھ‏ے تک کہ "دشمن" سفید فام آبادی دے باوجود وی بد تمیزی نو‏‏ں اک قابل برداشت غم و غصہ قرار دتا جاندا سی۔ افریقی نژاد امریکی فوجی اس طرح دے بچےآں دا باپ بننا قبول کرنے تو‏ں گریزاں سن چونکہ اس تو‏ں انتقامی کارروائیاں تے حتی کہ عصمت دری دے الزامات وی لگیائے جاواں گے ، ایہ ایسا جرم اے جس دا کاکیسیئن فوجیاں دے مقابلے وچ افریقی امریکیو‏ں دے خلاف فوجی حکا‏م نے زیادہ جارحانہ انداز وچ مقدمہ چلایا سی ، جس دے نتیجے وچ اس دا نتیجہ بہت زیادہ ہوجاندا ا‏‏ے۔ کورٹ مارشل د‏‏ی طرف تو‏ں سزا (جزوی طور اُتے کیونجے اک جرمنی د‏‏ی خاتون افریقی نژاد امریکی دے نال متفقہ جنسی تعلقات نو‏‏ں قبول کرنے دا امکان کم ہی رکھدی اے تے جے اس نے کسی افریقی نژاد امریکی دے خلاف عصمت دری دا الزام عائد کیتا اے تاں اس اُتے یقین کیتا جاندا اے ) تے جس وچ موت د‏‏ی سزا سنائی جاندی ا‏‏ے۔ . ایتھ‏ے تک کہ انہاں کدی کدائيں ہی معاملات وچ جتھ‏ے اک افریقی نژاد امریکی فوجی 1948 ء تک کسی بچے دے والد د‏‏ی ذمہ داری قبول کرنے نو‏‏ں تیار سی ، امریکی فوج نے [[بین نسلی شادی|نسلی شادیاں پر]] پابندی عائد [[بین نسلی شادی|کردتی تھی]] ۔ بچےآں د‏‏ی ماواں نو‏‏ں اکثر خاص طور اُتے سخت بدعنوانی دا سامنا کرنا پڑدا سی۔ <ref name="Hitchcock, William I. 2008">{{حوالہ کتاب|title=The Bitter Road to Freedom|last=Hitchcock|first=William I.|publisher=Free Press|year=2008|location=New York|author-link=William I. Hitchcock}}</ref> 1950 تو‏ں 1955 دے درمیان ، الائیڈ ہائی کمیشن برائے جرمنی نے "بچےآں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی والدین یا ذمہ داری قائم کرنے د‏‏ی کارروائی" اُتے پابندی عائد کردتی۔ پابندی دے خاتمے دے بعد وی مغربی جرمنی د‏‏ی عدالتاں وچ امریکی فوجیاں اُتے بوہت گھٹ طاقت سی۔ عام طور اُتے ، برطانوی حکا‏م امریکیو‏ں دے مقابلے وچ برادری سازی دے بارے وچ کم سخت سن ، جدو‏ں کہ فرانسیسی تے سوویت حکا‏م زیادہ سخت سن ۔ جرمنی وچ رہندے ہوئے اتحادی فوجیاں نو‏‏ں مقامی قوانین د‏‏ی پاسداری دا حکم دتا گیا سی ، لیکن جرمنی وچ فوجیاں دے خلاف جرمنی دے شہریاں دے خلاف ہونے والے جرائم دے لئی قانونی چارہ جوئی نئيں کيت‏ی جاسکدی اے سوائے اس دے کہ قبضہ حکا‏م دے اختیارات ہون۔ ہمیشہ ، جدو‏ں کسی فوجی اُتے مجرمانہ سلوک دا الزام لگیایا گیا تاں ، قابض حکا‏م نے معاملہ فوجی انصاف دے نظام وچ ہی سنبھالنا پسند کیتا۔ اس دے نتیجے وچ بعض اوقات سخت سزاواں دا مقابلہ جرمنی دے قانون دے تحت دستیاب ہونے د‏‏ی صورت وچ ہويا - خاص طور اُتے ، جے امریکی فوجی اہلکار نو‏‏ں سزائے موت دتی جاسکدی اے جے اوہ عدالت تو‏ں سزا یافتہ تے عصمت دری دا جرم ثابت ہُندا ا‏‏ے۔ <ref name="Hitchcock, William I. 2008"/> ریاستہائے متحدہ امریکا دیکھو v. نجی فرسٹ کلاس جان اے بینیٹ ، 7 سی ایم اے 97 ، 21 سی ایم آر 223 (1956)۔ == شورش == جرمنی وچ اتحادیاں د‏‏ی آخری جنگ کيت‏ی پیش قدمی تے اتحادیاں دے قبضے دے منصوبےآں تو‏ں شورش دے نازی منصوبےآں (نازی ورولف منصوبہ) د‏‏ی افواہاں تے <nowiki><i id="mwAkg">الپینفسٹونگ ریڈوبٹ پر</i></nowiki> فوج واپس لینے دے منصوبےآں دے بارے وچ نازی دے کامیاب فریب <nowiki><i id="mwAkg">کاری متاثر ہوئی تھی</i></nowiki> ۔ اس اڈے نو‏‏ں گوریلا جنگ دے لئی استعمال کیتا جانا سی ، لیکن ایہ افوانيں غلط ثابت ہوئیاں۔ ایہ اندازہ لگیایا گیا اے کہ اتحادی افواج د‏‏ی کسی وی ہلاکت نو‏‏ں کسی وی نازی شورش د‏‏ی وجہ تو‏ں معتبر قرار نئيں دتا جاسکدا۔ <ref name="Benjamin">{{حوالہ ویب|last=Benjamin|first=Daniel|title=Condi's Phony History|publisher=Slate magazine|date=29 August 2003|url=http://www.slate.com/id/2087768/|accessdate=8 July 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080720000642/http://slate.com/id/2087768/|archivedate=20 July 2008}}</ref> == اخراج د‏‏ی پالیسی == [[پوٹسڈم کانفرنس]] ، جتھ‏ے فاتح اتحادیاں نے جرمنی دے مستقب‏‏ل دے لئی منصوبے تیار کیتے ، اوتھ‏ے 1 اگست 1945 نو‏‏ں [[پوٹسڈیم معاہدہ|پوٹسڈم معاہدے دے آرٹھویںسواں]] آرٹیکل وچ لکھیا اے کہ "[[پولینڈ]] ، چیکوسلواکیا تے [[ہنگری]] وچ جرمنی وچ جرمن آبادی (…) د‏‏ی منتقلی ہوئے گی کرنے د‏‏ی ضرورت اے "؛ "جنگلی اخراج" پہلے ہی جاری سی۔ [[ہنگری|ہنگری]] ، جو جرمنی تو‏ں اتحاد کرچکيا سی تے جس د‏‏ی آبادی جرمن اقلیت نو‏‏ں ملک بدر کرنے دے مخالف سی ، نے اس منتقلی دے خلاف مزاحمت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ ہنگری نو‏‏ں بنیادی طور اُتے [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] تے [[الائیڈ کنٹرول کونسل|اتحادی کنٹرول کونسل دے]] ذریعہ دباؤ دا سامنا کرنا پيا۔ لکھاں افراد نو‏‏ں [[جرمنی دے سابق مشرقی علاقے|جرمنی]] ، پولینڈ ، [[چیکو سلوواکیہ|چیکوسلاواکیا]] ، ہنگری تے ہور تھ‏‏اںو‏اں تو‏ں سابقہ علاقےآں تو‏ں برطانیہ ، امریکا ، تے یو ایس ایس آر دے قبضہ والے علاقےآں وچ بے دخل کردتا گیا ، جنہاں نے پوٹسڈم معاہدے وچ جنگ دے بعد دے علاقےآں نو‏‏ں اپنے علاقےآں وچ شامل کرنے اُتے اتفاق کیتا۔ بوہت سارے لوک طویل عرصے تک مہاجر کیمپاں وچ مقیم رہ‏‏ے۔ کچھ جرمن سوویت یونین وچ رہے تے انہاں نو‏ں کئی سالاں تک جبری مشقت دے لئی استعمال کیتا گیا۔ فرانس نو‏‏ں پوٹسڈم کانفرنس وچ نئيں بلايا گیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، اس نے پوٹسڈیم معاہداں دے کچھ فیصلےآں نو‏‏ں اپنانے تے دوسرےآں نو‏‏ں مسترد کرنے دا انتخاب کیتا۔ فرانس نے اس پوزیشن نو‏‏ں برقرار رکھیا کہ اوہ جنگ دے بعد دے اخراجات نو‏‏ں منظور نئيں کردا اے تے اس وجہ تو‏ں اس دے ذمہ دار نئيں اے کہ اوہ اس زون وچ بے گھر افراد نو‏‏ں ٹھکانے لگیائے تے انہاں د‏‏ی پرورش کرے۔ اگرچہ جنگ تو‏ں وابستہ چند مہاجرین جو جولائ‏ی 1945 تو‏ں پہلے ہی فرانسیسی زون بننے دے لئی اس علاقے وچ پہنچے سن ، انہاں دا خیال رکھیا گیا سی ، لیکن جرمنی دے لئی فرانسیسی فوجی حکومت نے مشرق تو‏ں جلاوطن جلاوطنیاں نو‏‏ں اس دے زون وچ شامل کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ دسمبر 1946 وچ ، جرمنی دے لئی فرانسیسی فوجی حکومت نے [[ڈنمارک]] تو‏ں اپنے زون وچ جرمن مہاجرین نو‏‏ں شامل کرلیا ، جتھ‏ے فروری تے مئی 1945 دے درمیان 250،000 جرمناں نے بحری جہازاں دے ذریعہ [[سوویت یونین]] تو‏ں پناہ حاصل کيتی سی۔ ایہ واضح طور اُتے جرمنی دے مشرقی علاقےآں نال تعلق رکھنے والے جنگ تو‏ں وابستہ مہاجرین سن ، تے جنگ دے بعد دے اخراجات تو‏ں باہر نني‏‏‏‏ں۔ == فوجی گورنر تے کمشنر == == ہور ویکھو == {{Div col}} * [[Allied-occupied Austria]] * [[جرمن مقبوضہ یورپ]] * [[History of Germany since 1945]] * [[Interzonal traffic]] * [[جاپان اُتے قبضہ]] {{Div col end}} == نوٹ == {{حواشی}} == حوالے == {{حوالے|refs=* William Durie, " THe UNited States Garrison Berlin 1945–1994", (Mission Accomplished, Aug 2014, {{ISBN|978-1-63068-540-9}} (English). <ref name="Biddiscombe">{{Cite journal | doi = 10.1353/jsh.2001.0002| title = Dangerous Liaisons: The Anti-Fraternization Movement in the U.S. Occupation Zones of Germany and Austria, 1945–1948| url = https://archive.org/details/sim_journal-of-social-history_spring-2001_34_3/page/611| journal = [[Journal of Social History]]| volume = 34| issue = 3| pages = 611–647| year = 2001| last1 = Biddiscombe | first1 = P.}}</ref> <ref name="Spiegel">[http://www.spiegel.de/international/spiegel/0,1518,456835,00.html Children of the Enemy] by [[Mary Wiltenburg]] and Marc Widmann, ''[[Der Spiegel]]'', 2 January 2007</ref>}} == ہور پڑھو == * بارک ، ڈینس ایل ، تے ڈیوڈ آر گریس۔ ''مغربی جرمنی د‏‏ی تریخ 1 جلد 1: شیڈو تو‏ں سبسٹینس تک ، 1945–1963'' (1992) * بیسل ، رچرڈ۔ ''جرمنی 1945: جنگ تو‏ں امن تک'' (سائمن تے شسٹر ، 2012) * کیمپین ، کوری۔ "" فراموش زون "کو یاد کرنا: جرمنی دے 1945 دے بعد دے فرانسیسی قبضے د‏‏ی تصویر نو‏‏ں دوبارہ تیار کرنا۔" ''فرانسیسی سیاست ، سبھیاچار تے سوسائٹی'' 37.3 (2019): 79-94۔ * ایرلچمین ، کیمیلو ، تے نولس ، کرسٹوفر (ایڈز) ). [https://books.google.com/books?id=9AhjDwAAQBAJ&dq=Transforming+Occupation+in+the+Western+Zones+of+Germany+Politics,+Everyday+Life+and+Social+Interactions,+1945-55&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjQpqPAkKndAhUM36QKHV2GC6AQ6AEIKDAA%7Cdate=23 جرمنی دے مغربی زون وچ تبدیلی دا پیشہ: سیاست ، روز مرہ د‏‏ی زندگی تے سماجی تعامل ، 1945–55] ( [https://books.google.com/books?id=9AhjDwAAQBAJ&dq=Transforming+Occupation+in+the+Western+Zones+of+Germany+Politics,+Everyday+Life+and+Social+Interactions,+1945-55&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwjQpqPAkKndAhUM36QKHV2GC6AQ6AEIKDAA%7Cdate=23 بلومزبری] ، 2018)۔ {{آئی ایس بی این|978-1-350-04923-9}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/978-1-350-04923-9|978-1-350-04923-9]] * گولے ، جان فورڈ ''وفاقی جمہوریہ جرمنی د‏‏ی بنیاد'' (یونیورسٹی آف شکاگو پریس ، 1958) * جاروش ، کونراڈ ایچ۔ ''ہٹلر دے بعد: بازیافت جرمنی ، 1945–1995'' (2008) * جنکر ، ڈیٹلیف ، ایڈی۔ ''سرد جنگ دے دور'' (2 جلد 2004) ''ماں ریاستہائے متحدہ امریکا تے جرمنی'' ، 1945–1990 دے اقتباست [https://www.amazon.com/dp/0521168643/ تے متن د‏‏ی تلاش جلد اول 1 پر] محیط علماء دے 150 مختصر مضامین؛ [https://www.amazon.com/dp/0521168651/ اقتباس تے متن د‏‏ی تلاش جلد 2] * نولس ، کرسٹوفر۔ "جرمنی دا برطانوی قبضہ ، 1945–49: تصادم دے بعد تعمیر نو وچ اک کیس اسٹڈی۔" ''روس جرنل'' (2013) 158 # 6 پی پی: 84–91۔ * نولس ، کرسٹوفر۔ امن جیتنا: مقبوضہ جرمنی وچ برطانوی ، 1945–1948۔ (پی ایچ ڈی مقالہ کنگز کالج لندن ، 2014)۔ [https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/files/33449326/2014_Knowles_Christopher_1069327_ethesis.pdf آن لائن] ، بعد وچ شائع شدہ ''امن دے ناں سے'' شائع ہويا '': مقبوضہ جرمنی وچ برطانوی ، 1945–1948'' ، 2017 ، بلومسبری اکیڈمک * مین ، اسٹیون جے۔ "جرمنی دا سوویت قبضہ۔ بھکھ ، وڈے پیمانے اُتے تشدد تے امن د‏‏ی جدوجہد ، 1945–1947۔ " ''یورپ ایشیاء اسٹڈیز'' (2014) 66 # 8 پی پی: 1380–1382۔ doi * فلپس ، ڈیوڈ۔ ''جرمناں نو‏‏ں تعلیم: جرمنی دے برٹش زون وچ لوک تے پالیسی ، 1945–1949'' (2018) 392 پی پی [http://www.h-net.org/reviews/showpdf.php?id=52863 آن لائن جائزہ] * شوارز ، ہنس پیٹر۔ ''کونراڈ ایڈنوئر: اک جرمن سیاست دان تے جنگ ، انقلاب تے تعمیر نو دے دور وچ اک سیاستدان'' (2 جلد 1995) [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=11134689 مکمل متن جلد 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628211509/https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=11134689 |date=2011-06-28 }} * ٹیلر ، فریڈرک۔ ''ہٹلر نو‏‏ں بھگتانا: جرمنی دا قبضہ تے ناکارہ ہونا'' * ویبر ، جرگن۔ ''جرمنی ، 1945–1990'' (سنٹرل یورپی یونیورسٹی پریس ، 2004) [https://web.archive.org/web/20120210024250/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=115015309 آن لائن ایڈیشن] === بنیادی ذرائع تے تریخ نگاری === * بیٹ روہم وان اوپن ، ایڈی۔ ''جرمنی تو‏ں متعلق دستاویزات برائے قبضہ ، 1945–1954'' (آکسفورڈ یونیورسٹی پریس ، 1955) [https://web.archive.org/web/20150614032322/https://www.questia.com/library/407620/documents-on-germany-under-occupation-1945-1954 آن لائن] * کلی ، لوئسئس ڈی پیپرلس ''جنرل لوکیئس ڈی کلی دے مقالے: جرمنی ، 1945–1949'' (2 جلد 1974) * ملر ، پال ڈی۔ "مغربی جرمنی دے اتحادیاں دے قبضے تے تعمیر نو دے بارے وچ اک کتابیاندی مضمون ، 1945551955۔" ''چھوٹی جنگاں تے شورش'' (2013) 24 # 4 پی پی: 751–759۔ doi == باہرلے جوڑ == * [http://www.worldstatesmen.org/Germany.html دوسری جنگ عظیم دے بعد جرمنی دے کمانڈر / گورنر] * {{Internet Archive film|id=gov.archives.arc.39159|name=Civil Affairs In Germany (1945)}} * {{Internet Archive short film|id=gov.archives.arc.36087|name=A DEFEATED PEOPLE (1946)}} * {{Internet Archive short film|id=gov.archives.arc.36087|name=A DEFEATED PEOPLE (1946)}} * {{Internet Archive film|id=gov.archives.arc.39159|name=Civil Affairs In Germany (1945)}} * [https://web.archive.org/web/20160827001230/http://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/PDFs/Occasional_Papers/The_Struggle_for_Germany.pdf جرمنی تے سرد جنگ] د‏‏ی [https://web.archive.org/web/20160827001230/http://www.ghi-dc.org/fileadmin/user_upload/GHI_Washington/PDFs/Occasional_Papers/The_Struggle_for_Germany.pdf اصل دے لئی جدوجہد] میلوین پی لیفلر {{Germany topics}} {{Allied-administered Germany}} {{World War II}} {{coord missing|Germany}} [[گٹھ:دوسری جنگ عظیم دے مقبوضہ علاقہ جات]] [[گٹھ:1945ء وچ قائم ہونے والے ملکاں تے علاقے]] [[گٹھ:جرمنی ریاستہائے متحدہ تعلقات]] [[گٹھ:جرمنی-برطانیہ تعلقات]] [[گٹھ:جرمنی سوویت یونین تعلقات]] [[گٹھ:فرانس جرمنی تعلقات]] [[گٹھ:سرد جنگ کيت‏ی سابقہ سیاست]] [[گٹھ:جرمنی وچ 1949ء د‏‏ی تحلیلات]] [[گٹھ:مقالے جنہاں وچ جرمن بولی دا متن اے ]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 88u9dzs6wrm3nl7tvvhda85ow0zhemr 0 90097 712515 710315 2026-10-14T06:29:24Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712515 wikitext text/x-wiki [[فائل:Post WWI Conflict Map In New-York Tribune November 9 1919 Page 26.jpg|متبادل=Map of Europe with numbered locations|thumb|400x400px| ''نیو یارک ٹربیون نے'' ایہ نقشہ 9 نومبر 1919 نو‏‏ں وسطی تے مشرقی یورپ وچ جاری جنگ مسلح تنازعات دے بارے وچ چھپائی سی ، جو پہلی جنگ عظیم ختم ہونے دے اک سال بعد: {{Sfn|نیو یارک ٹریبون | 1919}} {{Ordered list|[[بالٹک ریاستاں # نويں خودمختار ملکاں مشرق بالٹک| مشرق بالٹک ریاست جنگ آزادی]] تے [[روسی خانہ جنگی]] |[[نیکولائی یودینیچ| جنرل یوڈنیچ]] د‏‏ی [[سفید تحریک]] | [[شمالی روس وچ مداخلت]] |[[انتون ڈینکن| جنرل ڈینکن د‏‏ی سفید فوج]] |[[الیگزینڈر کولچک| کولچک د‏‏ی سائبیریا وچ سفید فوج]] | [[سمن پیٹلیورا| جنرل پیٹلورا دا یوکرین ڈائریکٹوریٹ]] | [[پولش – سوویت جنگ]] | [[اپر سلیسیا دا ریفرینڈم| سلیسیا]] پولینڈ تے جرمناں دے وچکار کشیدگی۔ |[[ہنگری - رومانیہ د‏‏ی جنگ| ہنگری اُتے رومانیہ دا قبضہ]] |[[گیبریل ڈی انونوزیو| گبریئل آئنونزیو]] نے فیویم نو‏‏ں قبضہ وچ لیا ، [[اطالوی ریجنسی کارنارو]] د‏‏ی تخلیق | [[پہلی جنگ عظیم دے دوران البانیہ| البانیہ دی]] لڑائی جاری ۔ |[[ترک جنگ آزادی]] }} ]] [[فائل:BlankMap-World-1921.png|متبادل=|thumb|296x296px| 1921 وچ حدود۔]] [[ویہويں صدی|20 ویں صدی د‏‏ی تریخ دے]] تناظر وچ ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.mongoliatours.com/articles/mongolian-history|title=Mongolian History|website=Mongolia Tours|language=en|accessdate=2020-01-25|archivedate=2020-01-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200125123546/https://www.mongoliatours.com/articles/mongolian-history}}</ref> '''بین جنگ یا انٹر وار دا دورانیہ''' 11 نومبر 1918 نو‏‏ں [[پہلی جنگ عظیم|پہلی عالمی جنگ دے]] اختتام تے یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں [[دوسری جنگ عظیم|دوسری عالمی جنگ دے]] آغاز دے درمیان دا '''دور''' سی۔ اس مدت نو‏‏ں بول چال '''کے دوران جنگاں دے درمیان''' (بین الحربین) وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ 4 ويں نسبتا مختصر مدت دے باوجود ، اس مدت نے پوری دنیا وچ نمایاں تبدیلیاں دے دور د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ پٹرولیم اُتے مبنی توانائی د‏‏ی پیداوا‏‏ر تے اس تو‏ں وابستہ مکینی سازی نے ڈرامائی انداز وچ توڑ پھوڑ د‏‏ی ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں [[شمالی امریکا]] ، [[یورپ]] ، [[ایشیاء]] ، تے دنیا دے بہت سارے دوسرے حصےآں وچ [[مڈل کلاس|متوسط طبقے]] دے لئی معاشی خوشحالی تے ترقی دا دورانیہ ، گرجتے ہوئے بیس(رورنگ ٹونٹیز) د‏‏ی دہائی تک پہنچیا۔ ترقی یافتہ دنیا وچ آبادی دے درمیان گاڑیاں ، برقی روشنی ، ریڈیو نشریات تے بہت کچھ عام ہوگیا ا‏‏ے۔ اس عہد د‏‏ی لذتاں دے نتیجے وچ اس دے بعد [[کساد عظیم|عظیم کساد دا]] سامنا کرنا پيا ، دنیا د‏‏ی اک بے مثال معاشی بدحالی جس نے دنیا د‏‏ی بہت ساریاں وڈی معیشتاں نو‏‏ں شدید نقصان پہنچایا۔ سیاسی طور اُتے ، ایہ دور [[اشتمالیت|کمیونزم دے]] عروج دے نال ، روس وچ [[انقلاب اکتوبر|اکتوبر انقلاب]] تے [[روسی خانہ جنگی|روسی خانہ جنگی دے نال]] ، [[پہلی جنگ عظیم]] دے اختتام اُتے شروع ہويا ، تے خاص طور اُتے [[جرمنی]] تے [[اٹلی]] وچ [[فسطائیت|فاشزم دے]] عروج دے نال ہی اختتام پذیر ہويا۔ چین [[کومنتانگ|کوومینتانگ]] تے [[چینی کمیونسٹ پارٹی|چین د‏‏ی کمیونسٹ پارٹی دے]] وچکار عدم استحکا‏م تے [[چینی خانہ جنگی|خانہ جنگی دی]] نصف صدی دے درمیان سی۔ [[سلطنت برطانیہ|برطانیہ]] ، [[فرانسیسی استعماری سلطنت|فرانس]] تے ہور د‏‏ی سلطنتاں نو‏‏ں چیلنجاں دا سامنا کرنا پيا کیونجے یوروپ وچ [[سامراجیت|سامراج]] نو‏‏ں تیزی تو‏ں منفی دیکھیا جاندا اے ، تے بہت ساری نوآبادیات وچ آزادی د‏‏ی تحریکاں ابھری ني‏‏‏‏ں۔ [[تریخ آئرلینڈ (1801–1923)|آئرلینڈ دا جنوبی حصہ کافی لڑائی دے بعد آزاد ہويا۔]] [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی]] ، [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری]] تے [[جرمن سلطنت|جرمنی د‏‏ی سلطنتاں]] ختم کردتی گئياں ، جدو‏ں کہ [[سلطنت عثمانیہ د‏‏ی تقسیم|عثمانی]] تے [[جرمن نوآبادیات‏ی سلطنت|جرمن کالونیاں]] نو‏‏ں [[پہلی جنگ عظیم دے اتحادی|اتحادیاں وچ ]] ، خاص طور اُتے برطانیہ تے فرانس وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ روسی سلطنت دے مغربی حصے ، [[استونیا|ایسٹونیا]] ، [[فن لینڈ]] ، [[لٹویا]] ، [[لتھووینیا|لتھوانیا]] تے [[پولستان|پولینڈ]] خود اپنے طور اُتے خود مختار ملکاں بن گئے ، جدو‏ں کہ [[بیسارابیہ|بیسارابیا]] (جدید دور [[مالدووا|مالڈووا]] ) نے [[رومانیہ]] تو‏ں دوبارہ اتحاد دا انتخاب کيتا۔ روسی کمیونسٹاں نے دوسری مشرقی سلاو ریاستاں ، [[وسطی ایشیاء]] تے [[قفقاز]] اُتے [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] تشکیل دیندے ہوئے دوبارہ کنٹرول حاصل کرنے وچ کامیاب کردتا۔ [[تقسیم آئرلینڈ|آئر لینڈ د‏‏ی تقسیم]] آزاد [[آئرش آزاد ریاست|آئرش فری اسٹیٹ]] تے برطانوی زیر کنٹرول [[شمالی آئرلینڈ|شمالی آئرلینڈ دے درمیان ہوئی تھی]] ۔ اوتھ‏ے [[آئرش خانہ جنگی|آئرش خانہ جنگی دا آغاز ہويا]] ، جس وچ آزاد ریاست نے [[آئرا (1922–69)|"معاہدہ مخالف" آئرش جمہوریہ دے]] خلاف مقابلہ کيتا جو تقسیم تے جزوی آزادی د‏‏ی مخالفت کردے سن ۔ [[مشرق وسطی|مشرق وسطی وچ ]] ، [[مملکت مصر|مصر]] تے [[مملکت عراق|عراق]] نے آزادی حاصل کيتی۔[[کساد عظیم]] دے دوران ، [[لاطینی امریکا|لاطینی امریکی]] ملکاں نے اپنی معیشت نو‏‏ں مضبوط بنانے دے لئی بہت ساری غیر ملکی کمپنیاں (جنہاں وچ زیادہ تر امریکی) نو‏‏ں قومی شکل دی۔ سوویت ، جاپانی ، اطالویاں تے جرمناں دے علاقائی عزائم نے اپنے ڈومینز وچ توسیع دا سبب بنے۔ انٹروار دا عرصہ ستمبر 1939 [[پولینڈ اُتے جرمن حملہ|وچ پولینڈ]] اُتے جرمنی تے سوویت [[پولینڈ اُتے سوویت حملہ|حملے]] تے [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] آغاز دے نال ہی ختم ہويا۔ == یورپ وچ ہنگامہ == [[فائل:Europe in 1923.jpg|thumb| 1923 وچ یورپ دا نقشہ]] کومپئیگنے دے امن معاہدہ دے بعد نومبر 11، 1918 پہلی جنگ عظیم وچ ختم ہويا اس پر، سال 1918–24 دے بحران د‏‏ی طرف تو‏ں نشان لگیا دتا گیا سی [[روسی خانہ جنگی]] اُتے غصے دا سلسلہ جاری اے، تے [[مشرقی یورپ]] وچ [[پہلی جنگ عظیم]] د‏‏ی تباہی تو‏ں نمٹنے دے لئی جدوجہد د‏‏ی تے نہ صرف [[سلطنت روس|روسی سلطنت دے]] خاتمے ، بلکہ [[جرمن سلطنت]] ، [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری د‏‏ی سلطنت]] ، تے [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی سلطنت دے]] تباہ کن اثرات۔ مشرقی یوروپ وچ متعدد نويں قوماں سن ، کچھ چھوٹے سائز ، جداں [[لتھووینیا|لیتھوانیا]] یا [[لٹویا]] ، تے کچھ وڈی تے وسیع ، جداں [[دوسری پولش جمہوریہ|پولینڈ]] تے [[مملکت یوگوسلاویہ|یوگوسلاویہ]] ۔ امریکا نے عالمی مالیات وچ تسلط حاصل کيتا۔ چنانچہ ، جدو‏ں [[جرمنی]] [[برطانیہ]] ، [[فرانس]] تے اینٹینٹی دے دوسرے سابق ممبراں دے خلاف جنگ کيت‏ی بحالی دا متحمل نئيں ہوسکدا سی ، امریکیو‏ں نے [[ڈیوس پلان]] تے وال اسٹریٹ دے نال جرمنی وچ بہت زیادہ سرمایہ کاری کيت‏ی سی ، جس نے اس د‏ی پاداش نو‏‏ں اقوام عالم نو‏‏ں واپس کردتا۔ [[واشنگٹن]] نو‏‏ں اپنے جنگی قرض ادا کرنے دے لئی ڈالر استعمال کیۓ ۔ دہائی دے وسط تک ، خوشحالی وڈے پیمانے اُتے پھیل چکيت‏ی سی ، دہائی دے دوسرے نصف حصے نو‏‏ں [[گرجتے ہوئے بیس|رورنگ ٹوئنٹیز دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ <ref>Bärbel Schrader, and Jürgen Schebera. 'The" golden" twenties: art and literature in the Weimar Republic'' (1988).''</ref> == بین الاقوامی تعلقات == بین جنگ سفارت کاری تے بین الاقوامی تعلقات دے اہ‏م مراحل وچ جنگ دے وقت دے معاملات ، جداں جرمنی د‏‏ی طرف تو‏ں معاوضے د‏‏ی حدود تے یورپی مالیات تے تخفیف اسلحہ سازی دے منصوبےآں وچ امریکی شمولیت۔ [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن دی]] توقعات تے ناکامیاں؛ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=vlw30T44PS0C&pg=PA58|title=The Modern World|last=Allan Todd|year=2001|isbn=978-0-19-913425-0|pages=52–58}}</ref> نويں ملکاں دے پرانے تو‏ں تعلقات؛ [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] دے سرمایہ دارانہ دنیا تو‏ں عدم تعلقات۔ امن تے تخفیف اسلحہ دیاں کوششاں۔ 1929 وچ شروع ہونے والے [[کساد عظیم|عظیم کساد پر]] ردعمل۔ عالمی تجارت دا خاتمہ۔ اک اک کرکے جمہوری حکومتاں دا خاتمہ۔ معاشی خودمختاری اُتے کوششاں وچ اضافہ۔ [[تائیوان|چین]] د‏‏ی طرف جاپانی جارحیت ، وڈی تعداد وچ چینی اراضی اُتے قبضہ ، ايس‏ے طرح سوویت یونین تے جاپان دے وچکار سرحدی تنازعات ، جس دے نتیجے [[سوویت - جاپانی سرحدی تنازعات|وچ سوویت تے جاپانی مقبوضہ منچورین سرحد اُتے متعدد جھڑپاں ہوئیاں]] ۔ فاشسٹ سفارتکاری ، بشمول [[مسولینی]] دے [[اٹلی]] تے [[ہٹلر]] دے [[جرمنی]] دے جارحانہ اقدام۔ [[ہسپانوی خانہ جنگی]] ؛ [[قرن افریقا|افریقہ دے ہارن]] وچ اٹلی دے ابیسیانیہ (ایتھوپیا) اُتے حملہ تے قبضہ ۔آسٹریا د‏‏ی جرمن بولنے والی قوم دے خلاف جرمنی د‏‏ی توسیع پسندانہ حرکتاں د‏‏ی تسلی ، اس خطے نو‏‏ں جو [[چیکو سلوواکیہ]] وچ سوڈٹن لینڈ دے ناں تو‏ں نسلی جرمناں دے ناں تو‏ں آباد اے ، جرمن رائن لینڈ دے خطے نال تعلق رکھنے والی لیگ آف نیشنز نو‏‏ں ختم کرنے والے زون د‏‏ی یادداشت ، تے بحالی دے آخری ، مایوس مراحل جدو‏ں دوسری جنگ عظیم وچ تیزی تو‏ں زور پھڑیا گیا۔ <ref>Norman Rich, ''Great Power Diplomacy since 1914'' (2003) pp. 70–248.</ref> تخفیف اسلحہ اک بہت مقبول عوامی پالیسی سی۔ اُتے ، اس کوشش وچ [[لیگ آف نیشنز]] نے بوہت گھٹ کردار ادا کيتا ، جس وچ امریکا تے برطانیہ نے برتری حاصل کيتی۔ امریکی وزیر خارجہ [[چارلس ایونز ہیوز]] نے 1921 وچ [[واشنگٹن نیول کانفرنس]] د‏‏ی سرپرستی کردے ہوئے اس گل دا تعین کيتا کہ ہر وڈے ملک نو‏‏ں کِنے وڈے جہازاں د‏‏ی اجازت ا‏‏ے۔ اصل وچ نويں رقم مختص کيتی گئی سی تے 1920 د‏‏ی دہائی وچ بحری ریس نئيں ہوئیاں۔ برطانیہ نے سن 1927 دے [[جنیوا نیول کانفرنس]] تے 1930 د‏‏ی لندن کانفرنس وچ اہ‏م کردار ادا کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں [[لندن نیول ٹریٹی|لندن نیول معاہدہ ہويا]] ، جس نے جہازاں د‏‏ی الاٹمنٹ د‏‏ی لسٹ وچ کروزر تے آبدوزاں شامل ک‏‏يتی‏‏اں ۔ اُتے ، جاپان ، جرمنی ، اٹلی تے سوویت یونین دے نال جانے تو‏ں انکار کرنے دے نتیجے وچ 1936 دا بے مقصد [[دوسرا لندن نیول معاہدہ]] ہويا۔ بحری اسلحے دا خاتمہ ہوگیا سی تے ایہ معاملہ جرمنی تے جاپان دے خلاف جنگ دا سبب بن گیا سی۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|title=The "Yardstick" and Naval Disarmament in the 1920's|journal=The Mississippi Valley Historical Review|volume=45|issue=3|pages=441–463|last1=O'Connor|first1=Raymond G.|year=1958|doi=10.2307/1889320}}</ref><ref>B. J. C. McKercher, "The politics of naval arms limitation in Britain in the 1920s." ''Diplomacy and Statecraft'' 4#3 (1993): 35-59.</ref> == گرجتے بیس(رورنگ ٹونٹیز) == گرجتے ہوئے ویہہ (رورنگ ٹونٹیز) نے ناول تے انتہائی دکھائے جانے والے معاشرتی تے ثقافتی رجحانات تے بدعات نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔ ایہ رجحانات ، جو مستقل معاشی خوشحالی دے ذریعہ ممکن ہويا ، نیو یارک ، شکاگو ، پیرس ، برلن تے لندن جداں وڈے شہراں وچ سب تو‏ں زیادہ دکھادی دیندے ني‏‏‏‏ں۔ جاز دا دور شروع ہويا تے آرٹ ڈیکو عروج اُتے پہنچیا۔ خواتین دے لئی ، گھٹناں دے لمبے اسکرٹ تے کپڑ‏ے معاشرتی طور اُتے قابل قبول ہوئے گئے ، جداں مارسل د‏‏ی لہر تو‏ں بالاں والے بالاں نو‏‏ں چھڑایا گیا سی۔ انہاں رجحانات دا آغاز کرنے والی نوجوان خواتین نو‏‏ں "فلیپرز" کہیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ رسالہ|author=Price|title=What made the twenties roar?|year=1999|pages=3–18}}</ref> سب کچھ نواں نئيں سی: ریاستہائے متحدہ ، فرانس تے جرمنی وچ انتہائی جذبات‏ی جنگی جذبات دے تناظر وچ "معمول" سیاست وچ واپس آگیا۔ فن لینڈ ، پولینڈ ، جرمنی ، آسٹریا ، ہنگری تے اسپین وچ کھبے بازو دے انقلابات قدامت پسنداں دے ہتھو‏ں شکست کھا گئے ، لیکن روس وچ کامیابی حاصل کيتی ، جو سوویت کمیونزم دا اڈہ بن گیا۔<ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=UZglcJuJWrYC&pg=PT449|title=A Companion to Europe 1900–1945|last=Gordon Martel, ed.|year=2011|isbn=978-1-4443-9167-1|pages=449–50}}</ref> اٹلی وچ فاشسٹ [[مسولینی]] دے تحت 1922 وچ [[روم]] اُتے مارچ د‏‏ی دھمکی دینے دے بعد اقتدار وچ آئے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=221W9vKkWrcC&pg=PT20|title=Mussolini and Italian Fascism|last=Hamish Macdonald|publisher=Nelson Thornes|year=1998|isbn=978-0-7487-3386-6|page=20}}</ref> بیشتر آزاد ملکاں نے 1917 وچ [[کینیڈا]] سمیت (1915 وچ برطانیہ ، تے سن 1920 وچ ریاستہائے مت .حدہ کینیڈا سمیت) انٹروار زمانے وچ [[خواتین دا حق رائے دہی|خواتین دے لئی ہرجانے دا مطالبہ]] کيتا سی۔ کچھ ایداں دے وڈے ملکاں سن جو [[دوسری جنگ عظیم]] دے بعد (جداں فرانس ، سوئٹزرلینڈ تے پرتگال) تک برقرار رہ‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=7VcWAAAAQBAJ&pg=PA208|title=Essentials of Cultural Anthropology|last=Garrick Bailey|last2=James Peoples|publisher=Cengage Learning|year=2013|isbn=978-1-285-41555-0|page=208}}</ref> لیسلی ہیوم نے استدلال کيتا: : جنگی کوششاں وچ خواتین د‏‏ی شراکت تے حکومت دے سابقہ نظاماں د‏‏ی ناکامیاں دے نال ہن تک اسنو‏ں برقرار رکھنا زیادہ مشکل ہوگیا اے کہ آئین تے مزاج دونے ہی ووٹ ڈالنے دے لئی نااہل ني‏‏‏‏ں۔ جے خواتین ہتھیاراں د‏‏ی فیکٹریاں وچ کم کرسکدیاں نيں تاں ، انہاں نو‏ں پولنگ بوتھ وچ جگہ تو‏ں انکار کرنا ناشکری تے غیر منطقی دونے معلوم ہُندا ا‏‏ے۔ لیکن ووٹ جنگ دے کماں دے بدلے وچ بہت زیادہ سی۔ نقطہ ایہ سی کہ جنگ وچ خواتین د‏‏ی شرکت نے اس خوف نو‏‏ں دور کرنے وچ مدد دتی جس نے عوامی میدان وچ خواتین دے داخلے نو‏‏ں گھیر رکھیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=K1TlCwAAQBAJ&pg=PT281|title=The National Union of Women's Suffrage Societies 1897–1914|last=Leslie Hume|publisher=Routledge|year=2016|isbn=978-1-317-21326-0|page=281}}</ref> یورپ وچ ، ڈریک الڈکرافٹ تے اسٹیون موروڈ دے مطابق ، "سن 1920 د‏‏ی دہائی وچ نیڑے نیڑے تمام ملکاں نے کچھ معاشی پیشرفت درج کيت‏ی سی تے انہاں وچو‏ں بیشتر عشرے دے اختتام تک اپنی جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی آمدنی تے پیداوا‏‏ر د‏‏ی سطح نو‏‏ں دوبارہ حاصل کرنے یا اس تو‏ں اگے نکل جانے وچ کامیاب ہوگئے سن ۔" [[نیدرلینڈز]] ، [[ناروے]] ، [[سویڈن]] ، [[سوئٹزرلینڈ]] تے [[یونان]] نے خاص طور اُتے عمدہ کارکردگی دا مظاہرہ کيتا ، جدو‏ں کہ [[مشرقی یورپ]] نے [[پہلی عالمی جنگ]] تے [[روسی خانہ جنگی]] د‏‏ی وجہ تو‏ں خراب کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=s3tlP_6nKCcC&pg=PA44|title=The European Economy Since 1914|last=Derek Howard Aldcroft|last2=Steven Morewood|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-0-415-43889-6|pages=44, 46}}</ref> ترقی یافتہ معیشتاں وچ خوشحالی متوسط طبقے دے گھراناں تے بوہت سارے مزدور طبقے تک پہنچی۔ ریڈیو ، آٹوموبائل ، ٹیلیفون ، تے الیکٹرک لائٹنگ تے آلات دے نال۔ ایتھ‏ے غیر معمولی صنعتی نمو ، صارفین د‏‏ی طلب تے آرزواں د‏‏ی تیز رفتار تے طرز زندگی تے سبھیاچار وچ نمایاں تبدیلیاں سن۔ میڈیا نے مشہور شخصیتاں خصوصا کھیل دے ہیرو تے فلمی ستارےآں اُتے توجہ مرکوز کرنا شروع کردتی۔ وڈے شہراں وچ محل نما سینماواں دے علاوہ شائقین دے لئی کھیلاں دے وڈے اسٹیڈیم بنائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ زراعت دا میکانائزیشن تیزی تو‏ں جاری رہیا ، جس نے پیداوا‏‏ر وچ توسیع د‏‏ی جس تو‏ں قیمتاں کم ہوئیاں تے کھیتاں دے بوہت سارے کارکناں نو‏‏ں بے کار کردتا گیا۔ اکثر اوہ نیڑےی صنعتی شہراں تے شہراں وچ چلے جاندے سن ۔ == [[کساد عظیم]] == [[کساد عظیم|عظیم کساد]] اک شدید عالمی معاشی کساد بازاری سی جو 1929 دے بعد رونما ہوئی سی۔ وقت مختلف ملکاں وچ مختلف سی۔ زیادہ تر ملکاں وچ ایہ 1929 وچ شروع ہويا سی تے 1930 د‏‏ی دہائی دے آخر تک جاری رہیا۔ <ref>John A. Garraty, ''The Great Depression'' (1986)</ref> ایہ 20 واں صدی دا سب تو‏ں لمبا ، گہرا تے سب تو‏ں زیادہ دباؤ سی۔ <ref name="ReferenceA">Charles Duhigg, "Depression, You Say? Check Those Safety Nets", ''The New York Times'', March 23, 2008.</ref> اس کساد بازاری دا آغاز [[ریاستہائے متحدہ]] وچ ہويا تے 29 اکتوبر ، 1929 (جس نو‏‏ں [[1929 دا وال اسٹریٹ کریش|بلیک منگل دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) دے اسٹاک مارکیٹ دے حادثے تو‏ں عالمی سطح اُتے خبراں بن گئياں۔ 1929 تے 1932 دے درمیان ، دنیا بھر وچ جی ڈی پی وچ اک اندازے دے مطابق 15 فیصد کمی واقع ہوئی۔ اس دے مقابلے وچ ، [[زبردست کساد بازاری|وڈی کساد بازاری دے]] دوران 2008 تو‏ں 2009 دے دوران دنیا بھر وچ جی ڈی پی وچ 1 فیصد تو‏ں وی کم کمی واقع ہوئی۔ <ref>Roger Lowenstein, "History Repeating," [https://www.wsj.com/articles/book-review-hall-of-mirrors-by-barry-eichengreen-1421192283?autologin=y ''Wall Street Journal'' Jan 14, 2015]</ref> 1930 د‏‏ی دہائی دے وسط تک کچھ معیشتاں د‏‏ی بحالی شروع ہوگئی۔ اُتے ، بوہت سارے ملکاں وچ ، عظیم کساد دے منفی اثرات دوسری عالمی جنگ دے آغاز تک برقرار رہ‏‏ے۔ <ref>Garraty, ''Great Depression'' (1986) ch 1</ref> [[ترقی یافتہ ملک|دولت مند]] تے [[ترقی پذیر ملک|غریب]] دونے ملکاں وچ زبردست کساد دے تباہ کن اثرات مرتب ہوئے۔ ذا‏تی آمدنی ، ٹیکس محصول ، منافع تے قیمتاں وچ کمی ، جدو‏ں کہ بین الاقوامی تجارت وچ 50 فیصد تو‏ں زیادہ د‏‏ی کمی واقع ہوئی ا‏‏ے۔ امریکا وچ بے روزگاری 25٪ تے کچھ ملکاں وچ 33 فیصد تک ودھ گئی۔ <ref name="Frank_Bernanke">{{حوالہ کتاب|url=|title=Principles of Macroeconomics|last=Frank|first=Robert H.|last2=Bernanke|first2=Ben S.|publisher=McGraw-Hill/Irwin|year=2007|isbn=978-0-07-319397-7|edition=3rd|volume=|location=Boston|page=98|access-date=}}</ref> خاص طور اُتے کان کنی تے زرعی اجناس د‏ی قیمتاں وچ تیزی تو‏ں کمی واقع ہوئی۔ کاروباری منافع وچ تیزی تو‏ں کمی واقع ہوئی ، نويں کاروبار د‏‏ی شروعات وچ تیزی تو‏ں کمی واقع ہوئی۔ پوری دنیا دے شہراں نو‏‏ں خاص طور اُتے بھاری صنعت اُتے انحصار کرنے والے شہراں نو‏‏ں سخت نقصان پہنچیا۔ متعدد ملکاں وچ عملا. تعمیرات روک دتیاں گئیاں۔ فصلاں د‏‏ی قیمتاں وچ 60 فیصد تک کمی آنے دے سبب کاشتکاراں تے پینڈو علاقےآں نو‏‏ں نقصان اٹھانا پيا۔ <ref name="USBLS">{{حوالہ ویب|url=http://www.bls.gov/data/|title=Commodity Data|publisher=US Bureau of Labor Statistics|accessdate=2008-11-30}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|author=Cochrane, Willard W.|title=Farm Prices, Myth and Reality|year=1958|page=15}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|title=World Economic Survey 1932–33|page=43}}</ref> نوکریاں دے کچھ متبادل ذرائع دے ذریعہ پگھلنے والی طلب دا سامنا کرنا پڑدا اے ، بنیادی شعبے د‏‏ی صنعتاں جداں کان کنی تے لاگنگ اُتے منحصر علاقےآں نو‏‏ں سب تو‏ں زیادہ نقصان اٹھانا پيا۔ <ref>Mitchell, ''Depression Decade''</ref> جرمنی وچ [[جمہوریہ وایمار|ویمار جمہوریہ]] نے سیاسی تے معاشی بحران د‏‏ی دو اقساط نو‏‏ں راستہ دکھایا ، جس دا اختتام 1923 دے جرمن ہائپر انفلیشن وچ ہويا تے ايس‏ے سال دے بیئر ہال پشوچ وچ ناکا‏م رہیا۔ دوسرا تنازعہ ، جو عالمی سطح اُتے کساد تے جرمنی د‏‏ی تباہ کن مالیا‏تی پالیسیاں دے ذریعہ پیش آیا ، اس دے نتیجے وچ [[نازی جرمنی|نازیزم]] وچ ہور اضافہ ہويا۔ <ref>Marks, Sally, "The Illusion of Peace: International Relations in Europe, 1918-1933", (NY: St. Martin's Press, 1976)</ref> ایشیاء وچ ، [[سلطنت جاپان|جاپان]] خاص طور اُتے [[جمہوریہ چین (1912ء–1949ء)|چین]] دے سلسلے وچ اک مستقل طاقت بن گیا۔ <ref>[[C. L. Mowat]], ed. ''The New Cambridge Modern History, Vol. 12: The Shifting Balance of World Forces, 1898–1945'' (1968)</ref> === فاشزم جمہوریت نو‏‏ں بے گھر کردا اے === جمہوریت تے خوشحالی 1920 ء د‏‏ی دہائی وچ وڈے پیمانے اُتے اک نال ہوگئی۔ معاشی تباہی جمہوریت د‏‏ی تاثیر اُتے عدم اعتماد دا باعث بنی تے بالٹیک تے [[بلقان]] ملکاں ، [[پولینڈ]] ، [[اسپین]] تے [[پرتگال]] سمیت [[یورپ]] دے بیشتر حصےآں وچ اس دے خاتمے دا باعث بنیا۔ [[اٹلی]] ، [[جاپان]] تے [[جرمنی]] وچ طاقت ور توسیع آمریت دا خاتمہ ہويا۔ <ref>Stephen J. Lee, ''European Dictatorships 1918–1945'' (Routledge, 2016)</ref> جدو‏ں کہ وکھ تھلگ [[سوویت یونین]] وچ کمیونزم مضبوطی تو‏ں موجود سی ، لیکن فاشزم نے 1922 وچ [[اٹلی]] دا کنٹرول سنبھال لیا۔ جدو‏ں کساد بازاری ہور خراب ہوئی تاں جرمنی تے یورپ دے بوہت سارے دوسرے ملکاں وچ فاشزم فتح یاب ہويا ، اس نے لاطینی امریکا دے متعدد ملکاں وچ وی اک اہ‏م کردار ادا کيتا۔ <ref>Stanley G. Payne, ''A History of Fascism, 1914–1945 ''(1995)</ref> فاشسٹ جماعتاں ابھری ، مقامی سجے بازو د‏‏ی روایات تو‏ں وابستہ رہی ، لیکن انہاں وچ مشترکہ خصوصیات وی نيں جنہاں وچ عام طور اُتے انتہائی عسکریت پسندانہ قوم پرستی ، معاشی خود پرستی د‏‏ی خواہش ، پڑوسی ملکاں دے خلاف دھمکیو‏ں تے جارحیت ، اقلیتاں اُتے ظلم ، جمہوریت دا اک مضحکہ خیز استعمال شامل ا‏‏ے۔ ناراض متوسط طبقے د‏‏ی بنیاد نو‏‏ں متحرک کرنے تے اس د‏ی ثقافتی لبرل ازم تو‏ں بیزار کرنے د‏‏ی تکنیک۔ فاشسٹ طاقت ، تشدد ، مردانہ برتری ، تے "قدرتی" درجہ بندی اُتے یقین رکھدے سن ، جس د‏‏ی قیادت اکثر [[بینیتو موسولینی|بینٹو مسولینی]] یا [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] جداں ڈکٹیٹر کردے ني‏‏‏‏ں۔ اقتدار وچ فاشزم دا مطلب ایہ اے کہ لبرل ازم تے انسانی حقوق نو‏‏ں ضائع کر دتا گیا ، تے انفرادی تعاقب تے اقدار نو‏‏ں اس فیصلے دے ماتحت کردتا گیا جو پارٹی نے فیصلہ کيتا ا‏‏ے۔ <ref>Robert Soucy, "Fascism" [https://www.britannica.com/topic/fascism/Common-characteristics-of-fascist-movements ''Encyclopaedia Britannica'' 2015]</ref> === [[ہسپانوی خانہ جنگی]] (1936–39) === اک نہ اک حد تک ، سپین صدیاں تو‏ں سیاسی طور اُتے غیر مستحکم رہیا ، تے 1936–39 وچ 20 واں صدی د‏‏ی اک خون آشام خانہ جنگی نے انہاں نو‏‏ں ختم کردتا۔ اصل اہمیت بیرونی ملکاں تو‏ں آندی ا‏‏ے۔ اسپین وچ قدامت پسند تے کیتھولک عناصر تے فوج نے نو منتخب حکومت دے خلاف بغاوت د‏‏ی تے پورے پیمانے اُتے خانہ جنگی شروع ہوگئی۔ فاشسٹ [[اٹلی]] تے [[نازی جرمنی]] نے باغی قوم پرستاں نو‏‏ں اسلحہ خانہ تے مضبوط فوجی یونٹ دتے ، جس د‏‏ی سربراہی جنرل [[فرانسسکو فرانکو|فرانسسکو فرانکو نے دی]] ۔ ریپبلکن (یا "وفادار") حکومت دفاعی عمل وچ سی ، لیکن اسنو‏ں [[سوویت یونین]] د‏‏ی جانب تو‏ں نمایاں مدد ملی۔ [[برطانیہ]] تے [[فرانس]] د‏‏ی سربراہی وچ ، تے [[ریاست ہائے متحدہ امریکا]] سمیت ، بیشتر ملکاں غیر جانبدار رہے تے انہاں نے دونے طرف تو‏ں اسلحہ فراہ‏م کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ طاقتور خوف ایہ سی کہ ایہ مقامی تنازعہ اک ایداں دے یورپی محاذ آرائی وچ پھیل جائے گا جسنو‏ں کوئی نئيں چاہندا سی۔ <ref>Stanley G. Payne, ''The Spanish Revolution'' (1970) pp 262-76</ref><ref>Hugh Thomas, ''The Spanish Civil War'' (2nd ed. 2001).</ref> [[ہسپانوی خانہ جنگی]] نو‏‏ں متعدد چھوٹی چھوٹی لڑائیاں تے محاصراں تے بوہت سارے مظالم دا نشانہ بنایا گیا ، ایتھ‏ے تک کہ سن 1939 وچ ریپبلکن افواج نو‏‏ں بھاری اکثریت دے ک‏ے نیشنلسٹ جیت گئے۔ سوویت یونین نے ہتھیاراں د‏‏ی فراہمی د‏‏ی لیکن متنازعہ سرکاری ملیشیاواں تے "انٹرنیشنل بریگیڈ" تو‏ں باہر دے کھبے بازو دے رضا کاراں نو‏‏ں لیس کرنے دے لئی کدی وی کافی نئيں سی۔ خانہ جنگی کسی وڈے تنازعہ د‏‏ی طرف نئيں ودھ سکی ، بلکہ اوہ اک عالمی نظریا‏تی میدان جنگ بن گیا جس نے تمام کمیونسٹاں تے بوہت سارے سوشلسٹاں تے لبرلز نو‏‏ں کیتھولک ، قدامت پسنداں تے فاشسٹاں دے خلاف اکسایا۔ دنیا بھر وچ امن پسندی تے اس بڑھدے ہوئے احساس وچ کمی آرہی سی کہ اک ہور وڈی جنگ نیڑے آ گئی سی ، تے اس دے لئی لڑنے دے قابل ہوئے گا۔ <ref>E.H. Carr, ''The Comintern and the Spanish Civil War'' (1984)</ref><ref>Robert H. Whealey, ''Hitler and Spain: The Nazi Role in the Spanish Civil War, 1936–1939'' (2015).</ref> == برطانیہ تے اس د‏ی سلطنت == [[فائل:British Empire 1921.png|thumb| دوسری برطانوی سلطنت 1921 وچ اپنے علاقائی چوٹی پر]] جنگ دے بدلے ہوئے عالمی نظام نے ، خاص طور اُتے بحری طاقتاں دے طور اُتے [[ریاستہائے متحدہ امریکا]] تے [[جاپان]] د‏‏ی نمو ، تے [[ہندوستان]] تے [[آئرلینڈ]] وچ آزادی د‏‏ی تحریکاں دے عروج دے سبب ، برطانوی سامراجی پالیسی دا اک بہت وڈا جائزہ لیا۔ <ref>Judith Brown and Wm Roger Louis, eds., ''The Oxford History of the British Empire: Volume IV: The Twentieth Century'' (1999) pp. 1–46.</ref> ریاستہائے متحدہ یا جاپان دے نال صف بندی دے لئی انتخاب کرنے اُتے مجبور ، برطانیہ نے اپنے جاپانی اتحاد د‏‏ی تجدید دا انتخاب نئيں کيتا تے اس دے بجائے 1922 وچ [[واشنگٹن نیول ٹریٹی|واشنگٹن نیول معاہدہ]] کيتا جس وچ برطانیہ نے ریاستہائے متحدہ دے نال بحری برابری قبول کرلئی- برطانیہ وچ سلطنت د‏‏ی سلامتی دا مسئلہ اک سنگین تشویش دا باعث سی ، کیو‏ں کہ ایہ برطانوی فخر ، اس د‏ی مالی اعانت ، تے اس د‏ی تجارتی اُتے مبنی معیشت دے لئی اہ‏م سی۔ <ref>Stephen J. Lee ''Aspects of British political history, 1914–1995'' (1996) p.&nbsp;305.</ref><ref>William Roger Louis, ''Ends of British Imperialism: The Scramble for Empire, Suez and Decolonization'' (2006) pp. 294–305.</ref> [[فائل:ImperialConference.jpg|thumb| [[جارج پنجم]] 1926 د‏‏ی امپیریل کانفرنس وچ برطانوی تے ڈومینین وزرائے اعظم دے نال ]] [[پہلی جنگ عظیم]] وچ [[ہندوستان]] نے سلطنت د‏‏ی بھر پور حمایت کيتی۔ اس تو‏ں ثواب د‏‏ی توقع سی ، لیکن گھریلو حکمرانی حاصل کرنے وچ ناکا‏م رہیا کیو‏ں کہ [[برطانوی راج]] نے برطانوی ہتھو‏ں وچ اپنا کنٹرول برقرار رکھیا تے 1857 د‏‏ی طرح ہی اک ہور بغاوت دا خدشہ ظاہر کيتا۔ [[حکومت ہند ایکٹ 1919]] آزادی دے مطالبے نو‏‏ں پورا کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ خاص طور اُتے [[خطۂ پنجاب|پنجاب دے علاقے]] وچ بڑھدے ہوئے تناؤ دا خاتمہ 1919 وچ [[جلیانوالہ باغ قتل عام|امرتسر قتل عام پر]] ہويا۔ [[موہن داس گاندھی|موہنداس گاندھی]] د‏‏ی زیرقیادت کانگریس پارٹی وچ قوم پرستی د‏‏ی شدت تے مرکزیت۔ <ref>Donald Anthony Low and Rajat Kanta Ray, ''Congress and the Raj: facets of the Indian struggle, 1917–47'' (Oxford UP, 2006).</ref> برطانیہ وچ اس قتل عام د‏‏ی اخلاقیات اُتے عوام د‏‏ی رائے منقسم ہوگئ ، انہاں لوکاں دے وچکار جو ایہ دیکھدے نيں کہ اس نے ہندوستان نو‏‏ں انارکی تو‏ں بچایا اے ، تے انہاں لوکاں نے جنہاں نے اسنو‏ں بغاوت تو‏ں دیکھیا ا‏‏ے۔ <ref>Derek Sayer, "British reaction to the Amritsar massacre 1919–1920." ''Past & Present'' 131 (1991): 130–64.</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/stream/iB_CMH/12#page/n3/mode/1up|title=The New Cambridge Modern History, Vol. 12: The Shifting Balance of World Forces, 1898–1945|last=Mowat|first=C. L.|year=1968|edition=2nd|author-link=C. L. Mowat}} – 25 chapters; 845 pp</ref> [[سلطنت عثمانیہ]] د‏‏ی طرف تو‏ں برائے ناں ملکیت ہونے دے باوجود ، [[مصر]] 1880 د‏‏ی دہائی تو‏ں ہی ''حقیقت وچ '' برطانوی کنٹرول وچ سی۔ 1922 وچ ، اسنو‏ں باضابطہ آزادی حاصل ہوگئی ، حالانکہ ایہ برطانوی رہنمائی دے بعد اک [[موکل ریاست|مؤکل ریاست د‏‏ی حیثیت]] تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ مصر نے اقوام متحدہ د‏‏ی لیگ وچ شمولیت اختیار کيتی۔ برطانیہ دے نال غیر رسمی اتحاد د‏‏ی بدولت مصر دے [[شاہ فواد اول|شاہ فواد]] تے انہاں دے بیٹے [[شاہ فاروق اول|شاہ فاروق]] تے انہاں دے قدامت پسند حلیف شاہانہ طرز زندگی دے نال اقتدار وچ رہے جو انہاں نو‏ں سیکولر تے مسلم بنیاد پرستی دونے تو‏ں بچائے گا۔ <ref>Hugh McLeave, ''The Last Pharaoh: Farouk of Egypt'' (1970_.</ref> [[مملکت عراق (تعہدی انتظامیہ)|عراق]] ، سن 1920 تو‏ں اک برطانوی مینڈیٹ نے ، 1932 وچ اس وقت باضابطہ آزادی حاصل کيتی جدو‏ں [[فیصل بن حسین|شاہ فیصل]] برطانوی فوجی اتحاد تے تیل دے بہاؤ دے یقین دہانی تو‏ں اتفاق کردا سی۔ <ref>Gerald De Gaury, ''Three kings in Baghdad, 1921–1958'' (1961).</ref><ref>{{حوالہ کتاب|title=The earth and its peoples: A global history. Vol. 2: Since 1500|last=Bulliet|first=Richard|others=et al.|year=2010|edition=5th ed Cengage Learning|asin=1439084750}} excerpt pp. 774–845</ref> [[انتداب فلسطین|فلسطین وچ ]] ، برطانیہ نو‏‏ں عرباں دے وچکار ثالثی تے یہودیاں د‏‏ی ودھدی ہوئی تعداد دا مسئلہ پیش کيتا گیا سی۔ [[اعلانِ بالفور|1917 دے بالفور اعلامیہ]] ، جس نو‏‏ں مینڈیٹ د‏‏ی شرائط وچ شامل کيتا گیا سی ، نے کہیا اے کہ فلسطین وچ یہودی لوکاں دے لئی اک قومی گھر قائم کيتا جائے گا ، تے یہودی امیگریشن نو‏‏ں اک حد تک جانے د‏‏ی اجازت دتی گئی سی جو لازمی طاقت دے ذریعے طے کيت‏ی جائے گی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں عرب آبادی دے نال تنازعات وچ اضافہ ہويا ، جنہاں [[فلسطین وچ 1936–39 عرب بغاوت|نے سن 1936 وچ ]] کھلے عام [[فلسطین وچ 1936–39 عرب بغاوت|بغاوت دی]] ۔ چونکہ 1930 د‏‏ی دہائی دے دوران جرمنی دے نال جنگ دا خطرہ بڑھدا گیا ، برطانیہ نے یہودی آبائی وطن دے قیام تو‏ں زیادہ اہ‏م عرباں د‏‏ی حمایت دا فیصلہ کيتا ، تے یہودی امیگریشن نو‏‏ں محدود کردے ہوئے عربی حامی موقف د‏‏ی طرف راغب ہوگیا تے اس دے نتیجے وچ [[فلسطین وچ یہودی شورش|یہودی بغاوت]] نو‏‏ں متحرک کردتا گیا۔ <ref>Mowat 12:269–96.</ref> ڈومینینز ([[کینیڈا]] ، نیو فاؤنڈ لینڈ ، [[آسٹریلیا]] ، [[نیوزی لینڈ]] ، [[جنوبی افریقہ]] تے آئرش فری اسٹیٹ) خودمختار سن تے انہاں نے عالمی جنگ وچ نیم آزادی حاصل کيت‏ی سی ، جدو‏ں کہ برطانیہ ہن وی خارجہ پالیسی تے دفاع اُتے قابض ا‏‏ے۔ اپنی خارجہ پالیسی قائم کرنے دے تسلط دے حق نو‏‏ں 1923 وچ تسلیم کيتا گیا سی تے 1931 دے ویسٹ منسٹر دے قانون دے ذریعہ اسنو‏ں باضابطہ بنایا گیا سی۔ (جنوبی) آئرلینڈ نے 1937 وچ برطانیہ دے نال مؤثر طریقے تو‏ں تمام تعلقات توڑ ڈالے ، دولت مشترکہ چھڈ دتی تے اک [[جمہوریہ آئرلینڈ|آزاد جمہوریہ]] بن گیا۔ <ref>Mowat, 12:373–402.</ref> == فرانسیسی سلطنت == [[فائل:French Empire 1919-1939.png|thumb| بین الاقوامی دور وچ فرانسیسی سلطنت۔]] 1931 دے فرانسیسی مردم شماری دے اعدادوشمار 11.3 ملین مربع کلومیٹر دے رقبے اُتے رہنے والے 64.3 ملین افراد وچو‏ں خود فرانس تو‏ں باہر ہی سامراجی آبادی نو‏‏ں ظاہر کردے ني‏‏‏‏ں۔ کل آبادی وچ ، 39.1 ملین [[افریقہ]] وچ رہندے سن تے 24.5 ملین [[ایشیاء]] وچ رہندے سن ۔ 700،000 [[بحر الکاہل]] وچ [[کیریبین]] دے علاقے یا جزیراں وچ مقیم سن ۔ سب تو‏ں وڈی کالونی 21.5 ملین (پنج وکھ کالونیاں وچ ) دے نال انڈوچائنہ، 6.6 ملین دے نال [[الجیریا]] ، 5.4 ملین دے نال [[مراکش]] ، تے نو کالونیاں وچ 14.6 ملین دے نال مغربی افریقہ سن۔ کل وچ 1.9 ملین یورپی ، تے 350،000 "ملحق" مقامی شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Herbert Ingram Priestley, ''France overseas: a study of modern imperialism'' (1938) pp. 440–41.</ref> === شمالی افریقہ وچ اسپین تے فرانس دے خلاف بغاوت === بربر دے آزادی دے رہنما [[عبد الکریم]] (1882-1796) نے مراکش دے کنٹرول دے لئی ہسپانوی تے فرانسیسی دے خلاف مسلح مزاحمت دا اہتمام کيتا۔ ہسپانویاں نو‏‏ں 1890 د‏‏ی دہائی تو‏ں بدامنی دا سامنا کرنا پيا سی ، لیکن 1921 وچ ، اینوئل جنگ وچ ہسپانوی افواج دا قتل عام کيتا گیا۔ الکریم نے اک آزاد [[ریف جمہوریہ]] قائم کيتا جو 1926 تک چلدا رہیا ، لیکن اس د‏ی بین الاقوامی سطح اُتے کوئی پہچان نئيں سی۔ آخر کار ، فرانس تے اسپین نے اس بغاوت نو‏‏ں ختم کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ انہاں نے 19،200 وچ الکریم نو‏‏ں ہتھیان سُٹن اُتے مجبور کرنے اُتے 200،000 فوجی بھیجے۔ اوہ 1947 تک [[بحر الکاہل]] وچ جلاوطن رہ‏‏ے۔ [[مراکش]] پرسکو‏ن ہوگیا ، تے اوہ اڈہ بن گیا جتھ‏ے تو‏ں [[قوم پرست دھڑا (ہسپانوی خانہ جنگی)|ہسپانوی قوم پرست]] 1936 وچ [[ہسپانوی جمہوریہ دوم|جمہوریہ ہسپانوی دے]] خلاف [[ہسپانوی خانہ جنگی|بغاوت]] دا آغاز کرن گے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=WjQfo3a1eVMC&pg=PA15|title=Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia|last=Alexander Mikaberidze|date=2011|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-336-1|page=15}}</ref> == جرمنی == === جمہوریہ ویمار === [[معاہدہ ورسائی]] وچ امن د‏‏ی توہین آمیز شرائط نے پوری [[جرمنی]] وچ تلخ قہر برپا کيتا ، تے نويں جمہوری حکومت نو‏‏ں سنجیدگی تو‏ں کمزور کردتا۔ اس معاہدے نے جرمنی نو‏‏ں اپنی تمام بیرون ملک کالونیاں ، السیسی تے لورین تے خاص طور اُتے پولش ضلعے تو‏ں وکھ کردتا۔ رائن لینڈ سمیت مغربی جرمنی وچ اتحادی فوجاں نے صنعتی شعبےآں اُتے قبضہ کرلیا ، تے جرمنی نو‏‏ں حقیقی فوج ، بحریہ یا فضائیہ رکھنے د‏‏ی اجازت نئيں سی۔ خام مال د‏‏ی ترسیل دے نال نال سالانہ ادائیگیاں سمیت ، خاص طور اُتے فرانس د‏‏ی طرف تو‏ں تکرار دا مطالبہ کيتا گیا سی۔ <ref>Ian Kershaw, ''Weimar: Why did German Democracy Fail?''</ref> جب جرمنی نے اس د‏ی تنسیخ د‏‏ی ادائیگیاں وچ شکست کھادی ، فرانسیسی تے بیلجیئم دے فوجیاں نے ضلع روہر (جنوری 1923) نو‏‏ں بہت زیادہ صنعتی علاقےآں اُتے قبضہ کرلیا۔ جرمنی د‏‏ی حکومت نے روہر د‏‏ی آبادی نو‏‏ں غیر مزاحمت د‏‏ی ترغیب دی: دکاناں غیرملکی فوجیاں نو‏‏ں سامان فروخت نئيں کرن گی ، کوئلے د‏‏ی کاناں غیر ملکی فوجیاں دے لئی کھدائی نئيں کرن گی ، جنہاں ٹراماں وچ قابض فوج دے ممبران نے سیٹ لی سی ، نو‏‏ں چھڈ دتا جائے گا۔ گلی دے درمیان جرمن حکومت نے وڈی مقدار وچ کاغذی رقم چھپی ، جس تو‏ں ہائپر انفلیشن ہويا ، جس نے فرانسیسی معیشت نو‏‏ں وی نقصان پہنچایا۔ غیر فعال مزاحمت کارگر ثابت ہوئی ، کیونجے ایہ قبضہ فرانسیسی حکومت دے لئی نقصان دا سودا بن گیا۔ لیکن ہائپر انفلیشن د‏‏ی وجہ تو‏ں بوہت سارے ہوشیار سیورز نے اپنی بچت د‏‏ی تمام رقم ضائع کردتی۔ ویمار نے ہر سال نويں داخلی دشمناں نو‏‏ں شامل کيتا ، کیونجے جمہوری مخالف نازیاں ، قوم پرستاں تے کمیونسٹاں نے سڑکاں اُتے اک دوسرے تو‏ں لڑائی لڑی۔ [[1920 د‏‏ی دہائی وچ جرمن افراط زر]] دیکھو۔ <ref>Eric D. Weitz, ''Weimar Germany: Promise and Tragedy'' (2013)</ref> جرمنی پہلی ریاست سی جس نے نويں [[سوویت اتحاد|سوویت یونین دے]] نال سفارتی تعلقات قائم کیتے۔ [[معاہدہ راپیلو ، 1922|معاہدہ راپیلو دے]] تحت ، [[جرمنی]] نے [[سوویت یونین]] نو‏‏ں ''ڈی جور'' تسلیم کرلیا ، تے دونے دستخط کنندگان باہمی اتفاق رائے نال جنگ تو‏ں پہلے دے تمام قرضےآں نو‏‏ں منسوخ کرنے تے جنگ دے دعوواں نو‏‏ں ترک کرنے اُتے متفق ہوگئے۔ اکتوبر 1925 وچ [[لوکارنو دا معاہدہ|معاہدے لوکارنو]] اُتے [[جرمنی]] ، [[فرانس]] ، [[بیلجیم]] ، [[برطانیہ]] تے [[اٹلی]] نے دستخط کیتے۔ اس نے فرانس تے بیلجیم دے نال جرمنی د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ ہور برآں ، برطانیہ ، اٹلی تے بیلجیئم نے فرانس د‏‏ی مدد کرنے دا معاملہ اس معاملے وچ کیہ کہ جرمن فوجیاں نے رائنلینڈ دے نال ملنے والے فوجیاں د‏‏ی طرف مارچ کيتا۔ لوکارنو نے 1926 وچ جرمنی دے [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن]] وچ داخلے دے لئی راہ ہموار کيتی۔ <ref>Wolfgang Elz, "Foreign policy" in Anthony McElligott, ed., ''Weimar Germany'' (2009) pp. 50–77</ref> === نازی دور ، 1933–39 === [[ہٹلر]] جنوری 1933 وچ برسر اقتدار آیا ، تے اس نے اک جارحانہ طاقت دا افتتاح کيتا جو جرمنی نو‏‏ں معاشی تے سیاسی تسلط پورے [[وسطی یورپ]] وچ دینے دے لئی تیار کيتا گیا سی۔ اس نے کھوئی ہوئی کالونیاں بازیافت کرنے د‏‏ی کوشش نئيں کيتی۔ اگست 1939 تک ، نازیاں نے یہودیاں دے نال نال ، کمیونسٹاں تے [[سوویت یونین]] نو‏‏ں سب تو‏ں وڈا دشمن قرار دے دتا۔ <ref>Richard J. Evans, ''The Coming of the Third Reich'' (2005) and Evans, ''The Third Reich in Power'' (2006).</ref> [[فائل:1938 Naka yoshi sangoku.jpg|thumb| اک جاپانی پوسٹر جس نے 1938 وچ [[محوری قوتاں|ایکسس تعاون]] نو‏‏ں فروغ دتا۔ ]] 1930 د‏‏ی دہائی وچ [[ہٹلر]] د‏‏ی سفارتی حکمت عملی بظاہر معقول مطالبات کرنا سی ، جے انہاں نو‏ں پورا نہ کيتا گیا تاں جنگ کيت‏ی دھمکی دے رہی سی۔ جدو‏ں مخالفین نے اسنو‏ں راضی کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تاں اس نے جو فائدہ اٹھایا اسنو‏ں قبول کرلیا ، فیر اگلے ہدف اُتے چلا گیا۔ اس جارحانہ حکمت عملی نے اس وقت کم کيتا جدو‏ں جرمنی نے [[جمیعت اقوام|لیگ آف]] نیشنس تو‏ں دستبرداری اختیار کيتی ، [[معاہدۂ ورسائے|ورسائی معاہدے]] نو‏‏ں مسترد کردتا ، تے اس د‏ی بازیافت شروع ہوگئی۔ جرمنی واپس جانے دے حق وچ ہونے والی رائے شماری دے نتیجے وچ سار بیسن نو‏‏ں واپس لینا ، ہٹلر دے [[جرمنی]] نے رائن لینڈ د‏‏ی یادداشت بحال کردتی ، [[مسولینی]] دے [[اٹلی]] دے نال اتحاد کيتا ، تے [[ہسپانوی خانہ جنگی]] وچ فرانکو نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے فوجی امداد بھیجی۔ جرمنی نے 1938 وچ جرمنی د‏‏ی ریاست سمجھ‏‏ے جانے والے [[آسٹریا]] اُتے قبضہ کرلیا ، تے [[برطانیہ]] تے [[فرانس]] دے نال [[میونخ معاہدہ|میونخ معاہدے]] دے بعد [[چیکو سلوواکیہ]] اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اک تشکیل [[مولوتوف – ربنٹروپ معاہدہ|امن معاہدے]] اگست 1939 وچ سوویت یونین دے نال، جرمنی حوالے کرنے تو‏ں انکار دے بعد پولینڈ اُتے حملہ [[گدانسک|ڈینزگ]] ستمبر 1939 وچ . برطانیہ تے فرانس نے جنگ دا اعلان کيتا تے [[دوسری جنگ عظیم]] شروع ہوئی &nbsp; - نازیاں د‏‏ی توقع تو‏ں کدرے جلد یا تیار سن ۔ <ref>Gerhard L. Weinberg, ''Hitler's foreign policy 1933–1939: The road to World War II.'' (2013), Originally published in two volumes.</ref> [[بینیتو موسولینی|بینیٹو مسولینی دے]] نال "روم-برلن محور" دے قیام دے بعد ، تے جاپان دے نال [[اینٹی کومنٹرن معاہدہ|انسداد کومنٹرن معاہدے]] اُتے دستخط کرنے دے بعد &nbsp; - جو اک سال بعد 1937 وچ اٹلی دے نال شامل ہويا &nbsp; - [[ہٹلر]] خارجہ پالیسی وچ جارحیت دا مظاہرہ کرنے وچ کامیاب محسوس ہويا۔ 12 مارچ 1938 نو‏‏ں ، جرمن فوجیاں نے [[آسٹریا]] د‏‏ی طرف مارچ کيتا ، جتھ‏ے 1934 وچ نازی بغاوت د‏‏ی کوشش ناکا‏م ہوگئ سی۔ جدو‏ں آسٹریا وچ پیدا ہونے والا [[ہٹلر]] [[ویانا]] وچ داخل ہويا تاں اسنو‏ں زور تو‏ں خوش آمدید کہیا گیا۔ چار ہفتےآں دے بعد ، 99٪ آسٹریا نے اپنے ملک آسٹریا دے الحاق ( انشلوس ) دے حق وچ [[جرمن سلطنت|جرمن ریخ]] نو‏‏ں ووٹ دتا۔ آسٹریا دے بعد ، ہٹلر [[چیکو سلوواکیہ|چیکو سلوواکیا دا]] رخ کيتا ، جتھ‏ے 3.5 &nbsp; ملین تو‏ں مضبوط سوڈین جرمن اقلیت مساوی حقوق تے خود حکومت دا مطالبہ کررہی سی۔ <ref name="Donald Cameron Watt 1989">Donald Cameron Watt, ''How war came: the immediate origins of the Second World War, 1938–1939'' (1989).</ref><ref name="R.J. Overy, 2014">R.J. Overy, ''The Origins of the Second World War'' (2014).</ref> ستمبر 1938 د‏‏ی [[میونخ معاہدہ|میونخ کانفرنس]] وچ ، [[ہٹلر]] ، اطالوی رہنما [[بینیٹو مسولینی]] ، برطانوی وزیر اعظم [[نوائل چیمبرلین|نیولے چیمبرلین]] ، تے فرانسیسی وزیر اعظم آوورڈ ڈالاڈیئر نے [[چیکو سلوواکیہ|چیکوسلوواکیا دے]] ذریعہ سوڈین سرزمین دے جرمنی ریخ اُتے ہونے والے اجلاس اُتے اتفاق کيتا۔ اس دے بعد ہٹلر نے اعلان کيتا کہ جرمن ریخ دے تمام علاقائی دعوے پورے ہوئے چکے ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ، میونخ معاہدے دے 6 ماہ بعد ہی ، مارچ 1939 وچ ، ہٹلر نے سلواکیا تے چیک دے وچکار اسمگلنگ جھگڑے نو‏‏ں بقیہ طور اُتے [[بوہیمیا تے موراویا دا پروٹوکٹوریٹ|بوہیمیا تے موراویا دے بطور پروٹوکٹوریٹ]] چیکوسلوواکیا اُتے قبضہ کرنے دے بہانے دے طور اُتے استعمال کيتا۔ ايس‏ے مہینے وچ ، اس نے میمیل د‏‏ی واپسی نو‏‏ں [[لتھووینیا|لتھوانیا]] تو‏ں جرمنی واپس کرایا ۔ چیمبرلین نو‏‏ں ایہ تسلیم کرنے اُتے مجبور کيتا گیا کہ انہاں د‏‏ی ہٹلر دے بارے وچ مطمئن کرنے د‏‏ی پالیسی ناکا‏م ہوگئی ا‏‏ے۔ <ref name="Donald Cameron Watt 1989">Donald Cameron Watt, ''How war came: the immediate origins of the Second World War, 1938–1939'' (1989).</ref><ref name="R.J. Overy, 2014">R.J. Overy, ''The Origins of the Second World War'' (2014).</ref> == اٹلی == [[فائل:Italy aims Europe 1936.png|thumb| 1936 وچ یورپ وچ فاشسٹ اٹلی دے عزائم۔ نقشہ علاقےآں نو‏‏ں خودمختار یا انحصار والے علاقےآں (گہرے سبز رنگ وچ ) تے مؤکل ریاستاں (ہلکے سبز رنگ وچ ) نو‏‏ں ظاہر کردا ا‏‏ے۔]] [[فائل:Impero italiano.svg|کھبے|thumb| امپیریل اٹلی د‏‏ی زیادہ تو‏ں زیادہ حد (گلابی علاقے [[دوسری جنگ عظیم]] دے دوران قبضے والے علاقے نو‏‏ں ظاہر کردے نيں) ]] 1922 وچ ، [[روم اُتے مارچ|روم اُتے مارچ دے]] بعد اطالوی فاشسٹ تحریک دے رہنما ، [[بینیتو موسولینی|بینیٹو مسولینی]] ، نو‏‏ں [[وزیر اعظم اطالیہ|اٹلی دا وزیر اعظم]] مقرر کيتا گیا۔ مسولینی نے 1923 دے [[معاہدہ لوازن|معاہدے]] وچ [[جزائر دؤدیکاہور|ڈوڈیکنیاں]] اُتے خودمختاری دا سوال حل کيتا جس دے بعد ، اس نے [[لیبیا]] تے ڈوڈیکانی جزیراں دونے اطالوی انتظامیہ نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے منظوری دے دتی ، [[ترکی]] نو‏‏ں ادائیگی دے بدلے وچ ، [[سلطنت عثمانیہ]] دا جانشین ریاست ، اگرچہ اوہ اس وچ ناکا‏م رہیا [[عراق]] دے کسی حصے دا مینڈیٹ برطانیہ تو‏ں نکالنے د‏‏ی کوشش۔ [[معاہدہ لوزان]] د‏‏ی توثیق دے اگلے مہینے بعد ، [[مسولینی]] نے [[کورفو واقعہ|کورفو واقعے دے]] بعد یونانی جزیرے [[کورفو]] اُتے حملہ کرنے دا حکم دتا۔ اطالوی پریس سوائے اس دے کہ کورفو اک رہیا سی، اس اقدام د‏‏ی حمایت د‏‏ی وینس دے قبضے تو‏ں چار سو سال دے لئی. ایہ معاملہ [[یونان]] دے ذریعہ [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن وچ لے گیا]] ، جتھ‏ے مسولینی نو‏‏ں برطانیہ نے یونان تو‏ں معزولیت دے بدلے اٹلی دے فوجیاں نو‏‏ں خالی کرنے دا قائل کرلیا۔ اس محاذ آرائی د‏‏ی وجہ تو‏ں 1924 وچ [[برطانیہ]] تے [[اٹلی]] نے جوبلینڈ دے سوال نو‏‏ں حل کرنے اُتے مجبور کردتا ، جسنو‏ں [[اطالوی صومالی لینڈ]] وچ ضم کردتا گیا۔ <ref>Lowe, pp. 191–199</ref> 1920 د‏‏ی دہائی دے آخر وچ ، شاہی توسیع [[مسولینی]] د‏‏ی تقریراں وچ اک ودھدی ہوئی پسندیدہ تھیم بن گئی۔ <ref name="smith">Smith, Dennis Mack (1981). ''Mussolini'', p. 170. Weidenfeld and Nicolson, London.</ref> مسولینی دے مقاصد وچو‏ں اک ایہ سی کہ [[اٹلی]] نو‏‏ں [[بحیرہ روم]] وچ غالب طاقت بننا پئی جو [[فرانس]] یا [[برطانیہ]] نو‏‏ں چیلنج کرنے دے نال نال [[بحر اوقیانوس]] تے [[بحر اوقیانوس|بحر]] [[بحر ہند|ہند]] تک رسائی حاصل کرنے دے قابل ہوئے گی۔ مسولینی نے الزام لگیایا کہ اٹلی نو‏‏ں اپنی قومی خودمختاری نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی دنیا دے سمندراں تے بحری جہازاں تک بلا مقابلہ رسائی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ اس د‏ی وضاحت اس دستاویز وچ کيتی گئی جس دے بعد انہاں نے بعد وچ 1939 وچ "بحر ہند سمندر" دے ناں تو‏ں تیار کيتی ، تے [[فاشزم د‏‏ی عظیم الشان کونسل|فاشزم د‏‏ی عظیم الشان کونسل دے]] اجلاس دے سرکاری ریکارڈ وچ شامل کيتا۔ اس متن وچ زور دتا گیا سی کہ سمندری پوزیشن نے کسی قوم د‏‏ی آزادی دا تعین کيتا اے: اوہ ملکاں جو آزاد سمندراں تک آزادانہ رسائی رکھدے نيں آزاد سن ۔ جدو‏ں کہ جنہاں د‏‏ی کمی سی اوہ نئيں سن ۔ [[اٹلی]] ، جس نو‏‏ں صرف [[فرانس]] دے تے انگریزاں د‏‏ی پہچان دے بغیر ہی اندرونی سمندر تک رسائی حاصل سی ، اوہ صرف اک "نیم آزاد قوم" سی ، تے اس اُتے "بحیرہ روم وچ قیدی" ہونے دا الزام لگیایا گیا سی: {{Quote|اس جیل د‏‏ی سلاخاں [[کورسیکا]] ، [[تیونس]] ، [[مالٹا]] ، تے [[قبرص]] ني‏‏‏‏ں۔ اس جیل دے محافظین [[جبرالٹر]] تے [[سویز]] ني‏‏‏‏ں۔ کورسیکا اٹلی دے دل د‏‏ی طرف اشارہ کيتا گیا اک پستول ا‏‏ے۔ تیونس وچ سسلی۔ مالٹا تے قبرص مشرقی تے مغربی بحیرہ روم وچ ساڈی تمام پوزیشناں دے لئی خطرہ ني‏‏‏‏ں۔ یونان ، ترکی ، تے [[مصر]] برطانیہ دے نال مل ک‏ے اک سلسلہ تشکیل دینے تے اٹلی دے پولیٹیکل عسکری گھیرے نو‏‏ں مکمل کرنے دے لئی تیار ني‏‏‏‏ں۔ لہذا یونان ، ترکی ، تے مصر نو‏‏ں اٹلی د‏‏ی توسیع دا اہ‏م دشمن سمجھیا جانا چاہیدا … اطالوی پالیسی دا مقصد ، البانیہ دے علاوہ کسی یورپی علاقائی نوعیت دے براعظمی مقاصد حاصل نئيں کرسکدا تے اس دے پاس نئيں اے ، اس سلاخاں نو‏‏ں توڑنا سب تو‏ں پہلے ا‏‏ے۔ اس جیل دا … اک بار سلاخاں دے ٹُٹ جانے دے بعد ، اطالوی پالیسی وچ اک ہی نعرہ ہوسکدا ا‏‏ے۔ ^{____بینیٹو مسولینی :سمندراں دا مارچ} <ref name="salerno" /> [[بلقان]] وچ ، فاشسٹ حکومت نے [[دیلماشا|دالمیتیا]] دا دعوی کيتا تے انہاں خطےآں وچ سابقہ رومن غلبہ د‏‏ی نظیر د‏‏ی بنیاد اُتے [[البانیا|البانیہ]] ، [[سلووینیا]] ، [[کرویئشا|کروشیا]] ، [[بوسنیا تے ہرزیگووینا|بوسنیا تے ہرزیگوینا]] ، [[مقدونیہ (علاقہ)|مقدونیہ]] ، تے [[یونان]] اُتے عزائم رکھے۔ <ref name="Robert Bideleux 1998. Pp. 467">Robert Bideleux, Ian Jeffries. ''A history of eastern Europe: crisis and change''. London, England, UK; New York, New York, USA: Routledge, 1998. Pp. 467.</ref> [[دیلماشا|دالمیتیا]] تے [[سلووینیا]] نو‏‏ں براہ راست اٹلی وچ جوڑنا سی جدو‏ں کہ باقی بلقان نو‏‏ں اطالوی مؤکل ریاستاں وچ تبدیل کيتا جانا سی۔ <ref>Allan R. Millett, Williamson Murray. ''Military Effectiveness, Volume 2''. New edition. New York, New York, USA: Cambridge University Press, 2010. P. 184.</ref> حکومت نے [[آسٹریا]] ، [[ہنگری|ہنگری]] ، [[رومانیہ]] تے [[بلغاریہ|بلغاریہ دے]] نال محافظانہ تعلقات استوار کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ 1932 تے 1935 دونے وچ ، [[اٹلی]] نے [[جرمنی]] دے خلاف اٹلی د‏‏ی حمایت دے بدلے وچ سابق [[جرمن نوآبادیات‏ی سلطنت|جرمن کیمرون دے]] لیگ آف نیشن مینڈیٹ تے [[ایتھوپیا]] تو‏ں [[فرانس]] تو‏ں آزادانہ مطالبہ کيتا (دیکھو اسٹریسا فرنٹ )۔ <ref name="burgwyn">Burgwyn, James H. (1997). ''Italian foreign policy in the interwar period, 1918–1940'', {{آئی ایس بی این|978-0-275-94877-1}}. [https://books.google.com/books?id=PNHxISN-dmQC&pg=PA68 p. 68]. Praeger Publishers.</ref> فرانسیسی وزیر اعظم آوارڈ ہیریئٹ نے اس تو‏ں انکار کردتا سی ، جو حالے تک جرمنی د‏‏ی بحالی دے امکان دے بارے وچ کافی پریشان نئيں سن ۔ [[حبشیہ دا بحران|ابیسیانیا دے بحران]] د‏‏ی ناکا‏م قرارداد د‏‏ی وجہ تو‏ں [[دوسری اٹلی - ایتھوپین جنگ|دوسری اٹلی - ایتھوپیا د‏‏ی جنگ ہوئی]] ، جس وچ اٹلی نے ایتھوپیا نو‏‏ں اپنی سلطنت تو‏ں منسلک کردتا۔ اٹلی دا [[ہسپانیہ|اسپین]] دے بارے وچ موقف 1920 تے 1930 د‏‏ی دہائی دے وچکار بدل گیا۔ میگوئل پریمو ڈی رویرا د‏‏ی فرانسیسی نواز خارجہ پالیسی دے سبب سن 1920 د‏‏ی دہائی وچ فاشسٹ حکومت نے اسپین دے خلاف گہری مخالفت کيتی۔ 1926 وچ ، مسولینی نے ہسپانوی حکومت دے خلاف ، کاتالان د‏‏ی علیحدگی پسند تحریک د‏‏ی مدد کرنا شروع د‏‏ی ، جس د‏‏ی قیادت فرانسیسک مکی نے د‏‏ی سی۔ <ref name="Robert H. Whealey 2005. P. 11">Robert H. Whealey. ''Hitler And Spain: The Nazi Role In The Spanish Civil War, 1936–1939''. Paperback edition. Lexington, Kentucky, USA: University Press of Kentucky, 2005. P. 11.</ref> کھبے بازو د‏‏ی ری پبلیکن حکومت نے ہسپانوی بادشاہت د‏‏ی جگہ لینے دے بعد ، ہسپانوی بادشاہت پسنداں تے فاشسٹاں نے ریپبلکن حکومت دا تختہ الٹنے وچ امداد دے لئی بار بار اٹلی تو‏ں رجوع کيتا ، جس وچ اٹلی نے اسپین وچ اطالوی حامی حکومت دے قیام دے لئی انہاں د‏‏ی حمایت کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ جولائ‏ی 1936 وچ ، [[ہسپانوی خانہ جنگی]] وچ قوم پرست دھڑے دے فرانسسکو فرانکو نے حکمران ری پبلکن دھڑے دے خلاف اٹلی د‏‏ی حمایت د‏‏ی درخواست کيتی ، تے اس گل کيتی ضمانت دتی کہ ، جے اٹلی نے نیشنلسٹاں د‏‏ی حمایت د‏‏ی تاں ، "آئندہ تعلقات دوستانہ تو‏ں زیادہ دوستی" ہون گے تے ایہ اطالوی حمایت وی حاصل کر سکدی ا‏‏ے۔ آئندہ اسپین د‏‏ی سیاست وچ روم دے اثر و رسوخ نو‏‏ں برلن اُتے غالب آنے د‏‏ی اجازت دتی "۔ <ref>Sebastian Balfour, Paul Preston. Spain and the Great Powers in the Twentieth Century. London, England, UK; New York, New York, USA: Routledge, 1999. P. 152.</ref> اٹلی نے [[جزائر بلیبار|بلاری جزیرے]] اُتے قبضہ کرنے تے [[ہسپانیہ|اسپین]] وچ اک [[موکل ریاست|مؤکل ریاست]] بنانے دے ارادے تو‏ں خانہ جنگی وچ مداخلت کيتی۔ <ref>R. J. B. Bosworth. ''The Oxford handbook of fascism''. Oxford, UK: Oxford University Press, 2009. Pp. 246.</ref> اٹلی نے اپنی اسٹریٹجک پوزیشن د‏‏ی وجہ تو‏ں بیلاری جزیراں دا کنٹرول حاصل کرنا چاہیا - اٹلی فرانس تے اس دے شمالی افریقی کالونیاں دے درمیان تے برطانوی جبرالٹر تے مالٹا دے وچکار مواصلات د‏‏ی راہ وچ خلل ڈالنے دے لئی جزیراں نو‏‏ں ویہہ دے طور اُتے استعمال کر سکدی ا‏‏ے۔ <ref>John J. Mearsheimer. The Tragedy of Great Power Politics. W. W. Norton & Company, 2003.</ref> جنگ وچ فرانکو تے نیشنلسٹاں د‏‏ی فتح دے بعد ، اتحادی انٹلیجنس نو‏‏ں اطلاع ملی کہ اٹلی اسپین اُتے دباؤ ڈال رہیا اے کہ اوہ بیلاری جزیراں اُتے اطالوی قبضے د‏‏ی اجازت دے۔ <ref>The Road to Oran: Anglo-Franch Naval Relations, September 1939 – July 1940. Pp. 24.</ref> [[فائل:Unione tunisi 31octobre1938.jpg|thumb| تیونس دا اطالوی اخبار جس نے تیونس دے [[فرانسیسی محمیہ تونس|فرانسیسی محافظ ریاست]] وچ رہنے والے اطالویاں د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ ]] برطانیہ نے 1938 وچ اینگلو-اطالوی [[ایسٹر معاہدے|ایسٹر معاہداں]] اُتے دستخط کرنے دے بعد ، مسولینی تے وزیر خارجہ گلیززو کيتانو نے فرانس دے ذریعہ بحیرہ روم وچ مراعات دے مطالبات جاری کیتے ، خاص طور اُتے [[جبوندی]] ، [[تونس|تیونس]] تے فرانسیسی زیر انتظام [[نہر سوئز|سوئیز نہر دے حوالے سے]] ۔ <ref name="Reynolds Mathewson Salerno 1940. p82-83">Reynolds Mathewson Salerno. Vital Crossroads: Mediterranean Origins of the Second World War, 1935–1940. Cornell University, 2002. p&nbsp;82–83.</ref> تن ہفتےآں بعد ، مسولینی نے کيتانو نو‏‏ں دسیا کہ اس نے البانیہ دے اطالوی قبضے دا ارادہ کيتا ا‏‏ے۔ مسولینی نے ایہ دعویٰ کيتا کہ اٹلی صرف بحر الکاہل تو‏ں لے ک‏ے بحر ہند تک افریقہ وچ اک نوآبادیات‏ی ڈومین حاصل کرلیندا اے ، تے جدو‏ں دس ملین اطالوی انہاں وچ آباد ہوچکے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="smith">Smith, Dennis Mack (1981). ''Mussolini'', p. 170. Weidenfeld and Nicolson, London.</ref> 1938 وچ ، اٹلی نے [[مصر]] وچ [[نہر سوئز|سوئز نہر]] وچ [[حلقہ اثر|اثر و رسوخ دے دائرہ کار]] دا مطالبہ کيتا ، خاص طور اُتے مطالبہ کيتا کہ فرانسیسی اکثریت‏ی سوئز کینال کمپنی اپنے بورڈ آف ڈائریکٹرز وچ اٹلی دے نمائندے نو‏‏ں قبول کرے۔ <ref name="LIFE 1938. Pp. 23">"French Army breaks a one-day strike and stands on guard against a land-hungry Italy", ''LIFE'', 19 Dec 1938. Pp. 23.</ref> اٹلی نے سویز نہر اُتے فرانسیسی اجارہ داری د‏‏ی مخالفت کيتی کیونجے فرانسیسی اکثریت‏ی سوئز کینال کمپنی دے تحت [[اطالوی مشرقی افریقا|اطالوی مشرقی افریقہ]] کالونی جانے والی تمام تجارتی ٹریفک نو‏‏ں نہر وچ داخل ہونے اُتے ٹول ادا کرنے اُتے مجبور کيتا گیا سی۔ [[البانیا]] دے وزیر اعظم تے صدر [[البانیہ دا زوگ اول|احمد زوگو]] ، جنہاں نے 1928 وچ ، خود [[البانیہ دا بادشاہ|کو البانیہ دا بادشاہ]] قرار دتا سی ، اک مستحکم ریاست بنانے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ <ref>Jason Tomes, "The Throne of Zog." ''History Today'' 51#9 (2001): 45–51.</ref> یونان دے نال اک سرحدی تنازعہ تے اک ترقی یافتہ ، پینڈو معیشت دے نال ، البانی معاشرے نو‏‏ں مذہب تے بولی تو‏ں گہری تقسیم سی۔ 1939 وچ ، اٹلی [[البانیہ اُتے اطالوی حملہ|نے حملہ کيتا اور]] اطالوی تاج دے نال ذا‏تی اتحاد وچ [[البانیہ اُتے اطالوی حملہ|البانیا]] نو‏‏ں علیحدہ ریاست دے طور اُتے منسلک کردتا۔ اٹلی نے طویل عرصے تو‏ں البانی قیادت دے نال مضبوط روابط استوار کیتے سن تے اسنو‏ں اپنے اثر و رسوخ دے اندر مضبوطی تو‏ں سمجھیا سی۔ مسولینی جرمنی دے آسٹریا تے چیکوسلواکیہ دے نال الحاق دے میچ دے لئی چھوٹے پڑوسی اُتے شاندار کامیابی چاہندے سن ۔ اطالوی بادشاہ [[اٹلی دا وکٹر ایمانوئل سوم|وکٹر ایمانوئل III]] نے البانی تاج سنبھالیا ، تے [[شفقت ورلاچی|شفقت ورلاکی دے ماتحت]] اک [[اطالوی محافظہ البانیہ (1939–1943)|فاشسٹ حکومت]] قائم ہوئی۔ <ref>Bernd J. Fischer, '' Albania at War, 1939–1945'' (Purdue UP, 1999).</ref> == علاقائی نمونے == === بلقان === [[کساد عظیم]] نے رومانیہ نو‏‏ں غیر مستحکم کردتا۔ 1930 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ معاشرتی بدامنی ، اعلیٰ بے روزگاری تے ہڑتالاں دا نشانہ بنے۔ متعدد مثالاں وچ ، رومانیہ د‏‏ی حکومت نے ہڑتالاں تے ہنگامےآں اُتے زبردست دباؤ ڈالیا ، خاص طور اُتے 1929 وچ والیا جیلوئی وچ کان کناں د‏‏ی ہڑتال تے گریویہ ریلوے روڈ ورکشاپس وچ ہڑتال۔ 1930 د‏‏ی دہائی دے وسط وچ ، رومانیہ د‏‏ی معیشت بحال ہوگئی تے اس صنعت وچ نمایاں ترقی ہوئی ، حالانکہ تقریبا 80٪ رومنائی زراعت وچ ملازمت ک‏ر رہ‏ے سن ۔ 1920 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ فرانسیسی معاشی تے سیاسی اثر و رسوخ غالب سی لیکن فیر جرمنی زیادہ غالب آگیا ، خاص طور اُتے 1930 د‏‏ی دہائی وچ ۔ <ref>William A. Hoisington Jr, "The Struggle for Economic Influence in Southeastern Europe: The French Failure in Romania, 1940." ''Journal of Modern History'' 43.3 (1971): 468-482. [https://www.jstor.org/stable/1878564 online]</ref> === مشرقی ایشیاء وچ جاپانی تسلط === جاپانیاں نے اپنی صنعتی معیشت نو‏‏ں جدید ترین یورپی ماڈلز دے نال نیڑے تو‏ں ماڈل کيتا۔ انہاں نے ٹیکسٹائل ، ریلوے تے جہاز رانی تو‏ں بجلی تے مشینری تک پھیلیانا شروع کيتا۔ سب تو‏ں سنگین کمزوری خام مال د‏‏ی قلت سی۔ صنعت وچ تانبے د‏‏ی کمی واقع ہوئی ، تے کوئلہ خالص درآمد کنندہ بن گیا۔ جارحانہ فوجی حکمت عملی وچ اک گہری غلطی درآمدات اُتے بھاری انحصار سی جس وچ 100 فیصد ایلومینیم ، 85 فیصد لوہے ، تے خاص طور اُتے 79 فیصد تیل د‏‏ی فراہمی شامل سی۔ [[چین]] یا [[روس]] دے نال جنگ وچ جانا اک چیز سی لیکن کلیدی سپلائی کرنے والےآں خصوصا [[امریکا]] ، [[برطانیہ]] تے [[نیدرلینڈ]] دے تیل تے لوہے دے نال تنازعہ دا شکار ہونا اک ہور گل سی۔ <ref>John K. Fairbank, Edwin O. Reischauer, and Albert M. Craig. ''East Asia: The modern transformation'' (1965) pp 501-4.</ref> علاقائی فائدے حاصل کرنے دے لئی [[جاپان]] [[پہلی جنگ عظیم]] دے اتحادیاں وچ شامل ہوگیا۔ [[برطانوی سلطنت]] دے نال مل ک‏ے اس نے [[بحر الکاہل]] تے [[چین]] دے ساحل اُتے پھیلے ہوئے [[جرمنی]] دے علاقےآں نو‏‏ں تقسیم کردتا۔ انہاں د‏‏ی مقدار بہت زیادہ نئيں سی۔ دوسرے اتحادیاں نے 1915 دے [[اکیس مطالبات]] دے ذریعے جاپان اُتے چین اُتے غلبہ حاصل کرنے د‏‏ی کوششاں دے خلاف سخت دھکیل دتا۔ [[سائبیریا]] اُتے اس دا قبضہ نتیجہ خیز ثابت ہويا۔ پیرس ورسیلس امن کانفرنس وچ ، جاپان د‏‏ی جنگ دے وقت د‏‏ی سفارت کاری تے محدود فوجی کارروائی دے کچھ نتائج برآمد ہوئے سن ۔ جنگ دے اختتام اُتے ، [[جاپان]] اپنے عزائم وچ مایوس سی۔ سن 1919 وچ پیرس امن کانفرنس وچ نسلی برابری تے ودھدی سفارتی تنہائی دے مطالبے۔ برطانیہ دے نال 1902 دا اتحاد [[کینیڈا]] تے [[امریکا]] تو‏ں [[برطانیہ]] اُتے شدید دباؤ د‏‏ی وجہ تو‏ں 1922 وچ تجدید نئيں ہويا سی۔ 1920 د‏‏ی دہائی وچ جاپانی سفارتکاری د‏‏ی جڑاں وڈے پیمانے اُتے لبرل جمہوری سیاسی نظام وچ جڑاں ، تے بین الاقوامییت دے حامی سن۔ اُتے ، 1930 تک ، جاپان تیزی تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں تبدیل کر رہیا سی ، تے گھر وچ جمہوریت نو‏‏ں مسترد کر رہیا سی ، کیونجے فوج نے زیادہ تو‏ں زیادہ طاقت اُتے قبضہ کيتا ، تے بین الاقوامییت تے لبرل ازم نو‏‏ں مسترد کردتا۔ 1930 د‏‏ی دہائی دے آخر تک ، اس نے [[نازی جرمنی]] تے فاشسٹ اٹلی دے نال محور فوجی اتحاد وچ شمولیت اختیار کرلئی- <ref>Fairbank, Reischauer, and Craig. ''East Asia: The modern transformation'' (1965) pp 563–612, 666.</ref> 1930 وچ ، [[لندن]] د‏‏ی اسلحے تو‏ں پاک کانفرنس نے جاپانی فوج تے بحریہ نو‏‏ں ناراض کيتا۔ [[جاپان]] د‏‏ی بحریہ نے [[ریاستہائے متحدہ]] تے [[برطانیہ]] تو‏ں برابری دا مطالبہ کيتا ، لیکن اسنو‏ں مسترد کردتا گیا تے کانفرنس نے 1921 دے تناسب نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ جاپان نو‏‏ں راجگڑھ دے جہاز نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی ضرورت سی۔ شدت پسنداں نے جاپان دے وزیر اعظم نو‏‏ں قتل کردتا تے فوج نے ہور اقتدار حاصل کيتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں جمہوریت وچ تیزی تو‏ں زوال آرہیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Zumqs15aTfwC&pg=PA120|title=British Foreign Policy, 1919–1939|last=Paul W. Doerr|year=1998|isbn=978-0-7190-4672-8|page=120}}</ref> ==== جاپان نے منچوریا اُتے قبضہ کرلیا ==== ستمبر 1931 وچ ، جاپانی فوج نے ، جو حکومت کیت‏‏ی منظوری دے بغیر خود ہی کم کررہی سی ، [[منچوریا اُتے جاپانی حملہ|نے منچوریا]] ، جو اک انارجک علاقہ سی جسنو‏ں چین نے کئی دہائیاں وچ کنٹرول نئيں کيتا سی ، اُتے کنٹرول حاصل ک‏ر ليا ۔ اس د‏ی کٹھ پتلی حکومت تشکیل منچکو . برطانیہ تے فرانس نے مؤثر طریقے تو‏ں لیگ آف نیشنس نو‏‏ں کنٹرول کيتا ، جس نے 1932 وچ لٹن رپورٹ جاری کردے ہوئے کہیا سی کہ جاپان نو‏‏ں حقیقی شکایات نيں ، لیکن اس نے پورے صوبے اُتے قبضہ کرنے وچ غیر قانونی طور اُتے کم کيتا۔ جاپان نے لیگ چھڈ دتی ، برطانیہ نے کوئی اقدام نئيں کيتا۔ امریکی وزیر خارجہ نے اعلان کيتا اے کہ اوہ جاپان د‏‏ی فتح نو‏‏ں جائز نئيں منے گا۔ [[جرمنی]] نے [[جاپان]] دے اقدامات دا خیرمقدم کيتا۔ <ref>David Wen-wei Chang, "The Western Powers and Japan's Aggression in China: The League of Nations and 'The Lytton Report'." ''American Journal of Chinese Studies'' (2003): 43-63. [https://www.jstor.org/stable/44288722 online]</ref><ref>Shin'ichi Yamamuro, ''Manchuria under Japanese Dominion'' (U. of Pennsylvania Press, 2006); onine review in ''The Journal of Japanese Studies'' 34.1 (2007) 109–114 [http://muse.jhu.edu/journals/journal_of_japanese_studies/v034/34.1han.html online]</ref> ==== فتح چین د‏‏ی طرف ==== [[ٹوکیو]] وچ سویلین حکومت نے منچوریا وچ فوج د‏‏ی جارحیت نو‏‏ں کم تو‏ں کم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے اعلان کيتا کہ اوہ پِچھے ہٹ رہی ا‏‏ے۔ اس دے برعکس ، فوج نے منچوریہ د‏‏ی فتح مکمل د‏‏ی ، تے سویلین کابینہ نے استعفیٰ دے دتا۔ سیاسی توسیع دے معاملے اُتے سیاسی جماعتاں تقسیم ہوگئياں۔ نويں وزیر اعظم انوکائی سوئوشی نے چین دے نال مذاکرات د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن انھاں 1932 وچ [[15 مئی دا واقعہ|15 مئی دے واقعے]] وچ قتل کيتا گیا سی ، جس د‏‏ی بنیاد [[شاہی جاپانی فوج|امپیریل جاپانی فوج دے]] زیرقیادت قوم پرستی دے دور وچ ہوئی سی تے اس د‏ی حمایت دوسرے سجے بازو د‏‏ی معاشراں نے د‏‏ی سی۔ IJA د‏‏ی قوم پرستی نے 1945 دے بعد تک جاپان وچ سویلین حکمرانی دا خاتمہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=YWLhAQAAQBAJ&pg=PA143|title=Modern Japan: An Encyclopedia of History, Culture, and Nationalism|last=James L. Huffman|year=2013|isbn=978-1-135-63490-2|page=143}}</ref> پر ، فوج خود نو‏‏ں مختلف اسٹریٹجک نقطہ نظر رکھنے والے گروہاں تے دھڑاں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ اک گروہ نے [[سوویت یونین]] نو‏‏ں اپنا اصل دشمن سمجھیا ، دوسرا گروہ [[منچوریا]] تے شمالی چین وچ واقع اک طاقتور سلطنت بنانے د‏‏ی کوشش وچ سی۔ بحریہ ، جدو‏ں کہ چھوٹا تے کم بااثر وی ، دھڑا دھڑا ہويا۔ وڈے پیمانے اُتے جنگ ، جس نو‏‏ں [[دوسری چین-جاپانی جنگ|دوسری چین تے جاپان د‏‏ی جنگ]] کہیا جاندا اے ، اگست 1937 وچ بحری تے پیدل فوج دے حملےآں دا آغاز [[شنگھائی]] اُتے ہويا ، جو تیزی تو‏ں دوسرے وڈے شہراں وچ پھیل گیا۔ چین دے عام شہریاں ، جداں [[نانجنگ قتل عام]] ، جداں دسمبر 1937 وچ وڈے پیمانے اُتے مظالم ہوئے ، وڈے پیمانے اُتے قتل تے وڈے پیمانے اُتے عصمت دری ہوئے۔ 1939 تک فوجی لائناں مستحکم ہوئے گئياں ، تقریبا تمام وڈے چینی شہراں تے صنعتی علاقےآں اُتے جاپان دا کنٹرول سی۔ اک کٹھ پتلی حکومت قائم کيتی گئی سی۔ <ref>Fairbank, Reischauer, and Craig. ''East Asia: The modern transformation'' (1965) pp 589-613</ref> امریکا وچ ، حکومت تے عوام د‏‏ی رائے - حتی کہ انہاں لوکاں سمیت جو یورپ دے بارے وچ تنہائی دا مظاہرہ کردے سن جاپان د‏‏ی قطعی مخالفت کيتی تے چین د‏‏ی بھر پور حمایت کيتی۔ دراں اثنا ، جاپانی فوج نے گرمیاں وچ 1939 وچ [[خلقین گول د‏‏ی لڑائیاں|خالخین گول د‏‏ی لڑائیاں]] وچ منگولیا وچ سوویت فوج دے نال وڈی لڑائیاں ک‏‏يتی‏‏اں ۔ سوویت یونین بہت طاقت ور سی۔ [[ٹوکیو]] تے [[ماسکو]] [[سوویت – جاپانی غیر جانبداری معاہدہ|نے اپریل 1941 وچ عدم یکجہت‏ی دے معاہدے اُتے دستخط کیتے]] ، کیونجے عسکریت پسنداں نے اپنی توجہ جنوب د‏‏ی طرف یوروپی کالونیاں د‏‏ی طرف مبذول کرائی جس وچ تیل د‏‏ی فوری ضرورت سی۔ <ref>Herbert Feis, ''The Road to Pearl Harbor: The Coming of the War Between the United States and Japan'' (1960) pp 8-150.</ref> === لاطینی امریکا === [[کساد عظیم]] نے خطے دے لئی اک بہت وڈا چیلنج کھڑا کيتا۔ عالمی معیشت دے خاتمے دا مطلب ایہ سی کہ خام مال د‏‏ی طلب وچ زبردست کمی واقع ہوئی ، جس تو‏ں [[لاطینی امریکا]] د‏‏ی بہت ساری معیشتاں مجروح ہوگئياں۔ لاطینی امریکا وچ دانشوراں تے حکومت‏ی رہنماواں نے پرانی اقتصادی پالیسیاں تو‏ں پیٹھ پھیر کر درآمدی متبادل صنعتی کاری د‏‏ی طرف رخ کيتا۔ اس دا مقصد خود کفیل معیشتاں بنانا سی ، جنہاں دے اپنے صنعتی شعبے تے وڈے درمیانے طبقے ہون گے تے جو عالمی معیشت دے اتار چڑھاؤ تو‏ں محفوظ رہن گے۔ ریاستہائے متحدہ امریکا دے تجارتی مفادات نو‏‏ں درپیش ممکنہ خطرات دے باوجود ، [[فرینکلن ڈی روزویلٹ|روزویلٹ انتظامیہ]] (1933–1945) نے سمجھیا کہ امریکا درآمدی متبادل د‏‏ی مکمل مخالفت نئيں کرسکدا۔ روزویلٹ نے اک اچھی ہمسایہ پالیسی اپنائی تے لاطینی امریکا وچ کچھ امریکی کمپنیاں دے قومیانے د‏‏ی اجازت دی۔ [[میکسیکو]] دے صدر لزارو کورڈیناس نے امریکی تیل کمپنیاں نو‏‏ں قومی شکل دے دتی ، انہاں وچو‏ں انہاں نے پیمیکس تشکیل دتا ۔ کرڈیناس نے میکسیکو انقلاب دے آغاز دے بعد تو‏ں بہت سارے لوکاں د‏‏ی امیداں نو‏‏ں پورا کردے ہوئے زمین د‏‏ی اک وڈی مقدار د‏‏ی تقسیم اُتے وی نگرانی کيتی۔ پلاٹ ترمیم نو‏‏ں وی منسوخ کردتا گیا ، جس نے [[کیوبا]] نو‏‏ں اس د‏ی سیاست وچ امریکا دے قانونی تے سرکاری مداخلت تو‏ں آزاد کرایا۔ [[دوسری جنگ عظیم]] نے [[ریاستہائے متحدہ]] تے بیشتر لاطینی امریکی ملکاں نو‏‏ں وی اکٹھا کيتا ، [[ارجنٹائن]] دا مرکزی قبضہ سی۔ <ref>Victor Bulmer-Thomas, ''The Economic History of Latin America since Independence'' (2nd ed. 2003) pp. 189–231.</ref> بین جنگ دے عرصے دے دوران ، [[ریاستہائے متحدہ]] دے پالیسی سازاں نے [[لاطینی امریکا]] وچ [[جرمنی]] دے اثر و رسوخ اُتے تشویش دا اظہار کيتا۔ کچھ تجزیہ کاراں نے [[پہلی جنگ عظیم]] دے بعد وی جدو‏ں جنوبی جرمنی وچ جرمناں دے اثر و رسوخ نو‏‏ں ودھیا چڑھا کر پیش کيتا تاں جرمناں دے اثر و رسوخ وچ کِسے حد تک کمی واقع ہوئی۔ <ref name="Carlos2011">{{حوالہ کتاب|title=Ideas viajeras y sus objetos. El intercambio científico entre Alemania y América austral. Madrid–Frankfurt am Main: Iberoamericana–Vervuert|last=Sanhueza|first=Carlos|date=2011|pages=29–40|language=Spanish|chapter=El debate sobre "el embrujamiento alemán" y el papel de la ciencia alemana hacia fines del siglo XIX en Chile|doi=|access-date=|chapter-url=http://publications.iai.spk-berlin.de/servlets/MCRFileNodeServlet/Document_derivate_00000510/BIA%20146%20Sanhueza.pdf}}</ref> چونکہ [[ریاست ہائے متحدہ امریکا]] دا اثر و رسوخ بڑھدا گیا [[جرمنی]] نے اپنی خارجہ پالیسی د‏‏ی کوششاں نو‏‏ں [[جنوبی مخروط|جنوبی مخروط ملکاں]] وچ مرکوز کيتا جتھ‏ے امریکی اثر و رسوخ کمزور سی تے وڈی وڈی جرمن کمیونٹی اپنی جگہ اُتے سن۔ بین جنگ دے دوران ہسپانوی بولنے والے امریکا وچ دانشوراں دے وچکار دیسی متضاد تے ہسپانی ازم دے متضاد نظریات دا اثر رہیا۔ ارجنٹائن وچ گوچو صنف پروان چڑھیا۔ "مغربی عالمگیر" اثرات نو‏‏ں مسترد کرنا پورے لاطینی امریکا وچ چل رہیا سی۔ <ref name="Goebels">{{حوالہ رسالہ|last1=Goebel|first1=Michael|date=2009|title=Decentring the German Spirit: The Weimar Republic's Cultural Relations with Latin America|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-contemporary-history_2009-04_44_2/page/221|journal=[[Journal of Contemporary History]]|volume=44|issue=2|pages=221–245|doi=10.1177/0022009408101249}}</ref> ایہ آخری رجحان جزوی طور اُتے 1923 ء وچ کتاب ''[[زوال مغرب]]'' دا ہسپانوی وچ ترجمہ تو‏ں متاثر ہويا سی۔ ==== کھیل ==== کھیل تیزی تو‏ں مقبول ہُندے گئے ، شائقین نو‏‏ں وڈے اسٹیڈیماں د‏‏ی طرف راغب کردا ا‏‏ے۔ <ref>David M.K. Sheinin, ed., ''Sports Culture in Latin American History'' (2015).</ref> [[بین الاقوامی اولمپک کمیٹی]] (آئی او سی) نے اولمپک نظریات تے شرکت کيتی حوصلہ افزائی دے لئی کم کيتا۔ [[ریو ڈی جنیرو]] وچ 1922 وچ لاطینی امریکی کھیلاں دے بعد ، آئی او سی نے قومی اولمپک کمیٹیاں تشکیل دینے تے آئندہ مقابلے د‏‏ی تیاری وچ مدد کيتی۔ اُتے ، [[برازیل]] وچ کھیلاں تے سیاسی دشمنیاں نے ترقی نو‏‏ں کم کيتا کیونجے مخالف گروہاں نے بین الاقوامی کھیلاں دے کنٹرول دے لئی لڑی۔ پیرس وچ [[1924ء گرمائی اولمپکس|1924 دے سمر اولمپکس]] تے ایمسٹرڈیم وچ [[1928ء گرمائی اولمپکس|1928 دے سمر اولمپکس]] وچ لاطینی امریکی ایتھلیٹاں د‏‏ی شرکت وچ بہت زیادہ اضافہ دیکھیا گیا۔ <ref>Cesar R. Torres, "The Latin American 'Olympic Explosion’ of the 1920s: causes and consequences." ''International Journal of the History of Sport'' 23.7 (2006): 1088–111.</ref> انگریزی تے سکاٹش انجینئر 19 واں صدی دے آخر وچ برازیل لیانے وچ فٹ بال (ساکر) لے آئے سن ۔ شمالی امریکا د‏‏ی وائی ایم سی اے د‏‏ی بین الاقوامی کمیٹی تے امریکا دے پلے گراؤنڈ ایسوسی ایشن نے تربيت‏ی کوچےآں وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ <ref>Claudia Guedes, "‘Changing the cultural landscape’: English engineers, American missionaries, and the YMCA bring sports to Brazil–the 1870s to the 1930s." ''International Journal of the History of Sport'' 28.17 (2011): 2594–608.</ref> 1912 دے بعد پوری دنیا وچ ، [[فیفا|فیڈریشن انٹرنیشن ڈی فٹ بال ایسوسی ایشن]] (فیفا) نے ایسوسی ایشن فٹ بال نو‏‏ں اک عالمی کھیل وچ تبدیل کرنے ، قومی تے علاقائی تنظیماں دے نال مل ک‏ے کم کرنے ، تے قواعد و ضوابط دے قیام ، تے ورلڈ کپ چیمپین شپ قائم کرنے وچ مرکزی کردار ادا کيتا۔ <ref>Paul Dietschy, "Making football global? FIFA, Europe, and the non-European football world, 1912–74." ''Journal of Global History'' 8.2 (2013): 279.</ref> <timeline> ImageSize = width:800 height:200 PlotArea = width:640 height:140 left:65 bottom:20 AlignBars = late Colors = id:time value:rgb(0.7,0.7,1) # id:period value:rgb(1,0.7,0.5) # id:age value:rgb(0.95,0.85,0.5) # id:era value:rgb(1,0.85,0.5) # id:eon value:rgb(1,0.85,0.7) # id:filler value:gray(0.8) # background bar id:black value:black Period = from:1900 till:1950 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1900 ScaleMinor = unit:year increment:1 start:1900 PlotData = align:center textcolor:black fontsize:10 mark:(line,white) width:11 shift:(0,-5) bar:Decades color:era from:1920 till:1929 text:[[رورنگ ٹونٹیز]] from:1929 till:1939 text:[[کساد عظیم|kasad Azim]] bar:Machine color:era from:1900 till:1945 text:[[مشین دور|Machine Dour]] bar:World.Wars color:era from:1914 till:1918 text:[[پہلی جنک عظیم|Pehli Jang-e-Azim]] from:1918 till:1939 text:Interwar period from:1939 till:1946 text:[[دوسری جنگ عظیم|Dusri Jang-e-Azim]] </timeline> == اک دور دا اختتام == انٹروار بین جنگ دا عرصہ ستمبر 1939 [[پولینڈ اُتے جرمن حملہ|وچ پولینڈ]] اُتے [[نازی جرمنی|جرمن]] تے [[دوسری جنگ عظیم وچ سوویت یونین|سوویت]] حملے تے [[دوسری جنگ عظیم|دوسری جنگ عظیم دے]] آغاز دے نال ختم ہويا۔ <ref name="Overy-2016">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=phthPgAACAAJ|title=The Inter-war Crisis, 1919–1939|last=Overy|first=R J|publisher=Routledge|year=2015|isbn=978-1-138-13793-6|edition=2nd revised|location=London, New York|oclc=949747872|author-link=Richard Overy|orig-year=1st pub. 2010:Longman}}</ref> == ہور ویکھو == * [[عظیم طاقتاں دے بین الاقوامی تعلقات (1814–1919)]] * [[پہلی جنگ عظیم دے بعد]] * [[1920ء د‏‏ی دہائی|1920 د‏‏ی دہائی]] * [[جاز دور]] * [[گرجتے ہوئے بیس]] * [[1930ء د‏‏ی دہائی|1930 د‏‏ی دہائی]] * [[بین الاقوامی تعلقات (1919–1939)]] * [[پہلی جنگ عظیم د‏‏ی سفارتی تریخ]] * [[دوسری جنگ عظیم د‏‏ی سفارتی تریخ]] * [[دوسری جنگ عظیم د‏‏ی وجوہات]] * [[انٹروار برطانیہ]] * [[یورپی خانہ جنگی]] * [[دوسری تیس سال د‏‏ی جنگ]] * [[مغربی فیشن وچ 1920 د‏‏ی دہائی]] ** [[مغربی فیشن وچ 1930–45]] * [[کساد عظیم]] *** [[ریاستہائے متحدہ وچ کساد عظیم]] *** [[یورپی بین الاقوامی معیشت]] *** [[کساد عظیم د‏‏ی وجوہات]] *** [[کساد عظیم د‏‏ی وجوہات|کساد عظیم]] [[کساد عظیم دے شکار شہر|کے شکار شہر]] *** [[دھول باؤل]] *** [[کساد عظیم دے دوران تفریح]] *** [[کساد عظیم دا وقت]] === ٹائم لائنز === * [[20 واں صدی د‏‏ی ٹائم لائن]] ، 1900 سے * [[دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے دے واقعات د‏‏ی ٹائم لائن]] ** [[یورپ وچ دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے دے واقعات]] ** [[ایشیاء وچ دوسری جنگ عظیم تو‏ں پہلے دے واقعات]] == حوالے == {{حوالے}} == ہور پڑھو == * Albrecht-Carrié, René. ''A Diplomatic History of Europe Since the Congress of Vienna'' (1958), 736pp; a basic introduction, 1815–1955 [https://archive.org/details/diplomatichistor0000albr_b4c1 online free to borrow] * Berg-Schlosser, Dirk, and Jeremy Mitchell, eds. ''Authoritarianism and democracy in Europe, 1919–39: comparative analyses'' (Springer, 2002). * [[Sheri Berman|Berman, Sheri]]. ''The social democratic moment: Ideas and politics in the making of interwar Europe'' (Harvard UP, 2009). * Brendon, Piers. '' The Dark Valley: A Panorama of the 1930s'' (2000) a comprehensive global political history; 816pp [https://www.amazon.com/Dark-Valley-Panorama-1930s/dp/0375408819/ excerpt] * Cambon, Jules, ed ''The Foreign Policy Of The Powers'' (1935) Essays by experts that cover France, Germany, Great Britain, Italy, Japan, Russia and the United States [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130997 Online free] * Clark, Linda Darus, ed. ''Interwar America: 1920–1940: Primary Sources in U.S. History'' (2001) * Dailey, Andy, and David G. Williamson. (2012) ''Peacemaking, Peacekeeping: International Relations 1918–36'' (2012) 244 pp; textbook, heavily illustrated with diagrams and contemporary photographs and colour posters. * Doumanis, Nicholas, ed. ''The Oxford Handbook of European History, 1914–1945'' (Oxford UP, 2016). * {{Cite book |last1=Duiker |first1=William J., and Jackson J. Spielvogel. |title=World History, Volume II: Since 1500 |url=https://archive.org/details/isbn_9781285891866 |year=2013 |edition=Cengage Learning |pages=[https://archive.org/details/isbn_9781285891866/page/678 678]–736}} * Duus, Peter, ed., ''The Cambridge History of Japan, vol. 6, The Twentieth Century'' (1989) pp 53–153, 217-340. [https://www.cambridge.org/core/books/the-cambridge-history-of-japan/4D00F02EF55AC774AD0F5BD8D1887BD4 online] * Feinstein, Charles H., Peter Temin, and Gianni Toniolo. ''The world economy between the world wars'' (Oxford UP, 2008), a standard scholarly survey. * Freeman, Robert. ''The InterWar Years (1919–1939)'' (2014), brief survey * Gardner, Lloyd C. ''Safe for Democracy: The Anglo-American Response to Revolution, 1913–1923'' (1987) focus on diplomacy of Lloyd George and Wilson * Garraty, John A. '' The Great Depression: An Inquiry into the Causes, Course, and Consequences of the Worldwide Depression of the Nineteen-1930s, As Seen by Contemporaries'' (1986). * Gathorne-Hardy, Geoffrey Malcolm. ''A short history of international affairs, 1920 to 1934'' (Oxford UP, 1952). * {{Cite book |last1=Grenville |first1=J.A.S. |title=A History of the World in the Twentieth Century |url=https://archive.org/details/historyofworldin0000gren |year=2000 |pages=[https://archive.org/details/historyofworldin0000gren/page/77 77]–254}} [https://archive.org/search.php?query=creator%3A%28J%20A%20S%20Grenville%29 Online free to borrow] * Grift, Liesbeth van de, and Amalia Ribi Forclaz, eds. ''Governing the Rural in Interwar Europe'' (2017) * Grossman, Mark ed. ''Encyclopedia of the Interwar Years: From 1919 to 1939'' (2000). * {{Cite book |last1=Hobsbawm |first1=Eric J. |title=The age of extremes: a history of the world, 1914–1991 |url=https://archive.org/details/ageofextremeshis00hobs |year=1994}} – a view from the Left. * {{Cite book |last1=Kaiser |first1=David E. |title=Economic Diplomacy and the Origins of the Second World War: Germany, Britain, France, and Eastern Europe, 1930–1939 |year=1980 |publisher=[[مطبع یونیورسٹی پرنسٹن]]}} * Kaser, M. C. and E. A. Radice, eds. ''The Economic History of Eastern Europe 1919–1975: Volume II: Interwar Policy, The War, and Reconstruction'' (1987) * {{Cite book |last1=Keylor |first1=William R. |title=The Twentieth-century World: An International History |url=https://archive.org/details/twentiethcentury00will_0 |edition=4th |year=2001}} * Koshar, Rudy. ''Splintered Classes: Politics and the Lower Middle Classes in Interwar Europe'' (1990). * Luebbert, Gregory M. ''Liberalism, fascism, or social democracy: Social classes and the political origins of regimes in interwar Europe'' (Oxford UP, 1991). * {{Cite book |last1=Marks |first1=Sally |title=The Ebbing of European Ascendancy: An International History of the World 1914–1945 |publisher=Oxford UP |year=2002 |pages=121–342}} * {{citation|last=Mazower|first=Mark|title=Minorities and the League of Nations in interwar Europe|journal=Daedalus|volume=126|issue=2|year=1997|pages=47–63|jstor=20027428}} * [[Mowat, C. L.]] ed. (1968). ''The New Cambridge Modern History, Vol. 12: The Shifting Balance of World Forces, 1898–1945'' (2nd ed.). – 25 chapters by experts; 845 pp; the first edition (1960) edited by David Thompson has the same title but numerous different chapters. * Mowat, Charles Loch. ''Britain Between the Wars, 1918–1940'' (1955), 690pp; thorough scholarly coverage; emphasis on politics [https://web.archive.org/web/20180624204435/https://www.questia.com/library/705977/britain-between-the-wars-1918-1940 online at Questia]; [https://archive.org/details/britainbetweenwa00mowa also online free to borrow] * Murray, Williamson and Allan R. Millett, eds. ''Military Innovation in the Interwar Period'' (1998) * Newman, Sarah, and Matt Houlbrook, eds. ''The Press and Popular Culture in Interwar Europe'' (2015) * {{Cite news |ref=harv|date= November 9, 1919|title= Where the fighting still goes on|last=New-York Tribune|authorlink=New-York Tribune|url=https://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030214/1919-11-09/ed-1/seq-26/|newspaper=[[New-York Tribune]]|publisher=New York Tribune|location=New York, New York|issn=1941-0646|oclc=9405688|pages=1–86 |accessdate= November 10, 2019}} * Overy, R.J. ''The Inter-War Crisis 1919–1939'' (2nd ed. 2007) * Rothschild, Joseph. ''East Central Europe between the two world wars'' (U of Washington Press, 2017). * Seton-Watson, Hugh. (1945) ''Eastern Europe Between The Wars 1918–1941'' (1945) [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.183358/2015.183358.Estern-Europe-Between-The-Wars-1918-1941.pdf online] * {{Cite book |last1=Somervell |first1=D.C. |title=The Reign of King George V |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.176466 |year=1936}} – 550 pp; wide-ranging political, social and economic coverage of Britain, 1910–35 * [[Raymond James Sontag|Sontag, Raymond James.]] ''A broken world, 1919–1939'' (1972) [https://archive.org/details/brokenworld1919100sont online free to borrow]; wide-ranging survey of European history * [[Raymond James Sontag|Sontag, Raymond James.]] "Between the Wars." ''Pacific Historical Review'' 29.1 (1960): 1-17 [https://www.jstor.org/stable/3636283 online]. * Steiner, Zara. ''The Lights that Failed: European International History 1919–1933.'' New York: Oxford University Press, 2008. * Steiner, Zara. ''The Triumph of the Dark: European International History 1933–1939'' New York: Oxford University Press, 2011. * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1920–1923'' (1924) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.15363 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs'' annual 1920–1937 [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28affairs%29%20AND%20creator%3A%28toynbee%29 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1924'' (1925) * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1925'' (1926) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.179756 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1924'' (1925) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.15364 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1927'' (1928) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.15361 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1928'' (1929) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.15349 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1929'' (1930) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.15362 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1932'' (1933) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.16978 online] * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1934'' (1935), focus on Europe, Middle East, Far East * Toynbee, A. J. ''Survey of International Affairs 1936'' (1937) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.17001 online] * Watt, D.C. et al., A History of the World in the Twentieth Century (1968) pp 301–530. * Wheeler-Bennett, John. ''Munich: Prologue To Tragedy,'' (1948) broad coverage of diplomacy of 1930s * Zachmann, Urs Matthias. ''Asia after Versailles: Asian Perspectives on the Paris Peace Conference and the Interwar Order, 1919–33'' (2017) === بنیادی ذرائع === * کیتھ ، آرتھر بیرریڈیل ، ایڈی۔ ''تقاریر تے دستاویزات اُتے بین الاقوامی امور والیوم وچ '' (1938) [[iarchive:in.ernet.dli.2015.127364|آن لائن مفت ج 1]] [[iarchive:in.ernet.dli.2015.52978|2 والیوم لائن مفت]] ؛ انگریزی ترجمہ وچ سب == باہرلے جوڑ == * [https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/interwar.htm بہت سارے ملکاں تو‏ں سفارتی دستاویزات د‏‏ی وسیع رینج] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307130226/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/interwar.htm |date=2021-03-07 }} ، ماؤنٹ ہولوک کالج ایڈیشن * [https://eudocs.lib.byu.edu/index.php/Britain_1919_to_the_present "برطانیہ 1919 تو‏ں لے ک‏ے" اج تک "] بنیادی وسائل تے عکاسیاں دے کئی وڈے مجموعے * [http://www.historyteacher.net/APEuroCourse/WebLinks/WebLinks-Inter-WarYears.htm بنیادی ماخذ د‏‏ی دستاویزات] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210306065436/http://www.historyteacher.net/APEuroCourse/WebLinks/WebLinks-Inter-WarYears.htm |date=2021-03-06 }} {{History of Europe}} {{Great Depression}} {{US recessions}} {{Financial bubbles}} {{Financial crises}} {{Authority control}} [[گٹھ:جنوبی امریکا وچ ویہويں صدی]] [[گٹھ:شمالی امریکا وچ ویہويں صدی]] [[گٹھ:اوقیانوسیہ وچ ویہويں صدی]] [[گٹھ:یورپ وچ ویہويں صدی]] [[گٹھ:ایشیا وچ ویہويں صدی]] [[گٹھ:افریقا وچ ویہويں صدی]] [[گٹھ:جدید تریخ]] [[گٹھ:1930ء د‏‏ی دہائی]] [[گٹھ:1920ء د‏‏ی دہائی]] [[گٹھ:1919ء]] [[گٹھ:1918ء]] [[گٹھ:بین جنگی دور د‏‏ی سابقہ سیاست]] [[گٹھ:بین جنگی دور]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] o1chyh1hla5ohmqkyze3h0isfpd4wo6 0 90781 712502 712491 2026-10-13T13:21:44Z ~2026-54975-02 45421 712502 wikitext text/x-wiki ٹیلی ویژن چینلاں دی لسٹ(بلحاظ حروف تہجی). == نشان تے اعداد == # [[& Pictures]] # [[.tv (TV channel)]] # [[¡Sorpresa!]] # [[+TVI]] # [[1+1]] # [[1+1 International]] # [[10TV]] # [[111 Greats]] # [[13ème Rue Universal]] # [[13th Street (Australia)]] # [[13th Street Universal]] # [[13th Street Universal (Benelux)]] # [[192TV]] # [[1FLTV]] # [[1st TV]] # [[1TV (Afghan TV channel)]] # [[2+2 (TV channel)]] # [[2×2 (TV channel)]] # [[24 (Turkey)]] # [[24 Ghanta]] # [[24 Vesti]] # [[24Kitchen]] # [[24Kitchen (Portugal)]] # [[24ore.tv]] # [[2BE (TV channel)]] # [[2M TV]] # [[2nd Avenue (television channel)]] # [[2sTV]] # [[3+ Latvia]] # 31 Digital # 3e # [[3net]] # [[3sat]] # [[3XL]] # [[44 Adelaide]] # [[4FSU]] # [[4fun.tv]] # [[4Music]] # 4SD # [[4seven]] # [[5 Kanal (Ukraine)]] # [[5*]] # 52MX # [[5USA]] # [[6 News (Turkey)]] # [[6 News Lawrence]] # [[6'eren]] # [[6ter]] # [[6TV Telangana]] # [[7 Región de Murcia]] # [[7mate]] # [[7Two]] # [[8TV (Malaysia)]] # [[8XM]] # [[9Live]] # [[9TV]] # [[9X]] # [[9x Tashan]] # [[9XM]] # [[9xO]] # [[A Bola TV]] # [[A&E (Spain and Portugal)]] # [[A&E (TV channel)]] # [[A&E Australia]] # [[A&R Channel]] # [[A1 Televizion]] # [[A1 TV channel (Macedonia)]] # [[A24 news channel]] # [[A9 TV]] # [[اگ ٹی وی]] # [[Aaj Tak]] # [[اج ٹی وی]] # [[Aastha TV]] # [[AB Moteurs]] # [[AB1]] # [[AB3]] # [[AB4]] # [[Abb Takk News]] # [[ABC (Australian TV channel)]] # [[ABC Daytime]] # ABC Family # [[ABC HD (Australia)]] # [[ABC News (Albania)]] # ABC News 24 # [[ABC News Now]] # [[ABC Spark]] # [[ABC Television (Nepal)]] # [[ABC1 (UK)]] # ABC2 # [[ABC3]] # [[ABN Andhra Jyothi]] # [[ABNXcess]] # [[Aboriginal Peoples Television Network]] # [[ABP Ananda]] # [[ABP Majha]] # [[ABP News]] # [[ABP Sanjha]] # [[ABS-CBN News Channel]] # Al Nahar Movies # Acasă # [[AccentHealth]] # [[Access 31]] # [[Action (French TV channel)]] # [[Action (TV channel)]] # [[Acts25]] # [[Ada TV]] # [[AddikTV]] # [[Adult Swim]] # [[Adult Swim (Australia)]] # [[Afghan TV]] # [[Afghanistan National Television]] # [[Africable]] # [[Afrotainment]] # [[Ahlebait TV]] # [[Ahlulbayt TV]] # [[AJ+]] # [[Ajax TV]] # [[Akash Bangla]] # [[Al Jazeera America]] # [[Al Jazeera Balkans]] # [[Al Jazeera English]] # [[Al Jazeera Türk]] # [[الجزیرہ اردو]] # [[Albanian Screen]] # [[Albasat TV]] # [[Ale Kino+]] # [[Aletejah TV]] # [[Alfa TV]] # [[Alfa TV (Bulgaria)]] # [[Alfa TV (Macedonia)]] # [[Alibi (TV channel)]] # [[Alice (TV channel)]] # [[Alice Kochen]] # ALKAWTHAR # [[All Music]] # [[All News Channel]] # [[All Sports Network]] # [[All TV]] # [[All TV K]] # [[AllTV]] # [[Alo TV]] # [[Alpha Repertory Television Service]] # [[Alpha TV]] # [[Alter Channel]] # [[Altitude Sports and Entertainment]] # [[Aluetelevisio]] # [[AMC (Europe)]] # [[AMC (TV channel)]] # [[American Christian Television System]] # [[American Heroes Channel]] # [[America's Auction Network]] # [[America's Talking]] # [[AMGTV]] # [[AMI-audio]] # [[AMI-TV]] # [[An Viên Television]] # [[Andalucía Televisión]] # [[Andorra Televisió]] # [[Animal Planet]] # [[Animal Planet (Asia)]] # [[Animal Planet (Australia and New Zealand)]] # [[Animal Planet (Benelux)]] # [[Animal Planet (Canada)]] # [[Animal Planet (UK TV channel)]] # [[Animal Planet Europe]] # [[Animal Planet Germany]] # [[Animal Planet India]] # [[Animal Planet Italy]] # [[Animal Planet L!VE]] # [[Animal Planet Nordic]] # [[Animal Planet Poland]] # [[Animalist]] # [[Animaux]] # [[Animax (German TV channel)]] # [[Animax (India)]] # [[Animax (Latin America)]] # [[Animax (South Korea)]] # [[Animax Asia]] # [[Animax Eastern Europe]] # Animax Pakistan # [[Animax Portugal]] # [[Animax Spain]] # [[Anime Network]] # [[AnimeCentral]] # ANN7 # [[ANT1]] # [[ANT1 Cyprus]] # [[ANT1 Europe]] # [[ANT1 Pacific]] # [[ANT1 Prime]] # [[ANT1 Satellite]] # [[Antena 1 (Romania)]] # [[Antena 3 (Romania)]] # [[Antena 3 (Spain)]] # [[Antena 3 Canarias]] # [[Antena Internațional]] # [[Antena Stars]] # [[Antenna Sicilia]] # [[Antenna Tre Nordest]] # [[Antv]] # [[A-One (TV channel)]] # [[AOV Adult Movie Channel]] # A-PAC # [[Apna Channel]] # [[Aragón Sat]] # [[Aragón TV]] # [[ARD-alpha]] # [[Arena (TV network)]] # [[Argent (TV channel)]] # [[ARIA TV]] # [[Ariana TV]] # [[Arirang (TV network)]] # [[Around the Rings]] # [[Arrai TV]] # [[Arsenal TV]] # [[ART Television (Sri Lanka)]] # [[Arte]] # [[ARtv (Portugal)]] # ART Movie World # [[اے آر وائی ڈیجیٹل]] # [[اے آر وائی ٹی وی نیٹ ورک]] # [[دی میوزک]] # [[اے آر وائی نیوز]] # [[اے آر وائی کیو ٹی وی]] # [[ARY Zauq]] # [[ARY Zindagi]] # [[Asamblea Nacional Televisión]] # [[Asia Business News]] # [[Asian Food Channel]] # [[Asian TV]] # [[Asianet]] # [[Asianet Movies]] # [[Asianet News]] # [[Aspire (TV network)]] # [[Aspire TV]] # [[Astana TV]] # [[Astro AEC]] # [[Astro Arena (TV channel)]] # [[Astro Aruna]] # [[Astro Awani]] # [[Astro Bella]] # [[Astro Box Office]] # [[Astro Ceria]] # [[Astro Citra]] # [[Astro hitz]] # [[Astro Hua Hee Dai]] # [[Astro Kirana]] # [[Astro Oasis]] # [[Astro On Demand]] # [[Astro Prima]] # [[Astro Quan Jia HD]] # [[Astro Ria]] # [[Astro SuperSport]] # [[Astro Vaanavil]] # [[Astro Vinmeen HD]] # [[Astro Warna]] # [[Astro Xiao Tai Yang]] # [[Astro Zhi Zun HD]] # ASTV # At the Races # [[ATM Rozrywka]] # [[ATN Aastha TV]] # [[ATN Alpha ETC Punjabi]] # [[ATN ARY Digital]] # [[ATN Asianet]] # [[ATN B4U Movies]] # [[ATN B4U Music]] # [[ATN Bangla]] # [[ATN Bangla (Canada)]] # [[ATN Channel]] # [[ATN Cricket Plus]] # [[ATN Food Food]] # [[ATN Gujarati]] # [[ATN Jaya TV]] # [[ATN MH 1]] # [[ATN Movies OK]] # ATN NDTV 24x7 # [[ATN News]] # [[ATN Punjabi 5]] # [[ATN Punjabi Plus]] # [[ATN SAB TV]] # [[ATN Sony Aath]] # [[ATN Sony TV]] # [[ATN Sports]] # [[ATN Times Now]] # [[ATN Urdu]] # [[ATN Zoom]] # [[ATV (Austria)]] # [[ATV (Hungary)]] # [[اے ٹی وی]] # [[ATV (Suriname)]] # [[ATV (Turkey)]] # [[ATV Asia]] # [[ATV Home]] # [[ATV News]] # [[ATV World]] # [[Auction World.tv]] # [[Audi Channel]] # [[Audience Network]] # [[Aurora Community Channel]] # [[Austext]] # Australia Plus # [[Australian Christian Channel]] # [[Authentic TV]] # [[Aux (TV channel)]] # [[AVA (TV channel)]] # Avago # [[Avenues Television]] # [[Avila TV]] # [[Avis de Recherche]] # [[AVN (Albania)]] # [[AVT Khyber]] # [[Awaz Television Network]] # [[AWE (TV network)]] # [[Axess TV]] # [[AXN]] # [[AXN (Asia)]] # [[AXN (India)]] # [[AXN (Portugal)]] # [[AXN Beyond]] # [[AXN Crime]] # [[AXN HD]] # [[AXN Italy]] # AXN Movies # [[AXN Pakistan]] # [[AXN Sci Fi]] # [[AXN Spin]] # [[AXN White]] # [[AXS TV]] # [[Azad Azerbaijan TV]] # [[Azio TV]] # [[AZN Television]] # [[AzTV]] # [[B1 TV]] # [[B4U (TV channel)]] # [[B4U Movies]] # [[B4U Music]] # B4U Aflam # B4U Plus # [[BabyFirst]] # [[Back9Network]] # [[Bad Teeth]] # [[Bahn TV]] # [[Bahry TV]] # [[Balapan (channel)]] # [[Bali TV]] # [[Balkanika TV]] # [[Balls (TV channel)]] # [[Bandamax]] # [[BandNews TV]] # [[BandSports]] # [[Bang TV]] # [[Bangla TV]] # [[Bangladesh Television]] # [[Banglavision]] # [[Bank Television (Ukraine)]] # [[Basketball TV]] # [[Bay News 9]] # [[Bayon Television]] # [[Bazar (TV channel)]] # [[BBC 2W]] # [[BBC Alba]] # [[BBC America]] # [[BBC Brit]] # [[BBC Canada]] # [[BBC Choice]] # [[BBC Choice Northern Ireland]] # [[BBC Earth (TV channel)]] # [[BBC Entertainment]] # [[BBC First]] # [[BBC Food]] # [[BBC Four]] # [[BBC HD]] # [[BBC HD (international)]] # [[BBC HD Scandinavia]] # [[BBC Japan]] # [[BBC Knowledge]] # [[BBC Knowledge (international)]] # [[BBC Lifestyle]] # [[BBC News (TV channel)]] # [[BBC One]] # [[BBC One Northern Ireland]] # [[BBC One Scotland]] # [[BBC One Wales]] # [[BBC Parliament]] # [[BBC Persian Television]] # [[BBC Prime]] # [[BBC Select]] # [[BBC South Asia]] # [[BBC Three]] # [[BBC TV Europe]] # [[BBC Two]] # [[BBC Two Northern Ireland]] # [[BBC Two Scotland]] # [[BBC Two Wales]] # [[BBC UKTV]] # [[BBC World News]] # [[BBC World Service Television]] # [[BBF TV]] # [[BBL TV]] # [[BDC Televizija]] # [[Be 1]] # [[Behar TV]] # [[BeIN Sports]] # [[BeIN Sports (Australia)]] # [[BeIN Sports (Canada)]] # [[Belarus 24]] # [[Belarus-1]] # [[BemSimples]] # [[BEN Television]] # [[Benfica TV]] # [[BeritaSatu Sports]] # [[BeritaSatu TV]] # [[Bernama TV]] # [[Best Direct]] # [[BET]] # [[BET Gospel]] # [[BET Hip-Hop]] # [[BET International]] # [[BET Networks]] # [[Better Black Television]] # [[BeTV (Asia Pacific)]] # [[BFM Business]] # [[BFM TV]] # [[Bhakti TV]] # [[Bhojpuri Channel (Mauritius)]] # [[BHT 1]] # [[Bibel TV]] # [[Bibigon]] # [[Bid Plus]] # [[Biełsat TV]] # [[Big CBS Love]] # [[Big CBS Prime]] # [[BIG CBS Spark]] # [[Big Game TV]] # [[BIG Magic]] # [[Big Magic International (Canada)]] # [[Big Ten Network]] # [[Biggs (TV channel)]] # [[Bindass]] # [[Bintang (Channel)]] # [[Bio.]] # [[Bio. (South East Asia)]] # [[Bionix]] # [[Bisarva News]] # [[BISD-TV]] # BiteTV # [[Black Family Channel]] # [[Blighty (TV channel)]] # [[Bliss (TV channel)]] # [[Bloomberg Television]] # Bloomberg TV India # [[Bloomberg TV Indonesia]] # [[Blue (TV channel)]] # [[Blue Hustler]] # [[Blue Ocean Network]] # [[BN Music (television channel)]] # [[BN Televizija]] # [[BNC Network HD]] # [[BNT 1]] # [[BNT 2]] # [[BNT HD]] # [[BNT World]] # [[Body In Balance]] # [[Bohemia Visual Music]] # [[Boishakhi TV]] # [[Bollywood Times]] # [[BookTelevision]] # [[Boom Sport One]] # [[Boom Sport Two]] # [[BoxNation]] # [[BoxSets (TV channel)]] # [[Bpm:tv]] # Brava3D # [[BravaHDTV]] # [[BravaNL]] # [[Bravo (British TV channel)]] # [[Bravo (Canada)]] # [[Bravo (U.S. TV network)]] # [[Bravo 2]] # [[Breakaway PPV]] # [[BRF TV]] # [[Bridges TV]] # [[Bright House Sports Network]] # [[Brit Hits]] # [[British Muslim TV]] # [[Bro (TV channel)]] # [[Brown University Student Television]] # [[BT Sport]] # [[BTV (Bulgaria)]] # [[BTV Action]] # [[BTV Cinema]] # [[BTV Comedy]] # [[BTV Lady]] # BTV Sports # [[Bubble Hits]] # [[Bubble Hits Ireland]] # [[Bursaspor TV]] # Business Channel Television # Business News Network # [[بزنس پلس]] # [[BuyNOW TV]] # [[BuzMuzik]] # [[Buzz TV]] # [[BVN]] # [[BYUtv]] # [[C Channel]] # [[C More Action]] # [[C More Emotion]] # [[C More Entertainment]] # [[C More Film]] # [[C More First]] # [[C More First HD]] # [[C More Hits]] # [[C More Hockey]] # [[C More Series]] # [[C More Sport]] # [[C More Sport HD]] # [[C More Tennis]] # [[C Music TV]] # [[C TV]] # [[C/S 9]] # [[C/S Origin]] # [[C1 Television (channel)]] # [[C31 Melbourne]] # [[C4 (TV channel)]] # [[C7 Sport]] # [[C9TV]] # [[Cable Music Channel]] # [[Cable Noticias]] # [[Cable TV Hong Kong]] # [[Caccia e Pesca]] # [[California University Television]] # [[Calle 13 (TV channel)]] # [[Calvin TV]] # [[Camera dei Deputati (TV channel)]] # [[Canal 13 (Chile)]] # [[Canal 24 Horas]] # [[Canal 3]] # [[Canal 3 Pichilemu]] # [[Canal 4 Navarra]] # [[Canal 5 Noticias]] # [[Canal 6 (Honduras)]] # [[Canal 8 Sport]] # [[Canal 8 UCV TV]] # [[Canal 9 (Denmark)]] # [[Canal 9 (Norway)]] # [[Canal Clásico]] # [[Canal D]] # [[Canal D/Investigation]] # [[Canal del Congreso]] # [[Canal Extremadura Televisión]] # [[Canal Hollywood]] # [[Canal Indigo]] # [[Canal J]] # [[Canal M]] # [[Canal Macau]] # [[Canal N]] # [[Canal Nostalgia]] # [[Canal Nou Dos]] # [[Canal Nou Internacional]] # [[Canal Panda]] # [[Canal Parlamento]] # [[Canal Q]] # [[Canal Sur 2]] # [[Canal Uno (Ecuador)]] # [[Canal Vasco]] # [[Canal Vie]] # [[Canal Viva]] # [[Canal+]] # [[Canal+ 1]] # [[Canal+ 2]] # [[Canal+ Acción]] # [[Canal+ Cinéma]] # [[Canal+ Comedia]] # [[Canal+ Comedy]] # [[Canal+ DCine]] # [[Canal+ Décalé]] # [[Canal+ Deportes]] # [[Canal+ Drama]] # [[Canal+ Family]] # [[Canal+ Fútbol]] # [[Canal+ Gol (Poland)]] # [[Canal+ Golf]] # [[Canal+ Liga]] # [[Canal+ Liga de Campeones]] # [[Canal+ Liga Multi]] # [[Canal+ Poland]] # [[Canal+ Séries]] # [[Canal+ Sport (France)]] # [[Canal+ Sport (Poland)]] # [[Canal+ Xtra]] # [[Canal180]] # [[Canale 5]] # [[Canterbury Television]] # [[Canvas (Belgium)]] # [[Cap 24]] # [[Capital (radio network)]] # [[Čarli TV]] # [[Carlton Cinema]] # [[Carlton Food Network]] # [[Carlton Select]] # [[Carlton Sports Network]] # [[Carlton World]] # [[Carolinas Sports Entertainment Television]] # [[Carousel (TV channel)]] # [[Cartoon Hangover]] # [[Casa (TV channel)]] # Castilla-La Mancha TV # [[Castilla–La Mancha TV 2]] # [[CatholicTV]] # [[CAV-TV]] # Citruss TV # [[CBC News Network]] # [[CBC Parliamentary Television Network]] # [[CBM TV]] # [[CBS Action]] # [[CBS Cable]] # [[CBS Daytime]] # [[CBS Drama]] # [[CBS Europa]] # [[CBS Reality]] # [[CBS Sports Network]] # [[CBSN]] # [[CCCTV]] # [[CCN TV6]] # [[CCTV America]] # [[CCTV International Arabic]] # [[CCTV International French]] # [[CCTV International Russian]] # [[CCTV International Spanish]] # [[CCTV News]] # [[CCTV-1]] # [[CCTV-10]] # [[CCTV-11]] # [[CCTV-12]] # [[CCTV-13]] # [[CCTV-14]] # [[CCTV-15]] # [[CCTV-2]] # [[CCTV-3]] # [[CCTV-4]] # [[CCTV-5]] # [[CCTV-5+]] # CCTV-6 # [[CCTV-7]] # [[CCTV-8]] # [[CCTV-9]] # [[چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن]] # [[CCTV-China Television Shopping Channel]] # [[چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن]] # [[چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن]] # CCTV-Discovery # [[CCTV-Golf & Tennis]] # [[CCTV-Nostalgia Theater]] # [[چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن]] # [[CCTV-Storm Football]] # [[CCTV-Storm Music]] # [[CCTV-Storm Theater]] # CCTV-Students # [[CCTV-The First Theater]] # [[CCTV-TV Guide]] # [[چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن]] # [[چائنا سینٹرل ٹیلی ویژن]] # CCTV-新科动漫 # CCTV-证券资讯 # [[Cebu Catholic Television Network]] # [[Celebes TV]] # [[Celestial Movies]] # [[Celestial Movies Asia]] # [[Celtic TV]] # [[Center.tv]] # [[Central Digital Television]] # [[Centric]] # [[CgeTV]] # [[CGN-7]] # [[Challenge (TV channel)]] # [[Cham TV]] # [[Chamber TV]] # [[Channel 1 (Iran)]] # [[Channel 1 (Israel)]] # [[Channel 10 (India)]] # [[Channel 10 (Israel)]] # [[Channel 101]] # [[Channel 16 (Bangladesh)]] # [[Channel 2 (Iran)]] # [[Channel 2 (Israel)]] # [[Channel 21 (Germany)]] # [[Channel 24 (Bangladesh)]] # [[Channel 25 (Mongolia)]] # [[Channel 3 (Cambodia)]] # [[Channel 3 (Thailand)]] # [[Channel 31 (Kazakhstan)]] # [[Channel 33 (Israel)]] # [[Channel 4]] # [[Channel 5 (UK)]] # [[Channel 5 Lithuania]] # [[Channel 6 (Ireland)]] # [[Channel 7 (Thailand)]] # [[Channel 854]] # [[Channel 9 (Bangladesh)]] # [[Channel 9 (Malaysia)]] # [[Channel A (TV channel)]] # Channel AKA # [[Channel i]] # [[Channel M]] # [[Channel M (Southeast Asia)]] # [[Channel NewsAsia]] # [[Channel North Television]] # [[Channel NSW]] # [[Channel One (Albania)]] # [[Channel One (Bangladesh)]] # [[Channel One (UK and Ireland)]] # [[Channel One News]] # [[Channel One Russia]] # [[Channel Punjabi]] # [[Channel S]] # [[Channel South]] # [[Channel UFX]] # [[Channel V]] # [[Channel V Australia]] # [[Channel V India]] # [[Channel V Philippines]] # [[Channel V Thailand]] # ChannelBee # [[Channels TV]] # [[Chart Show Dance]] # [[Chart Show TV]] # [[Chasse et Pêche]] # [[Chelsea TV]] # [[Chérie 25]] # [[Chicagoland Television]] # [[Chilevisión]] # [[Chiller (TV channel)]] # [[Chintu TV]] # [[CHK (TV Channel)]] # [[Choice TV]] # [[Chosun Broadcasting Company]] # [[Chutti TV]] # [[Cielo (TV channel)]] # [[Ciné 12 (Mauritius)]] # [[Ciné Fx]] # [[Cine Mo!]] # [[Ciné+]] # [[Ciné+ Classic]] # [[Ciné+ Émotion]] # [[Ciné+ Frisson]] # [[Ciné+ Premier]] # [[Cine5]] # [[Cinelatino]] # [[Cinema One]] # [[CinemaWorld]] # [[Cinemax]] # [[Cinemax (Asia)]] # [[Cinemax 2]] # [[Cinémoi]] # [[Cinépop]] # [[CITV]] # [[سٹی 42]] # [[City 7 TV]] # [[City Channel]] # [[City Channel Dublin]] # [[City Saskatchewan]] # [[City TV (Bulgaria)]] # [[City8]] # [[CityNews Channel]] # [[Clan (TV channel)]] # [[Clark – Vancouver Television]] # [[Class CNBC]] # [[Classic Arts Showcase]] # [[Classic FM TV]] # [[Classica (TV channel)]] # [[ClassTV]] # [[Cloo]] # [[Club RTL]] # [[Clubland TV]] # [[CMAC-TV]] # [[CMT (Canadian TV channel)]] # [[CMT (U.S. TV channel)]] # [[CMT Europe]] # CMT Pure Country # [[CMTV]] # [[CNBC]] # [[CNBC Africa]] # [[CNBC Asia]] # [[CNBC Awaaz]] # [[CNBC Europe]] # [[CNBC Latin America]] # [[CNBC World]] # [[CNBC-e]] # [[CNC World]] # [[CNC3]] # [[سی این این]] # [[CNN Airport]] # [[CNN Chile]] # [[CNN en Español]] # [[CNN Indonesia]] # [[CNN International]] # [[CNN International Asia Pacific]] # [[CNN International South Asia]] # [[CNN Philippines]] # CNN Sports Illustrated # [[CNN Türk]] # [[CNN+]] # [[CNNfn]] # [[CNN-IBN]] # [[CNX]] # [[Coast Cable 11]] # [[ای ٹی وی نیٹ ورک]] # [[Colours (TV channel)]] # [[Colours TV]] # [[Comcast Sports Southwest]] # [[Comcast SportsNet]] # [[Comcast SportsNet Bay Area]] # [[Comcast SportsNet California]] # [[Comcast SportsNet Chicago]] # [[Comcast SportsNet Mid-Atlantic]] # [[Comcast SportsNet New England]] # [[Comcast SportsNet Northwest]] # [[Comcast SportsNet Philadelphia]] # [[Comcast Television]] # [[Comcast/Charter Sports Southeast]] # [[Comédie+]] # [[Comedy Central]] # [[Comedy Central (India)]] # [[Comedy Central (Latin America)]] # [[Comedy Central (Netherlands)]] # [[Comedy Central (New Zealand)]] # [[Comedy Central (UK and Ireland)]] # [[Comedy Central Asia]] # [[Comedy Central Belgium]] # [[Comedy Central Extra]] # [[Comedy Central Family (Netherlands)]] # [[Comedy Central Family (Poland)]] # [[Comedy Central Germany]] # [[Comedy Central Hungary]] # [[Comedy Central Israel]] # [[Comedy Central Italy]] # [[Comedy Central Poland]] # [[Comedy Central Spain]] # [[Comedy Central Sweden]] # [[Comedy Gold (TV channel)]] # [[Comedy Smart]] # [[ComedyMax]] # [[Commonwealth Broadcasting Network]] # [[Community Channel (UK)]] # [[Concert TV]] # [[Controversial TV]] # [[Cooking Channel]] # [[Cool TV]] # [[Cooltoon]] # [[CoolTV]] # [[Corazon Albiverde]] # [[Cork Community TV]] # [[Cornerstone Television]] # [[Cosmopolitan TV (Canada)]] # [[Cottage Life (TV channel)]] # [[Country Music Channel]] # [[Country TV]] # [[Countryside Associated Television]] # [[Cox Sports]] # [[Cox Sports Television]] # Cox7 # [[CP24]] # [[CPAC (TV channel)]] # [[Crime & Investigation (Canada)]] # [[Crime & Investigation Network]] # [[Crime & Investigation Network (Australia)]] # [[Crime & Investigation Network (Europe)]] # [[Crime & Investigation Network (South East Asia)]] # [[Croatian Music Channel]] # [[Crónica TV]] # [[C-SPAN]] # [[ČT HD]] # [[ČT Sport]] # [[ČT1]] # [[ČT2]] # [[ČT24]] # [[CTi Entertainment]] # [[CTi International]] # [[CTi News]] # [[CTi Variety]] # [[CTS Education and Culture]] # [[CTS Main Channel]] # [[CTS Recreation]] # [[CTV Main Channel]] # [[CTV MyLife]] # [[CTV News Channel (Canada)]] # [[CTV News Channel (Taiwan)]] # [[CTV Two Alberta]] # [[CTV Two Atlantic]] # [[Cuatro (TV channel)]] # [[Cubavision International]] # [[Cue TV]] # Cult TV # [[Cult (TV channel)]] # [[Cultural·es]] # [[CUNY TV]] # [[Current TV]] # [[CyLTV]] # [[D17 (TV channel)]] # [[D8 (TV channel)]] # [[Da Vinci Learning]] # [[Dahlia TV]] # [[Dajto]] # [[DanceTrippin TV]] # [[Das Erste]] # [[Das Vierte]] # [[Dave (TV channel)]] # [[ڈان نیوز]] # [[Daystar Canada]] # [[DD Bangla]] # [[DD Chandana]] # [[DD Coimbatore]] # [[DD Girnar]] # [[DD India]] # [[DD Metro]] # [[DD National]] # [[DD News]] # [[DD Podhigai]] # [[DD Pondicherry]] # [[DD Sports]] # [[DDishTV]] # [[DDTV]] # [[De Película]] # [[De Película Clásico]] # [[DeA Kids]] # [[DealsTV]] # [[DeeJay TV]] # [[Deen TV]] # [[Deepam TV]] # [[DejaView]] # [[Deluxe Music]] # [[Desh TV]] # [[Destination America]] # [[DetikCom]] # [[DhiTV]] # [[Diema]] # [[Diema Family]] # [[Diganta Television]] # [[Digi 24]] # [[Digi Sport (Romania)]] # [[Digiplus]] # [[Digital Forty Four]] # [[Direct 8]] # [[Direct Star]] # [[Discovery Channel]] # [[Discovery Channel (Asia)]] # [[Discovery Channel (Australia)]] # [[Discovery Channel (Canada)]] # [[Discovery Channel (Flanders)]] # [[Discovery Channel (Middle East)]] # [[Discovery Channel (Netherlands)]] # [[Discovery Channel (Portugal)]] # [[Discovery Channel (UK and Ireland)]] # [[Discovery Channel Denmark]] # [[Discovery Channel Europe]] # [[Discovery Channel Finland]] # [[Discovery Channel France]] # [[Discovery Channel Germany]] # [[Discovery Channel Hungary]] # [[Discovery Channel Italy]] # [[Discovery Channel Norway]] # [[Discovery Channel Poland]] # [[Discovery Channel Romania]] # [[Discovery Channel Russia]] # [[Discovery Channel Sweden]] # [[Discovery en Español]] # [[Discovery Fit & Health]] # [[Discovery Geschichte]] # [[Discovery HD]] # [[Discovery HD World]] # [[Discovery Health Channel]] # [[Discovery Historia]] # [[Discovery History]] # [[Discovery Home & Health]] # [[Discovery Home & Health (UK & Ireland)]] # [[Discovery Home and Health Southeast Asia]] # [[Discovery MAX]] # [[Discovery Networks Deutschland]] # [[Discovery People]] # [[Discovery Real Time]] # [[Discovery Real Time France]] # [[Discovery Science (Asia)]] # [[Discovery Science (Canada)]] # [[Discovery Science (TV channel)]] # [[Discovery Travel & Living]] # [[Discovery Travel & Living (UK & Ireland)]] # [[Discovery Travel & Living Europe]] # [[Discovery Travel & Living Italy]] # [[Discovery Turbo]] # [[Discovery Turbo (Asia)]] # [[Discovery Wings (UK)]] # [[Discovery World (Canadian TV channel)]] # [[Discovery World (TV channel)]] # [[Disney Channel (UK and Ireland)]] # [[Disney Cinemagic]] # [[DiTV]] # [[Diva (Asia TV channel)]] # [[Diva TV]] # [[Diva Universal (Italy)]] # [[Diva Universal (Philippines)]] # [[Divinity (TV channel)]] # [[DIY Network]] # [[DIY Network (Canada)]] # [[Diya almantther Channel]] # DiziMax # [[Djazz.TV]] # [[DM Digital]] # [[DM SAT]] # [[DMAX (Asia)]] # [[DMAX (Italy)]] # [[DMAX (TV channel)]] # [[DMAX (UK TV channel)]] # [[DMTV]] # [[DNTV2]] # [[Documentary (TV channel)]] # [[Documentary Channel (New Zealand)]] # [[Documentary Channel (TV channel)]] # [[DoD News Channel]] # [[DOGTV]] # [[Doma TV]] # [[Domashny]] # [[Domo+]] # [[Doordarshan Kendra, Madurai]] # [[Dorcel TV]] # [[Dost TV]] # [[DR HD]] # [[DR K]] # [[DR Ramasjang]] # [[DR Ultra]] # [[DR Update]] # [[DR1]] # [[DR2]] # [[DR3]] # [[Draft:Disney Channel (Australia and New Zealand)]] # [[Draft:FEVA TV]] # [[Draft:MBS-ETV]] # [[Draft:Medi BizTV]] # [[Draft:Orion Express]] # [[Draft:R&C Media Group, Inc]] # [[Draft:STAR Cricket channel]] # [[Draft:The New Fly Fisher]] # [[Dragon Television]] # [[Dream TV (Turkey)]] # [[Druga TV]] # [[DTour]] # [[DTV (Moldovan TV channel)]] # [[DTV (RTÉ)]] # [[Dublin Community Television]] # [[Ducktv]] # [[Duna TV]] # [[Duna World]] # [[دنیا نیوز]] # [[Dusk (TV channel)]] # [[Dusk!]] # [[Dvojka]] # [[DW (Latinoamérica)]] # [[DW-TV]] # [[DY 365]] # [[DZMM TeleRadyo]] # [[DZRH News Television]] # [[E City]] # [[E!]] # [[E! (Canadian TV channel)]] # [[E! (Europe)]] # [[E.tv]] # [[E.tv Ghana]] # [[E2 (TV channel)]] # [[E24 (TV channel)]] # [[E4 (TV channel)]] # [[Eagle TV]] # [[EastLink TV]] # [[Echo TV]] # [[Económico TV]] # [[ECTV]] # [[Ecuador TV]] # [[Eden (TV channel)]] # [[Eden TV]] # [[Edge TV]] # [[Educational Broadcasting System]] # [[Edutainment TV]] # [[Eén]] # [[Eesti Televisioon]] # [[EeZee tv]] # [[EGO (TV channel)]] # EinsFestival # [[EinsPlus]] # [[Ekamra Manoranjan TV]] # [[El 33]] # [[El Rey (TV network)]] # [[Eleven (TV channel)]] # [[ELTA 1 HD]] # [[ELTA 2]] # [[Emas (Malaysian TV channel)]] # [[Emmanuel TV]] # [[Empire Sports Network]] # [[Emrooz TV]] # [[ENCA]] # [[Encore (TV network)]] # [[Encore Avenue]] # [[Encyclo]] # [[Energy (TV channel)]] # [[Entertainment Studios Networks]] # [[EPIC (TV channel)]] # [[Epix (TV network)]] # [[Era News]] # [[Erdély TV]] # [[Eri-TV]] # [[ERT HD]] # [[ERT World]] # [[ERT World (Canada)]] # [[ESA Television]] # [[Escales (TV)]] # [[Eshragh TV]] # [[Eska TV]] # [[Eslah TV]] # [[ESPN]] # [[ESPN (UK)]] # [[ESPN 3D]] # [[ESPN America]] # ESPN Asia # [[ESPN Australia]] # [[ESPN Brasil]] # [[ESPN Classic]] # [[ESPN Classic (Canada)]] # [[ESPN Classic (Italy)]] # [[ESPN Classic (UK)]] # [[ESPN Deportes]] # ESPN Dos # [[ESPN Goal Line]] # [[ESPN Latin America]] # ESPN Philippines # [[ESPN+]] # [[ESPN2]] # [[ESPN2 Australia]] # [[ESPN3]] # [[ESPNews]] # [[ESPNU]] # [[Esport3]] # [[Espreso TV]] # [[Esquire Network]] # [[Estil 9]] # [[Estuary TV]] # [[ET Now]] # [[ET1 (Greece)]] # [[ET3 (Greece)]] # [[E-talk]] # [[ETB 1]] # [[ETB 2]] # [[ETB 3]] # [[ETB Sat]] # [[ETC (TV channel)]] # [[ETC Bollywood Business]] # Etc...TV # Eternal Word Television Network # [[ETTV News]] # [[ETV Bangla]] # [[ETV Gujarati]] # [[ای ٹی وی نیٹ ورک]] # [[ETV Kids (Southeast Asia)]] # [[ETV Marathi]] # [[ETV News Kannada]] # [[ETV2]] # Euforia Lifestyle TV # [[Euro Channel]] # [[Euro TV Moldova]] # [[Euro1080]] # [[Eurochannel]] # [[Euronews]] # [[Euronova TV]] # [[Europa 7]] # [[Europa TV]] # [[Eurosport]] # [[Eurosport 2]] # [[Eurosport News]] # [[EuroWorld Sport]] # [[Évasion]] # [[Eve (TV channel)]] # [[Exa TV]] # [[Expo Channel]] # [[Express 24/7]] # [[ایکسپریس انٹرٹینمینٹ]] # [[ایکسپریس نیوز]] # [[Extra (TV channel)]] # [[Extreme Sports Channel]] # [[Exxxtasy TV]] # [[F1 Digital+]] # [[Face TV]] # [[Face TV (Bosnia and Herzegovina)]] # [[Factoría de Ficción]] # [[Fairchild TV]] # [[Fairchild TV 2 HD]] # [[Family Channel]] # [[Family Gekijo]] # FamilyNet # [[Fan TV]] # [[FARSI1]] # [[Fashion One]] # [[Fashion Television (TV channel)]] # [[FashionTV]] # [[Favorit TV]] # [[FBC TV]] # [[FC Barcelona media]] # [[Fearnet]] # [[Federalna televizija]] # [[FEM (TV channel)]] # [[Fenerbahçe TV]] # [[Festival of Industry, Trade and Culture (Itagüí)]] # [[Festival of the Flowers]] # [[Fight Network]] # [[Fight Now TV]] # [[Fight+]] # [[Fiji Broadcasting Corporation]] # [[Fiji Television]] # [[Filipino TV]] # [[Film 24 (channel)]] # [[Film1]] # [[Film1 Action]] # Film1 Comedy # [[Film1 Festival]] # [[Film1 Premiere]] # Film1 Spotlight # [[Film4]] # [[Filmax]] # [[فلمازیا]] # [[Filmnet]] # [[Filmy]] # [[Filmy (Canada)]] # [[Financial News Network]] # [[Fine Living (Canada)]] # [[Fine Living (Italy)]] # [[Fine Living Network]] # [[FiOS1]] # [[First Channel (Georgian TV channel)]] # [[Fit TV]] # [[FitTV]] # [[Flaunt (TV channel)]] # [[Flava (TV channel)]] # [[Flip TV]] # [[Flix (TV network)]] # [[Fly channel]] # [[Fly Music]] # Fly TV # [[FNTSY Sports Network]] # [[Focus Bangla]] # [[Focus Gesundheit]] # [[Focus NE]] # [[Folk Plus]] # [[Follow Me TV]] # [[Food Food (TV channel)]] # [[Food Network]] # [[Food Network (Canada)]] # [[Food Network Asia]] # [[Food Television]] # [[For you (TV channel)]] # [[Four (New Zealand)]] # [[FOX (Balkans)]] # [[Fox (Finland)]] # [[Fox (Greece)]] # [[Fox (Hungary)]] # [[Fox (India)]] # [[Fox (Italy)]] # Fox (Middle East) # [[Fox (Netherlands)]] # [[Fox (Poland)]] # [[Fox (Portugal)]] # [[Fox (Spain)]] # [[Fox (Turkey)]] # [[Fox (UK and Ireland)]] # [[Fox 8 (Dutch TV channel)]] # [[Fox Action Movies]] # [[Fox Business Network]] # [[Fox Channel (Germany)]] # [[Fox Channel Asia]] # [[Fox Classics]] # [[Fox College Sports]] # [[Fox Crime]] # [[Fox Crime (Asia)]] # [[Fox Crime (Italy)]] # [[Fox Deportes]] # [[Fox Family Movies]] # [[Fox Filipino]] # Fox Football Channel # [[Fox Footy]] # [[Fox Footy Channel]] # [[Fox HD (Latin America)]] # [[Fox Latin America]] # [[Fox Life]] # [[Fox Life (Italy)]] # [[Fox Life (Netherlands)]] # [[Fox Life Greece]] # [[Fox Life India]] # [[Fox Movies (Middle East)]] # [[Fox Movies (Portugal)]] # [[Fox Movies Premium]] # [[Fox News Channel]] # [[Fox Next]] # [[Fox Reality Channel]] # [[Fox Retro]] # [[Fox Series]] # [[Fox Soccer]] # [[Fox Soccer Plus]] # [[Fox Sports (Australia)]] # [[Fox Sports (Brazil)]] # [[Fox Sports (Netherlands)]] # [[Fox Sports 1]] # [[Fox Sports 2]] # [[Fox Sports and Entertainment]] # [[Fox Sports Arizona]] # [[Fox Sports Asia]] # [[Fox Sports Carolinas]] # [[Fox Sports Chile]] # [[Fox Sports Detroit]] # [[Fox Sports Eredivisie]] # [[Fox Sports Florida]] # [[Fox Sports Houston]] # [[Fox Sports Indiana]] # [[Fox Sports International (Netherlands)]] # [[Fox Sports Kansas City]] # [[Fox Sports Latinoamérica]] # [[Fox Sports Midwest]] # [[Fox Sports Networks]] # [[Fox Sports New Orleans]] # [[Fox Sports News (Asia)]] # [[Fox Sports News (Australia)]] # [[Fox Sports News India]] # [[Fox Sports North]] # [[Fox Sports Ohio]] # [[Fox Sports Oklahoma]] # [[Fox Sports San Diego]] # [[Fox Sports South]] # [[Fox Sports Southwest]] # [[Fox Sports Tennessee]] # [[Fox Sports West and Prime Ticket]] # [[Fox Sports Wisconsin]] # [[Fox Sports World Canada]] # [[Fox8]] # [[Foxnet]] # [[Foxtel 3D]] # [[Foxtel Movies]] # [[Foxtel On Demand]] # [[FPTV]] # [[France 2]] # [[France 24]] # [[France 3]] # [[France 3 Alpes]] # [[France 3 Alsace]] # [[France 3 Aquitaine]] # [[France 3 Bourgogne]] # [[France 3 Bretagne]] # [[France 3 Centre]] # [[France 3 Côte d'Azur]] # [[France 3 Limousin Poitou-Charentes]] # [[France 3 Nord-Pas-de-Calais]] # [[France 3 Normandie]] # [[France 3 Paris Île-de-France]] # [[France 3 Picardie]] # [[France 3 Provence-Alpes]] # [[France 3 Rhône-Alpes]] # [[France 3 Sud]] # [[France 4]] # [[France 5]] # [[France Ô]] # [[Free Speech TV]] # [[Free TV]] # [[Friendly TV]] # [[Frost Great Outdoors]] # [[FS1 (Salzburg)]] # [[FSN Chicago]] # [[Ftn]] # [[FTV News]] # [[Fuel TV (Australia)]] # [[Fuel TV (Portugal)]] # [[Fuse (TV channel)]] # [[Fusion (TV channel)]] # [[Futura (TV channel)]] # [[Future Television]] # [[FX (Asia)]] # [[FX (Greece)]] # [[FX (Italy)]] # [[FX (Portugal)]] # [[FX (TV channel)]] # [[FX Australia]] # [[FX Canada]] # [[FX Latin America]] # [[FX Movie Channel]] # [[FXX]] # [[FXX (Canada)]] # [[FYI (Canadian TV channel)]] # [[FYI (U.S. TV channel)]] # [[G4 (Canada)]] # [[G4 (TV channel)]] # G4 Rewind # [[G4techTV]] # [[GAAGO]] # [[Gala TV]] # [[Galatasaray TV]] # [[Galavisión]] # [[Galaxy (UK TV channel)]] # [[Game Network]] # [[Game One]] # [[Game Show Network]] # [[GamesBids]] # [[GameTV]] # [[Gayelle]] # [[GAYtv]] # [[Gazi Television]] # [[GEB America]] # [[GEM (Australian TV channel)]] # [[Gem Collector]] # [[GEM TV ASIA]] # [[Gemini TV]] # [[Gems TV]] # [[Gems TV (UK)]] # [[Gems TV (USA)]] # [[جیو انگریزی]] # [[جیو انٹرٹینمینٹ]] # [[جیو کہانی]] # [[جیو نیوز]] # [[جیو سپر]] # [[جیو تیز]] # [[جیو ٹی وی]] # [[German Kino Plus]] # [[GFA TV]] # [[GIGA Television]] # [[GiGa TV]] # [[Ginx TV]] # [[G-Kaboom]] # [[Glas (TV channel)]] # [[Glitz*]] # [[Global News Network]] # [[Global News: BC 1]] # [[Global Pinoy Cinema]] # [[Global Reality Channel]] # [[Global Tamil Vision]] # [[Global TV (Indonesia)]] # [[Globo (Portugal)]] # [[GloboNews]] # [[Globovisión]] # [[GMA Life TV]] # [[GMA Pinoy TV]] # [[G-Mobile]] # [[GNT]] # [[Go TV]] # [[Go! (Australian TV channel)]] # [[GOALTV]] # [[Gol Televisión]] # [[GOL TV]] # [[GOL TV (Latin American)]] # [[Gold (Australian TV channel)]] # [[Gold (TV channel)]] # [[Golf Channel]] # [[Golica TV]] # [[GolTV (Canada)]] # [[Good Food]] # [[GoodLife Channel]] # [[Gospel Music Network]] # [[Granada Breeze]] # [[Granada Talk TV]] # [[Great American Country]] # [[Great Eastland Television]] # [[Greatest Hits TV]] # [[Greek Cinema (TV channel)]] # [[Greek Music Television]] # GSP TV # [[GTV (Ghana)]] # [[GTV Variety Show]] # [[Gulli]] Prime # [[Gusto TV]] # [[GWN7]] # [[GXT]] # [[H2 (Canada)]] # [[H2 (TV network)]] # [[Ha! (TV channel)]] # [[Habertürk TV]] # [[HadiTV]] # [[Hakka TV]] # [[Halk TV]] # [[Hallmark Channel]] # [[Hallmark Channel (International)]] # [[Hallmark Channel (Scandilux)]] # [[Hallmark Movies & Mysteries]] # [[Halogen TV]] # [[Hálózat TV]] # [[Hansard TV]] # [[Happy Channel]] # [[Happy TV]] # [[Haq TV]] # [[Hayat TV (Turkey)]] # [[ایچ بی او]] # [[HBO (Asia)]] # [[HBO Brazil]] # [[HBO Canada]] # [[HBO Europe]] # [[HBO Family (Asia)]] # [[HBO Hits]] # [[HBO Netherlands]] # [[HBO Pakistan]] # [[HBO Signature (Asia)]] # [[HD suisse]] # [[HD1 (French TV channel)]] # [[HDNet Movies]] # [[Headlines Today]] # [[Heart (radio network)]] # [[Heartland (TV network)]] # [[Heat (TV channel)]] # [[Hellenic TV]] # [[Hema TV]] # [[Her TV]] # [[Herceg TV]] # [[Here TV]] # [[Hero (TV channel)]] # [[HGTV]] # [[HGTV (Canada)]] # [[Hidayat TV]] # [[HIFI (TV channel)]] # [[Hip Hop TV]] # [[Hiro (TV channel)]] # [[Hiru TV]] # [[His TV]] # [[Hispanic Information and Telecommunications Network]] # [[HispanicTV]] # [[HispanTV]] # [[História]] # [[Historia (TV channel)]] # [[History (Australian television channel)]] # [[History (Canada)]] # [[History (European TV channel)]] # [[History (Southeast Asian TV channel)]] # [[History (TV channel)]] # [[History en Español]] # [[History TV18]] # [[Hitz Music]] # [[HLN (TV channel)]] # [[HMTV]] # [[HodHod TV]] # [[Home (TV channel)]] # [[Home Shopping Network]] # [[Home Theater Network]] # [[Hometown Sports Indiana]] # [[Hope Channel]] # [[Hope Channel Philippines]] # [[Horizon League]] # [[Horizon Learning Channel]] # [[Horn Cable Television]] # [[Horror Channel]] # [[Horse & Country TV]] # [[Hot 3]] # [[Hot Choice]] # [[HOT TV]] # [[Houses of the Oireachtas Channel]] # [[HOW TO Channel]] # [[HPItv]] # [[Hromadske.TV]] # [[HRT 1]] # [[HRT 2]] # [[HRT 3]] # [[HRT 4]] # [[HRT plus]] # [[HRTV (network)]] # [[HSTN]] # [[HTV Mostar]] # [[HTV Oscar C]] # [[HTV3]] # [[HudTV]] # [[Hum Masala]] # [[Hum Sitaray]] # [[ہم ٹی وی]] # [[ہم ٹی-وی]] # [[Hunan Television]] # [[ہنگامہ ٹی وی]] # [[Husaini Channel]] # [[Hustler TV (Europe)]] # [[Hustler TV (US)]] # [[Hyper (television)]] # [[Hyper (TV channel)]] # [[I.Sat]] # [[I24news]] # [[IB Sat]] # [[IB3]] # [[IBC24]] # IBN TV # [[IBuy]] # [[I-CABLE News Channel (Hong Kong)]] # [[Ichannel]] # [[Ici ARTV]] # [[Ici Explora]] # [[Ici RDI]] # [[IConcerts]] # [[İctimai Television]] # [[ICTV (Ukraine)]] # [[Ideal World]] # [[IDF1]] # [[Idman Azerbaijan TV]] # [[IDNR-TV]] # [[IeTV]] # [[IFC (Canadian TV channel)]] # [[IFC (U.S. TV network)]] # [[IFilm (TV channel)]] # [[ILIM TV]] # [[Image Channel]] # [[Imagine Movies]] # [[Imagine Showbiz]] # [[Imagine TV]] # [[IMC TV]] # [[Imevisión]] # [[Imparja Television]] # [[In Demand]] # [[Independent Television (Bangladesh)]] # [[India News]] # [[India TV]] # [[Indiavibes]] # [[Indiavision]] # [[IndiePlex]] # [[Indigenous Community Television]] # [[Indosiar]] # [[Indus Media Group]] # Indus TV # [[Info TV]] # [[InfoMás]] # [[InnerSPACE]] # [[INSP (TV network)]] # [[Inter (TV channel)]] # Inter Channel # [[Intereconomía TV]] # [[International Music Feed]] # [[InterTV Grandes Minas]] # [[InterTV Serra+Mar]] # [[Investigation Discovery]] # [[Investigation Discovery (Canada)]] # [[Investigation Discovery (Latin America)]] # [[Investigation Discovery Europe]] # [[Ion Life]] # [[IRIB TV3]] # [[IRIB TV4]] # [[IRIB TV5]] # [[Iris (TV channel)]] # [[Irish Film Channel]] # [[Irish TV]] # [[Ishop tv]] # [[Islamic Republic of Iran News Network]] # [[Israeli Network]] # [[Italia 1]] # [[Italia 2]] # I-Télé # [[ITN channel]] # [[ITU TV]] # [[ITV (Thailand)]] # [[ITV (TV channel)]] # [[ITV (TV network)]] # [[ITV Choice]] # [[ITV Day]] # [[ITV Encore]] # [[ITV HD]] # [[ITV News Channel]] # [[ITV Play]] # [[ITV Select]] # [[ITV Sport Channel]] # [[ITV2]] # [[ITV3]] # [[ITV4]] # [[ITVBe]] # [[J Sports]] # [[J2 (New Zealand)]] # [[سی این بی سی پاکستان]] # [[Jaam-e-Jam (Canada)]] # [[Jack City]] # [[Jack TV]] # [[Jadeworld (Australia)]] # [[Jadeworld (USA)]] # [[JakTV]] # [[Jalsha Movies]] # [[Jamuna TV]] # [[Jan TV]] # [[Janasri News]] # [[Janco Visjon]] # [[Japan Entertainment Television]] # [[Japan International Broadcasting Inc.]] # [[Jaya TV]] # [[JBS Jewish Broadcasting Service]] # [[Jednotka]] # [[Jeepney TV]] # [[JellyTelly]] # [[Jetix]] # [[Jewellery Maker]] # [[Jewelry Television]] # [[Jewish Life Television]] # [[Jewish News One]] # [[Jia Yu Channel]] # [[JIM (Flemish TV channel)]] # [[Jim (TV Channel)]] # [[JimJam]] # [[Jimmy (TV channel)]] # [[JML Direct TV]] # [[Joi (TV channel)]] # [[Jones! (New Zealand)]] # [[JSTV]] # [[JTBC]] # [[JTV (Indonesia)]] # [[JUCE TV]] # [[Juice TV]] # [[Juicebox (TV channel)]] # [[June (TV Channel)]] # [[Jurnal TV]] # [[K1010 TV]] # [[K3 (television)]] # [[Kabel eins]] # [[Ka-Boom]] # [[Kah Lai Toi]] # [[Kalaignar TV]] # [[Kanal 1 (Bosnia and Herzegovina)]] # [[Kanal 11]] # [[Kanal 11 (Sweden)]] # [[Kanal 12]] # [[Kanal 2]] # [[Kanal 4]] # [[Kanal 5 (Denmark)]] # [[Kanal 5 (Macedonia)]] # [[Kanal 5 (Sweden)]] # [[Kanal 5 HD]] # [[Kanal 5 plus]] # [[Kanal 7]] # [[Kanal 9]] # [[Kanal 9 (Serbia)]] # [[Kanal A]] # [[Kanal D]] # [[Kanal D Romania]] # [[Kanal4]] # [[Kanaltürk]] # [[Kantipur Television Network]] # [[Kapatid TV5]] # [[Kappa TV]] # [[Karadeniz TV]] # [[Kashish Television Network]] # [[Kasthuri Newz 24]] # [[Kaumudy TV]] # [[Kawish Television Network]] # [[Kazakh TV]] # [[Kazakhstan (channel)]] # [[KAZsport]] # [[KBS World]] # [[KBS World (Japan)]] # [[KBS World (TV channel)]] # [[KBS World (United States)]] # [[KBS1]] # [[KBS2]] # [[KDEL Channel 20]] # [[Kerala Vision]] # [[Kermit Channel]] # [[Kerrang! TV]] # [[Kino Nova]] # [[Kino Polska]] # [[Kiosk (TV)]] # Kiran Tv # [[Kiss TV]] # [[Kiss TV (Romania)]] # [[Kix (Asian TV channel)]] # [[Kix (UK and Ireland TV channel)]] # [[KMSU (Minot)]] # [[KMTV Asia]] # [[Knowledge Channel (Philippines)]] # [[Knowledge Network]] # [[Knowledge TV]] # [[KO-AM TV]] # [[Kochu Tv]] # [[Kohavision]] # [[KohraM]] # [[Kolkata TV]] # [[Kolmoskanava]] # [[Kompas TV]] # [[Korean Central Television]] # [[Kral TV]] # [[کے ٹی این نیوز]] # [[KTV (India)]] # [[Kuchnia+]] # [[Kultura (Ukrainian television channel)]] # [[Kunskapskanalen]] # [[Kurd1 Channel]] # [[Kurdish News Network]] # [[Kurdistan TV]] # [[Kurdmax Pepule]] # [[Kurdsat]] # [[Kushi TV]] # [[Kutonen (TV channel)]] # [[KykNET]] # [[KZ Sport 1]] # [[L!VE TV]] # [[La 1 (Spain)]] # [[La 2 (Spain)]] # [[La 7 Cartapiù]] # [[La 8]] # [[La Cadena Deportiva]] # [[La Chaîne Info]] # [[La Chaîne Météo]] # [[La Chaîne parlementaire]] # [[La Cinq]] # [[La Deux]] # [[La Première (RTI)]] # [[La Red (Chilean TV channel)]] # [[La Sept]] # [[La Tienda en Casa]] # [[La Trois]] # [[La Une]] # [[La5]] # [[La7]] # [[La7d]] # [[LAB HD]] # [[Lamhe (TV channel)]] # [[LANA TV]] # [[LaOtra]] # [[LaSexta]] # [[LaSexta2]] # [[LaSexta3]] # [[LaSiete]] # [[Latele Novela]] # [[Latele Novela Network]] # Lativi # [[Le Canal Nouvelles]] # Leafs TV # [[Leeds United Television]] # [[Legislative Assembly of New Brunswick Television Service]] # [[Legislature broadcasters in New Zealand]] # [[Lei (TV channel)]] # [[Lemar TV]] # [[Leonardo (TV channel)]] # [[Leonardo World]] # [[Leonardo World (Canada)]] # [[L'Équipe 21]] # LeSEA # [[LFC TV]] # [[Li (TV channel)]] # [[Lietuvos rytas TV]] # [[Life 24]] # [[لائف اودے]] # [[Life One]] # [[Life Showcase TV]] # [[Life TV]] # [[LifeNews]] # [[Lifestyle (TV channel)]] # [[LifeStyle Food]] # [[LifeStyle Home]] # [[Lifestyle Network]] # [[Lifestyle Satellite Jukebox]] # [[LifeStyle You]] # [[Lifetime (Canada)]] # [[Lifetime (TV network)]] # [[Lifetime (UK and Ireland)]] # [[Link TV]] # [[Lite TV]] # [[Litmus News]] # [[Liuks!]] # [[Liv (TV channel)]] # [[Live from the Center of the Universe]] # [[Live India]] # [[Live XXX TV]] # [[Live! (TV channel)]] # [[Living (New Zealand)]] # [[LMN (TV channel)]] # [[Loaded TV]] # [[Local News on Cable]] # [[LocalVision]] # [[Locomotion (TV channel)]] # [[Logo TV]] # [[Lok Sabha TV]] # [[Loma Linda Broadcasting Network]] # [[London Live (TV channel)]] # [[London TV]] # [[Longhorn Network]] # [[Look Plus]] # [[Look TV]] # [[Lotus News]] # [[Lotus TV Macau]] # [[LRT Kultūra]] # [[LRT Lituanica]] # [[LRT televizija]] # [[LS Times TV]] # [[Lumiere Movies]] # [[Lusaka Voice]] # [[LUTV (St. Charles, Missouri)]] # [[Luxe.tv]] # [[M Tunes HD]] # [[M1 (TV channel)]] # [[M1 (Ukraine)]] # [[M2 (TV channel)]] # [[M3 (Canadian TV channel)]] # M3D # [[M6 (TV channel)]] # [[M6 Boutique & Co]] # [[M6 Music]] # [[M6 Music Black]] # [[Maasranga Television]] # [[MAD Greekz]] # [[MAD TV (Cyprus)]] # [[MAD TV (Greece)]] # [[MAD World]] # [[Made in Leeds]] # [[Made in Tyne & Wear]] # [[Maeil Broadcasting Network]] # [[Maestro (TV channel)]] # [[Magic (TV channel)]] # [[Magnet Infinity TV (MiTV)]] # [[Mahuaa Bangla]] # [[Mahuaa Khobor]] # [[Mahuaa TV]] # [[Mai TV]] # [[Main Event]] # [[Makedonia TV]] # [[Makkal TV]] # [[Maleflixxx Television]] # [[ManagemenTV]] # [[Mangas (TV)]] # [[Mango 24]] # [[Manorama News]] # [[Manoto 1]] # [[Māori Television]] # [[MARCA TV]] # [[Markíza]] # [[Mastiii]] # [[Mathrubhumi News]] # [[MATV (Quebec)]] # [[MAVTV]] # [[Max (channel)]] # [[MAX (TV channel)]] # [[Max Trax]] # [[Max Vision]] # [[Maxxx]] # [[Maya HD]] # [[MBC 1 (Mauritius)]] # [[MBC 2 (Mauritius)]] # [[MBC 2 (Middle East)]] # [[MBC 3 (Mauritius)]] # [[MBC 4 (Middle East)]] # [[MBC Action]] # [[MBC Digital 4 (Mauritius)]] # [[MBC Game]] # [[MBC Max]] # MBC Bollywood # [[MBC Music]] # [[MBC Persia]] # [[MBC Sat (Mauritius)]] # [[MBC Sports+]] # MBC+ Variety # MBC Loud FM # MBC Masr # MBC Masr 2 # MBC Masr Drama # MBC Variety # MBC+ Power # [[Mechid TV]] # [[Medeniyyet TV]] # [[Medford Community Cablevision, Inc.]] # [[Medi 1 TV]] # [[میڈیا ون ٹیلی ویژن]] # [[MediaCorp Central]] # [[MediaCorp Channel 5]] # [[MediaCorp Channel 8]] # [[MediaCorp Channel U]] # [[MediaCorp HD5]] # [[MediaCorp Suria]] # [[MediaCorp Teletext]] # [[MediaCorp Vasantham]] # [[Mediaset Extra]] # [[Mediaset Italia]] # [[Mediaset Italia (Canada)]] # [[Mediaset Plus]] # [[Mediashopping]] # [[Mega (Chilean television channel)]] # [[Mega (TV channel)]] # [[Mega Channel]] # [[MEGA Cosmos (Ethnic Channels Group)]] # [[MEGA Cosmos (Odyssey Television Network)]] # [[Mehndi TV]] # [[Mehran TV]] # [[Mehtap TV]] # Melody Tunes # [[Men & Motors]] # [[MétéoMédia]] # [[Metro Gold]] # [[Metro One]] # [[Metro TV (Ghana)]] # [[Metropol TV]] # [[MetroTV]] # [[Mexicanal]] # [[Mezzo TV]] # [[MGM (TV channel)]] # [[MGM Channel (Canada)]] # [[MGM Channel (Europe)]] # [[MGM HD]] # [[MHz WorldView]] # [[Miami Valley Channel]] # [[Michigan Government Television]] # [[Mid-Atlantic Sports Network]] # [[Midlands Asian Television]] # [[Milan Channel]] # [[Military History (TV network)]] # [[MinX]] # [[MK (channel)]] # [[MLB Network]] # [[MM (television)]] # [[MMDA TV]] # [[MNC Entertainment]] # [[MNC International]] # [[MNC Music]] # [[MNC News]] # [[MNCTV]] # [[M-Net]] # [[Mnet (TV channel)]] # [[M-Net Edge]] # [[M-Net Movies]] # [[M-Net Series]] # [[Mobicom Corporation]] # [[MOBTV]] # [[MOI&cie (TV channel)]] # [[MOJO HD]] # [[Moldova 1]] # [[Mondo Media]] # [[Mongolian National Broadcaster]] # [[Mongolian News Channel]] # [[Monsters HD]] # [[Monte Carlo TV]] # [[MoonTV]] # [[Moox Live]] # [[More Than Movies]] # [[More4]] # [[Moscow 24 (TV channel)]] # [[Mostanad (TV channel)]] # [[Motors TV]] # [[MotoTV]] # [[MountainWest Sports Network]] # [[MOV (TV channel)]] # [[Movie Central]] # Movie Mix # [[Movie Network]] # [[Movieola]] # [[MoviePlex]] # [[Movies 24]] # [[Movies Now]] # [[Movies OK]] # [[Movies4Men]] # [[Movies4Men 2]] # [[MovieTime]] # [[MPT 2 Sat]] # [[MPT 3 Sat]] # [[MRT 1]] # [[MRT 2 (TV channel)]] # [[MRT 3 (TV channel)]] # [[MRT Assembly Channel]] # [[MRT Sat]] # [[MSG (TV channel)]] # [[MSG Plus]] # [[MSG Varsity]] # [[MSNBC]] # [[MSNBC Canada]] # MSU Telecasters # [[MTA 1]] # [[MTA 2]] # [[MTA 3]] # [[ایم ٹی وی]] # [[MTV (Brazil)]] # [[MTV (Canada)]] # [[MTV (Latin America)]] # [[MTV (New Zealand)]] # [[MTV (Romania)]] # [[MTV (UK and Ireland)]] # [[MTV (Vietnam)]] # [[MTV Australia]] # [[MTV Austria]] # [[MTV Base]] # [[MTV Brand New]] # [[MTV Brand New (Italy)]] # [[MTV Brand New (Netherlands)]] # [[MTV Chi]] # [[MTV Classic (Italy)]] # [[MTV Classic (UK & Ireland)]] # [[MTV Classic Australia]] # [[MTV Classic Poland]] # [[MTV Czech]] # [[MTV Dance]] # [[MTV Dance Australia]] # [[MTV Denmark]] # [[MTV Eesti]] # [[MTV Europe]] # [[MTV Fakta]] # [[MTV Fakta XL]] # [[MTV Finland]] # MTV Flanders # [[MTV Flux]] # [[MTV France]] # [[MTV Germany]] # [[MTV Greece]] # [[MTV Hits]] # [[MTV Hits (Europe)]] # [[MTV Hits (Italy)]] # [[MTV Hits (UK & Ireland)]] # [[MTV Hits Latin America]] # [[MTV Hits New Zealand]] # [[MTV Hungary]] # [[MTV Igman]] # [[MTV India]] # [[MTV Indies]] # [[MTV Indonesia]] # [[MTV Ireland]] # [[MTV Israel]] # [[MTV Italy]] # [[MTV Jams]] # [[MTV Japan]] # [[MTV Komedia]] # [[MTV Leffa]] # [[MTV Lithuania & Latvia]] # [[MTV Live HD]] # [[MTV Mandarin]] # [[MTV Max]] # [[MTV Middle East]] # [[MTV Music (Greece)]] # [[MTV Music (Italy)]] # [[MTV Music (UK and Ireland)]] # [[MTV Music 24]] # [[MTV Music Australia]] # [[MTV Netherlands]] # [[MTV Nordic]] # [[MTV Norway]] # [[MTV Pakistan]] # [[MTV Philippines]] # [[MTV Pinoy]] # [[MTV Plus]] # [[MTV Poland]] # [[MTV Portugal]] # [[MTV Pulse]] # [[MTV Rocks]] # [[MTV Russia]] # [[MTV Sarja]] # [[MTV Shows]] # [[MTV Southeast Asia]] # [[MTV Spain]] # [[MTV Sports (Sri Lanka)]] # [[MTV Sweden]] # [[MTV Switzerland]] # [[MTV Thailand]] # [[MTV Tres]] # [[MTV Türkiye]] # [[MTV Ukraine]] # [[MTV2]] # [[MTV2 (Canada)]] # [[MTV2 Pop]] # [[MTV2Pop]] # [[MTV3]] # [[MTV3 Scifi]] # [[MtvU]] # [[Much TV]] # MuchLoud # MuchMusic # MuchRetro # [[MuchVibe (TV channel)]] # [[Multi TV]] # [[Multicinema]] # [[Multipremier]] # [[Multishow]] # Mix Hollywood TV # Mix One # Majestic Cinema # Mun2 # [[Munhwa Broadcasting Corporation]] # [[Music Box (TV channel)]] # [[Music Box Italia]] # [[Music Channel Romania]] # [[Music Choice]] # [[Music Choice International]] # [[Music Choice Play]] # Music India # [[Music On! TV]] # MusiMax # [[MusiquePlus]] # [[Mustard TV]] # [[Mustika HD]] # [[MUTV (Manchester United F.C.)]] # [[Muzik Aktif]] # [[Muz-TV]] # [[Muz-TV Moldova]] # [[MVM TV]] # [[My Channel]] # [[My Combat Channel]] # My Ex-Girlfriends # [[My Movie Channel]] # [[My Music (television)]] # [[My Planet (TV channel)]] # [[My TV (Bangladesh)]] # [[Mya (TV channel)]] # [[MyDeejay]] # [[MyTalk]] # [[Myx]] # [[Myx TV]] # [[Mze TV]] == N == # N HD # [[N1 (television)]] # [[N24 (Germany)]] # [[N3D]] # [[Național 24 Plus]] # [[Namayesh (TV channel)]] # [[NASA TV]] # [[Naša TV]] # [[Nat Geo Music]] # [[Nat Geo People]] # [[Nat Geo Wild]] # [[Nat Geo Wild (Canada)]] # [[Nat Geo Wild (Europe)]] # [[National Broadcasting Services of Thailand]] # [[National Christian Network]] # [[National Geographic Channel]] # [[National Geographic Channel (Asia)]] # [[National Geographic Channel (Australia and New Zealand)]] # [[National Geographic Channel (Canada)]] # [[National Geographic Channel (Germany)]] # [[National Geographic Channel (Greece)]] # [[National Geographic Channel (India)]] # [[National Geographic Channel (Netherlands)]] # [[National Geographic Channel (Portugal)]] # [[National Geographic Channel (Scandinavia)]] # [[National Geographic Channel (South Korea)]] # [[National Geographic Channel (UK and Ireland)]] # [[National Geographic Farsi]] # [[National Indigenous Television]] # [[Nautical Channel]] # [[NBA Premium TV]] # [[NBA TV]] # [[NBA TV Canada]] # [[NBC Europe]] # [[NBCSN]] # [[NBN Television]] # [[NBR TV (Bangladesh)]] # [[NDR Fernsehen]] # [[NDTV 24x7]] # [[NDTV Arabia]] # [[NDTV Good Times]] # [[NDTV India]] # [[NDTV MetroNation]] # [[NDTV Profit]] # [[NDTV Worldwide]] # [[Nederland 24]] # [[Negaah TV]] # [[Nelonen]] # Nelonen Prime # Nelonen Pro 1 # Nelonen Pro 2 # [[NEO Prime]] # [[NEO Sports]] # [[Neox (TV channel)]] # [[Nepal 1]] # [[Nepal Television]] # NERIT Sports # NERIT1 # [[NET 5]] # NET. # [[Network Ten]] # [[New England Cable News]] # [[New England Sports Network]] # [[New Evangelization Television]] # [[New Greek TV]] # New Hellenic Television # [[New Tang Dynasty Television]] # [[New Tang Dynasty Television (Canada)]] # [[News 12 Brooklyn]] # [[News 12 Long Island]] # [[News 12 Networks]] # [[News 12 New Jersey]] # [[News 12 Traffic & Weather]] # [[News 13 (Central Florida)]] # [[News 24 (Albania)]] # [[News 24 (India)]] # [[News 24 Houston]] # [[News 9 Now / News on 6 Now]] # [[News 9 San Antonio]] # [[News Live]] # [[News Nation]] # [[نیوز ون]] # [[News Time]] # [[News7]] # [[News9 (Karnataka)]] # [[NewsChannel 8 (cable channel)]] # [[Newsmax TV]] # [[NewSport]] # [[News-Press 3 NOW]] # [[NewsWatch 15]] # [[Newsworld International]] # NewsX # [[NEWZ Bangla]] # [[Next:HD]] # [[NFL Network]] # [[NFL RedZone]] # [[NHK]] # [[NHK Educational TV]] # [[NHK General TV]] # [[NHK World]] # [[NHK World Premium]] # [[NHL Network (Canada)]] # [[NHL Network (United States)]] # [[Niagara News TV]] # [[Nick at Nite]] # [[Nick Hits (Netherlands & Flanders)]] # [[Nickelodeon (UK and Ireland)]] # [[Nickelodeon Games and Sports for Kids|Nickelodeon Games and Sports]] for Teens # Nickelodeon Teen # [[NickMom]] # [[Nikkei CNBC]] # [[Nilachakra Ekamra]] # Nile TV # [[Nine Guide]] # Nine HD # [[Nine Network]] # [[Nippon BS Broadcasting]] # [[Nitro (TV channel)]] # [[NME TV]] # [[Noggin (Viva UK block)|(Viva UK block)]] # [[Nolife (TV channel)]] # [[Nollywood Movies]] # [[Northwest Cable News]] # [[Nou (TV channel)]] # [[Nou 24]] # [[Nova (TV channel)]] # [[Nova Cinema (Czech Republic)]] # [[Nova Cinema (Greece)]] # [[Nova Life]] # [[Nova Sport (Bulgaria)]] # [[Nova Sport (Czech TV)]] # [[Nova Sports]] # [[Nova television]] # [[Nova TV (Croatia)]] # [[Nova TV (Iceland)]] # [[Nova.rs]] # [[Nova+]] # [[Novela TV]] # [[Novella (Bulgaria)]] # [[Novyi Kanal]] # [[Now (TV channel)]] # [[NPO 1]] # [[NPO 2]] # [[NPO 3]] # [[NPO Zapp]] # [[NPO Zappelin]] # [[NRB Network]] # [[NRJ 12]] # [[NRK Super]] # [[NRK1]] # [[NRK1 Tegnspråk]] # [[NRK2]] # [[NRK3]] # [[NSport+]] # [[NT1 (TV channel)]] # [[N-tv]] # [[NTV (Bangladesh)]] # [[NTV (India)]] # [[NTV (Mongolia)]] # [[NTV (Russia)]] # [[NTV (Turkey)]] # [[NTV 101]] # [[NTV Amna]] # [[NTV Canada]] # [[NTV Jasmin]] # [[NTV Jata]] # [[NTV News]] # [[NTV Plus]] # [[NTV PLUS]] # [[NTV Spor]] # [[NTV Variety]] # [[NTV7]] # [[NTVIC Kakanj]] # Nuestra Tele Noticias 24 Horas # [[Nueve]] # [[Nuevo Mundo Television]] # [[Number 1 TV]] # [[Nuts TV]] # [[Nuvolari (TV channel)]] # [[NuvoTV]] # [[NVTV]] # [[NY1]] # [[NY1 Noticias]] # [[NY1 Rail and Road]] # [[Nyota Radio Television]] # [[O Channel]] # [[O Shopping]] # [[Oasis (TV channel)]] # [[OBS Gyeongin TV]] # [[Oc 16]] # [[OCS (television)]] # [[Odeon 24]] # [[Odisseia]] # [[Odyssey (TV channel)]] # [[Odyssey Channel]] # Odyssey Network # [[Oh! (TV channel)]] # [[Okto]] # [[OLN]] # [[OM TV]] # [[Omid-e-Iran OITN]] # [[Omroep Gelderland]] # [[OMusic TV]] # [[Onda Latina]] # [[One (Australian TV channel)]] # [[One (Canadian TV channel)]] # [[One America News Network]] # [[ONE Television]] # [[One TV (Malta)]] # [[ONE TV ASIA]] # [[ONE World Sports]] # [[ONN]] # [[ONTV (pay TV)]] # [[Oprah Winfrey Network (Canadian TV channel)]] # [[Oprah Winfrey Network (U.S. TV channel)]] # [[Orange County Newschannel]] # [[Orange Sport (Poland)]] # OSN # [[ORF 2]] # [[ORF 2 Europe]] # [[ORF eins]] # [[ORF III]] # [[ORF Sport +]] # [[Original Black Entertainment TV]] # [[Orion Cinema Network]] # [[OSM TV]] # [[Otaniemi Underground Broadcasting System]] # [[OTE Cinema]] # [[OTV (Romanian TV station)]] # [[Outdoor Channel]] # [[OUTTV]] # [[OutTV]] # [[Ovation (Australian TV channel)]] # [[Ovation (U.S. TV channel)]] # [[Overseas Property TV]] # [[OWL TV (Florida Atlantic University)]] # [[Oxygen (TV channel)]] # [[Oxygene (TV channel)]] # [[P5tv]] # [[Pac-12 Network]] # [[Pacific TV]] # [[پیغام ٹی وی]] # Paikallistelevisio # [[Pakapaka]] # Palladia # [[PAOK Channel]] # [[Paramount Comedy]] # [[Paramount Comedy Spain]] # [[Paris Première]] # [[Pashto TV]] # [[Passion (TV channel)]] # [[PBJ (TV network)]] # [[PBS America]] # [[Peace TV]] # [[Peace TV Bangla]] # [[Peace TV Urdu]] # [[Pelangi]] # [[Pelistank TV]] # [[Penthouse HDTV]] # [[Penthouse TV]] # [[Penthouse TV (Canada)]] # [[Peretz (TV channel, Russia)]] # [[Performance Channel]] # [[Performance MainStreet]] # [[Persepolis TV]] # Pershyi Natsionalnyi # [[Persian Music Channel]] # [[Persian Vision]] # [[Petersburg – Channel 5]] # [[Phoenix (German TV station)]] # [[Phoenix Chinese News and Entertainment Channel]] # [[Phoenix Hong Kong Channel]] # [[Phoenix InfoNews Channel]] # [[Phoenix Movies Channel]] # [[Phoenix North America Chinese Channel]] # [[Phoenix Television]] # [[Phonevision]] # [[Physique TV]] # [[Pick (TV channel)]] # [[PictureBox Films]] # [[Pink 2]] # Pink M # [[Pink Plus]] # [[Pink SI]] # [[Pink Soap]] # [[Pinoy Box Office]] # [[Pinoy Extreme]] # [[Pioneer Corporation]] # [[Pitch TV]] # [[Pitch World]] # [[Pivot (TV channel)]] # [[PixL]] # [[Planet Pop (TV channel)]] # [[Planeta TV]] # [[Planète+]] # [[Planète+ Thalassa]] # [[Play TV (Pakistan)]] # [[Play UK]] # [[Playboy One]] # [[Playboy TV]] # [[Playin' TV]] # [[Playmen TV]] # [[PlayTV (Brazilian television channel)]] # [[Plum TV]] # [[Plus (TV channel)]] # [[Plus TV]] # PBS # Play Movies # [[Pokerzone]] # [[Polar (TV channel)]] # [[Polimer Kannada]] # [[Polimer TV]] # [[Polo TV]] # [[Polonia 1]] # [[Polsat]] # [[Polsat 2 International]] # [[Polsat Biznes]] # [[Polsat Café]] # [[Polsat Film]] # [[Polsat Futbol]] # [[Polsat News]] # [[Polsat Play]] # [[Polsat Romans]] # [[Polsat Sport]] # [[Polsat Sport Extra]] # [[Polsat Sport News]] # [[Polskie Radio Program IV]] # [[POP BRIO]] # [[Pop Girl]] # [[Pop Plus]] # [[POP TV]] # [[Porto Canal]] # [[Prag News]] # [[Prarthana TV]] # [[Premier Sports]] # [[Premiere (TV channel)]] # [[Premiere FC]] # [[Premiere Serie]] # [[Premios Fox Sports]] # [[PremPlus]] # [[Press TV]] # [[Preview (subscription service)]] # [[Price Busters TV]] # [[Price Drop]] # [[Prima Cool]] # [[Prima Love]] # [[Prima televize]] # [[Prima TV]] # [[Prime (Flanders)]] # [[Prime (New Zealand)]] # [[Prime HD]] # [[Prime Network]] # [[Prime Sports]] # [[Prime Sports Upper Midwest]] # [[Prime7]] # [[Primetime (TV channel)]] # [[Prise 2]] # [[PRISM (TV network)]] # [[PRO Cinema]] # [[Pro Plus (company)]] # [[Pro TV]] # [[PRO.TV Internațional]] # [[Pro-Am Sports System]] # [[P-Rock]] # [[Propeller TV]] # [[ProSieben Fun]] # [[ProSieben Maxx]] # [[ProSiebenSat.1 Welt]] # [[ProSiebenSat.1 Welt (Canada)]] # [[Prospect Park (production company)]] # [[ProTV Chișinău]] # [[Prva Plus]] # [[Prva Srpska Televizija]] # [[Psychic Today]] # [[PTC Punjabi]] # [[PTC Punjabi (Canada)]] # [[PTS2]] # [[پاکستان ٹیلی ویژن کارپوریشن|پاکستان ٹیلی ویژن نیٹ ورک]] # [[پی ٹی وی گلوبل]] # [[پی ٹی وی ہوم]] # [[پی ٹی وی نیوز]] # [[پی ٹی وی سپورٹس]] # [[پی ٹی وی ورلڈ]] # [[Public Television of Russia]] # [[Public TV (news channel)]] # [[Publika TV]] # [[Puglia Channel]] # [[Pūkas]] # [[Puls 2]] # [[Puls 4]] # [[Pulse (TV channel)]] # [[Punjab TV]] # Panorama Action # [[Pursuit Channel]] # [[Puthiya Thalaimurai TV]] # [[Puthuyugam TV]] # [[Pyatnica! (TV channel, Russia)]] # [[Q Television Network]] # [[Q TV]] # [[QOOB]] # [[Qubo]] # [[Queens Public Television]] # [[Quest (TV channel)]] # [[Questions and answers (TV Channel)]] # [[Quito TV]] # [[Quiz Call]] # [[Quizone]] # [[QVC]] # [[QVC (UK)]] # [[QVC Beauty]] # [[QVC Germany]] # [[Raah TV]] # [[RAC 105 TV]] # [[Racing UK]] # Racing TV # [[Racing World]] # [[Rada TV]] # [[Radio Italia TV]] # [[Radio Televisión Ceuta]] # [[Radio Television of Djibouti]] # [[Radio-Televisão Timor Leste]] # RadX # [[Rah-e-Farda]] # [[Rai 1]] # [[Rai 2]] # [[Rai 3]] # [[Rai 4]] # [[Rai 5]] # [[Rai Doc]] # [[Rai Extra]] # [[Rai Futura]] # [[Rai Italia]] # [[Rai Ladinia]] # [[Rai Med]] # [[Rai Movie]] # [[Rai Nettuno Sat 1]] # [[Rai News24]] # [[Rai Premium]] # [[Rai Scuola]] # [[Rai Sport 1]] # [[Rai Sport 2]] # [[Rai Storia]] # [[Rai Südtirol (TV channel)]] # [[Rai Utile]] # [[Raj Music Karnataka]] # [[Raj News]] # [[Raj News Kannada]] # [[Raj TV]] # [[Rajawali Televisi]] # [[Rajya Sabha TV]] # [[Ramdhenu]] # [[Rang (TV Channel)]] # [[Rangers TV]] # [[Rapture TV]] # [[RASD TV]] # [[RBC TV]] # RBTI # [[RCTI]] # [[RCTV]] # [[RDS Info]] # [[RDS2]] # [[Real (TV channel)]] # [[Real Cebu Television]] # [[Real Estate Channel]] # [[Real Estate TV]] # [[Real Madrid TV]] # [[Real Time (Italy)]] # [[Realitatea TV]] # [[Reality Kings]] # [[Really (TV channel)]] # [[Red Hot TV (Canada)]] # [[Red Hot TV (UK)]] # [[Red Uno de Bolivia]] # [[Rede Aparecida]] # [[Rede Diário]] # [[Rede InterTV]] # [[Rede Telecine]] # [[Rede Xistv]] # [[Reelz]] # Region TV # [[Religia.tv]] # [[REN TV]] # [[Reporter TV]] # [[Repubblica Radio TV]] # [[Research Channel]] # [[Réseau des sports]] # [[Réseau Outre-Mer 1re]] # [[Rete 4]] # [[Retirement Living TV]] # [[Retro (TV channel)]] # [[RetroPlex]] # [[Rev3Games]] # [[Revelation TV]] # [[Revolt (TV network)]] # [[Rewind (TV channel)]] # [[RFD-TV]] # [[Rhema Media]] # [[Rialto Channel]] # [[RIK 1]] # [[Rikstoto Direkte]] # [[Rock On TV]] # [[Rock TV]] # Rocks & Co # Rocks TV # [[Rockworld TV]] # [[Roj TV]] # [[România TV]] # [[Romedy Now]] # [[Root Sports]] # [[Root Sports Northwest]] # [[Root Sports Pittsburgh]] # [[Root Sports Rocky Mountain]] # [[Root Sports Southwest]] # [[Root Sports Utah]] # [[RPI TV]] # [[RPN USA]] # [[RSI La 1]] # [[RSI La 2]] # [[RT (TV network)]] # [[RT America]] # [[RT Documentary]] # [[RT Spanish]] # RTA TV # RTB1 # RTB3 # [[RTBF Sat]] # [[RTÉ Ireland]] # [[RTÉ News Now]] # [[RTÉ One]] # [[RTÉ Three]] # [[RTÉ2]] # RTKG # [[RTL 102.5 TV]] # [[RTL 2 (Croatia)]] # [[RTL 24]] # [[RTL 4]] # [[RTL 5]] # [[RTL 7]] # [[RTL 8]] # [[RTL CBS Entertainment]] # [[RTL CBS Extreme]] # [[RTL Crime]] # [[RTL II]] # [[RTL II (Hungary)]] # [[RTL Lounge]] # [[RTL Nitro]] # [[RTL Télé Lëtzebuerg]] # [[RTL Television]] # [[RTL Televizija]] # [[RTL Z]] # [[RTL9]] # [[RTL-TVI]] # [[RTM Arena]] # [[RTM CY]] # [[RTM Harmoni]] # [[RTM HD]] # [[RTP Açores]] # [[RTP HD]] # [[RTP Informação (TV channel)]] # [[RTP Internacional]] # [[RTP Madeira]] # [[RTP Memória]] # [[RTP1]] # [[RTP2]] # [[RTR-Planeta]] # [[RTS Deux]] # [[RTS Info]] # [[RTS Un]] # [[RTS1]] # [[RTS2]] # [[RTV (Bangladesh)]] # [[RTV Cazin]] # [[RTV Goražde]] # [[RTV Maglaj]] # [[RTV Mostar]] # [[RTV Pink]] # [[RTV Šabac]] # [[RTV Slobomir]] # [[RTV TK]] # [[RTV USK]] # [[RTV Vogošća]] # [[RTV Zenica]] # [[RTV21]] # [[RTVi (Canada)]] # [[RTVi+ (Canada)]] # [[Ruposhi Bangla]] # [[Rural Health Channel]] # [[Rural TV]] # Rusiya Al-Yaum # [[Russia-1]] # [[Russia-2]] # [[Russia-24]] # [[Russia-K]] # [[Russian Travel Guide]] # [[Rustavi 2]] # [[S1 (TV channel)]] # [[S2 (TV channel)]] # [[S4C]] # [[S4C2]] # [[SA TV]] # [[Saam TV]] # [[SAB TV]] # [[Sabalan TV]] # [[SABC 1]] # [[SABC 2]] # [[SABC 3]] # [[Sadhna TV]] # [[Saeta TV Channel 10]] # [[Safari TV]] # [[Sagarmatha Television]] # [[Sagarmatha Television (Nepal)]] # [[Sahand TV]] # [[SAHAR TV]] # [[Sahara One]] # [[Saigon Broadcasting Television Network]] # [[Salt + Light Television]] # [[Salute!]] # [[SAMAA TV]] # [[Samanyolu Haber TV]] # [[Samanyolu TV]] # [[Samaya TV]] # [[Samoon Jirga]] # [[Sananda TV]] # [[Sangat TV]] # [[Sangeet Bangla]] # [[Sangsad Bangladesh Television]] # [[Sanskar TV]] # [[Santos TV]] # [[Sardegna Uno]] # [[Sarthak TV]] # [[Sat.1]] # [[Sat.1 Gold]] # [[Satellite News Channel]] # Saudi T.V. Channel II # [[SBN Television]] # [[SBS 6]] # [[SBS 9]] # [[SBS Essential]] # [[SBS funE]] # [[SBS MTV]] # SBS One # [[SBS Sports]] # SBS Two # [[SBS World News Channel]] # [[SBS-CNBC]] # [[SBTN (Canada)]] # [[SceneOne]] # [[SchlagerTV]] # [[Sci Fi Universal (Poland)]] # [[Sci Fi Universal (Romania)]] # [[Sci Fi Universal (Serbia)]] # [[Sci Fi Universal (Slovenia)]] # [[Science (TV network)]] # Screen Red # [[Screenshop]] # [[Screensport]] # [[SCTV (Indonesia)]] # [[Scuzz]] # [[Seattle Community Access Network]] # [[SEC Network]] # [[Second Channel (Georgian TV channel)]] # [[Seithigal]] # [[Seitse]] # [[SelecTV (US TV channel)]] # [[Semillitas (channel)]] # [[Senato Italiano (TV channel)]] # [[Senn Kreol]] # [[Sensasi]] # [[Seoul Broadcasting System]] # [[Séries+]] # [[Servus TV]] # [[SET International]] # [[SET Metro]] # [[SET News]] # [[SET Taiwan]] # [[Setanta Golf]] # Setanta Ireland # [[Setanta Sports 1 & 2]] # [[Setanta Sports Asia]] # [[Setanta Sports News]] # [[Setanta Sports USA]] # [[Seven Guide]] # Seven HD # [[Seven Network]] # [[Seven TV]] # [[SF (Australia)]] # [[SF Succé]] # [[SF-kanalen]] # [[Shakthi TV]] # [[Shalom TV India]] # [[Shant TV]] # [[Shaw Multicultural Channel]] # [[Shaw PPV]] # [[Shaw TV Vancouver]] # [[Sheffield Cablevision]] # [[Shijak TV]] # [[Shoma (TV channel)]] # [[SHOOFtv]] # [[Shop at Bid]] # [[Shop at Home Network]] # [[Shop on TV]] # [[Shop TV]] # ShopHQ # [[Shopping TVA (TV channel)]] # [[Shoptime]] # [[ShopTV Canada]] # [[ShortsTV]] # [[Show TV]] # [[Showcase (Australian TV channel)]] # [[Showcase (Canadian TV channel)]] # [[Showcase TV]] # [[Showtime (TV network)]] # [[Showtime Greats]] # [[Showtime movie channels]] # [[Showtime Scandinavia]] # [[Shuang Xing]] # [[Shut Up! Cartoons]] # [[SIC Caras]] # [[SIC Internacional]] # [[SIC K]] # [[SIC Mulher]] # [[SIC Notícias]] # [[SIC Radical]] # [[Sikh Channel]] # [[Silver (TV channel)]] # [[Silver Screen Classics]] # [[Simply Movies]] # SINDOtv # [[Sirasa TV]] # [[Sistema Nacional de Televisión (Paraguay)]] # [[Sitara TV]] # [[Sitel (TV channel)]] # [[Six TV]] # [[Sixx]] # [[Siyatha TV]] # [[Sizzle Channel]] # [[Sjuan]] # [[Skai TV]] # [[SKAT (television)]] # [[Skinemax HD]] # SkjárEinn # [[Sky 1]] # [[Sky 2]] # [[Sky 3D]] # [[Sky 3D (Italy)]] # [[SKY Arena]] # [[Sky Arts]] # [[Sky Arts (New Zealand)]] # [[Sky Atlantic]] # [[Sky Box Office (New Zealand)]] # [[Sky Channel (Australia)]] # [[Sky Cinema (Italy)]] # [[Sky Entertainment]] # Sky Film # [[Sky Krimi]] # Sky Living # [[Sky Living Loves]] # Sky Livingit # [[Sky Meteo24]] # [[Sky Mix]] # [[Sky Movies]] # [[Sky Movies (New Zealand)]] # [[Sky Movies 007 HD]] # [[Sky Movies Box Office]] # [[Sky Movies Classics (New Zealand)]] # [[Sky News]] # [[Sky News Australia]] # [[Sky News Business Channel]] # [[Sky News Ireland]] # [[Sky News Weather Channel]] # [[Sky Racing]] # [[Sky Real Lives]] # [[Sky Scottish]] # [[Sky Show]] # [[Sky Soap]] # [[Sky Sport (Germany)]] # [[Sky Sport (Italy)]] # [[Sky Sport (New Zealand)]] # [[Sky Sports]] # [[Sky Sports F1]] # [[Sky Sports News HQ]] # [[Sky TG24]] # [[Sky TG24 (Canada)]] # [[Sky Travel]] # [[Sky Turk 360]] # [[Sky Uno]] # [[Skytel (Mongolia)]] # [[Slam!TV]] # [[Slice (TV channel)]] # [[Smart TV (Bosnia and Herzegovina)]] # [[Smash Hits (TV channel)]] # [[Smash Television]] # [[Smile of a Child TV]] # [[SmileTV]] # [[Smithsonian Channel]] # [[Smithsonian Channel (Canada)]] # [[Smooth (TV channel)]] # [[SMtv San Marino (TV channel)]] # [[Sneak Prevue]] # [[Soapnet]] # [[Sociedade Independente de Comunicação]] # [[SoHo (Australian TV channel)]] # [[SoHo (TV channel)]] # [[Solar All Access]] # [[Solar Sports]] # [[Solar TV]] # [[Solent TV]] # [[Sommet Sports]] # [[Somos Distribution]] # [[Somos Show]] # [[SomosTV]] # [[Somoy TV]] # [[Sony Channel (Asia)]] # [[Sony Channel (South Africa)]] # [[سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن (بھارت)]] # [[سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن (بھارت)|سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن]] # [[Sony Entertainment Television (Latin America)]] # [[Sony Entertainment Television (Southeast Asia)]] # [[Sony Entertainment Television (UK & Ireland)]] # [[سونی انٹرٹینمنٹ ٹیلی ویژن (بھارت)]] # [[Sony MAX]] # [[Sony MAX (South Africa)]] # [[Sony MAX 2]] # [[Sony Mix]] # [[Sony Movie Channel]] # [[Sony Movie Channel (Canada)]] # [[Sony SIX]] # [[Sony Spin]] # [[Sound TV]] # [[SourceFed]] # [[Southern Africa Direct]] # [[Southern Arizona News Network]] # [[Southern Cross Television]] # [[Southern Cross Ten]] # [[SouthSpot]] # [[Space (Latin American TV channel)]] # [[Space (TV channel)]] # [[Space Shower TV]] # [[SPAS (TV channel)]] # [[Spectrum (TV channel)]] # [[Speed (Australian TV network)]] # [[Speed (TV network)]] # [[SPH MediaWorks Channel U]] # [[Spike (TV network)]] # [[Sport (Russian TV channel, 2011)]] # [[Sport (Turkmen TV channel)]] # [[Sport 1 (Europe)]] # [[Sport 5]] # [[Sport Klub]] # [[Sport TV]] # [[Sport TV (Russia)]] # Sport.ro # [[SPORT.TV1]] # [[SPORT.TV2]] # [[SPORT.TV3]] # [[Sport+ (France)]] # [[Sport1 (Lithuania)]] # [[Sport1 (Netherlands)]] # [[Sport-1 (Russia)]] # [[Sport7]] # [[Sportbox]] # [[Sportdigital.tv]] # [[Sportitalia]] # [[Sportitalia 2]] # [[Sportitalia 24]] # [[Sportkanalen]] # [[SportN]] # [[Sports 11 (Mauritius)]] # [[Sports Time]] # [[Sports Tonight Live]] # [[SportsChannel]] # [[SportsChannel Cincinnati]] # [[SportsChannel Los Angeles]] # [[SportsChannel Philadelphia]] # [[Sportska televizija]] # [[Sportsman Channel]] # [[Sportsnet]] # [[Sportsnet 360]] # [[SportsNet New York]] # [[Sportsnet One]] # [[Sportsnet Ontario]] # [[Sportsnet Pacific]] # [[Sportsnet PPV]] # [[Sportsnet World]] # [[SportSouth]] # [[SportsTime Ohio]] # [[SportTV]] # [[SporTV]] # [[Sporza]] # [[Spotlight (TV channel)]] # [[Sprout (TV network)]] # [[SPT TV]] # [[SRF 1]] # [[SRF info]] # [[SRF zwei]] # [[SS Music]] # [[Stan Lee's World of Heroes]] # [[Star Channel]] # [[STAR Chinese Channel]] # [[STAR Chinese Movies]] # [[سٹار انڈیا]] # [[STAR Jalsha]] # [[Star Jalsha awards]] # [[STAR Movies]] # [[سٹار ون]] # [[سٹار پلس]] # [[اسٹار پلس]] # [[سٹار سپورٹ]] # [[سٹار سپورٹس]] # [[سٹار سپورٹس]] # [[STAR Sports 2 (China)]] # [[سٹار سپورٹس]] # [[سٹار سپورٹس]] # [[Star TV (Turkey)]] # [[سٹار اتسو]] # [[STAR Vijay]] # [[STAR World]] # [[STAR World India]] # [[STAR World Philippines]] # [[STAR World Premiere]] # [[Star! Scandinavia]] # [[Starfish Television Network]] # [[Starz]] # [[Starz TV]] # [[STB (TV channel)]] # [[Steel (TV channel)]] # [[Stingray Music]] # [[Stöð 1]] # [[Stöð 2]] # [[Stöð 2 Extra]] # [[Stöð 2 Sport]] # [[Stöð 2 Sport 2]] # [[Stopklatka TV]] # [[STS (TV channel)]] # Student Video Network # [[Studio (TV channel)]] # [[Studio N]] # [[Studio Universal]] # [[Studio Universal (Latin America)]] # [[STV (TV channel)]] # [[STV Edinburgh]] # [[STV Glasgow]] # [[STV Notícias]] # [[STVS]] # [[Style 360]] # [[STZ TV]] # [[Sub (TV channel)]] # [[Subhavaartha Television]] # [[سچ ٹی وی]] # [[Südtirol Digital Fernsehen]] # [[Sumo TV]] # [[Sun Channel]] # [[Sun Music]] # [[Sun News (India)]] # [[Sun News Network]] # [[Sun Sports]] # [[Sun TV (India)]] # [[Sundance Channel (Canada)]] # [[Sundance Channel (Netherlands)]] # [[SundanceTV]] # [[Super Casino (TV channel)]] # [[Super Channel (Canada)]] # [[Super Écran]] # [[Super TV2]] # [[Super3]] # [[Super7]] # [[Superego (podcast)]] # [[Supermax (TV channel)]] # [[SuperSport]] # [[SuperSport (TV channel)]] # [[Superstacja]] # [[SuperTV]] # [[Sur Sagar TV]] # [[Suroyo TV]] # [[Surya TV]] # [[Suryoyo Sat]] # [[Suvarna News]] # [[Suvarna Plus]] # [[SVBC TV]] # [[SVT Extra]] # [[SVT HD]] # [[SVT World]] # [[SVT1]] # [[SVT2]] # [[SVT24]] # [[Swara (Indonesia)]] # [[Swindon Cable]] # [[Switchover Media]] # [[SWR Fernsehen]] # [[SWRV]] # [[Syfy]] # [[Syfy (Asia)]] # [[Syfy (Australia)]] # [[Syfy (Benelux)]] # [[Syfy (France)]] # [[Syfy (Germany)]] # [[Syfy (Latin America)]] # [[Syfy (Portugal)]] # [[Syfy (UK and Ireland)]] # [[Syfy Universal (Russia)]] # [[Syfy Universal (Spain)]] # [[Synergy TV]] # [[T News]] # [[TA3 (1991–92)]] # [[TA3 (news channel)]] # [[TAB Trackside]] # [[Tagalized Movie Channel]] # [[Tagesschau24]] # [[Taiwan Indigenous Television]] # [[Takbeer TV]] # [[Talaqie TV]] # [[Talentvision]] # [[Talentvision 2 HD]] # [[Tallinna TV]] # [[Tamil Entertainment Television]] # [[Tamil One]] # [[Tamil Television Network]] # [[Tamil Vision International]] # [[Tape.tv]] # [[Tara Muzik]] # [[Tara Newz]] # [[Tarang Music]] # [[Tarang TV]] # [[TATV]] # [[TBN Enlace USA]] # [[TBS (Latin American TV channel)]] # [[TBS (TV channel)]] # [[TC Televisión]] # TCM Nordic # [[TDM Ou Mun]] # [[Te Reo (TV channel)]] # [[Teachers TV]] # [[TechTV]] # [[Teen Nick India]] # [[TeenNick]] # [[Tehran Bureau]] # Tele 1 TV # [[Tele 5]] # [[Tele 5 (Poland)]] # [[Tele 9 Corazón]] # [[Tele Arena]] # [[Tele Venezia]] # [[Tele7ABC]] # [[Teleamazonas]] # [[TeleAsia]] # [[TeleBielingue]] # [[Telecanal]] # [[Telecare (TV channel)]] # [[Telecinco]] # [[Telecinco Estrellas]] # [[Telecinco Sport]] # [[Teledeporte]] # [[Teledoce]] # [[TeleExpo]] # [[Telefuturo]] # [[TeleG]] # [[TeleHit]] # [[Teleitalia DWT]] # [[Telejato]] # [[Telelatino]] # [[Telemadrid]] # [[Telemeter (pay television)]] # [[Telemetro]] # [[Telemiami]] # Telemontecarlo # [[Telemundo Puerto Rico (TV channel)]] # [[Telenica (Canal 8)]] # [[TeleNiños]] # [[Telenorte]] # [[Telenovela (TV channel)]] # [[Telenovela Channel]] # [[Telenuovo]] # [[Telepace]] # [[Telesport]] # [[TeleSUR]] # [[TeleTicino]] # [[Teletigre]] # Teletoon at Night # [[Tele-TV]] # [[Televen]] # [[Televicentro (Canal 2)]] # [[Televicentro (Honduras)]] # [[Televisão Independente]] # [[Televisão Pública de Angola]] # [[Televisión Canaria]] # [[Televisión de Galicia]] # [[Televisión del Principado de Asturias]] # [[Televisión del Principado de Asturias 2]] # [[Television Maldives]] # [[Télévision Nationale d'Haïti]] # [[Televisión Rioja]] # [[Television Sydney]] # [[Television X]] # [[Televisione Cristiana in Italia]] # [[Televizija Republike Srpske]] # [[Telewizja Trwam]] # [[TeleZüri]] # [[Telma (TV channel)]] # [[سانچہ:خانہ معلومات ٹی وی چینل]] # [[Template:Infobox television channel/doc]] # [[Template:Infobox television channel/sandbox]] # [[Template:Infobox television channel/testcases]] # [[Tempo Networks]] # [[TEN Action]] # [[TEN Cricket]] # [[TEN Golf]] # [[Ten Guide]] # [[Ten HD]] # [[TEN Sports]] # [[Tenfield]] # [[Tennis Channel]] # [[Terai Television]] # [[Terranova (TV)]] # [[Terror TV]] # [[TET (TV channel)]] # [[TF1]] # [[TF6]] # [[TFO]] # [[TG4]] # [[TGGC Outlet]] # [[Thai Public Broadcasting Service]] # [[Thane Direct]] # [[Thanthi TV]] # [[Tharisanam TV]] # [[That's Solent]] # [[The Africa Channel]] # [[The Africa Channel International]] # [[The Amp]] # [[The Baby Channel]] # [[The Biography Channel (Canada)]] # [[The Biography Channel (UK and Ireland)]] # [[The BOX (New Zealand)]] # [[The Box (U.S.)]] # [[The Box (UK and Ireland)]] # The Box Comedy # [[The Business Channel]] # [[The California Channel]] # [[The Church Channel]] # [[The Comcast Network]] # [[The Comedy Channel]] # [[The Comedy Channel (UK)]] # [[The Comedy Channel (United States)]] # [[The Comedy Network]] # The Cox Channel # [[The Cult Movie Network]] # [[The CW Plus]] # [[The Daily Quiz!]] # [[The Den (television)]] # [[The Edge (New Zealand)]] # [[The Fight Network (UK & Ireland)]] # [[The Filipino Channel]] # [[The Game Channel]] # [[The Great Big British Quiz]] # [[The Hits]] # [[The Israeli Network (Canada)]] # [[The Jewellery Channel]] # [[The Landscape Channel]] # [[The LifeStyle Channel]] # [[The Mabuhay Channel]] # [[The Money Channel]] # [[The Movie Channel]] # [[The Movie Channel (UK)]] # [[The Movie Network]] # The Movie Network Encore # [[The Nashville Network]] # [[The Official Lebanese Top 20]] # [[The Parliament Channel (Trinidad and Tobago)]] # [[The Pet Network]] # [[The Player Channel]] # [[The Power Station (TV channel)]] # [[The Real News]] # [[The Rugby Channel]] # [[The Rural Channel]] # [[The SFN]] # [[The Shopping Channel]] # [[The Shopping Channel (New Zealand)]] # [[The Ski Channel]] # [[The Soundtrack Channel]] # [[The Sports Network]] # [[The Studio (TV channel)]] # [[The Tribute Show]] # [[The Vault (TV channel)]] # [[The Voice (Bulgaria)]] # [[The Voice TV Sweden]] # [[The WB 100+ Station Group]] # [[The Weather Cast]] # [[The Weather Channel]] # [[The Weather Channel Latin America]] # [[The Weather Network]] # [[TheBlaze]] # [[TheCoolTV]] # [[Think Again Awards]] # [[Thrill (TV channel)]] # [[Tien (TV channel)]] # [[Time Warner Cable News]] # [[Time Warner Cable News Austin]] # [[Time Warner Cable News Buffalo]] # [[Time Warner Cable News Capital Region]] # [[Time Warner Cable News Central New York]] # [[Time Warner Cable News North Carolina]] # [[Time Warner Cable News Rochester]] # [[Time Warner Cable Sports Channel (Kansas City)]] # [[Time Warner Cable Sports Channel (New York)]] # [[Time Warner Cable Sports Channel (Ohio)]] # [[Time Warner Cable Sports Channel (Wisconsin)]] # [[Time Warner Cable SportsNet and Time Warner Cable Deportes]] # [[Time Warner Cable SportsNet LA]] # [[Times Now]] # [[TIMM (TV)]] # [[Tiny Pop]] # [[Tirana TV]] # [[Tisa 1]] # [[TL Novelas]] # [[TLC (Asia)]] # [[TLC (Latin America)]] # [[TLC (Netherlands)]] # [[TLC (Poland)]] # [[TLC (TV network)]] # [[TLC (UK and Ireland)]] # [[TLC India]] # [[TLC Norway]] # [[TLC Sweden]] # [[TM Television]] # [[TMC (TV channel)]] # [[TMF (UK & Ireland)]] # [[TMF Flanders]] # [[TMF Nederland]] # [[TNT (Russian TV channel)]] # [[TNT (Sweden)]] # [[TNT (TV channel)]] # [[TNT Film]] # TNT Glitz # [[TNT Serie]] # [[Tobago Channel 5]] # Todo Noticias # [[طلوع ٹی وی]] # [[طلوع نیوز]] # [[Tonis (Canada)]] # [[Top Channel]] # [[Top Crime (TV channel)]] # [[Top News]] # [[Top Up TV Promotional Channel]] # [[Total Sports TV]] # [[Toute l'Histoire]] # [[TPS Star]] # [[Trace Urban]] # [[Trans TV]] # [[Trans7]] # [[Transilvania TV]] # [[Travel + Escape]] # [[Travel and Living Channel]] # [[Travel Channel]] # [[Travel Channel (International)]] # [[Travelxp]] # [[Treasures.tv]] # [[Treehouse TV]] # [[Trinidad and Tobago Television]] # [[Trinity Broadcasting Network]] # [[Trio (TV network)]] # [[Tri-State Christian Television]] # [[TRN TV]] # [[Trojan Vision]] # [[Trojka (TV channel)]] # [[Trouble (TV channel)]] # [[TRT 1]] # [[TRT 4]] # [[TRT 6]] # [[TRT Avaz]] # [[TRT Belgesel]] # [[TRT Diyanet]] # [[TRT el Türkiye]] # [[TRT GAP]] # [[TRT Haber]] # [[TRT HD]] # [[TRT International]] # [[TRT Müzik]] # [[TRT Okul]] # [[TRT Spor]] # [[TRT Türk]] # [[TRTÉ]] # [[True Drama]] # [[True Entertainment]] # [[True Movies 1]] # [[True Movies 2]] # [[True Sport]] # [[TruTV]] # [[TruTV (Asia)]] # [[TruTV (Latin America)]] # [[TruTV (UK and Ireland)]] # [[TSN2]] # [[TTV (Poland)]] # [[TTV Family]] # [[TTV Finance]] # [[TTV Main Channel]] # [[TTV World]] # [[Turkmen owazy]] # [[Türkmeneli TV]] # [[Turkmenistan (TV channel)]] # [[ٹرنر کلاسک موویز]] # [[Turner Classic Movies (Asia)]] # [[Turner Classic Movies (UK & Ireland)]] # [[Turner South]] # [[TV 2 (Norway)]] # [[TV 2 Bliss]] # [[TV 2 Charlie]] # [[TV 2 Film]] # [[TV 2 Filmkanalen]] # [[TV 2 News]] # [[TV 2 Nyhetskanalen]] # [[TV 2 Science Fiction]] # [[TV 2 Sonen 24/7]] # [[TV 2 Sport (Norway)]] # [[TV 2 Sport HD]] # [[TV 2 Zebra]] # [[TV 2 Zulu]] # [[TV 2/Fyn]] # [[TV 2/Nord]] # [[TV 2/Østjylland]] # [[TV 3 (Denmark)]] # [[TV 4 (Estonia)]] # [[TV 4 (Trinidad and Tobago)]] # [[TV 5 Dimensi]] # [[TV 538]] # [[TV Africa]] # [[TV Alfa]] # [[TV Alhijrah]] # [[TV Asia]] # [[TV Barrandov]] # [[TV Boliviana]] # [[TV Brasil Internacional]] # [[TV Breizh]] # [[TV Câmara Jacareí]] # [[TV Canaria 2]] # [[TV Chile]] # [[TV Cultura]] # [[TV da Gente]] # [[TV Doma]] # [[TV Edukasi]] # TV Fanda # [[TV Finland]] # [[TV Fooor]] # [[TV HIT]] # [[TV Hits (Australian TV channel)]] # [[TV Japan]] # [[TV Johor]] # [[TV KISS (Bosnia and Herzegovina)]] # [[TV Klan]] # [[TV Koha]] # [[TV Koper-Capodistria]] # [[TV Košava]] # [[TV Land]] # [[TV Moldova Internațional]] # [[TV New]] # [[TV Nova (Czech Republic)]] # [[TV Nova (Kumanovo, Macedonia)]] # [[TV Nova 12]] # [[TV One (New Zealand)]] # [[TV One (US TV network)]] # [[TV Oranje]] # [[TV Paprika]] # [[TV Pública Digital (Argentina)]] # [[TV Pública Paraguay]] # [[TV Puls]] # [[TV R1]] # [[TV Record Europa]] # [[TV Roskosmos]] # [[TV Sabah]] # [[TV Sakartvelo]] # [[TV Sarawak]] # [[TV Shop]] # [[TV Slon Extra]] # [[TV Sonce]] # [[TV Syd]] # [[TV Telma]] # [[TV Total (Uruguay)]] # [[TV Travel Shop]] # [[TV Tsentr]] # [[TV Vijesti]] # [[TV Warehouse]] # [[TV WAU]] # [[TV Xtreme]] # [[TV/Midt-Vest]] # [[TV+]] # [[TV1 (Australia)]] # [[TV1 (Bosnia and Herzegovina)]] # [[TV1 (India)]] # [[TV1 (Malaysia)]] # [[TV10 (Netherlands)]] # [[TV10 (Sweden)]] # [[TV1000 Action East]] # [[TV1000 East]] # [[TV1000 Poland]] # [[TV1000 Russkoe Kino]] # [[TV2 (Hungary)]] # [[TV2 (Malaysia)]] # [[TV2 (New Zealand)]] # [[TV2 (Turkey)]] # [[TV2/Nord]] # [[TV2000]] # [[TV23 (Cobb County)]] # [[TV3 (Catalonia)]] # [[TV3 (Czech Republic)]] # [[TV3 (Estonia)]] # [[TV3 (Finland)]] # [[TV3 (Germany)]] # [[TV3 (Ireland)]] # [[TV3 (Malaysia)]] # [[TV3 (New Zealand)]] # [[TV3 (Norway)]] # [[TV-3 (Russia)]] # [[TV3 (Sweden)]] # [[TV3 Ghana]] # [[TV3 HD]] # [[TV3 Latvia]] # [[TV3 Lithuania]] # [[TV3 Puls]] # [[TV3 Slovenia]] # [[TV3 Sport 1]] # [[TV3+ (Denmark)]] # [[TV3+ (Estonia)]] # [[TV3+ HD]] # [[TV3CAT]] # [[TV4 (Poland)]] # [[TV4 (Sweden)]] # [[TV4 Fakta]] # [[TV4 Fakta XL]] # [[TV4 Film]] # [[TV4 Guld]] # [[TV4 HD (Sweden)]] # [[TV4 Komedi]] # [[TV4 News]] # [[TV4 Science fiction]] # [[TV4 Sport]] # [[TV4ME]] # [[TV5 (Finland)]] # [[TV5 (India)]] # [[TV5 (Mongolia)]] # [[TV5 Québec Canada]] # [[TV5 Užice]] # [[TV5Monde]] # [[TV6 (1994)]] # [[TV6 (Estonia)]] # [[TV6 (Latvia)]] # [[TV6 (Poland)]] # [[TV-6 (Russia)]] # [[TV6 (Sweden)]] # [[TV7 (Bulgaria)]] # [[TV7 (Moldova)]] # [[TV7 Bordeaux]] # [[TV8 (Mongolia)]] # [[TV8 (Sweden)]] # [[TV8 (Turkey)]] # [[TV8 Mont-Blanc]] # [[TV9 (Gujarati)]] # [[TV9 (Kannada)]] # [[TV9 (Malaysia)]] # [[TV9 (Mongolia)]] # [[TV9 (Telugu)]] # [[TVA (Albania)]] # [[TVA Sports]] # [[TVA Vicenza]] # [[TVB J2]] # [[TVB Jade]] # [[TVB Korea Channel]] # [[TVB Pearl]] # TVBN # [[TVBS]] # [[TVBS Entertainment Channel]] # [[TVBS-Asia]] # [[TVBS-NEWS]] # [[TVC Deportes]] # [[TVCine]] # [[TVCogeco Windsor]] # [[TVE 50 Años]] # [[TVE HD]] # [[TVE Internacional]] # [[TVG Network]] # [[TvG2]] # TVGN # [[TVHB]] # [[TVi (Malaysia)]] # [[TVi (TV channel)]] # [[TVI 24]] # [[TVI Ficção]] # [[TVI Internacional]] # [[Tvins]] # [[TVMcGill]] # [[TVMobile]] # [[TVN (Australia)]] # [[TVN (Poland)]] # [[TVN (South Korea)]] # [[TVN 7]] # [[TVN CNBC]] # [[TVN Gra]] # [[TVN HD]] # [[TVN International]] # [[TVN Med]] # [[TVN Meteo]] # [[TVN Style]] # [[TVN Turbo]] # [[TVN24]] # [[ٹی وی ناروے]] # [[TVNZ 6]] # [[TVNZ 7]] # [[TVNZ Heartland]] # [[TVNZ Kidzone24]] # [[TVNZ ondemand]] # [[TVNZ Sport Extra]] # [[TvOne (Indonesia)]] # [[TVOne Canada]] # [[ٹی وی ون گلوبل]] # [[TVP ABC]] # [[TVP Białystok]] # [[TVP Bydgoszcz]] # [[TVP Gdańsk]] # [[TVP Gorzów Wielkopolski]] # [[TVP HD]] # [[TVP Historia]] # [[TVP Info]] # [[TVP Katowice]] # [[TVP Kielce]] # [[TVP Kraków]] # [[TVP Kultura]] # [[TVP Łódź]] # [[TVP Lublin]] # [[TVP Olsztyn]] # [[TVP Opole]] # [[TVP Parlament]] # [[TVP Polonia]] # [[TVP Poznań]] # TVP Regionalna # [[TVP Rozrywka]] # [[TVP Rzeszów]] # [[TVP Seriale]] # [[TVP Sport]] # [[TVP Szczecin]] # [[TVP Warszawa]] # [[TVP Wrocław]] # [[TVP1]] # [[TVP2]] # [[TVPlayer]] # [[TVR București]] # [[TVR Cluj]] # [[TVR Craiova]] # [[TVR Cultural]] # [[TVR HD]] # [[TVR Iași]] # [[TVR Info]] # [[TVR News]] # [[TVR Târgu Mureș]] # [[TVR Timișoara]] # [[TVR1]] # [[TVR2]] # [[TVR3]] # [[TVRi]] # [[TVRI]] # [[TVS (Poland)]] # [[TVS (Russia)]] # [[TVSA]] # [[TVSelangor]] # [[TVSN]] # [[TVU Music Television]] # [[TVW (Washington)]] # [[TW1 (Austria)]] # [[TW3 (Albany, NY)]] # TWC TV # [[TWiT.tv]] # [[TXCN]] # [[TXT-TV]] # [[U (TV channel)]] # [[U.S. Military Television Network]] # [[UCTV (University of Connecticut)]] # [[UCV Television]] # [[Udaya TV]] # [[Udinese Channel]] # [[UK Horizons]] # [[Ukraine Today]] # [[Ukrainian Television and Radio]] # [[Ukrayina (TV channel)]] # [[UKTV Bright Ideas]] # [[UKTV Gardens]] # [[Ulaanbaatar Broadcasting System]] # [[Ultra (TV channel)]] # [[Ulusal Kanal]] # [[Ummah Channel]] # [[Unexplained Channel]] # [[Unique Business News]] # [[Unis (TV channel)]] # [[Universal Channel]] # [[Universal Channel (Asia)]] # [[Universal Channel (Australia)]] # [[Universal Channel (Greece)]] # [[Universal Channel (Japan)]] # [[Universal Channel (Philippines)]] # [[Universal Channel (Turkey)]] # [[Universal Channel (UK and Ireland)]] # Universal HD # [[Universal Sports]] # [[University of California Television]] # [[یونیورسٹی آف شمالی کیرولائنا ایٹ چیپل ہل]] # [[University of North Dakota Sports Network]] # [[University of Washington Television]] # [[Univision Canada]] # [[Univision Deportes Network]] # [[Univision Noticias]] # [[Univision tlnovelas]] # [[Up (TV network)]] # [[اردو 1]] # [[USA Network]] # [[User talk:90.194.116.18]] # [[User talk:90.196.84.13]] # [[User talk:90.210.2.5]] # [[User talk:Bajadac]] # [[User talk:Enterphrase]] # [[User talk:Sanjayver]] # [[User talk:Sociosquare]] # [[User talk:Utvpakistanlive]] # [[User:3dOptics/Louisiana Connection Network]] # [[User:98.225.142.221/NBC Philadelphia Nonstop]] # [[User:Aaaaplay/Lifestyle you]] # [[User:Abdul Qayyum Ahmad/Captain Tsubasa Road To 2010/JSTV]] # [[User:Ag2Animation]] # [[User:Alzabeele]] # [[User:Andiwinata/sandbox]] # [[User:Andy29/Sandbox/8]] # [[User:Andy29/Sandbox/8a]] # [[User:Anjaly sathyanath/sandbox]] # [[User:AppleJN/sandbox]] # [[User:Aravind algatoori/HNTV – Hasini Narayani Television]] # [[User:Arunish Icreon]] # [[User:ASAD ALI ALVI/sandbox]] # [[User:Asaduk93]] # [[User:Auric/Red-Hot Dutch]] # [[User:Cartoon Network and Boomerang]] # [[User:Chuhdrysadaqat]] # [[User:CptBuck]] # [[User:Cupcake92/TV Stations/BTN]] # [[User:Dashingfactor/sandbox/sandbox Cam4]] # [[User:Dcheagle/fixitboxXIII]] # [[User:Disney Chennel N]] # [[User:DJ WikiBob/Sandbox 3]] # [[User:DMZ403/The Real News]] # [[User:Dobfre/Thurston community Television]] # [[User:Donemanz/sandbox]] # [[User:Drworm/Sandbox]] # [[User:Emerson452/IndiePlex]] # [[User:Enterphrase]] # [[User:ES Vic/TVR3]] # [[User:Eunice923/sandbox]] # [[User:Ferdinand h2/ORF1 HD]] # [[User:Forbesy 777/sandbox]] # [[User:Glowtv.pk]] # [[User:GMTV World/sandbox]] # [[User:Gta Ed/Disney XD]] # [[User:GWicke/TestTrans]] # [[User:Harleyca/Las aventuras de Doki]] # [[User:Hberman23/testpage]] # [[User:Hol9798/Comcast Hometown Network]] # [[User:HTV Mundo]] # [[User:IdeasWikia/Disney in English (Japan)]] # [[User:IDhun Media/IDhun TV]] # [[User:Indiuser/India News]] # [[User:Jellyman72/sandbox]] # [[User:Jonathan Albrardo Alexis Meza/SamNet (New Zealand)]] # [[User:Kadebg/sandbox]] # [[User:Knyzna1/sandbox]] # [[User:Krocheck/sandbox4]] # [[User:Kw2957/Central Broadcast News]] # [[User:Kyle.Macedo/innerspacedraft]] # [[User:Kylekieran/GBN TV]] # [[User:Lglukgl/sandbox]] # [[User:Lohnshark/sandbox]] # [[User:Lowkeyleigh/AUZCAST]] # [[User:Mariacer Cervantes/Challenge]] # [[User:Mariacer Cervantes/CSelect]] # [[User:Mariacer Cervantes/Group W Network]] # [[User:Mariacer Cervantes/GSGM]] # [[User:Mariacer Cervantes/HereTV]] # [[User:Mariacer Cervantes/Living (US TV channel)]] # [[User:Mariacer Cervantes/Livingit]] # [[User:Mariacer Cervantes/MSN Life]] # [[User:Mariacer Cervantes/MSN News]] # [[User:Mariacer Cervantes/MSN Touch]] # [[User:Mariacer Cervantes/MSN TV]] # [[User:Mariacer Cervantes/MSN World]] # [[User:Mariacer Cervantes/The Advantage Network]] # [[User:Mariacer Cervantes/TV One]] # [[User:Marklouisse/sandbox]] # [[User:Masinich/sandbox2]] # [[User:Matthewseanwinter/ennui.tv]] # [[User:Nathan Show]] # [[User:Neji56565onyoutube/sandbox]] # [[User:Nickelodeon (MK)/sandbox]] # [[User:Notnd/Sandbox1]] # [[User:Orderforright/Mox News]] # [[User:PolandToday]] # [[User:Reubot/Fox Classics]] # [[User:RivBitz/Bloomberg Television Sandbox]] # [[User:Robomaeyhem/BWArticle]] # [[User:S.M.A.A.R/SK Media Group]] # [[User:Sega3dmm]] # [[User:Seidodge/sandbox3]] # [[User:Skyroamer Mavik/sandbox]] # [[User:Southern Antares/sandbox]] # [[User:Soxwon/Edits2]] # [[User:Sportler123]] # [[User:Stevie smalls:sandbox/WWE Network]] # [[User:Sunilraj.raj/Hybiz.tv]] # [[User:SuperSaiyanKirby/24/7 JETIX 2nd Channel]] # [[User:Svncougars]] # [[User:Szymek484/sandbox]] # [[User:Tamravidhir/sandbox]] # [[User:Teddy455/sandbox]] # [[User:Thatsthelimit/sandbox]] # [[User:This is Paul/Sky Movies 007 HD]] # [[User:Tonyjaimy/Sony PIX]] # [[User:Transvideocom/Sandbox]] # [[User:Tristan.andrade.136/sandbox]] # [[User:TryBanMeAgain/sandbox]] # [[User:TV Stations Part 1/GAN 1]] # [[User:Uncke Herb/Sandbox]] # [[User:Unorginal9/sandbox]] # [[User:UTV Pakistan Sport]] # [[User:ViperSnake151/Planet Green]] # [[User:WeatherBoyWheeler/WeatherNation TV]] # [[User:Wikkari/TV10 (Sweden)]] # [[User:Wisam and yazeed/sandbox]] # [[User:Wollta13/sandbox]] # [[User:WWB Too/C-SPAN]] # [[User:WWB Too/C-SPAN (2013 revision)]] # [[User:Wylve/TVB Jade]] # [[User:YOne Tv Channel/sandbox]] # [[UTV (TV channel)]] # [[UTV Action]] # UTV Ireland # [[UTV Movies]] # [[UTV Movies (Canada)]] # [[UTV News]] # [[Utv pakistan live]] # [[UTV Romania]] # [[UTV Stars]] # [[UTV World Movies]] # [[UTV2]] # V Hits # [[V Televisión]] # [[V6 News]] # [[V8 (TV channel)]] # [[Vanessa (English Canadian TV channel)]] # [[Vanessa (French Canadian TV channel)]] # [[Vanitha TV]] # [[Vannathirai]] # [[Varnam TV]] # [[Varsity TV]] # [[Varzesh]] # [[Vasanth TV]] # [[Vector Direct]] # [[Velocity (TV channel)]] # [[Velvet (TV channel)]] # [[Vendhar TV]] # [[Venevisión]] # [[Venevision International]] # [[Venezolana de Televisión]] # [[Veronica (TV channel)]] # [[VERY TV]] # [[VH1]] # [[VH1 (Latin America)]] # [[VH1 (UK and Ireland)]] # [[VH1 Brasil]] # VH1 Classic # [[VH1 Classic Europe]] # [[VH1 Denmark]] # [[VH1 Europe]] # [[VH-1 Germany]] # [[VH1 India]] # [[VH1 Indonesia]] # [[VH1 MegaHits]] # [[VH1 Pakistan]] # [[VH1 Poland]] # [[VH1 Soul]] # [[VH1 Uno]] # [[VH2]] # [[Via X]] # [[Viasat 1]] # [[Viasat 4]] # [[Viasat Explore]] # [[Viasat Film]] # [[Viasat Film Action]] # [[Viasat Film Classic]] # [[Viasat Film Drama]] # [[Viasat Film Family]] # [[Viasat Film HD]] # [[Viasat Film Nordic]] # [[Viasat Fotboll]] # [[Viasat Golf]] # [[Viasat History]] # [[Viasat Hockey]] # [[Viasat Motor]] # [[Viasat Nature/Crime]] # [[Viasat Plus]] # [[Viasat Sport (Norway)]] # [[Viasat Sport (Sweden)]] # [[Viasat Sport 2]] # [[Viasat Sport 24]] # [[Viasat Sport 3]] # [[Viasat Sport Baltic]] # [[Viasat Sport East]] # [[Viasat Ticket]] # [[Vibe (TV channel)]] # [[Victory Sports One]] # [[Video Italia]] # [[Video Italia (Canada)]] # [[Vidéoclick]] # [[Videomusic]] # [[ViendoMovies]] # [[VIER]] # [[Vietnam Television (1966–75)]] # [[Viewers Choice]] # [[VIJF]] # [[Villa TV]] # [[Village Cinema]] # [[Vîn TV]] # [[Vinappris]] # [[Vintage TV (TV channel)]] # [[Virgin 17]] # [[Virgin Central]] # [[Vision 1 Sports]] # Vision 2 Drama # [[Vision Four]] # [[Vision Interfaith Satellite Network]] # [[Vision TV Network]] # [[VisionTV]] # [[Visjon Norge]] # [[Vissa]] # [[Vitaya]] # [[VIVA (TV station)]] # [[Viva (UK and Ireland)]] # VIVA Cinema # [[VIVA Germany]] # [[VIVA Poland]] # [[Viva TV (Philippines)]] # [[ViVe]] # Veria Living TV # [[Vizion Plus]] # [[V-me]] # [[Voom HD International]] # [[Vouli Tileorasi]] # [[VOX (Norwegian TV channel)]] # [[VOX (TV channel)]] # [[Vrak]] # [[Vtm]] # [[VTV (Netherlands)]] # [[VTV1]] # [[VTV2]] # [[VTV3]] # [[VTV4]] # [[Vu!]] # [[VV Drama]] # W Movies # [[W Network]] # [[W9 (TV channel)]] # [[WAAR TV HD]] # [[وقت نیوز]] # [[Warner Channel]] # WarnerFilms # [[Watch (TV channel)]] # [[Water Channel]] # [[Water Planet]] # [[Wazoo Sports Network]] # [[WB Channel]] # [[WB Channel Pakistan]] # [[WBTV: The Warner Channel UK]] # [[WDR Fernsehen]] # [[WE tv]] # [[Weather Information Network]] # [[WeatherNation TV]] # [[Weatherscan]] # [[Wedding Central]] # [[Wedding TV]] # [[Wedding TV Asia]] # [[Weer en Verkeer]] # [[West Azerbaijan TV]] # [[West Digital Television]] # [[West TV]] # [[Westlink (Australian TV channel)]] # [[WGN America]] # [[WI Sports]] # [[Wikipedia talk:Articles for creation/Rede Excelsior]] # [[Wikipedia talk:WikiProject British TV channels/Archive 2]] # [[Wikipedia talk:WikiProject British TV channels/Archive 3]] # [[Wikipedia:WikiProject British TV/Channels]] # [[Wild TV]] # [[Willow (TV channel)]] # [[Win Sports]] # [[WIN Television]] # [[WIN TV (Trinidad and Tobago)]] # [[Wine TV]] # [[Wire TV]] # [[WisconsinEye]] # [[Wizja Jeden]] # [[Wometco Home Theater]] # [[World (TV channel)]] # [[World Day of Laziness (festival)]] # [[World Fashion Channel]] # [[World Fishing Network]] # [[World Football Insider]] # [[World Movies]] # [[World TV]] # [[Worldnet Television and Film Service]] # [[Worldview Broadcasting Channel]] # [[WOWtv]] # [[WSNN-LD]] # [[WTSN (TV channel)]] # [[WTV Weather TV]] # [[WWE Classics on Demand]] # [[WWE Network]] # [[WWE Network (Canada)]] # [[WWVS-LP]] # [[Xfinity 3D]] # [[Xing Kong]] # [[Xite Music]] # [[XLEAGUE.TV]] # [[XMO]] # [[Xplora]] # [[Xtraview]] # [[X-Treme Sports]] # [[XXL (French TV)]] # [[XXP]] # [[XXX Action Clips Channel]] # [[XXXX (TV channel)]] # [[Yerkir Media]] # [[Yes Action]] # [[Yes Base]] # [[Yes Comedy]] # [[Yes Drama]] # [[YES Network]] # [[Yes Oh]] # [[Yes Plus]] # [[Yes Stars HD]] # [[Yes TV Shows Channels]] # [[Yesterday (TV channel)]] # [[Yey!]] # [[Yle Extra]] # [[Yle Fem]] # [[Yle Teema]] # [[Yle TV1]] # [[Yle TV2]] # [[YLE24]] # [[Yoopa]] # [[YooPlay Games]] # Yorin # [[York@54]] # [[Youtoo TV]] # [[YTV (TV channel)]] # [[Yumurcak TV]] # [[Z (TV channel)]] # [[Z Music Television]] # [[Z1 TV]] # [[Zagros TV]] # [[ZAZ (TV channel)]] # [[ZDF]] # [[ZDFinfo]] # [[ZDFkultur]] # [[ZDFneo]] # [[Zee 24 Gantalu]] # [[Zee 24 Taas]] # [[Zee Aflam]] # Zee Film Hindi # Z Living # [[Zee Anmol]] # [[Zee Bangla]] # Zee Bangla Cinema # [[Zee Business]] # [[Zee Café]] # [[Zee Cinema]] # [[Zee Cinema (Canada)]] # [[Zee Kalinga]] # [[Zee Khana Khazana Channel]] # [[Zee Marathi]] # [[Zee News]] # [[Zee Next]] # [[Zee Punjabi]] # [[زی سلام]] # [[Zee Smile]] # [[Zee Studio]] # [[Zee Talkies]] # [[Zee Tamizh]] # [[Zee Trendz]] # [[زی ٹی وی]] # [[Zee TV Canada]] # [[Zee Variasi]] # [[Zemzemeh]] # [[Zeste]] # [[Zhwandoon TV]] # [[زندگی (ٹی وی چینل)]] # [[Zing (TV channel)]] # [[Zona Latina]] # [[Zone Club]] # [[Zone Fantasy]] # [[Zone Reality]] # [[Zone Romantica]] # [[Zone Thriller]] # [[ZOOM (Israel)]] # [[Zoom (TV channel)]] # [[Zoom (TV channel, Ukraine)]] # [[ZTV]] # [[ZTV Norway]] # [[Zvezda (TV channel)]] == ہور ویکھو == * [[لسٹ ٹیلی ویژن چینلز]] [[گٹھ:فہرستاں د‏‏ی لسٹ]] [[گٹھ:کاروباری فہرستاں]] [[گٹھ:ٹیلی ویژن]] perfeyxxtr2196gqu4qvciwf0vlgg2c 0 98838 712509 712398 2026-10-14T04:12:39Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712509 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=انکتا شرما|image=|birth_date=مئی 31|birth_place=[[چنڈی گڑھ]]، بھارت|nationality=[[بھارتی]]|occupation=[[اداکارہ]]|years_active=2011{{ndash}}ہن|television=''لاجونتی''<br /> ''ایک شرینگر سوابھمان''|height=5 فٹ 4 انچ}}'''انکتا شرما''' اک بھارتی ٹیلیوژن [[اداکارہ]] اے جو 'ایک شرینگر-سوابھمان' وچ نینا کرن سنگھ چوہان دے کردار نوں درساؤن لئی سبھ توں چنگی طرحاں جانی جاندی اے۔ == شروعاتی زندگی اتے کریئر == شرما [[چنڈی گڑھ]] <ref> {{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/chandigarh/ankitta-sharma-enjoys-home-made-food-in-chandigarh/articleshow/63684489.cms|title=Ankitta Sharma enjoys home-made food in Chandigarh – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-07-26}} </ref> دی رہن والی اے اتے 'ٹکٹ ٹو بالیوڈّ' شو جتن توں بعد اوہ 2014 وچ اداکاری کریئر وچ آئی۔ <ref> {{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/ankita-sharma-keen-dance-shows-1502594666.html|title=Ankita Sharma keen on doing dance shows|date=2018-03-02|website=The Statesman|language=en-US|access-date=2019-07-26}} </ref> اسنے [[زی ٹیوی]] دے تریخی شو ''لاجونتی'' وچ مکھ کردار نبھاؤندیاں اپنے ٹیلیوژن کریئر دی شروعات کیتی۔ <ref> {{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/such-a-long-journey-14/|title=Such a Long Journey: ‘Lajwanti’ to premiere soon|date=2015-09-28|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}} </ref> <ref> {{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/love-in-the-time-of-partition/|title=‘Lajwanti’ is a proper story with a finite end: Sid Makkar on his new show based on partition|date=2015-09-23|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}} </ref> <ref> {{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/tv-adaptation-of-rajinder-singh-bedis-lajwanti-launched/|title=TV adaptation of Rajinder Singh Bedi’s ‘Lajwanti’ launched|date=2015-09-15|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}} </ref> کلرز ٹیوی دے خاندانی ناٹک ''ایک شرینگر-سوابھمن'' وچ [[سمردھ باوا]] دے خلاف عورت دی مکھ کردار نبھاؤن توں بعد اسنے لوکاں دا دھیان کھچیا۔ <ref> {{Cite news|url=http://www.asianage.com/entertainment/tv/291116/ankita-sharma-to-mirror-vivaah-character.html|title=Ankita Sharma to mirror Vivaah character|date=2016-11-29|work=asianage.com|access-date=2017-01-14}} </ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/ek-shringaar-swabhimaan-review-the-show-is-engaging-and-fast-paced-keeping-you-hooked-to-the-screen/|title=Ek Shringaar Swabhimaan Review: The show is engaging and fast-paced keeping you hooked to the screen|last=Iyengar|first=Anusha|access-date=2017-01-14|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170116190009/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/ek-shringaar-swabhimaan-review-the-show-is-engaging-and-fast-paced-keeping-you-hooked-to-the-screen/|archivedate=2017-01-16|accessdate=2021-01-02}}</ref> == فلموگرافی == === ٹیلیوژن === {| class="wikitable" !سال ! شو ! کردار ! چینل ! نوٹ |- | 2012 | ''پیٹیسی مس پنجابن 2012'' | مقابلے باز | [[پیٹیسی پنجابی|پی۔ٹی۔سی۔ پنجابی]] | پیجینٹ |- | 2014 | ''ٹکٹ ٹو بالیوڈّ'' | مقابلے باز | این۔ڈی۔ٹیوی انڈیا | جیتو <ref> {{Cite web|url=https://www.ndtv.com/photos/news/behind-the-scenes-from-the-sets-of-ticket-to-bollywood-17660|title=Behind-the-Scenes: From the Sets of Ticket To Bollywood|website=NDTV.com|access-date=2019-07-26}} </ref> <ref> {{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2014/20140614/ttlife1.htm|title=The Tribune, Chandigarh, India – The Tribune Lifestyle|website=www.tribuneindia.com|access-date=2019-07-26}} </ref> |- | 2015–2016 | ''لاجونتی (ٹیوی لڑیوار)'' | لاجونتی کور بھاردواج | [[زی ٹیوی]] | عورت لیڈ '' <ref> {{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/151017/entertainment-tvmusic/article/we-share-good-chemistry-sid-makkar|title=We share a good chemistry: Sid Makkar|date=2015-10-18|work=deccanchronicle.com|access-date=2017-02-11|language=en}} </ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/omg-ankita-sharma-of-lajwanti-suffers-burns-during-a-fire-sequence/|title=OMG! Ankita Sharma of Lajwanti suffers burns during a fire sequence|last=Banerjee|first=Urmimala|access-date=2017-01-14|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170116164338/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/omg-ankita-sharma-of-lajwanti-suffers-burns-during-a-fire-sequence/|archivedate=2017-01-16|accessdate=2021-01-02}}</ref> '' |- | 2016–2017 | ''ایک شرینگر- سوابھمان'' | نینا کرن سنگھ چوہان | کلرز ٹیوی | عورت لیڈ '' <ref> {{Cite news|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2016/5-reasons-why-you-must-watch-swaragini-replacement-ek-shringaar-swabhimaan-249772.html|title=5 Reasons Why You Must Watch Ek Shringaar – Swabhimaan|date=2016-12-19|work=www.filmibeat.com|access-date=2017-02-11|language=en}} </ref> '' <ref> {{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/colors-ek-shringaar-swabhiman-to-go-off-air-4861610/|title=Exclusive: Colors’ Ek Shringaar – Swabhimaan to go off air|date=2017-09-26|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=2019-07-26}} </ref> |- | 2016 | ''[[بگّ بوس (سیزن 10)|بگّ بوس 10]]'' | خود | کلرز ٹیوی | مشہور مہمان |- | 2016 | ''[[یہ وعدہ رہا|یہ وعدہ رہا (ٹی وی سیریز)]]'' | میہر کھنہ | [[زی ٹیوی]] | ورتکنیک <ref> {{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Ankita-Sharma-bags-role-in-Zee-TVs-Ye-Vaada-Raha/articleshow/51482017.cms|title=Ankita Sharma bags role in Zee TV's 'Ye Vaada Raha' – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-07-26}} </ref> |- |- |2017 | ''رائیزنگ سٹار (بھارتی ٹیوی سیریز)'' | خود | کلرز ٹیوی | مشہور مہمان |- | 2018 | ''لال عشقَ (2018 ٹیوی لڑی)'' | رادھکا | اینڈ ٹیوی | ایپیسوڈک کردار <ref> {{Cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/television/news/mishkat-verma-ankitta-sharma-tvs-laal-ishq/2018/06/28|title=Mishkat Verma and Ankitta Sharmaa in &TV’s Laal Ishq|last=Rajesh|first=Author: Srividya|date=2018-06-28|website=IWMBuzz|language=en-US|access-date=2019-07-26}} </ref> |- | 2019 | ''عشقَ آج کلھ'' | عالیہ جعفری | زی ٹیوی | <ref> {{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/spotlight/if-youve-liked-ishq-subhan-allah-youll-love-ishq-aaj-kal/articleshow/70092757.cms|title=If you've liked Ishq Subhan Allah, you'll love Ishq Aaj Kal – Times of India|website=The Times of India|access-date=2019-07-23}} </ref> <ref> {{Cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/digital/editorial-digital/review-of-zee5-series-ishq-aaj-kal-interesting-thriller-with-a-storyline-that-impacts/2019/07/10|title=Review of ZEE5 series Ishq Aaj Kal: Interesting thriller with a storyline that impacts|last=Merani|first=Author: Anil|date=2019-07-10|website=IWMBuzz|language=en-US|access-date=2019-07-23}} </ref> |} === فلماں === {| class="wikitable" |+ !سال ! فلم ! کردار ! بولی ! نوٹ |- | 2013 | ''اڈیک'' | رجو | پنجابی | مختصر فلم |- | 2014 | باز | | پنجابی | چھوٹی بھین دا مکھ کردار |} == انعام اتے نامزدگی == {| class="wikitable" !سال ! اوارڈ ! گٹھ ! دکھاؤ ! نتیجہ |- | rowspan="3" | 2015 | rowspan="3" | [[زی ٹیوی|زی رشتے اوارڈ]] | ''من پسند بیٹی'' | rowspan="3" | ''لاجونتی'' | rowspan="2" | نامزد |- | ''پسندیدہ پتی-بیوی رشتہ (سڈ مکڑ دے نال)'' |- | ''من پسند نئی جوڑی'' (سڈ مکڑ دے نال) |{{Won}} |} == تریویا == بھارتی ٹیلیوژن صنعت وچ اک ہور اداکارہ وی اے جو [[انکتا شرما]] وجوں جانی جاندی اے۔ انکتا شرما اتے [[انکتا شرما]] دو وکھ-وکھ شخصیتاں ہن۔ == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:21ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:۲۱ویں صدی دیاں بھارتی اداکاراواں]] [[گٹھ:ہندی ٹیلیوژن دیاں اداکاراواں]] [[گٹھ:بھارتی ٹیلیوژن اداکاراواں]] [[گٹھ:زندہ لوک]] [[گٹھ:۱۹۹۴ دے جم]] kwicmtda0s1pcxmo3qh091x4lv87o40 0 105732 712513 689996 2026-10-14T06:10:28Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712513 wikitext text/x-wiki [[بھارت]] وچ [[کووڈ 19]] د‏‏ی وبا د‏‏ی دستک [[2020ء]] دے اوائل وچ شروع ہوئی تے دیکھدے ہی دیکھدے ایہ [[عالمی وبا]] ملک دے کونے کونے وچ تیزی تو‏ں پھیل گئی۔ ملک د‏‏ی کوئی ریاست اس بیماری تو‏ں اچھوندی نئيں رہی۔ جتھے 2020ء وچ ایہ مرض زیادہ تر شہری علاقےآں تک محدود رہیا، اوتھے اس مرض د‏‏ی دوسری لہر دے [[2021ء]] وچ شروع ہونے تک ایہ مرض شہری علاقےآں تو‏ں نکل ک‏ے تو‏ں کئی دور دراز دے چھوٹے شہراں تے پنڈ تک وچ پھیل گیا۔<ref>[https://www.newindianexpress.com/opinions/2021/may/12/the-second-wave-of-covid-and-rural-india-2301360.html The second wave of Covid and rural India]</ref> اس صورت حال دا ایہ نتیجہ ہويا کہ جگہ جگہ ہسپتالاں وچ دستیاب بستر کم پڑنے لگے، [[آکسیجن]] سلنڈراں دا مطالبہ ودھنے لگا، مگر انہاں د‏‏ی موجودگی وچ بھاری کمی دیکھی گئی۔<ref>[https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/shortage-of-beds-oxygen-cremation-slots-leaves-capital-in-a-shambles/article34418121.ece Shortage of beds, oxygen, cremation slots leaves Capital in a shambles]</ref><ref>[https://www.moneycontrol.com/news/trends/health-trends/analysis-india-has-long-been-short-of-hospital-beds-the-pandemic-intensified-the-shortage-6836021.html Analysis: India has long been short of hospital beds. The pandemic intensified the shortage]</ref><ref>[https://www.indiatoday.in/coronavirus-outbreak/story/just-before-2nd-covid-wave-hit-india-icu-beds-decreased-by-46-oxygen-ones-by-36-1796830-2021-05-03 Just before 2nd Covid wave hit India, ICU beds decreased by 46%, oxygen ones by 36%]</ref><ref>[https://economictimes.indiatimes.com/topic/hospital-beds-shortage HOSPITAL BEDS SHORTAGE]</ref> ایہ وی دیکھیا گیا اے [[بھارت وچ کورونا وائرس تو‏ں لاک ڈاؤن 2020ء|ملک بھر وچ لگنے والے لاک ڈاؤن]] تے اس وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں عائد تحدیدات د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی کاروبار بری طرح تو‏ں تباہ و برباد ہو گئے تے لوک معاشی تے اسباب و وسائل دیاں مشکلاں دا شکار ہو گئے۔<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/readersblog/covid-19-and-its-impact-on-india/covid-19-and-its-impact-on-indian-society-27565/ Covid-19 and its impact on Indian society]</ref><ref>[https://www.india-briefing.com/news/social-economic-impact-covid-19-india-recovery-potential-20202.html/ Social and Economic Impact of COVID-19 on India and Recovery Potential]</ref> ملک د‏‏ی شمشان بھومی تے برقی بھٹیاں وچ کووڈ دے مرض د‏‏ی وجہ تو‏ں ملک دے کئی حصےآں وچ لاشاں بے روک ٹوک سپرد آتش ہونے لگیاں نيں۔<ref>[https://www.reuters.com/world/india/non-stop-cremations-cast-doubt-indias-counting-covid-dead-2021-04-19/ Non-stop cremations cast doubt on India's counting of COVID dead]</ref> اس وبا تو‏ں نجات دا راستہ ماہرین نے کووڈ 19 دے [[ویکسین]]اں نو‏‏ں قرار دتا سی، مگر ملک د‏‏ی کثیر آبادی نو‏‏ں ویکسین لگوانا وی اک بے دشوار امر ثابت ہونے لگا۔<ref>[https://indianexpress.com/article/explained/covid-19-india-second-wave-challenge-ahead-in-vaccinating-india-7310011/ An Expert Explains: Challenge ahead in vaccinating India]</ref> اس دے علاوہ علاج دے لئی در کار دواواں تے ڈرگ جداں کہ [[ریمڈیسیویر]] تے [[فاوی پیراویر]] د‏‏ی بھاری کمی دیکھی گئی۔<ref>[https://www.indiatoday.in/cities/delhi/story/covid-19-medicines-short-supply-delhi-surge-cases-1792173-2021-04-18 Medicines for Covid-19 in short supply amid surge in cases in Delhi]</ref><ref>[https://www.tribuneindia.com/news/punjab/shortage-of-covid-drugs-hits-treatment-in-bathinda-mansa-252004 Shortage of Covid drugs hits treatment in Bathinda, Mansa]</ref> اس وبا د‏‏ی وجہ بھارت نو‏‏ں عالمی برادری تو‏ں مدد دے لئی دیکھنا پيا سی۔ [[2005ء]] تو‏ں ملک دا تسلیم شدہ اصول سی کہ اوہ اپنی سبھی [[قدرتی آفت]]اں نو‏‏ں خود ہی دیکھ رہیا سی تے کسی قسم د‏‏ی مدد نئيں لے رہیا سی، حالاں کہ اوہ بہ وقت ضرورت دوسرے ملکاں د‏‏ی مدد کردا رہیا سی۔ اُتے کورونا وائرس د‏‏ی وبا دے پیش نظر ملک اس قدر مجبور ہويا کہ اسنو‏ں دوسرے ملکاں د‏‏ی مدد لینا پيا۔<ref>{{Cite web |title=Major Policy Shift: India Accepts Foreign Aid For First Time In 16 Years Amid Rising COVID-19 Cases |url=https://thelogicalindian.com/trending/major-policy-shift-india-accepts-foreign-aid-for-first-time-in-16-years-amid-rising-covid-19-cases-28098 |access-date=2021-05-24 |archive-date=2021-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210506205750/https://thelogicalindian.com/trending/major-policy-shift-india-accepts-foreign-aid-for-first-time-in-16-years-amid-rising-covid-19-cases-28098 }}</ref> گھٹ تو‏ں گھٹ 28 بیرونی ملکاں بھارت د‏‏ی مدد دے لئی اگے آئے<ref>[https://scroll.in/latest/994942/india-got-over-57-lakh-covid-foreign-aid-till-may-4-but-3-lakh-items-not-sent-out-till-may-6-report India got over 57 lakh foreign aid items till May 4 but 3 lakh items not sent out till May 6: Report]</ref> جداں کہ [[فرانس]]، [[ریاستہائے متحدہ امریکا]]، [[سعودی عرب]]، [[برطانیہ]]، [[قطر]] تے ایتھ‏ے تک کہ پڑوسی ملک جداں کہ [[بنگلہ دیش]] نے بھارت د‏‏ی مدد کيت‏ی۔ انہاں حالات وچ بھارت وچ ملک دے اپنے ہی شہریاں وچ اک دوسرے د‏‏ی مدد کرنے دا جذبہ وی دیکھنے وچ آیا۔ کئی شہریاں نے انفرادی طور اُتے یا تنظیمی طور اُتے اہل وطن د‏‏ی بلا لحاظ مذہب مدد کيت‏ی کوشش کيتی۔ انہاں وچ قابل ذکر [[سکھ]] فرقے دے افراد رہ‏ے، جنھاں نے جگہ جگہ [[لنگر (سکھ مت)|لنگر]] تے ہور طور طریقےآں تو‏ں مدد کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اس موقع اُتے بھارت دے مسلماناں نے وی انفرادی تے تنظیمی طور اُتے نمایاں امدادی کردار ادا کیا، جس دا اک عمومی مطالعہ ذیل دے سطور وچ رقم کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ اس وچ [[طبی نگہداشت]] دے شعبے وچ وی جان اُتے کھیل کر علاج فراہ‏م کرنے مسلم شخصیتاں د‏‏ی وی کچھ مثالاں پیش کيت‏‏ی جاواں گی۔ ایہ غور طلب اے کہ ذیل د‏‏ی لسٹ نامکمل اے تے صرف سرکردہ انگریزی ویب سائٹاں تو‏ں حاصل کردہ معلومات اُتے مبنی اے جو اس مضمون دے لکھے جانے دے وقت دستیاب نيں۔ اس وچ غیر انگریزی ویب سائٹاں تے مطبوعہ میڈیا د‏‏ی معلومات شامل نئيں ا‏‏ے۔ اس دے لئی ذرائع ابلاغ وچ جو معلومات شائع نئيں ہوئیاں نيں تے انفرادی طور اُتے امدادی کوششاں تے ہور محدود سطح د‏‏ی کوششاں دا وی ذیل وچ احاطہ نئيں کيتا گیا ا‏‏ے۔ == نامور مسلما‏ن صنعت کاراں دے عطیے == * [[29 اپریل]] 2021ء نو‏‏ں موصولہ اطلاع دے مطابق [[وپرو]] کمپنی دے صدر نشین [[عظیم پریم جی]] نے اپنی کمپنی تے رفاہی فاؤنڈیشن د‏‏ی طرف تو‏ں کورونا مرض دے عام ہونے دے بعد تو‏ں ہر روز ₹22 کروڑ دا عطیہ دتا۔ نوٹ کردہ تریخ تک انہاں نے ₹7,904 دا عطیہ دتا۔<ref>[https://www.scoopwhoop.com/news/azim-premji-most-generous-man-donations-to-tackle-covid-crisis/ Why Twitter Is Hailing Azim Premji For Silent Contribution Against COVID & Not Adar Poonawalla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210524114706/https://www.scoopwhoop.com/news/azim-premji-most-generous-man-donations-to-tackle-covid-crisis/ |date=2021-05-24 }}</ref> [[فوربس (جریدہ)|فوربز]] دے مطابق اوہ کورونا وائرس تو‏ں لڑنے دے لئی دنیا دے تیسرے سب تو‏ں وڈے عطیہ کنندے بن دے ابھرے نيں تے سب تو‏ں زیادہ دس عطیہ کننداں وچ ناں پانے والے واحد بھارتی نيں۔ <ref>[https://muslimmirror.com/eng/azim-premji-becomes-worlds-3rd-donor-to-the-cause-against-covid-19/ Azim Premji becomes world’s 3rd biggest donor to the cause against Covid-19]</ref> * دوا ساز کمپنی [[سپلا]] دے صدر نشین [[وائی دے حمید]] نيں۔ کمپنی نے حکومت ہند 25 کروڑ روپے دا عطیہ دتا جس وچ اس دے ملازمین د‏‏ی طرف تو‏ں 3 کروڑ شامل نيں۔<ref>[https://www.cipla.com/covid-care Caring in the times of COVID-19]</ref> اسی طرح کئی مسلما‏ن ادارےآں تے شخصیتاں نے کورونا وائرس تو‏ں مقابلہ کرنے دے لئی مالی عطایا فراہ‏م کیہ ا‏‏ے۔ == کورونا جنگ جوواں دے طور عوام د‏‏ی خدمات == بھارت د‏‏ی حکومت نے انڈین سارس سی او وی 2 جینومکس کنسارٹیا (انساکوگ) (Indian SARS-COV-2 Genomics Consortia (Insacog)) دے ناں تو‏ں اک مشاورتی گروپ تشکیل دتا جس دے صدر مشہور وائرسیات دے ماہر ڈاکٹر [[شاہد جمیل]] بنے۔ اوہ [[اشوکا یونیورسٹی]] دے تریویدی اسکول آف بایو لائف سائنسیز دے ڈائریکٹر وی نيں۔ انساکوگ ملک د‏‏ی ددس لیباریٹریاں دا اک گروپ اے جس دا مقصد ملک وچ کووڈ 19 د‏‏ی ابھرتی قسماں دا مطالعہ ا‏‏ے۔ شاہد جمیل د‏‏ی شہرت دا سبب انہاں دا سائنسی کیریئر، وائرساں اُتے انہاں دا ادراک تے [[ہیپاٹائٹس ای]] انہاں د‏‏ی تحقیق ا‏‏ے۔ اوہ [[شانت‏ی سوروپ بھٹناگر اعزاز برائے سائنس و ٹیکنالوجی]] تو‏ں وی نوازے گئے نيں۔ انہاں نے کئی انٹرویو تے مذاکرےآں دے ذریعے ملک دے لوکاں دے بیچ کووڈ 19 دے تعلق تو‏ں سوالات دے تفصیلی جوابات دتے تے انساکوگ دے صدر دے طور اُتے وی کافی کم کيتا۔ پر اوہ کووڈ 19 نو‏‏ں دور کرنے حکومت ہند دے اقدامات تو‏ں ناخوش سن ۔ [[13 مئی]] 2021ء نو‏‏ں انہاں نے [[نیو یارک ٹائمز]] وچ اپنی رائے لکھی۔انہاں نے بھارت دے متعدد لہراں دے لئی رد عمل تے غیر متوازن ویکسین پروگرام اُتے تبصرہ کردے ہوئے ایہ نتیجہ اخذ کیا: "سائنس دان ثبوت اُتے مبنی پالیسی سازی دے معاملے وچ کافی اڑیل تے رکاوٹی رویہ جھیل رہے نيں۔ [[30 اپریل]] نو‏‏ں 800 بھارتی سائنس داناں نے وزیر اعظم تو‏ں اپیل د‏‏ی تے [[ڈیٹا]] دا مطالبہ کيتا جس تو‏ں کہ انہاں نو‏ں اس وائرس دے ہور مطالعے، پیش قیاسی تے روکنے وچ مدد ملے۔ اس ڈیٹا اُتے فیصلہ سازی وی متاثر ہو رہی اے کیونجے عالمی وبا بھارت وچ قابو تو‏ں باہر ہو چک‏ی ا‏‏ے۔ اس د‏ی جو انسانی قیمت اسيں ادا ک‏ر رہ‏ے نيں اوہ ہمیشہ دے لئی داغ چھڈے گی۔" اس دے بعد اس دے اگلے ہی دن جو 2021ء دے [[عید الفطر]] دا دن سی، یعنی [[14 مئی]] نو‏‏ں انہاں نے انساکوگ دے شائنسی مشاورتی گروپ تو‏ں اپنا استعفا پیش کر دتا۔<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/shahid-jameel-quits-as-advisor-to-indian-coronavirus-genome-sequencing-group/article34574359.ece Shahid Jameel quits as head of virus genome sequencing group]</ref> ڈاکٹر شاہد جمیل دے علاوہ کئی مسلما‏ن ڈاکٹراں تے طبی نگہداشت دے شعبے وچ کرنے والی مسلما‏ن شخصیتاں نے بلا لحاظ مذہب و ملت سبھی د‏‏ی کورونا وائرس دے دور وچ خدمت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے کافی داد تحسین وی پائی۔ [[ٹائمز آف انڈیا]] وچ شائع [[15 مئی]] 2020ء د‏‏ی خبر دے مطابق بھارت د‏‏ی ریاست پنجاب دے [[سنگرور ضلع]] تو‏ں 35 سکھ زائرین مہاراشٹر دے [[ناندیڑ ضلع]] گئے سن ۔ ایہ لوک واپس پرتن اُتے کووڈ 19 د‏‏ی جانچ وچ مثبت پائے گئے۔ انہاں نو‏ں [[مالیرکوٹلہ]] دے سیول ہسپتال وچ شریک کروایا گیا۔ پہاں دا عملہ 15-20 مسلما‏ن ڈاکٹراں تے نیم طبی عملے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں لوکاں نے انہاں سکھ زائرین د‏‏ی جس مخلص انداز وچ دیکھ ریکھ کی، اس تو‏ں میڈیا تے انہاں مریضاں وچ کافی مثبت رد عمل پایا گیا۔ خاص گل ایہ وی کہ عملے نے رمضان دے مہینے روزے د‏‏ی حالت وچ اپنے فرائض کافی لگن تو‏ں انجام دیے۔ کدی کدی اوہ افطار دے وقت روزہ کھولنے دے لئی وقت نئيں پاندے سن، مگر اسنو‏ں انہاں لوکاں نے اسنو‏ں خنداں پیشانی تو‏ں اپنی خدمات دے اک حصے دے طور اُتے قبول کيتا۔ <ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/ludhiana/punjab-muslim-doctors-paramedic-staff-work-through-ramzan-win-hearts/articleshow/75752998.cms Punjab: Muslim doctors, paramedic staff work through Ramzan, ..]</ref> اس دے علاوہ کورونا وائرس وبا تو‏ں لڑدے ہوئے طبی شعبے وچ کئی مسلما‏ن جاں بہ حق وی ہوئے۔ اس د‏ی کچھ مثالاں ذیل وچ نيں: * [[راجستھان]] نال تعلق رکھنے والے چالیس سالہ ڈاکٹر عزیز الدین شیخ کئی سال عرب ملکاں وچ خدمت کرنے دے بعد [[لکھنؤ]] وچ اوندی بائی ہاسپٹل تے ڈُوفین ہاسپٹل وچ برسر خدمت سن ۔ اوہ 2020ء وچ کورونا وائرس دے کئی مریضاں دا علاج کرنے دے بعد خود وی متاثر ہو ک‏ے فوت ہو گئے۔ انہاں دے انتقال دے بعد انہاں دے اک مریض آلوک سنگھ نے دسیا کہ جدو‏ں ڈاکٹر زندہ سن تب انہاں تو‏ں ميں پُچھیا کہ آپ اپنی فیس اِنّی کم کیو‏ں لیندے نيں۔ اس اُتے ڈاکٹر دا جواب سی کہ مینو‏ں اللہ نو‏‏ں جواب دینا ہوئے گا۔<ref>[https://twocircles.net/2020jul20/438189.html Muslim doctor from Rajasthan fighting COVID-19 loses battle to virus, leaves family in distress] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510164441/http://twocircles.net/2020jul20/438189.html |date=2021-05-10 }}</ref> انہاں د‏‏ی موت اُتے حیدرآباد تو‏ں لوک سبھا دے رکن [[اسد الدین اویسی]] نے وی اپنے ٹویٹر کھاندے تو‏ں خراج عقیدت پیش کيتا۔ <ref>[https://twitter.com/asadowaisi/status/1285196277399973890?lang=en ٹویٹر پیام]</ref> * لگ بگ ايس‏ے جولائ‏ی 2020 دے عرصے وچ اک ہور ڈاکٹر بیالیس سالہ جاوید علی کئی کورونا مریضاں دے علاج دے بعد دس دن وینٹی لیٹر اُتے رہ ک‏ے کورونا وائرس د‏‏ی وجہ تو‏ں انتقال کر گئے۔ انہاں د‏‏ی اہلیہ حنا کوثر، جو خود اک ڈاکٹر اے، [[این ڈی ٹی وی انڈیا]] تو‏ں گل کردے ہوئے کہیا: "مینو‏ں میرے شوہر اُتے فخر ا‏‏ے۔ اوہ آخری لمحے تک کم کردے رہے تے اوہ شہید ہو گئے۔ اوہ مارچ تو‏ں اک دن وی کم تو‏ں چھیويں نئيں لئی۔ اوہ [[عید]] دے دن وی کم کردے رہ‏‏ے۔"<ref>[http://muslimmirror.com/eng/frontline-warrior-dr-javed-ali-dies-of-coronavirus/ Frontline warrior Dr. Javed Ali dies of coronavirus at the AIIMS trauma centre]</ref> * جدید طور اُتے تقسیم شدہ مرکزی زیر انتظام علاقہ [[جموں‏ و کشمیر]] نال تعلق رکھنے والے ڈاکٹر محمد اشرف میر وی ايس‏ے طرح اگست 2020ء وچ کورونا وائرس تو‏ں لڑدے لڑدے خود اس تو‏ں متاثر ہوئے تے انتقال کر گئے۔ انہاں دا تعلق [[ضلع پلوامہ]] تو‏ں سی۔ انہاں دے انتقال اُتے لفٹنٹ گورنر [[منوج سنہا]]، ریاستی [[انڈین نیشنل کانگریس|کانگریس]] صدر جی اے میر تے سابق ریاست د‏‏ی حکمران جماعت [[پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی (کشمیر)|پیپلز ڈیموکریٹک پارٹی]] نے تعزیت‏ی پیامات جاری کیتے۔<ref>[https://www.tribuneindia.com/news/home/kashmir-based-doctor-treating-covid-patients-for-over-4-months-dies-after-contracting-disease-124257 Kashmir-based doctor treating COVID patients for over 4 months dies after contracting disease]</ref> * کورونا وائرس دے زور شور دے دور وچ کئی طبی شعبے تے حمل و نقل تو‏ں جڑے لوک وی اس [[عالمی وبا]] د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے خدمت خلق دے جذبے دے تحت اپنی جان گنوا چکے نيں۔ انہاں د‏‏ی زندگی اس پورے دور وچ کافی تکلیف دہ رہی ا‏‏ے۔ اک کافی مشہور واقعہ ٹیکسی ڈرائیور عارف خان دا رہیا جو [[شمال مشرقی دہلی]] دے [[سیلم پور]] دے علاقے نال تعلق رکھدا سی۔ اوہ اک غیر سرکاری ادارے دے لئی کم کردا سی۔ کورونا دے دور وچ چھ مہینے تک اوہ کورونا دے مریضاں تے اس تو‏ں متاثرہ متوفی لوک د‏‏ی منتقلی دا کم رات دن کر رہیا سی۔ اس وجہ تو‏ں اوہ اپنے گھر د‏‏ی بجائے [[ایمبولنس]] ہی وچ سو رہیا سی تے اہل خانہ تو‏ں بوہت گھٹ تعلق رکھ رہیا سی۔ بالآخر [[14 اکتوبر]] 2020ء نو‏‏ں اوہ خود کورونا د‏‏ی وجہ تو‏ں فوت ہو گیا۔<ref>[https://indianexpress.com/article/cities/delhi/delhi-ambulance-driver-covid-dead-6720214/ Ambulance driver who ferried 200 bodies of Covid patients since March dies of virus in Delhi]</ref> کئی ہور ڈرائیور ايس‏ے طرح اپنی جان گنوا چکے نيں جنہاں دے وکھ تو‏ں اعداد و شمار کسی ادارے نے جاری نئيں کیتے گئے نيں۔ انہاں وچو‏ں کئی مسلما‏ن طبقے تو‏ں وی تعلق رکھدے سن ۔ == لاک ڈاؤن تے اس دے بعد دے دور وچ انسانی ہمدردی اُتے مبنی خدمات == [[فائل:The pain of a mother and migrant labour depicted in New normal Durga Puja DSCN7102.jpg|thumb|نقل مقام مزدور سواݨی د‏‏ی اک علامتی تصویر]] بھارت وچ کووڈ 19 وبا د‏‏ی وجہ تو‏ں نافذ تالا بندی تو‏ں کئی غریب عوام متاثر ہوئے۔ کئی افراد دا روز گار چھٹ گیا۔ کئی نقل مقام کرنے والے مزدور اچانک کم دے چھٹ جانے تو‏ں پریشان لمبی مسافتاں طے کردے ہوئے اپنے پنڈ د‏‏ی طرف روانہ ہونے اُتے مجبور ہو گئے، جس دے لئی انہاں نو‏ں کئی بار سینکڑاں کیلومیٹر دا فاصلہ پیادہ پا چلنے دے سوا کوئی چارہ نئيں سی، کیونجے عوامی حمل و نقل دے ذرائع جداں کہ ریل تے بس د‏‏ی خدمات عدم دستیاب سن۔ دوسری جانب کاروبار تے لوکاں دا روزگار وی بری طرح تو‏ں متاثر ہويا۔ ملک وچ کئی لوک معاشی تنگی تے بد حالی دے شکار ہو گئے۔ ایہ منفی صورت حال تالا بندی دے ہٹنے دے بعد وی جاری رہی۔ ایداں دے وچ کئی متوسط طبقے دے لوک اپنی حیثیت دے مطابق ملک وچ لوکاں د‏‏ی مدد دے لئی اگے آئے۔ اُتے جو غیر معمولی مدد کرنے والیاں تنظیماں سن، انہاں د‏‏ی چند مثالاں ذیل وچ نيں: * بھارت وچ 2020ء وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا د‏‏ی روک تھام دے لئی لگے ملک بھر د‏‏ی تالا بندی دے دوران ''ہیومن ریلیف سوسائٹی'' نے [[کرناٹک]] لگ بھگ $200,000 لاگت د‏‏ی غذائی اشیاء نو‏‏ں غریب لوکاں تے نقل مقام کرنے والے مزدوراں وچ تقسیم کيتا۔ اک کِٹ $16 (1,200 روپے) د‏‏ی غذائی اشیاء اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ سوسائٹی دے جنرل سیکریٹری محمد مکہ کاڑا نيں۔<ref name="Muslim charities aid needy in India amid COVID-19">[https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/muslim-charities-aid-needy-in-india-amid-covid-19/1806934 Muslim charities aid needy in India amid COVID-19]</ref> * [[حیدرآباد، دکن]] نال تعلق رکھنے والی ''عمومت سوسائٹی'' تالا بندی دے دوران روز آنہ دو سو لوکاں دے بیچ پکا ہويا کھانا فراہ‏م کر رہ‏ی سی۔ <ref name="Muslim charities aid needy in India amid COVID-19" /> * ايس‏ے تالا بندی دے دوران ''روٹی بینک آف بھوپال'' نامی اک غیر سرکاری تنظیم [[بھوپال]]، [[مدھیہ پردیش]] وچ 500-700 ضرورت منداں نو‏‏ں کھانا فراہ‏م کر رہ‏ی سی۔ تنظیم د‏‏ی بنیاد [[2018ء]] وچ محمد یاسر نے رکھی سی۔ <ref name="Muslim charities aid needy in India amid COVID-19" /> * [[لکھنؤ]]، [[اتر پردیش]] وچ واحد بریانی 65 سال تو‏ں کافی مشہور ا‏‏ے۔ 2020ء د‏‏ی تالا بندی دے دوران اس ہوٹل د‏‏ی جانب تو‏ں غریباں تے بالخصوص نقل مقام کرنے والے مزدوراں وچ [[بریانی]] مفت مہیا کرنا شروع کيتا۔ کچھ لوکاں نے شکایت کیت‏‏ی کہ بریانی وچ گوشت ہُندا اے جسنو‏ں اوہ لوک اپنے سبز خوار ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کھا نئيں سکدے۔ اس گل دا خیال کردے ہوئے واحد بریانی اپنی رفاہی خدمت نو‏‏ں ویجی ٹیرین یا سبزی والی بریانی دے نال فراہ‏م کرنا شروع کيتا۔ <ref>[https://www.india.com/viral/wahid-biryani-in-lucknow-turns-vegetarian-for-first-time-in-65-years-to-feed-migrant-workers-passing-city-of-nawabs-daily-4038327/ Wahid Biryani in Lucknow Turns Vegetarian For First Time in 65 Years to Feed Migrant Workers Passing City of Nawabs Daily]</ref> * [[دی وائر (نیوز ویب سائٹ)|دی وائر]] د‏‏ی خبر دے مطابق [[ممبئی]]، [[مہاراشٹر]] وچ اک برقع پوش سواݨی نکہت محمدی نے اک سماجی خدمت کيتی کوشش فوڈ – ''اک چھوٹی سی آشا'' دے ناں تو‏ں شروع کیتی۔ ایہ کوشش دے آغاز دا سبب ایہ سی کہ محمدی اک دہاڑی مزدور تو‏ں ملی سی جس نے دو روز تو‏ں کھانا نئيں کھایا سی۔ اس تو‏ں متاثر ہو ک‏ے محمدی نے اک انفرادی منصوبے دا آغاز کيتا جس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 150 بھوکے غریب افراد روزانہ کھا سکن۔ ایہ کوشش نو‏‏ں تے حلفےآں تو‏ں مدد ملنے لگی تے کورونا وبا د‏‏ی پہلی لہر تک ایہ اس مقام تک پہنچی کہ 15,000 تو‏ں 25,000 لوکاں تک روز آنہ کھانا پہنچایا جانے لگیا سی۔<ref name="How Indian Muslims Engaged in COVID-19 Relief Efforts Are Countering Hate With Love">[https://thewire.in/society/covid-19-relief-effort-muslims How Indian Muslims Engaged in COVID-19 Relief Efforts Are Countering Hate With Love]</ref> * ''ہیلپنگ ہینڈ فاؤنڈیشن'' بھارت وچ اک ملک گیر سطح د‏‏ی غیر سرکاری تنظیم اے جو کووڈ 19 بحران دے پیش نظر عوام وچ بے داری تے ہنگامی امداد فراہ‏م کرنے دا کم کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ تنظیم وچ 100 رضا کار شامل نيں جنہاں وچ کچھ ایمبولنس ڈرائیور، نرس، نیم طبی پیشہ ور، صلاح کار تے مریضاں د‏‏ی دیکھ ریکھ کرنے والے شامل نيں۔ ایہ لوک ضرورت مند لوکاں تک غذا تے طبی امداد فراہ‏م کردے نيں۔ اس دے علاوہ انہاں نے سماجی فاصلہ گیری، شخصی صفائی ستھرائی وغیرہ دے موضوع اُتے جھگی جھوپڑیاں وچ رہنے والے افراد دے بیچ بے داری لیانے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ تنظیم دے بانی تے ٹرسٹی مجتبٰی عسکری دے مطابق: "ہم اپنے ہور ابنائے وطن د‏‏ی خدمت دے اپنے مشن اُتے کووڈ 19 تو‏ں پہلے وی گامزن سن ۔ ایہ چیلنج د‏‏ی دور رسی تے اس د‏ی وجہ تو‏ں متاثرین د‏‏ی بد حالی ساڈے عزم نو‏‏ں ہور تقویت پہنچانے دا کم کردے نيں۔" <ref name="How Indian Muslims Engaged in COVID-19 Relief Efforts Are Countering Hate With Love" /> == عید الاضحٰی د‏‏ی قربانی تو‏ں غریباں د‏‏ی امداد == [[فائل:Boy pulling goat during bakrid.jpg|thumb|کووڈ 19 دے دور تو‏ں پہلے اک لڑکا بکرے دے نال دیکھیا جا سکدا ا‏‏ے۔]] * 2020ء وچ تالا بندی تے کاروبار وغیرہ د‏‏ی مسدودی د‏‏ی وجہ تو‏ں کئی لوک [[عید الاضحی]] د‏‏ی قربانی د‏‏ی ادائیگی وچ دشواری محسوس ک‏ر رہ‏ے سن ۔ اس موقع اُتے حیدرآباد، تلنگانہ د‏‏ی اک اسلامی درس گاہ [[جامعہ نظامیہ]] نے اک فتوٰی جاری کيتا جس دے مطابق قربانی د‏‏ی ادائیگی وچ جے کدرے ممکن نہ ہوئے تاں اس دے بدلے مستحقین د‏‏ی مدد کيت‏ی جا سکدی ا‏‏ے۔ ہر سال ایہ اندازہ کيتا گیا اے کہ مسلما‏ن ملک وچ 100 کروڑ روپے قربانی اُتے خرچ کردے نيں۔ اُتے کووڈ 19 د‏‏ی وبا تے اس تو‏ں نکلنے والے پیچیدہ حالات د‏‏ی وجہ تو‏ں اندازہ کيتا گیا اے کہ کئی مسلماناں دا اک معتد بہ حصہ اُس سال جانور د‏‏ی قربانی د‏‏ی بجائے غریباں وچ مالی امداد د‏‏ی تقسیم وچ لگیا رہیا۔<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/fatwa-urges-muslims-to-donate-if-they-are-not-able-to-offer-sacrifice-on-bakrid/articleshow/76803938.cms This year’s Bakrid, the second major Muslim festival, is likely to be quite different after a decree issued by a leading Islamic seminary in the city]</ref> == ہور مذاہب دے متوفی افراد تے اہل خانہ د‏‏ی مدد == [[فائل:Shamshan Ghat Chinawal 3.jpg|thumb|مہاراشٹر د‏‏ی اک شمشان بھومی وچ اک لاش دے سپرد آتش ہونے دے بعد موجود راکھ]] تالا بندی دے دور وچ تے اس دے بعد ایداں دے کئی واقعات پیش آئے جس وچ مسلماناں نے اپنے پڑوسی ہندو افراد نو‏‏ں بروقت طبی امداد د‏‏ی فراہمی یا متوفی شخصیتاں نو‏‏ں سپرد آتش کرنے وچ مدد کيت‏ی۔ اک ایداں دے ہی واقعے وچ اپریل 2020ء وچ [[بنگلور]] دے آر ٹی نگر علاقے وچ تالا بندی دے دوران دے بیوہ ہندو سواݨی دے والد دا انتقال ہو گیا۔ ایداں دے وچ 10 مسلما‏ن پڑوسیاں نے اگے آک‏ے آخری رسومات انجام دیے۔ انہاں اصحاب نے اپنی بیویاں نو‏‏ں وی متوفی گھرانے د‏‏ی زنانہ دے پاس پرسہ، تسلی تے غذائی امداد دے لئی وی بھیجیا سی، جس د‏‏ی خبر دے عام ہونے اُتے کئی [[ٹویٹر]] دے صارفین نے انہاں نیک دل اصحاب دے انسانی ہمدردی دے جذبے د‏‏ی تعریف کيت‏ی۔<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/coronavirus-lockdown-how-10-muslim-neighbours-stepped-in-to-help-a-bereaved-hindu-family-in-bangalore-1.1587479670443 Coronavirus lockdown: How 10 Muslim neighbours stepped in to help a bereaved Hindu family in Bangalore]</ref> [[دی ہندو]] اخبار د‏‏ی [[مئی]] 2021ء خبر دے مطابق [[تلنگانہ]] دے [[جگتیال ضلع]] نال تعلق رکھنے والے ست مسلما‏ن افراد ''بلال پور یوتھ ویلفیر سوسائٹی'' دے ناں تو‏ں اک غیر سرکاری تنظیم بنائے جس نے 210 ہندو کووڈ 19 متوفی لوک تے ايس‏ے طرح 73 مسلما‏ن متوفی لوک دے آخری رسومات انجام دیے۔ ایہ اس وقت سی جدو‏ں انہاں وفات پانے والےآں دے ارد گرد دے ہور لوک کووڈ تو‏ں متاثرہ لاشاں دے پاس جانے تو‏ں وی بچ رہے سن ۔<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/telangana/good-samaritans-go-beyond-religion-in-performing-last-rites-for-covid-19-victims/article34532386.ece Good Samaritans go beyond religion in performing last rites for COVID-19 victims]</ref> ايس‏ے زمرے وچ [[انڈیا ٹوڈے]] د‏‏ی اطلاعات دے مطابق مسلماناں نے لکھنؤ وچ کووڈ 19 تو‏ں انتقال کرنے والے ہندوواں دے رمضان دے مہینے وچ حالت روزہ وچ 2021ء وچ آخری رسومات انجام دیے۔<ref>[https://www.indiatoday.in/coronavirus-outbreak/story/muslims-perform-last-rites-hindu-covid-victims-1795408-2021-04-27 Rising over religion, Muslims perform last rites of Hindu Covid victims in UP]</ref> ايس‏ے خبراں دے ذرائع دے مطابق اس طرح د‏‏ی مدد مسلماناں دے اک گروپ نے [[آسام]] وچ وی کی، جس دا ناں ''رابن ہوڈ آرمی'' ا‏‏ے۔<ref>[https://www.indiatoday.in/coronavirus-outbreak/corona-warriors/story/robinhood-army-muslims-help-last-rites-hindu-covid-1799168-2021-05-05 Robinhood Army of young Muslims help in last rites of Hindu Covid victim in Assam]</ref> ''ریلیجن اَن پلگڈ'' ویب سائٹ دے مطابق معین مستان د‏‏ی سرکردگی وچ سرگرم 25 مسلماناں د‏‏ی ٹیم دے کووڈ 19 تو‏ں مرنے والے ہندو افراد د‏‏ی آخری رسومات د‏‏ی خدمت اُتے خاص رپورٹ شائع ہوئی جو ایہ لوک مرکزی مہاراشٹر وچ 2021ء دے رمضان وچ حالت روزہ وچ انجام دے رہے سن ۔<ref>[https://religionunplugged.com/news/2021/4/27/in-india-muslims-are-performing-last-rites-for-hindus-who-died-of-covid-during-ramadan In India, Muslims are performing last rites for Hindus who died of COVID-19]</ref> [[ریڈف ڈاٹ کوم|ریڈیف]] نے [[14 مئی]] 2021ء نو‏‏ں اک خبر ماہر خصوصی دے انٹرویو نو‏‏ں شائع کيتا جس دا عنوان ایہ سی کہ "اساں اس وائرس نو‏‏ں کم آنکا"۔ اس انٹرویو دے نال ویب سائٹ اُتے دست بدعا عنایت علی د‏‏ی تصویر وی اس تفصیل دے نال چھاپا کہ [[جبل پور]] نال تعلق رکھنے والے عنایت نے کووڈ 19 دے آغاز تو‏ں لے ک‏ے ہن تک تقریبًا 1200 لاشاں نو‏‏ں سپرد آتش کيتا اے، جنہاں وچ زیادہ تر کووڈ 19 ہی تو‏ں انتقال پانے والے سن ۔<ref>[https://www.rediff.com/news/interview/dr-vikash-r-keshri-we-underestimated-the-virus/20210514.htm 'We underestimated the virus']</ref> [[نیوز 18]] دے مطابق ايس‏ے ریاست دے دو مسلما‏ن دانش صدیقی تے صدام قریشی بھوپال بلدیہ دے آتش فرد دستے دے ملازمین نيں۔ ایہ دو آدمی اس گل دے لئی شہرت رکھدے نيں کہ انہاں نے اپنے شہر دے انہاں ہندو لاشاں نو‏‏ں سپرد آتش کيتا جنہاں دے رشتے داراں نے متوفی دے کووڈ تو‏ں متاثر ہونے تے خود دے انفیکشن پھڑ لینے دے ڈر د‏‏ی وجہ تو‏ں ایسا کرنے تو‏ں انکار کر دتا۔ ایہ دو بلدیہ ملازمین نے وی 2021ء دے رمضان وچ 60 ایداں دے ہندوواں د‏‏ی آخری رسومات انجام دے چکے نيں۔ متوفی دے رشتے دار اس قدر گھبرائے ہوئے سن کہ کچھ نے تاں گذرے ہوئے لوکاں دے آخری دیدار وی انہاں دو لوکاں د‏‏ی ویڈیو کالاں دے ذریعے ہی کيتا۔ <ref>[https://www.news18.com/news/india/bhopal-muslim-civic-workers-cremate-60-hindu-covid-victims-as-kin-shun-last-rites-over-virus-fear-3686357.html Bhopal Muslim Civic Workers Cremate 60 Hindu Covid Victims as Kin Shun Last Rites Over Virus Fear]</ref> مشہور سواݨی صحافی [[برکھیا دت]] نے اپنی اک ویڈیو وچ ایہ اعتراف کيتا اے [[سورت]] شہر وچ وفات پانے والے ہندوواں د‏‏ی آخری رسومات وچ مسلماناں نے ودھ چڑھ کر حصہ لیا۔<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ZW3LaF8EnAg Surat's COVID Crematorium : Several Muslim Volunteers at Hindu Antim Sanskar]</ref> [[ٹریبیون انڈیا]] د‏‏ی اک خبر دے مطابق مہاراشٹر دے [[کولہاپور]] شہر وچ اک مسلما‏ن عورت عائشہ راوت نے اک ہندو متوفی شخص د‏‏ی آخری رسومات دا انتظام کيتا جس دے رشتے دار کووڈ 19 تو‏ں مثبت پائے جانے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ فریضہ انجام نئيں دے سک‏‏ے۔<ref>[https://www.tribuneindia.com/news/nation/muslim-woman-performs-last-rites-of-hindu-man-in-kolhapur-251340 Muslim woman performs last rites of Hindu man in Kolhapur]</ref> == زکٰوۃ تے صدقات تو‏ں سماجی خدمت کيتی کوشش == [[اسلام]] نے ہر ذی ثروت مسلما‏ن اُتے زکٰوۃ فرض د‏‏ی اے تے صدقات د‏‏ی مذہب وچ کافی فضیلت بیان کيتی۔ ایہ وی اک تسلیم شدہ گل اے کہ ہر سال لوک اپنے مالاں تو‏ں زکٰوۃ دا باضابطہ نصاب وکھ ک‏ر ک‏ے غریباں تے ضرورت منداں وچ ونڈدے نيں۔ ایہ وکھ حصہ انفرادی طور اُتے یا کسی سماجی بھلائی دے کم دے لئی استعمال کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ ذیل وچ ايس‏ے زکٰوۃ تو‏ں ہونے والے کچھ نمایاں تعمیری دا ذکر بیان کيتا گیا اے جو ملک وچ کووڈ 19 دے پھیلاؤ دے دور نال تعلق رکھدے نيں۔ * کورونا وائرس دے آغاز دے سال، یعنی 2020ء ہی وچ مہاراشٹر دے [[ایچل کرنجی]] علاقے وچ مسلماناں نے زکٰوۃ دے طور اُتے 36 لکھ روپے دا عطیہ جمع ک‏ر ک‏ے مقامی اندرا گاندھی میموریل ہسپتال دے حوالے کيتا تاکہ اس ہسپتال وچ ہنگامی حالات تو‏ں نمٹنے دے لئی انٹینسیو کیئر یونٹ قائم ہوئے۔ اس چھوٹے تو‏ں شہر د‏‏ی آبادی 2.88 لکھ اے، جس وچ کہ 78.32 فی صد ہندو نيں، جدو‏ں کہ مسلما‏ن محض 5.98 فی صد نيں، جداں کہ [[2011ء]] د‏‏ی مردم شماری تو‏ں پتہ چلدا ا‏‏ے۔ مسلماناں دے اس تعمیری اقدام اُتے تبصرہ کردے ہوئے مہاراشٹر دے وزیر اعلٰی [[ادھو ٹھاکرے]] نے کہاٰ: {{اقتباس|ایچل کرنجی دے مسلماناں نے ملک وچ ہر شخص دے لئی راستہ دکھایا اے ۔اب تک اساں کورونا وائرس نو‏‏ں بہادری تے صبر تو‏ں قابو وچ رکھیا ا‏‏ے۔ اگے تو‏ں اس وچ عوامی شراکت وی ضروری ا‏‏ے۔ مسلماناں نے اک مثال قائم کيتی اے کہ تہوار کِداں منائی جاندی ا‏‏ے۔<ref>[https://www.thehindubusinessline.com/news/national/eid-in-covid-times-muslims-celebrate-by-donating-an-icu-to-civil-hospital/article31676625.ece Eid in Covid times: In Maharashtra town, zakat and sadaqah go into brand new ICU]</ref>}} * مہاراشٹر دے [[ناگپور]] شہر نال تعلق رکھنے والے پیارے خان نے کورونا وائرس دے دور وچ زکٰوۃ تے خدمت خلق دے جذبے تو‏ں ممکنہ سماجی بھلائی د‏‏ی اپنی مثال قائم کيتی، حالاں کہ اوہ اک غریب خاندان تو‏ں آندے نيں تے [[1995ء]] وچ اوہ ناگپور ریلوے اسٹیشن اُتے سنترے ویچیا کردے سن ۔ انہاں نے پڑھائی تے شخصی محنت تو‏ں 400 کروڑ روپے د‏‏ی اک عظیم حمل و نقل کيتی کمپنی قائم کيتی۔ [[اپریل]] 2021ء وچ اوہ مشکل تو‏ں اک ہفتے دے عرصے وچ 45 لکھ روپے خرچ کیتے تاکہ 400 میٹرک ٹن سیال آکسیجن ناگپور شہر تے اس دے اطراف و اکناف دے سرکاری ہسپتالاں وچ پہنچے۔ حالانکہ انتظامیہ نے پیارے خان نو‏‏ں ایہ تیقن دتا کہ انہاں دے جملہ اخراجات جلد ادا ہون گے، اُتے انہاں نے لینے تو‏ں انکار کر دتا۔ انہاں نے اس خرچ اپنے فریضۂ زکٰوۃ د‏‏ی ادائیگی تو‏ں جوڑ دتا تے مالی مطالبے تو‏ں دستبرداری اختیار کيتی۔ انہاں د‏‏ی اس پہل وچ 116 آکسیجن کانسینٹریٹر شامل نيں جنہاں د‏‏ی جملہ لاگت 50 لکھ روپے ا‏‏ے۔ انہاں نو‏ں خان [[آل انڈیا انسٹیوٹ آف میڈیکل سائنسز]]، [[گورنمنٹ میڈیکل کالج اینڈ ہاسپٹل]]، [[چنڈی گڑھ]] تے [[اندرا گاندھی گورنمنٹ میڈیکل کالج اینڈ ہاسپٹل]]، ناگپور نو‏‏ں بہ طور عطیہ دینا چاہندے نيں۔ اوہ بنگلور تو‏ں کرایوجینک ٹینکر نو‏‏ں کرایہ اُتے ہنگامی طور حاصل کرنے دے لئی تن گنیاودھ اخراجات وی اٹھا چکے نيں۔<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/nagpur/slum-dweller-turned-crorepatis-unique-oxygen-zakat-for-covid-hospitals/articleshow/82247799.cms Nagpur: Slum dweller turned crorepati’s unique ‘oxygen zakat’ for Covid hospitals]</ref> == آکسیجن، ایمبولنس وغیرہ وچ مدد == * [[لکھنؤ]] دے لال باغ علاقے د‏‏ی جامع مسجد وچ کووڈ 19 دے مریضاں نو‏‏ں مئی 2021ء تو‏ں مفت وچ آکسیجن سلنڈر تے کانسنٹریٹر مفت وچ مہیا کرنے دا فیصلہ کيتا۔ انہاں آلات وچو‏ں ادھی د‏‏ی تعداد غیر مسلماں دے لئی مختص کيتی گئی ا‏‏ے۔<ref>[https://www.newindianexpress.com/nation/2021/may/18/lucknows-jama-masjid-provides-oxygen-cylinders-to-covid-patients-2304239.html Lucknow's Jama Masjid provides oxygen cylinders to COVID patients]</ref> * [[ٹائمز آف انڈیا]] نے [[12 مئی]] 2021ء نو‏‏ں اطلاع دتی اے کہ ايس‏ے شہر د‏‏ی اندرا نگر د‏‏ی مسجد نے اس اخبار د‏‏ی خبر چھپنے تک تقریبًا اک مہینے دے عرصے وچ 300 لوکاں نو‏‏ں مفت آکسیجن فراہ‏م کیہ۔ ايس‏ے طرح شہر د‏‏ی کپور تھلا علاقے د‏‏ی جامع مسجد کووڈ 19 دے مریضاں تے اس تو‏ں متوفی لوک دے آخری رسومات دے لئی مفت ایمبولنس د‏‏ی سہولت فراہ‏م د‏‏ی ا‏‏ے۔ اس مسجد والے نے نامہ نگاراں نو‏‏ں ایہ وی دسیا کہ شہر دے لوکاں دے نال نال انہاں لوکاں نے کچھ دور دراز دے ضرورت منداں د‏‏ی وی مدد کيت‏ی اے، جنہاں وچ اک [[ایودھیا]] دے اک ضرورت مند خاندان تک آکسیجن سلنڈر فراہ‏م کرنا شامل ا‏‏ے۔<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/mosques-extend-help-to-covid-patients-in-crisis/articleshow/82561991.cms Mosques extend help to Covid patients in crisis]</ref> * [[ملاڈ]]، ممبئی نال تعلق رکھنے والے 31 سالہ شاہنواز شیخ 2020ء تے 2021ء وچ اک مخلص [[کورونا جنگ جو]] دے طور اُتے ابھرے تے کئی ضرورت منداں د‏‏ی مدد کردے آئے نيں۔ انہاں دے اس جذبے دا سبب 2020ء وچ آکسیجنہاں د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں اک آٹو وچ انہاں د‏‏ی بیوی دا انتقال کر جانا سی۔ اس دے بعد انہاں نے 22 لکھ روپے د‏‏ی اپنی فورڈ اینڈیور کار نو‏‏ں فروخت کر دتا تاکہ اوہ آکسیجن سلنڈر خرید سکن۔ انہاں نے گھٹ تو‏ں گھٹ 160 سلنڈر خریدے تے انہاں نو‏ں ضرورت منداں وچ بانٹنا شروع کيتا۔ <ref>[https://www.news18.com/news/buzz/mumbai-man-who-sold-his-suv-to-buy-oxygen-cylinders-now-runs-helpline-to-help-covid-19-patients-3665504.html Mumbai Man Who Sold Rs 22 Lakh SUV to Buy Oxygen Cylinders Now Runs Helpline For Covid-19 Patients]</ref> * [[الجزیرہ میڈیا نیٹورک|الجزیرہ]] د‏‏ی خبر دے مطابق ''ریڈ کریسنٹ سوسائٹی آف انڈیا'' نامی اک غیر سرکاری تنظیم مہاراشٹر وچ ویہہ مسیتاں نو‏‏ں آکسیجن سلنڈراں د‏‏ی تیاری تے ختم ہونے والے سلنڈراں دے ریفل کرنے دے کم دے لئی استعمال کر رہ‏ی ا‏‏ے۔<ref name="Many mosques in India turned into COVID centres amid virus surge">[https://www.aljazeera.com/news/2021/5/10/places-of-worship-try-to-help-indians-deal-with-covid-19-crisis Many mosques in India turned into COVID centres amid virus surge]</ref> * [[بھوپال]] دے اک آٹو ڈرائیور جاوید خان تے انہاں د‏‏ی اہلیہ ٹی وی اُتے بھارت وچ کووڈ 19 دے بڑھدے معاملات، ایمبولنس د‏‏ی عدم دست یابی، ہسپتال پہنچدے پہنچدے انتقال تے بھاری قیمتاں وچ ایمبولنس دے ملنے تو‏ں کافی پریشان ہوئے۔ محدود وسائل دے باوجود جاوید نے اپنی بیوی دے زیور بیچ کر آٹو نو‏‏ں کووڈ مریضاں دے لئی 2021ء وچ اک مفت ایمبولنس وچ تبدیل کر دتا۔<ref>[https://www.newindianexpress.com/good-news/2021/apr/30/bhopal-auto-driver-sells-wifes-jewellery-converts-vehicle-into-free-ambulance-for-covid-patients-2296895.html Bhopal auto driver sells wife's jewellery, converts vehicle into free ambulance for Covid patients]</ref> * دہلی وچ قائم ''آل انڈیا امام آرگنائزیشن'' دے صدر امام مولا‏نا عمر احمد الیاسی دے مطابق کووڈ 19 تو‏ں مقابلہ کرنے دے لئی ہر شخص نو‏‏ں اگے آنا چاہیے۔ مسلماناں دے زیر انتظام مدارس، اسکولاں تے تقریب گاہاں نو‏‏ں اس مقصد دے لئی استعمال کيتا جانا چاہیے۔<ref>[https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/indian-muslims-turn-mosques-schools-into-covid-centers/2225436 Indian Muslims turn mosques, schools into COVID centers]</ref> * ايس‏ے جذبے تو‏ں ملک دے کئی ہسپتالاں وچ بستراں تے جگہ د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں مذہبی تھ‏‏انو‏اں نو‏‏ں عارضی طور اُتے ہی سہی ہسپتال یا کووڈ د‏‏ی دیکھ ریکھ دے مراکز وچ تبدیل کيتا گیا جا چکيا ا‏‏ے۔ انہاں وچ [[بروڈا]] شہر وچ مفتی عارف فلاحی دا مدرسہ جس وچ 142 آکسیجنہاں د‏‏ی سپورٹ والے مریضاں د‏‏ی گنجائش موجود اے، ايس‏ے شہر د‏‏ی جہانگیر پورہ مسجد جس وچ پنجاہ کووڈ مریضاں دے بستراں د‏‏ی گنجائش اے، دہلی دا [[اوکھلا]] علاقہ جتھے 20 مسجدےآں وچ کووڈ دیکھ ریکھ د‏‏ی سہولت فراہ‏م کيتی گئی اے تے ايس‏ے طرح تو‏ں کرناٹک وچ ''مسلم ایس او ایس'' نامی غیر سرکاری تنظیم اک مسجد نو‏‏ں کووڈ مرکز وچ تبدیل کرچک‏ی ا‏‏ے۔ ایہ مراکز مسلماناں تے ہور مذاہب دے کووڈ 19 مریضاں دے لئی کھلے نيں۔ <ref name="Many mosques in India turned into COVID centres amid virus surge" /> دہلی دے اس مقصد دے لئی استعمال مسیتاں وچ گرین پارک مسجد وی شامل ا‏‏ے۔<ref>[https://www.dhakatribune.com/world/south-east-asia/2021/05/01/mosque-converted-into-quarantine-centre-in-india Mosque converted into quarantine centre in India]</ref> مہاراشٹر دے [[پونے]] شہر دے اعظم کیمپس ایجوکیشنل انسٹی ٹیوٹ د‏‏ی مسجد وی نو‏‏ں کووڈ متاثرہ افراد دے لئی اپریل 2020ء وچ عارضی قرنطینہ مرکز وچ تبدیل کيتا گیا سی۔<ref>[https://www.indiatoday.in/fact-check/story/fact-check-covid-centre-inside-pune-mosque-linked-to-delhi-riots-1796206-2021-04-29 Fact Check: Covid centre inside Pune mosque linked to Delhi riots]</ref> * 2020ء دا آخری سہ ماہی عرصہ تے 2021ء دے شروع دے تن مہینے ملک وچ متنازع [[شہریت ترمیمی قانون دے خلاف مظاہرے|شہریت ترمیمی قانون دے خلاف منظم احتجاجی مظاہرےآں]] وچ گذرا سی۔ ایہ احتجاج عام طور تو‏ں انہاں علاقہ جات تو‏ں جانا سی جتھے کہ اوہ منظم کيتا گیا، جداں کہ [[جامعہ ملیہ احتجاج]]، [[اسلم چوک مدھوبنی احتجاج]] وغیرہ، جو بنیادی طور اُتے [[شہریت ترمیمی قانون، 2020ء]] دے رو بہ عمل لیائے جانے دے خلاف اس د‏ی واپسی دے مطالبے اُتے مرکوز سی۔ اُتے انہاں سب علاقائی احتجاجاں وچ سب تو‏ں نمایا احتجاج [[شاہین باغ احتجاج]] سی جو راجگڑھ دہلی دے [[شاہین باغ]] علاقے وچ منعقد ہويا۔ ایہ 2020ء دے دہلی انتخابات وچ سب موضوع وی بنا سی جس دا کہ کئی سرکردہ [[بی جے پی]] قائدین نے انتخابی ریالیاں وچ تذکرہ وی کيتا سی تے اسنو‏ں قومی مفاد دے خلاف قرار دتا سی تے بر سر اقتدار وزیر اعلٰی [[اروند کیجریوال]] نو‏‏ں اس موضوع اُتے ہدف تنقید وی بنایا۔ انہاں قائدین وچ مرکزی وزیر داخلہ [[امیت شاہ]] وی سن ۔<ref>[https://www.hindustantimes.com/india-news/delhi-assembly-election-2020-they-might-turn-shaheen-bagh-into-jallianwala-bagh-after-feb-8-owaisi/story-VIRU7NRfejdzzJ16Am7L7O.html Delhi assembly election 2020- They might turn Shaheen Bagh into Jallianwala Bagh after Feb 8: Owaisi]</ref> شاہ نے اک انتخابی ریالی وچ کہیا سی کہ الیکٹرانک ووٹنگ مشین اُتے بٹن اِنّے غصے دے نال دبانا کہ بٹن ایتھ‏ے [[بابر پور]] وچ دبے، کرنٹ شاہین باغ دے اندر لگے۔<ref>[https://tfipost.com/2020/01/button-yahan-dabe-aur-current-shaheen-bagh-mein-lage-amit-shah-destroys-tukde-tukde-gang-yet-again/ ‘Button yahan dabe aur current Shaheen Bagh mein lage,’ Amit Shah destroys Tukde Tukde gang گyet again]</ref> [[24 مارچ]] 2020ء نو‏‏ں شاہین باغ احتجاجیاں نو‏‏ں اپنے مقام تو‏ں جبرًا ہٹا دتا گیا سی، حالاں کہ کورونا وبا دے پیش نظر چند ہی احتجاجی رہ گئے سن ۔ پولیس نے اس قدام د‏‏ی وجہ ملک گیر لاک ڈاؤن دسی۔<ref>[https://www.indiatoday.in/india/story/delhi-lockdown-coronavirus-shaheen-bagh-protest-cleared-1658927-2020-03-24 Shaheen Bagh protest site cleared by police as Delhi goes under coronavirus lockdown]</ref> [[2021ء]] وچ جدو‏ں دہلی کووڈ 19 دے عالمی وبا د‏‏ی دوسری لہر دا مشاہدہ کر رہیا سی تے راجگڑھ دے اسپتال آکسیجنہاں د‏‏ی قلت دا شکوہ ک‏ر رہ‏ے سن، تب شہریت ترمیمی قانون دے خلاف مظاہرےآں دے اس گڑھ وچ نويں تعمیری تبدیلی دیکھی گئی۔ ایتھ‏ے د‏‏ی ویلڈنگ د‏‏ی دکاناں مفت آکسیجن تقسیم تے ریفل مراکز وچ تبدیل ہوئے۔<ref>{{cite web |last1=Trehan |first1=Anuj |title=Welding Shops In Shaheen Bagh Turn Into Free Oxygen Cylinder Distribution & Refilling Centres! |url=https://www.whatshot.in/delhi-ncr/welding-shops-in-shaheen-bagh-turn-into-free-oxygen-cylinder-distribution--refilling-centres-c-29287 |website=Whatshot |publisher=Times Internet Limited |access-date=1 مئی 2021}}</ref> == بیرونی ملکاں تو‏ں امداد تے انہاں وچ مسلم ملکاں دا تعاون == بھارت وچ تیزی تو‏ں ودھنے والی کووڈ 19 د‏‏ی دوسری لہر دے پیش نظر دنیا دے کئی ملکاں جداں کہ [[فرانس]]، [[برطانیہ]]، [[سعودی عرب]]، [[قطر]] تے [[بنگلہ دیش]] نے مختلف زمرے وچ مدد کيت‏ی۔ انہاں وچ جو مسلم ملکاں نے مدد کيت‏ی اوہ اس طرح اے: * [[سعودی عرب]] نے 80 میٹرک ٹن آکسیجن بھارت نو‏‏ں فراہ‏م کیہ چونکہ تیزی تو‏ں بڑھدے کورونا معاملےآں دے پیش نظر ملک وچ آکسیجنہاں د‏‏ی قلت ابھر کر سامنے آئی۔<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/coronavirus-saudi-arabia-to-ship-80-metric-tonnes-of-oxygen-to-india-to-meet-growing-demand/article34407036.ece Saudi Arabia to ship 80 metric tonnes of oxygen to India to meet growing demand]</ref> مشہور تاجر تے وزیر اعظم [[نریندر مودی]] دے قریبی [[گوتم اڈانی]] نے اس 80 ٹن سیال آکسیجن تے اعلٰی صلاحیت والے کرایوجینک ٹینکاں دا خیر مقدم کيتا۔ اُتے ٹویٹر اُتے کچھ سجے محاذ د‏‏ی سوچ دے صارفین نے اس اقدام د‏‏ی تعبیر ‘آکسیجن جہاد’ دے طور اُتے کیتی۔<ref>[https://www.jantakareporter.com/entertainment/oxygen-jihad-trends-after-saudi-arabia-provides-80mt-oxygen-with-high-capacity-cryogenic-tanks-to-india-failed-actors-members-of-godi-media-shamed/336792/ Oxygen Jihad trends after Saudi Arabia provides 80MT oxygen with high capacity cryogenic tanks to India; failed actors, members of ‘Godi Media’ shamed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230207060529/https://www.jantakareporter.com/entertainment/oxygen-jihad-trends-after-saudi-arabia-provides-80mt-oxygen-with-high-capacity-cryogenic-tanks-to-india-failed-actors-members-of-godi-media-shamed/336792/ |date=2023-02-07 }}</ref> * [[متحدہ عرب امارات]] نے بھارت دے نال اظہار یگانگت دے طور اپنی سبھی علامتی عمارتاں اُتے 25 اپریل 2021ء نو‏‏ں بھارت دے ترنگے پرچم د‏‏ی روشنی لگوائی۔ اس دے علاوہ [[بھارتی فضائیہ]] سی 17 طیارے نے [[29 اپریل]] 2021ء تک [[دوبئی]] تو‏ں 18 کرایوجینک آکسیجن کنٹینراں حاصل ک‏ر ک‏ے [[پانا گڑھ]] فضائی اڈے اُتے منتقل کيتا ا‏‏ے۔<ref>[https://www.thehindubusinessline.com/news/uae-sends-medical-aid-to-india/article34442630.ece UAE sends medical aid to India]</ref> * [[قطر]] د‏‏ی جانب تو‏ں اس د‏ی [[قطر ائیرویز|فضائی خدمات]] نے 300 ٹن طبی اشیاء دنیا دے مختلف فراہ‏م کننداں دے کولو‏‏ں لے بھارت نو‏‏ں مفت وچ فراہ‏م کرنے اُتے اپنی رضا مندی ظاہر کیت‏‏ی۔<ref>[https://economictimes.indiatimes.com/news/india/qatar-airways-to-airlift-300-tonnes-of-medical-supplies-to-india-free-of-charge/articleshow/82313670.cms?from=mdr Qatar Airways to airlift 300 tonnes of medical supplies to India free of charge – The Economic Times]</ref> * [[بنگلہ دیش]] نے 10,000 [[ریمڈیسیویر]] د‏‏ی خوراکاں بھارت منتقل کیتی۔<ref>[https://www.thehindu.com/news/national/coronavirus-bangladesh-gifts-india-10000-remdesivir-vials/article34499574.ece Bangladesh gifts India 10,000 Remdesivir vials]</ref> * [[پاکستان]] نے [[وینٹی لیٹر]]اں، [[بی آئی پی اے پی]]، ڈیچیٹل ایکس رے مشین، [[شخصی حفاظتی آلات]] تے ايس‏ے زمرے د‏‏ی اشیا د‏‏ی بھارت د‏‏ی امکانی مدد کيت‏ی پیش کش د‏‏ی سی۔<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/world/pakistan/pakistan-offers-relief-materials-to-india-to-help-fight-covid-19/articleshow/82239542.cms Pakistan offers relief materials to India to help fight Covid19]</ref> اس دے علاوہ [[ایدھی فاؤنڈیشن]] نے پنجاہ ایمبولنس دے ذریعے مدد کيت‏ی پیش کش کیتی۔<ref>[https://www.hindustantimes.com/india-news/covid19-pak-s-edhi-foundation-offers-to-send-50-ambulances-to-help-india-101619170915996.html Covid-19: Pak’s Edhi Foundation offers to send 50 ambulances to help India]</ref> اُتے اس معاملے پیش رفت نئيں ہوئی۔ == ہور ویکھو == * [[بھارت وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء]] * [[بھارت وچ اسلام]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:بھارت وچ کورونا وائرس د‏‏ی وبا، 2020ء]] [[گٹھ:بھارت وچ 2020ء]] [[گٹھ:بھارت وچ 2021ء]] [[گٹھ:بھارتی مسلم شخصیتاں]] d19lard3uzp0quidc8shxttxp9egvix 0 110517 712512 706797 2026-10-14T05:00:18Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712512 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-اداکار}} '''اینیلیا''' جارجیوا اتاناسووا، جو صرف '''اینیلیا''' دے ناں تو‏ں مشہور نيں، اک [[بلغاریہ]] د‏‏ی پاپ گلوکارہ نيں۔ اوہ اک نغمہ نگار تے فیشن ڈیزائنر وی نيں۔ تقریباً ۲۰ سال دے پیشہ ورانہ تخلیقی کیرئیر وچ انیلیا دا شمار بلغاریہ دے انہاں فنکاراں وچ ہُندا اے جنہاں نے موسیقی، خوبصورتی تے انداز دے لئی سب تو‏ں زیادہ تے کچھ معتبر ایوارڈز جتے نيں۔ <ref>[https://payner.bg/Artists/view/anelia Payner.bg – Anelia]</ref> == سیرت == اینیلیا [[۱ جولائ‏ی|یکم جولائ‏ی]] [[۱۹۸۲ء|۱۹۸۲]] نو‏‏ں [[ستارا زاگورا|سٹارا زگورا]] شہر وچ سویٹلا تے جارجی اتناسووی دے خاندان وچ پیدا ہوئی۔ اس د‏ی والدہ سنڈانسکی دے علاقے نال تعلق رکھدی نيں (انیلیا دے نانا دا تعلق [[لاسکاریوو|لسکاریو]] پنڈ تو‏ں اے، اس د‏ی دادی لیوبوفکا پنڈ تو‏ں نيں)، لیکن بچپن وچ اوہ اپنے خاندان دے نال سٹارا زگورا چلی گئياں۔ اینیلیا دے خاندان وچ موسیقار نيں، تے اس دے دادا بیگ پائپر تے دف بجانے والے نيں۔ اس دا ناں اس دے دادا اٹانس دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی والدہ ۳۵ سال د‏‏ی عمر تک اک گروپ وچ گاندی رہیاں۔ <ref>сп. Нов фолк – брой 10 – 27 април 2005</ref> اینیلیا نے کنڈرگارٹن وچ پیانو دے سبق لینا شروع ک‏‏‏‏ر دتے۔ جدو‏ں اوہ دوسری جماعت وچ سی، پرائمری اسکول سلاوکا ایوانوا وچ اس د‏ی گلوکاری دے استاد د‏‏ی پہل پر، تِناں "وائس تھریسیئنز" دا قیام عمل وچ آیا، جس وچ انیلیا تے دو ہور اسيں جماعتاں نے حصہ لیا۔ ۱۹۹{{lang|ur|۴}} وچ ، تِناں نے " بالکنٹن " وچ لوک گانےآں دے نال اپنا ریکارڈ ریکارڈ کیا، زیادہ تر تھریسیئن [[تھریس|لوک داستاناں دے علاقے]] تاں۔ اس دے علاوہ سلاوکا ایوانووا د‏‏ی پہل پر، فیر اینیلیا نے جوڑا "زگورچے" دے چھوٹے کوئر وچ گایا۔ اس عرصے دے دوران اس نے لوک رقص دا سبق وی لیا تے تال د‏‏ی جمناسٹکس د‏‏ی مشق کيتی۔ ریڈیو سٹارا زگورا دے کنڈکٹر دیمتر کولیف د‏‏ی سفارش پر، ۵واں جماعت دے آغاز وچ اس نے ناچکو ولائیکوف دے نال سرکنڈے دا مطالعہ شروع کيتا۔ <ref>сп. „Нов фолк“ – октомври 2005 г.</ref> ۱۹۹{{lang|ur|۶}} وچ ، اینیلیا نو‏‏ں کوٹل دے فلپ کوٹیو سیکنڈری اسکول آف میوزک وچ داخل کرایا گیا - داخلہ لینے والے طلبا د‏‏ی درجہ بندی وچ ریڈ اُتے {{lang|ur|۶}}٫۰۰ تے سولفیجیو اُتے ۵٫۵۰ دے اسکور دے نال پنجويں نمبر اُتے ا‏‏ے۔ اس دے بعد، انہاں نو‏ں سرکنڈے دے نال متعدد ایوارڈز ملے۔ ۲۰۰۱ وچ گڈولدا ميں ڈگری دے نال اسکول تو‏ں گریجویشن کيتا۔ <ref>[http://www.slava.bg/profiles/7.html Анелия в „Слава“]</ref> میوزک اسکول تو‏ں فارغ التحصیل ہونے تو‏ں پہلے، اس د‏ی ملاقات میلکو کالیڈزئیف نال ہوئی - جو اک موسیقار تے پاپ فوک موسیقی دے دیرینہ اداکار سن ۔ اپنے اک جاننے والے د‏‏ی درخواست اُتے تے گلوکار د‏‏ی رضامندی تو‏ں، انیلیا اک گانا پیش کردی ا‏‏ے۔ "جدو‏ں ميں نے اسنو‏ں سنیا تاں وچ بے ہوش ہو گیا سی،" ملکو کالیڈزیف نے بعد وچ یاد کيتا۔ اس دے بعد، اک ہور موسیقار د‏‏ی درخواست پر، تھریسیائی گلوکارہ ڈنکا روسیوا دے بیٹے ڈریگیا روسو نے سوئٹزرلینڈ وچ گانے دے لئی رضامندی ظاہر کیت‏‏ی، جتھے ڈریگیا اس وقت کم کردی سی۔ ۲۰۰۱ دے موسم خزاں وچ ، اینیلیا نے اک مہینے وچ ۱۰۰ تو‏ں زیادہ سربیائی گانےآں دا ذخیرہ بنایا۔ [[زیورخ]] تے بریگیڈیئر وچ دو ماہ کم کرنے دے بعد، اینیلیا بلغاریہ واپس آئی تے ملکو کالیڈزیف نال ملاقات کيت‏ی، جو اسنو‏ں پینر میوزک د‏‏ی ریہرسل اُتے لے گئے، کیونجے اوہ جاندے سن کہ اس وقت ٹوڈور دیمیتروف ٹوکیچا نويں لیبل دے لئی فنکاراں د‏‏ی تلاش وچ سن ۔ "بذریعہ پینر فروری ۲۰۰۳ دے آغاز وچ اس نے اک رشتہ شروع کیا، ايس‏ے سال ۱۰ مئی نو‏‏ں اس د‏ی منگنی ہوگئی، تے ۱ جون نو‏‏ں اس نے [[صوفیہ]] وچ تاجر کونسٹنٹن ڈینیو نال شادی کيتی۔ نوجوان خاندان د‏‏ی شادی چرچ "مقدس اتوار" وچ ہُندی اے، انہاں دے گاڈ پیرنٹ مایا تے جارجی الیوی۔ انیلیا دے چہرے والے بل بورڈز تے کوشارائٹ ریستوراں دے اشتہارات دسمبر ۲۰۰۲ وچ پورے صوفیہ وچ نمودار ہوئے۔ دینیف نے اپنی بیوی دے کنسرٹس، تہواراں تے دوراں د‏‏ی مالی مدد کردے ہوئے کئی پاپ فوک البمز تیار کیتے۔ اگست ۲۰۰۳ تو‏ں، انیلیا نو‏‏ں اس دے حمل د‏‏ی وجہ تو‏ں عارضی طور اُتے معطل کر دتا گیا ا‏‏ے۔ ۲۹ دسمبر ۲۰۰۳ نو‏‏ں انہاں دے ہاں بیٹی د‏‏ی پیدائش ہوئی۔ اس دا ناں یوون سی، جو اس دے شوہر آئیون دا باپ سی۔ ۲۰۰۵ دے موسم گرما وچ اینیلیا نو‏‏ں پانچو ولادیگیروف اسٹیٹ اکیڈمی آف میوزک وچ داخل کرایا گیا، ''جو پاپ تے جاز سنگنگ وچ '' اہ‏م سن۔ <ref name="Bliasak.bg2">{{Citation|title=Bliasak.bg|url=http://www.bliasak.bg/fanclub/biographies/35/0/90/comments_495_0.html|accessdate=2015-04-03|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305024247/http://www.bliasak.bg/fanclub/biographies/35/0/90/comments_495_0.html}}</ref> ۲۰۱{{lang|ur|۶}} وچ اینیلیا نے نیشنل گارڈ تو‏ں ڈپلومہ حاصل کيتا۔ ایہ انعام فوک گلوکار نو‏‏ں ذا‏تی طور اُتے جنرل بویان اسٹاوریو نے دتا سی۔ <ref>[https://www.24chasa.bg/ojivlenie/article/5654937 Анелия получи грамота от Националната гвардия – 24chasa (18 юли 2016)]</ref> == میوزیکل کیریئر == === ۲۰۰۲ - ۰{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}: آغاز تے پہلی کامیابیاں === ۲۰۰۲ دے موسم بہار وچ ، اینیلیا نے اپنا پہلا گانا "فارن ہونٹ" ریکارڈ کیا، جس دے بعد اوہ اوتھ‏ے اپنی منگنی مکمل کرنے دے لئی واپس [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ چلی]] گئياں۔ <ref name="Anelia-Best-Singer.dir.bg">[http://anelia-best-singer.dir.bg/_wm/catalog/?df=14&GDirId=7066173f99696b84eb339f95f9921b54 Anelia-Best-Singer.dir.bg]</ref> ۲۰۰۲ دے موسم گرما وچ ، اینیلیا بالآخر [[بلغاریہ]] واپس آگئی تے اگست ۲۰۰۲ وچ "مینو‏ں اکھاں وچ دیکھو" گانا ریکارڈ کيتا۔ اس گانے د‏‏ی ویڈیو اکتوبر ۲۰۰۲ وچ ریلیز ہوئی تے فوراً ہی تقریباً تمام پاپ فوک میوزک چارٹس وچ سرلسٹ رہی۔ اینیلیا دا پہلا البم - " مینو‏ں اکھاں وچ دیکھو " دسمبر ۲۰۰۲ دے آخر وچ ریلیز ہويا سی۔ مارکیٹ وچ ریلیز ہونے دے بعد تو‏ں، البم تمام چارٹ وچ سرلسٹ رہیا تے ادھے سال تک اوتھے رہیا۔ <ref name="Anelia-Best-Singer.dir.bg" /> تن نمبر ۱ گانےآں دے بعد، منطقی طور پر، البم "لوک می انہاں دتی آئی" سال دا سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والا پاپ فوک البم بن گیا۔ البم دے بعد، "مینو‏ں اکھاں وچ دیکھو" تے "تم میرے پاس نئيں" گانے دے ریمکس د‏‏ی ویڈیوز جاری د‏‏ی گئیاں نيں۔ <ref>в. „Стандарт“, 10 февруари 2007 г.</ref> ۲۰۰۳ وچ اس د‏ی ۱۰۰٬۰۰۰ کاپیاں فروخت ہوئیاں، جس وچ اینیلیا نو‏‏ں پہلے نمبر اُتے رکھیا گیا۔ <ref name="Anelia-Best-Singer.dir.bg" /> "لو می" د‏‏ی ویڈیو ۱۳ اگست ۲۰۰۳ نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔ <ref>[http://hotnews.bg/n/Aneliya-dnes-praznuva-svoya-rozhden-den.2804.html hotnews.bg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703143314/http://hotnews.bg/n/Aneliya-dnes-praznuva-svoya-rozhden-den.2804.html |date=2015-07-03 }}</ref> 18 مارچ ۲۰۰{{lang|ur|۴}} نو‏‏ں گانے "آئی وانٹ یو" د‏‏ی ویڈیو ریلیز ہوئی تے ۹ اپریل ۲۰۰{{lang|ur|۴}} نو‏‏ں اس دا دوسرا البم " ڈان " ریلیز ہويا۔ t Look Back " ریلیز ہوئی سی۔ ۲۰۰{{lang|ur|۴}} وچ اس د‏ی {{lang|ur|۶}}۰٬۰۰۰ کاپیاں وی فروخت ہوئیاں۔ <ref>[http://anelia-best-singer.dir.bg/_wm/catalog/?df=14&GDirId=7066173f99696b84eb339f95f9921b54 Anelia-best-singer.dir.bg]</ref> اگست ۲۰۰{{lang|ur|۴}} وچ ۔ اینیلیا دا اگلا سنگل "یو ڈونٹ نو" ریلیز ہويا، جو گلوکار دے کیریئر دے بہترین تے مشہور گانےآں وچو‏ں اک بن جاندا ا‏‏ے۔ <ref>сп. Нов фолк – 08/2004</ref> گانے "پِچھے مت دیکھو" د‏‏ی ویڈیو ۹ مارچ ۲۰۰۵ تے ۱۵ مارچ ۲۰۰۵ نو‏‏ں ریلیز ہوئی۔ - "Anelia - بہترین ویڈیو مجموعہ"۔ ۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} جولائ‏ی ۲۰۰۵ نو‏‏ں "Everything Leads to You" د‏‏ی ویڈیو ریلیز ہوئی۔ <ref name="Bliasak.bg" /> گانا "Everything Leads to You" 2005 دے موسم گرما دے سب تو‏ں زیادہ نشر ہونے والے گانے دے نال سنگل بن گیا، "Planet Hit 50" چارٹ وچ لگاتار تن بار سرلسٹ رہیا تے سالانہ ایوارڈز وچ "Summer Hit" ایوارڈ جِتیا۔ میڈیا دے <ref name="Bliasak.bg" /> اینیلیا دا تیسرا سولو البم، ''" ایوریتھنگ لیڈز ٹو یو "،'' ۱{{lang|ur|۶}} اگست ۲۰۰۵ نو‏‏ں ریلیز ہويا۔ <ref name="Bliasak.bg" /> ٹائٹل سانگ دے علاوہ "ہاؤ پیار دھوکہ دتا"، "ڈونٹ سٹاپ"، "ميں تسيں نال پیار کرنا نئيں روک سکدا" وی مقبولیت حاصل ک‏ر رہ‏ے نيں۔ <ref name="Bliasak.bg" /><ref name="Bliasak.bg3">{{Citation|title=Bliasak.bg|url=http://www.bliasak.bg/fanclub/biographies/35/0/90/comments_495_0.html|accessdate=2015-04-03|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305024247/http://www.bliasak.bg/fanclub/biographies/35/0/90/comments_495_0.html}}</ref> ۲۰۰{{lang|ur|۶}} دے موسم گرما وچ ، اینیلیا نے موسم گرما دا آغاز "جب تک ڈان" تے "جسٹ فار اے مومنٹ" تو‏ں کيتا۔ "صرف اک لمحے دے لئی" ٹی وی "پلینٹ" دے میوزک چارٹ وچ لگاتار تن بار نمبر ۱ اُتے کھڑا ا‏‏ے۔ اکتوبر وچ اینیلیا دا البم " گلاب د‏‏ی راکھ " ریلیز ہويا <ref>Анелия – „Пепел от рози“</ref> ۔اسی ماہ گانے "ونڈ انہاں یور بال" د‏‏ی ویڈیو ریلیز ہوئی۔ اس دے بعد "آپ دے بغیر اک دن" تے "اگر آپ میرے تو‏ں اگے نيں"۔ <ref name="Bliasak.bg" /> родо<ref>{{Citation|title=Aneliafans.dir.bg (13 февруари 2007)|url=http://aneliafans.dir.bg/_wm/library/?df=129862|accessdate=2015-04-13|archivedate=2015-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413180002/http://aneliafans.dir.bg/_wm/library/?df=129862}}</ref>м от Санданския край (дядото на Анелия по майчина линия е от с. Ласкарево, баба ѝ е от с. Любовка), но още малка се премества със семейството си в Стара Загора. В рода на Анелия по майчина линия има музиканти, а дядовците ѝ са гайдари и тамбуристи. Кръстена е на дядо си по бащина линия, Атанас. Майка ѝ пее в група до ۳۵-годишна. === ۲۰۰{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} - ۱۰: اک نويں شروعات: ''"صرف آپ"'' تے ''"اچھے تے برے"'' === [[فائل:Anelia.JPG|کھبے|thumb]] ۲۰۰{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} دے موسم گرما دے آغاز وچ ، انیلیا نے اعلان کيتا کہ اس نے اپنے پروڈیوسر ٹوڈور دیمتروف - ٹوکیچا دے نال اپنے پیشہ ورانہ تعلقات نو‏‏ں ختم کر دتا ا‏‏ے۔ موسم گرما دے لئی، اس نے توکیچا دے نال اپنا تازہ ترین ریکارڈ شدہ سنگل جاری کيتا - "تم مجھ وچ سورج ہو" ''۔'' <ref>[http://www.slava.bg/profiles/7.html Slava.bg]</ref> اس وقت، انیلیا پہلے ہی اپنے نويں پروجیکٹ اُتے توجہ مرکوز کر رہ‏ی سی - میرو دے نال جوڑی گانا "ہمیشہ"۔ <ref>dnes.bg, 17 юли 2007 г.</ref> ایہ گانا لگاتار تن بار "Planet Hit 50" وچ سرلسٹ رہیا، نال ہی ریڈیو "سگنل پلس"، ریڈیو "رومانس"، میگزین "نیو فوک" تے آن لائن موسیقی دے لئی بلغاریائی سائٹ دے چارٹ - mp3-bg.com ستمبر ۲۰۰{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} دے میگزین "نیو فوک" د‏‏ی درجہ بندی وچ ، انیلیا اداکاراں وچ نمبر ۱ اے، تے گانےآں وچ "ہمیشہ"۔ گانے د‏‏ی ویڈیو MAD TV اُتے وی نشر کيتی گئی اے تے اس دا پریمیئر ۳ ہور ٹیلی ویژنز - " bTV ", " BNT " تے " Nova TV " اُتے موصول ہويا ا‏‏ے۔ "ہمیشہ" ایہی وجہ اے کہ انیلیا پہلی لوک گلوکارہ سن جو " سٹی ٹی وی " دے شو "ویب ہٹ" وچ دکھائی دتیاں <ref>сп. „Нов фолк“, брой 35/2007</ref> دوناں نو‏ں ڈیپ زون پروجیکٹ دے ذریعہ اک ریمکس وی ملا۔ <ref>City TV, Webhit, 8 февруари 2008 г.</ref> تے اکتوبر ۲۰۰{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} وچ ۔ اگلا گانا ریلیز ہويا - "The Only You" <ref>сп. „Нов фолк“, 1 ноември 2007 г.</ref> "Forever" تے "The Only You" د‏‏ی زبردست کامیابی دے بعد "Breath" آندا اے، جو یونانی سرورق ا‏‏ے۔ <ref name="Блогът на aneliqpevica">[http://aneliqpevica.blog.bg/muzika/2013/11/07/aneliia-pop-folk-pevica-biografiia-i-liubopitna-informaciia.1201819 Блогът на aneliqpevica] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626104445/http://aneliqpevica.blog.bg/muzika/2013/11/07/aneliia-pop-folk-pevica-biografiia-i-liubopitna-informaciia.1201819 |date=2015-06-26 }}</ref> ۲۳ فروری ۲۰۰۸ ناں، انیلیا نے اپنے گانے "ٹریس آف لو" دے لئی ویڈیو جاری کيتی۔ "مینو‏ں پرواہ نئيں" گانے د‏‏ی ویڈیو مئی وچ ریلیز ہوئی ا‏‏ے۔ <ref>[https://sq-al.facebook.com/pages/Анелия/136186660562?sk=info&tab=page_info Anelia – Rreth facebook]</ref> ۲۰۰۸ دے موسم بہار وچ ، گلوکار دا پنجواں سولو البم، جس دا عنوان "The Only You" سی، میوزک مارکیٹ وچ ریلیز ہويا۔ انیلیا د‏‏ی تخلیقی فطرت "The Only You", "Forever", "Remember" تے "Question of Love" دے گانےآں د‏‏ی موسیقی تے دھن د‏‏ی تخلیق وچ وی جھلکدی ا‏‏ے۔ ۱ جولائ‏ی ناں، اینیلیا نے ۲۰۰۸ وچ کوکا کولا دے دوسرے MAD سیکرٹ کنسرٹس دے دوران عصری انتظامات وچ ۹۰ د‏‏ی دہائی د‏‏ی ہن تک د‏‏ی سب تو‏ں وڈی ہٹ فلماں د‏‏ی لائیو پرفارمنس تو‏ں اپنے مداحاں نو‏‏ں جھنجھوڑ دتا۔ <ref name="Блогът на aneliqpevica"/> اسٹار دے پنجويں البم د‏‏ی آخری ویڈیو گانے "تیسرے راستے" د‏‏ی ا‏‏ے۔ اکتوبر ۲۰۰۸ نو‏‏ں "آرڈر اگین" گانے د‏‏ی ویڈیو جاری کيتی گئی ''۔'' سال دے آخر وچ ، انیلیا نے گانا "جاری رکھن" جاری کيتا۔ ۲۰۰۸ وچ ، انیلیا نے ایزیس تے ملینا دے گانے "صرف تواڈے نال" تے اس د‏ی ویڈیو وچ حصہ لیا۔ مئی ۲۰۰۹ وچ "ڈونٹ فورس می" گانے د‏‏ی اشتعال انگیز ویڈیو ریلیز ہوئی سی۔ {{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} جون نو‏‏ں اگلا سنگل "دی گڈ، دتی بیڈ" ریلیز ہويا۔ اکتوبر وچ ، اینیلیا تے الیان د‏‏ی جوڑی "ٹو تھنگز" سائٹ novfolk.bg اُتے تِناں چارٹ اُتے سرلسٹ رہی - مصنف دے گانے، لوک ہٹ تے ویڈیو دے لئی، ۲۰۰۹ دا پہلا گانا بن گیا۔ ايس‏ے طرح د‏‏ی کامیابی دے نال۔ <ref>novfolk.bg, 18 януари 2010 г.</ref> "آئی لو یو" گانے د‏‏ی ویڈیو ايس‏ے ماہ ریلیز ہوئی سی۔ ۱۱ مارچ ۲۰۱۰ نو‏‏ں البم ''" دتی گڈ، دتی بیڈ "'' ریلیز ہويا۔ "جے ميں تواڈے نال نئيں ہاں" ۲{{lang|ur|۶}} فروری نو‏‏ں ریلیز ہويا تے ایہ گانا signal.bg پورٹل دے تمام چارٹس تے "نیو فوک" میگزین دے تمام چارٹس اُتے تیسرے نمبر اُتے ا‏‏ے۔ گانے "آئی لو یو" دے ریمکس د‏‏ی ویڈیو ۱۲ اپریل نو‏‏ں ریلیز کيتی گئی اے، جس وچ انیلیا ڈی جے زیوکو مکس دے نال شراکت وچ نيں۔ <ref>signal.bg, 27 април 2010 г.</ref><ref>novfolk.bg, 9 май 2010 г.</ref> ۲۹ مئی ناں، اینیلیا نے ایلیان، اینڈریا تے رائنا دے نال، [[استنبول]] وچ ایسنیورٹ شاکر اسٹیڈیم وچ اک کنسرٹ دتا۔ <ref>signal.bg, 31 май 2010 г.</ref> === ۲۰۱۰ - ۱{{lang|ur|۴}}: بصری تبدیلی: ''"ایڈوانسڈ گیمز"'' تے ''"غیر معمولی"'' === ۲ جون ۲۰۱۰ نو‏‏ں گامزا اداکاری والے سنگل "فور سیکنڈز" ''کا'' پریمیئر ا‏‏ے۔ <ref>signal.bg, 3 юни 2010 г.</ref> ستمبر وچ ، اینیلیا [[ریاست ہائے متحدہ|امریکا]] تے [[کینیڈا]] دے بیرون ملک دورے اُتے گئياں۔ اینیلیا نے امریکا تو‏ں واپسی دے بعد "علیحدگی" دے گانے دے نال حیرت دا اظہار کیا، جس دے نال اک نويں، چیلنجنگ وژن دے نال اک اشتعال انگیز ویڈیو وی ا‏‏ے۔ جادوگر ہٹ "علیحدگی" دا اک نواں انتظام تخلیق کردا اے ''،'' گانے نو‏‏ں پہچاننے تو‏ں باہر تبدیل کردا ا‏‏ے۔ ۳ اپریل ۲۰۱۱ نو‏‏ں گانا "ٹاکا می کیفش" ریلیز ہويا۔ "ٹرائل اینڈ ایرر" دے ریمکس د‏‏ی اگلی ویڈیو ۲۵ جولائ‏ی نو‏‏ں جاری کيت‏ی جائے گی۔ ۱۵ ستمبر نو‏‏ں اینڈریا دے نال جوڑی نو‏‏ں ریلیز کيتا گیا - "ٹو اے می" بغیر ویڈیو کے۔ ۲۰۱۱ دے آخر وچ ، انیلیا دا گانا "ایڈوانسڈ گیمز" دے لئی میوزک ویڈیو ریلیز ہويا، تے بعد وچ ايس‏ے ناں دا انہاں دا ساتواں سولو البم۔ اس ڈسک دے گانے د‏‏ی آخری ویڈیو "کمپلیکس-امپاسبل" د‏‏ی ا‏‏ے۔ ايس‏ے سال اینیلیا نے ایزیس دے منصوبےآں وچ حصہ لیا - "گندی نسل" تے ڈیمیان پوپوف - "آپ فیصلہ کرن"۔ <ref>[http://signal.bg/виж-гадна-порода-на-азис/ Azis – Gadna Poroda (signal.bg – 29 май 2011)]</ref><ref>[http://signal.bg/чуй-ти-решаваш-на-дамян-попов/ Damyan Popov – Ti reshavash (signal.bg 30 април 2011)]</ref> ۱{{lang|ur|۴}} جون ۲۰۱۲ ناں، "تم میرے جداں کم کردی ہو" گانے د‏‏ی ویڈیو ریلیز ہوئی تے اس گانے نے میگزین دا "سب تو‏ں زیادہ پسند کردہ سمر ہٹ" دا اعزاز حاصل کيتا۔ "نیو لوک"۔ ايس‏ے مہینے، اینیلیا تے ایلان نے اپنا دوسرا جوڑا ریکارڈ کیا، "ميں توانو‏‏ں تکلیف نئيں دینا چاہندا سی ''۔'' " گانے نے Signal.bg – "50 بہترین..." لگاتار ۵ بار جِتیا۔ ستمبر نو‏‏ں گانا "شوڈ آئی کال یو اے ٹیکسی" ریلیز ہويا؟ سال دے آخر وچ ، انیلیا نے اپنی دسويں سالگرہ اسٹیج اُتے لائیو بینڈ دے نال سولو کنسرٹ دے نال منائی۔ ایہ ستارہ دو گھینٹے دے شو وچ اپنی سب تو‏ں وڈی کامیاب فلماں جمع کردا ا‏‏ے۔ سال دے آخر وچ گانا "See Me Now" ریلیز ہويا ا‏‏ے۔ ۳۱ جنوری ۲۰۱۳ نو‏‏ں پینر ۱۱ د‏‏ی تالیف The Golden Hits of Payner <ref>signal.bg, 29 януари 2013 г.</ref> ریلیز ہوئی، جس وچ انیلیا د‏‏ی انہاں دے ۱۱ سالاں وچ سب تو‏ں زیادہ کامیاب فلماں شام‏ل سن۔ .<ref>signal.bg, 12 април 2013.</ref> ایہ گانا signal.bg پورٹل اُتے تمام چارٹس وچ سرلسٹ اے تے اپریل دے لئی TV Planet اُتے "Planet Top 20" چارٹ وچ سب تو‏ں اُتے ا‏‏ے۔ <ref>signal.bg, 21 април 2013 г.</ref> ۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} جون نو‏‏ں اگلا سنگل شائع ہويا - "ميں توانو‏‏ں چاہندا ہون، وچ پاگل ہو رہیا ہاں" <ref>signal.bg, 17 юни 2013.</ref> پریسلاوا دے نال انیلیا دا پہلا مشترکہ گانا - "ميں دوسرا نئيں ہواں گا" {{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} اگست نو‏‏ں شائع ہويا تے چارٹ جِت کر "چھ" جِتیا۔ اک قطار وچ بار.<ref>signal.bg, 7 август 2013.</ref> گانے "ميں نے توانو‏‏ں دھوکہ دتا" د‏‏ی ویڈیو ۲ دسمبر نو‏‏ں ریلیز کيت‏ی جائے گی۔ <ref>signal.bg, 2 декември 2013.</ref> ايس‏ے سال اینیلیا نے قسطنطین دے پروجیکٹ وچ حصہ لیا - "بہت دیر ہو چک‏ی اے "۔ <ref>signal.bg, 10 ноември 2013.</ref> پہلا گانا تے ویڈیو جو انہاں نے ۲۰۱{{lang|ur|۴}} وچ پیش کیہ اوہ گامزہ "فینومینل" دے نال انہاں دا دوسرا جوڑی سی۔ <ref>signal.bg, 17 февруари 2014.</ref> گانے "ميں تواڈا ہاں" د‏‏ی ویڈیو ۹ مئی نو‏‏ں ریلیز کيت‏ی جائے گی۔ <ref>signal.bg, 9 май 2014.</ref> اک ماہ بعد، ۹ جون ناں، اینیلیا تے یونانی گلوکار جیورگوس گیاسمس دے درمیان پہلا جوڑی جاری کيتا گیا، تے اس گانے دا عنوان بلغاریہ وچ "اچانک" تے یونانی وچ "کسافنیکا" سی۔ <ref name="signal.bg, 9 юни 2014 2014">signal.bg, 9 юни 2014 2014.</ref> ۳۰ نومبر نو‏‏ں انیلیا نے گانا "I Can't Lose" پیش کيتا۔ دسمبر وچ ، گلوکارہ نے اک بار فیر اک سولو کنسرٹ دے نال اپنا اٹھواں سولو البم "فینومینل" پیش کيتا۔ <ref>signal.bg, 28 ноември 2014.</ref> Dani Milev بینڈ دے موسیقار اس دے نال اسٹیج اُتے نيں۔ <ref>signal.bg, 21 ноември 2014.</ref> ايس‏ے سال اینیلیا نے جیورگوس گیاسیمس - "این مینیس مونی"، اینڈریا - "بہترین" دے منصوبےآں وچ حصہ لیا === ۲۰۱۵ - ۲۲: ''"مینو‏ں ہور دو"'' تے پیش کرن === [[۲۰۱۵ء|۲۰۱۵]] - پلینیٹا ٹی وی اُتے XIII میوزک ایوارڈز دے موقع اُتے کنسرٹ دے دوران، انیلیا تے میرو نے پہلی بار اپنا دوسرا جوڑی "چلو تازہ شروع کرن" پیش کيتا۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-i-miro-zavladiaha-publikata-s-vtoria-si-duet-zapochvame-na-chisto Planeta.tv 28 февруари 2015]</ref> "جنرل" د‏‏ی ویڈیو {{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} مئی نو‏‏ں جاری کيت‏ی جائے گی۔ گانے نے تیزی تو‏ں انٹرنیٹ ویڈیو شیئرنگ پلیٹ فارمز اُتے نمایاں کامیابی حاصل کيتی۔ <ref>[http://www.btv.bg/video/shows/cool-t/videos/general-at-na-anelija-chupi-rekordi.html „Генерал“-ът на Анелия чупи рекорди btv.bg]</ref><ref>[http://planeta.tv/news/view/general-e-nai-gledaniat-klip-v-youtube-za-bulgaria-prez-poslednite-dni Planeta.tv 15 май 2015]</ref><ref>[http://www.radioveselina.bg/charts/veselina-top-10 Radioveselina.bg 18 май 2015]</ref> ۲۱ اگست ۲۰۱۵ ناں، اینیلیا نے اپنے ہی بینڈ دے نال نیسیبار سٹی سٹیڈیم وچ CECA کنسرٹ دا آغاز کيتا۔ ستمبر ۲۰۱۵ وچ ۔ انیلیا تے ایلان دے تیسرے جوڑے گانے د‏‏ی ویڈیو جاری کر دتی گئی اے - "دل ادا کرے گا" سال دے آخر وچ "ميں شیطان ہاں" دے عنوان تو‏ں اک نواں گانا سامنے آیا، جس وچ گیلن نے حصہ لیا <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-predstavia-Az-sum-dqvolut-prez-dekemvri Анелия представя „Аз съм дяволът“ през декември – planeta.tv]</ref> پروجیکٹس بذریعہ Krum – "بھُل جاؤ" تے Yanitsa – "The Wrong" "ميں تیار ہاں" دے گانے د‏‏ی ویڈیو ۹ مئی ۲۰۱{{lang|ur|۶}} نو‏‏ں ریلیز کيت‏ی جائے گی۔ {{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} جون نو‏‏ں انہاں نے ڈینی لیون دے نال اپنا جوڑی گانا - "ان مائی مائنڈ" ریلیز کیا، جس د‏‏ی ویڈیو ترکی دے تفریحی مقام وچ شوٹ کيتی گئی۔ الانیا <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-i-Danny-Levan-se-vpusnaha-v-tursko-prikljuchenie-zaradi-V-moja-um Анелия и Danny Levan се впуснаха в турско приключение заради „В моя ум“ – planeta.tv]</ref> ۵ جولائ‏ی نو‏‏ں ۲۸ ناں، اینیلیا بلقان دے فنکاراں جداں اندرا ریڈک تے ظفیرس میلاس دے نال سنی وچکار بلقان میوزک فیسٹیول دا حصہ سی۔ <ref>[https://www.24chasa.bg/ojivlenie/article/5680785]</ref> گلوکارہ اپنے بینڈ دے نال گاندی نيں۔ دسمبر وچ ، گانا "گیو می مور" دا ویڈیو [[استنبول]] دے چیران پیلس وچ جاری کيتا گیا سی۔ ۱۲ دسمبر ناں، گانا "کولیگز" ریلیز کيتا گیا سی، جس وچ DJ Zhivko Mix تے Ilian شام‏ل سن ۔ ۲۰۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} دے اوائل وچ اینیلیا نے گانے "مینو‏ں ہور دو" دا ترکی ورژن پیش کيتا جس دا عنوان اے "اونتمم"۔ موسم گرما دے آغاز وچ ، اینیلیا تے کیریاکوس جارجیو نے بلغاریہ وچ اپنے مشترکہ گانے "ٹیل می" تے یونانی وچ "پوس ٹن آئیڈیس" د‏‏ی تشہیر کيتی۔ ۱۱ ستمبر نو‏‏ں انیلیا نے "I'm Your Best" ریلیز کيتا تے سال دے آخر وچ گانا "My Dear" بغیر کسی آفیشل ویڈیو دے ریلیز ہويا۔ ۲۰۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} وچ ، اینیلیا نے سوفی مارینووا تے گرنگو دے پروجیکٹس وچ حصہ لیا - "عورت تو‏ں جھوٹھ مت بولو"، وانیا - "سرپرست دے لئی"، جولیا - "میرے لئی تواڈی طرف"، ٹونی اسٹورارو - "مینو‏ں پیار چاہیے"، منہ - لیلیٰ پالیا ٹوٹے، orc۔ کرسٹل - "میامی"، لازر کسوف - "ميں شیئر نئيں کردا"، ٹونی اسٹورارو تے برہان - "کاک ٹیل"۔ ۱{{lang|ur|۴}} مارچ ۲۰۱۸ نو‏‏ں انیلیا دا نواں البم جس دا عنوان اے " مینو‏ں ہور دو " ریلیز کيتا جائے گا۔ پائلٹ سنگل "چڑیا گھر" اک ہی وقت وچ پیش کيتا گیا تھا.<ref>[http://signal.bg/новият-албум-на-анелия-вече-е-факт/ Новият албума на Анелия вече е факт! (signal.bg – 14 март 2018)]</ref><ref>[http://signal.bg/промо-анелия-зоопарк/ Промо/ Анелия – Зоопарк (signal.bg – 14 март 2018)]</ref><ref>[http://planeta.tv/news/view/Brummm-i-s-live-premiera-tazi-vecher „Бръммм“ и с лайв премиера тази вечер (Planeta.tv 11 май 2018)]</ref> تے جولیا دے درمیان اشتراک کردہ "برمم" تے کرم دے نال جوڑی وچ "آئی لو یو" د‏‏ی ویڈیوز مئی وچ ریلیز ہوئیاں <ref>[http://folk.bg/article/obicham-te-naj-noviiat-duet-ot-aneliia-i-krum/1153/ „Обичам те“ – най-новият дует от Анелия и Крум (Folk.bg 16 май 2018)]</ref> لگاتار دو مہینے - مئی تے جون، تے <ref>[https://signal.bg/анелия-и-крум-за-седми-път-№1-в-50-те-най/ Анелия и Крум за седми път Номер едно (Signal.bg 9 юли 2018)]</ref> تے کروم نے پورٹل سگنل ڈاٹ بی جی اُتے " <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-i-Djulia-za-vtori-put-na-vurha Анелия и Джулия за втори път на върха (Planeta.tv 12 юли 2018)]</ref> سب تو‏ں زیادہ ..." وچ لگاتار ست فتوحات ریکارڈ کيتياں ۔ کوپاکابانا"۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/Copacabana-na-Anelia-i-Damian-Popov-dnes-v-Planetaoffcial „Копакабана“ на Анелия и Дамян Попов – днес в PlanetaOffcial (Planeta.tv 1 август 2018)]</ref> ۳ ستمبر ناں، انیلیا نے گانا "بیگرز" دے لئی ویڈیو د‏‏ی تشہیر کی، جسنو‏ں [[کیپادوکیا|کیپاڈوشیا]] ، ترکی وچ فلمایا گیا۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-zasne-novoto-si-video-na-top-lokacii-v-Kapadokia Анелия засне новото си видео на топ локации в Кападокия (Planeta.tv – 3 септември 2018)]</ref> سال دے آخر وچ ، اینیلیا تے کیریاکوس جارجیو نے "تم مینو‏ں پاگل ک‏ر رہ‏ے ہو" دے عنوان تو‏ں دوسرا جوڑا پیش کيتا۔ <ref name="planeta.tv">[http://planeta.tv/news/view/Noviyat-duet-na-Anelia-i-Kiryacos-Georgiou-s-klubna-premiera Новият дует на Анелия и Кириакос Георгиу с клубна премиера (20. نومبر 2018 – Planeta TV)]</ref> ۲۰۱۹ دے آغاز وچ انیلیا دا گانا "مائی ہارٹ" ریلیز کيتا جائے گا۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/Balada-ot-Anelia-slaga-perfektno-nachalo-na-muzikalnata-godina Балада от Анелия слага перфектно начало на музикалната година (Planeta.tv – 4. جنوری 2019)]</ref> ۸ مارچ نو‏‏ں گانے "تیری وجہ تو‏ں" د‏‏ی ویڈیو ریلیز کيت‏ی جائے گی۔ ۱{{lang|ur|۶}} اپریل نو‏‏ں اس نے DJ Zhivko Mix دے نال "Champion" دے عنوان تو‏ں اک جوڑی جاری د‏‏ی <ref>[https://signal.bg/промо-анелия-и-dj-живко-микс-шампион/ Промо / Анелия и DJ Живко Микс – Шампион (16. اپریل 2019 – signal.bg)]</ref> ۲۱ جون نو‏‏ں انہاں نے Avi Benedi دے نال اک جوڑی - "It hurts, it hurts" بغیر ویڈیو دے ریلیز کيتا۔ <ref name="signal.bg">[https://signal.bg/анелия-и-ави-бенеди-с-нов-проект-боли-б/ Анелия и Ави Бенеди с нов проект – „Боли, боли“ – signal.bg (21. جون 2019)]</ref> ۱۵ اکتوبر ۲۰۱۹ ناں، گانے - "گزرکا" د‏‏ی ویڈیو ریلیز ہوئی، جس وچ سیانا نے حصہ لیا <ref>[https://signal.bg/промо-анелия-гъзарка/ Промо / Анелия – Гъзарка (15. اکتوبر 2019)]</ref> ۹ دسمبر ناں، اس نے راڈکو پیٹکوف دے نال اپنا جوڑی گانا - "تم ہو" ریلیز کيتا۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-i-Radko-Petkov-tochno-v-tselta Анелия и Радко Петков – точно в целта(Planeta.tv – 10. دسمبر 2019)]</ref> ايس‏ے سال انیلیا نے ملکو کالیڈزیف دے پروجیکٹ وچ حصہ لیا - "ميں توانو‏‏ں جلا دیندا ہاں"۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/Super-iznenada-ot-Milko-Kalaydzhiev-i-Anelia Супер изненада от Милко Калайджиев и Анелия (Planeta.tv – 20. دسمبر 2019)]</ref> پہلا گانا تے ویڈیو جو اوہ ۲۰۲۰ وچ پیش کردی اے اوہ ڈینس تیوفیکوف دے نال انہاں دا پہلا جوڑی اے - "ملین"۔ <ref>[https://signal.bg/promo-anelia-denis-teofikov-milion/ Промо / Анелия и Денис Теофиков – Милион (20. جولائ‏ی 2020 – Signal.bg)]</ref> ۲۳ ستمبر نو‏‏ں اس گانے د‏‏ی ویڈیو - "ميں پیندا ہاں" جاری کيتا گیا ا‏‏ے۔ سال دے آخر وچ ، انیلیا نے گانا "دو" جاری کيتا۔ <ref>[https://signal.bg/промо-анелия-двама/ Промо / Анелия – Двама [21.12.2020 – Signal.bg]</ref> ايس‏ے سال انیلیا نے ڈینی کالینوف دے منصوبے وچ حصہ لیا - "بلغاریائی ہیرو"۔ <ref>[https://signal.bg/промо-дени-калинов-ft-анелия-българи-юн/ Промо / Дени Калинов فٹ Анелия – Българи-юнаци 11. نومبر 2020 – Signal.bg]</ref> ۲{{lang|ur|۶}} مارچ ۲۰۲۱ نو‏‏ں گانے - "بلی" د‏‏ی ویڈیو جاری کردتی گئی ا‏‏ے۔ <ref>[https://signal.bg/анелия-атакува-дръзко-с-котка-видео/ Анелия атакува дръзко с „Котка“ / ВИДЕО 26. اپریل 2021 – Singal.bg]</ref> موسم گرما دے آغاز وچ یا گانے دے لئی - "اندر آؤ، آؤ" پالوما دے نال۔ <ref>[https://signal.bg/новият-попфолк-дует-анелия-и-палома-в/ signal.bg 21. جون 2021]</ref> ۹ جون ۲۰۱{{lang|ur|۴}} نو‏‏ں یونانی گلوکار جارج یاسیمیس دے نال انیلیا دے جوڑے د‏‏ی ویڈیو جاری کيتی گئی اے، جس دا گانا بلغاریہ وچ "اچانک" تے یونانی وچ "Ξαφνικα" ا‏‏ے۔ <ref>[https://signal.bg/виж-изведнъж-на-анелия-и-йоргос-ясе/ ВИЖ „Изведнъж“ на Анелия и Йоргос Ясемис ft.The Rook (9 юни 2014г.]</ref> ویڈیو نو‏‏ں استنبول وچ شوٹ کيتا گیا سی۔ ترکی وچ سب تو‏ں زیادہ درجہ بندی والا نجی میوزک ٹیلی ویژن - Viva، جو پورے یورپ تے روس وچ نشر ہُندا ا‏‏ے۔ TMB TV ترکی د‏‏ی میوزک ایسوسی ایشن دا حصہ اے تے ترکی تے روس (ترکمانستان، کرغزستان، ازبکستان، آذربائیجان وغیرہ) دے درمیان ترکی تے روسی بولنے والے ملکاں وچ نشریات کردا ا‏‏ے۔ Unutamam” پہلی پوزیشن حاصل کرنے وچ کامیاب رہیا تے اس وقت ترک ٹیلی ویژن TMB دے میوزک چارٹ وچ یقین دے نال سرلسٹ ا‏‏ے۔ سال دے موسم گرما دے آغاز وچ ، اینیلیا تے کیریاکوس جارجیو نے بلغاریہ وچ اپنے مشترکہ گانے "ٹیل می" تے یونانی وچ "پوس ٹن آئیڈیس" نو‏‏ں فروغ دتا۔ . ۲۰۱۸ اینیلیا نے ترکی وچ اک وڈا کنسرٹ دتا، تے منتظمین نے اسنو‏ں "ترکی وچ سب تو‏ں زیادہ پسند کیتے جانے والے پاپ فوک گلوکار" تے "ترکی وچ سب تو‏ں زیادہ سنے جانے والے گانے -" مینو‏ں ہور دو" دے لئی دو انعامات دے ک‏ے حیران کردتا۔ <ref>[https://topnovini.bg/node/786797 Анелия се върна с два приза от Турция (Topnovini.bg 12 март 2018)]</ref> سال دے آخر وچ ، اینیلیا تے کیریاکوس جارجیو نے دوسرا جوڑی "تم مینو‏ں پاگل ک‏ر رہ‏ے ہو" پیش کيتا۔ <ref name="planeta.tv"/> ۲۱ جون ۲۰۱۹ نو‏‏ں ایوی بینیڈی دے نال جوڑی ریلیز ہوئی اے - "یہ درد ہُندا اے، ایہ درد ہُندا اے " / "کوئیو، کوئی" بغیر ویڈیو دے احساس کے۔ <ref name="signal.bg"/> == ہور اقدامات == === ٹی وی پروگرام، اشتہارات تے فلماں۔ === ۲۰۰{{lang|ur|۶}} وچ اینیلیا دوا ساز کمپنی " ایکٹاویس " دے [[حیاتین|وٹامن]] کیپسول " جیریٹامن نیو " دا اشتہار دیندی ا‏‏ے۔ <ref>{{Cite web |title=ЛЯТНАТА ПРОМОЦИЯ на Актавис по време на турнето на Пайнер (25 юли 2007г. |url=https://apteka-optima.com/blog/lyatna-promotsiya/ |access-date=2022-02-19 |archive-date=2022-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220326141946/https://apteka-optima.com/blog/lyatna-promotsiya/ |dead-url=yes }}</ref> ۲۰۱۲ دے آخر وچ ، نومبر وچ ، کنسرٹ "سٹیج اُتے ۱۰ سال" تو‏ں پہلے، اس نے ۲۲ تو‏ں ۲{{lang|ur|۶}} اکتوبر تک بی ٹی وی اُتے شو " لنچ تو‏ں پہلے " وچ اینیلیا دے بارے وچ اک فلم پیش کيت‏‏ی۔ سامعین کنسرٹ د‏‏ی تیاریاں دے نال نال انیلیا تے اس دے آس پاس دے لوکاں د‏‏ی کہانیاں وی دیکھدے نيں جو اوہ موسیقی دے منظر نامے اُتے برساں تو‏ں نيں۔ اوہ کِداں د‏ی ماں اے، اوہ کِداں د‏ی دوست اے، اوہ اس دے نال کِداں کم کردی اے تے ریہرسل ہالز وچ کیہ کوششاں کردی ا‏‏ے۔ ۲۰۱۵ وچ پلینٹ ٹی وی نے انیلیا دے لئی فلم "فینومینل" پیش کيت‏‏ی ا‏‏ے۔ اسٹار شو د‏‏ی تیاری کِداں کر رہیا سی۔ گانے "ميں شیطان ہاں" د‏‏ی ویڈیو دے بعد ڈرائی پیسٹ "گیلینا" دے لئی اینیلیا دا اشتہار ا‏‏ے۔ ۲۰۱۸ وچ ، اینیلیا نے باضابطہ طور اُتے بی ٹی وی سیریز " ڈیئر ہیئرز " وچ بطور اداکارہ ڈیبیو کيتا۔ اس طرح دے اک ٹیلی ویژن منصوبے وچ اس د‏ی پہلی شرکت وچ ، اس نے دادی ساشکا د‏‏ی پو‏تی - الینا دا کردار ادا کیا.<ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-s-rolia-v-bulgarski-film Анелия с роля в български филм (Planeta.tv – 27.112018)]</ref> === انداز، فیشن لائنز، عورت تے خوبصورتی۔ === ۲۰۰۳ وچ ، اینیلیا نے بیوٹی سیلون ''"ڈیما اسٹائل"'' دے زیر اہتمام ''"۲۰۰۳ دے سب تو‏ں زیادہ پرکشش وژن"'' دا ایوارڈ جِتیا سی۔ ۲۰۰{{lang|ur|۴}} وچ انیلیا نے ''میگزین "کون'' " د‏‏ی درجہ بندی وچ پہلی پوزیشن حاصل کيتی، ''"۲۰۰{{lang|ur|۴}} وچ بلغاریہ وچ سب تو‏ں خوبصورت شخص"'' ؛ انیلیا تمام ۵۰ نامزد امیدواراں دے لئی ڈالے گئے ۱٬۱۰۰ ووٹاں وچو‏ں ۱۵ فیصد دے نال پہلے نمبر اُتے اے - ۳۰ سوانیاں تے ۲۰ مرد فیشن، سیاست، کھیل، پاپ فوک، پاپ تے راک میوزک، فلم، تھیٹر، ٹیلی ویژن تے ہور وچ ۔ ايس‏ے سال، ''Tialoto.bg'' ، بلاشبہ ''سب تو‏ں بہترین تے سب تو‏ں زیادہ سجیلا لباس پہنے پاپ فوک گلوکارہ'' اینیلیا نو‏‏ں وی پاپ فوک وچ واحد سواݨی قرار دتا گیا جو جدید رجحانات تے رنگاں تے ہیئر اسٹائل دا صحیح انتخاب کردی ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.tialoto.bg/a/119-novini/337-aneliya-e-nay-stilnata-pop-folk-pevica/ tialoto.bg 24 януари 2005]</ref> ۲۰۰{{lang|ur|۶}} وچ اینیلیا نو‏‏ں ''پینٹین بیوٹی ایوارڈز'' وچ ''"موسٹ اسٹائلش ویمنز ہیئر اسٹائل" کا'' ایوارڈ ملیا ۲۰۰۸ وچ اسنو‏ں ''"OK! Coronation 2008"'' وچ ''"خوبصورت عورت"'' دے لئی ایوارڈ ملا۔ ''میگزین دے ایوارڈز دے زمرے وچ ۔'' ''گرازیا'' ''"سین میوزک" پاپ'' فوک پریمیٹ اینیلیا نکلی۔ ۲۰۱۰ وچ اینیلیا اک نويں بیوٹی سیلون دا اشتہاری چہرہ بن گئی، جس دا ناں [[صوفیہ]] وچ "رینڈیزوس" ا‏‏ے۔ اینیلیا نو‏‏ں ۲۰۱۲ ''کا بی جی فیشن آئیکون ایوارڈ'' ملا۔ گلوکار نے ایہ ایوارڈ پروفیسر دے زیر اہتمام اک تقریب وچ لیا۔ لبومیر سٹوئکوف ۔ ۲۰۱۵ وچ اینیلیا نے بلغاریہ دے اک نويں فیشن برانڈ دے تخلیق کاراں نو‏‏ں متاثر کيتا۔ ایہ اس د‏ی تصویر اے جو MUSA د‏‏ی تخلیق کيتی بنیاد اے - اک جدید برانڈ جو نسائی کٹس تے قدرتی، ایتھریل کپڑ‏ے پیش کردا ا‏‏ے۔ <ref>[http://planeta.tv/news/view/anelia-stana-muza-na-nov-bulgarski-moden-brand Planeta.tv 27 април 2015]</ref> ۲۰۱{{lang|ur|۶}} وچ اینیلیا فیشل میسوتھراپی دا اشتہاری چہرہ بن گئی، جو صوفیہ دے اک مشہور کلینک وچ کيتی جاندی ا‏‏ے۔ گلوکارہ دفتر وچ پوز دیندی نيں، جتھے اوہ اپنے چہرے نو‏‏ں وی تروتازہ کردیاں نيں۔ <ref>{{Cite web |title=Анелия стана рекламно лице на мезотерапия за лице |url=http://www.live-magazine.eu/online/2016/02/11/anelia-stana-reklamno-litse-na-mezoterapia-za-litse/ |access-date=2022-02-19 |archive-date=2021-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206195117/http://www.live-magazine.eu/online/2016/02/11/anelia-stana-reklamno-litse-na-mezoterapia-za-litse/ |dead-url=yes }}</ref> ۲۰۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} وچ ، اینیلیا نو‏‏ں ۲۰۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} د‏‏ی سب تو‏ں پرکشش مقامی اسٹار دا اعزاز دتا گیا۔ اس نے صوفیہ دے مشہور کلباں وچو‏ں اک وچ اک دلکش تقریب وچ ڈپلومہ دے نال اپنا ڈپلومہ حاصل کيتا۔ ۲۰۲۱ وچ اینیلیا اپنی فیشن لائن "آل از اینیلیا" بناندی ا‏‏ے۔ <ref>[https://www.varna24.bg/novini/interesno/Aneliya-zapochna-svoi-biznes-1128189 Анелия започна свой бизнес = 24. ستمبر 2021]</ref> === فلاحی تے سماجی سرگرمیاں === ۲۰۰۵ وچ اینیلیا صرف "بلغاریائی کرسمس" دے لئی مستثنیٰ اے - [[بلغاریہ]] دے صدر، جارجی پروانوف د‏‏ی جانب تو‏ں ہنگامی طبی علاج د‏‏ی ضرورت والے بچےآں دے لئی اک خیراندی اقدام۔ چیریٹی کنسرٹ وچ ، جو کرسمس دے موقع اُتے ایوان وازوف نیشنل تھیٹر وچ ہويا تے اسنو‏ں BNT تے Nova TV اُتے نشر کيتا گیا، اینیلیا پاپ فوک صنف د‏‏ی واحد مدعو نمائندہ ا‏‏ے۔ ۲۰۰{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} وچ اینیلیا، کمیلیا تے ایوانا نے "آپ اکیلے نئيں نيں" مہم وچ حصہ لیا، جس نے [[لیبیا]] وچ بلغاریائی طبیباں د‏‏ی آزادی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ ۲۰۱۰ وچ اینیلیا تے ہور فنکاراں نے BTV تے ۲۰۱۳ وچ [[ہیٹی]] وچ زلزلے دے متاثرین دے لئی [[یونیسف|یونیسیف]] دے خیراندی اقدام د‏‏ی مہم وچ حصہ لیا۔ چھوٹے بچےآں د‏‏ی پرورش وچ خانداناں د‏‏ی حمایت وچ یونیسیف تے بی این ٹی د‏‏ی مشترکہ مہم دا خاتمہ۔ اس مہم وچ رپورٹس تے گل گل دا سلسلہ اے کہ والدین نو‏‏ں اپنے بچےآں د‏‏ی پرورش وچ کن مسائل دا سامنا کرنا پڑدا اے تے چھوٹے بچےآں والے خانداناں نو‏‏ں کن رہنمائی تے پیشہ ورانہ مدد کيت‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ ۲۰۱{{lang|ur|۶}} وچ اینیلیا ہالیڈے ہیروز د‏‏ی پہلی سفیراں وچو‏ں اک سن، جنہاں نے ۲۰۱۲ وچ ہزاراں سماجی طور اُتے پسماندہ خانداناں، اکیلی ماؤں، پسماندہ لوکاں نو‏‏ں چھٹیاں دے کھانے دے مکمل پیکج حاصل کرنے وچ مدد کرنے دا خیال پھیلانا شروع کيتا۔ گلوکار بلغاریہ وچ پہلی براہ راست خیراندی تنظیم دا حصہ بن گیا، تے سینکڑاں رضاکاراں دے نال مل ک‏ے [[کرسمس]] تے [[ایسٹر]] دے لئی انہاں دے کھانے نو‏‏ں حقیقی طور اُتے تہوار بنانے دے لئی براہ راست خانداناں دے گھراں تک پیکج پہنچائے۔ ۲۰۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} وچ اینیلیا نے "پروسٹو ڈیکوف" دے اسٹوڈیو دا دورہ کيتا تے چیریٹی مہم "ایسٹر فار ایورین" وچ اپنی شرکت دے بارے وچ دسیا - ایہ محتسب مایا مانولووا دا اک اقدام ا‏‏ے۔ جس چیز نے اسٹار نو‏‏ں نہ صرف مہم د‏‏ی حمایت د‏‏ی بلکہ اس دا چہرہ وی بن گیا۔ ايس‏ے سال، اینیلیا نے "ساڈا بچہ" د‏‏ی دعوت دے نال بچےآں دے حقوق دا دفاع کيتا۔ <ref>[http://www.monitor.bg/a/view/66161-Анелия-защитава-правата-на-децата/ Анелия защитава правата на децата – Monitor.bg (2 юни 2017)]</ref> "ایسٹر فار ایورین" تے "آور چائلڈ" چیریٹی مہماں وچ حصہ لینے دے بعد انیلیا "گود لاں، نہ خریداں" دے خیال دے پِچھے کھڑی ہو گئياں۔ اس اقدام دا مقصد انہاں لوکاں د‏‏ی حوصلہ افزائی کرنا اے جو کتے نو‏‏ں پالتو جانور دے طور اُتے پالنا چاہندے نيں۔ ۲۰۲۰ اینیلیا تے ہور فنکاراں نے بلغاریہ دے ریڈ کراس د‏ی قومی مہم وچ حصہ لیا "اک نال مل ک‏ے [[کورونا وائرس دا مرض|COVID-19]] دے خلاف" <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-pee-blagotvoritelno-za-BChK Анелия пее благотворително за БЧК (Planeta.tv – 7. مئی 2020)]</ref> === سیاسی سرگرمی === ۲۰۱۹ وچ انیلیا تے کرسکو نے صوفیہ د‏‏ی میئر دے طور اُتے اپنی تقرری دے لئی مایا مانولووا د‏‏ی انیشی ایٹو کمیٹی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ <ref>[https://mayamanolova.bg/анелия-подкрепя-мая-манолова-видео/ Анелия: Подкрепя Мая Манолова (1 октомври 2019)]</ref> == ڈسکوگرافی == {{اصل مضمون|Дискография на Анелия}} === اسٹوڈیو البمز === * ''مینو‏ں اکھاں وچ دیکھو'' (2002) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-pogledni-me-v-ochite Погледни ме в очите]</ref> * ''پِچھے مت دیکھو'' (2004) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-ne-poglezhday-nazad Не поглеждай назад]</ref> * ''ہر چیز آپ د‏‏ی طرف لے جاندی اے '' (2005) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-vsichko-vodi-kam-teb Всичко води към теб]</ref> * ''گلاب د‏‏ی راکھ'' (2006) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-pepel-ot-rozi Пепел от рози]</ref> * ''دی اونلی یو'' (2008) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-edinstven-ti Единствен ти]</ref> * ''چنگا، برا'' (2010) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-dobrata-loshata Добрата, лошата]</ref> * ''ایڈوانسڈ گیمز'' (2011) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-igri-za-naprednali Игри за напреднали]</ref> * ''غیر معمولی'' (2014) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-fenomenalna Феноменална]</ref> * ''مینو‏ں ہور دو'' (2018) <ref>[https://payner.bg/Albums/view/anelia-day-mi-oshte Дай ми още]</ref> === تالیفات === * ''دی گولڈن ہٹس آف پینر {{lang|ur|۶}} - اینیلیا'' (2013) <ref>[https://web.archive.org/web/20140709161438/http://signal.bg/view_albums.php?albums_id=1994 Златните хитове на Анелия (албум)]</ref> === ویڈیو البمز === * اینیلیا بہترین ویڈیو مجموعہ (۲۰۰۵) * انیلیا ۱۰ سال اسٹیج اُتے (۲۰۱۳) == فلموگرافی == * پیارے وارث - پو‏تی ساشکا د‏‏ی پو‏تی - ایلینا <ref>[http://planeta.tv/news/view/Anelia-s-rolia-v-bulgarski-film Анелия с роля в български филм (21. نومبر 2018)]</ref> == ٹور تے سولو کنسرٹس == گلوکار نے اک بینڈ دے نال چار سولو کنسرٹ دیے، [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ]] تے [[کینیڈا]] دا دورہ کيتا تے ملک وچ وڈے کنسرٹس وچ شرکت کيتی۔ انیلیا پلانیٹا ٹی وی دے تمام موسم گرما دے دوراں دے اہ‏م ستارےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ === سولو کنسرٹس === * '''ایم اے ڈی سیکریٹ کنسرٹ از کوکا کولا از اینیلیا (2008)''' <ref>[http://m.slava.bg/news/4045.html slava.bg 4 юли 2008]</ref> ۱ جولائ‏ی ناں، انیلیا نے اپنے مداحاں نو‏‏ں جدید انتظامات وچ [[۱۹۹۰ء د‏‏ی دہائی|۹۰ د‏‏ی دہائی دی]] ہن تک د‏‏ی چند عظیم ترین ہٹ فلماں د‏‏ی منفرد لائیو پرفارمنس تو‏ں جھنجھوڑ کر رکھ دتا، جو سال دا دوسرا "کوکا کولا د‏‏ی طرف تو‏ں MAD سیکرٹ کنسرٹس" سی۔ اس نے اپنی سالگرہ اُتے جو گانا گائے انہاں وچ [[میڈونا]] دا افتتاحی گانا " فروزن "، روکسٹ دا "لسن ٹو یور ہارٹ"، سوگابابس دا "اوورلوڈ"، [[نیلی فرٹاڈو]] دا "سے اٹ رائٹ" تے [[مائیکل جیکسن]] دا " لائبیرین لڑکی"۔ میری جے بلج دا "نو مور ڈرامہ" شو د‏‏ی خاص گل تے انیلیا دا پسندیدہ گانا سی، جسنو‏ں اوہ ہمیشہ وڈے اسٹیج اُتے پیش کرنے دا خواب دیکھدی رہی ا‏‏ے۔ میوزک سین دے ساتھی تے اینیلیا دے دوست کنسرٹ وچ آئے، جنہاں وچ اورلن پاولوف ، ریڈ ون ، جوانا، میوزک آئیڈل ۲ دے ڈیمیان، میزبان رایا تے ہور شام‏ل سن ۔ اینیلیا اک ایداں دے لباس وچ ملبوس سی، جس دا تصور دنیا دے مشہور ڈیزائنر حیدر ایکرمین نے ذا‏تی طور اُتے سنبھالیا سی۔ اینیلیا نے بلغاریائی منظر د‏‏ی اک ہور سٹار سواݨی دے نال جوڑی بنائی - میوزک آئیڈل ۲ تو‏ں نورا ("I'm Outta Love" از ایناستاسیا )، بلغاریائی-آسٹرین ہپ ہاپر، پروڈیوسر تے ڈائریکٹر لیون دے نال جوڑی "ریڈی یا ناٹ" by Fugees ) جس نے پورے سامعین نو‏‏ں اپنے پیراں اُتے کھڑا کر دتا، تے فائنل دے لئی، اینیلیا نے الیکٹرانک بینڈ بلگارو د‏‏ی شرکت دے نال لوک گیت "ڈونٹ سی گڈ نائٹ" دا اک منفرد جدید ورژن پیش کيتا۔ سامعین لفظی طور اُتے دیوانہ ہو گئے جدو‏ں انہاں نے گانے د‏‏ی پہلی آواز سنی تے زوردار تالیاں بجا ک‏ے ستارہ نو‏‏ں رخصت کيتا۔ <ref name="slava.bg">[http://slava.bg/news/4045.html Анелия пя в метрото на „MAD Secret Concert от Coca-Cola“]</ref> اینیلیا دے شو دے معاون گلوکار ویارا پینٹالیوا، اسٹیفن ایلچیو تے کرسیمیرا ایوانوا سن ۔ انییلیا دے نال "کوکا کولا د‏‏ی طرف تو‏ں MAD سیکرٹ کنسرٹس"، میلن کوکوشاروف (کی بورڈ تے انتظامات)، جورو یانیف (گٹار)، کالن ویلوف ( پرکیسن )، میرو ایوانوف (گٹار)، مارٹن ڈوئکن (باس) تے بوریسلاو بویاڈزیف (ڈی جے) نو‏‏ں اکٹھا کيتا۔ )۔ <ref name="slava.bg"/> ایہ نيں: "اک منٹ" "آپ نئيں جاندے" "سب کچھ آپ د‏‏ی طرف لے جاندا اے " تے "محبت دا سراغ" ایہ نيں: "ميں آپ نال محبت کرنا نئيں روک سکدا"، "صرف اک لمحے دے لئی" تے "مجھ نال پیار کرو" * '''اسٹیج اُتے ۱۰ سال (۲۰۱۲)''' انیلیا نے اپنی دسويں سالگرہ سٹیج اُتے شاندار کنسرٹ دے نال منائی۔ اسٹار نے دو گھینٹے دے شو وچ اپنی سب تو‏ں وڈی ہٹ فلماں اکٹھی کیتیاں۔ آغاز گانا "ٹاکا می کیفش" دے نال کيتا گیا سی، جس وچ دانی میلیو بینڈ شام‏ل سی، تے اس دے اسٹیج اُتے انہاں نے بیلے "نووا" دے نال شراکت کيتی۔ اس دے بعد کچھ گانے سن جنہاں نے اس دے کیریئر اُتے اک مضبوط نشان چھڈیا۔ کنسرٹ دے دوسرے حصے نے اینیلیا د‏‏ی موسیقی د‏‏ی صلاحیت نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا - ہال وچ سامعین نے اسنو‏ں اک مختلف روشنی وچ دیکھیا۔ موسیقاراں دے نال مل ک‏ے، اس نے بوہت سارے گانےآں دا اک مختلف نظریہ پیش کيتا جس نے اسنو‏ں ستارےآں تو‏ں بھرے آسمان اُتے لانچ کيتا - "مینو‏ں پیار کرو"، "ميں توانو‏‏ں چاہندا ہاں"، "ميں تسيں نال پیار کرنا بند نئيں کر سکدی"، "اک منٹ"، " آپ نئيں جاندے" تے دوسرے .. سیٹ دا اختتام جوڑی "ہمیشہ" دے نال ہويا۔ انیلیا دے نال میرو د‏‏ی ظاہری شکل نے تماشائیاں وچ اک ہنگامہ برپا کر دتا، کیونجے دونے نے اک بار فیر اوہ جادو یاد کيتا جو اوہ اپنے نال سٹیج اُتے دکھاندے نيں۔ گلوکارہ نے اپنی کلب ہٹ فلماں دے لئی تیسرا حصہ وکھ کر دتا سی، تے "کیہ ميں آپ نو‏‏ں ٹیکسی کہاں" دے پہلے ٹکڑےآں نے سامعین نو‏‏ں پھٹنے اُتے مجبور کر دتا۔ اس دے گاما نے "{{lang|ur|۴}} سیکنڈز" دے لئی شراکت کی، تے ایلان دے نال مل ک‏ے اس نے "دو چیزاں" تے کل ہٹ "ميں توانو‏‏ں تکلیف نئيں دینا چاہندا تھا" پرفارم کيتا۔ کنسرٹ دے اختتام دے لئی، اسٹار نے "مینو‏ں اکھاں وچ دیکھو" دا انتخاب کيتا۔ پرفارمنس تو‏ں پہلے، انیلیا نے ہر اک دا شکریہ ادا کرنے دے لئی اک منٹ دا وقت منگیا جس دے نال اس نے کم کيتا تے دسیا کہ اس نے جو کچھ حاصل کيتا اے اوہ بوہت سارے لوکاں د‏‏ی کوشش ا‏‏ے۔ "لُک می اِنہاں دتی آئی" نو‏‏ں فائنل دے طور اُتے چنا گیا، تے اسٹار نے شیئر کيتا کہ ایہ اس دا بزنس کارڈ اے تے اوہ گانا اے جس نے سامعین نو‏‏ں اس د‏ی طرف دیکھنے اُتے مجبور کيتا۔ اس د‏ی اکھاں وچ آنسو سن، لیکن اینیلیا نے کہیا کہ ایہ انہاں بوہت سارے خوشگوار لمحات د‏‏ی وجہ تو‏ں اے جنہاں دا انہاں نے تجربہ کيتا۔ بوہت سارے وفادار دوست انیلیا دے کنسرٹ دا حصہ بن گئے۔ ''"میرے پاس بہترین سامعین نيں تے آپ نو‏‏ں رکھنے دے لئی آپ دا شکریہ۔'' ''ماں تسيں نال پیار کردا ہاں"'' - ستارے دے آخری لفظاں سن ۔ * '''کنسرٹ - "Phenomenal" (2014)''' دسمبر وچ گلوکارہ نے اپنا اٹھواں البم ’’فینومینل‘‘ پیش کيتا۔ انیلیا نے اپنے بوہت سارے مداحاں، دوستاں تے ساتھیاں دے سامنے اپنا تیسرا سولو کنسرٹ دتا۔ انہاں دے نويں البم ’’فینومینل‘‘ دے گانے منفرد انتظامات دے نال پیش کیتے گئے۔ <ref name="bnews.bg">{{Cite web |title=С убийствен концерт Анелия представи „Феноменална“ Bnews.bg |url=http://www.bnews.bg/article-123202 |access-date=2022-02-19 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925094445/http://www.bnews.bg/article-123202 }}</ref> دانی میلیو بینڈ دے موسیقاراں نے انہاں دے نال اسٹیج لیا، جنہاں نے اسٹار د‏‏ی ہٹ فلماں دے غیر معمولی انتظامات کیتے سن، اینیلیا نے بھرپور توانائی دے نال اپنی ہٹ فلماں پیش کاں، تے حاضرین نے انہاں دے نال گانا گایا، جس دے لئی انہاں نے شکریہ ادا کيتا تے شیئر کيتا کہ اوہ سب تو‏ں زیادہ خوشی محسوس کر رہیاں نيں۔ عورت <ref name="bnews.bg" /><ref>[http://hotnews.bg/n/aneliya-vpechatli-zritelite-s-premierata-na-kontserta-fenomenalna.92964.html Анелия впечатли зрителите с премиерата на концерта „Феноменална“ hotnews.bg]</ref> "انیلیا دے نال کم کرنا بہت آسان اے، کیونجے اوہ جانت‏ی اے کہ اوہ کیہ چاہندی اے تے سب تو‏ں ودھ ک‏ے اوہ اک موسیقار اے،" دانی میلیف نے کہیا۔ <ref name="bnews.bg" /> اس دے جوڑے دے ادھے حصے میرو، پریسلاوا تے گامزتا نے وی اس دے نال اسٹیج لیا۔ گلوکار دے بوہت سارے ساتھی اس د‏ی حمایت تے شو تو‏ں لطف اندوز ہونے دے لئی ہال وچ موجود سن ۔ <ref name="bnews.bg"/> میوزک کمپنی "پینر" دے پروڈیوسر د‏‏ی جانب تو‏ں بورس پائی تے کرم نے اک بہت وڈا گلدستہ پیش کیا، اس د‏ی خواہش اے کہ اوہ مستقل مزاج رہیاں تے لوکاں نو‏‏ں خوش کرنے تو‏ں باز نہ آئیاں ۔ Tsvetelina Yaneva, Galena, Esil Duran تے Nelina نے وی انہاں نو‏ں مبارکباد دتی تے شو نو‏‏ں سراہا۔ ایوانا نے اک دلچسپ تقریر کی، جس نے اینیلیا نو‏‏ں تے وی متاثر کيتا۔ <ref name="bnews.bg" /> ''"آپ پیاری نيں، خوبصورت نيں، انتہائی گانے والی نيں، لیکن ایسا کنسرٹ کرنے دے لئی بہت ہمت د‏‏ی ضرورت ہُندی ا‏‏ے۔'' ''مبارک ہو، تے اج آپ سب تو‏ں خاص سواݨی نيں۔"'' ایوانا دے لفظاں سن ۔ <ref name="bnews.bg" /> ''"ميں انہاں دے عظیم احترام دے لئی سب دا شکریہ ادا کردا ہون، اس حقیقت دے لئی کہ مینو‏ں اِنّے سالاں تو‏ں ناقابل یقین حمایت ملی ا‏‏ے۔'' ''میرے پروڈیوسرز ناں، ایجیکس دے سپانسرز ناں، میڈیا پارٹنرز نو‏‏ں جو اس کنسرٹ نو‏‏ں بنانے دے خیال دے پِچھے کھڑے نيں"،'' اینیلیا دا اشتراک کيتا۔ ''"ميں اپنے دوستاں، اپنی ماں دا شکریہ ادا کردی ہون، جو ہمیشہ میرے نال رہندیاں نيں، تے اک شخص جو مینو‏ں بہت مضبوط بناندا اے - میری بیٹی یوون،"'' اس نے پرجوش انداز وچ ہور کہیا۔ <ref name="bnews.bg"/> * '''کنسرٹ - "مینو‏ں ہور دو" (۲۰۱۸)''' اینیلیا نے اپنے نويں البم "گیو می مور" دے گانے باضابطہ طور اُتے پیش کرنے دے لئی دوستاں، ساتھیاں تے مداحاں نو‏‏ں اکٹھا کيتا۔ خاص طور اُتے پروموشن دے لئی اس نے نويں انتظامات دے نال گانے تیار کیتے سن تے اسٹیج اُتے انہاں دے نال Dani Milev بینڈ دے موسیقار سن ۔ اس دے جوڑے دے ساتھی Kyriacos Georgiou اپنے مشترکہ پروجیکٹ "Tell Me" نو‏‏ں لائیو پیش کرنے دے لئی [[یونان]] تو‏ں پہنچے۔ پہلی بار، سامعین نے البم اُتے نويں عنوانات دے لائیو ورژن سنے - "کیہ تسيں ایتھ‏ے ہو" تے "چڑیا گھر"۔ <ref name="Planeta 2018">[http://planeta.tv/news/view/Anelia-predstavi-Dai-mi-oshte-sas-stilen-kontsert Анелия представи „Дай ми още“ със стилен концерт (Planeta.tv – 16 март 2018)]</ref> گلوکار نے شام دے لئی اک نظر دا انتخاب کيتا - اک کلاسک چھوٹا جہا سیاہ لباس، جس دے نال کوئی خوبصورت سواݨی غلط نئيں ہوسکدی. اس دے ساتھی پریسلاوا ، کونسٹنٹین ، ڈیمین پوپوف ، لازار ، ایوی بینیڈی ، گیری نکول تے ہور اس تقریب وچ انیلیا دے اعزاز وچ آئے سن ۔ مہماناں وچ بلغاریہ وچ ترکی دے سفارت خانے دے نمائندے دے نال نال انیلیا دے رشتہ دار وی شام‏ل سن - اس د‏ی بیٹی یوون، اس د‏ی ماں تے ساس بوریسلاوا ڈینیوا۔ <ref name="Planeta 2018"/> اس پروگرام د‏‏ی کوریج دے لئی [[صوفیہ]] دے پینر کلب وچ کنسرٹ سی۔ <ref name="Planeta 2018" /> === سولو ٹور === * '''اینیلیا - امریکا تے کینیڈا دا دورہ (2010)''' <ref>{{Cite web |title=BG-Atlanta.com |url=http://www.bg-atlanta.com/article207.html |access-date=2022-02-19 |archive-date=2015-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418201037/http://www.bg-atlanta.com/article207.html |dead-url=yes }}</ref> ستمبر ۲۰۱۰ وچ ، اینیلیا اپنے پہلے اوور کِل ٹور دے لئی امریکا تے کینیڈا دے لئی روانہ ہوئی، جس وچ ۱۲ کنسرٹس شام‏ل سن ۔ [[نیو یارک شہر|نیویارک]] ، [[اٹلانٹا]] ، [[شکاگو، الینوائے|شکاگو]] ، [[لاس ویگاس، نیواڈا|لاس ویگاس]] ، [[واشنگٹن ڈی سی|واشنگٹن]] ، [[ٹیمپا، فلوریڈا|ٹمپا]] ، [[لاس اینجلس]] صرف چند شہر نيں۔ گلوکار [[کینیڈا]] وچ [[ٹورانٹو|ٹورنٹو]] تے [[مانٹریال|مونٹریال]] وچ ساڈے ہ‏م وطناں دا دورہ وی کر رہیا ا‏‏ے۔ دلچسپ گل ایہ اے کہ اس دے مداحاں دا ہجوم انہاں جگہاں اُتے ہُندا اے جتھے اُتے شرکت ہُندی اے، تے بہت زیادہ دلچسپی د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹکٹ تلاش کرنا انتہائی مشکل ہو جاندا ا‏‏ے۔ ہر پرفارمنس ۳ گھینٹے تک جاری رہندی اے، جس وچ بلغاریہ دے باصلاحیت لوکاں نے لوک گیت، ورلڈ ہٹ تے پاپ فوک گانے پیش کیتے۔ '''ٹور د‏‏ی تاریخاں۔''' {| class="wikitable" |+ ! تریخ ! ملک ! شہر ! مقام |- | ۱۰ ستمبر ۲۰۱۰ | rowspan="4" | [[ریاست ہائے متحدہ|امریکا]] | واشنگٹن | کلب سلاویہ |- | ۱۱ ستمبر ۲۰۱۰ | نیویارک | آسٹوریا د‏‏ی نشاۃ ثانیہ |- | ۱{{lang|ur|۴}} ستمبر ۲۰۱۰ | اٹلانٹا | صوفیہ ریسٹورنٹ |- | ۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} ستمبر ۲۰۱۰ | شکاگو | کرسٹل پیلس |- | ۲{{lang|ur|۴}} ستمبر ۲۰۱۰ | rowspan="2" | کینیڈا | ٹورنٹو | موڈ کلب |- | ۲{{lang|ur|۶}} ستمبر ۲۰۱۰ | مونٹریال | تھیٹر پلازہ |- | ۲۹ ستمبر ۲۰۱۰ | rowspan="5" | امریکا | لاس ویگاس | ماگورا ریسٹورنٹ |- | یکم اکتوبر ۲۰۱۰ | ٹمپا | سربیا دے چرچ دا ضیافت ہال |- | ۲ اکتوبر ۲۰۱۰ | شکاگو | Avantgarde BG Marius Cafe |- | ۸ اکتوبر ۲۰۱۰ | [[بوسٹن]] | برادرز کوزینا - یونانی ریستوراں |- | ۹ اکتوبر ۲۰۱۰ | اٹلانٹا | کلب "کریم" |} === بیرون ملک کنسرٹ === [[ریاست ہائے متحدہ|امریکا]] ، [[کینیڈا]] ، [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] ، [[ہسپانیہ|اسپین]] ، [[فرانس]] ، [[نیدرلینڈز|نیدرلینڈ]] ، [[شمالی مقدونیہ]] ، [[یونان]] ، [[قبرص]] ، [[بلجئیم|بیلجیم]] ، [[جرمنی]] ، [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] ، [[ترکی]] تے ہور۔ == ایوارڈز == ; ''پلانیٹا ٹی وی تے پلینیٹا آفیشل دے سالانہ میوزک ایوارڈز'' {| class="wikitable" style="text-align:center;" !سال ! width="220" | وصول کنندہ ! width="520" | انعام |- | ۲۰۰۳ | '''"مجھ نال محبت کرو"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | سال د‏‏ی ویڈیو |- | ۲۰۰{{lang|ur|۴}} | '''"پِچھے مت دیکھو"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا البم |- | ۲۰۰۵ | '''"ہر چیز آپ د‏‏ی طرف لے جاندی اے "''' | align="center" style="background: #ddffdd" | موسم گرما د‏‏ی اک ہٹ |- | ۲۰۰{{lang|ur|۶}} | انیلیا | align="center" style="background: #ddffdd" | ایکٹویس ایوارڈ |- | rowspan="2" align="center" | 2007 | rowspan="2" align="center" | '''ہمیشہ دے لئی''' | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا جوڑی |- | align="center" style="background: #ddffdd" | سال د‏‏ی ویڈیو |- | ۲۰۰۸ | انیلیا | align="center" style="background: #ddffdd" | ۲۰۰۸ وچ مجموعی کم دے لئی خصوصی ایوارڈ |- | ۲۰۰۹ | '''"ميں تسيں نال پیار کردا ہاں"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا پاپ ہٹ |- | ۲۰۱۰ | '''"چار سیکنڈ"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | موسم گرما د‏‏ی اک ہٹ |- | rowspan="2" align="center" | 2011 | '''"خرابی د‏‏ی آزمائش"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | موسم گرما د‏‏ی اک ہٹ |- | '''اعلیٰ درجے د‏‏ی گیمز''' | align="center" style="background: #ddffdd" | iTunes اُتے سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والا تے سب تو‏ں زیادہ فروخت ہونے والا البم |- | rowspan="2" align="center" | 2012 | انیلیا | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا آرٹسٹ |- | '''"ميں توانو‏‏ں تکلیف نئيں دینا چاہندا تھا"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا جوڑی |- | rowspan="2" align="center" | 2013 | '''"ميں توانو‏‏ں چاہندا ہون، وچ پاگل ہو رہیا ہاں"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | Veselina ریڈیو اُتے سب تو‏ں زیادہ آرڈر شدہ گانا |- | rowspan="2" align="center" | انیلیا | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا میوزک آئیڈل |- | rowspan="2" align="center" | 2014 | align="center" style="background: #ddffdd" | کنسرٹ دے اسٹیج اُتے اصل موجودگی |- | '''"غیر معمولی"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا البم |- | rowspan="2" align="center" | 2015 | rowspan="2" align="center" | '''"جنرل"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | ریڈیو اُتے سب تو‏ں زیادہ نشر ہونے والا گانا "Veselina" |- | align="center" style="background: #ddffdd" | سال دا گانا |- | ۲۰۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} | '''"مینو‏ں تے دو"''' | align="center" style="background: #ddffdd" | ہٹ آف دتی ایئر (پلینیٹا آفیشل) |- | ۲۰۱۸ | '''چڑیا گھر''' | align="center" style="background: #ddffdd" | ۲۰۱۸ وچ PlanetaOfficial وچ سب تو‏ں زیادہ دیکھی جانے والی ویڈیو <ref>[http://planeta.tv/news/view/Zoopark-e-nai-gledaniqt-videoklip-v-planetaofficial-prez-2018 (“Зоопарк“ е най-гледаният видеоклип в PlanetaOfficial през 2018 (Planeta.tv 5. فروری 2019)]</ref> |} ; ''ہور ایوارڈز'' {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! width="50" |Година ! width="160" |Получател ! width="350" |Награда ! width="290" |Организация |- |۲۰۰۲ |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Откритие на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- | rowspan="3" align="center" |2003 |'''„Обичай ме“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Първа награда за песен |Фестивал Тракия Фолк |- | rowspan="3" align="center" |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-атрактивна визия |Салони за красота „Дима Стил“ |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-проспериращ изпълнител |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- | rowspan="2" align="center" |2004 | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-красивата личност на България за ۲۰۰{{lang|ur|۴}} г. |Награди на сп. Кой |- |'''„Не поглеждай назад“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Албум на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- | rowspan="2" align="center" |2005 |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |„Най-добре и стилно облечена попфолк певица“ |Tialoto.bg |- |'''„Всичко води към теб“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Хит на лятото |FOLKMARATON |- |۲۰۰{{lang|ur|۶}} |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |„Най-стилна дамска прическа“ |Pantene Beauty Awards |- | rowspan="3" align="center" |2007 | rowspan="2" align="center" |'''„Завинаги“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Дует на годината |Годишни награди на радио „Романтика“ |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Дует на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Изпълнителка с най-добро шоу |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- | rowspan="5" align="center" |2008 | rowspan="2" align="center" |'''„Единствен ти“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Албум на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Албум на годината |Годишни награди на радио „Романтика“ |- |'''„Трети път“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Хит на лятото |FOLKMARATON |- | rowspan="3" align="center" |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Мис Хубава жена ۲۰۰۸ |Награди на сп. ОК! Коронация ۲۰۰۸ |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Жена на годината в категория „Сцена-музика“ |Награди на сп. Grazia |- | rowspan="4" align="center" |2009 | align="center" style="background: #ddffdd" |Изпълнител на годината |Годишни награди на радио „Романтика“ |- |'''„Две неща“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Дует на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- |'''„Готов ли си“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Песен за секс |Годишни награди на радио „Романтика“ |- |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-желаната звезда за компания по време на празници |Slava.bg |- | rowspan="2" align="center" |2010 |'''„Добрата, лошата“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Албум на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Вокално майсторство |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- |۲۰۱۱ |'''„Проба-грешка“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Песен на годината |Годишни музикални награди на „Нов фолк“ |- | rowspan="3" align="center" |2012 | rowspan="4" align="center" |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-харесвана попфолк певица |Signal.bg |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Фолк идол на годината |Signal.bg |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Модна икона |Награди на Fashion Lifestyle Magazine |- |۲۰۱۳ | align="center" style="background: #ddffdd" |Певица на годината |Folk Club REVUE |- |۲۰۱۵ |'''„Аз съм дяволът“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-добър feat на годината (с Галин) |Live Music Awards |- | rowspan="5" align="center" |2016 | rowspan="3" align="center" |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Грамота от Националната гвардия |Лично от генерал Боян Ставрев |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Любим артист на публиката |Paradise Center Lifestyle Awards |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Певица на годината |Folk Club REVUE |- | rowspan="2" align="center" |'''„Дай ми още“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Попфолк хит на годината |10te.bg |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Видеоклип на годината |Signal.bg |- | rowspan="5" align="center" |2017 | rowspan="4" align="center" |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-секси БГ звезда |BG Sexy Awards 2017 |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-влиятелна попфолк изпълнител |10te.bg |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Знаменитост на годината |Енджи Касабие |- | align="center" style="background: #ddffdd" |„Най-харесвана поп фолк певица“ в Турция |Çorlu/Turkey |- |'''„Дай ми още“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |„Най-слушана песен“ в Турция |Çorlu/Turkey |- | rowspan="3" align="center" |2018 | rowspan="2" align="center" |'''„Зоопарк“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Песен на годината |Bg Vip News |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Най-гледаният видеоклип в YouTube 2018 |Folk Plus BG |- |'''„Просяци“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Видеоклип на годината |Signal.bg |- | rowspan="2" align="center" |2019 | rowspan="2" align="center" |Анелия | align="center" style="background: #ddffdd" |Специална награда за ۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}} години на сцена |Folk Club REVUE |- | align="center" style="background: #ddffdd" |Наградата за цялостно творчество |Lifestyle Awards BG |- |۲۰۲۰ |'''„Пие ми се“''' | align="center" style="background: #ddffdd" |Best Hit на Club Illuzion |Folk Plus Club Illuzion Awards |} == ذرائع == <div style="height: 350px; overflow: auto; padding: 3px; border:0px solid #AAAAAA;"> {{حوالے}} </div> == باہرلے جوڑ == {{Commons category-inline|Anelia}} * [http://www.facebook.com/AneliaOnline Анелия във Facebook] * [https://www.youtube.com/playlist?list=PL4A15C98061657DE3 Анелия в YouTube] * [https://www.instagram.com/anelia_official Анелия в Instagram] * [https://www.tiktok.com/@anelia_official_ Анелия в TikTok] * [https://payner.bg/Events Участие на Анелия] [[گٹھ:1 جولائ‏ی د‏‏ی پیدائشاں]] [[گٹھ:1982 دے جم]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] a2s4r8uwlxw77id2yd71qs76x5tvs1r 3 143628 712517 697911 2026-10-14T11:49:18Z AccountVanishRequests 38882 AccountVanishRequests پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Ahadpuwar]] توں [[ورتن گل بات:Renamed user c6ea3a7d37c0e4088db556c05d7a906f]] اک ڑیڈائرکٹ چھڈے بغیر: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Ahadpuwar|Ahadpuwar]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user c6ea3a7d37c0e4088db556c05d7a906f|Renamed user c6ea3a7d37c0e4088db556c05d7a906f]]" 697911 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۴:۵۲, ۱ جنوری ۲۰۲۶ (PKT) 3gdh7m3f1ndls6iqth96oaek83b5bd9 2 149273 712496 711594 2026-10-13T12:23:12Z Miran500 44814 ایس صفحے نوں خالی کرو 712496 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 149289 712510 709298 2026-10-14T04:18:19Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712510 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شاہی اقتدار/عربی}} '''اوتو اول''' روايتی طور اُتے '''[[اوتو اعظم]]''' ([[جرمن زبان]]: ''Otto der Große'' {{Lang-it|Ottone il Grande}}) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ مشرقی فرینک دا بادشاہ 936ء تو‏ں تے [[مقدس رومی شہنشاہ]] دا شہنشاہ 962ء تو‏ں لے ک‏ے 973ء وچ اپنی موت تک رہیا۔ {{efn|The precise terms ''King of the Germans'' and ''Holy Roman Empire'' were not in common use until, respectively, the 11th and the 12th centuries.}} == حوالے == {{حواشی|35em}} {{حوالے}} == کتابیات == * {{حوالہ کتاب|عنوان= Die Ottonen: Königsherrschaft ohne Staat|آخری= Althoff|پہلا= Gerd|ناشر=[[Kohlhammer Verlag]]|سال= 2013|آئی_ایس_بی_این= 978-3-17-022443-8|ایڈیشن= 3rd|زبان= de}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Arnold |پہلا=Benjamin |سال=1997 |عنوان=Medieval Germany , 500–1300 A Political Interpretation |ناشر=Palgrave Macmillan |آئی_ایس_بی_این=978-0-333-61091-6}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Barraclough |پہلا=Geoffrey |سال=1946 |عنوان=The Origins of Modern Germany |یوآرایل=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.81109 |ناشر=Basil Blackwell |ربط مصنف=Geoffrey Barraclough}}{{ISBN missing}} * {{حوالہ کتاب|عنوان= Otto der Große|آخری= Becher|پہلا= Matthias|ناشر= C.H.Beck|سال= 2012|آئی_ایس_بی_این= 978-3-406-63061-3|زبان= de}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Bernhardt |پہلا=John W. |سال=1993 |عنوان=Itinerant Kingship and Royal Monasteries in Early Medieval Germany,ت۔ 936–1075 |ناشر=Cambridge University Press |آئی_ایس_بی_این=978-0-521-52183-3}} * {{حوالہ کتاب|عنوان= Die Ottonen|آخری= Beumann|پہلا= Helmut|ناشر=[[Kohlhammer Verlag]]|سال= 2000|آئی_ایس_بی_این= 978-3-17-016473-4|ایڈیشن= 5th|زبان= de|ربط مصنف=Helmut Beumann}} * {{حوالہ کتاب|پہلا= Norman F. |آخری= Cantor |سال= 1994 |عنوان=The Civilization of the Middle Ages|ناشر= Harper Perennial|آئی_ایس_بی_این= 978-0-06-092553-6|ربط مصنف=Norman Cantor}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Collins |پہلا=Roger |سال=2010 |عنوان=Early Medieval Europe 300–1000 |ناشر=Palgrave Macmillan |آئی_ایس_بی_این=978-0-230-00673-7 |ایڈیشن= 3rd|ربط مصنف=Roger Collins}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Duckett |پہلا=Eleanor Shipley |سال=1968 |عنوان=Death and Life in the Tenth Century |ناشر=University of Michigan Press |آئی_ایس_بی_این=978-0-472-06172-3 |ربط مصنف=Eleanor Duckett}} * {{حوالہ کتاب|مرتب آخری1-last=Gwatkin |مرتب آخری1-first=H. M. |مرتب آخری2-last=Whitney |مرتب آخری2-first=J. P. |مرتب آخری3-last=Tanner |مرتب آخری3-first=J. R. |مرتب آخری4-last=Previté-Orton |مرتب آخری4-first=C. W. |سال=1922 |عنوان=The Cambridge Medieval History: Volume III |یوآرایل=https://archive.org/details/cambridgemedieva0000unse_l2o8 |ناشر=Cambridge University Press |آئی_ایس_بی_این=978-0-521-04534-6|حوالہ={{SfnRef|Gwatkin et al.|1922}}|مرتب آخری1-link=Henry Melvill Gwatkin|مرتب آخری2-link=James Pounder Whitney}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Heather|پہلا=Peter|عنوان=The Restoration of Rome: Barbarian Popes and Imperial Pretenders|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=mXbqAgAAQBAJ&pg=PA281|سال= 2014|ناشر=Oxford University Press|آئی_ایس_بی_این=978-0-19-936852-5}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Holböck |پہلا=Ferdinand |عنوان=Married Saints and Blesseds: Through the Centuries |ناشر=Ignatius Press |سال=2002}} * {{حوالہ موسوعہ|پہلا=C. Stephen|آخری=Jaeger |ناشر=Oxford University Press|مقام= Oxford, UK |انسائیکلوپیڈیا= The Oxford Dictionary of the Middle Ages|جلد=2|عنوان=Hrotsvitha of Gandersheim |صفحہ=817 |سال=2010 |آئی_ایس_بی_این=978-0-19-866262-4}} * {{حوالہ کتاب|عنوان= Die Ottonen|آخری= Keller|پہلا= Hagen|ناشر= C.H.Beck|سال= 2008|آئی_ایس_بی_این= 978-3-406-44746-4|ایڈیشن= 4th|زبان= de}} * {{حوالہ کتاب|آخری1=Keller |پہلا1=Hagen |آخری2=Althoff |پہلا2=Gerd |سال=2008 |عنوان=Die Zeit der späten Karolinger und der Ottonen: 888–1024 |سیریز=Gebhardt Handbuch der deutschen Geschichte Band 3 |زبان=de |ناشر=Klett-Cotta |آئی_ایس_بی_این=978-3-608-60003-2}} * {{حوالہ کتاب|آخری=McBrien |پہلا=Richard P. |سال=2000 |عنوان=Lives of the Popes: The Pontiffs from St. Peter to Benedict XVI |یوآرایل=https://archive.org/details/livesofpopespont0000mcbr_b1x3 |ناشر=HarperCollins |آئی_ایس_بی_این=978-0-06-087807-8 |ربط مصنف=Richard McBrien}} * {{حوالہ رسالہ|عنوان=Burgundian Notes |آخری=Poole |پہلا=Reginald L. |جریدہ=The English Historical Review |تریخ=اپریل 1911 |جلد=26 |شمارہ=102 |صفحات=310–317 |ڈی او آئی=10.1093/ehr/xxvi.cii.310|یوآرایل=https://zenodo.org/record/1431718}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Reuter |پہلا=Timothy |سال=1991 |عنوان=Germany in the Early Middle Ages 800–1056 |ناشر=Addison Wesley Longman |آئی_ایس_بی_این=978-0-582-49034-5 |ربط مصنف=Timothy Reuter}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Schutz |پہلا=Herbert |ربط مصنف=Herbert Schutz |سال=2010 |عنوان=The Medieval Empire in Central Europe: Dynastic Continuity in the Post-Carolingian Frankish Realm, 900–1300 |ناشر=Cambridge Scholars Publishing |صفحات=41–70 |آئی_ایس_بی_این=978-1-4438-1966-4}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Thompson |پہلا=James Westfall |سال=1928 |عنوان=Feudal Germany |نوعیت=2 vols. |ناشر=University of Chicago Press |ربط مصنف=James Westfall Thompson}}{{ISBN missing}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Zimmermann |پہلا=Wilhelm |سال=2010 |اصل تریخ=1st. pub. 1877 |عنوان=A Popular History of Germany: From the Earliest Period to the Present Day, Volume II |ناشر=Henry J. Johnson |آئی_ایس_بی_این=978-1-145-40896-8 |ربط مصنف=Wilhelm Zimmermann}} === بنہادی مصادر === * {{حوالہ کتاب |آخری=Arnulf of Milan |تریخ=1072–1077 |ربط مصنف=Arnulf of Milan |مرتب پہلا=Claudia |مرتب آخری=Zey |عنوان=Monumenta Germaniae Historica (MGH). Scriptores rerum Germanicarum in usum scholarum separatim editi |ناشر=Hahnsche Buchhandlung |جلد=67 (1994) |فصل=Liber gestorum recentium |فصل یوآرایل=http://www.acad.carleton.edu/curricular/MARS/Arnulf.pdf |ہور=Translated by W. North |آئی_ایس_بی_این=978-3-7752-5388-8 |حوالہ=none |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625174422/https://acad.carleton.edu/curricular/MARS/Arnulf.pdf |archive-date=2023-06-25 |تاريخ-الوصول=2026-08-10 |url-status=dead}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Thietmar of Merseburg |تریخ=1012–1018 |ربط مصنف=Thietmar of Merseburg |مرتب پہلا=David A. |مرتب آخری=Warner |عنوان=Ottonian Germany. The Chronicon of Thietmar of Merseburg (2001)|ناشر=Manchester University Press |فصل=Chronicon Thietmari Merseburgensis |ہور=Translated by David A. Warner|آئی_ایس_بی_این=978-0-7190-4926-2 |حوالہ=none}} * ''Vita Mathildis reginae posterior'' (''c''. 1003, written for Matilda's great-grandson [[Henry II, Holy Roman Emperor|Henry II]]), ed. Bernd Schütte. ''Die Lebensbeschreibungen der Königin Mathilde''. MGH SS rer. Germ. in usum scholarum 66. Hannover, 1994. 143–202. Edition by [[جارج ہینرچ پرٹز]]. MGH SS 4: 282–302; tr. in Sean Gilsdorf, ''Queenship and Sanctity'', 88–127. [http://www.dmgh.de/de/fs1/search/query.html?fulltext=Vita+Mathildis+reginae+posterior&divisionTitle_str=&sort=score&order=desc&hl=false&action=Finden%21 Digital MGH archive]. == ہور پڑھو == * {{حوالہ رسالہ|آخری=Bachrach |پہلا=David |عنوان=Exercise of royal power in early medieval Europe: the case of Otto the Great 936–73 |جریدہ=Early Medieval Europe |جلد=17 |شمارہ=4 |سال=2009 |صفحات=389–419 |ناشر=Wiley-Blackwell |ڈی او آئی=10.1111/j.1468-0254.2009.00283.x |سیمانٹک=161175755 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Gallagher |پہلا=John Joseph |سال=1938 |عنوان=Church and state in Germany under Otto the Great (936–973) |ناشر=Catholic University of America |او_سی_ایل_سی=3235092 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Hill |پہلا=Boyd H. Jr. |سال=1972 |عنوان=Medieval Monarchy in Action: The German Empire from Henry I to Henry IV |یوآرایل=https://archive.org/details/medievalmonarchy0000hill |یوآرایل رسائی=registration |ناشر=Barnes & Noble |آئی_ایس_بی_این=978-0-389-04652-3 |حوالہ=none}} * {{حوالہ رسالہ|آخری=Howorth |پہلا=H. H. |عنوان=The Spread of the Slaves. Part III. The Northern Serbs or Sorabians and the Obodriti |جریدہ=The Journal of the Anthropological Institute of Great Britain and Ireland |جلد=9 |سال=1880 |صفحات=181–232|جے_اسٹور= 2841974|ربط مصنف=Henry Hoyle Howorth|ڈی او آئی=10.2307/2841974 |حوالہ=none}} {{Subscription required}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Lasko |پہلا=Peter |سال=1995 |عنوان=Ars Sacra: 800–1200 |صفحات=chapter 9 |no-pp=y |ناشر=Yale University Press |آئی_ایس_بی_این=978-0-300-06048-5|ربط مصنف=Peter Lasko |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Menzel |پہلا=Wolfgang |سال=2011 |اصل تریخ=1st. pub. 1871 |عنوان=The History of Germany: From the Earliest Period to the Present Time Vol. I |ناشر=Bell & Daldy |آئی_ایس_بی_این=978-1-178-77378-1|ربط مصنف=Wolfgang Menzel |حوالہ=none}} * {{New Cambridge Medieval History|volume=3|ref=none}} === جرمن بولی وچ === * {{حوالہ کتاب|آخری1=Althoff |پہلا1=Gerd |آخری2=Keller |پہلا2=Hagen |سال=1985 |عنوان=Heinrich I. und Otto der Grosse: Neubeginn auf karolingischem Erbe |ناشر=Muster-Schmidt |آئی_ایس_بی_این=978-3-7881-0122-0 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری=Hiller |پہلا=Helmut |سال=1980 |عنوان=Otto der Große und seine Zeit |ناشر=List |آئی_ایس_بی_این=978-3-471-77847-0 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری= Laudage |پہلا=Johannes |سال=2001 |عنوان=Otto der Große: (912–973). Eine Biographie |ناشر=Friedrich Pustet |آئی_ایس_بی_این=978-3-7917-1750-0 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری= Schneidmüller |پہلا=Bernd |سال=2003 |عنوان=Otto I. |کاوش=Die deutschen Herrscher des Mittelalters. Historische Porträts von Heinrich I bis Maximilian I (919–1519) |مرتب آخری1-last=Schneidmüller |مرتب آخری1-first=Bernd |مرتب آخری2-last=Weinfurter |مرتب آخری2-first=Stefan |ناشر=C.H. Beck |آئی_ایس_بی_این=978-3-406-50958-2 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری= Wies |پہلا=Ernst W. |سال=1998 |عنوان=Otto der Große. Kämpfer und Beter |ایڈیشن=3rd |ناشر=Bechtle |آئی_ایس_بی_این=978-3-7628-0483-3 |حوالہ=none}} * {{حوالہ کتاب|آخری= Zeller |پہلا=Bernhard |سال=2006 |عنوان=Liudolfinger als fränkische Könige? Überlegungen zur sogenannten Continuatio Reginonis |کاوش=Corradini, Richard: Text & identities in the early middle ages, Denkschriften , 344. Band. Forschungen zur Geschichte des Mittelalters vol. 12 |صفحات=137–151 |یوآرایل=http://hw.oeaw.ac.at/0xc1aa500d_0x00137125 |ناشر=Österreichische Akademie der Wissenschaften. Philosophisch-Historische Klasse |آئی_ایس_بی_این=978-3-7001-3747-4 |حوالہ=none}} == باہرلے جوڑ == {{ذخائر|Otto I.}} * {{حوالہ ویب|یوآرایل=http://lba.hist.uni-marburg.de/lba-cgi/kleioc/00101KlLBA/exec/apply2/width/%226109%22/height/%226109%22/url/%22http:%7B%7c%7D%7B%7c%7D137.248.186.134%7B%7c%7Dlba-cgi-local%7B%7c%7Dpic.sh%7B-%7Djpg%7B%7c%7DE4803.jpg%22 |عنوان=Charter given by Emperor Otto for the monastery Hilwartshausen showing the Emperor's seal, 12.2.960 |ویب گاہ=Collections of the "Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden" |ناشر=[[Philipp University of Marburg]] |تریخ رسائی=2023-12-04 |آرکائیو تریخ=2023-10-02 |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20231002141308/http://lba.hist.uni-marburg.de/lba-cgi/kleioc/00101KlLBA/exec/apply2/width/%226109%22/height/%226109%22/url/%22http%3A%7B%7C%7D%7B%7C%7D137.248.186.134%7B%7C%7Dlba-cgi-local%7B%7C%7Dpic.sh%7B-%7Djpg%7B%7C%7DE4803.jpg%22 |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}} [http://lba.hist.uni-marburg.de/lba-english/pages/index.html "Guest-Access" and further information]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231203230838/http://lba.hist.uni-marburg.de/lba-english/pages/index.html |date=2023-12-03 }}. * {{German National Library portal|118590758|NAME=Otto I.}} * Urkunde Ottos I. für Stift Geseke, 25. Juni 958, {{LBALink|8598}} {{مقدس رومی شہنشاہ}} {{جرمنی دے فرماں روا}} {{اطالیہ دے قدیم بادشاہ}} {{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:اوتو اول| ]] [[گٹھ:912 دے جم]] [[گٹھ:973 دیاں موتاں]] [[گٹھ:دسويں صدی دے مقدس رومی شہنشاہ]] [[گٹھ:دسويں صدی دے شاہان اطالیہ]] [[گٹھ:یورپ وچ گیارہويں صدی دے فرماں روا]] [[گٹھ:950ء د‏‏ی دہائی دے جم]] [[گٹھ:1011 دیاں موتاں]] [[گٹھ:دسويں صدی د‏‏ی جرمن شخصیتاں]] [[گٹھ:جرمن شاہان]] [[گٹھ:رومن کیتھولک شاہی حکمرانان]] [[گٹھ:رومیاں دے شاہان]] [[گٹھ:دسويں صدی دے حکمران]] [[گٹھ:فرانکیائی شاہان]] [[گٹھ:دسويں صدی دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:جرمنی وچ دسويں صدی]] lhx7yjj71jkpbyjryn23n9xxv7z9rbn 0 149724 712497 711848 2026-10-13T12:27:53Z Miran500 44814 /* بنگلہ دیش */ 712497 wikitext text/x-wiki شمالی بنگال '''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔ ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔ == انتظامی علاقے == [[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]] '''رنگ پور ڈویژن''' {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !'''راجشاہی ڈویژن''' ! '''رنگ پور ڈویژن''' |- | * ضلع بوگرا * ضلع چپائی نواب گنج * ضلع جویپورہاٹ * ضلع نوگاؤں * ضلع نٹورے * ضلع پبنا * ضلع راجشاہی * ضلع سراج گنج | * ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش * ضلع گیبندھا * کوریگرام ضلع * ضلع لالمونیرھاٹ * ضلع نیلپھماری * ضلع پنچ گڑھ * ضلع رنگ پور * ضلع ٹھاکرگاؤں |} [[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]] ===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ === {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !جلپائیگوری ڈویژن !مالدا ڈویژن |- | * ضلع دارجلنگ * کلیمپونگ ضلع * ضلع جلپائیگوری * ضلع علیپوردوار * ضلع کوچ بہار | * ضلع مالدا * ضلع اتر دیناج پور * ضلع دکشن دناج پور<hr/> * ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج) |} == ڈیموگرافکس == === مذہب === {{Pie chart |thumb = left |caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ: |label1 =اسلام |value1 = ۷۱٫۷ |color1 = Green |label2 = ہندو مت |value2 = ۲۶٫۶ |color2 = Orange |label3 = Others |value3 = ۱٫۷ |color3 = Grey }} === بنگلہ دیس وچ === {{bar box |title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}} {{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}} {{bar percent|دوجے|Grey|0.6}} }}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. ==== لہندے بنگال، بھارت وچ ==== {{bar box |title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}} {{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}} {{bar percent|دوج|Grey|0.52}} }} اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. === مغربی بنگال، ہندوستان وچ === اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.<ref>https://censusindia.gov.in/census.website/</ref> === بولی === بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن. == کھیڈاں وچ == بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔ == شہر تے قصبے == === بنگلہ دیش === * راجشاہی ، اک میٹروپولیٹن شہر اے تے راجشاہی ضلع دا ضلعی صدر دفتر اے تے راجشاہی ڈویژن دا ڈویژنل راجگڑھ اے ۔ شہر چ اک بہترین ریلوے ٹرانسپورٹ سسٹم اے ۔ * رنگپور ، ضلع رنگپور چ واقع اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ ایہہ رنگپور ڈویزن دا ہیڈکوارٹر اے ۔ ایہ بنگلہ دیش دے سب توں پرانے تے فیر وی جدید شہراں چوں اک اے۔ * بوگرا ، بنگلہ دیش دے راجشاہی ڈویژن دے ضلع بوگرا چ واقع اک وڈا شہر اے ۔ بوگرہ نوں بنگال دا سب توں پرانا شہر منیا جاندا اے ، جہڑا عظیم بادشاہ اشوک دے دور چ اے ، جس نے 268ء توں 232 ق م تک ہندوستان تے حکومت کیتی ۔ * سراج گنج ، دریائے جمنا دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ ضلع سراج گنج نوں شمالی بنگال دا دروازہ آکھیا جاندا اے ۔ * پبنا ، ضلع پبنا دا ضلع صدر دفتر اے ۔ ایہ دریائے پدم دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ * ایشوردی ، ضلع پبنا دا اک شہر اے ۔ بنگلہ دیش ریلوے دے مغربی زون دا اک اہم جنکشن. بنگلہ دیش دا واحد ایٹمی بجلی گھر ایتھے واقع اے۔ * جویپورہاٹ صدر ، ضلع جوئیپورہاٹ دا راجگڑھ اے ۔ جویپورہٹ شوگر ملز لمیٹڈ بنگلہ دیش دی سب توں وڈی خود مختار شوگر مل اے جہڑی اس شہر چ اے۔ پگلا دیوان بودھوومی بنگلہ دیش دیاں اہم یادگاراں چوں اک اے۔ * نٹورے، شمالی بنگال دا راجگڑھ تے ضلع نیٹورے دا صدر دفتر اے۔ اتر گنبھابن اتلے بنگال دے نٹور قصبے دے نیڑے واقع اے ۔ 24 جولائ‏ی 1967ء نو‏‏ں مشرقی پاکستان دے گورنر عبدل منیم خان نے اسنو‏ں گورنری رہائش گاہ دے طور اُتے نامزد کيت‏‏ا۔ بنگلہ دیش دی آزادی دے بعد وزیر اعظم شیخ مجیب الرحمان نے 9 فروری 1972ء نو‏‏ں شمالی بنگلہ دیش وچ اس جگہ نو‏‏ں اپنی سرکاری رہائش گاہ قرار دتا۔ * ٹیتولیا، ٹیتولیا اپازیلا دا اک قصبہ اے۔ ایہ بنگلہ دیش دا سبتوں اتلا شہر اے ۔ بنگلہ دیش ، شمالی بنگلہ دیش د‏‏ی اک وڈی اندرونی بندرگاہ جو ہندوستان ، نیپال تے بھوٹان دے نال تجارتی رابطہ فراہ‏م کرنے دے لئی قائم کيتی گئی اے ، جو بنگلہ دیش دا سب تو‏ں شمالی نقطہ اے ، ایتھ‏ے واقع ا‏‏ے۔ * نچگڑھ، بنگلہ دیش دا سب توں شمالی شہر اے۔ ایتھے چائے دے سوہنے باغ نیں۔ * چپیناب گنج صدر ، بنگلہ دیش دے مغربی ترین قصبے چپیناب گنج ضلع دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ اسنو‏ں بنگلہ دیش وچ امب د‏‏ی دارالحکومت کہیا جاندا اے کیونجے گرمیاں دا ایہی پھل اے جو ضلع چپیناب گنج د‏‏ی معیشت نو‏‏ں برقرار رکھنے والی بنیادی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:بنگلا دیش دا جغرافیا]] 6eibkk1be7dcnc3p23sdv0inmz4p53q 712498 712497 2026-10-13T12:29:54Z Miran500 44814 /* بنگلہ دیش */ 712498 wikitext text/x-wiki شمالی بنگال '''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔ ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔ == انتظامی علاقے == [[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]] '''رنگ پور ڈویژن''' {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !'''راجشاہی ڈویژن''' ! '''رنگ پور ڈویژن''' |- | * ضلع بوگرا * ضلع چپائی نواب گنج * ضلع جویپورہاٹ * ضلع نوگاؤں * ضلع نٹورے * ضلع پبنا * ضلع راجشاہی * ضلع سراج گنج | * ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش * ضلع گیبندھا * کوریگرام ضلع * ضلع لالمونیرھاٹ * ضلع نیلپھماری * ضلع پنچ گڑھ * ضلع رنگ پور * ضلع ٹھاکرگاؤں |} [[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]] ===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ === {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !جلپائیگوری ڈویژن !مالدا ڈویژن |- | * ضلع دارجلنگ * کلیمپونگ ضلع * ضلع جلپائیگوری * ضلع علیپوردوار * ضلع کوچ بہار | * ضلع مالدا * ضلع اتر دیناج پور * ضلع دکشن دناج پور<hr/> * ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج) |} == ڈیموگرافکس == === مذہب === {{Pie chart |thumb = left |caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ: |label1 =اسلام |value1 = ۷۱٫۷ |color1 = Green |label2 = ہندو مت |value2 = ۲۶٫۶ |color2 = Orange |label3 = Others |value3 = ۱٫۷ |color3 = Grey }} === بنگلہ دیس وچ === {{bar box |title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}} {{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}} {{bar percent|دوجے|Grey|0.6}} }}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. ==== لہندے بنگال، بھارت وچ ==== {{bar box |title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}} {{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}} {{bar percent|دوج|Grey|0.52}} }} اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. === مغربی بنگال، ہندوستان وچ === اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.<ref>https://censusindia.gov.in/census.website/</ref> === بولی === بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن. == کھیڈاں وچ == بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔ == شہر تے قصبے == === بنگلہ دیش === * [[راجشاہی]] ، اک میٹروپولیٹن شہر اے تے راجشاہی ضلع دا ضلعی صدر دفتر اے تے راجشاہی ڈویژن دا ڈویژنل راجگڑھ اے ۔ شہر چ اک بہترین ریلوے ٹرانسپورٹ سسٹم اے ۔ * [[رنگ پور، بنگلا دیش|رنگ پور]] ، ضلع رنگپور چ واقع اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ ایہہ رنگپور ڈویزن دا ہیڈکوارٹر اے ۔ ایہ بنگلہ دیش دے سب توں پرانے تے فیر وی جدید شہراں چوں اک اے۔ * [[بوگرا]] ، بنگلہ دیش دے راجشاہی ڈویژن دے ضلع بوگرا چ واقع اک وڈا شہر اے ۔ بوگرہ نوں بنگال دا سب توں پرانا شہر منیا جاندا اے ، جہڑا عظیم بادشاہ اشوک دے دور چ اے ، جس نے 268ء توں 232 ق م تک ہندوستان تے حکومت کیتی ۔ * سراج گنج ، دریائے جمنا دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ ضلع سراج گنج نوں شمالی بنگال دا دروازہ آکھیا جاندا اے ۔ * پبنا ، ضلع پبنا دا ضلع صدر دفتر اے ۔ ایہ دریائے پدم دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ * ایشوردی ، ضلع پبنا دا اک شہر اے ۔ بنگلہ دیش ریلوے دے مغربی زون دا اک اہم جنکشن. بنگلہ دیش دا واحد ایٹمی بجلی گھر ایتھے واقع اے۔ * جویپورہاٹ صدر ، ضلع جوئیپورہاٹ دا راجگڑھ اے ۔ جویپورہٹ شوگر ملز لمیٹڈ بنگلہ دیش دی سب توں وڈی خود مختار شوگر مل اے جہڑی اس شہر چ اے۔ پگلا دیوان بودھوومی بنگلہ دیش دیاں اہم یادگاراں چوں اک اے۔ * نٹورے، شمالی بنگال دا راجگڑھ تے ضلع نیٹورے دا صدر دفتر اے۔ اتر گنبھابن اتلے بنگال دے نٹور قصبے دے نیڑے واقع اے ۔ 24 جولائ‏ی 1967ء نو‏‏ں مشرقی پاکستان دے گورنر عبدل منیم خان نے اسنو‏ں گورنری رہائش گاہ دے طور اُتے نامزد کيت‏‏ا۔ بنگلہ دیش دی آزادی دے بعد وزیر اعظم شیخ مجیب الرحمان نے 9 فروری 1972ء نو‏‏ں شمالی بنگلہ دیش وچ اس جگہ نو‏‏ں اپنی سرکاری رہائش گاہ قرار دتا۔ * ٹیتولیا، ٹیتولیا اپازیلا دا اک قصبہ اے۔ ایہ بنگلہ دیش دا سبتوں اتلا شہر اے ۔ بنگلہ دیش ، شمالی بنگلہ دیش د‏‏ی اک وڈی اندرونی بندرگاہ جو ہندوستان ، نیپال تے بھوٹان دے نال تجارتی رابطہ فراہ‏م کرنے دے لئی قائم کيتی گئی اے ، جو بنگلہ دیش دا سب تو‏ں شمالی نقطہ اے ، ایتھ‏ے واقع ا‏‏ے۔ * نچگڑھ، بنگلہ دیش دا سب توں شمالی شہر اے۔ ایتھے چائے دے سوہنے باغ نیں۔ * چپیناب گنج صدر ، بنگلہ دیش دے مغربی ترین قصبے چپیناب گنج ضلع دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ اسنو‏ں بنگلہ دیش وچ امب د‏‏ی دارالحکومت کہیا جاندا اے کیونجے گرمیاں دا ایہی پھل اے جو ضلع چپیناب گنج د‏‏ی معیشت نو‏‏ں برقرار رکھنے والی بنیادی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:بنگلا دیش دا جغرافیا]] bnnumor2ztk3ilbfwd3vvi0dogtm5kr 712499 712498 2026-10-13T12:34:47Z Miran500 44814 /* شہر تے قصبے */ 712499 wikitext text/x-wiki شمالی بنگال '''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔ ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔ == انتظامی علاقے == [[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]] '''رنگ پور ڈویژن''' {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !'''راجشاہی ڈویژن''' ! '''رنگ پور ڈویژن''' |- | * ضلع بوگرا * ضلع چپائی نواب گنج * ضلع جویپورہاٹ * ضلع نوگاؤں * ضلع نٹورے * ضلع پبنا * ضلع راجشاہی * ضلع سراج گنج | * ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش * ضلع گیبندھا * کوریگرام ضلع * ضلع لالمونیرھاٹ * ضلع نیلپھماری * ضلع پنچ گڑھ * ضلع رنگ پور * ضلع ٹھاکرگاؤں |} [[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]] ===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ === {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !جلپائیگوری ڈویژن !مالدا ڈویژن |- | * ضلع دارجلنگ * کلیمپونگ ضلع * ضلع جلپائیگوری * ضلع علیپوردوار * ضلع کوچ بہار | * ضلع مالدا * ضلع اتر دیناج پور * ضلع دکشن دناج پور<hr/> * ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج) |} == ڈیموگرافکس == === مذہب === {{Pie chart |thumb = left |caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ: |label1 =اسلام |value1 = ۷۱٫۷ |color1 = Green |label2 = ہندو مت |value2 = ۲۶٫۶ |color2 = Orange |label3 = Others |value3 = ۱٫۷ |color3 = Grey }} === بنگلہ دیس وچ === {{bar box |title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}} {{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}} {{bar percent|دوجے|Grey|0.6}} }}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. ==== لہندے بنگال، بھارت وچ ==== {{bar box |title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}} {{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}} {{bar percent|دوج|Grey|0.52}} }} اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. === مغربی بنگال، ہندوستان وچ === اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.<ref>https://censusindia.gov.in/census.website/</ref> === بولی === بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن. == کھیڈاں وچ == بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔ == شہر تے قصبے == === بنگلہ دیش === * [[راجشاہی]] ، اک میٹروپولیٹن شہر اے تے راجشاہی ضلع دا ضلعی صدر دفتر اے تے راجشاہی ڈویژن دا ڈویژنل راجگڑھ اے ۔ شہر چ اک بہترین ریلوے ٹرانسپورٹ سسٹم اے ۔ * [[رنگ پور، بنگلا دیش|رنگ پور]] ، ضلع رنگپور چ واقع اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ ایہہ رنگپور ڈویزن دا ہیڈکوارٹر اے ۔ ایہ بنگلہ دیش دے سب توں پرانے تے فیر وی جدید شہراں چوں اک اے۔ * [[بوگرا]] ، بنگلہ دیش دے راجشاہی ڈویژن دے ضلع بوگرا چ واقع اک وڈا شہر اے ۔ بوگرہ نوں بنگال دا سب توں پرانا شہر منیا جاندا اے ، جہڑا عظیم بادشاہ اشوک دے دور چ اے ، جس نے 268ء توں 232 ق م تک ہندوستان تے حکومت کیتی ۔ * سراج گنج ، دریائے جمنا دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ ضلع سراج گنج نوں شمالی بنگال دا دروازہ آکھیا جاندا اے ۔ * پبنا ، ضلع پبنا دا ضلع صدر دفتر اے ۔ ایہ دریائے پدم دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ * ایشوردی ، ضلع پبنا دا اک شہر اے ۔ بنگلہ دیش ریلوے دے مغربی زون دا اک اہم جنکشن. بنگلہ دیش دا واحد ایٹمی بجلی گھر ایتھے واقع اے۔ * جویپورہاٹ صدر ، ضلع جوئیپورہاٹ دا راجگڑھ اے ۔ جویپورہٹ شوگر ملز لمیٹڈ بنگلہ دیش دی سب توں وڈی خود مختار شوگر مل اے جہڑی اس شہر چ اے۔ پگلا دیوان بودھوومی بنگلہ دیش دیاں اہم یادگاراں چوں اک اے۔ * نٹورے، شمالی بنگال دا راجگڑھ تے ضلع نیٹورے دا صدر دفتر اے۔ اتر گنبھابن اتلے بنگال دے نٹور قصبے دے نیڑے واقع اے ۔ 24 جولائ‏ی 1967ء نو‏‏ں مشرقی پاکستان دے گورنر عبدل منیم خان نے اسنو‏ں گورنری رہائش گاہ دے طور اُتے نامزد کيت‏‏ا۔ بنگلہ دیش دی آزادی دے بعد وزیر اعظم شیخ مجیب الرحمان نے 9 فروری 1972ء نو‏‏ں شمالی بنگلہ دیش وچ اس جگہ نو‏‏ں اپنی سرکاری رہائش گاہ قرار دتا۔ * ٹیتولیا، ٹیتولیا اپازیلا دا اک قصبہ اے۔ ایہ بنگلہ دیش دا سبتوں اتلا شہر اے ۔ بنگلہ دیش ، شمالی بنگلہ دیش د‏‏ی اک وڈی اندرونی بندرگاہ جو ہندوستان ، نیپال تے بھوٹان دے نال تجارتی رابطہ فراہ‏م کرنے دے لئی قائم کيتی گئی اے ، جو بنگلہ دیش دا سب تو‏ں شمالی نقطہ اے ، ایتھ‏ے واقع ا‏‏ے۔ * نچگڑھ، بنگلہ دیش دا سب توں شمالی شہر اے۔ ایتھے چائے دے سوہنے باغ نیں۔ * چپیناب گنج صدر ، بنگلہ دیش دے مغربی ترین قصبے چپیناب گنج ضلع دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ اسنو‏ں بنگلہ دیش وچ امب د‏‏ی دارالحکومت کہیا جاندا اے کیونجے گرمیاں دا ایہی پھل اے جو ضلع چپیناب گنج د‏‏ی معیشت نو‏‏ں برقرار رکھنے والی بنیادی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ * ضلع چپینابگنج۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:بنگلا دیش دا جغرافیا]] 599gkyqpdvekz2rmdgy9q2xv98803pg 712500 712499 2026-10-13T12:35:50Z Miran500 44814 /* بنگلہ دیش */ 712500 wikitext text/x-wiki شمالی بنگال '''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔ ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔ == انتظامی علاقے == [[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]] '''رنگ پور ڈویژن''' {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !'''راجشاہی ڈویژن''' ! '''رنگ پور ڈویژن''' |- | * ضلع بوگرا * ضلع چپائی نواب گنج * ضلع جویپورہاٹ * ضلع نوگاؤں * ضلع نٹورے * ضلع پبنا * ضلع راجشاہی * ضلع سراج گنج | * ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش * ضلع گیبندھا * کوریگرام ضلع * ضلع لالمونیرھاٹ * ضلع نیلپھماری * ضلع پنچ گڑھ * ضلع رنگ پور * ضلع ٹھاکرگاؤں |} [[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]] ===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ === {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !جلپائیگوری ڈویژن !مالدا ڈویژن |- | * ضلع دارجلنگ * کلیمپونگ ضلع * ضلع جلپائیگوری * ضلع علیپوردوار * ضلع کوچ بہار | * ضلع مالدا * ضلع اتر دیناج پور * ضلع دکشن دناج پور<hr/> * ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج) |} == ڈیموگرافکس == === مذہب === {{Pie chart |thumb = left |caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ: |label1 =اسلام |value1 = ۷۱٫۷ |color1 = Green |label2 = ہندو مت |value2 = ۲۶٫۶ |color2 = Orange |label3 = Others |value3 = ۱٫۷ |color3 = Grey }} === بنگلہ دیس وچ === {{bar box |title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}} {{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}} {{bar percent|دوجے|Grey|0.6}} }}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. ==== لہندے بنگال، بھارت وچ ==== {{bar box |title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}} {{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}} {{bar percent|دوج|Grey|0.52}} }} اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. === مغربی بنگال، ہندوستان وچ === اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.<ref>https://censusindia.gov.in/census.website/</ref> === بولی === بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن. == کھیڈاں وچ == بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔ == شہر تے قصبے == === بنگلہ دیش === * [[راجشاہی]] ، اک میٹروپولیٹن شہر اے تے راجشاہی ضلع دا ضلعی صدر دفتر اے تے راجشاہی ڈویژن دا ڈویژنل راجگڑھ اے ۔ شہر چ اک بہترین ریلوے ٹرانسپورٹ سسٹم اے ۔ * [[رنگ پور، بنگلا دیش|رنگ پور]] ، ضلع رنگپور چ واقع اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ ایہہ رنگپور ڈویزن دا ہیڈکوارٹر اے ۔ ایہ بنگلہ دیش دے سب توں پرانے تے فیر وی جدید شہراں چوں اک اے۔ * [[بوگرا]] ، بنگلہ دیش دے راجشاہی ڈویژن دے ضلع بوگرا چ واقع اک وڈا شہر اے ۔ بوگرہ نوں بنگال دا سب توں پرانا شہر منیا جاندا اے ، جہڑا عظیم بادشاہ اشوک دے دور چ اے ، جس نے 268ء توں 232 ق م تک ہندوستان تے حکومت کیتی ۔ * سراج گنج ، دریائے جمنا دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ ضلع سراج گنج نوں شمالی بنگال دا دروازہ آکھیا جاندا اے ۔ * پبنا ، ضلع پبنا دا ضلع صدر دفتر اے ۔ ایہ دریائے پدم دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ * ایشوردی ، ضلع پبنا دا اک شہر اے ۔ بنگلہ دیش ریلوے دے مغربی زون دا اک اہم جنکشن. بنگلہ دیش دا واحد ایٹمی بجلی گھر ایتھے واقع اے۔ * جویپورہاٹ صدر ، ضلع جوئیپورہاٹ دا راجگڑھ اے ۔ جویپورہٹ شوگر ملز لمیٹڈ بنگلہ دیش دی سب توں وڈی خود مختار شوگر مل اے جہڑی اس شہر چ اے۔ پگلا دیوان بودھوومی بنگلہ دیش دیاں اہم یادگاراں چوں اک اے۔ * نٹورے، شمالی بنگال دا راجگڑھ تے ضلع نیٹورے دا صدر دفتر اے۔ اتر گنبھابن اتلے بنگال دے نٹور قصبے دے نیڑے واقع اے ۔ 24 جولائ‏ی 1967ء نو‏‏ں مشرقی پاکستان دے گورنر عبدل منیم خان نے اسنو‏ں گورنری رہائش گاہ دے طور اُتے نامزد کيت‏‏ا۔ بنگلہ دیش دی آزادی دے بعد وزیر اعظم شیخ مجیب الرحمان نے 9 فروری 1972ء نو‏‏ں شمالی بنگلہ دیش وچ اس جگہ نو‏‏ں اپنی سرکاری رہائش گاہ قرار دتا۔ * ٹیتولیا، ٹیتولیا اپازیلا دا اک قصبہ اے۔ ایہ بنگلہ دیش دا سبتوں اتلا شہر اے ۔ بنگلہ دیش ، شمالی بنگلہ دیش د‏‏ی اک وڈی اندرونی بندرگاہ جو ہندوستان ، نیپال تے بھوٹان دے نال تجارتی رابطہ فراہ‏م کرنے دے لئی قائم کيتی گئی اے ، جو بنگلہ دیش دا سب تو‏ں شمالی نقطہ اے ، ایتھ‏ے واقع ا‏‏ے۔ * نچگڑھ، بنگلہ دیش دا سب توں شمالی شہر اے۔ ایتھے چائے دے سوہنے باغ نیں۔ * چپیناب گنج صدر ، بنگلہ دیش دے مغربی ترین قصبے چپیناب گنج ضلع دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ اسنو‏ں بنگلہ دیش وچ امب د‏‏ی دارالحکومت کہیا جاندا اے کیونجے گرمیاں دا ایہی پھل اے جو ضلع چپیناب گنج د‏‏ی معیشت نو‏‏ں برقرار رکھنے والی بنیادی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ * ضلع چپینابگنج۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ * نوگاؤں ، ضلع نوگاؤں دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ ایہہ بنگال دے تریخی وریندر علاقے دے وچکارلے حصے وچّ ہے ۔ ضلع نوگاؤں چاول دی پیداوار دے لحاظ نال سب توں اُپر درج ضلع اے تے بنگلہ دیش دے کسی وی ضلعے چ چاول دی پروسیسنگ ملاں دی سب توں ودھ تعداد اے۔ ضلع نوگاؤں نوں بنگلہ دیش دی روٹی دی ٹوکری سمجھیا جاندا اے ۔ ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:بنگلا دیش دا جغرافیا]] 6hrozxb8v2202nie9wgi4sy2hwidocp 712501 712500 2026-10-13T12:39:05Z Miran500 44814 /* بنگلہ دیش */ 712501 wikitext text/x-wiki شمالی بنگال '''شمالی بنگال''' ( بنگالی : উত্তরবঙ্গ اتربوگو، اتر بنگا) اک سرحد پار ثقافتی – جغرافیائی خطہ اے جس وچ بنگلہ دیش دے شمال مغربی علاقےآں دے نال نال مغربی بنگال ریاست دے شمالی حصے اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ چڑھدے ول جمنا اتے دکھن ول گنگا نال جڑیا ہویا اے، ایہہ موٹے طور تے بنگلہ دیش دے راجشاہی اتے رنگپور ڈویزن دے نال-نال جلپائیگوری اتے بھارتی ریاست مغربی بنگال دے زیادہتر مالدا ڈویزن (مرشد آباد نوں چھڈّ کے) اتے مشتمل اے۔ اک وسیع معنیاں دے تحت اس وچ بنگال دا ثقافتی یا جغرافیائی طور اُتے حصہ سمجھے جانے والے ملحقہ علاقے وی شامل ہوسکدے نيں ، جداں مہانند دریا دا طاس۔ ایہہ لگبھگّ برینڈ دے اتہاسک کھیتر نال ملدا-جلدا ہے، جس نے اس کھیتر دے اندر واقع بریند ٹریکٹ نوں اسدا ناں دتا ہے۔ == انتظامی علاقے == [[فائل:South- N North Bengal in Bangladesh.png|thumb|بنگلہ دیش دا نقشہ جس چ شمالی بنگال سبز رنگ چ تے جنوبی بنگال لال رنگ چ وکھایا گیا اے۔]] '''رنگ پور ڈویژن''' {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !'''راجشاہی ڈویژن''' ! '''رنگ پور ڈویژن''' |- | * ضلع بوگرا * ضلع چپائی نواب گنج * ضلع جویپورہاٹ * ضلع نوگاؤں * ضلع نٹورے * ضلع پبنا * ضلع راجشاہی * ضلع سراج گنج | * ضلع دیناج پور، بنگلہ دیش * ضلع گیبندھا * کوریگرام ضلع * ضلع لالمونیرھاٹ * ضلع نیلپھماری * ضلع پنچ گڑھ * ضلع رنگ پور * ضلع ٹھاکرگاؤں |} [[فائل:South - N North Bengal in India.png|thumb|مغربی بنگال دا نقشہ جس وچ شمالی بنگال سبز رنگ وچ تے جنوبی بنگال سرخ رنگ وچ دکھایا گیا ا ے۔]] ===ہندوستان دے لہندے بنگال وچ === {| class="wikitable" style="text-align: left;" |- !جلپائیگوری ڈویژن !مالدا ڈویژن |- | * ضلع دارجلنگ * کلیمپونگ ضلع * ضلع جلپائیگوری * ضلع علیپوردوار * ضلع کوچ بہار | * ضلع مالدا * ضلع اتر دیناج پور * ضلع دکشن دناج پور<hr/> * ''ضلع مرشد آباد'' (عام طور تے خارج) |} == ڈیموگرافکس == === مذہب === {{Pie chart |thumb = left |caption =بالترتیب ۲۰۱۱ تے ۲۰۲۲ دی ہندوستانی تے بنگلہ دیشی مردم شماری دی بنیاد تے شمالی بنگال دا مشترکہ مذہبی ڈھانچہ: |label1 =اسلام |value1 = ۷۱٫۷ |color1 = Green |label2 = ہندو مت |value2 = ۲۶٫۶ |color2 = Orange |label3 = Others |value3 = ۱٫۷ |color3 = Grey }} === بنگلہ دیس وچ === {{bar box |title=شمالی بنگال، بنگلہ دیس چ مذہب (۲۰۲۲) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|بنگلہ دیس وچ اسلام|Green|90.3}} {{bar percent|بنگلہ دیس وچ ہندو مت|DarkOrange|9.1}} {{bar percent|دوجے|Grey|0.6}} }}اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. ==== لہندے بنگال، بھارت وچ ==== {{bar box |title=شمالی بنگال، ہندوستان چ مذہب (۲۰۱۱) |titlebar=#ddd |left1= |float=right |bars= {{bar percent|لہندے بنگال وچ ہندو مت|DarkOrange|65.32}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ اسلام|Green|30.39}} {{bar percent|لہندے بنگال وچ عیسائیت]|DarkBlue|2.25}} {{bar percent|بنگالی بدھ مت|Yellow|1.52}} {{bar percent|دوج|Grey|0.52}} }} اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۲۲ء دی مردم شماری دے مطابق ۳۷٬۹۶۲٬۸۲۰ (۳٫۷۹ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی اسلام نو‏ں مندی اے تے ہندو مت سب تو‏ں وڈی اقلیت ا‏ے. === مغربی بنگال، ہندوستان وچ === اس علاقے دی لوک گنتی ۲۰۱۱ء دی مردم شماری دے مطابق ۱۸٬۷۰۲٬۰۶۰ (۱٫۸۷ کروڑ) اے. ایتھ‏ے دی زیادہ تر آبادی ہندو مت نو‏ں مندی اے تے مسلمان سب تو‏ں وڈی اقلیت ني‏ں. اک نکی پر اہم آبادی عیسائیت تے بدھ مت دی پیروی کردی اے.<ref>https://censusindia.gov.in/census.website/</ref> === بولی === بنگالی اتلے بنگال چ ۷۵٪ لوکاں دی پردھان بولی اے، اس توں بعد کامتاپوری (راجبنشی)، نیپالی، ہندی، صدری، کروکھ اتے ہور بولیاں ہن. == کھیڈاں وچ == بنگلہ دیش چ نارتھ زون کرکٹ ٹیم پہلی درجے دی کرکٹ ٹیم اے جہڑی بنگلہ دیش کرکٹ لیگ چ اتلے بنگلہ دیش (راجشاہی تے رنگپور) دی نمائندگی کردی اے۔ == شہر تے قصبے == === بنگلہ دیش === * [[راجشاہی]] ، اک میٹروپولیٹن شہر اے تے راجشاہی ضلع دا ضلعی صدر دفتر اے تے راجشاہی ڈویژن دا ڈویژنل راجگڑھ اے ۔ شہر چ اک بہترین ریلوے ٹرانسپورٹ سسٹم اے ۔ * [[رنگ پور، بنگلا دیش|رنگ پور]] ، ضلع رنگپور چ واقع اک میٹروپولیٹن شہر اے ۔ ایہہ رنگپور ڈویزن دا ہیڈکوارٹر اے ۔ ایہ بنگلہ دیش دے سب توں پرانے تے فیر وی جدید شہراں چوں اک اے۔ * [[بوگرا]] ، بنگلہ دیش دے راجشاہی ڈویژن دے ضلع بوگرا چ واقع اک وڈا شہر اے ۔ بوگرہ نوں بنگال دا سب توں پرانا شہر منیا جاندا اے ، جہڑا عظیم بادشاہ اشوک دے دور چ اے ، جس نے 268ء توں 232 ق م تک ہندوستان تے حکومت کیتی ۔ * سراج گنج ، دریائے جمنا دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ ضلع سراج گنج نوں شمالی بنگال دا دروازہ آکھیا جاندا اے ۔ * پبنا ، ضلع پبنا دا ضلع صدر دفتر اے ۔ ایہ دریائے پدم دے کنارے واقع اک اہ‏م شہر ا‏‏ے۔ * ایشوردی ، ضلع پبنا دا اک شہر اے ۔ بنگلہ دیش ریلوے دے مغربی زون دا اک اہم جنکشن. بنگلہ دیش دا واحد ایٹمی بجلی گھر ایتھے واقع اے۔ * جویپورہاٹ صدر ، ضلع جوئیپورہاٹ دا راجگڑھ اے ۔ جویپورہٹ شوگر ملز لمیٹڈ بنگلہ دیش دی سب توں وڈی خود مختار شوگر مل اے جہڑی اس شہر چ اے۔ پگلا دیوان بودھوومی بنگلہ دیش دیاں اہم یادگاراں چوں اک اے۔ * نٹورے، شمالی بنگال دا راجگڑھ تے ضلع نیٹورے دا صدر دفتر اے۔ اتر گنبھابن اتلے بنگال دے نٹور قصبے دے نیڑے واقع اے ۔ 24 جولائ‏ی 1967ء نو‏‏ں مشرقی پاکستان دے گورنر عبدل منیم خان نے اسنو‏ں گورنری رہائش گاہ دے طور اُتے نامزد کيت‏‏ا۔ بنگلہ دیش دی آزادی دے بعد وزیر اعظم شیخ مجیب الرحمان نے 9 فروری 1972ء نو‏‏ں شمالی بنگلہ دیش وچ اس جگہ نو‏‏ں اپنی سرکاری رہائش گاہ قرار دتا۔ * ٹیتولیا، ٹیتولیا اپازیلا دا اک قصبہ اے۔ ایہ بنگلہ دیش دا سبتوں اتلا شہر اے ۔ بنگلہ دیش ، شمالی بنگلہ دیش د‏‏ی اک وڈی اندرونی بندرگاہ جو ہندوستان ، نیپال تے بھوٹان دے نال تجارتی رابطہ فراہ‏م کرنے دے لئی قائم کيتی گئی اے ، جو بنگلہ دیش دا سب تو‏ں شمالی نقطہ اے ، ایتھ‏ے واقع ا‏‏ے۔ * نچگڑھ، بنگلہ دیش دا سب توں شمالی شہر اے۔ ایتھے چائے دے سوہنے باغ نیں۔ * چپیناب گنج صدر ، بنگلہ دیش دے مغربی ترین قصبے چپیناب گنج ضلع دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ اسنو‏ں بنگلہ دیش وچ امب د‏‏ی دارالحکومت کہیا جاندا اے کیونجے گرمیاں دا ایہی پھل اے جو ضلع چپیناب گنج د‏‏ی معیشت نو‏‏ں برقرار رکھنے والی بنیادی پیداوا‏‏ر ا‏‏ے۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ * ضلع چپینابگنج۔ اس ضلعے د‏‏ی زیادہ تر زمین امب دے باغات تو‏ں بھری ہوئی اے جتھ‏ے مختلف قسم دے امب پیدا ہُندے نيں۔ معیشت امب دی پیداوار نال گھری ہوئی اے۔ * نوگاؤں ، ضلع نوگاؤں دا ضلع ہیڈ کوارٹر اے ۔ ایہہ بنگال دے تریخی وریندر علاقے دے وچکارلے حصے وچّ ہے ۔ ضلع نوگاؤں چاول دی پیداوار دے لحاظ نال سب توں اُپر درج ضلع اے تے بنگلہ دیش دے کسی وی ضلعے چ چاول دی پروسیسنگ ملاں دی سب توں ودھ تعداد اے۔ ضلع نوگاؤں نوں بنگلہ دیش دی روٹی دی ٹوکری سمجھیا جاندا اے۔ * گائیبندھا ، گیبندھا ضلع دا ضلع صدر دفتر اے ۔ ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:بنگلا دیش دا جغرافیا]] ryumds4j0utkig9utqft49h1cjtbqgq 0 149745 712503 2026-10-13T18:23:46Z Harvinder Chandigarh 13098 "[[File:Dharampur, district Solan,Himachal Pradesh.jpg|thumb|دھرم پور قصبہ۔]] {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = دھرم پور | subdivision_type = دیش | subdivision_name = [[بھارت]] | subdivision_type1 = راج | subdivision_name1 = [[ہماچل پردیش]] | subdivision_type2 = ضلعہ | subdivision_name2 = [[سولن ضلعہ|سولن]] | established_title...؜" نال صفحہ بنایا گیا۔ 712503 wikitext text/x-wiki [[File:Dharampur, district Solan,Himachal Pradesh.jpg|thumb|دھرم پور قصبہ۔]] {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = دھرم پور | subdivision_type = دیش | subdivision_name = [[بھارت]] | subdivision_type1 = راج | subdivision_name1 = [[ہماچل پردیش]] | subdivision_type2 = ضلعہ | subdivision_name2 = [[سولن ضلعہ|سولن]] | established_title = | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | demographics_type1 = بولیاں | demographics1_title1 = سرکاری | demographics1_info1 = ہندی، پہاڑی | timezone1 = [[بھارتی معیاری وقت|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[پن کوڈ]] | postal_code = 173209 | area_code_type = STD | area_code = 01792 | registration_plate = [[بھارت وچ آر۔ٹی۔او۔ ضلعیاں دی فہرست#HP—ہماچل پردیش|HP]]- | blank1_name_sec1 = قومیائے گئے بینک | blank1_info_sec1 = کینرا بینک، سباتھو روڈ | blank2_name_sec1 = سینٹرل بینک آف انڈیا | blank2_info_sec1 = سٹیٹ بینک آف انڈیا | website = | footnotes = | coordinates = {{coord|30.900|77.018|display=title,inline}} | pushpin_map = India Himachal Pradesh | pushpin_map_alt = Location within Himachal Pradesh | pushpin_map_caption = دھرم پور }} '''دھرم پور'''، بھارت دے [[ہماچل پردیش]] راج دے [[ضلع سولان]] دے دھرم پور تحصیل دا اِک بہت سندر پہاڑی دے وچ وسیا قصبہ ہے۔ ایہ ضلعے دے مکھی دفتر سولن توں 9 کلومیٹر پچھم ول ستھت ہے۔ ایہ اِک تحصیل مکھی دفتر ہے۔ دھرم پور دا پن کوڈ 173209 ہے اتے ڈاک مکھی دفتر دھرم پور (سولن) ہے۔ دھرم پور پورب ول سولن تحصیل، پچھم ول کالکا تحصیل، اتر ول کنڈا گھاٹ تحصیل، پچھم ول پنہور تحصیل نال گھریا ہویا ہے۔ ایہ ستھان سولن ضلعے اتے پنچکولا ضلعے دی سرحد وچ ہے۔ پنچکولا ضلعہ کالکا اِس ستھان ول پچھم ول ہے۔ ایہ ہریانہ راج دی سرحد دے نیڑے ہے۔<ref>{{Cite web |title=Map of Dharampur, Kasauli, Solan, Himachal Pradesh |url=https://m.mapsofindia.com/villages/himachal-pradesh/solan/kasauli/dharampur.html |access-date=2025-06-08 |website=m.mapsofindia.com}}</ref> ==حوالے == {{حوالے }} 3vq9nga0e8aj393ln3ayi27mypa3szh