وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk شمالی اوسیشیا-الانیا 0 7360 712624 646769 2026-10-17T13:20:55Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712624 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="5" cellspacing=0 style="border: 2px solid #996699; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #ffffff; width: 305px" | style="background:#aaffee" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+2" color=black>اتلا اوسیتیا ۔ الانیا<font>''' |- | style="background:#FFCCCC" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>روس دی وفاقی جمہوریہ<font>''' |- | style="background:#66CCFF;" align="center" colspan="2" | {| border="0" cellpadding="4" cellspacing="1" |- | align="center" width="140px" | [[File:Fiagdon.jpg|300px]] |} |- | style="background:#ffffff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>اتلے اوسیتیا دا اک دلکش منظر<font>''' |- | align="center" colspan="2" | [[File:Map of Russia - Republic of North Ossetia-Alania (2008-03).svg|300px]] |- |- | style="background:#ffffff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>اتلا اوسیتیا روس دے نقشے چ<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ffffff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- style="background:#ffffff; text-align: margin; 0.2em 0.1em 0.1em;" | style="width: 145px;" | [[File:Flag of North Ossetia.svg|150px|center]] | style="width: 145px;" | [[File:Emblem of North Ossetia.svg|100px]] |- | style="width: 145px;" | <center>'''جھنڈا'''<center> | style="width: 145px;" | <center>'''نشان'''<center> |- style="background:#ffffff; text-align: center;" |- |'''قومی ترانہ''' || '''جمہوریہ اوسیتیا دا قومی ترانہ''' |- | style="background:#ffffff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>سیاسی حثیت<font>''' |- |'''دیس''' || '''روس''' |- |'''حثیت''' || '''وفاقی جمہوریہ''' |- |'''وفاقی ضلع''' || '''اتلا [[قفقاز]]''' |- |'''معاشی علاقہ''' || '''اتلا [[قفقاز]]''' |- |'''راجگھر''' || '''[[ولادی قفقاز]]''' |- |'''سرکاری [[بولی|بولیاں]]''' || '''[[روسی]] تے اوسیتی [[بولی]]''' |- | style="background:#ffffff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>اعداد و شمار<font>''' |- | '''لوک گنتی''' || '''7 [[لکھ]] 10 ہزار 275 افراد''' |- |''روس چ درجہ بلحاظ آبادی''' || '''68واں''' |- |'''گنجانی''' || '''89 لوک فی مربع [[کلومیٹر]]''' |- |'''شہری''' || '''ساڈھے 65 فیصد''' |- |'''دیہی''' || '''ساڈھے 34 فیصد''' |- | '''رقبہ''' || '''8،000 مربع [[کلومیٹر]]''' |- |''روس چ درجہ بلحاظ رقبہ''' || '''79واں''' |- |'''قیام''' || '''7 [[جولائی]] 1924ء''' |- |'''ٹائم زون''' || ماسکو ٹائم (یو ٹی سی 3+) |- | style="background:#ffffff" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>حکومت (نومبر 2008ء دے مطابق)<font>''' |- |'''صدر''' || '''تیموراز ممسوروف''' |- |'''قنون ساز ادارہ''' || '''پارلیمنٹ''' |- |'''آئین''' || "'جمہوریہ اتلا اوسیتیا دا آئین''' |- |'''سرکاری ویب سائیٹ''' || [http://www.mos.ru www.mos.ru] |} [[File:North ossetia alania map.png|thumb|250px|left]] جمہوریہ اتلا اوسیتیا ۔ الانیا ، (اوسیتی [[بولی]] چ ریسپوبلیکائے سائیگات ایریستان) اتلے [[قفقاز]] چ [[روس]] دی [[اک]] وفاقی جمہوریہ اے ۔ == ناں == [[سویت یونین]] دے آخری [[دن|دناں]] چ پورے [[قفقاز]] ج [[اک]] قوم پرست تحریک شروع ہوئی ، اتلا اوسیتیا خودمختار سویت استراکی جمہوریہ دے دانشوراں نے '''[[الانیا]]''' [[ناں]] دے احیا دا مطالبہ کیتا ، جہڑی [[الانیا|الاناں]] دی قرون وسطی دی اک بادشاہت سی ، جہڑے اج دے اوسیتیا دے باشندےآں دے آباواجداد سن ۔ چھیتی ای ایہہ [[ناں]] پوری جمہوریہ چ ہر پاسے چلن لگ پیا ۔ [[نومبر]] 1994ء چ [[الانیا]] سرکاری طور تے جمہوریہ دے ناں چ شامل کر دتا گیا (جمہوریہ اتلااوسیتیا ۔ الانیا) == تریخ == اتلے اوسیتیا دی بھوئیں تے سبتوں پہلے [[قفقاز|قفقازی]] قبیلے آباد ہوئے ۔ کجھ خانہ بدوش [[الانیا|الان]] 7ویں صدی عیسوی چ ایتھے آباد ہوئے تے [[الانیا]] بادشاہت دی بنیاد رکھی ۔ اینہاں نے بازنطینی [[سعائی]] مبلغاں دے ہتھ تے عیسائیت قبول کیتی ۔ [[الانیا]] نوں [[شاہراہ ریشم]] تے واقع ہون پاروں بے شمار فیدے سن ۔ [[منگول|منگولاں]] تے [[تاتاری|تاتاریاں]] دے [[الانیا]] تے لگاتار حملےآں نال آبادی کافی گھٹ گئی ۔ اوسیاتا چ [[اسلام]] 17ویں صدی عیسوی چ کبارڈیناں (کبارداں) نے متعارف کروایا ۔ [[قریم یورتی|خانان کریمیا]] تے [[سلطنت عثمانیہ]] دے آپسی جھگڑےآں دے نتیجے چ 18ویں صدی چ اوستیا نے [[روسی سلطنت]] نال اتحاد قائم کر لیا ۔ چھیتی ای [[روس]] نے اسدے راجگھر [[ولادی قفقاز]] چ فوجی علاقہ قائم کر لیا ، جہڑا اتلے [[قفقاز]] چ [[روس]] دے اثر آلا پہلا علاقہ بن گیا ۔ == روسی تے سویت اقتدار == [[روس]] دے اقتدار نال اس علاقے چ تیز صنعتی ترقی ہوئی تے ریلوے لیناں ویچھائیاں گئیاں ، جس نال اس علاقے دی الگ تھلگ حثیت بدل گئی ۔ 19ویں صدی عیسوی دے ادھ چ اوسیتیا [[روسی سلطنت]] دے تیرسکایا علاقے دا حصہ بن گیا ۔ 1917ء دے [[انقلاب روس|روسی انقلاب]] مگروں اتلے اوسیتیا نوں 1921ء چ [[سویت پہاڑی جمہوریہ]] دا حصہ بنا دتا گیا ۔ ایہہ بعد چ 7 [[جولائی]] 1924ء چ اتلاا وسیتیا خودمختار اوبلاست ([[صوبہ]]) بن گیا تے 5 [[دسمبر]] 1936ء چ ایہہ '''اتلا اوسیتیا خودمختار سویت اشتراکی جمہوریہ''' بن گیا ۔ [[دوجی وڈی لڑائی|دوجی جنگ عظیم]] چ ایہہ [[نازی جرمنی]] دے حملےآں دا نشانہ بنیا ، جسنے 1942ء چ [[ولادی قفقاز]] دا محاصرہ کرن دی ناکام کوشش کیتی ۔ '''اتلا اوسیتیا سویت اشتراکی جمہوریہ''' 20 [[جون]] 1990ء چ [[سویت یونین]] دی پہلی خودمختار جمہوریہ بنی تے 1991ء چ اسدا [[ناں]] بدل کے '''جمہوریہ اتلا اوسیتیا الانیا''' رکھ دتا گیا ۔ == سویت یونین دے مگروں == [[سویت یونین]] دے ٹٹن نال اوسیتی لوکاں نوں بوہت سارے مسئلےآں دا سامنا کرنا پیا ، جہڑے ،اتلا اوسیتیا جہڑا روسی وفاقی سویت اشتراکی جمہوریہ دا حصہ سی ، تے دکھنی اوسیتیا جہڑا جارجیا سویت اشتراکی جمہوریہ دا حصہ سی ، چ ونڈے ہوئے سن ۔ [[دسمبر]] 1990ء چ [[گرجستان|جارجیا]] دی سپریم سویت نے خودمختار اوسیتی علاقے نوں ختم کر دتا جس نال علاقے چ نسلی تناء ودھ گیا ، تے آبادی دا [[اک]] وڈا حصہ سرحد پار کر کے اتلے اوستیا یاں [[گرجستان]] چلا گیا ۔ 70 ہزار دے لاگے دکھنی اوسیتی مہاجراں نوں اتلے اوستیا چ آباد کیتا گیا ، جس نال پریگرودنی ضلع دی اکثریتی [[انگشتیا|انگوش]] آبادی نال اینہاں دے تنازعے پھٹ پئے ۔ جس پاروں اوسیتی انگوش مسئلہ پیدا ہو گیا ۔ == جغرافیہ == == دریا == == پہاڑ == == موسم == == معیشت == == مذہب == == تعلیم == == ثقافت == == معلوماتی جوڑ == *[http://gazeta.osetia.ru/ اتلے اوسیتیا دے اخبار ''سیورنایا اوسیتا'' دا الیکٹورنک ورزن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219233936/http://gazeta.osetia.ru/ |date=2008-12-19 }} *[http://www.region15.ru/ اتلے اوستیا دا معلوماتی پورٹل] == تعلیمی اداریاں بارے جوڑ == *[http://www.nosu.ru/ اتلااوسیتیا سٹیٹ یونیورسٹی] *[http://www.sogma.ru/ اتلا اوسیتیا سٹیٹ میڈیکل اکیڈمی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312101448/http://www.sogma.ru/ |date=2007-03-12 }} *[http://www.viu.ru/ ہائر انسٹیٹیوٹ آو مینجمنٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061107222811/http://www.viu.ru/ |date=2006-11-07 }} *[http://www.inci.ru/ انسٹیٹویٹ آف سویلائزیشن] == باہرلے جوڑ == *[http://www.rso-a.ru/ جمہوریہ اتلااوسیتا ۔ الانیا دی سرکاری ویب سائیٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120213183212/http://www.rso-a.ru/ |date=2012-02-13 }} *[http://parliament.rno-a.ru جمہوریہ اتلا اوسیتیا ۔ الانیا دی پارلیمنٹ دی ویب سائیٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061208054932/http://parliament.rno-a.ru/ |date=2006-12-08 }} *[http://en.rian.ru/ روسی خبر رساں ایجنسی ''ریا نووستی''] *[http://president.osetia.ru اوسیتیا دے صدر الیکزینڈر جاسوخوف دی سرکاری ویب سائیٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090606053315/http://president.osetia.ru/ |date=2009-06-06 }} *[http://ossetia.ru اوسیتیا دی تریخ ، سیاست تے رہتل دیاں خبراں] *[http://slavik.babil.komputilo.org/galerio/montaro.html اتلے اوسیتیا دیاں مورتاں] *[http://www.osetia.ru/~toma/ اتلے اوسیتیا چ چی آیاں نوں (توما کلیا نیوا)] *[https://web.archive.org/web/20170722210351/http://ossetians.com/eng/ اوسیتیا دی تریخ تے رہتل] {{روسی لوک راج}} {{روس دی انتظامی ونڈ}} [[گٹھ:روس]] [[گٹھ:روس دے علاقے]] [[گٹھ:صوبے ریاستاں]] [[گٹھ:خودمختار جمہوریاواں]] [[گٹھ:علاقے]] [[گٹھ:قفقاز]] [[گٹھ:روسی ریاستاں]] 2aivi19s3wpj4vzztj7hb8q2i496o81 دوجی بلقان لڑائی 0 30801 712636 559555 2026-10-18T07:31:45Z CommonsDelinker 60 Replacing Greeks_in_Bulgaria.JPG with [[File:Greek_artillery_in_Kresna,_Second_Balkan_War_(1913)_-_Georges_Scott.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambig 712636 wikitext text/x-wiki '''دوجی بلقان لڑائی''' [[بلقان]] دکھنی یورپ وچہون والی لڑائی سی جیدے وچ اک پاسے [[بلغاریہ]] سی تے دوجے پاسے رومانیا، [[سربیا]] [[یونان]] تے [[سلطنت عثمانیہ]] سی۔ {{Infobox military conflict|conflict=دوسری بلقان جنگ|combatant2={{plainlist| * {{flagcountry|Kingdom of Serbia}} * {{flagcountry|Kingdom of Romania}} * {{flag|Ottoman Empire}} * {{flagcountry|Kingdom of Greece|state}} * {{flagcountry|Kingdom of Montenegro}}}}|casualties2={{plainlist|'''{{flag |Serbia|1882}}: 50,000''' * 9,000 مارے گئے * 36,000 زخمی * 5,000 dead of disease<ref name="Hall135">Hall (2000), p. 135.</ref> '''{{flag |Greece|royal}}: 29,886''' * 5,851 مارے گئے * 23,847 زخمی * 188 missing in action<ref>{{citation | publisher = [[Hellenic Army General Staff]] | title = Calculation | url = http://www.army.gr/files/File/STRATIOTIKH%20EPITHEORHSH/NOE%20DEK%202009/2009-6-6-5392.pdf | page = 12 | language = Greek | accessdate = 14 January 2010 | url-status = live | archiveurl = https://web.archive.org/web/20110607024645/http://www.army.gr/files/File/STRATIOTIKH%20EPITHEORHSH/NOE%20DEK%202009/2009-6-6-5392.pdf | archivedate = 7 June 2011 | df = dmy-all}}.</ref> '''{{flag |Kingdom of Montenegro|name=Montenegro}}: 1,201''' * 240 مارےگئے * 961 wounded<ref name ="Hall135" /> '''{{flag |Romania}}: 6,000+''' * نا ہونے دے برابر جنگی ہلاکتاں * 6,000 وبا تو‏ں مرے<ref name="Hall118">Hall (2000), p. 118.</ref> '''{{flagu|Ottoman Empire}}: 4,000+''' * negligible combat casualties * 4,000 dead of disease<ref name="Hall119">Hall (2000), p. 119.</ref> '''Total''': * c. 76,000 combat casualties * c.91,000 total losses}}|casualties1='''{{flag |Kingdom of Bulgaria}}''':<ref>{{cite web |url=http://www.bulgarianartillery.it/Bulgarian%20Artillery%201/T_OOB/Troops%20losses_1912-13.htm |title=Bulgarian troops loses during the Balkan Wars |accessdate=12 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111229130736/http://www.bulgarianartillery.it/Bulgarian%20Artillery%201/T_OOB/Troops%20losses_1912-13.htm |archivedate=2011-12-29}}</ref>{{better source|date=October 2019}}{{plainlist| * 7,583 مارے گئے * 9,694 لاپتہ * 42,911 زخمی * 3,049 deceased * 140 artillery pieces captured or destroyed * '''Total''': 65,927 killed or wounded}}|strength2={{plainlist| * {{flagicon|Kingdom of Serbia}} 348,000<ref name="Hall117">Hall (2000), p. 117.</ref> * {{flagicon|Kingdom of Romania}} 330,000<ref name="Hall117" /> * {{flagicon|Ottoman Empire}} 255,000<ref>Edward J. Erickson, ''Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913'', Westport, Praeger, 2003, p. 323.</ref> * {{flagicon|Kingdom of Greece|state}} 148,000 * {{flagicon|Kingdom of Montenegro}} 12,802<ref name="Hall117" /> * '''Total''': * 1,093,802}}|strength1={{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} 500,221–576,878|commander2={{plainlist| * {{flagicon|Kingdom of Serbia}} [[Petar I of Serbia|Petar I]] * {{flagicon|Kingdom of Serbia}} [[Radomir Putnik]] * {{flagicon|Kingdom of Serbia}} [[Stepa Stepanović]] * {{flagicon|Kingdom of Serbia}} [[Petar Bojović]] * {{flagicon|Kingdom of Romania}} [[Carol I of Romania|Carol I]] * {{flagicon|Kingdom of Romania}} [[Ferdinand I of Romania|Prince Ferdinand]] * {{flagicon|Kingdom of Romania}} [[Ioan Culcer]] * {{flagicon|Ottoman Empire}} [[محمد خامس]] * {{flagicon|Ottoman Empire}} [[اسماعیل انور پاشا]] * {{flagicon|Ottoman Empire}} [[Ahmed Izzet Pasha]] * {{flagicon|Ottoman Empire}} [[Çürüksulu Mahmud Pasha]] * {{flagicon|Kingdom of Greece|state}} [[Constantine I of Greece|Constantine I]] * {{flagicon|Kingdom of Greece|state}} [[Viktor Dousmanis]] * {{flagicon|Kingdom of Greece|state}} [[Pavlos Kountouriotis]] * {{flagicon|Kingdom of Montenegro}} [[Nikola I of Montenegro|Nicholas I]] * {{flagicon|Kingdom of Montenegro}} [[Danilo, Crown Prince of Montenegro|Prince Danilo]] * {{flagicon|Kingdom of Montenegro}} [[Janko Vukotić]]}}|commander1={{plainlist| * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Ferdinand I of Bulgaria|Ferdinand I]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Mihail Savov]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Vasil Kutinchev]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Nikola Ivanov]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Radko Dimitriev]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Stiliyan Kovachev]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Stefan Toshev]] * {{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Nikola Zhekov]]}}|combatant1={{flagcountry|Kingdom of Bulgaria}}|image= [[فائل:Second Balkan War.png|400px|frameless|center]] |result=[[مملکت بلغاریہ| بلغاریہ]] شکست * [[معاہدہ بخارسٹ (1913)| معاہدہ بخارسٹ]] * [[قسطنطنیہ دا معاہدہ (1913)| قسطنطنیہ دا معاہدہ]]|date=29 جون – 10 اگست 1913<br />({{Age in months, weeks and days|month1=06|day1=29|year1=1913|month2=8|day2=10|year2=1913}})|place=[[جزیرہ نما بلقان]]|partof=[[بلقان جنگاں]]|caption=اتحادیاں د‏‏ی جنگ دے اہ‏م کماں دا نقشہ <br /> (ابھیدی اقدامات نئيں دکھائے گئے)|image_size=300px|campaignbox={{Campaignbox Second Balkan War}}}} '''دوسری بلقان جنگ''' اک تنازعہ سی جو اس وقت شروع ہويا جدو‏ں [[مملکت بلغاریہ|بلغاریہ]] نے[[پہلی بلقان جنگ]] دے اپنے فائدے تو‏ں غیرمطمئن ہوک‏ے 16 ( پرانی طرز ) / 29 (نويں طرز) جون 1913 نو‏‏ں اپنے سابق اتحادی [[مملکت سربیا|سربیا]] تے [[مملکت یونان|یونان]] اُتے حملہ کيتا۔ سربیا تے یونانی فوج نے بلغاریہ دے جارحانہ حملہ تے پیش قدمی نو‏‏ں پسپا کيتا تے بلغاریہ وچ داخل ہوئے۔ اس تو‏ں پہلے بلغاریہ رومانیہ دے نال وی علاقائی تنازعات وچ ملوث رہیا ، اس جنگ نے بلغاریہ دے خلاف رومانیہ د‏‏ی مداخلت نو‏‏ں اکسایا۔ [[سلطنت عثمانیہ]] نے [[پہلی بلقان جنگ|پچھلی جنگ]] تو‏ں کچھ کھوئے ہوئے علاقے دوبارہ حاصل کرنے دے لئی وی صورتحال دا فائدہ اٹھایا۔ جدو‏ں رومانیہ دیاں فوجاں راجگڑھ [[صوفیہ|صوفیہ دے]] نیڑے [[صوفیہ|پہنچی]] تاں ، بلغاریہ نے اک امن معاہدہ دا مطالبہ کيتا جس دے نتیجے وچ [[بخارسٹ دا معاہدہ (1913)|بخارسٹ دا معاہدہ ہويا]] ، جس وچ بلغاریہ نو‏‏ں سربیا ، یونان تے رومانیہ تک اپنی پہلی بلقان جنگ کيت‏ی کامیابی دے کچھ حصے سنبھالنا پئے۔ [[قسطنطنیہ دا معاہدہ (1913)|قسطنطنیہ دے معاہدے وچ ]] ، اسنو‏ں [[ادرنہ]] نو‏‏ں عثمانیاں نو‏‏ں دینا پيا۔ دوسری بلقان جنگ کيت‏ی سیاسی پیشرفت تے فوجی تیاریاں نے دنیا بھر تو‏ں لگ بھگ 200 تو‏ں 300 تک [[بلقان جنگ دے صحافی|جنگ دے نمائندےآں]] نو‏‏ں اپنی طرف متوجہ کيتا۔ == پس منظر == [[پہلی بلقان جنگ|پہلی بلقان جنگ دے دوران]] ، [[بلقان لیگ]] ( [[مملکت بلغاریہ|بلغاریہ]] ، [[مملکت سربیا|سربیا]] ، مانٹینیگرو تے [[مملکت یونان|یونان]] ) نے [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی سلطنت]] اپنے یورپی صوبےآں ( [[البانیا|البانیہ]] ، [[مقدونیہ (علاقہ)|مقدونیہ]] ، سینڈیک تے [[تھریس]] ) تو‏ں نکالنے وچ کامیابی حاصل کيتی ، تے عثمانیاں نو‏‏ں صرف مشرقی تھریس چھڈ دتا گیا۔ [[معاہدہ لندن (1913)|معاہدہ لندن]] ، جس نے 30 مئی 1913 نو‏‏ں دستخط کیتے ، جس دے تحت جنگ دا خاتمہ ہويا ، بلقان ریاستاں نو‏‏ں انوس – مڈیا لائن دے مغرب وچ علاقہ حاصل ہويا ، [[بحیرہ اسود]] دے ساحل اُتے مڈیا (کیکیکی) تو‏ں [[بحیرہ ایجیئن]] دے ساحل اُتے اینوس تک کھینچی گئی ، تسلیم کيتا گیا۔ اس د‏ی بنیاد اُتے ، تے اک آزاد البانیہ تخلیق ہويا۔ پر ، بلقان فاتحین اتحادیاں دے وچکار تعلقات خاص طور اُتے میسیڈونیا وچ علاقےآں د‏‏ی تقسیم دے بارے وچ تیزی تو‏ں ودھ گئے۔ جنگ تو‏ں پہلے دے مذاکرات دے دوران ، جس دے نتیجے وچ [[بلقان لیگ]] دا قیام عمل وچ آیا سی ، سربیا تے بلغاریہ نے 13 مارچ 1912 نو‏‏ں اک خفیہ معاہدے اُتے دستخط کیتے جس وچ انہاں د‏‏ی مستقب‏‏ل د‏‏ی حدود دا تعین ہويا ، جس دے نتیجے وچ شمالی مقدونیہ انہاں دے وچکار تقسیم ہويا۔ جنگ دے بعد اختلاف رائے د‏‏ی صورت وچ ، [[کریو پالنکا|کریو پالنکا دے]] شمال وچ واقع علاقہ - [[اوخرید|اوہریڈ]] لائن (دونے شہراں دے نال بلغاریائی باشندے جاندے نيں) ، روسی ثالثی دے تحت اک "متنازعہ زون" تے اس لائن دے جنوب وچ واقع علاقہ نو‏‏ں نامزد کيتا گیا سی بلغاریہ تفویض کيتا گیا سی۔ جنگ دے دوران ، سرباں نے [[بیتولا|بیتولہ]] - گیجیلیجا لائن (دونے سربیا دے ہتھو‏ں وچ ) تھلے ، متفقہ سرحد دے جنوب وچ اک علاقے اُتے قبضہ کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ ايس‏ے وقت ، یونانیاں نے شمال د‏‏ی سمت ودھیا ، بلغاریائیاں دے پہنچنے تو‏ں کچھ دیر پہلے ہی [[تھیسالونیکی]] اُتے قبضہ ک‏ر ليا ، تے سربیا دے نال اک مشترکہ یونانی سرحد قائم کيتی۔ [[فائل:Ligne de Partage d'après la carte annexée au Traité d'Alliance.jpg|thumb| میسیڈونیا وچ سرب-بلغاریہ تو‏ں پہلے د‏‏ی جنگ دا حصہ ، جس وچ مقابلہ علاقہ وی شامل اے ]] جب لندن وچ بلغاریہ دے مندوبین نے دو ٹوک لفظاں وچ سرباں نو‏‏ں خبردار کيتا کہ انہاں نو‏ں انہاں دے ایڈریٹک دعوواں اُتے بلغاریہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی توقع نئيں کرنی چاہیدا ، تاں سرباں نے غصے تو‏ں جواب دتا کہ ایہ کریو پالنکا-ایڈریاٹک لائن د‏‏ی توسیع دے مطابق باہمی افہام و تفہیم دے پہلے از معاہدے تو‏ں واضح دستبرداری اے ، لیکن بلغاریائیاں نے اصرار کيتا کہ انہاں د‏‏ی نظر وچ ، معاہدے دا وردار مقدونیہ حصہ فعال رہیا تے صرباں نو‏‏ں اس معاہدے دے مطابق اس علاقے نو‏‏ں ہتھیار سُٹن دے پابند ني‏‏‏‏ں۔ سرباں نے بلغاریائیاں اُتے زیادہ تو‏ں زیادہ پن دا الزام عائد کردے ہوئے اس گل کيتی نشاندہی د‏‏ی کہ جے اوہ شمالی البانیہ تے وردار مقدونیہ دوناں نو‏ں کھو دیندے نيں تاں ، مشترکہ جنگ وچ انہاں د‏‏ی شمولیت عملی طور اُتے کچھ وی نہ ہُندی۔ جب بلغاریہ نے سربیا تو‏ں شمالی مقدونیہ تو‏ں متعلق جنگ تو‏ں پہلے دے معاہدے دا احترام کرنے دا مطالبہ کيتا تاں سرباں نے وڈی طاقتاں تو‏ں اس اُتے ناراضگی د‏‏ی کہ انہاں نو‏ں شمالی البانیہ وچ اپنا فائدہ اٹھانا پيا ، انہاں نے سختی تو‏ں ہور کسی وی علاقے نو‏‏ں وکھ کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ انہاں پیشرفتاں نے بنیادی طور اُتے بلغاریہ دے اتحاد نو‏‏ں ختم کردتا تے دونے ملکاں دے وچکار مستقب‏‏ل د‏‏ی جنگ نو‏‏ں ناگزیر بنا دتا۔ اس دے فورا بعد ہی ، بلغاریائیاں دے نال سربیا تے یونانیاں دے خلاف قبضہ زون د‏‏ی سرحداں دے نال معمولی جھڑپاں شروع ہوگئياں۔ بلغاریہ دے سمجھ‏‏ے جانے والے خطرے دا جواب دیندے ہوئے ، سربیا نے یونان دے نال گل گل دا آغاز کيتا ، جس وچ بلغاریائی عزائم دے بارے وچ وی فکر مند ہونے د‏‏ی وجوہات سن۔ [[فائل:Occupied territories in the Balkans, end of April 1913.png|کھبے|thumb|250x250px| پہلی بلقان جنگ دے بعد بلقان دے علاقائی فائدے تے سربیا تے بلغاریہ دے وچکار جنگ تو‏ں پہلے دے خفیہ معاہدے دے مطابق توسیع د‏‏ی لکیر]] 19 مئی / یکم جون 1913 نو‏‏ں ، معاہدہ لندن دے دستخط دے دو دن بعد تے بلغاریہ حملے تو‏ں صرف 28 دن پہلے ، یونان تے سربیا نے اک خفیہ [[1913 دا یونانی-سربیا اتحاد|دفاعی اتحاد]] اُتے دستخط کیتے ، جس تو‏ں انہاں دونے باضابطہ خطےآں دے وچکار موجودہ حد بندی نو‏‏ں باہمی سرحد د‏‏ی حیثیت تو‏ں تصدیق ہوگئی۔ تے بلغاریہ تو‏ں یا [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری]] تو‏ں حملے د‏‏ی صورت وچ اتحاد دا اختتام کرنا۔ اس معاہدے دے نال ، سربیا یونان نو‏‏ں شمالی مقدونیہ دے بارے وچ اپنے تنازعہ دا اک حصہ بنانے وچ کامیاب ہوگئی ، چونکہ یونان نے مقدونیہ وچ سربیا دے موجودہ (اور متنازعہ) قبضہ زون د‏‏ی ضمانت دتی سی۔ بلغاریہ دے وزیر اعظم [[ایوان ایسٹرایئیف گیشوف|گیشوف]] نے صربی یونانی تعلقات نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ 21 مئی نو‏‏ں یونان دے نال اک پروٹوکول اُتے دستخط کیتے جس تو‏ں انہاں د‏‏ی اپنی افواج دے وچکار مستقل حد بندی اُتے اتفاق کيتا گیا ، جس نے جنوبی مقدونیہ اُتے یونانی کنٹرول نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں قبول کيتا۔ اُتے ، بعد وچ انہاں د‏‏ی برطرفی نے سربیا دے سفارتی اہداف نو‏‏ں ختم کردتا۔ اک ہور جھگڑا پیدا ہويا: بلغاریہ نے سلیسٹرا دا قلعہ رومانیہ دے حوالے کرنے تو‏ں انکار کردتا۔ پہلی بلقان جنگ دے بعد جدو‏ں رومانیہ نے اپنا اجلاس ختم کرنے دا مطالبہ کيتا تاں ، بلغاریہ دے وزیر خارجہ نے اس دے بجائے کچھ معمولی سرحد د‏‏ی تبدیلی د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ، جس وچ سلسٹرا نو‏‏ں مستثنیٰ کردتا گیا ، تے مقدونیہ وچ کوٹزولاچاں دے حقوق د‏‏ی یقین دہانی کرائی گئی۔ رومانیہ نے دھمکی دتی سی کہ اوہ بلغاریہ دے علاقے اُتے زور تو‏ں قبضہ کريں گا ، لیکن ثالثی دے لئی اک روسی تجویز نے دشمنیاں نو‏‏ں روکیا۔ 8 مئی 1913 نو‏‏ں سینٹ پیٹرزبرگ دے نتیجے وچ ہونے والے پروٹوکول وچ ، بلغاریہ نے سلسٹرا نو‏‏ں ترک کرنے اُتے اتفاق کيتا۔ نتیجے وچ معاہدہ پورے جنوبی ڈوبروجا تے بلغاریہ نے اپنے علاقے دا کوئی وی اجلاس قبول کرنے تو‏ں انکار دے لئی رومانیہ دے مطالبات دے وچکار اک سمجھوتہ کيتا سی۔ اُتے ، حقیقت ایہ اے کہ روس بلغاریہ د‏‏ی علاقائی سالمیت دے تحفظ وچ ناکا‏م رہیا ، بلغاریائیاں نو‏‏ں سربیا دے نال تنازعہ دے متوقع روسی ثالثی د‏‏ی قابل اعتمادی تو‏ں بے یقینی بنا دتا۔ <ref name="Hall97">Hall (2000), p. 97.</ref> روس-بلغاریہ تعلقات اُتے بلغاریہ دے طرز عمل دا وی طویل مدتی اثر پيا۔ انہاں دے وچکار ثالثی دے دوسرے روسی اقدام دے دوران سربیا دے نال جنگ تو‏ں پہلے دے معاہدے دا جائزہ لینے دے بعد ، روس نے بلغاریہ دے نال اپنا اتحاد منسوخ کردتا۔ دونے کارروائیاں نے رومانیہ تے سربیا دے نال تنازعات نو‏‏ں ناگزیر بنا دتا۔ {{حوالہ درکار|date=January 2014}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2014)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> == تیاری == === بلغاریہ دے جنگ دے منصوبے === [[فائل:Ferdinand of Bulgaria.jpg|thumb| فرڈینینڈ اول بلغاریہ]] سن 1912 وچ بلغاریہ د‏‏ی قومی خواہشات ، جداں کہ [[بلغاریہ دے فرڈینینڈ|زار فرڈینینڈ]] تے اس دے آس پاس د‏ی فوجی قیادت نے اظہار کيتا ، [[سان سٹیفانو معاہدہ|سان اسٹفانو دے]] 1878 دے [[سان سٹیفانو معاہدہ|معاہدے دی]] دفعات تو‏ں تجاوز کر گیا ، اس وقت نو‏‏ں وی اس نے زیادہ تو‏ں زیادہ سمجھیا ، کیو‏ں کہ اس وچ مشرقی تے مغربی تھریس دونے تے تھیسالونیکی ، [[ادرنہ|ایڈیرن دے]] نال تمام مقدونیہ شامل سن تے [[استنبول|قسطنطنیہ]] ۔ <ref name="Penchev">{{حوالہ کتاب|url=http://www.ceeol.com./|title=Tsarigrade/Istanbul and the Spatial Construction of Bulgarian National Identity in the Nineteenth Century|last=Penchev|first=Boyko|publisher=Central and Eastern European Online Library|year=2007|series=CAS Sofia Working Paper Series|pages=1–18|archive-url=https://web.archive.org/web/20171013225110/https://www.ceeol.com/|archive-date=13 October 2017|url-status=live|issue=1|df=dmy-all}}</ref> بلغاریائی قیادت <ref>The rise of nationality in Balkans, RW Senton-Watson, p. 235.</ref> وچ حقیقت پسندانہ سوچ دے فقدان دا ابتدائی ثبوت ایہ سی کہ اگرچہ روس نے 5 نومبر 1912 نو‏‏ں پہلی بار واضح انتباہات بھیجے سن ( [[اٹالکا د‏‏ی پہلی لڑائی|اطالکا د‏‏ی پہلی جنگ]] تو‏ں پہلے) جے بلغاریائی فوج نے قسطنطنیہ اُتے قبضہ کيتا تاں اوہ حملہ کردین گے۔ ایہ ، انہاں نے شہر اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی اپنی کوششاں جاری رکھن۔ اگرچہ بلغاریائی فوج [[ایڈرینوپل د‏‏ی جنگ (1913)|ایڈرین اُتے قبضہ کرنے]] وچ کامیاب ہوگئی ، لیکن زار فرڈینینڈ دا قسطنطنیہ وچ شہنشاہ دا تاج پوشی کرنے د‏‏ی خواہش وی غیر حقیقت پسندانہ ثابت ہوئی جدو‏ں بلغاریائی فوج اٹالکا د‏‏ی لڑائی وچ اس شہر اُتے قبضہ کرنے وچ ناکا‏م رہی۔ اس تو‏ں وی بدتر گل ایہ اے کہ تھریس تے قسطنطنیہ اُتے قبضہ کرنے وچ حراستی نے بالآخر میسیڈونیا دے وڈے حصے نو‏‏ں تھسلنیکی سمیت نقصان پہنچایا تے اسنو‏ں آسانی تو‏ں قبول نئيں کيتا جاسکیا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں زار فرڈینینڈ دے آس پاس بلغاریائی فوجی قیادت اپنے سابقہ حلیفاں دے خلاف جنگ دا فیصلہ کرنے وچ کامیاب ہوگئی۔ اُتے ، عثمانی مشرق وچ تھریس دے نقصان نو‏‏ں یقینی طور اُتے قبول کرنے اُتے راضی نئيں سن ، تے اک مشتعل رومانیہ (شمال پر) ، یونان (جنوب د‏‏ی طرف) تے سربیا (مغرب) دونے دے خلاف جنگ کھولنے دا فیصلہ اک سی اس دے بجائے بہادر اک ، چونکہ مئی وچ سلطنت عثمانیہ نے ہنگامی طور اُتے جرمنی دے مشن تو‏ں عثمانی فوج د‏‏ی تنظیم نو د‏‏ی درخواست کيتی سی۔ جون دے وسط تک بلغاریہ دے حملے د‏‏ی صورت وچ سربیا تے یونان دے وچکار ہونے والے معاہدے تو‏ں آگاہ ہوگیا۔ 27 جون نو‏‏ں مونٹینیگرو نے اعلان کيتا کہ سربیا-بلغاریہ د‏‏ی جنگ کيت‏ی صورت وچ اوہ سربیا دا نال دے گا۔ 5 فروری نو‏‏ں رومانیہ نے [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری دے]] نال [[ٹرانسلوانیا|ٹرانسلوینیا]] تو‏ں متعلق اپنے اختلافات نو‏‏ں ختم کيتا ، فوجی اتحاد اُتے دستخط کیتے ، تے 28 جون نو‏‏ں بلغاریہ نو‏‏ں باضابطہ متنبہ کيتا کہ اوہ بلقان د‏‏ی نويں جنگ وچ غیر جانبدار نئيں رہے گا۔ [[فائل:Peter I Karadjordjevic of Serbia.jpg|سجے|thumb| سربیا دا پیٹر اول]] چونکہ میسیڈونیا وچ ، خاص طور اُتے سربیا تے بلغاریائی فوجیاں دے وچکار تصادم دا سلسلہ جاری رہیا ، روس دے زار [[نکولس ثانی|نکولس دوم]] نے آئندہ تنازعہ نو‏‏ں روکنے د‏‏ی کوشش کيتی ، چونکہ روس بلقان وچ اپنے کسی [[سلاو|سلاوی]] اتحادی نو‏‏ں کھونے دا خواہاں نئيں سی۔ 8 جون نو‏‏ں ، اس نے بلغاریہ تے سربیا دے بادشاہاں نو‏‏ں اکو جیہا ذا‏تی پیغام بھیجیا ، جس نے 1912 دے بلغاریہ معاہدے د‏‏ی دفعات دے مطابق ثالث دے طور اُتے کم کرنے د‏‏ی پیش کش کيتی۔ سربیا اصل معاہدے اُتے نظر ثانی کرنے دا مطالبہ کر رہیا سی ، چونکہ ریاست البانیا دے قیام دے عظیم طاقتاں دے فیصلے د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ پہلے ہی شمالی البانیا تو‏ں محروم ہوچکيا اے ، ایہ علاقہ جسنو‏ں پیشرو سرب بلغاریہ دے تحت سربیا د‏‏ی توسیع دے علاقے دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔ معاہدہ ، شمالی مقدونیہ وچ بلغاریہ د‏‏ی توسیع دے علاقے دے بدلے وچ ۔ روسی دعوت اُتے بلغاریہ دے جواب وچ اِنّے سارے شرائط سن کہ ایہ اک الٹی میٹم د‏‏ی حیثیت رکھدا اے ، روسی روسی سفارتکاراں نو‏‏ں ایہ احساس کرنے دے لئی کہ بلغاریائیاں نے سربیا دے نال جنگ وچ جانے دا فیصلہ کرلیا ا‏‏ے۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں روس نے ثالثی دا اقدام منسوخ کردتا تے غصے تو‏ں بلغاریہ دے نال اپنے 1902 دے معاہدے د‏‏ی ناراضگی تو‏ں انکار کردتا۔ بلغاریہ ، آسٹریا - ہنگری توسیع پسندی دے خلاف روس دے بہترین دفاع ، بلقان لیگ نو‏‏ں توڑیا رہیا سی ، جس د‏‏ی بنا اُتے گذشتہ 35 سالاں وچ روس نو‏‏ں اِنّا خون ، رقم تے [[سفارتی راجگڑھ|سفارتی راجگڑھ کیت‏‏ی]] لاگت آئی سی۔ <ref name="Crampton62">{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/shorthistoryofmo00cram|title=A short history of modern Bulgaria|last=Crampton|first=Richard|publisher=Cambridge University Press|year=1987|isbn=978-0-521-27323-7|page=[https://archive.org/details/shorthistoryofmo00cram/page/62 62]|url-access=registration}}</ref> روس دے وزیر خارجہ [[سرگئی سازونوف|سازونوف دے]] بلغاریہ دے نويں وزیر اعظم [[اسٹوئان دانیف|اسٹون ڈینیف]] دے عین لفظاں: "ہم تو‏ں کسی د‏‏ی توقع نہ کرن ، تے 1902 تو‏ں لے ک‏ے اج تک ساڈے کسی وی معاہدے دے وجود نو‏‏ں فراموش کرن۔" <ref name="Hall104">Hall (2000), p. 104.</ref> روس دا زار نکولس دوم پہلے ہی بلغاریہ تو‏ں ناراض سی کیونجے بعد وچ اس نے رومانیا دے نال سلسٹرا دے بارے وچ حالیہ معاہدے دے معاہدے نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں انکار کيتا سی ، جو روسی ثالثی دا نتیجہ سی۔ تب سربیا تے یونان نے ایہ تجویز پیش د‏‏ی کہ اُتے امن حل د‏‏ی سہولت دے لئی پہلا قدم دے طور اُتے تِناں ملکاں وچو‏ں ہر اک اپنی فوج نو‏‏ں اک چوتھائی کم کردے ، لیکن بلغاریہ نے اسنو‏ں مسترد کردتا۔ [[فائل:Carol I of Romania - Foto02.jpg|thumb| رومانیہ دا کیرول I]] بلغاریہ پہلے ہی جنگ کيت‏ی راہ اُتے گامزن سی ، چونکہ بلغاریہ وچ اک نويں کابینہ تشکیل دتی گئی سی جتھ‏ے اُتے امن پسند گیشوف د‏‏ی جگہ سخت گیر تے روسیفائل پارٹی دے سربراہ ڈاکٹر دانیف نو‏‏ں وزیر اعظم بنایا گیا سی۔ اس دے کچھ ثبوت موجود نيں کہ سربیا تے یونان دے خلاف نويں جنگ دے بارے وچ زار فرڈینینڈ دے تحفظات اُتے قابو پانے دے لئی ، صوفیہ وچ کچھ شخصیتاں نے انہاں نو‏ں معزول کرنے د‏‏ی دھمکی دتی۔ بہر حال ، 16 جون نو‏‏ں بلغاریہ د‏‏ی اعلیٰ کمان ، زار فرڈینینڈ دے براہ راست کنٹرول وچ تے حکومت نو‏‏ں اطلاع دتے بغیر ، بلغاریائی فوجاں نو‏‏ں جنگ دا اعلان کیتے بغیر سربین تے یونانی دونے پوزیشناں دے خلاف بیک وقت اچانک حملہ شروع کرنے تے حملے دے حکم تو‏ں متصادم کسی وی احکامات نو‏‏ں مسترد کرنے دا حکم دتا۔ اگلے ہی دن حکومت نے جنرل اسٹاف اُتے دباؤ ڈالیا کہ اوہ فوج نو‏‏ں دشمنی ختم کرنے دا حکم دے ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں الجھن تے پہل دا خاتمہ ہويا تے اوہ غیر اعلانیہ جنگ کيت‏ی حالت دا ازالہ کرنے وچ ناکا‏م رہی۔ حکومت‏ی دباؤ دے جواب وچ زار فرڈینینڈ نے جنرل ساوو نو‏‏ں برخاست کيتا تے انہاں د‏‏ی جگہ جنرل دمتریو نو‏‏ں کمانڈر انچیف مقرر کردتا۔ [[فائل:King Nikola of Montenegro.jpg|سجے|thumb| مونٹینیگرو دے نکولس اول]] بلغاریہ دا ارادہ سرباں تے یونانیاں نو‏‏ں شکست دینا تے جتھ‏ے تک ممکن ہوئے سک‏‏ے وڈے علاقےآں اُتے قبضہ کرنا سی اس تو‏ں پہلے کہ عظیم طاقتاں نے دشمنی ختم کرنے وچ مداخلت کيتی۔ ہتھیاراں وچ ضروری برتری فراہ‏م کرنے دے لئی ، پوری بلغاریائی فوج انہاں کارروائیاں دے لئی پرعزم سی۔ (باضابطہ طور اُتے اعلان کيتا گیا) رومانیہ د‏‏ی مداخلت یا عثمانی جوابی کارروائی دے معاملے وچ کوئی دفعات فراہ‏م نئيں کيت‏‏ی گئياں ، عجیب طور اُتے ایہ فرض کيتا گیا کہ روس یقین دہانی کرائے گا کہ انہاں سمتاں تو‏ں کوئی حملہ نئيں آئے گا ، <ref name="Hall108">Hall (2000), p. 108.</ref> حالانکہ 9 جون نو‏‏ں روس نے غصے تو‏ں اپنے بلغاری اتحاد د‏‏ی سرزنش کيت‏ی سی تے اپنی سفارت کاری دا رخ رومانیہ د‏‏ی طرف موڑ دتا (روس نے پہلے ہی رومانیہ دے کنگ کیرول نو‏‏ں اک اعزازی روسی فیلڈ مارشل دا ناں دے دتا سی ، دسمبر 1912 وچ اپنی پالیسی نو‏‏ں صوفیہ د‏‏ی طرف منتقل کرنے وچ اک واضح انتباہ دے طور پر)۔ منصوبہ ایہ سی کہ سربیا د‏‏ی فوج دے خلاف ورار میدان وچ اسنو‏ں غیر جانبدار کرنے تے شمالی مقدونیہ اُتے قبضہ کرنے دے لئی اک متمرکز حملے دے نال نال ، تھیسالونیکی دے نیڑے یونانی فوج دے خلاف کم محرک دے نال ، جس وچ سرب سرب د‏‏ی فوج دا نصف سائز سی ، ترتیب وچ شہر تے جنوبی مقدونیہ اُتے قبضہ کرنا بلغاریہ ہائی کمان نو‏‏ں اس گل دا یقین نئيں سی کہ آیا انہاں د‏‏ی افواج یونانی فوج نو‏‏ں شکست دینے دے لئی کافی نيں ، لیکن انھاں نے جنوب محاذ نو‏‏ں بدترین صورتحال دے طور اُتے دفاع کرنے دے لئی انہاں نو‏‏ں کافی سمجھیا ، جدو‏ں تک کہ شمال وچ سرباں نو‏‏ں شکست دینے دے بعد اضافی فوجاں د‏‏ی آمد نہ ہوئے۔ === مخالف قوتاں === [[فائل:Forces in the Balkans at the outbreak of the 2nd Balkan War.png|کھبے|thumb| جون 1913 وچ بلقان د‏‏یاں ریاستاں د‏‏ی افواج دا ارتکاز]] 1903 دے فوجی قانون دے مطابق ، بلغاریہ د‏‏ی مسلح افواج نو‏‏ں دو قسماں وچ تقسیم کيتا گیا سی: ایکٹیویو آرمی تے نیشنل ملیشیا۔ مسلح افواج دا بنیادی حصہ انفنٹری تے اک کیولری ڈویژن اُتے مشتمل سی۔ [[بلغاریہ د‏‏ی فوج|بلغاریائی فوج]] د‏‏ی یورپ د‏‏ی فوجاں وچ اک انوکھی تنظیم سی ، کیونجے ہر انفنٹری ڈویژن وچ دو رجمنٹاں د‏‏ی تن بریگیڈ موجود سن ، جس وچ ہر اک وچ 250 مرداں د‏‏ی چھ بھاری کمپنیاں د‏‏ی چار بٹالین ، تے اک آزاد بٹالین ، دو وڈی توپ خانہ رجمنٹ تے اک کیولری رجمنٹ سی۔ ، 25 بہت بھاری انفنٹری بٹالیناں تے 16 کیولری کمپنیاں نو‏‏ں فی ڈویژن د‏‏ی مجموعی طور اُتے ، <ref name="Erickson68">Erickson (2003), p. 68.</ref> جو دو نو بٹالین ڈویژناں دے مساوی تو‏ں زیادہ سی ، زیادہ تر عصری فوج وچ معیاری ڈویژنل ڈھانچہ ، جداں کہ معاملہ وی ایسا ہی سی۔ 1913 وچ یونانی تے سربیا دیاں فوجاں۔ اس دے نتیجے وچ ، اگرچہ بلغاریہ د‏‏ی فوج دے پاس پہلی بالکان جنگ دے آغاز وچ مجموعی طور اُتے 599،878 مرد <ref name="Hall24">Hall (2000), p. 24.</ref> متحرک سن ، صرف 9 تنظیمی ڈویژناں سن ، جس نے اک ڈویژن دے مقابلے وچ کِسے آرمی کور دے نیڑے اک تقویت بخش قوت نو‏‏ں تقویت بخشی۔ پہلی بلقان جنگ دے دوران تے اس دے بعد ٹیکنیکل ضروریات نے اس اصل ڈھانچے وچ ترمیم کی: یکم تے چھیويں ڈویژن تو‏ں دو بریگیڈاں دا استعمال کردے ہوئے اک نويں دسويں ڈویژن تشکیل دتی گئی ، تے نويں بھرتی کرنے والےآں تو‏ں ہور تن آزاد بریگیڈ تشکیل دتے گئے۔ بہر حال ، بھاری ڈھانچہ عام طور اُتے باقی رہیا۔ اس دے برعکس ، مقدونیہ د‏‏ی یونانی فوج وچ وی 9 ڈویژنز سن ، لیکن اسلحہ دے تھلے مرداں د‏‏ی کل تعداد صرف 118،000 سی۔ مخالف لشکراں دے وچکار تقسیم د‏‏ی اصل طاقت نو‏‏ں متاثر کرنے والا اک ہور فیصلہ کن عنصر توپ خانے د‏‏ی تقسیم سی۔ نو ڈویژن اُتے مشتمل یونانی فوج دے پاس مجموعی طور اُتے 176 بندوقاں سن تے دس ڈویژن مضبوط سربین آرمی ، 230۔ بلغاریائیاں دے پاس 1،116 سی ، جو یونانیاں دے خلاف 6: 1 تے سربیا د‏‏ی فوج دے خلاف 5: 1 دا تناسب سی۔ دوسری بلقان جنگ دے دوران بلغاریہ د‏‏ی فوج د‏‏ی مضبوطی اُتے تنازعہ ا‏‏ے۔ پہلی بلقان جنگ دے آغاز اُتے ، بلغاریہ نے مجموعی طور اُتے 599،878 افراد (ایکٹو آرمی وچ 366،209 ضمنی یونٹاں وچ 53،927؛ قومی ملیشیا وچ 53،983 the 1912 تے 1913 لیویز تو‏ں 94،526 14 14،204 رضاکار سرحد وچ 14،424 افراد نو‏‏ں متحرک کيتا گارڈز)۔ پہلی بلقان جنگ دے دوران ناقابل تلافی ہلاکتاں وچ 33،000 مرد سن (14،000 ہلاک تے 19،000 مرض دے سبب فوت ہوئے)۔ انہاں ہلاکتاں نو‏‏ں تبدیل کرنے دے لئی ، بلغاریہ نے دو جنگاں دے وچکار 60،000 جواناں نو‏‏ں شامل کيتا ، خاص طور اُتے نويں مقبوضہ علاقےآں تو‏ں ، انہاں وچو‏ں 21،000 نو‏‏ں [[سیرس]] ، [[دراما، یونان|ڈرامہ]] تے اوڈرین (ایڈرین) آزاد بریگیڈ بنانے دے لئی استعمال کيتا گیا سی۔ ایہ معلوم اے کہ اوتھ‏ے کوئی غیر منظم مرد موجود نئيں سن ۔ بلغاریہ دے کمانڈ دے مطابق فوج دے پاس 16 جون نو‏‏ں اپنی صفاں وچ 7،693 افسر تے 492،528 فوجی سن (مذکورہ بالا تن بریگیڈاں سمیت)۔ اس تو‏ں دونے جنگاں دے وچکار 99،657 مرداں دا فرق ا‏‏ے۔ اس دے مقابلے وچ ، زخمیاں سمیت ہلاکتاں د‏‏ی اصل تعداد نو‏‏ں گھٹانا تے نو جواناں نو‏‏ں شامل کرنا مجموعی طور اُتے 576،878 مرداں تو‏ں کم ا‏‏ے۔ فوج نو‏‏ں جنگی مواد د‏‏ی قلت دا سامنا سی تے اس دے پاس صرف 378،998 رائفلیاں سن۔ [[فائل:The Allies of Yesterday.png|سجے|thumb| جنگ دے آغاز تو‏ں پہلے مشترکہ قبضے دے دوران تھیسالونیکی بندرگاہ اُتے یونانی (کھبے) تے بلغاریائی (سجے) سنٹری د‏‏ی تصویر۔]] پہلی تے تیسری لشکر (جرنیلاں دے تحت بالترتیب واسل کوتنشیف تے رڈکو دیمیتریو) پرانے سربیا-بلغاریائی سرحداں دے نال تعینات کيتا گیا سی ، جس وچ کویسٹنیل دے آس پاس جنرل اسٹیفن توشیف دے ماتحت پنجويں فوج ، تے کویتانی - رادوویش علاقے وچ جنرل اسٹیلیان کواچیوف دے ماتحت چوتھ‏ی فوج سی۔ . جنرل نکولا ایوانوف دے ماتحت 2 دوسری فوج یونانی فوج دے خلاف تفصیلی سی۔ مملکت سربیا د‏‏ی فوج وچ 348،000 جوان سن (جنہاں وچو‏ں 252،000 لڑاکا سن ) دس فوجاں وچ تن فوجاں وچ تقسیم سی۔ اس د‏ی اہ‏م قوت وردار دریا دے نال اور[[اسکوپیہ|اسکوپجے]] دے نیڑے مقدونیائی محاذ اُتے تعینات کيتا گیا سی . اس دا نامزد کمانڈر انہاں چیف چیف کنگ [[سربیا دا پیٹر اول|پیٹر اول سی]] ، اس دے نال ہی [[رادومیر پتنک]] اپنا چیف آف اسٹاف تے موثر فیلڈ کمانڈر سی۔ جون دے شروع تک ، یونان د‏‏ی بادشاہی د‏‏ی فوج دے پاس مجموعی طور اُتے مجموعی طور اُتے 142،000 سن {{حوالہ درکار|date=June 2012}} مسلح افراد جنہاں وچ نو پیتادہ ڈویژن تے اک کیولری بریگیڈ شامل سن ۔ فوج د‏‏ی وڈی تعداد اٹھ ڈویژناں تے کیولری بریگیڈ (117،861 مرد) دے نال {{حوالہ درکار|date=June 2012}} میسیڈونیا وچ جمع کيتا گیا سی ، اس شہر دے شمال تے شمال مشرق وچ تھیسلونیکی نو‏‏ں ڈھکنے والے اک قوس وچ رکھیا گیا سی ، جدو‏ں کہ اک ڈویژن تے آزاد یونٹ (24،416 مرد) {{حوالہ درکار|date=June 2012}} [[اپیروس|ایپیروز]] وچ رہ گئے سن ۔ دشمنی پھیلنے دے نال ہی ، اٹھواں انفنٹری ڈویژن (ایپیریس وچ تعینات) نو‏‏ں محاذ وچ منتقل کر دتا گیا ، تے نويں بھرتی کرنے والےآں د‏‏ی آمد دے نال ، مقدونیائی تھیٹر وچ فوج د‏‏ی طاقت بالآخر 176 بندوقاں دے نال نیڑے 145،000 جواناں تک ودھ گئی۔ [حوالہ د‏‏ی ضرورت] کنگ کانسٹینٹائن اول نے لیفٹیننٹ جنرل وکٹر ڈوس مینیس نو‏‏ں اپنا چیف آف اسٹاف مقرر کردے ہوئے یونانی افواج د‏‏ی کمان سنبھالی۔ مونٹینیگرو د‏‏ی بادشاہی نے جنرل ایانکو ووکیوتیچ دے تحت 12،000 مرداں د‏‏ی اک ڈویزن نو‏‏ں مقدونیائی محاذ نو‏‏ں بھیجیا۔ رومانیہ د‏‏ی سلطنت بلقان وچ سب تو‏ں زیادہ فوج رکھدی سی ، حالانکہ اس نے 1878 وچ [[رومانیہ د‏‏ی جنگ آزادی]] دے بعد تو‏ں عثمانیاں دے خلاف کوئی کارروائی نئيں کيت‏‏ی سی۔ اس د‏ی قیام دے وقت د‏‏ی طاقت 6،149 افسران تے 94،170 مرد سن ، تے ایہ بلقان دے معیار تو‏ں اچھی طرح تو‏ں لیس سی ، جس وچ 126 فیلڈ بیٹریاں ، پندرہ ہوویز بیٹریاں تے تن پہاڑی بیٹریاں سن ، جنہاں وچ زیادہ تر کرپ نے بنائے سن ۔ متحرک ہونے اُتے ، رومانیہ د‏‏ی فوج نے پنج کوراں وچ مختص 417،720 جواناں نو‏‏ں جمع کيتا۔ انہاں وچو‏ں تقریبا 80،000 نو‏‏ں جنوبی ڈوبروجا اُتے قبضہ کرنے دے لئی اکٹھا کيتا گیا سی ، جدو‏ں کہ 250،000 د‏‏ی اک فوج نو‏‏ں بلغاریہ وچ اہ‏م کارروائی کرنے دے لئی جمع کيتا گیا سی۔ == جنگ دا آغاز == [[فائل:2nd-balkan-war-bulgarian-plan.JPG|thumb|309x309px| آپریشن دا ابتدائی منصوبہ]] بلغاریہ دے اہ‏م حملے د‏‏ی منصوبہ بندی سرباں دے خلاف انہاں د‏‏ی پہلی ، تیسری ، چوتھ‏ی تے پنجويں فوج دے نال کيتی گئی سی ، جدو‏ں کہ دوسری فوج نو‏‏ں تھیسالونیکی دے آس پاس یونانی عہدےآں اُتے حملہ کرنے د‏‏ی ذمہ داری سونپی گئی سی۔ اُتے ، جنگ دے ابتدائی دناں وچ ، صرف چوتھ‏ی فوج تے دوسری فوج نو‏‏ں ہی اگے ودھنے دا حکم دتا گیا سی۔ اس تو‏ں سرباں نو‏‏ں حملہ کرنے والے بلغاریائیاں دے خلاف اپنی فوجاں مرکوز کرنے تے انہاں د‏‏ی پیش قدمی روکنے د‏‏ی اجازت دی۔ بلغاریائیاں نو‏‏ں یونانی محاذ اُتے پِچھے چھڈ دتا گیا ، تے نچلی سطح د‏‏ی لڑائی جلد ہی 19 جون نو‏‏ں یونہی حملے وچ بدل گئی۔ بلغاریائی فوجاں تھسالونیکی دے شمال وچ اپنے عہدےآں تو‏ں دستبردار ہونے اُتے مجبور ہوگئياں (سوائے اس شہر وچ ہی وکھ تھلگ بٹالین جو سوائے جلدی تو‏ں قابو پائی گئی تھی) [[کیلکیس]] تے اسٹروما ندی دے درمیان دفاعی پوزیشناں دے لئی۔ وسطی میسیڈونیا وچ سربیا د‏‏ی فوج نو‏‏ں جلدی حملے دے ذریعہ فوری طور اُتے تباہ کرنے دا منصوبہ غیر حقیقت پسندانہ ثابت ہويا ، تے بلغاریہ د‏‏ی فوج نے رومانیہ د‏‏ی مداخلت تو‏ں پہلے ہی پِچھے ہٹنا شروع کردتا ، تے یونانی پیش قدمی نے صوفیہ دے دفاع دے لئی فورسز د‏‏ی دستبرداری دا مطالبہ کيتا۔ == یونان دے خلاف بلغاریہ دا حملہ == جنوبی میسیڈونیا وچ بلغاریہ د‏‏ی دوسری فوج نے جنرل ایوانوف د‏‏ی سربراہی وچ جنوب مشرق دے دوجران جھیل تو‏ں کِلِکِس ، لاچاناس ، سیرس تے فیر پینگاین پہاڑیاں دے پار بحیرہ ایجیئن تک اک لائن رکھی۔ مئی تو‏ں فوج اپنی جگہ اُتے موجود سی ، تے اسنو‏ں اک تجربہ کار قوت سمجھیا جاندا سی ، اوہ پہلی بلقان جنگ وچ ایڈرین دے محاصرے وچ لڑی سی۔ جنرل ایوانوف نے ممکنہ طور اُتے اپنی کرشنگ شکست د‏‏ی ذمہ داری تو‏ں بچنے دے لئی ، جنگ دے بعد دعوی کيتا کہ اس د‏ی فوج وچ صرف 36،000 جوان شامل نيں تے انہاں د‏‏ی بہت ساری اکائیاں د‏‏ی طاقت کم اے ، لیکن انہاں دے اکائیاں دا تفصیلی تجزیہ اس تو‏ں متصادم ا‏‏ے۔ ایوانوف د‏‏ی دوسری فوج وچ تیسری ڈویژن مائنس ون بریگیڈ اُتے مشتمل سی جس وچ چار بٹالین د‏‏ی چار رجمنٹ (مجموعی طور اُتے 16 بٹالین دے علاوہ ڈویژنل آرٹلری) ، 16/25 ويں رجمنٹ دے نال I / X بریگیڈ (اٹھ بٹالین دے علاوہ توپ خانہ) ، ڈرامہ بریگیڈ سی۔ 69 ويں ، 75 ويں تے 7 ويں رجمنٹ (کل 12 بٹالین) ، 67 ويں تے 68 ويں رجمنٹ دے نال سیرس بریگیڈ (کل 8 بٹالین) ، 55 ويں ، 56 ويں تے 57 ويں رجمنٹ دے نال 11 ويں ڈویژن (مجموعی طور اُتے 12 بٹالین دے علاوہ ڈویژنل توپخانے) ) ، پنجويں بارڈر بٹالین ، دسويں خودمختار بٹالین تے دسواں کیولری رجمنٹ ، جس وچ ست سوار تے ست پیتادہ کمپنیاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ ایوانوف د‏‏ی فورس وچ 58 انفنٹری بٹالین وچ 232 کمپنیاں شامل سن ، اک کیولری رجمنٹ (14 کمپنیاں) جس وچ 175 توپ خاناں د‏‏ی بندوقاں سن ، جنہاں د‏‏ی تعداد 80،000 (سرکاری بلغاریہ دا ذریعہ) تے 108،000 دے درمیان اے (سرکاری یونانی ماخذ 1932 تو‏ں پہلے جنگ کيت‏ی سرکاری بلغاریہ دے مطابق ). تمام جدید مورخین اس گل اُتے متفق نيں کہ ایوانوف نے اپنے فوجیاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں کم سمجھیا لیکن یونانی فوج دے پاس ہن وی عددی برتری حاصل ا‏‏ے۔ یونانی ہیڈ کوارٹر نے وی انہاں دے مخالفین د‏‏ی تعداد دا تخمینہ 80،000 تو‏ں لے ک‏ے 105،000 مرداں تک لگیایا۔ <ref name="Hall112">Hall (2000), p. 112.</ref> ایوانوف د‏‏ی افواج تے خاص طور اُتے ڈرامہ بریگیڈ تے سیرس بریگیڈ دا اک بہت وڈا حصہ مکمل طور اُتے غیر تربیت یافتہ مقامی بھرتیاں اُتے مشتمل سی۔ <ref name="Hall, Richard 2000 p.112">Hall, Richard (2000). The Balkan Wars, 1912–1913: Prelude to the First World War. Interallied war, p.112</ref> [[فائل:Lahanas1913.jpg|thumb| لاچناس د‏ی لڑائی دا یونانی لیتھوگراف]] کنگ کانسٹیٹائن اول دے زیرقیادت یونانی فوج دے پاس اٹھ ڈویژنز تے اک کیولری بریگیڈ (117،861 مرد) سن جنہاں وچ 176 توپ خانے د‏‏ی بندوقاں خلیج اورفانوس تو‏ں گیجیلیجا دے علاقے تک پھیلی ہوئی قطار وچ سن۔ چونکہ یونانی ہیڈ کوارٹر نئيں جاندا سی کہ بلغاریہ دا حملہ کتھے ہوئے گا ، لہذا بلغاریائی باشندے اس حملے دے لئی منتخب کردہ علاقے وچ عارضی طور اُتے مقامی برتری حاصل کرن گے۔ 26 جون نو‏‏ں بلغاریہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں مخالف یونانی افواج نو‏‏ں ختم کرنے تے تھیسالونیکی د‏‏ی طرف ودھنے دے احکامات موصول ہوئے۔ یونانیاں نے انہاں نو‏ں روک دتا تے 29 جون تک عام جوابی کارروائی دا حکم جاری کيتا گیا۔ کلیس وچ بلغاریائی باشندےآں نے مضبوط دفاعاں تیار کيتیاں جنہاں وچ عثمانی بندوقاں شامل سن جنہاں وچ تھلے دے میدان وچ غلبہ حاصل سی۔ یونانی چوتھ‏ی ، دوسری تے پنجويں ڈویژناں نے توپ خانے د‏‏ی مدد تو‏ں چلائے جانے والے میداناں وچ سارے میدان وچ حملہ کيتا۔ یونانیاں نو‏‏ں بہت زیادہ جانی و مالی نقصان اٹھانا پيا لیکن اگلے دن تک ایہ خندق اٹھا چکيا سی۔ بلغاریہ دے کھبے طرف ، یونانی ستويں ڈویژن نے سیرس تے یکم تے چھیويں ڈویژن لاچناس اُتے قبضہ ک‏ر ليا سی۔ یونانیاں دے ہتھو‏ں دوسری فوج د‏‏ی شکست دوسری بلقان جنگ وچ بلغاریائیاں دے ہتھو‏ں سب تو‏ں سنگین فوجی آفت دا سامنا کرنا پيا۔ بلغاریہ دے ذرائع مجموعی طور اُتے 6،971 ہلاکتاں دے رہے نيں ، تے انھاں نے یونانیاں نو‏‏ں 6000 تو‏ں زیادہ قیدی تے 130 تو‏ں ودھ توپ خانے دے ٹکڑے ٹکڑے کر دتے ، جنھاں 8،700 ہلاکتاں ہوئی ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="Hall113">Hall (2000), p. 113.</ref> 28 جون نو‏‏ں ، پسپائی دے پِچھے بلغاریہ د‏‏ی فوج تے بے قاعدگاناں نے سیرس (اک بنیادی یونانی قصبہ ، جس وچ گھیر لیا گیا سی ، دونے بلغاریائیاں تو‏ں شمال تے مغرب وچ ، تے یونانی - مشرق تے جنوب وچ دیہات ) نو‏‏ں جلا دتا ، تے نگریٹا ، ڈوکساٹو تے دمیر حصار دے قصب ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=lS2MZbW3P18C|title=The Balkan Cockpit – The Political and Military Story of the Balkan Wars in Macedonia|last=Price|first=W. H. Crawfurd|publisher=Read Books|year=2008|isbn=978-1-4437-7404-8|page=347}}</ref> یونانیاں دے ذریعہ بلغاریہ دے شہر قلکیس نو‏‏ں نذر آتش کرنے دے انتقام دے طور اُتے ، جو ناں نہاد لڑائی دے بعد رونما ہوئے سن ، ايس‏ے طرح اس خطے دے بوہت سارے بلغاریہ دیہات نو‏‏ں تباہ کيتا گیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=TWEEW8SBvEAC&pg=PT30|title=Targeting Civilians in War|last=Downes|first=Alexander B.|publisher=Cornell University Press|year=2008|isbn=978-0-8014-4634-4|page=30}}</ref> بلغاری حق اُتے ، یونانی ایونزز گیجیلیجا تے مٹیسکو د‏‏ی بلندیاں اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ اس دے نتیجے وچ ، بلغاریہ د‏‏ی طرف تو‏ں دوجران دے راستے پِچھے ہٹنا خطرہ سی تے ایوانوف د‏‏ی فوج نے مایوس کن اعتکاف شروع کيتا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں بعض اوقات راستہ بن جانے دا خطرہ سی۔ 14 ويں ڈویژن د‏‏ی شکل وچ کمک بہت دیر تو‏ں آئی تے [[سترومیتسا|اسٹرومیکا]] تے بلغاریائی سرحد د‏‏ی طرف پسپائی وچ شامل ہوگئی۔ یونانیاں نے 5 جولائ‏ی نو‏‏ں دوجران اُتے قبضہ کيتا لیکن اوہ اسٹروما پاس دے ذریعے بلغاریائی پسپائی نو‏‏ں ختم نئيں کرسک‏‏ے۔ 11 جولائ‏ی نو‏‏ں یونانیاں نے سرب دے نال رابطہ کيتا تے اس دے بعد دریائے سٹروما نو‏‏ں اگے ودھایا۔ ايس‏ے اثنا وچ یونانی فوجاں اپنی بحریہ د‏‏ی مدد تو‏ں [[کاوالا|کووالا]] وچ اتری تے فیر اندرون ملک مغربی تھریس وچ داخل ہوگئياں۔ 19 جولائ‏ی نو‏‏ں یونانیاں نے نیروکوپ اُتے قبضہ کرلیا ، تے 25 جولائ‏ی نو‏‏ں ، اک ہور طفیلی کارروائی وچ [[الیکساندروپولی|الیگزینڈروپولی]] وچ داخل ہويا ، اس طرح بلغاریائیاں نو‏‏ں ایجیئن سمندر تو‏ں مکمل طور اُتے ختم کردتا گیا۔ <ref>Hall (2000), p. 115.</ref> == سربیائی محاذ == [[فائل:Serbian soldiers in Kratovo, 7 June 1913.jpg|thumb| جون 1913 نو‏‏ں دوسری بالکان جنگ دے دوران سربیا دیاں فوجاں وائرلیس فیلڈ ٹیلی گراف اسٹیشن دے نال۔]] چوتھ‏ی بلغاریائی فوج سربیا مقدونیہ د‏‏ی فتح دے لئی انتہائی اہ‏م عہدے اُتے فائز سی۔ <ref name="Hall110">Hall (2000), p. 110.</ref> ایہ لڑائی 29–30 جون 1913 نو‏‏ں چوتھ‏ی بلغاریائی فوج تے پہلی تے تیسری سربئی فوج دے وچکار شروع ہوئی ، پہلے زلیٹوسکیا دے نال نال تے فیر بلغاریہ دے پسپائی دے بعد ، بریگلینیکا دے نال۔ اندرونی الجھناں دے نتیجے وچ 1–3 جولائ‏ی نو‏‏ں بلغاریہ نو‏‏ں بھاری نقصان اٹھانا پيا۔ سرباں نے بغیر کسی لڑائی دے ، چوتھ‏ی بلغاریائی فوج د‏‏ی پوری 7 ويں ڈویژن اُتے قبضہ کرلیا۔ 8 جولائ‏ی تک بلغاریہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں شدید شکست دا سامنا کرنا پيا سی۔ <ref name="Hall111">Hall (2000), p. 111.</ref> شمال وچ بلغاریائی باشندےآں نے سربیا دے سرحدی شہر [[پیروت|پیروٹ]] د‏‏ی طرف جانا شروع کيتا تے سربیا کمانڈ نو‏‏ں پیروٹ تے [[نیش|نیئ دی]] دفاع کرنے والی دوسری فوج نو‏‏ں کمک بھیجنے اُتے مجبور کيتا۔ <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5D;</sup> اس د‏ی وجہ تو‏ں بلغاریائی باشندے 18 جولائ‏ی نو‏‏ں کلمینچی وچ مقدونیہ وچ سربیا د‏‏ی کارروائی روک سکدے ني‏‏‏‏ں۔ <sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The time period mentioned near this tag is ambiguous. (July 2011)">کب؟</span></nowiki>''</sup> 13 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں ، جنرل میہیل ساوف نے چوتھ‏ی تے 5 ويں بلغاریائی فوجاں دا کنٹرول سنبھال لیا۔ <ref name="Hall120">Hall (2000), p. 120.</ref> بلغاریائیاں نے شمال مشرقی مقدونیہ دے علاقے وچ بریلینیکا ندی دے نیڑے کلیمانتسی پنڈ دے آس پاس مضبوط پوزیشناں کھودتیاں 18 جولائ‏ی نو‏‏ں سربیا د‏‏ی تیسری فوج نے بلغاریہ دے ٹھکانےآں اُتے حملہ کردے ہوئے حملہ کيتا۔ بلغاریائیاں نے مضبوطی تو‏ں گرفت رکھی ، تے توپ خانہ سرب دے حملےآں نو‏‏ں توڑنے وچ بہت کامیاب رہیا۔ جے سرب بلغاریہ دے دفاعی دستےآں نو‏‏ں توڑ دیندے تاں شاید اوہ دوسری بلغاریائی فوج نو‏‏ں برباد کر دیندے تے بلغاریائیاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے مقدونیہ تو‏ں باہر کڈ دیندے۔ دفاعی فتح دے نال ، یکم تے تیسری لشکراں دے شمال وچ کامیابیاں دے نال ، مغربی بلغاریہ نو‏‏ں سربیا دے حملے تو‏ں بچایا گیا۔ <ref name="Hall121">Hall (2000), p. 121.</ref> اگرچہ اس تو‏ں بلغاریائیاں نو‏‏ں تقویت ملی ، لیکن [[یونانی فوج|یونانی فوج دے]] نال ، جنوب وچ صورتحال سنگین سی۔ == یونانی جارحانہ == [[فائل:Greek artillery in Kresna, Second Balkan War (1913) - Georges Scott.jpg|سجے|thumb| کریسنیا گورج وچ پیش قدمی کردے ہوئے یونانی فوجاں]] سربیا محاذ مستحکم ہوچکيا سی۔ کنگ کانسٹینٹائن نے ایہ دیکھ ک‏ے کہ اپنے محاذ وچ بلغاریہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں پہلے ہی شکست دے دتی گئی اے ، یونانی فوج نو‏‏ں حکم دتا کہ اوہ ہور بلغاریہ دے علاقے وچ مارچ کرن تے راجگڑھ صوفیہ اُتے قبضہ کرن۔ قسطنطنیہ اپنے وزیر اعظم ، ایلفٹیریوس وینزیلوس دے اعتراض دے باوجود فیصلہ کن فتح چاہندے سن ، جنھاں ایہ احساس ہويا کہ سرباں نے ، اپنے علاقائی مقاصد حاصل کرنے دے بعد ، ہن اک غیر فعال مؤقف اپنا لیا تے باقی جنگ نو‏‏ں یونانیاں تک پہنچیا دتا۔ کریسنیا ( [[کریسنیا گورج د‏‏ی لڑائی]] ) دے گزرگاہ اُتے ، یونانیاں اُتے بلغاریہ د‏‏ی دوسری تے چوتھ‏ی فوج نے گھات لگیا کر حملہ کيتا جو سربیا دے محاذ تو‏ں نويں سرے تو‏ں آیا سی تے اوتھ‏ے دفاعی پوزیشناں سنبھال لیاں سن۔ 21 جولائ‏ی تک ، یونانی فوج دا مقابلہ موجودہ بلغاریائی فوجاں نے کيتا سی ، تے بلغاریائی جنرل اسٹاف ، کینیا د‏‏ی قسم د‏‏ی جنگ وچ یونانیاں دا گھیراؤ کرنے د‏‏ی کوشش کر رہیا سی۔ <ref name="Hall121">Hall (2000), p. 121.</ref><ref>Price, Crawfurd (1914). The Balkan cockpit. T. Werner Laurie LTD, p. 336</ref>پر ، تلخ کشمکش دے بعد یونانی فریق 26 جولائ‏ی نو‏‏ں کریسنیا ک‏ے راستے نو‏‏ں توڑنے وچ کامیاب ہوگیا تے سمتلی اُتے قبضہ کرلیا ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ci9pAAAAMAAJ|title=A concise history of the Balkan Wars, 1912–1913|last=Gedeon|first=Dimitrios|publisher=Hellenic Army General Staff|year=1998|isbn=978-960-7897-07-7|edition=1.udg.|location=Athens|pages=259}}</ref> جدو‏ں کہ 27-28 جولائ‏ی د‏‏ی رات نو‏‏ں بلغاریائی فوج نو‏‏ں [[صوفیہ]] تو‏ں 76 کلومیٹر جنوب وچ ، گورنا دزومایا ([[بلاگووگراد|بلاگوف گراڈ]] ) د‏‏ی طرف دھکیل دتا گیا۔ <ref name="Gedeon260">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=n4-RAAAAIAAJ|title=A concise history of the Balkan Wars, 1912–1913|last=Gedeon|first=Dimitrios|publisher=Hellenic Army General Staff|year=1998|isbn=978-960-7897-07-7|edition=1.udg.|location=Athens|pages=260}}</ref> ايس‏ے اثنا وچ ، یونانی افواج نے مغربی تھریس اُتے اندرون ملک مارچ جاری رکھیا ، 26 جولائ‏ی نو‏‏ں ، اوہ [[کسانتھی|زانتھی]] تے دوسرے ہی دن [[کوموتینی|کووموٹینی وچ ]] داخل ہوئے۔ 28 جولائ‏ی نو‏‏ں ، بلغاریہ د‏‏ی فوج ، شدید دباؤ وچ ، گورنہ زہومایا نو‏‏ں ترک کرنے اُتے مجبور ہوگئی۔ یونانی فوج تھک چکيت‏ی سی تے اسنو‏ں رسد دیاں مشکلاں دا سامنا کرنا پيا سی ، لیکن انہاں نے سختی تو‏ں مزاحمت د‏‏ی تے مقامی جوابی حملے کیتے۔ 30 جولائ‏ی تک ، بلغاریہ د‏‏ی فوج نے اپنے حملےآں نو‏‏ں ناکا‏م بنا دتا ، تے دونے طرف تو‏ں یونانی جوابی کارروائیاں نو‏‏ں پسپا کرنا پيا۔ مشرقی کنارے اُتے ، یونانی فوج نے پریڈیلا دے راستے تو‏ں مہومیا د‏‏ی طرف جوابی کارروائی کيتی۔ اس اقدام نو‏‏ں بلغاریائی باشندےآں نے پاس دے مشرقی کنارے تے لڑائی دے میدان نو‏‏ں تعطل دا نشانہ بنایا۔ مغربی حصے وچ ، سربین لائناں تک پہنچنے دے مقصد تو‏ں تساروو سیلو دے خلاف اک جارحیت دا آغاز کيتا گیا۔ ایہ ناکا‏م رہیا تے بلغاریہ د‏‏ی فوج خاص طور اُتے جنوب وچ پیش قدمی کردی رہی۔ اُتے ، پہچیوو تے مہومیا دے سیکٹراں وچ تن دن تک لڑائی دے بعد ، یونانی فوج نے اپنی پوزیشناں نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=n4-RAAAAIAAJ|title=A concise history of the Balkan Wars, 1912–1913|last=Gedeon|first=Dimitrios|publisher=Hellenic Army General Staff|year=1998|isbn=978-960-7897-07-7|edition=1.udg.|location=Athens|pages=261}}</ref> == رومانیہ د‏‏ی مداخلت == رومانیہ نے 5 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں جنوبی ڈوبروجا اُتے قبضہ کرنے دا ارادہ کردے ہوئے اپنی فوج نو‏‏ں متحرک کيتا ، تے 10 جولائ‏ی نو‏‏ں بلغاریہ دے خلاف جنگ دا اعلان کيتا۔ اک سفارتی سرکلر وچ ، جس وچ کہیا گیا سی ، "رومانیہ نہ تاں شائستگی نو‏‏ں محکوم بنائے گا تے نہ ہی بلغاریہ د‏‏ی فوج نو‏‏ں شکست دے سکدا اے " ، رومانیہ د‏‏ی حکومت اپنے مقاصد تے بڑھدے ہوئے خونریزی دے بارے وچ بین الاقوامی خدشےآں نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کردی ا‏‏ے۔ رچرڈ ہال دے مطابق ، "[t] اس نے تنازعہ وچ رومانیہ دے داخلے تو‏ں بلغاریہ د‏‏ی صورتحال نو‏‏ں ناقابل برداشت بنا دتا [اور t] انہاں نے ڈینیوب دے اطراف رومانیا دا زور دوسری بلقان جنگ دا فیصلہ کن فوجی عمل سی۔" <ref>Hall (2000), pp. 117–18.</ref> رومانیہ دے اعلان دے دن ، جنرل ایون کلک‏ر ک‏ے ماتحت 5 ويں کور دے 80،000 جواناں نے دوبروجا اُتے حملہ کيتا ، جس نے توتراکان تو‏ں بالچک تک اک محاذ اُتے قبضہ کيتا۔ کارپس کیولری نے بندرگاہ شہر وارنا اُتے قبضہ کرلیا ایتھ‏ے تک کہ ایہ واضح ہوجائے کہ بلغاریہ د‏‏ی کوئی مزاحمت نئيں ہوئے گی۔ 14-15 جولائ‏ی د‏‏ی رات نو‏‏ں ، شہزادہ فرڈینینڈ دے ماتحت ڈینیوب آرمی بلغاریہ تو‏ں اوریاہو ، گیجن تے نیکوپول وچ داخل ہوئی۔ ابتدائی قبضہ مکمل ہويا ، رومانیہ د‏‏ی افواج نو‏‏ں دو گروہاں وچ تقسیم کيتا گیا: اک مغرب د‏‏ی طرف ، فرڈینینڈ (اب [[مونتانا، بلغاریہ|مونٹانا]]) د‏‏ی طرف ، تے دوسرا اعلیٰ جنوب مغرب وچ ، بلغاریہ دے راجگڑھ صوفیہ د‏‏ی طرف ، جتھ‏ے کدرے وی جاسوسی وچ گھڑسوار دستےآں دے وسیع پرستار موجود سن ۔ 18 جولائ‏ی نو‏‏ں ، رومانیہ نے فرڈینینڈ اُتے قبضہ کيتا تے 20 جولائ‏ی نو‏‏ں انہاں نے [[وراتسا|وراٹا]] اُتے قبضہ کيتا ، 116 &nbsp; صوفیہ دے شمال وچ کلومیٹر۔ 23 جولائ‏ی نو‏‏ں ، اعلیٰ درجے کیولری دستے صوفیہ تو‏ں صرف ست میل دے فاصلے اُتے واقع ورازیڈبنا وچ داخل ہوئے سن ۔ 25 جولائ‏ی نو‏‏ں رومن تے سرب بیلوگراڈچک وچ اکٹھے ہوئے گئے ، انہاں نے اہ‏م شہر [[ویدین|ودین نو‏‏ں]] وکھ تھلگ کردتا۔ بلغاریہ دا عقبہ پوری طرح تو‏ں بے نقاب ہوچکيا سی ، کسی قسم د‏‏ی مزاحمت د‏‏ی پیش کش نئيں کيت‏‏ی گئی سی ، راجگڑھ حملہ آور دے لئی کھلا سی تے ملک دے شمال مغربی کونے نو‏‏ں منقطع کرکے گھیر لیا گیا سی۔ حملے دے دوران ، اس [[رومانیہ د‏‏ی فضائیہ|رومانیا دی]] فضائی فوج نے فوٹو گرافی تے پروپیگنڈے دے لیفلیٹ گرائے۔ صوفیہ دنیا دا پہلا راجگڑھ بن گیا جو دشمن دے طیارےآں دے زیر پرواز آیا۔ رومانیہ نے اپنی مختصر جنگ دے دوران کسی وی جنگی جانی نقصان د‏‏ی گنت‏ی نئيں کيتی۔ اس د‏ی افواج نو‏‏ں [[ہیضہ|ہیضے دی]] وبا نے ماریا ، جس نے 6،000 افراد نو‏‏ں ہلاک کردتا۔ == عثمانی مداخلت == [[فائل:Ahmed Izzet Pasha 1913.jpg|thumb| احمد عزت پاشا وردی وچ (سن 1913)]] رومانیہ د‏‏ی یلغار دے خلاف مزاحمت د‏‏ی کمی نے عثمانیاں نو‏‏ں صرف بلغاریہ دے حوالے ہونے والے علاقےآں اُتے حملہ کرنے اُتے راضی کردتا۔ اس حملے دا سب تو‏ں وڈا مقصد ایڈرن (ایڈرینوپل ) د‏‏ی بازیابی سی جسنو‏ں میجر جنرل ولکو ویلچیو نے محض 4،000 فوج دے نال رکھیا سی۔ [[مشرقی تھریس]] اُتے قابض بلغاریہ د‏‏ی اکثریت نو‏‏ں سال دے اوائل وچ ہی سرب-یونانی حملے دا سامنا کرنے دے لئی واپس لے لیا گیا سی۔ 12 جولائ‏ی نو‏‏ں ، عثمانیہ دیاں فوجاں [[چاتالجا|اٹالکا]] تے [[گلیبولو|گلیبولو تو‏ں چڑھائی]] ک‏ر ک‏ے اینوس مڈیا لائن اُتے پہنچ گئياں تے 20 جولائ‏ی 1913 نو‏‏ں اس لائن نو‏‏ں عبور کرکے بلغاریہ اُتے حملہ کردتا۔ [[احمد عزت پاشا|احمد عزت پاشا دی]] کمان وچ پوری عثمانی جارحیت فورس وچ 200،000 تو‏ں 250،000 افراد شامل سن ۔ [[پہلی فوج (سلطنت عثمانیہ)|پہلی فوج]] لائن دے مشرقی (مڈیا) سرے اُتے تعینات سی۔ مشرق تو‏ں مغرب تک اس دے بعد [[دوسری فوج (سلطنت عثمانیہ)|دوسری فوج]] ، [[تیسری فوج (سلطنت عثمانیہ)|تیسری فوج]] تے [[چوتھ‏ی فوج (سلطنت عثمانیہ)|چوتھ‏ی فوج تھی]] ، جو گیلیبو وچ تعینات سی۔ پیش قدمی عثمانیاں دے مقابلہ وچ ، بہت وڈی تعداد وچ بلغاریائی فوجاں جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی سرحد د‏‏ی طرف پِچھے ہٹ گئياں۔ ایڈیرن نو‏‏ں 19 جولائ‏ی نو‏‏ں ترک کردتا گیا سی ، لیکن جدو‏ں عثمانیاں نے فوری طور اُتے اس اُتے قبضہ نئيں کيتا تاں بلغاریائیاں نے اگلے ہی دن (20 جولائ‏ی) اس اُتے دوبارہ قبضہ کرلیا۔ چونکہ ایہ عیاں سی کہ عثمانی باز نئيں آرہے سن ، لہذا اسنو‏ں 21 جولائ‏ی نو‏‏ں دوسری بار ترک کردتا گیا تے 23 جولائ‏ی نو‏‏ں عثمانیاں نے اس اُتے قبضہ کرلیا۔ ایڈرین نو‏‏ں سلطان [[مراد اول]] نے 1360 د‏‏ی دہائی وچ [[عثمانی فتح اڈریانوپل|فتح کرلیا]] سی تے 1453 وچ قسطنطنیہ [[فتح قسطنطنیہ|پر قبضہ کرنے]] تو‏ں پہلے سلطنت دے پہلے یورپی راجگڑھ کیت‏‏ی حیثیت تو‏ں خدمات انجام دے چکے سن ۔ وزیر جنگ [[اسماعیل انور پاشا|انور پاشا]] نے باطل د‏‏ی اک عام نمائش وچ خود نو‏‏ں "ایڈرن دا دوسرا فاتح" کہیا ، حالانکہ فاتح افواج نو‏‏ں [[ادرنہ]]<nowiki/>کے راستے وچ کوئی مزاحمت نئيں ملی سی۔ عثمانی فوجاں پرانی سرحد اُتے نئيں رکاں بلکہ بلغاریہ دے علاقے وچ داخل ہوئیاں۔ [[یامبول|یومول]] اُتے اک کیولری یونٹ اگے ودھیا۔ رومانیہ تو‏ں زیادہ عثمانی حملے نے کساناں وچ خوف و ہراس پھیلادتا ، جنہاں وچو‏ں بوہت سارے پہاڑاں اُتے بھج نکلے سن ۔ قیادت وچ اسنو‏ں خوش قسمتی دے مکمل الٹ دے طور اُتے تسلیم کيتا گیا سی۔ مورخ رچرڈ ہال دے لفظاں وچ ، "[t] اوہ مشرقی تھریس دے میدان جنگ وچ ، جتھ‏ے بلقان د‏‏ی پہلی جنگ جیتنے دے لئی بوہت سارے بلغاری فوجی ہلاک ہوگئے سن ، اوہ فیر عثمانی دے زیر اقتدار سن "۔ رومانیاں د‏‏ی طرح ، عثمانیاں نو‏‏ں وی کوئی جنگی جانی نقصان نئيں ہويا ، لیکن ہیضے تو‏ں 4000 فوجی ضائع ہوئے۔ حملے دے دوران تے فتح دے نتیجے وچ ، عثمانی افواج نے مشرقی تھریس وچ بلغاریائیاں دے خلاف مظالم کیتے تے انہاں وچو‏ں تقریبا سب نو‏‏ں کڈ باہر کردتا ، جداں کہ ''[[1913 وچ تھریسی بلغاریائیاں د‏‏ی تباہی|1913 وچ دتی ڈسٹریسٹریشن آف دتی تھریسی بلغاریاں وچ 1913 وچ لکھیا گیا اے ]]'' ۔ بلغاریہ نو‏‏ں تھریس وچ عثمانی د‏‏ی تیز پیشرفت نو‏‏ں روکنے وچ مدد دے لئی ، روس نے قفقاز دے توسط تو‏ں سلطنت عثمانیہ اُتے حملہ کرنے تے اپنا [[بلیک سی فلیٹ|بحیرہ اسودی بحری بیڑے]] قسطنطنیہ بھیجنے د‏‏ی دھمکی دتی سی۔ اس د‏ی وجہ تو‏ں برطانیہ مداخلت کر گیا۔ == اک راستہ مذاکرات کرنا == === امن معاہدہ === صوفیہ اُتے رومانیہ د‏‏ی فوج دے بند ہُندے ہی بلغاریہ نے روس تو‏ں ثالثی کرنے نو‏‏ں کہیا۔ 13 جولائ‏ی نو‏‏ں ، وزیر اعظم اسٹوئان دانیف نے روسی بے عملی دے باوجود استعفیٰ دے دتا۔ 17 جولائ‏ی نو‏‏ں زار نے جرمن تے روسی فوبک حکومت کیت‏‏ی سربراہی دے لئی [[واسل رادوسلاوف|واسیل رادوسلاوف]] نو‏‏ں مقرر کيتا۔ <ref name="Hall120">Hall (2000), p. 120.</ref> 20 جولائ‏ی نو‏‏ں ، سینٹ پیٹرزبرگ دے راستے ، سربیا دے وزیر اعظم نیکولا پاشیچ نے بلغاریہ دے اک وفد نو‏‏ں سربیا دے [[نیش|نی]] وچ براہ راست اتحادیاں دے نال سلوک کرنے د‏‏ی دعوت دتی۔ سرب تے یونانی ، جو ہن مشتعل نيں ، کوئی صلح کرنے دے لئی کوئی جلدی نئيں سی۔ 22 جولائ‏ی نو‏‏ں ، زار فرڈینینڈ نے بخارسٹ وچ اطالوی سفیر دے توسط تو‏ں کنگ کیرول نو‏‏ں اک پیغام بھیجیا۔ رومانیہ دیاں فوجاں صوفیہ تو‏ں پہلے رک گئياں۔ رومانیہ نے تجویز پیش د‏‏ی کہ مذاکرات نو‏‏ں بخارسٹ منتقل کيتا جائے ، تے وفداں نے 24 جولائ‏ی نو‏‏ں نیش تو‏ں بخارسٹ جانے والی ٹرین لی۔ جب 30 جولائ‏ی نو‏‏ں بخارسٹ وچ وفود د‏‏ی میٹنگ ہوئی تاں ، سرباں د‏‏ی سربراہی پیریا ، مونٹی نیگرین وکوٹیا ، یونانیاں نو‏‏ں وینزیلوس ، رومیاں نال تعلق رکھنے والے ٹیٹو مائرسکو تے بلغاریہ دے وزیر خزانہ دیمتور تونچیو نے کيتی۔ انہاں نے 31 جولائ‏ی نو‏‏ں عمل وچ لیانے دے لئی پنج دن د‏‏ی جنگ بندی اُتے اتفاق کيتا۔<ref name="Hall123">Hall (2000), pp. 123–24.</ref> رومانیہ نے عثمانیاں نو‏‏ں شرکت کيتی اجازت دینے تو‏ں انکار کردتا ، بلغاریہ نو‏‏ں انہاں دے نال وکھ وکھ گل گل کرنے اُتے مجبور کيتا۔ === بخارسٹ دا معاہدہ === [[فائل:The Balkan boundaries after 1913.jpg|thumb|330x330px| نقشہ بلقان جنگ دے بعد بلقان ملکاں دے آخری علاقائی فائدے نو‏‏ں ظاہر کردا اے ]] بلغاریہ نے 19 جولائ‏ی دے اوائل وچ ہی جنوبی ڈوبروجا نو‏‏ں رومانیہ منتقل کرنے اُتے اتفاق کيتا سی۔ بخارسٹ وچ امن مذاکرات دے موقع اُتے ، رومانیائی باشندےآں نے ، اپنا بنیادی مقصد حاصل کرنے دے بعد ، اعتدال د‏‏ی آواز کيتی۔ <ref name="Hall123">Hall (2000), pp. 123–24.</ref> بلغاریائیاں نے وردر ندی نو‏‏ں میسیڈونیا تے سربیا دے اپنے حصے دے درمیان د‏‏ی حد دے طور اُتے برقرار رکھنے د‏‏ی امید کيتی۔ مؤخر الذکر نے تمام میسیڈونیا نو‏‏ں اسٹروما تک رکھنے نو‏‏ں ترجیح دتی۔ آسٹریا ہنگری تے روسی دباؤ نے سربیا نو‏‏ں بیشتر شمالی مقدونیہ تو‏ں مطمئن ہونے اُتے مجبور کردتا ، انہاں نے "جنرل فِیچیو دے اعزاز وچ " بلغاریائی باشندےآں دے صرف اٹپ شہر نو‏‏ں قبول کيتا ، جو بلغاریہ دے ہتھیاراں نو‏‏ں قسطنطنیہ دے دروازے تک پہنچایا سی۔ پہلی جنگ. ایوان فیچیو اس وقت بخارسٹ وچ بلغاریائی عملے دے سربراہ تے وفد دے ممبر سن ۔ جدو‏ں فیشیف نے وضاحت کيتی کہ بلغاریہ کیو‏ں یونانیاں دے زیر قبضہ ایجیئن اُتے واقع بندرگاہ کاولا دے مستحق سی ، تاں وینزیلوس نے اس دے جواب وچ کہیا ، "جنرل ، اسيں اس دے ذمہ دار نئيں ني‏‏‏‏ں۔ [29] جون تو‏ں پہلے اسيں آپ تو‏ں خوفزدہ سن تے آپ نو‏‏ں سیرس ، ڈرامہ تے کیوالا پیش کردے سن ، لیکن ہن جدو‏ں اسيں آپ نو‏‏ں دیکھدے نيں تاں اسيں فاتحین دا کردار سنبھالدے نيں تے صرف اپنے مفادات دا خیال رکھن گے۔ " اگرچہ آسٹریا - ہنگری تے روس نے بلغاریہ د‏‏ی حمایت د‏‏ی ، لیکن جرمنی دا بااثر اتحاد جس دا قیصر ولہم دوم یونانی بادشاہ دا بہنوئی سی تے فرانس نے یونان دے لئی کیولا نو‏‏ں محفوظ بنایا۔ بلغاریہ نے [[الیکساندروپولی|ڈیڈیگچ دی]] ترقی یافتہ بندرگاہ نو‏‏ں برقرار رکھیا۔ مذاکرات دا آخری دن 8 اگست سی۔ 10 اگست نو‏‏ں بلغاریہ ، یونان ، مونٹینیگرو ، رومانیہ تے سربیا نے [[بخارسٹ دا معاہدہ (1913)|بخارسٹ دے معاہدے]] اُتے دستخط کیتے تے میسیڈونیا نو‏‏ں تِناں وچ تقسیم کيتا: [[واردار ماکیدونیا|وردار مقدونیہ]] سربیا گیا۔ سب تو‏ں چھوٹا حصہ ، [[پیرن مقدونیہ]] ، بلغاریہ تک؛ تے ساحلی تے سب تو‏ں وڈا حصہ ، [[ایجیئن مقدونیہ]] ، یونان تک۔ <ref name="Hall123">Hall (2000), pp. 123–24.</ref> پہلی بلقان جنگ تو‏ں پہلے دے مقابلے وچ بلغاریہ نے اپنے علاقے نو‏‏ں 16 فیصد ودھایا ، تے اس د‏ی آبادی نو‏‏ں 4.3 تو‏ں ودھیا کر 4.7 ملین افراد تک پہنچایا۔ رومانیہ نے اپنا علاقہ 5 فیصد تے مونٹینیگرو وچ 62 فیصد ودھایا۔ <ref name="Ref-5">{{حوالہ ویب|url=http://www.turkeyswar.com/prelude/balkanwars3.htm|title=Turkey in the First World War – Balkan Wars|publisher=Turkeyswar.com|accessdate=4 August 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100811123342/http://www.turkeyswar.com/prelude/balkanwars3.htm|archivedate=11 August 2010}}</ref> یونان نے اپنی آبادی 2.7 تو‏ں ودھیا کر 4.4 ملین تے اس دے علاقے وچ 68 فیصد تک ودھیا دی۔ سربیا نے اپنی آبادی نو‏‏ں تقریبا 2.9 تو‏ں ودھیا کر 4.5 ملین کردتی۔ <ref name="Grenville">{{حوالہ کتاب|title=The major international treaties of the twentieth century|last=Grenville|first=John|publisher=Taylor & Francis|year=2001|isbn=978-0-415-14125-3|page=50}}</ref> بخارسٹ دے مونٹی نیگرین بنیادی طور اُتے [[نووی پازار دا سنجک|نووی پازار دے]] سابق سنجاک وچ سربیا تو‏ں سازگار مراعات حاصل کرنے وچ دلچسپی رکھدے سن ۔ ایہ انھاں نے کيتا ، تے اس د‏ی تصدیق بعد وچ 7 نومبر نو‏‏ں بلغراد وچ ہونے والے معاہدے وچ ہوئی۔ <ref name="Hall123">Hall (2000), pp. 123–24.</ref> === قسطنطنیہ دا معاہدہ === اگست وچ ، عثمانی فوجاں نے بلغاریہ اُتے امن قائم کرنے دے لئی دباؤ ڈالنے دے لئی کووموینی وچ مغربی تھریس د‏‏ی اک عارضی حکومت قائم کيتی۔ ببلغاریہ نے 6 ستمبر نو‏‏ں اک امن مذاکرات دے لئی اک تن رکنی وفد —جنرل میہیل ساوف تے سفارت کار آندرے توشیف تے گریگر ناچووچ نو‏‏ں قسطنطنیہ روانہ کيتا۔ <ref name="Hall126">Hall (2000), pp. 125–26.</ref> عثمانی وفد د‏‏ی قیادت وزیر خارجہ [[محمد طلعت بے]] نے کيت‏ی سی ، جس د‏‏ی مدد تو‏ں مستقب‏‏ل دے بحری وزیر [[چوروکسولو محمود پاشا]] تے [[خلیل بے]] سن ۔ اگرچہ روس نے ایڈرین نو‏‏ں دوبارہ ترکی بننے تو‏ں روکنے دے لئی اگست وچ مداخلت کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، لیکن توشیف نے قسطنطنیہ وچ عثمانیاں نو‏‏ں دسیا کہ "[t] اوہ روسی قسطنطنیہ نو‏‏ں اپنی فطری میراث سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں د‏‏ی بنیادی تشویش ایہ اے کہ جدو‏ں قسطنطنیہ انہاں دے ہتھ وچ آجاندا اے تاں اس دا سب تو‏ں وڈی ممکنہ سرزمین ہوئے گی۔ جے ایڈرینوپل ترکاں دے قبضے وچ اے تاں ، اوہ وی اسنو‏ں حاصل کرلاں گے۔ " ایڈرین نو‏‏ں ہارنے اُتے استعفیٰ دے دتا گیا ، بلغاریائی [[قرقلرایلی|باشندے کرک کِلیس]] (بلغاریائی وچ لوزنگراڈ) دے لئی [[قرقلرایلی|کھیلے]] ۔ دونے فریقاں نے مسابقتی اعلانات کیتے: سایوو کہ "بلغاریہ ، جس نے تمام محاذاں اُتے ترکاں نو‏‏ں شکست دتی اے ، اس شاندار مسانو‏ں کسی ایداں دے معاہدے اُتے دستخط کرنے دے نال ختم نئيں کرسکدا جس وچ جنگ دے میداناں وچو‏ں کوئی وی برقرار نئيں اے جس اُتے بلغاریہ دا خون بہایا گیا اے ،" تے محمود پاشا اوہ " ٹوپی اساں لی اے اوہ ساڈی ا‏‏ے۔" <ref name="Hall126">Hall (2000), pp. 125–26.</ref> آخر وچ ، 30 ستمبر [[قسطنطنیہ دا معاہدہ (1913)|کو قسطنطنیہ]] دے [[قسطنطنیہ دا معاہدہ (1913)|معاہدے]] وچ کِسے وی میدان عمل نو‏‏ں برقرار نئيں رکھیا گیا۔ بلغاریائی افواج بالآخر اکتوبر وچ رہوڈوپ دے جنوب پرت گئياں۔ رادوسلاوف حکومت نے اتحاد بنانے د‏‏ی امیداں وچ عثمانیاں دے نال گل گل جاری رکھی۔ انہاں مذاکرات نو‏‏ں بالآخر اگست 1914 دے [[خفیہ بلغاریہ – عثمانی معاہدہ|خفیہ بلغاریہ عثمانی معاہدے]] وچ نتیجہ برآمد ہويا۔ 14 نومبر 1913 نو‏‏ں یونان تے عثمانیاں [[ایتھنز دا معاہدہ|نے ایتھنز وچ اک معاہدے اُتے دستخط کیتے جس]] دے بعد باہمی دشمنی دا باضابطہ خاتمہ ہويا۔ 14 مارچ 1914 نو‏‏ں سربیا نے قسطنطنیہ وچ اک معاہدے اُتے دستخط کیتے ، سلطنت عثمانیہ دے نال تعلقات د‏‏ی بحالی تے 1913 دے لندن دے معاہدے د‏‏ی تصدیق کيتی۔ <ref name="Hall126">Hall (2000), pp. 125–26.</ref> مونٹینیگرو تے سلطنت عثمانیہ دے وچکار کوئی معاہدہ نئيں ہويا سی۔ == نتیجہ == دوسری بلقان جنگ نے سربیا نو‏‏ں ڈینوب دے جنوب وچ اک سب تو‏ں زیادہ طاقت ور ریاست دے طور اُتے چھڈ دتا۔ <ref name="Hall125">Hall (2000), p. 125.</ref> فرانسیسی قرضےآں دے ذریعہ مالی سالاں د‏‏ی مالی سرمایہ کاری دا ثمر آور ہويا۔ وسطی وردر تے سنجوک دا مشرقی نصف نوزی پازار حاصل کرلیا گیا۔ اس دا علاقہ 18،650 تو‏ں ودھ ک‏ے 33،891 مربع میل تک ودھ گیا تے اس د‏ی آبادی ڈیڑھ لکھ تو‏ں زیادہ ودھ گئی۔ اس دے نتیجے وچ نويں فتح شدہ زمیناں وچ بہت ساں دے لئی ہراساں تے جبر لیایا گیا۔ 1903 دے سرب آئین دے تحت ضمانت دتی گئی انجمن ، اسمبلی تے آزادی صحافت د‏‏ی آزادی نو‏‏ں نويں علاقےآں وچ داخل نئيں کيتا گیا سی۔ نويں علاقےآں دے باشندےآں نو‏‏ں ووٹ ڈالنے دے حقوق تو‏ں انکار کردتا گیا سی ، ظاہر اے کہ ثقافتی سطح نو‏‏ں بوہت گھٹ سمجھیا جاندا سی ، حقیقت وچ غیر سرسبز افراد نو‏‏ں قومی سیاست تو‏ں دور رکھنے دے لئی۔ ''ریڈیکو نوائن'' جداں اپوزیشن دے اخبارات نے ریمارکس دتے کہ 'نويں سرباں' نو‏‏ں ترکاں دے دور وچ بہتر سیاسی حقوق حاصل سن ۔ <ref>Carnegie report, The Serbian Army during the Second Balkan War, {{حوالہ ویب|url=http://ecommons.library.cornell.edu/handle/1813/1456|title=Archived copy|accessdate=9 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150414165404/http://ecommons.library.cornell.edu/handle/1813/1456|archivedate=14 April 2015}}, The Sleepwalkers, Christopher Clark, pp42-45</ref> ترکی د‏‏ی عمارتاں ، اسکولاں ، حماماں ، مسیتاں د‏‏ی تباہی ہوئی۔ اکتوبر تے نومبر 1913 وچ برطانوی نائب قونصل خاناں نے منسلک علاقےآں وچ سرباں دے ذریعہ منظم دھمکیو‏ں ، من منی نظربندیاں ، مار پیٹ ، عصمت دری ، پنڈ نو‏‏ں جلانے تے قتل عام د‏‏ی اطلاع دی۔ سربیا د‏‏ی حکومت نے ہور غم و غصے نو‏‏ں روکنے یا انہاں تو‏ں ہونے والی تحقیقات وچ کوئی دلچسپی نئيں ظاہر کيتی۔ جدو‏ں غیر جانبداری دے لئی منتخب کردہ ماہرین د‏‏ی اک بین الاقوامی ٹیم اُتے مشتمل کارنیگی کمیشن بلقان پہنچیا تاں ، انہاں نو‏ں بلغراد تو‏ں عملی طور اُتے کوئی مدد نئيں ملی۔ <ref>Christopher Clark, The Sleepwalkers, p.45</ref> ان معاہداں دے نتیجے وچ یونانی فوج نو‏‏ں [[ویسٹرن تھریس|مغربی تھریس]] تے [[پیرن مقدونیہ|پیرن میسیڈونیا]] نو‏‏ں خالی کرنے اُتے مجبور کردتا گیا ، جسنو‏ں اس نے کارروائیاں دے دوران قبضہ ک‏ر ليا سی۔ [[شمالی اپیروس|شمالی ایپیروز]] دے البانیہ تو‏ں ہونے والے نقصان دے نال نال ، بلغاریہ دے حوالے کرنے والے علاقےآں تو‏ں پسپائی دا یونان وچ [[شمالی اپیروس|خیرمقدم]] نئيں کيتا گیا۔ جنگ دے دوران مقبوضہ علاقےآں تو‏ں ، یونان نے جرمنی د‏‏ی سفارتی حمایت دے بعد صرف [[سیرس]] تے [[کاوالا|کیوالا]] دے علاقے حاصل کرنے وچ کامیابی حاصل کيتی۔ [[سربیا]] نے شمالی مقدونیہ وچ ہور فائدہ حاصل کيتا تے جنوب د‏‏ی طرف اپنی امنگاں نو‏‏ں پورا کرنے دے بعد ، اس د‏ی توجہ شمال د‏‏ی طرف موڑ دتی جتھ‏ے [[بوسنیا تے ہرزیگووینا|بوسنیا ہرزیگوینا]] تو‏ں [[آسٹریا-ہنگری|آسٹریا ہنگری دے]] نال اس د‏ی دشمنی نے اک سال بعد [[پہلی جنگ عظیم|پہلی]] جنگ عظیم دا آغاز کردے ہوئے دونے ملکاں نو‏‏ں جنگ کيت‏ی راہ اُتے گامزن کردتا۔ اٹلی نے بلڈان جنگاں دا بہانہ استعمال کردے ہوئے [[جزائر دؤدیکاہور|دوجیان]] جزیرے ایجین وچ رکھنے دے لئی استعمال کيتا جو اس نے 1911 وچ اس جنگ نو‏‏ں ختم کرنے دے معاہدے دے باوجود لیبیا دے خلاف [[اطالوی ترک جنگ|اٹلی-ترک جنگ]] دے دوران قبضہ کيتا سی۔ آسٹریا ہنگری تے اٹلی دے پرزور اصرار اُتے ، دونے نے اپنے لئے ریاست تے اس طرح [[بحیرہ ایڈریاٹک|ایڈریٹک]] وچ آٹرنٹو آبنائے اُتے قابض ہونے د‏‏ی امید کردے ہوئے ، [[معاہدہ لندن (1913)|معاہدہ لندن دے]] شرائط دے مطابق باضابطہ طور اُتے اس د‏ی آزادی حاصل کرلئی- پروٹوکول آف فلورنس (17 دسمبر 1913) دے تحت نويں ریاست د‏‏ی قطعی حدود نو‏‏ں ختم کرنے دے بعد ، سرباں نے اپنا دائرہ ایڈیٹرک تے یونانیاں تو‏ں [[شمالی اپیروس|شمالی ایپیروس]] (جنوبی البانیہ) دے علاقے وچ کھو دتا۔ ایہ مقامی یونانی آبادی دے نال انتہائی غیر مقبول سی ، جو بغاوت دے بعد ، [[کورفو دا پروٹوکول|کورفو دے پروٹوکول دی]] شرائط دے تحت [[خود مختار جمہوریہ شمالی اپیروس|مقامی خودمختاری]] حاصل کرنے وچ کامیاب رہیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=n4ymAAAAIAAJ|title=Southern Albania or Northern Epirus in European International Affairs, 1912–1923|last=Stickney|first=Edith Pierpont|publisher=Stanford University Press|year=1926|isbn=978-0-8047-6171-0}}</ref> اپنی شکست دے بعد ، بلغاریہ اپنی قومی خواہشات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی دوسرا موقع لبھن دے لئی اک ریونچسٹ مقامی طاقت وچ تبدیل ہوگیا۔ بخارسٹ دے بعد ، بلغاریہ دے وفد دے سربراہ ، تونچیوف نے ریمارکس دتے کہ " طاقتاں [علاقائی بستی] تبدیل کرداں گی ، یا اسيں خود اسنو‏ں ختم کردین گے۔" <ref name="Hall125">Hall (2000), p. 125.</ref> اس مقصد دے لئی، اس نے [[مرکزی طاقتاں|مرکزی طاقتاں دی]] طرف [[پہلی جنگ عظیم|سے پہلی عالمی جنگ]] وچ حصہ لیا ، کیونجے اس دے بلقان دشمن (سربیا ، مونٹینیگرو ، یونان تے رومانیہ) پرو [[پہلی جنگ عظیم دے اتحادی|اینٹینٹ]] سن ( [[پہلی جنگ عظیم دے اتحادی|سربیین]] مہم تے مقالہ دے [[مقدونیائی محاذ]] اُتے مضامین دیکھو) جنگ اول)۔ پہلی جنگ عظیم دے دوران ہونے والی زبردست قربانیاں تے نويں شکست تو‏ں بلغاریہ نو‏‏ں قومی صدمے تے [[نیوئلی دا معاہدہ|نويں علاقائی نقصانات ہوئے]] ۔ == لڑائیاں د‏‏ی لسٹ == {| style="margin-center:3px; border:1px solid #8888aa; background:#f7f8ff; padding:0; font-size:85%; margin:auto;" | colspan="9" style="text-align:center; background:rgb(204, 153, 51);" | '''دوسری بلقان جنگ کيت‏ی لڑائیاں''' |- style="text-align:center; background:rgb(204, 153, 51);" | نام | دفاع کرنا | کمانڈر | حملہ کرنا | کمانڈر | تریخ | فاتح |- | کِلکِس. لاچناس | بلغاریہ | این ایوانوف | یونان | قسطنطنیہ I | 19–21 جون 1913 (OS) ) | یونان |- | ڈوئیران | بلغاریہ | این ایوانوف | یونان | قسطنطنیہ I | 22–23 جون 1913 (OS) ) | یونان |- | بریگلینیکا | سربیا | آر پٹنک | بلغاریہ | | 17-25 جون 1913 (OS) ) | سربیا |- | دمیر حصار | بلغاریہ | | یونان | قسطنطنیہ I | 27 جون 1913 (OS) ) | یونان |- | ڈوبروجا | بلغاریہ | | رومانیہ | Ioan Culcer | 27 جون تا 5 جولائ‏ی 1913 (او ایس ) | رومانیہ |- | ڈینیوب | بلغاریہ | | رومانیہ | Eustațiu Sebastian | 1–2 جولائ‏ی (OS) ) | رومانیہ |- | Knjaževac | سربیا | | بلغاریہ | | 4–7 جولائ‏ی 1913 (OS) ) | بلغاریہ |- | کلمینچی | بلغاریہ | | سربیا | | 15-18 جولائ‏ی 1913 (OS) ) | بلغاریہ |- | کریسنیا گورج | بلغاریہ | ایم ساووو <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> این ایوانوف | یونان | قسطنطنیہ I | 8–18 جولائ‏ی 1913 (OS) ) | تعطل (ٹروس) <ref name="Hall">{{حوالہ کتاب|title=The Balkan Wars, 1912–1913: Prelude to the First World War|last=Hall|first=Richard|publisher=Routledge|year=2000|isbn=0-415-22946-4|page=121}}</ref> |- | ودین | بلغاریہ | | سربیا | | 14–18 جولائ‏ی 1913 (OS) ) | تعطل (ٹروس) |} == حوالے == {{حوالے|30em}} == ذرائع == == ہور پڑھو == * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=a0jA_LdH6nsC|title=Histoire du peuple serbe|date=2005|publisher=L’Age d’Homme|isbn=9782825119587|editor-last=Bataković|editor-first=Dušan T.|editor-link=Dušan T. Bataković|location=Lausanne|language=French|trans-title=History of the Serbian People|ref=harv}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC|title=The Serbs|last=Ćirković|first=Sima|publisher=Blackwell Publishing|year=2004|isbn=978-1-4051-4291-5|location=Malden|ref=harv|author-link=Sima Ćirković}} * {{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=Hd-or3qtqrsC|title=History of the Balkans: Twentieth Century|last=Jelavich|first=Barbara|publisher=Cambridge University Press|year=1983|isbn=978-0-521-27459-3|volume=2|ref=harv|author-link=Barbara Jelavich}} == باہرلے جوڑ == * ہال ، رچرڈ سی .: [https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/balkan_wars_1912-1913 بلقان دیاں جنگاں 1912–1913] ، وچ : [https://encyclopedia.1914-1918-online.net/home/ 1914-1918۔] [https://encyclopedia.1914-1918-online.net/home/ پہلی جنگ عظیم دا بین الاقوامی انسائیکلوپیڈیا] ۔ {{Balkan Wars}} {{Wars and battles involving Serbs}} [[گٹھ:سلطنت عثمانیہ دیاں جنگاں]] [[گٹھ:رومانیہ دیاں جنگاں]] [[گٹھ:بلغاریہ دیاں جنگاں]] [[گٹھ:یونان دیاں جنگاں]] [[گٹھ:سربیا دیاں جنگاں]] [[گٹھ:مونٹینیگرو دیاں جنگاں]] [[گٹھ:1913ء دے تنازعات]] [[گٹھ:1913ء وچ یونان]] [[گٹھ:1913ء وچ بلغاریہ]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] [[گٹھ:جنگاں]] [[گٹھ:سلطنت عثمانیہ]] [[گٹھ:سلطنت عثمانیہ دی تریخ]] 81ok2o975zjevuuhgpx6ejqegfebjpe میڈیا وکی:Gadgets-definition 8 48047 712635 712601 2026-10-17T22:31:48Z NguoiDungKhongDinhDanh 30127 Remove deprecated options: requiresES6, targets, top ([[:m:GS|global sysop]] action) 712635 wikitext text/x-wiki {{پنجابی گنتی}} <noinclude><div class="mw-content-ltr small" style="overflow: auto;"></noinclude> __NOTOC__ == Extra-Editbuttons == * Extra-Editbuttons[dependencies=mediawiki.util|default|rights=minoredit]|Extra-Editbuttons.js|Extra-Editbuttons-persiantools.js|Extra-Editbuttons-persianwikitools.js|Extra-Editbuttons-dictionary.js|Extra-Editbuttons-autoed.js|Extra-Editbuttons-botworks.js * dropdown-menus[dependencies=mediawiki.api,mediawiki.util,mediawiki.Title,user.options|peers=dropdown-menus-pagestyles]|dropdown-menus.js * dropdown-menus-pagestyles[hidden]|dropdown-menus-pagestyles.css * Edittools[default|type=general]|Edittools.js|Edittools.css * BotTools[rights=move|dependencies=mediawiki.util]|BotTools.js * toFawikiAlot[rights=autopatrol|dependencies=mediawiki.util]|toFawikiAlot.js == Discussion-tools == * signit[default]|signit.js == editing == * WikEd|WikEd.js * Urdu Keymapper|Urdu Keymapper.js * TemplateParamWizard[dependencies=jquery.ui,jquery.textSelection,jquery.ui,mediawiki.util|default]|TemplateParamWizard.js <!-- * signit[default]|signit.js --> * userScriptSandbox[default]|userScriptSandbox.css|userScriptSandbox.js * QPreview|QPreview.js * autodel[dependencies=mediawiki.util]|autodel.js * fist[dependencies=mediawiki.util]|fist.js <!-- * sign|sign.js --> * DotsSyntaxHighlighter|DotsSyntaxHighlighter.js * Summarieslist[dependencies=mediawiki.util]|Summarieslist.js * OrphanCheck[default]|OrphanCheck.js * saveandedit|saveandedit.js * AddEditLinkToOldVersionLinks|AddEditLinkToOldVersionLinks.js * refToolbar[default|dependencies=user.options]|refToolbar.js * refToolbarBase[hidden]|refToolbarBase.js * ProveIt[dependencies=jquery.ui,jquery.textSelection,mediawiki.util]|ProveIt.css|ProveIt.js * charinsert[default]|charinsert.js * charinsert-core[hidden|dependencies=mediawiki.toolbar,jquery.textSelection,user]|charinsert-core.js|charinsert-core.css * prota[default]|prota.js * Edittools[default]|Edittools.js * MufidAlaat|MufidAlaat.js == Design == * quickLinker[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|quickLinker.js * redirect|redirect.css * disambig[default|rights=minoredit]|disambig.css * updateMarker|updateMarker.css * redlinks|redlinks.css * OldDiff|OldDiff.css * PrettyLog[dependencies=mediawiki.util]|PrettyLog.js|PrettyLog.css == Categories == * HotCatsMulti|HotCatsMulti.js * HotCat[default|rights=edit]|HotCat.js * Cat-a-lot[rights=rollback]|Cat-a-lot.css|Cat-a-lot.js * subcatContentSummary|subcatContentSummary.js * CatMaker[dependencies=mediawiki.util,jquery.ui]|CatMaker.js|CatMaker.css * RenommageCategorie[rights=delete|dependencies=mediawiki.util]|RenommageCategorie.js *incategory[default|dependencies=jquery.ui,mediawiki.api]|incategory.js|incategory.css == Interwiki == * quickwikidata|quickwikidata.js == appearance == * ExternalSearch[default]|externalsearch.js * metadata[dependencies=mediawiki.util]|metadata.js * foldPortalMenus[dependencies=jquery.jStorage]|foldPortalMenus.js|foldPortalMenus.css * NavigAdmin|NavigAdmin.js * switcher[default]|switcher.js == browsing == * UTCLiveClock[dependencies=mediawiki.util]|UTCLiveClock.js * Navigation_popups|popups.js|navpop.css * imagelinks[dependencies=mediawiki.util]|imagelinks.js * WikidataTab|WikidataTab.js == Interface == * CommentsInLocalTime|CommentsInLocalTime.js * AncreTitres|AncreTitres.js == fonts == * NotoNastaleeq|NotoNastaleeq.css * NotoNastaleeqMobile[skins=minerva]|NotoNastaleeqMobile.css == patrol-tools == == compatibility == == advanced == * RTRC|RTRC.js == toolbox == * recentchangesbox[dependencies=mediawiki.util]|recentchangesbox.js == statistics == * stru-contavisite[dependencies=mediawiki.util]|stru-contavisite.js == othermod == * TransferToCommons[dependencies=mediawiki.util]|TransferToCommons.js * Direct-link-to-Commons[dependencies=mediawiki.util]|Direct-link-to-Commons.js * FileSiblings|FileSiblings.js == beta == * WikidataInfo|WikidataInfo.js == modules == * morebits[hidden]|morebits.js|morebits.css == test == * SidebarTranslate|SidebarTranslate.js|SidebarTranslate.css * RedirectMaker[dependencies=jquery.ui,mediawiki.util]|RedirectMaker.js|RedirectMaker.css <noinclude></div></noinclude> hnoju01h0bgrqjsbmef7ikhlv4k90wi نوبل انعام جیتو مسیحی شخصیتاں دی لسٹ 0 52874 712631 712570 2026-10-17T17:06:44Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712631 wikitext text/x-wiki == مسیحی نوبل انعام جیتو بلحاظ شعبہ == === [[فزکس]]=== {| align="center" class="wikitable" |- ! سال ! colspan=2|انعام یافتہ ! دیس ! فرقہ ! وجہ |- |1901 |[[File:WilhelmRöntgen.JPG|75px]] |[[ولیم رونٹگین ]] |[[جرمنی]] |رومن کیتھولک<ref>{{Cite web |title=Wilhelm Conrad Roentgen |url=http://www.famousscientists.org/wilhelm-conrad-roentgen/ |access-date=2016-05-18 |archive-date=2017-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170428070628/https://www.famousscientists.org/wilhelm-conrad-roentgen/ |dead-url=yes }}</ref> |"in recognition of the extraordinary services he has rendered by the discovery of the remarkable [[ایکس شعاع|rays]] subsequently named after him" |- |rowspan=2|1902 |[[File:H A Lorentz (Nobel).jpg|75px]] |[[ہنڈرک لورنٹز]] |[[نیدرلینڈ]] |پروٹسٹنٹ<ref>[http://www.encyclopedia.com/topic/Hendrik_Antoon_Lorentz.aspx Hendrik Antoon Lorentz]</ref> |"in recognition of the extraordinary service they rendered by his researches into the influence of [[magnetism]] upon [[radiation]] phenomena"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1902 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1902/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |[[File:Pieter Zeeman.jpg|75px]] |[[پیڑ زیمین]] |[[نیدرلینڈ]] |Dutch Reformed Church<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1902/zeeman-bio.html Pieter Zeeman - Biographical]</ref> |"in recognition of the extraordinary service they rendered by their researches into the influence of magnetism upon radiation phenomena |- |1903 |[[File:Paul Nadar - Henri Becquerel.jpg|75px]] |[[ہنری بیکرویل ]] |[[فرانس]] |رومن کیتھولک <ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/laureates/index.php?id=4 Henri Becquerel]</ref> |"for his discovery of spontaneous [[radioactivity]]"<ref name=N1903>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1903 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1903/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1904 |[[File:John William Strutt.jpg|75px]] |[[جان ولیم سٹرٹ ]] |[[برطانیہ]] |Anglican<ref>Peter J. Bowler (2014). "Reconciling Science and Religion: The Debate in Early-Twentieth-Century Britain", University of Chicago Press. p. 35</ref><ref>Sir William Gavin (1967). "Ninety Years of Family Farming: The Story of Lord Rayleigh's and Strutt & Parker Farms". Hutchinson, p. 37</ref> |"for his investigations of the densities of the most important gases and for his discovery of [[argon]] in connection with these studies"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1904 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1904/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1905 |[[File:Phillipp Lenard in 1900.jpg|75px]] |[[فلپ لینارڈ ]] |[[آسٹریا ہنگری]]<br />[[جرمنی]] |کرسچئین<ref>[http://www.nndb.com/people/441/000099144/ Philipp Lenard]</ref> |"for his work on [[cathode ray]]s"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1905 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1905/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref><ref name="Lundestad">{{cite web |first=Geir |last=Lundestad |authorlink=Geir Lundestad |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/articles/lundestad-review/index.html |title=The Nobel Peace Prize, 1901–2000 |publisher=Nobel Foundation |date=2001-03-15 |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- |1906 |[[File:J.J Thomson.jpg|75px]] |[[جے جے تھامسن ]] |برطانیہ |Anglican<ref>{{Cite web |title=Essay on Thomson life and religious views |url=http://www.asa3.org/ASA/PSCF/1986/JASA6-86Seeger.html |access-date=2016-05-18 |archive-date=2015-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151201005910/http://www.asa3.org/ASA/PSCF/1986/JASA6-86Seeger.html |dead-url=yes }}</ref> |"for his theoretical and experimental investigations on the [[conduction of electricity]] by gases"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1906 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1906/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1909 |[[File:Guglielmo Marconi.jpg|75px]] |[[گُگلیلمو مارکونی]]([[مارکونی]]) |[[اٹلی]] |رومن کیتھولک<ref>Marconi, Maria Christina, ''Marconi My Beloved''[https://books.google.com/books?id=wfSABTyeiV4C&pg=PA19&dq=marconi+catholic&hl=en&sa=X&ei=StMVVfzhMYOXNp_agPgI&ved=0CDIQ6AEwBA#v=onepage&q=marconi%20catholic&f=false]''. 2001. p. 19-24.''</ref> |"for his contributions to the [[Invention of radio|development of wireless telegraphy]]"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1909 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1909/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1914 |[[File:Max von Laue 1914.jpg|75px]] |[[میکس وون لیو]] |[[جرمنی]] |کرسچئین<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1914/laue-bio.html Max von Laue: Biographical] The Nobel Prize in Physics 1914. Nobel Foundation.</ref><ref>{{Cite journal | doi = 10.1098/rsbm.1960.0028| title = [[میکس وون لیو]] 1879-1960| journal = [[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]]| volume = 6| pages = 134| year = 1960| last1 = Ewald | first1 = P. P. | authorlink1 = Paul Peter Ewald}}</ref><ref>Magill, Frank Northen (1989) ''The Nobel Prize Winners'', Salem Press. ISBN 0893565598. p. 198</ref> |"For his discovery of the [[X-ray crystallography|diffraction of X-rays]] by crystals",<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1914 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1914/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> an important step in the development of [[X-ray spectroscopy]]. |- |rowspan=2|1915 |[[File:Wh-bragg.jpg|75px]] |[[ولیم ہنری براگ]] |[[برطانیہ]] |کرسچئین<ref>[http://adb.anu.edu.au/biography/bragg-sir-william-henry-5336 Bragg, Sir William Henry (1862–1942)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130320003055/http://adb.anu.edu.au/biography/bragg-sir-william-henry-5336 |date=2013-03-20 }}</ref><ref>[http://www.britannica.com/biography/William-Bragg Sir William Bragg from Britannica]</ref><ref>{{Cite web |title=The Religious Affiliation of Nobel Prize-winning physicist William Henry Bragg |url=http://www.adherents.com/people/pb/William_Henry_Bragg.html |access-date=2016-05-18 |archive-date=2017-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170704142538/http://www.adherents.com/people/pb/William_Henry_Bragg.html |dead-url=yes }}</ref> |rowspan=2|"For his services in the analysis of [[crystal structure]] by means of X-rays",<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1915 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1915/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> an important step in the development of [[X-ray crystallography]] |- |[[File:Wl-bragg.jpg|75px]] |[[ولیم لاورنس براگ]] |[[آسٹریلیا]] [[برطانیہ]] |کرسچئین |- |1917 |[[File:Charles Glover Barkla.jpg|75px]] |[[چارلس گلور بارکالا]] |[[برطانیہ]] |Methodist<ref>School of Mathematics and Statistics. [http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/Biographies/Barkla.html "Charles Glover Barkla"] (2007), University of St Andrews, Scotland. JOC/EFR.</ref><ref>H.S. Allen (1947), Obituary Notices of Fellows of the Royal Society, Vol. 5, No. 15,. "[http://www.jstor.org/discover/10.2307/769087?uid=3738664&uid=2129&uid=2&uid=70&uid=4&sid=21103238109881 Charles Glover Bark]"</ref><ref>[http://www.encyclopedia.com/topic/Charles_Glover_Barkla.aspx Charles Glover Barkla], Complete Dictionary of Scientific Biography (2008)</ref> |"For his discovery of the [[X-ray fluorescence|characteristic Röntgen radiation]] of the elements",<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1917 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1917/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> another important step in the development of [[X-ray spectroscopy]] |- |1918 |[[File:Max Planck 1933.jpg|75px]] |[[میکس پلانک]] |[[جرمنی]] |Raised Lutheran, later in life, Planck's views on God were that of a deist{{efn|He stated that: "Both Religion and science require a belief in God. For believers, God is in the beginning, and for physicists He is at the end of all considerations… To the former He is the foundation, to the latter, the crown of the edifice of every generalized world view."}}<ref name="adherents.com">[http://www.adherents.com/people/pp/Max_Planck.html The Religious Affiliation of Physicist Max Planck] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170810130831/http://www.adherents.com/people/pp/Max_Planck.html |date=2017-08-10 }}. adherents.com. Retrieved on 2011-07-05.</ref> |"for the services he rendered to the advancement of physics by his discovery of energy [[quantum mechanics|quanta]]"<ref>{{cite web |title = The Nobel Prize in Physics 1918 |publisher = Nobel Foundation |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1918/index.html |accessdate = 2008-10-09}}</ref> |- |1919 |[[File:Johannes Stark.jpg|75px]] |[[جوہنس سٹارک]] |[[جرمنی]] |کرسچئین<ref>[http://www.nndb.com/people/553/000099256/ Johannes Stark]</ref> |"for his discovery of the [[Doppler effect]] in [[canal rays]] and the splitting of [[spectral line]]s in [[electric field]]s"<ref>{{cite web |title = The Nobel Prize in Physics 1919 |publisher = Nobel Foundation |url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1919/index.html |accessdate = 2008-10-09}}</ref> |- |1923 |[[File:Robert Andrews Millikan 1920s.jpg|75px]] |[[رابرٹ انڈریو ملکین]] |[[امریکا]] |کرسچئین<ref name="Millikan 1929">"Millikan, Robert Andrew", [[Who's Who in America]] v. 15, 1928–1929, p. 1486</ref><ref>[http://www.adherents.com/people/pm/Robert_Millikan.html The Religious Affiliation of Physicist Robert Andrews Millikan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170704140437/http://www.adherents.com/people/pm/Robert_Millikan.html |date=2017-07-04 }}. adherents.com</ref><ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1923/millikan-bio.html Nobel biography]. nobelprize.org.</ref><ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,715687,00.html "Medicine: Science Serves God,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130817193240/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,715687,00.html |date=2013-08-17 }} ''Time,'' June 4, 1923. Accessed 19 Jan. 2013.</ref> He dealt with this in his [[Terry Lectures]] at [[Yale]] in 1926–7, published as ''Evolution in Science and Religion''.<ref>''Evolution in Science and Religion'' (1927), 1973 edition: Kennikat Press, ISBN 0-8046-1702-3</ref> |"for his work on the [[elementary charge]] of electricity and on the [[photoelectric effect]]"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1923 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1923/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1925 |[[File:Gustav Hertz.jpg|75px]] |[[گستاف لوڈوگ ہرٹز]] |[[جرمنی]] |Lutheran<ref>{{cite web|url=http://www1.uni-hamburg.de/rz3a035//bundesstrasse1.html|title=Buildings Integral to the Former Life and/or Persecution of Jews in Hamburg|publisher=uni-hamburg.de|author=Robertson, Struan|accessdate=22 February 2012|archive-date=27 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120327213148/http://www1.uni-hamburg.de/rz3a035//bundesstrasse1.html|dead-url=yes}}</ref> |"for his discovery of the laws governing the impact of an [[electron]] upon an atom"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1925 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1925/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1927 |[[File:Arthur Compton.jpg|75px]] |[[آرتھر کومپٹون]] |[[امریکا]] |Presbyterian<ref>{{cite web|url=http://www.aps.org/units/fps/newsletters/2003/april/commentary.html|title=Physics and Society newsletter April 2003 Commentary|publisher=|accessdate=15 January 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,755635-5,00.html|title=Science: Cosmic Clearance|date=13 January 1936|work=TIME.com|accessdate=15 January 2015|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226101941/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,755635-5,00.html|dead-url=yes}}</ref> |"for his discovery of the [[Compton effect|effect named after him]]"<ref name=N1927>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1927 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1927/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1932 |[[File:Bundesarchiv Bild183-R57262, Werner Heisenberg.jpg|75px]] |[[ورنر ہیزنبرگ]] |[[جرمنی]] |Lutheran<ref>{{Cite book|last1=Stewart|first1=Ian|title=Why Beauty Is Truth: A History of Symmetry|url=http://books.google.co.uk/books?id=6akF1v7Ds3MC|accessdate=June 14, 2006|year=2008|publisher=[[Basic Books|Basic]]|isbn=9780465082377|page=206}}</ref><ref>[http://www.adherents.com/people/ph/Werner_Heisenberg.html The religion of Werner Heisenberg, physicist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101129213817/http://www.adherents.com/people/ph/Werner_Heisenberg.html |date=2010-11-29 }}. Adherents.com. Retrieved on 2012-02-01.</ref> |"for the creation of [[quantum mechanics]], the application of which has, inter alia, led to the discovery of the [[allotropic]] forms of hydrogen"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1932 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1932/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1936 |[[File:Hess.jpg|75px]] |[[وکٹر فرانسس ہیس]] |[[آسٹریا]] |کرسچئین<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/731/000099434/|title=Victor Francis Hess|publisher=|accessdate=15 January 2015}}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/books?id=AtngooiwXikC&pg=PA254|title=A Dictionary of Scientists|publisher=|accessdate=15 January 2015}}</ref> He wrote on the topic of science and religion in his article ''"My Faith"''.<ref>Victor Francis Hess. "[http://newspaperarchive.com/us/texas/san-antonio/san-antonio-light/1946/11-03/page-52 My Faith]". San Antonio Light Newspaper Archive. Sunday, November 3, 1946, p. 52</ref> |"for his discovery of [[cosmic ray|cosmic radiation]]"<ref name="N1936">{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1936 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1936/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1937 |[[File:George Paget Thomson.jpg|75px]] |[[جارج پاگٹ تھامسن]] |[[برطانیہ]] |کرسچئین |"for his experimental discovery of the [[electron diffraction|diffraction of electrons]] by crystals"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1937 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1937/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1938 |[[File:Enrico Fermi 1943-49 140x190.jpg|75px]] |[[انریکو فرمی]] |[[اٹلی]] |Raised رومن کیتھولک, then become an agnostic |"for his demonstrations of the existence of new radioactive elements produced by [[neutron irradiation]], and for his related discovery of nuclear reactions brought about by slow neutrons"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1938 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1938/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1945 |[[File:Wolfgang Pauli ETH-Bib Portr 01042.jpg|75px]] |[[ولف گینگ پاولی]] |[[آسٹریا]] |Raised رومن کیتھولک<ref>{{cite web|url=http://www.jinfo.org/Physicists.html|title=Jewish Physicists|accessdate=2006-09-30}}</ref> |"for the discovery of the Exclusion Principle, also called the [[Pauli principle]]"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1945 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1945/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |rowspan=2|1951 | |[[جوہن کوکروفٹ]] |[[برطانیہ]] |کرسچئین |rowspan=2|"for their pioneer work on the transmutation of atomic nuclei by artificially accelerated atomic particles"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1951 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1951/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |[[File:Ernest Walton.jpg|75px]] |[[ارنسٹ والٹن]] |[[آئرلینڈ]] |Methodist<ref>V. J. McBrierty: Ernest Thomas Sinton Walton, The Irish Scientist, 1903-1995 (Trinity College Dublin, 2003)</ref> |- |1952 |[[File:Edward Mills Purcell.jpg|75px]] |[[ایڈوارڑملس پرسل]] |[[امریکا]] |پروٹسٹنٹ |"for his development of new methods for nuclear magnetic precision measurements and discoveries in connection therewith"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1952 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1952/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1953 |[[File:Zernike.jpg|75px]] |[[فرٹز زرنیک]] |Netherlands |پروٹسٹنٹ |"for his demonstration of the phase contrast method, especially for his invention of the [[phase contrast microscope]]"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1953 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1953/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |rowspan=2|1954 |[[File:Max Born.jpg|75px]] |[[میکس بورن]] |[[جرمنی]]<br />[[برطانیہ]] |Lutheran{{sfn|Greenspan|2005|pp=61–62}} |"for his fundamental research in [[quantum mechanics]], especially for his statistical interpretation of the [[wavefunction]]"<ref name="N54">{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1954 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1954/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |[[File:Bothe.jpg|75px]] |[[والٹتھر بوتھ]] |[[مغربی جرمنی]] |پروٹسٹنٹ |"for the [[Coincidence circuit|coincidence method]] and his discoveries made therewith"<ref name="N54"/> |- |rowspan=2|1955 |[[File:Willis Lamb 1955.jpg|75px]] |[[ولس لیمب]] |[[امریکا]] |پروٹسٹنٹ |"for his discoveries concerning the [[fine structure]] of the hydrogen spectrum"<ref name="N55">{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1955 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1955/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |[[File:Polykarp Kusch.jpg|75px]] |[[پولی کارپ کوشچ]] |[[امریکا]] |پروٹسٹنٹ |"for his precision determination of the [[magnetic moment]] of the [[electron]]"<ref name="N55"/> |- |1958 |[[File:Ilya Frank.jpg|75px]] |[[الوا فرانک]] |[[سویت یونین]] |Russian Orthodox (he is also from Jewish descended) |for the discovery and the interpretation of the [[Cherenkov-Vavilov effect|Cherenkov effect]]"<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1958 |publisher=Nobel Foundation |url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1958/index.html |accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |rowspan=2|1963 ||[[File:Maria Goeppert-Mayer.jpg|75px]] |[[ماریہ جیوپرٹ مئیر]] |[[امریکا]] |کرسچئین<ref name="100 Years of Nobel Prizes: p.48">100 Years of Nobel Prizes: p.48</ref> |rowspan=2|"for their discoveries concerning [[Nuclear shell model|nuclear shell structure]]" |- |[[File:Jensen.jpg|75px]] |[[جے ہنس ڈی ہنسن]] |[[مغربی جرمنی]] |کرسچئین |- |1964 |[[File:Charles Townes Nobel.jpg|75px]] |[[چارلس ہارڈ ٹاونس]] | [[امریکا]] |پروٹسٹنٹ ([[United Church of Christ]])<ref>[[Harvard Gazette]] June 16, 2005 [http://news.harvard.edu/gazette/2005/06.16/05-laser.html Laser's inventor predicts meeting of science, religion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305074632/http://news.harvard.edu/gazette/2005/06.16/05-laser.html |date=2016-03-05 }}</ref> |"for fundamental work in the field of [[quantum electronics]], which has led to the construction of [[oscillator]]s and [[amplifier]]s based on the [[maser]]&ndash;[[laser]] principle"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1964 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1964/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1971 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[ڈینس گبور]] |[[ہنگری]]– [[برطانیہ]] |Raised a [[پروٹسٹنٹ]],<ref>http://www.bookrags.com/biography/dennis-gabor-wop/</ref> but he considered himself agnostic<ref>{{cite book|title=Notable Scientists from 1900 to the Present: D-H|url=https://archive.org/details/notablescientist0000unse|year=2001|publisher=Gale Group|isbn=9780787617530|author=Brigham Narins|accessdate=30 May 2012|page=[https://archive.org/details/notablescientist0000unse/page/797 797]|quote=Although Gabor's family became Lutherans in 1918, religion appeared to play a minor role in his life. He maintained his church affiliation through his adult years but characterized himself as a "benevolent agnostic".}}</ref> |"for his invention and development of the [[holography|holographic method]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1971 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1971/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1974 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[انٹونی ہیوش]] | [[برطانیہ]] | کرسچئین<ref>{{cite book|author1=J. C. Polkinghorne|author2=John Polkinghorne|author3=Nicholas Beale|title=Questions of Truth: Fifty-One Responses to Questions about God, Science, and Belief|url=http://books.google.com/books?id=jiXANZ1CPD4C|accessdate=27 July 2012|date=16 January 2009|publisher=Westminster John Knox Press|isbn=978-0-664-23351-8|page=12}}</ref> |"for his pioneering research in [[Radio astronomy|radio astrophysics]]: Ryle for his observations and inventions, in particular of the [[aperture synthesis]] technique, and Hewish for his decisive role in the discovery of [[pulsar]]s"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1974 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1974/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1980 |[[File:James-cronin.jpg|75px]] |[[جیمز واٹسن کرونن]] | [[امریکا]] |پروٹسٹنٹ<ref name="autobio">{{cite web|last=Cronin|first=James |title=Autobiography |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1980/crnin-autobio.html|work=The Nobel Prize in Physics 1980: James Cronin, Val Fitch|publisher=[[نوبل فاونڈیشن]]|accessdate=22 May 2012|authorlink=James Cronin|year=1980}}</ref><ref>{{Citation|author=[[Henry Margenau|Margenau, H.]]|year=1992|title=Cosmos, Bios, Theos: Scientists Reflect on Science, God, and the Origins of the Universe, Life, and Homo Sapiens|publisher=[[Open Court Publishing Company]]|page=105}} co-edited with [[Roy Abraham Varghese]]. This book is mentioned in a December 28, 1992 [[ٹائم (رسالہ)]] article: [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,977352-1,00.html Galileo And Other Faithful Scientists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025232639/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,977352-1,00.html |date=2012-10-25 }}</ref> |"for the discovery of violations of fundamental [[symmetry principles]] in the decay of [[neutral K-meson]]s"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1980 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1980/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1984 |[[File:Carlo Rubbia 2012.jpg|75px]] |[[کارلو روبیا]] | [[اٹلی]] |رومن کیتھولک |"for his decisive contributions to the large project, which led to the discovery of the field [[W and Z bosons|particles W and Z]], communicators of [[weak interaction]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1984 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1984/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1985 |[[File:Klaus von Klitzing 2015.jpg|75px]] |[[کلاوس ون کلٹزنگ]] | [[مغربی جرمنی]] |رومن کیتھولک |"for the discovery of the [[Quantum Hall effect|quantized Hall effect]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1985 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1985/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1993 |[[File:2008JosephTaylor.jpg|75px]] |[[جوزف ہوٹن ٹیلر ]] | [[امریکا]] | [[Quaker]]<ref>{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/995/000099698/|title=Joseph H. Taylor, Jr.|publisher=|accessdate=15 January 2015}}</ref> |"for the discovery of a [[PSR B1913+16|new type]] of [[pulsar]], a discovery that has opened up new possibilities for the study of [[Gravitational wave|gravitation]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1993 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1993/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1996 |[[File:Douglas Osheroff NSF.jpg|75px]] |[[ڈوگلاس اوشروف]] | [[امریکا]] |Lutheran<ref name="NobelBio">[http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1996/osheroff-autobio.html Biography on the Nobel Foundation website]</ref> |"for his discovery of [[superfluid]]ity in [[helium-3]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1996 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1996/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |1997 |[[File:William D. Phillips.jpg|75px]] |[[ولیم ڈینیل فلپس]] | [[امریکا]] |پروٹسٹنٹ (United Methodist Church)<ref>{{cite web|url=http://www.issr.org.uk/about/founding_members.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307010942/http://www.issr.org.uk/about/founding_members.asp|title=Founding Members of ISSR|archivedate=7 March 2005|publisher=|accessdate=15 January 2015|dead-url=yes}}</ref> |"for development of methods to cool and trap atoms with laser light."<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 1997 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1997/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |- |2002 |[[File:RiccardoGiacconi.jpg|75px]] |[[رککارڈو گیاککونی]] | [[اٹلی]]<br />[[امریکا]] |رومن کیتھولک |"for pioneering contributions to astrophysics, which have led to the discovery of [[cosmic X-ray source]]s" |- |2007 |[[File:Peter Gruenberg 01.jpg|75px]] |[[پیٹر گرون برگ]] | [[جرمنی]] |رومن کیتھولک |"for the discovery of [[giant magnetoresistance]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Physics 2007 | publisher = Nobel Foundation | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2007/index.html|accessdate=2008-10-09}}</ref> |} === کیمیاء=== {| align="center" class="wikitable" |- ! سال ! colspan=2|انعام یافتہ ! ملک ! فرقہ وجہ |- |1901 |[[Image:Vant Hoff.jpg|75px]] |[[یاکوبس ہینریکوس وانت ہوف]] |[[نیدرلینڈ]] |پروٹسٹنٹ<ref>{{Cite EB1911|wstitle=van't Hoff, Jacobus Hendricus}}</ref> |"[for his] discovery of the laws of chemical dynamics and [[osmotic pressure]] in solutions"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1901 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1901/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1902 |[[Image:Hermann Emil Fischer. Photograph by Atelier Victoria, 1895. Wellcome V0027668 (cropped).jpg|75px]] |[[ہرمن امیل فشر]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ<ref>{{Cite journal| doi = 10.1002/ange.19921041204| title = Emil Fischers Beweis der Konfiguration von Zuckern: eine Würdigung nach hundert Jahren| year = 1992| last1 = Lichtenthaler | first1 = F. W.| journal = Angewandte Chemie| volume = 104| issue = 12| pages = 1577–1593 }}</ref><ref>{{cite journal|last=Forster|first=Martin Onslow|title=Emil Fischer memorial lecture|journal=Journal of the Chemical Society, Transactions|date=1 January 1920|volume=117|pages=1157–1201|doi=10.1039/CT9201701157}}</ref> |"[for] his work on [[Sugar#Chemistry|sugar]] and [[Purine#History|purine]] syntheses"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1902 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1902/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1904 | [[File:William Ramsay.jpg|75px]] |Sir [[سر ولیم ریمسی]] |{{nowrap|برطانیہ}} |پروٹسٹنٹ<ref>[https://archive.org/stream/reportofbritisha12scie#page/n155/mode/2up Presidential Address to the British Association Meeting, held at Portsmouth in 1911]</ref> |"[for his] discovery of the [[noble gases|inert gaseous elements in air]], and his determination of their place in the periodic system"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1904 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1904/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1905 | [[File:Adolf von Baeyer (1905).jpg|75px]] |[[ایڈولف وان بایر|Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer]] |جرمنی |Lutheran (from Jewish descent)<ref>http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GSln=Baeyer&GSfn=Johann&GSmn=Jacob&GSbyrel=all&GSdyrel=all&GSob=n&GRid=115866487&df=all&</ref><ref>http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=cr&GSln=Baeyer&GSfn=Johann&GSmn=Jacob&GSbyrel=all&GSdyrel=all&GSob=n&GRid=115866487&CRid=2509397&df=all&</ref><ref>{{cite web|url=http://science.howstuffworks.com/dictionary/famous-scientists/chemists/adolf-von-baeyer-info.htm |title=HowStuffWorks "Adolf von Baeyer" |publisher=Science.howstuffworks.com |date=2009-07-20 |accessdate=2013-12-09}}</ref> |"[for] the advancement of organic chemistry and the chemical industry, through his work on [[Indigo dye|organic dyes]] and hydroaromatic compounds"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1905 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1905/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1907 | [[File:Eduard Buchner (Nobel 1907).jpg|75px]] |[[ایدوارد بوخنر]] |[[جرمنی]] |پروٹسٹنٹ |"for his biochemical researches and his discovery of cell-free [[zymase|fermentation]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1907 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1907/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1908 |[[File:Ernest Rutherford (Nobel).jpg|75px]] |[[ایرنسٹ ردرفورڈ]] |[[برطانیہ]]<br>[[نیوزیلینڈ]] |پروٹسٹنٹ<ref>The who's who of Nobel Prize winners, 1901-1995, p. 5</ref><ref>''"Whenever one of his experiments went well, Rutherford would loudly sing his favorite hymn, Onward کرسچئین Soldiers"'', {{cite book |url=http://books.google.com/books?id=9QmdAAAAQBAJ&pg=PA28 |title=Who Split the Atom | page= 28}}</ref> |"for his investigations into the disintegration of the elements, and the chemistry of [[Radioactivity#Discovery|radioactive substances]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1908 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1908/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1910 |[[File:Otto Wallach.jpg|75px]] |[[اوتو والاخ]] |جرمنی |[[پروٹسٹنٹ]]<ref name="Magill1990">{{cite book|author=Frank Northen Magill|title=1901–1937|url=http://books.google.com/books?id=jsfaAAAAMAAJ|year=1990|publisher=Salem Press|isbn=978-0-89356-562-6}}</ref> |"[for] his services to organic chemistry and the chemical industry by his pioneer work in the field of [[alicyclic compound]]s"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1910 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1910/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1913 |[[Image:Alfred Werner.jpg|75px]] |[[الفرڈ ورنر]] |[[سویٹزلینڈ]] |He was raised as [[رومن کیتھولک]]<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/639857/Alfred-Werner</ref> |"[for] his work on the [[Octahedral molecular geometry|linkage of atoms in molecule]]s [...] especially in inorganic chemistry"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1913 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1913/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1918 |[[Image:Fritz Haber.png|75px]] |[[فرٹز ہیبر]] |جرمنی |Converts to پروٹسٹنٹism from Judaism<ref name=Stoltzenberg>{{cite book |last1=Stoltzenberg |first1=Dietrich |title=Fritz Haber : Chemist, Nobel laureate, German, Jew|date=2004 |publisher=Chemical Heritage Foundation |location=Philadelphia |isbn=0-941901-24-6 |accessdate=8 September 2014 }}</ref> |"for the [[ہیبر کا طریقہ|synthesis of ammonia]] from its elements"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1918 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1918/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1920 |[[Image:Walther Nernst.jpg|75px]] |[[والتھر نرنسٹ|Walther Hermann Nernst]] |[[جرمنی]] |پروٹسٹنٹ<ref>{{cite book|last=Barkan|first=Diana|title=Walther Nernst and the transition to modern physical science|url=https://archive.org/details/walthernernsttra0000bark|year=1999|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=052144456X}}</ref> |"[for] his work in [[Third law of thermodynamics#History|thermochemistry]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1920 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1920/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1921 |[[File:Frederick Soddy.jpg|75px]] |[[فریڈرک سوڈی]] |برطانیہ |پروٹسٹنٹ<ref>{{cite web|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1921/soddy-bio.html|title=The Nobel Prize in Chemistry 1921 - Frederick Soddy Biographical|publisher=Nobelprize.org|accessdate=16 March 2014}}</ref> |"for his contributions to our knowledge of the chemistry of radioactive substances, and his investigations into the origin and nature of [[Isotope#History|isotopes]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1921 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1921/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1922 |[[File:Francis William Aston.jpg|75px]] |[[فرانسسولیم ایسٹون]] |برطانیہ |پروٹسٹنٹ |"for his discovery, by means of his mass spectrograph, of [[Stable isotope|isotopes]], in a large number of non-radioactive elements, and for his enunciation of the [[Whole number rule|whole-number rule]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1922 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1922/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1923 |[[Image:Fritz Pregl.jpg|75px]] |[[فرٹز پریگل]] |[[آسٹریا]] |کرسچئین |"for his invention of the method of [[microanalysis|micro-analysis]] of organic substances"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1923 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1923/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1925 |[[Image:Richard Adolf Zsigmondy.jpg|75px]] |[[رچرڈ اڈولف زگمونڈی]] |[[جرمنی]] / [[ہنگری]] |پروٹسٹنٹ |"for his demonstration of the heterogeneous nature of [[colloid]] solutions and for the methods he used"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1925 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1925/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1926 |[[File:The-svedberg-1.jpg|75px]] |[[تھیوڈر سویڈبرگ|The (Theodor) Svedberg]] |Sweden |کرسچئین |"for [[Ultracentrifuge|his work on disperse systems]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1926 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1926/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1927 |[[File:Heinrich Wieland.jpg|75px]] |[[ہائنرش اٹو ویلینڈ]] |جرمنی |کرسچئین |"for his investigations of the constitution of the [[bile acid]]s and related substances"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1927 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1927/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1928 |[[File:Windaus.jpg|75px]] |[[ایڈولف اٹو رائنہولڈ ونڈاؤس]] |جرمنی |کرسچئین |"[for] his research into the constitution of the [[sterol]]s and his connection with the [[vitamin]]s"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1928 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1928/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |rowspan=2|1929 |[[File:ArthurHarden.jpg|75px]] |[[آرتھر ہارڈن]] |[[برطانیہ]] |کرسچئین |rowspan=2|"for their investigations on the fermentation of sugar and [[zymase|fermentative enzyme]]s"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1929 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1929/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[File:Euler-chelpin.jpg|75px]] |[[ہانز فان]] |[[سویڈن]] |کرسچئین |- |1930 |[[File:Hans Fischer (Nobel).jpg|75px]] |[[ہانز فشر]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ |"for his researches into the constitution of [[haemin]] and [[chlorophyll]] and especially for his synthesis of haemin"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1930 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1930/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |- |rowspan=2|1931 |[[File:Carl Bosch.jpg|75px]] |[[کارل بوش]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ |rowspan=2|"[for] their contributions to the invention and development of [[Bergius process and Haber–Bosch process|chemical high pressure methods]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1931 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1931/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[File:Bergius.jpg|75px]] |[[فریڈرخ برجیاس]] |[[جرمنی]] |پروٹسٹنٹ |- |1934 |[[File:Urey.jpg|75px]] |[[ہارلڈ اری|Harold Clayton Urey]] |[[امریکا]] |[[Church of the Brethren]]{{sfn|Arnold|Bigeleisen||Hutchison|1995|p=365}} |"for his discovery of [[deuterium|heavy hydrogen]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1934 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1934/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1937 |[[File:Karrer.jpg|75px]] |[[پاول کرر]] |Switzerland |کرسچئین |"for his investigations on [[carotenoid]]s, [[Flavin group|flavins]] and vitamins [[vitamin A|A]] and [[حیاتین ب-2|B<sub>2</sub>]]" |- |1938 |[[File:Richard Kuhn ETH-Bib Dia 248-065.jpg|75px]] |[[رچرڈ کوہن]] |جرمنی |رومن کیتھولک |"for his work on [[carotenoid]]s and [[vitamin]]s"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1938 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1938/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1939 |[[File:Leopold Ruzicka ETH-Bib Portr 00239.jpg|75px]] |[[لیپولڈروزکا]] |[[سویٹزرلینڈ]] |رومن کیتھولک |"for his work on polymethylenes and higher [[terpene]]s" |- |1943 | [[Image:George de Hevesy.jpg|75px]] |[[جارج دی ہیوسی]] |جرمنی |رومن کیتھولک <ref>http://www.geni.com/people/George-Charles-de-Havesey/6000000013761368687</ref>[[Hungarian Jewish|of Hungarian Jewish descent]]<ref name=Hilger>{{Citation|last=Levi|first=Hilde|title=George de Hevesy : life and work : a biography|year=1985|publisher=A. Hilger|location=Bristol |isbn=9780852745557|page=14}}</ref> |"for his work on the use of isotopes as [[radioactive tracer|tracers]] in the study of chemical processes"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1943 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1943/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1944 |[[File:Bundesarchiv Bild 183-46019-0001, Otto Hahn.jpg|75px]] |[[اوٹو ہان]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ<ref>{{Cite book|last1=Hahn|first1=Otto|authorlink1=Otto Hahn|title=My Life: the Autobiography of a Scientist|url=http://books.google.co.uk/books?id=qS9DAAAAIAAJ|accessdate=June 14, 2012|year=1970|publisher=Herder and Herder|page=28}}</ref> |"for his discovery of the [[nuclear fission|fission]] of heavy nuclei"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1944 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1944/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1945 |[[File:Virtanen.jpg|75px]] |[[ارٹوری المری ورٹنن]] |Finland |پروٹسٹنٹ |"for his research and inventions in agricultural and nutrition chemistry, especially for his [[AIV fodder|fodder preservation method]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1945 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1945/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |rowspan=3|1946 |[[File:James Batcheller Sumner.jpg|75px]] |[[جیمز بی سمر ]] |امریکا |کرسچئین |"for his discovery that [[Enzyme#Etymology and history|enzyme]]s can be crystallized"<ref name="The Nobel Prize in Chemistry 1946">{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1946 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1946/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[File:John Howard Northrop.jpg|75px]] |[[جان ہورڈ نورتروپ]] |امریکا |کرسچئین |rowspan=2|"for their preparation of enzymes and [[Virus#History|virus proteins]] in a pure form"<ref name="The Nobel Prize in Chemistry 1946"/> |- |[[File:Wendell Meredith Stanley.jpg|75px]] |[[ونڈل میریڈتھ سٹینلی]] |[[امریکا]] |کرسچئین |- |1947 |[[File:Robert Robinson organic chemist.jpg|75px]] |[[رابرٹ رابنسن|Sir Robert Robinson]] |[[برطانیہ]] |[[پروٹسٹنٹ]] |"for his investigations on [[Tropinone|plant products of biological importance]], especially the alkaloids"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1947 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1947/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1949 |[[File:William Giauque Nobel.jpg|75px]] |[[ولیم جیوک|William Francis Giauque]] |امریکا |پروٹسٹنٹ |"for his [[Magnetic refrigeration|contributions in the field of chemical thermodynamics]], particularly concerning the behaviour of substances at extremely low temperatures"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1949 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1949/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |rowspan=2|1950 |[[File:Otto Paul Hermann Diels.jpg|75px]] |[[اوٹوڈیلس ]] |[[مغربی جرمنی ]] |کرسچئین |rowspan=2|"for their discovery and development of the [[Diels–Alder reaction|diene synthesis]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1950 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1950/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[File:Kurt Alder Nobel.jpg|75px]] |[[کرٹ الڈر]] |[[مغربی جرمنی]] |کرسچئین |- |1953 |[[File:Hermann Staudinger.jpg|75px]] |[[ہرمن سٹاوڈنگر]] |[[مغربی جرمنی]] |کرسچئین |"for his discoveries in the field of [[Polymer chemistry#History|macromolecular chemistry]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1953 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1953/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1962 |[[File:Max Perutz.jpg|75px]] |[[میکس پیروٹز ]] |برطانیہ |Raised رومن کیتھولک<ref>[http://www.haaretz.com/news/features/this-day-in-jewish-history/this-day-in-jewish-history-death-of-a-nobel-chemist.premium-1.501731 This Day in Jewish History / Death of a Nobel chemist]</ref><ref>[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2222719/ Max Perutz and the secret of life, by Georgina Ferry]</ref><ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1383967/Max-Perutz-OM.html Max Perutz OM]</ref> |"for his studies of the structures of [[myoglobin|globular proteins]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1962 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1962/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |rowspan=2|1963 |[[File:Karl Ziegler Nobel.jpg|75px]] |[[کارل زیگلر]] |[[مغربی جرمنی]] | Lutheran<ref name="Sherby">{{cite book|last=Sherby|first=Louise|title=The Who's Who of Nobel Prize Winners 1901–2000|url=https://archive.org/details/whoswhoofnobelpr0000unse_p3z8|publisher=Oryx Press|location=Westport, CT|year=2002|edition=Fourth|isbn=1-57356-414-1}}</ref> |rowspan=2|"for [[Ziegler–Natta catalyst|their discoveries]] in the field of the chemistry and technology of high polymers"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1963 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1963/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[File:Giulio Natta Nobel.jpg|75px]] |[[گیلیو ناٹا]] |[[اٹلی]] |رومن کیتھولک |- |1964 |[[File:Dorothy Hodgkin Nobel.jpg|75px]] |[[ڈوروتھی ہودگکنگ ]] |برطانیہ |کرسچئین<ref>[https://books.google.co.il/books?id=3jrbmL-DgZQC&pg=PA46&dq=women+100+Years+of+Nobel+Prizes&hl=iw&sa=X&ved=0CB0Q6AEwAGoVChMIl6Gz6bT7xgIVzgrbCh0YRAyE#v=onepage&q=women%20100%20Years%20of%20Nobel%20Prizes&f=false 100 Years of Nobel Prizes: p.48]</ref> |"for her [[X-ray crystallography#Early organic and small biological molecules|determinations by X-ray techniques]] of the structures of important biochemical substances"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1964 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1964/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1969 |[[File:Odd Hassel.jpg|75px]] |[[اوڈ ہسل]] |[[ناروے]] |پروٹسٹنٹ |"for his contributions to the development of the concept of [[conformational isomerism|conformation]] and its application in chemistry"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1969 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1969/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1970 |[[File:Luisfedericoleloir.jpg|75px]] |[[گرہارڈہرز برگ ]] |[[ارجنٹا‏ئن]] |رومن کیتھولک<ref name="Long">{{cite journal|doi=10.1146/annurev.bi.52.070183.000245|last=Leloir|first=Luis|year=1983|title=Far Away and Long Ago|journal=Annual Reviews of Biochemistry|publisher=Annual Reviews|volume=52|pages=1–15|url=http://arjournals.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev.bi.52.070183.000245|pmid=6351722}}</ref> |"for his discovery of sugar nucleotides and his role in the [[Luis Federico Leloir#Sugar nucleotides|biosynthesis of carbohydrates]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1970 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1970/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1971 |[[Image:Herzberg,Gerhard 1952 London.jpg|75px]] |[[لویس ٖفیڈریکو لیلوئر]] |Canada/جرمنی |کرسچئین |"for his contributions to the knowledge of electronic structure and geometry of molecules, particularly [[Radical (chemistry)|free radicals]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1971 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1971/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |rowspan=2|1975 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[جان کونفورتھ|John Warcup Cornforth]] |Australia<br />برطانیہ |Presbyterian<ref name="UniSyd">[http://sydney.edu.au/science/chemistry/aboutus/cornforth.html Sir John Cornforth - Chemistry], The University of Sydney</ref> |"for his work on the [[stereochemistry]] of enzyme-catalyzed reactions"<ref name="n1975">{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1975 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1975/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[File:Vladimir Prelog ETH-Bib Portr 00214.jpg|75px]] |[[ولادمیر پریلوگ]] |Yugoslavia/Switzerland |رومن کیتھولک |"for his research into the [[chirality (chemistry)|stereochemistry]] of organic molecules and reactions"<ref name="n1975"/> |- |1984 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[رابرٹ بروس میریفیلڈ]] |امریکا |کرسچئین<ref>Petkewich, Rachel. [http://pubs.acs.org/cen/news/84/i22/8422merrifield.html "Nobel Laureate R. Bruce Merrifield Dies At 84"], ''[[Chemical & Engineering News]]'', May 23, 2006. Accessed May 9, 2007. "Robert Bruce Merrifield, a biochemist who won the 1984 Nobel Prize in Chemistry for a method he named solid-phase peptide synthesis, died on May 14 at his home in Cresskill, N.J., after a long illness. He was 84."</ref> |"for his development of methodology for [[Solid phase peptide synthesis|chemical synthesis on a solid matrix]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1984 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1984/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |1990 |[[Image:E.J.Coreyx240.jpg|75px]] |[[الیاس جیمز کورے]] |امریکا |کرسچئین ([[راسخُ الا عتقاد کلیسا]])<ref>[http://nobelprize.org/chemistry/laureates/1990/corey-autobio.html Elias James Corey – Autobiography<!-- Bot generated title -->]</ref> |"for his development of the theory and methodology of [[Retrosynthetic analysis|organic synthesis]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1990 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1990/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |rowspan=2|1995 |[[File:Mario Molina 1c389 8387.jpg|75px]] |[[ماریو جے. مولینا]] |Mexico |رومن کیتھولک<ref name="autobiography">{{cite web| last = Molina | first = Mario | title=Autobiography| url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1995/molina-autobio.html | publisher = [[نوبل فاونڈیشن]] | year=2007| accessdate = 2008-05-30}}</ref> |rowspan=2|"for their work in atmospheric chemistry, particularly concerning the formation and [[Ozone depletion|decomposition of ozone]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1995 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1995/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |[[Image:F. Sherwood Rowland.jpg|75px]] |[[فرانک شروڈ رولینڈ ]] |امریکا |کرسچئین |- |rowspan=2|1996 |[[File:Robert Curl crop 2009 CHAO.jpg|75px]] |[[رابرٹ کرل|Robert F. Curl Jr.]] |امریکا |[[Methodist]]<ref name=":0">[http://www.nndb.com/people/798/000100498/ Robert F. Curl, Jr<!-- Bot generated title -->]</ref> |rowspan=2|"for their discovery of fullerenes"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 1996 | publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1996/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- | |[[رچرڈ سمالی|Richard E. Smalley]] |امریکا |کرسچئین<ref>{{Cite web |title=(May 2005, letter sent to the Hope College 2005 Alumni Banquet) |url=http://www.hope.edu/pr/pressreleases/content/view/full/7309 |access-date=2016-05-18 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528080014/http://www.hope.edu/pr/pressreleases/content/view/full/7309 |dead-url=yes }}</ref> |- |2003 |[[File:Peter Agre.jpg|75px]] |[[پیٹر اگری]] |امریکا |[[لوتھریت]]<ref>http://www.nndb.com/people/868/000100568/</ref><ref>http://www.scientificamerican.com/podcast/episode.cfm?id=nobel-laureate-peter-agre-from-aqua-11-07-20</ref><ref>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2003/agre-autobio.html</ref> |"for discoveries concerning channels in cell membranes [...] for the discovery of [[Aquaporin|water channels]]"<ref name="n2003">{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 2003| publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2003/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |2007 |[[Image:Prof Ertl-Portrait.jpg|75px]] |[[گر ہارڈ ارٹل]] |جرمنی |کرسچئین<ref name=cicero>{{cite news|author=Till Weishaupt|title=Glauben Sie an Gott?|url=http://www.cicero.de/kapital/glauben-sie-gott/38343|work=Cicero|date=December 2007|quote=Translated from German: Oh, yes, I believe in God. (...) I am a کرسچئین and I try to live as a کرسچئین (...) I read the Bible very often and I try to understand it.|accessdate=2014-09-03}}</ref> |"for [[Gerhard Ertl#Research|his studies of chemical processes on solid surfaces]]"<ref>{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 2007| publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2007/index.html|accessdate=2008-10-06}}</ref> |- |2012 |[[File:Brian Kobilka (649437151).jpg|75px]] |[[برائن کوبلکا]] |امریکا |رومن کیتھولک<ref>{{Cite web | date=2012-10-23 | url=http://www.catholicnews.com/data/briefs/cns/20121023.htm | title=Catholic scientist at Stanford shares Nobel Prize for work in chemistry | publisher=Catholic News Service | accessdate=2013-01-19}}</ref> |"for studies of [[G protein-coupled receptor|G-protein-coupled receptors]]"<ref name="nobel-2012-1">{{cite web | title = The Nobel Prize in Chemistry 2012| publisher = Nobelprize.org | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2012/index.html|accessdate=2012-10-13}}</ref> |- |2014 |[[File:Stefan W Hell.jpg|75px]] |[[سٹیفین ہیل|Stefan W. Hell]] |Romania |پروٹسٹنٹ<ref>{{ro icon}} Răzvan Băltăreţu, [http://adevarul.ro/tech/stiinta/premiul-nobel-chimie-fost-castigat-roman-1_5435107c0d133766a8c357bf/index.html "Un cercetător născut în judeţul Arad este printre câştigătorii premiului Nobel pentru chimie"], ''Adevărul'', October 8, 2014</ref> |"for the development of [[Super-resolution microscopy|super-resolved fluorescence microscopy]]"<ref>{{cite news | url = http://www.bbc.com/news/science-environment-29536525 | title = Microscope work wins Nobel Prize | date = 8 October 2014 | publisher = BBC }}</ref> |} === فعلیات و طب === {| align="center" class="wikitable" |- ! سال ! colspan=2|انعام یافتہ ! ملک ! فرقہ ! وجہ |- |1901 |[[Image:EmilVonBehring.jpg|75px]] |[[امیل وون بیرنگ]] |[[جرمنی]] |پروٹسٹنٹ<ref>Derek S. Linton, ''Emil von Behring: Infectious Disease, Immunology, Serum Therapy'', American Philosophical Society, 2005, p. 198</ref> |"for his work on [[blood plasma|serum]] therapy, especially its application against [[diphtheria]], by which he has opened a new road in the domain of medical science and thereby placed in the hands of the physician a victorious weapon against illness and deaths"<ref name="nobel-1901"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1901/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1901 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }} </ref> |- |1902 |[[Image:Ronald Ross.jpg|75px]] |Sir [[رونالڈ روس]] |[[برطانیہ]]<br>[[بھارت]] |پروٹسٹنٹ |"for his work on [[malaria]], by which he has shown how it enters the organism and thereby has laid the foundation for successful research on this disease and methods of combating it"<ref name="nobel-1902"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1902/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1902 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }} </ref> |- |1903 |[[File:Niels ryberg.jpg|75px]] |[[نیلس ریبرگ فنسن]] |[[ڈنمارک]]<br>([[جزائرفارو]]) |پروٹسٹنٹ |"[for] his contribution to the treatment of diseases, especially [[lupus vulgaris]], with concentrated light radiation, whereby he has opened a new avenue for medical science"<ref name="nobel-1903"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1903/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1903 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }} </ref> |- |1905 |[[File:RobertKoch cropped.jpg|75px]] |[[رابرٹ کوچ]] |[[جرمنی]] |کرسچئین |"for his investigations and discoveries in relation to [[tuberculosis]]"<ref name="nobel-1905"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1905/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1905 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1906 |[[File:Camillo Golgi nobel.jpg|75px]] |[[Camillo Golgi]] |[[اطالیہ]] |رومن کیتھولک |rowspan=2|"in recognition of their work on the structure of the [[nervous system]]"<ref name="nobel-1906"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1906/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1906 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |[[File:Cajal-Restored.jpg|75px]] | [[سانتیاگو رامون ای کاخال]] |[[ہسپانیہ]] |رومن کیتھولک<ref>[http://www.nndb.com/people/862/000125487/ Santiago Ramón y Cajal]</ref> |- |1909 |[[File:Emil Theodor Kocher nobel.jpg|75px]] |[[ایمل تھیوڈر کوچر]] |[[سویٹزرلینڈ]] |پروٹسٹنٹ ([[Moravian Church]])<ref name="bonjour1981">{{cite book | last = Bonjour | first = Edgar | title=Theodor Kocher | series = Berner Heimatbücher | volume = 40/41 | pages = | year= 1981 | publisher = Verlag Paul Haupt | location = Bern |origyear=1st. pub. in 1950 (http://d-nb.info/363374914) | isbn = 3258030294 | edition = 2nd (2., stark erweiterte Auflage 1981) | url = http://d-nb.info/810347253 | language = German }}</ref> |"for his work on the physiology, pathology and surgery of the [[thyroid gland]]"<ref name="nobel-1909"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1909/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1909 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1910 |[[File:Kossel, Albrecht (1853-1927).jpg|75px]] |[[البرچٹ کوسل]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ |"in recognition of the contributions to our knowledge of [[cell biology|cell chemistry]] made through his work on [[protein]]s, including the [[nucleic acid|nucleic substances]]"<ref name="nobel-1910"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1910/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1910 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1912 |[[File:Alexis Carrel 02.jpg|75px]] |[[الیکسس کارل]] |France |رومن کیتھولک<ref name="Alexis Carrel 1939">Alexis Carrel, ''The Voyage to Lourdes'' (New York, Harper & Row, 1939).</ref> | "[for] his work on vascular [[surgical suture|suture]] and the [[Organ transplantation|transplantation]] of [[blood vessel]]s and [[عُضو|organ]]s"<ref name="nobel-1912"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1912/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1912 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1919 |[[File:Jules Bordet nobel.jpg|75px]] |[[جیولس بورڈٹ]] |[[بلجئیم]] |کرسچئین |"for his discoveries relating to [[immune system|immunity]]"<ref name="nobel-1919"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1919/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1919 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1920 |[[File:August Krogh Bain 32006.jpg|75px]] |[[اگسٹ گروٹ|Schack August Steenberg Krogh]] |[[ڈنمارک]] |پروٹسٹنٹ |"for his discovery of the capillary motor regulating mechanism"<ref name="nobel-1920"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1920/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1920 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1923 |[[Image:Fredrick banting.jpg|75px]] |Sir [[Frederick Banting|Frederick Grant Banting]] |[[کینیڈا]] |پروٹسٹنٹ ([[United Church of Canada]])<ref>[http://www.nndb.com/people/843/000126465/ Frederick G. Banting]</ref> |"for the discovery of [[insulin]]"<ref name="nobel-1923"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1923/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1923 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |- |1924 |[[Image:Willem Einthoven.jpg|75px]] |[[ویلم ائینتھون]] |{{nowrap|[[نیدرلینڈز|The Netherlands]]}} |پروٹسٹنٹ ([[Evangelical Lutheran Church in the Kingdom of the Netherlands|Lutheran]])<ref>[http://familytreemaker.genealogy.com/users/w/a/l/Theodorus-J-Walbeek/WEBSITE-0001/UHP-0191.html The Walbeek Family from Holland:Information about Louise Marie Mathilde Carolien de Vogel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531201032/http://familytreemaker.genealogy.com/users/w/a/l/Theodorus-J-Walbeek/WEBSITE-0001/UHP-0191.html |date=2013-05-31 }}. Familytreemaker.genealogy.com (1927-09-29). Retrieved on 2012-07-25.</ref><ref>[http://www.nndb.com/people/927/000126549/ Willem Einthoven]</ref> |"for the discovery of the mechanism of the [[electrocardiogram]]"<ref name="nobel-1924"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1924/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1924 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |- |1926 |[[File:J Fibiger.jpg|75px]] |[[جوہنس فائبگر]] |[[ڈنمارک]] |Lutheran<ref>[http://www.nndb.com/people/172/000126791/ Johannes Fibiger]</ref> |"for his discovery of the [[Spiroptera carcinoma]]"<ref name="nobel-1926"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1926/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1926 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |- |1928 |[[Image:Jules Nicole.jpg|75px]] |[[چارلس نکولے|Charles Jules Henri Nicolle]] |France |رومن کیتھولک |"for his work on [[typhus]]"<ref name="nobel-1928"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1928/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1928 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1929 |[[File:Christiaan Eijkman.jpg|75px]] |[[کرسچیناجک مین]] |The Netherlands |پروٹسٹنٹ |"for his discovery of the antineuritic [[vitamin]]"<ref name = "nobel-1929"/> |- |[[File:Frederick Gowland Hopkins nobel.jpg|75px]] |Sir [[فریڈرک گولینڈ ہوپکنس]] |برطانیہ |Chrisian |"for his discovery of the growth-stimulating [[vitamin]]s"<ref name="nobel-1929"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1929/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1929 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1930 |[[File:Karl Landsteiner nobel.jpg|75px]] |[[کارل لینڈ سٹینر]] |[[آسٹریا]] |converted from [[یہودیت]] to [[رومن کیتھولک]] in 1890<ref name="Anna L. Staudacher 2009, p. 349">Anna L. Staudacher: ''"… meldet den Austritt aus dem mosaischen Glauben". 18000 Austritte aus dem Judentum in Wien, 1868–1914: Namen – Quellen – Daten''. Peter Lang, Frankfurt, 2009, ISBN 978-3-631-55832-4, p. 349</ref> |"for his discovery of human [[ABO blood group system|blood groups]]"<ref name="nobel-1930"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1930/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1930 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1931 |[[File:Otto Warburg.jpg|75px]] |[[اوٹو ہنرچ وار برگ]] |جرمنی |کرسچئین<ref>{{Cite web |title=Otto Heinrich Warburg |url=http://www.smokershistory.com/OWarburg.htm |access-date=2016-05-18 |archive-date=2016-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161108062816/http://smokershistory.com/OWarburg.htm |dead-url=yes }}</ref> |"for his discovery of the nature and mode of action of the [[cytochrome|respiratory enzyme]]"<ref name="nobel-1931"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1931/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1931 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1932 |[[File:Prof. Charles Scott Sherrington.jpg|75px]] |Sir [[چارلس سکوٹ شرنگ ٹن]] |برطانیہ |Anglican<ref>Baptisms solemnized in the Parish of St James Clerkenwell, in the County of Middlesex in the Year 1863, p. 558, nos 5826, 5827 & 5828 (on line at ancestry.co.uk)</ref> |"for his discoveries regarding the functions of [[neuron]]s"<ref name="nobel-1932"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1932/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1932 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=3|1934 |[[File:George Whipple nobel.jpg|75px]] |[[جارج ویپل|George Hoyt Whipple]] |امریکا |پروٹسٹنٹ<ref name="nap">{{cite web |url=http://www.nap.edu/reingroom/books/biomems/gwhipple.html |title=The National Academies Press: Biographical Memoirs – George Hoyt Whipple |accessdate=3 January 2010}}</ref> |rowspan=3|"for their discoveries concerning [[liver]] therapy in cases of [[anaemia]]"<ref name="nobel-1934"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1934/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1934 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |[[File:George Minot nobel.jpg|75px]] |[[جارج مانٹ|George Richards Minot]] |امریکا |پروٹسٹنٹ<ref>{{cite journal |title= Obituary |date= April 6, 1950 |journal= [[New England Journal of Medicine]] |url= http://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJM19004062421414 |doi=10.1056/NEJM195004062421414 |volume= 242 |issue= 14 |pages= 565–565}}</ref> |- |[[File:William P Murphy.jpg|75px]] |[[ولیم پی مارفی|William Parry Murphy]] |امریکا |پروٹسٹنٹ |- |1935 |[[File:Hans Spemann nobel.jpg|75px]] |[[ہنس سپیمین]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ<ref>Feldberg W, rev. Tansey EM (2004–2011). [http://www.oxforddnb.com/view/article/3294 Dale, Sir Henry Hallett (1875–1968)], ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2004; online edn, Jan 2011. Retrieved 2011-07-08.</ref> |"for his discovery of the organizer effect in [[embryonic development]]"<ref name="nobel-1935"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1935/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1935 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1937 |[[File:Albert Szent-Györgyi cropped.jpg|75px]] |[[البرٹ سزنٹ-گیورگی|Albert Szent-Györgyi von Nagyrapolt]] |[[مجارستان]] | [[کالوینیت|Calvinist]]<ref>Dr.Czeizel, E.: Családfa,page 148, Kossuth Könyvkiadó,1992.</ref><ref>Dr. Czeizel E. : Az érték még mindig bennünk van, page 172, Akadémiai kiadó, Budapest</ref> |"for his discoveries in connection with the [[cellular respiration|biological combustion processes]], with special reference to [[vitamin C]] and the catalysis of [[fumaric acid]]"<ref name="nobel-1937"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1937/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1937 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1938 |[[File:Corneille Heymans nobel.jpg|75px]] |[[کارنیلی ہیمینس|Corneille Jean François Heymans]] |Belgium |رومن کیتھولک<ref>de Castro, F. (2009) Towards the sensory nature of the carotid body: Hering, De Castro and Heymans. Front. Neuroanat. 3: 23 (1-11) (doi:10.3389/neuro.05.023.2009).</ref> |"for the discovery of the role played by the [[Paranasal sinuses|sinus]] and [[aorta|aortic mechanisms]] in the regulation of [[تنفّس کاری|respiration]]"<ref name="nobel-1938"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1938/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1938 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1939 |[[File:Gerhard Domagk nobel.jpg|75px]] |[[گرہارڈ ڈومگٹ]] |جرمنی |پروٹسٹنٹ<ref>[[Thomas Hager]], ''The Demon Under the Microscope'' (2006) ISBN 1-4000-8213-7 (cited in [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=67754 "The Saga of a Sulfa Drug Pioneer"] – [[این پی ار]] ''[[Weekend Edition]]'' 23 December 2006)</ref> |"for the discovery of the [[antibacterial]] effects of [[prontosil]]"<ref name="nobel-1939"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1939/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1939 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1943 |[[File:Henrik Dam nobel.jpg|75px]] |[[ہنرک ڈیم|Carl Peter Henrik Dam]] |Denmark |پروٹسٹنٹ |"for his discovery of [[vitamin K]]"<ref name = "nobel-1943"/> |- |[[File:Edward A Doisy.jpg|75px]] |[[ایدوارڈ اڈلبرٹڈویسی]] |امریکا |پروٹسٹنٹ ([[Congregationalists]])<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1943/doisybio.html Edward A. Doisy - Biographical]</ref> |"for his discovery of the chemical nature of [[vitamin K]]"<ref name="nobel-1943"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1943/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1943 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1945 |[[File:Alexander Fleming 1945.jpg|75px]] |Sir [[الیگزنڈر فلیمنگ]] |برطانیہ |رومن کیتھولک<ref>[http://www.nndb.com/people/696/000091423/ Alexander Fleming]</ref> ||"for the discovery of [[penicillin]] and its curative effect in various [[infectious disease]]s"<ref name="nobel-1945"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1945/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1945 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=3|1947 |[[File:Carl Ferdinand Cori.jpg|75px]] |[[کارل فرڈیننڈ کوری]] |امریکا |رومن کیتھولک<ref>{{Cite journal | doi = 10.1016/0006-3002(56)90255-4 | last1 = Houssay | first1 = B. A. | title = Carl F. And Gerty T. Cori | journal = Biochimica et Biophysica Acta | volume = 20 | issue = 1 | pages = 11–16 | year = 1956 | pmid = 13315342 }}</ref> |rowspan=2|"for their discovery of the course of the catalytic conversion of [[glycogen]]"<ref name = "nobel-1947"/> |- |[[File:Gerty Theresa Cori.jpg|75px]] |[[گرٹی کوری|Gerty Theresa Cori, née Radnitz]] | امریکا |رومن کیتھولک<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.csupomona.edu/~nova/scientists/articles/cori.html |access-date=2016-05-18 |archive-date=2012-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110101439/http://www.csupomona.edu/~nova/scientists/articles/cori.html |dead-url=yes }}</ref> |- |[[File:Bernado Houssay.JPG|75px]] |[[برناڈو ہاوسے|Bernardo Alberto Houssay]] |[[ارجنٹائن]] |رومن کیتھولک<ref>{{Cite journal | last1 = Sulek | first1 = K. | title = Nobel prize for Carl Ferdinand Cori and Gerta Theresa Cori in 1947 for discovery of the course of catalytic metabolism of glycogen. Prize for Alberto Bernardo Houssay for discovery on the role of the hypophysis in carbohydrate metabolism | journal = Wiadomosci lekarskie (Warsaw, Poland : 1960) | volume = 21 | issue = 17 | pages = 1609–1610 | year = 1968 | pmid = 4882480 }}</ref> |"for his discovery of the part played by the [[hormone]] of the [[anterior pituitary]] lobe in the metabolism of [[glucose|sugar]]"<ref name="nobel-1947"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1947/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1947 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1949 |[[File:Moniz.jpg|75px]] |[[انتونیو اگاس مونیس|António Caetano Egas Moniz]] |[[پرتگال]] |رومن کیتھولک<ref name="bookrags">{{cite web|url=http://www.bookrags.com/biography/antonio-egas-moniz-wsd/|title=World of Scientific Discovery on Antonio Egas Moniz|publisher=bookrags.com|accessdate=11 July 2010}}</ref> |"for his discovery of the therapeutic value of leucotomy ([[lobotomy]]) in certain psychoses"<ref name="nobel-1949"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1949/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1949 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1951 |[[File:Max Theiler nobel.jpg|75px]] |[[میکس تھیلر]] |[[جنوبی افریقہ]] |پروٹسٹنٹ<ref>{{cite journal|pmid=19870629 | doi=10.1084/jem.65.5.705 | pmc=2133518|title=Spontaneous Encephalomyelitis of Mice, A New Virus Disease|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-experimental-medicine_1937-05_65_5/page/705 |year=1937|last1=Theiler|first1=M.|journal=Journal of Experimental Medicine|volume=65|issue=5|pages=705–19}}</ref> |"for his discoveries concerning [[yellow fever]] and how to combat it"<ref name="nobel-1951"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1951/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1951 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1957 |[[File:Daniel Bovet nobel.jpg|75px]] |[[ڈینئیل بوٹ]] |[[اطالیہ]] |پروٹسٹنٹ |"for his discoveries relating to [[antihistamine|synthetic compounds that inhibit the action of certain body substances]], and especially their action on the vascular system and the skeletal muscles"<ref name="nobel-1957"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1957/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1957 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1958 |[[File:George Wells Beadle.jpg|75px]] |[[جارج ویل بیڈل]] |امریکا |کرسچئین<ref>{{Cite journal | last1 = Beadle | first1 = G. W. | title = Recollections | doi = 10.1146/annurev.bi.43.070174.000245 | journal = Annual Review of Biochemistry | volume = 43 | issue = 0 | pages = 1–13 | year = 1974 | pmid = 4605017| pmc = }}</ref> |rowspan=2| "for their discovery that [[gene]]s act by regulating definite chemical events" |- |[[File:Edward Lawrie Tatum nobel.jpg|75px]] |[[ایڈوارڈ لاورک ٹاوٹم]] |امریکا |کرسچئین |- |1959 |[[File:Severo Ochoa nobel.jpg|75px]] |[[سیویرو اوچاو]] |Spain<br> |رومن کیتھولک |"for their discovery of the mechanisms in the biological synthesis of [[ribonucleic acid]] and [[deoxyribonucleic acid]]"<ref name="nobel-1959"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1959 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1960 |[[File:Frank Macfarlane Burnet nobel.jpg|75px]] |Sir [[فرینک میکفر لین برنٹ]] |Australia |پروٹسٹنٹ<ref name=s8>Sexton (1999), p. 8.</ref> |"for discovery of acquired [[immune tolerance|immunological tolerance]]"<ref name="nobel-1960"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1960/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1960 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1961 |[[File:Georg von Békésy nobel.jpg|75px]] |[[جارج وون بیکسی]] |امریکا |کرسچئین<ref name=Goldstein>Goldstein, B. 2001. ''Sensation and Perception, 6th ed.'' London: Wadsworth.</ref> |"for his discoveries of the physical mechanism of stimulation within the [[cochlea]]"<ref name="nobel-1961"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1961/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1961 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1963 | |Sir [[جوہن ایکلس|John Carew Eccles]] |Australia |رومن کیتھولک<ref>{{cite web|url=http://muse.jhu.edu/journals/perspectives_in_biology_and_medicine/v044/44.2karczmar.pdf |title=Project MUSE - Sir John Eccles, 1903-1997: Part 2: The Brain as a Machine or as a Site of Free Will? |doi=10.1353/pbm.2001.0030 |publisher=Muse.jhu.edu |date= |accessdate=2015-06-26}}</ref> |"for his discoveries concerning the ionic mechanisms involved in excitation and inhibition in the peripheral and central portions of the [[nerve]] [[cell membrane]]"<ref name="nobel-1963"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1963/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1963 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1967 |[[File:Ragnar Granit2.jpg|75px]] |[[راگنر گرانٹ]] |Finland/Sweden |پروٹسٹنٹ |rowspan=2|"for their discoveries concerning the primary physiological and chemical visual processes in the [[human eye|eye]]"<ref name="nobel-1967"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1967/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1967 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |[[File:Haldan Keffer Hartline nobel.jpg|75px]] |[[ہالڈن کیفر ہارٹ لائن]] |امریکا |پروٹسٹنٹ |- |1972 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[روڈنی رابرٹ پوٹر]] |امریکا |Methodists<ref>[http://www.nndb.com/people/111/000130718/ Rodney Robert Porter]</ref> |"for their discoveries concerning the chemical structure of [[antibodies]]"<ref name="nobel-1972"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1972/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1972 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1974 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[البرٹ کلاوڈی]] |[[بلجئیم]] |رومن کیتھولک<ref>[http://www.nndb.com/people/186/000130793/ Albert Claude]</ref> |rowspan=2|"for their discoveries concerning the [[organelle|structural and functional organization of the cell]]"<ref name="nobel-1974"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1974/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1974 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[جارج ایمل پلاڈے|George E. Palade]] |Romania |[[راسخُ الا عتقاد کلیسا]] |- |1975 |[[File:Renato Dulbecco crop.jpg|75px]] |[[ریناٹو ڈلبیکو]] |Italy<br>امریکا |رومن کیتھولک |"for his discoveries concerning the interaction between [[tumor virus|tumour virus]]es and the genetic material of the cell"<ref name="nobel-1975"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1975/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1975 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1976 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[ڈینئیل کارلیٹون گیجڈسک|D. Carleton Gajdusek]] |امریکا | Calvinist<ref name="la-times">{{cite news |newspaper=[[Los Angeles Times]] |title=D. Carleton Gajdusek dies at 85; Nobel Prize winner identified exotic disease, was unrepentant pedophile |first=Thomas |last=Maugh |date=2008-12-18 |accessdate=2012-05-12 |url=http://www.latimes.com/news/science/la-me-gajdusek18-2008dec18,0,7539125,full.story |archivedate=2013-01-27 |archiveurl=https://archive.today/20130127115258/http://www.latimes.com/news/science/la-me-gajdusek18-2008dec18,0,7539125,full.story }}</ref> |"for their discoveries concerning new mechanisms for the origin and dissemination of [[infectious disease]]s"<ref name="nobel-1976"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1976/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1976 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1978 |[[File:Werner Arber 2008.jpg|75px]] |[[ورنر اربر]] |Switzerland |پروٹسٹنٹ<ref>Arber, W. 1992. ''The Existence of a Creator Represents a Satisfactory Solution.'' In Margenau, H. and R. A. Varghese (eds.), ''Cosmos, Bios, Theos: Scientists Reflect on Science, God, and the Origins of the Universe, Life, and Homo sapiens.'' La Salle, IL: Open Court, p. 141-142.</ref> |"for the discovery of [[restriction enzyme]]s and their application to problems of [[molecular genetics]]"<ref name="nobel-1978"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1978/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1978 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1983 |[[File:Barbara McClintock (1902-1992).jpg|75px]] |[[باربرا مک کلنٹک]] |امریکا |پروٹسٹنٹ (Congregationalists)<ref name="100 Years of Nobel Prizes: p.48"/> | "for her discovery of [[transposon|mobile genetic elements]]"<ref name="nobel-1983"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1983/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1983 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1988 |[[File:James Black (pharmacologist).jpg|75px]] |Sir [[جیمز بلیک (ادویاتدان)|James W. Black]] |برطانیہ |پروٹسٹنٹ ([[Baptist]])<ref name="autobio1">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1988/black-autobio.html|title=Autobiography|last=Black|first=Sir James W|publisher=The Nobel Foundation|accessdate=23 March 2010}}</ref> |rowspan=2|"for their discoveries of important principles for [[Pharmacology|drug treatment]]"<ref name="nobel-1988"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1988/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1988 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref>داء البلهارسياbrown tickShiju.jpg00099#رودسياoxyuris@schistomamars crystaldavidabdelmohsen117retrocyle effhuamnurter#117second_ |- |[[Image:George H. Hitchings 1988.jpg|75px]] |[[جارج ایچ ہائیچنگ]] |امریکا |کرسچئین |- |1990 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[جوزف میورے|Joseph E. Murray]] |امریکا |رومن کیتھولک<ref>{{cite web|url=http://catholicreview.org/article/home/catholic-transplant-pioneer-nobel-prize-winner-joseph-murray-dies|title=The Catholic Review > Home > Catholic transplant pioneer, Nobel Prize-winner Joseph Murray dies|publisher=|accessdate=15 January 2015|archive-date=26 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226102452/https://www.archbalt.org/catholicreview/|dead-url=yes}}</ref> |"for his discoveries concerning [[Organ transplantation|organ and cell transplantation]] in the treatment of human disease"<ref name="nobel-1990"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1990/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1990 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1992 |[[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] |[[ایڈمنڈ ایچ فشر]]<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1992/krebs-bio.html Edwin G. Krebs - Biographical]</ref> |Switzerland<br>امریکا |پروٹسٹنٹ ([[Presbyterian]]) |"for their discoveries concerning reversible [[protein]] [[phosphorylation]] as a biological regulatory mechanism"<ref name="nobel-1992"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1992/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1992 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |1995 |[[Image:Eric F. Wieschaus.jpg|75px]] |[[ارک ایف. وسچاوس]] |امریکا |رومن کیتھولک |"for his discoveries concerning the genetic control of early [[embryonic development]]"<ref name="nobel-1995"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1995/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1995 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|1998 |[[Image:Loius Ignarro.jpg|75px]] |[[لیوس اگارو|Louis J. Ignarro]] |امریکا |رومن کیتھولک |rowspan=2|"for their discoveries concerning [[nitric oxide]] as a signalling molecule in the cardiovascular system"<ref name="nobel-1998"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1998/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1998 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |[[Image:Ferid Murad.jpg|75px]] |[[فیڑڈ میراڈ]] |امریکا |کرسچئین<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1998/murad-autobio.html]"Ferid Murad autobiography", [[نوبل فاونڈیشن]]</ref> |- |2000 |[[Image:Paul Greengard.jpg|75px]] |[[پاول گرین گارڈ]] |امریکا |پروٹسٹنٹ ([[Episcopal Church (امریکا)|Episcopalian]])<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2000/greengard-autobio.html Profile of Paul Greengard], nobelprize.org; accessed December 28, 2013.</ref> ||"for his discoveries concerning [[signal transduction]] in the [[nervous system]]"<ref name="nobel-2000"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2000/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2000 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |2004 |[[File:LindaBuck cropped 1.jpg|75px]] |[[لنڈابی بک]] |امریکا |کرسچئین |"for her discoveries of [[odorant receptor]]s and the organization of the [[olfactory system]]"<ref name="nobel-2004"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2004/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2004 | accessdate = 2007-07-28 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |rowspan=2|2007 |[[Image:Mario Capecchi UTHSCSA.JPG|75px]] |[[ماریو کیپیکی|Mario R. Capecchi]] |امریکا |[[Quaker]]<ref name="WashingtonPost2007_10_10">{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/10/08/AR2007100800252_pf.html|title=From Child on Street to Nobel Laureate|author=Christopher Lee|date=2007-10-10|publisher=[[Washington Post]]}}</ref> |rowspan=2|"for their discoveries of principles for introducing specific gene modifications in mice by the use of [[embryonic stem cell]]s."<ref name="nobel-2007"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2007/index.html | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2007 | accessdate = 2007-10-08 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |- |[[File:Martin Evans Nobel Prize.jpg|75px]] |Sir [[مارٹن ایوانس|Martin J. Evans]] |برطانیہ |کرسچئین |- |2012 |[[Image:John Gurdon Cambridge 2012.JPG|75px]] |Sir [[جان بی. گرڈن|John B. Gurdon]] |برطانیہ |پروٹسٹنٹ (Anglican)<ref>{{cite web|url=http://www.ewtn.com/vnews/getstory.asp?number=125061|title=Nobel Prize Winner Participates at Vatican Conference|author=Ann Schneible|date=2013-12-04}}</ref> |"for the discovery that mature cells can be [[Induced pluripotent stem cell|reprogrammed]] to become [[pluripotent]]"<ref name="nobel-2012"> {{cite web | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2012/ | title = The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2012 | accessdate = 2012-10-08 | publisher = Nobel Foundation }}</ref> |} === ادب=== {| align="center" class="wikitable" |- ! سال ! colspan=2|انعام یافتہ ! ملک ! فرقہ ! وجہ |- | 1902 | [[File:T-mommsen-2.jpg|75px]] | [[تھیوڈور مومسن]] | [[File:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[جرمن سلطنت|جرمنی]] | پروٹسٹنٹ | "the greatest living master of the art of historical writing, with special reference to his monumental work, ''[[History of Rome (Mommsen)|A History of Rome]]''"<ref name="Literature1902">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1902/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1902|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1903 | [[File:Björnstjerne Björnson, 1901.jpg|75px]] | [[بیورنستار بیورنسن]] | [[File:Union Jack of Sweden and Norway (1844-1905).svg|20px]] [[سویڈن و ناروے اتحاد|Norway]] | پروٹسٹنٹ<ref>{{cite journal|author=Schmiesing, Ann |year=2002|title=Bjørnson and the Inner Plot of 'A Midsummer Night's Dream'|url=https://archive.org/details/sim_scandinavian-studies_winter-2002_74_4/page/465 |journal=Scandinavian Studies|volume=74|issue=4|pages=465|jstor=40920401}}</ref> | "as a tribute to his noble, magnificent and versatile poetry, which has always been distinguished by both the freshness of its inspiration and the rare purity of its spirit"<ref name="Literature1903">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1903/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1903|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | rowspan="2" | 1904 | [[File:Frédéric Mistral by Paul Saïn.jpg|75px]] | [[فریڈرک مسترال]] | [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|France]] | رومن کیتھولک | "in recognition of the fresh originality and true inspiration of his poetic production, which faithfully reflects the natural scenery and native spirit of his people, and, in addition, his significant work as a [[آکسیٹان زبان|Provençal]] philologist"<ref name="Literature1904">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1904/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1904|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | [[File:José Echegaray y Eizaguirre.jpg|75px]] | [[جوزے ایشوگرائے]] | [[File:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|20px]] [[Restoration (Spain)|Spain]] | رومن کیتھولک | "in recognition of the numerous and brilliant compositions which, in an individual and original manner, have revived the great traditions of the Spanish drama"<ref name="Literature1904"/> |- | 1905 | [[File:Henryk Sienkiewicz 02.jpg|75px]] | [[ہینرک شنگوچ]] | [[File:Military ensign of Vistula Flotilla of Congress Poland.svg|20px]] [[Vistula Land|Poland]] | رومن کیتھولک<ref name="psb203">[[Henryk Markiewicz]], "Sienkiewicz, Henryk Adam Aleksander Pius", ''[[Polski słownik biograficzny]]'', vol. XXXVII, 1997</ref> | "because of his outstanding merits as an epic writer"<ref name="Literature1905">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1905/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1905|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1909 | [[File:Selma Lagerlöf.jpg|75px]] | [[سلما لاگرلف]] | {{flag|Sweden}} | کرسچئین<ref name="change">{{citation |url=http://info.jpost.com/C002/Supplements/TimesOfChange/book_ch1_3.html |title=Times of Change |first=Heike |last=Zaun-Goshen |year=2002 |access-date=2016-05-18 |archive-date=2010-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100617050146/http://info.jpost.com/C002/Supplements/TimesOfChange/book_ch1_3.html |dead-url=yes }}</ref> | "in appreciation of the [[lofty idealism]], vivid imagination and spiritual perception that characterize her writings"<ref name="Literature1909">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1909/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1909|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1910 | [[File:Adolf Friedrich Erdmann von Menzel 042.jpg|75px]] | [[پال ہیسی|Paul von Heyse]] |[[File:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[جرمن سلطنت|جرمنی]] | پروٹسٹنٹ of Jewish descent | "as a tribute to the consummate artistry, permeated with idealism, which he has demonstrated during his long productive career as a lyric poet, dramatist, novelist and writer of world-renowned short stories"<ref name="Literature1910">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1910/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1910|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1916 | [[File:Johan Krouthén - Porträtt av Verner von Heidenstam.jpg|75px]] | [[ورنروون ہایڈنسٹام]] | {{flag|Sweden}} | کرسچئین<ref>Sohrabi, Bahram (2005). "Early Swedish Travelers to Persia," ''Iranian Studies'' '''38''' (4)</ref> | "in recognition of his significance as the leading representative of a new era in our literature"<ref name="Literature1916">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1916/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1916|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1923 | [[File:William Butler Yeat by George Charles Beresford.jpg|75px]] | [[ڈبلیو بی . یٹس|William Butler Yeats]] | data-sort-value="Ireland"| [[File:Flag of Ireland.svg|20px]] [[Irish Free State|Ireland]] | Anglica<ref>{{cite book|last=Pierce|first=David|title=Irish writing in the twentieth century: a reader|year=2000|publisher=Literary Collections|page=293|isbn=1-85918-258-5}}</ref> | "for his always inspired poetry, which in a highly artistic form gives expression to the spirit of a whole nation"<ref name="Literature1923">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1923/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1923|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1924 | [[File:Władysław Reymont.jpg|75px]] | [[ولاڈی سلا ریمنٹ]] | data-sort-value="Poland"| [[File:Flag of Poland (1928-1980).svg|20px]] [[Second Polish Republic|Poland]] | رومن کیتھولک<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1924/reymont-bio.html Wladyslaw Reymont - Biographical]</ref> | "for his great national epic, ''[[Chłopi|The Peasants]]''"<ref name="Literature1924">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1924/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1924|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1926 | [[File:Grazia Deledda 1926.jpg|75px]] | [[گیزیا ڈلیڈا]] | data-sort-value="Italy"| [[File:Flag of Italy (1861-1946).svg|20px]] [[مملکت اطالیہ|Italy]] | رومن کیتھولک<ref>[http://www.nndb.com/people/583/000140163/ Grazia Deledda]</ref> | "for her idealistically inspired writings which with plastic clarity picture the life on her native island and with depth and sympathy deal with human problems in general"<ref name="Literature1926">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1926/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1926|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1928 | [[File:Sigrid Undset 1928.jpg|75px]] | [[سگرڈ انڈسٹ]] | data-sort-value="Norway"| {{flag|Norway}} <br> (Born in {{flag|Denmark}}) | رومن کیتھولک<ref>Sparrow, Stephen (2003). [http://catholiceducation.org/articles/arts/al0173.html "Sigrid Undset: Catholic Viking"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303185354/http://catholiceducation.org/articles/arts/al0173.html |date=2016-03-03 }}</ref> | "principally for her powerful descriptions of Northern life during the Middle Ages"<ref name="Literature1928">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1928/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1928|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1929 | [[File:Thomas Mann 1937.jpg|75px]] | [[تھامس مین]] | data-sort-value="جرمنی"| [[File:Flag of جرمنی (3-2 aspect ratio).svg|20px]] [[Weimar Republic|جرمنی]] | پروٹسٹنٹ (Lutheran)<ref>[http://www.nndb.com/people/180/000025105/#FN1 Thomas Mann]</ref><ref>{{Cite web |title=The Religious Affiliation of Author Thomas Mann |url=http://www.adherents.com/people/pm/Thomas_Mann.html |access-date=2016-05-18 |archive-date=2017-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170710115218/http://www.adherents.com/people/pm/Thomas_Mann.html |dead-url=yes }}</ref> | "principally for his great novel, ''[[Buddenbrooks]]'', which has won steadily increased recognition as one of the classic works of contemporary literature"<ref name="Literature1929">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1929/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1929|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1933 | [[File:Ivan Bunin 1933.jpg|75px]] | [[آیان بینن]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|France]] (Born in [[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Russian Empire|Russia]]) | Eastern Orthodox | "for the strict artistry with which he has carried on the classical Russian traditions in prose writing"<ref name="Literature1933">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1933/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1933|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1938 | [[File:Pearl Buck (Nobel).jpg|75px]] | [[پرل ایس بک]] | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ ([[American Southern Presbyterian Mission|Southern Presbyterian]])<ref>{{citation|first=David |last=Shavit|publisher=Greenwood Publishing Group |year=1990|isbn=0-313-26788-X |title=The امریکا in Asia: a historical dictionary|url= https://books.google.com/books?id=IWdZTaJdc6UC |page=480}} (Entry for "Sydenstricker, Absalom")</ref> | "for her rich and truly epic descriptions of peasant life in China and for her biographical masterpieces"<ref name="Literature1938">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1938/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1938|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1945 | [[File:Gabriela Mistral-01 cropped.jpg|75px]] | [[گبریلا مسٹرال]] | data-sort-value="Chile"| [[File:Flag of Chile.svg|20px]] [[Presidential Republic (1925–73)|Chile]] | رومن کیتھولک<ref>[http://www.poetryfoundation.org/bio/gabriela-mistral Gabriela Mistral 1889–1957]</ref> | "for her lyric poetry which, inspired by powerful emotions, has made her name a symbol of the idealistic aspirations of the entire Latin American world"<ref name="Literature1945">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1945/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1945|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1946 | [[File:Hermann Hesse 1946.jpg|75px]] | [[ہرمن ہسی]] | data-sort-value="Switzerland"| {{flag|Switzerland}} <br> (Born in [[File:Flag of the German Empire.svg|20px]] [[جرمن سلطنت|جرمنی]]) | کرسچئین<ref>As quoted by Serrano, Miguel. 1996. ''[https://books.google.com.mx/books?id=sQt8bd6wFr0C&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false C.G. Jung and Hermann Hesse: A Record of Two Friendships]''. Daimon. p. 21</ref><ref>Hilbert, Mathias. 2005. ''Hermann Hesse und sein Elternhaus - Zwischen Rebellion und Liebe: Eine biographische Spurensuche''. Calwer Verlag GmbH, p. 226</ref> | "for his inspired writings which, while growing in boldness and penetration, exemplify the classical humanitarian ideals and high qualities of style"<ref name="Literature1946">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1946/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1946|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1947 | [[File:André Gide.jpg|75px]] | [[آندرے ژید]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ چہارم|France]] | پروٹسٹنٹ<ref>{{Cite web |title=The Life and Works of Andre Gide |url=http://www.andregide.org/gidebio2.html |access-date=2016-05-18 |archive-date=2017-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728135138/http://www.andregide.org/gidebio2.html |dead-url=yes }}</ref> | "for his comprehensive and artistically significant writings, in which human problems and conditions have been presented with a fearless love of truth and keen psychological insight"<ref name="Literature1947">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1947/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1947|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1948 | [[File:T.S. Eliot, 1923.JPG|75px]] | [[ٹی۔ ایس ایلیٹ]] | data-sort-value="برطانیہ"| {{flag|برطانیہ}} <br> (Born in the {{flag|امریکا}}) | [[Anglican]]<ref>plaque on interior wall of Saint Stephen's</ref><ref>obituary notice in ''Church and King'', Vol. XVII, No. 4, 28 February 1965,−− p. 3.</ref> | "for his outstanding, pioneer contribution to present-day poetry"<ref name="Literature1948">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1948/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1948|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1949 | [[File:Carl Van Vechten - William Faulkner.jpg|75px]] | [[ویلیم فالکنر]] | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ (Episcopalian) | "for his powerful and artistically unique contribution to the modern American novel"<ref name="Literature1949">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1949/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1949|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1952 | [[File:François Mauriac (1932).jpg|75px]] | [[فرانسیوس ماؤریک]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ چہارم|France]] | رومن کیتھولک<ref>[http://www.britannica.com/biography/Francois-Mauriac François Mauriac]</ref> | "for the deep spiritual insight and the artistic intensity with which he has in his novels penetrated the drama of human life"<ref name="Literature1952">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1952/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1952|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1953 | [[File:Churchill portrait NYP 45063.jpg|75px]] | [[ونسٹن چرچل|Sir Winston Churchill]] | {{flag|برطانیہ}} | Anglican | "for his mastery of historical and biographical description as well as for brilliant oratory in defending exalted human values"<ref name="Literature1953">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1953/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1953|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1954 | [[File:ErnestHemingway.jpg|75px]] | [[Ernest Hemingway]] | {{flag|امریکا|1912}} | Converts to رومن کیتھولکism<ref>Meyers (1985), 173, 184</ref> | "for his mastery of the art of narrative, most recently demonstrated in ''[[سمندر اور بوڑھا]]'', and for the influence that he has exerted on contemporary style"<ref name="Literature1954">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1954/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1954|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1955 | [[File:Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg|75px]] | [[ہالڈورلیکسنس]] | {{flag|Iceland}} | Converts to رومن کیتھولکism<ref>Hallberg, Peter, ''Halldór Laxness''. Twayne Publishers, New York, translated by Rory McTurk, 1971, pp.35, 38</ref> | "for his vivid epic power which has renewed the great narrative art of Iceland"<ref name="Literature1955">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1955/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1955|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1956 | [[File:JRJimenez.JPG|75px]] | [[جون ریمن جیمنیز]] | {{flag|Puerto Rico}} (Born in [[File:Flag of Spain (1785-1873 and 1875-1931).svg|20px]] [[Restoration (Spain)|Spain]]) | رومن کیتھولک | "for his lyrical poetry, which in Spanish language constitutes an example of high spirit and artistical purity"<ref name="Literature1956">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1956/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1956|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1958 | | [[بریس پاسترناک]] | {{flag|Soviet Union}} | Converts to [[راسخُ الا عتقاد کلیسا]] from Judaism<ref>Fleishman, pp 264–266.</ref> | "for his important achievement both in contemporary lyrical poetry and in the field of the great Russian epic tradition"<ref name="Literature1958">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1958/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1958|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1961 | | [[ایواینڈرک]] | {{flag|Yugoslavia}}<br> (Born in {{flag|Austria-Hungary}}) | رومن کیتھولک | "for the epic force with which he has traced themes and depicted human destinies drawn from the history of his country"<ref name="Literature1961">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1961/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1961|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1962 | [[File:JohnSteinbeck crop.JPG|75px]] | [[جانسٹین بک]] | {{flag|امریکا}} | Raised Episcopalian<ref>Alec Gilmore. [http://www.gilco.org.uk/papers/john_steinbecks_view_of_god.html John Steinbeck's View of God] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304095734/http://www.gilco.org.uk/papers/john_steinbecks_view_of_god.html |date=2016-03-04 }}. gilco.org.uk</ref> later he become agnostic | "for his realistic and imaginative writings, combining as they do sympathetic humour and keen social perception"<ref name="Literature1962">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1962/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1962|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1963 | [[File:Giorgos Seferis 1963.jpg|75px]] | [[یور گوسسیفرس]] | data-sort-value="Greece"| [[File:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg|20px]] [[مملکت یونان|Greece]] <br> (Born in the {{flag|Ottoman Empire}}) | [[Greek Orthodox]] | "for his eminent lyrical writing, inspired by a deep feeling for the Hellenic world of culture"<ref name="Literature1963">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1963/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1963|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1967 | [[File:MiguelAngelAsturias.JPG|75px]] | [[میگوئو ل اینجل اسٹریس]] | {{flag|Guatemala}} | رومن کیتھولک | "for his vivid literary achievement, deep-rooted in the national traits and traditions of Indian peoples of Latin America"<ref name="Literature1967">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1967/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1967|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1969 | [[File:Samuel Beckett, f11.jpg|75px]] | [[سیموئل بکٹ]] | data-sort-value="France"| {{flag|France}} (Born in {{flag|Ireland}}) | Anglican ([[Church of Ireland]]) | "for his writing, which - in new forms for the novel and drama - in the destitution of modern man acquires its elevation"<ref name="Literature1969">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1969/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1969|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1970 | [[File:Aleksandr Solzhenitsyn 1974crop.jpg|75px]] | [[الیکزینڈر سلزینسٹائن]] | {{flag|Soviet Union}} | Eastern Orthodox<ref>O'Neil, Patrick M. (2004) ''Great world writers: 20th century'', p. 1400. Marshall Cavendish, ISBN 0-7614-7478-1</ref> | "for the ethical force with which he has pursued the indispensable traditions of Russian literature"<ref name="Literature1970">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1970/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1970|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1972 | [[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F062164-0004, Bonn, Heinrich Böll.jpg|75px]] | [[ہنرک بول]] | data-sort-value="جرمنی"| [[File:Flag of جرمنی (3-2 aspect ratio).svg|20px]] [[مغربی جرمنی|جرمنی (West)]] | رومن کیتھولک<ref name="KATERKater2006">{{cite book|author1=Michael H. KATER|author2=Michael H Kater|title=Hitler Youth|url=http://books.google.com/books?id=IlIOP1O7H4wC&pg=PA24|accessdate=26 August 2012|date=30 April 2006|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-01991-1|pages=24–}}</ref> | "for his writing which through its combination of a broad perspective on his time and a sensitive skill in characterization has contributed to a renewal of German literature"<ref name="Literature1972">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1972/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1972|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1979 | [[File:Odysseas Elytis 1974.jpg|75px]] | [[اودیسس الیٹس]] | {{flag|Greece}} | [[Greek Orthodox]] | "for his poetry, which, against the background of Greek tradition, depicts with sensuous strength and intellectual clear-sightedness modern man's struggle for freedom and creativeness"<ref name="Literature1979">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1979/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1979|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1980 | [[File:Czesław Miłosz 2011 Lithuania stamp.jpg|75px]] | [[چیکلا ملوسز]] | data-sort-value="امریکا"| {{flag|امریکا}} (Born in [[File:Military ensign of Vistula Flotilla of Congress Poland.svg|20px]] [[Vistula Land|Poland]]) | رومن کیتھولک<ref name="Haven, Cynthia L. 2006, p. 145">Haven, Cynthia L., "'A Sacred Vision': An Interview with Czesław Miłosz", in Haven, Cynthia L. (ed.), ''Czesław Miłosz: Conversations''. University Press of Mississippi, 2006, p. 145.</ref> | "who with uncompromising clear-sightedness voices man's exposed condition in a world of severe conflicts"<ref name="Literature1980">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1980/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1980|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1982 | [[File:Gabriel Garcia Marquez.jpg|75px]] | [[Gabriel García Márquez]] | {{flag|Colombia}} | رومن کیتھولک<ref>{{Harvnb|Martin|2008|p=30}}</ref> | "for his novels and short stories, in which the fantastic and the realistic are combined in a richly composed world of imagination, reflecting a continent's life and conflicts"<ref name="Literature1982">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1982/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1982|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1989 | [[File:Camilo José Cela Madrid 1996.jpg|75px]] | [[کمیلو جوز کیلا]] | {{flag|Spain}} | رومن کیتھولک | "for a rich and intensive prose, which with restrained compassion forms a challenging vision of man's vulnerability"<ref name="Literature1989">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1989/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1989|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1990 | [[File:Paz0.jpg|75px]] | [[اوکٹاویو پاز]] | {{flag|Mexico}} | رومن کیتھولک | "for impassioned writing with wide horizons, characterized by sensuous intelligence and humanistic integrity"<ref name="Literature1990">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1990/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1990|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1992 | [[File:Derek Walcott.jpg|75px]] | [[ڈیرک ولکوٹ]] | {{flag|Saint Lucia|1979}} | پروٹسٹنٹ (Methodist )<ref Name="Paris Review">[http://www.theparisreview.org/interviews/2719/the-art-of-poetry-no-37-derek-walcott "Derek Walcott, The Art of Poetry No. 37"], ''The Paris Review'' Winter 1986</ref> | "for a poetic oeuvre of great luminosity, sustained by a historical vision, the outcome of a multicultural commitment"<ref name="Literature1992">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1992/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1992|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1993 | [[File:Toni Morrison 2008-2.jpg|75px]] | [[ٹونی موریسن]] | {{flag|امریکا}} | رومن کیتھولک<ref name=Brockes>{{cite news |title=Toni Morrison: 'I want to feel what I feel. Even if it's not happiness' |authorlink=Emma Brockes|first=Emma |last=Brockes |url=http://www.guardian.co.uk/books/2012/apr/13/toni-morrison-home-son-love# |newspaper=[[The Guardian]] |date=April 13, 2012 |accessdate=February 14, 2013}}</ref> | "who in novels characterized by visionary force and poetic import, gives life to an essential aspect of American reality"<ref name="Literature1993">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1993/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1993|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 1999 | [[File:Grass.JPG|75px]] | [[گنتھر گراس]] | {{flag|جرمنی}} | رومن کیتھولک<ref>Garland, ''The Oxford Companion to German Literature'', p. 302.</ref><ref>"The Literary Encyclopedia", [http://www.litencyc.com/php/speople.php?rec=true&UID=4990 Günter Grass (b. 1927)]. Retrieved on 16 August 2006.</ref> | "whose frolicsome black fables portray the forgotten face of history"<ref name="Literature1999">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1999/index.html|title=Nobel Prize in Literature 1999|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 2003 | [[File:J.M. Coetzee.JPG|75px]] | [[جے ایم کوئٹزی]] | {{flag|South Africa}}<br />{{flag|Australia}} | پروٹسٹنٹ<ref>{{cite book|title=J. M. Coetzee and the Ethics of Reading: Literature in the Event|url=https://archive.org/details/jmcoetzeeethicso0000attr|first=Derek|last=Attridge|publisher=University of Chicago Press|location=Chicago|year=2004|page=[https://archive.org/details/jmcoetzeeethicso0000attr/page/94 94]|isbn=978-0-226-03117-0}}</ref> | "who in innumerable guises portrays the surprising involvement of the outsider"<ref name="Literature2003">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2003/index.html|title=Nobel Prize in Literature 2003|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-17}}</ref> |- | 2008 | [[File:Jean-Marie Gustave Le Clézio-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg|75px]] | [[ژاں ماری لی کلیزیو]] | data-sort-value="France"| {{flag|France}}<br />{{flag|Mauritius}} | رومن کیتھولک | "author of new departures, poetic adventure and sensual ecstasy, explorer of a humanity beyond and below the reigning civilization"<ref name="Literature2008">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2008/index.html|title=Nobel Prize in Literature 2008|publisher=Nobel Foundation|accessdate=14 October 2008}}</ref> |- | 2010 | [[File:Vargas Losa Göteborg Book Fair 2011b.jpg|75px]] | [[ماریو ورگاس للوسا]] | {{flag|Peru}}<br />{{flag|Spain}} | رومن کیتھولک<ref>{{Harvnb|Williams|2001|p=32}}</ref> | "for his cartography of structures of power and his trenchant images of the individual's resistance, revolt, and defeat"<ref name="Literature2010">{{cite web|url= http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/2010/index.html|title=Nobel Prize in Literature 2010|publisher=Nobel Foundation|accessdate=7 October 2010}}</ref> |} === امن=== {| align="center" class="wikitable" |- ! سال ! colspan=2|انعام یافتہ ! ملک ! فرقہ ! وجہ |- | rowspan="2" | 1902 | [[File:Ducommun.jpg|75px]] | [[الی ڈوکمن]] | rowspan="2" | {{flag|Switzerland}} | پروٹسٹنٹ | "[For his role as] the first honorary secretary of the [[عالمی امن دفتر]]"<ref name="N1902">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1902/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1902 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | [[File:Charles Albert Gobat2.jpg|75px]] | [[ایلبرٹ گوباٹ]] | پروٹسٹنٹ | "[For his role as the] first Secretary General of the [[Inter-Parliamentary Union]]" |- | 1903 | [[File:Cremer.jpg|75px]] | [[رینڈل کریمر|William Randal Cremer]] | data-sort-value="برطانیہ"| [[File:Flag of the برطانیہ.svg|20px]] [[متحدہ مملکت برطانیہ عظمی و آئر لینڈ|برطانیہ]] | Methodist | "[For his role as the] the 'first father' of the [[Inter-Parliamentary Union]]"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1903/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1903 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | 1905 | [[File:Bertha von Suttner nobel.jpg|75px]] | [[برتھا فان ستنر]] | {{flag|Austria-Hungary}} | رومن کیتھولک<ref name="Hamann, p. 2">Hamann, p. 2</ref> | For authoring ''Lay Down Your Arms'' and contributing to the creation of the Prize<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1905/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1905 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | 1906 | [[File:President Theodore Roosevelt, 1904.jpg|75px]] | [[تھیوڈور روزویلٹ]] | {{flag|امریکا|1896}} |پروٹسٹنٹ ([[Dutch Reformed Church]])<ref name=vought>{{cite book|last1=Vought|first1=Hans P.|title=The Bully Pulpit and the Melting Pot: American Presidents and the Immigrant, 1897-1933|url=https://archive.org/details/isbn_0865548870|date=2004|publisher=Mercer University Press|location=Macon, Georiga, USA|isbn=0-86554-8870|page=[https://archive.org/details/isbn_0865548870/page/29 29]}}</ref> | "[F]or his successful mediation to end the [[Russo-Japanese War|Russo-Japanese war]] and for his interest in arbitration, having provided the [[Permanent Court of Arbitration|Hague arbitration court]] with its very first case"<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1906/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1906 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | rowspan="2" | 1907 | [[File:Ernesto Teodoro Moneta.jpg|75px]] | [[ارنسٹ ٹیوڈورو مونیٹا]] | data-sort-value="Italy"| [[File:Flag of Italy (1861-1946).svg|20px]] [[مملکت اطالیہ|Italy]] |رومن کیتھولک | "[For his work as a] key leader of the Italian peace movement"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1907">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1907/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1907 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- |[[File:Louis Renault jurist.gif|75px]] | [[لوئی رینو|Louis Renault]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|France]] |رومن کیتھولک | "[For his work as a] leading French international jurist and a member of the [[Permanent Court of Arbitration]] at The Hague" |- | rowspan="2" | 1909 | [[File:Beernaert.gif|75px]] | [[آگسٹے بیرنارٹ]] | {{flag|Belgium}} | رومن کیتھولک | "[For being a] representative to the [[Hague Conventions of 1899 and 1907|two Hague conferences]], and a leading figure in the [[Inter-Parliamentary Union]]"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1909">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1909/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1909 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | [[File:PaulBalluet.gif|75px]] | [[پال ڈی کانسٹنٹ|Paul Henri d'Estournelles de Constant]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|France]] | پروٹسٹنٹ ([[کالوینیت]]) | "[For] combined diplomatic work for [[France–جرمنی relations|Franco-German]] and [[France – برطانیہ relations|Franco-British understanding]] with a distinguished career in [[Permanent Court of Arbitration|international arbitration]]"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1909"/> |- | 1912 | [[File:Elihu Root, bw photo portrait, 1902.jpg|75px]] | [[الیہو روٹ]]{{Ref label|Late|A|A}} | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ (Presbyterian) | "[F]or his strong interest in international arbitration and for his plan for a world court"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1912">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1912/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1912 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | 1919 | [[File:President Woodrow Wilson portrait December 2 1912.jpg|75px]] | [[ووڈرو ولسن]] | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ (Presbyterian)<ref>Heckscher (1991), p. 23.</ref> | "[F]or his crucial role in establishing the [[جمعیت الاقوام]]"<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1919/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1919 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | rowspan="2" | 1921 | [[File:Hjalmar Branting by Goodwin.jpg|75px]] | [[یلمار برانٹنگ]] | {{flag|Sweden}} |Lutheran ([[Church of Sweden]])<ref name = "Robertson 487">{{cite book|last=Robertson|first=J. M.|title=History of Freethought in the Nineteenth Century, Part 2|publisher=Kessinger Publishing|year=2003|page=487|isbn=0-7661-3955-7}}</ref> | "[F]or his work in the [[جمعیت الاقوام]]"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1921">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1921/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1921 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | [[File:کرسچئین Lous Lange.jpg|75px]] | [[کرسچن لؤس لانگے|کرسچئین Lange]] | {{flag|Norway}} |Lutheran ([[Church of Norway]]) | "[For his work as] the first secretary of the Norwegian Nobel Committee" and "the secretary-general of the [[Inter-Parliamentary Union]]"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1921"/> |- | rowspan="2" | 1925 | [[File:Austen Chamberlain nobel.jpg|75px]] | [[اسٹن چیمبرلین]]{{Ref label|Late|A|A}} | {{flag|برطانیہ}} | [[General Assembly of Unitarian and Free کرسچئین Churches|Unitarian]]<ref>{{acad|id=CHMN882JA|name=Chamberlain, Joseph Austen}}</ref> | For work on the [[Locarno Treaties]]<ref name="Lundestad"/><ref name="N1925">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1925/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1925 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | [[File:Charles Dawes, Bain bw photo portrait.jpg|75px]] | [[چارلز ڈاز]]{{Ref label|Late|A|A}} | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ ([[Congregationalist]]) | "[F]or [work on] the Dawes Plan for German reparations which was seen as having provided the economic underpinning of the [[Locarno Treaties|Locarno Pact]] of 1925"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1925"/> |- |1926 | [[File:Bundesarchiv Bild 146-1989-040-27, Gustav Stresemann.jpg|75px]] | [[گستاف سٹریسمان]] | data-sort-value="جرمنی"| [[File:Flag of جرمنی (3-2 aspect ratio).svg|20px]] [[Weimar Republic|جرمنی]] |پروٹسٹنٹ | For work on the [[Locarno Treaties]]<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1926/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1926 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | 1927 |[[File:Ferdinand Buisson 1924.jpg|75px]] | [[فرڈیننڈ بوئسوں]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|France]] | پروٹسٹنٹ<ref>[https://oratoiredulouvre.fr/evangile-et-liberte/ferdinand-buisson-پروٹسٹنٹ-liberal-ecole-laique-republicaine.php Ferdinand Buisson, un پروٹسٹنٹ libéral au service de l’école laïque républicaine]</ref> | "[For] contributions to [[France–جرمنی relations|Franco-German]] popular reconciliation"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1927-">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1927/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1927 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | 1930 | [[File:Nathan Söderblom nobel.jpg|75px]] | [[ناتھن سودربلوم]] | {{flag|Sweden}} | Lutheran (Church of Sweden) | "[F]or his efforts to involve the churches not only in work for ecumenical unity, but also for world peace"<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1930/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1930 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | rowspan="2" | 1931 | [[File:Jane Addams profile.jpg|75px]] | [[جین ایڈمز]] | rowspan="2" | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ (Presbyterian)<ref>She was baptized a [[Presbyterian]]. Her certificate of baptism is from 1888, but she says that she joined the church slightly earlier: {{cite book|last=Knight|first=Louise W.|title=Citizen|publisher=University of Pennsylvania Press|date=October 2003|page=451n46 |isbn=978-0-8122-3747-4}}</ref> | "[F]or her social reform work" and "leading the [[Women's International League for Peace and Freedom]]"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1931">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1931/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1931 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | [[File:Nicholas Murray Butler ppmsca.03668.jpg|75px]] | [[نکولس مرے بٹلر]] | پروٹسٹنٹ ([[Episcopal Church (امریکا)|Episcopalian]]) | "[For his promotion] of the [[Kellogg–Briand Pact|Briand-Kellogg pact]]" and for his work as the "leader of the more establishment-oriented part of the American peace movement"<ref name="Lundestad"/><ref name="N1931"/> |- | 1934 | [[File:1910 Arthur Henderson.jpg|75px]] | [[آرتھر ہینڈرسن]] | {{flag|برطانیہ}} | پروٹسٹنٹ ([[Methodist]])<ref>[http://www.encyclopedia.com/topic/Arthur_Henderson.aspx Arthur Henderson]</ref> | "[F]or his work for the [[جمعیت الاقوام|League]], particularly [[League of Nations Disarmament Conference|its efforts in disarmament]]"<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1934/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1934 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref><ref name = "BBC_2013_04_03">[http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-tyne-22008819 BBC News: ''Nobel Peace Prize medal stolen in Newcastle'' 3 April 2013, accessed 3 April 2013]</ref> |- |- | 1935 | [[File:Carl von Ossietzky.jpg|75px]] | [[کارل فان اوسیتزکی]]{{Ref label|Carl von Ossietzky|B|B}} | data-sort-value="جرمنی"| [[File:Flag of German Reich (1935–1945).svg|20px]] [[Nazi جرمنی|جرمنی]] | پروٹسٹنٹ (Lutheran)<ref name=db>{{cite web|url=http://www.deutsche-biographie.de/sfz73879.html |title=Deutsche Biographie |publisher=Deutsche-biographie.de |date=|language=de|accessdate=2013-08-05}}</ref> | "[For his] struggle against جرمنی's rearmament"<ref name="Lundestad"/><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1935/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1935 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | 1945 | [[File:Hull-Cordell-LOC.jpg|75px]] | [[کورڈل ہل]] | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ (Episcopalian)<ref>[http://enc.wymaninstitute.org/?p=271 HULL, CORDELL]</ref> | "[For] his fight against isolationism at home, his efforts to create a peace bloc of states on the American continents, and his work for the [[اقوام متحدہ|United Nations Organization]]"<ref>{{cite web |first=Gunnar |last=Jahn |authorlink=Gunnar Jahn |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1945/press.html |title=Award Ceremony Speech (1945) |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | rowspan="2" | 1946 | [[File:EmilyGreeneBalch.jpg|75px]] | [[ایملی گرین بالچ]] | rowspan="2" | {{flag|امریکا|1912}} | Quaker<ref>Randall, ''Improper Bostonian'' p. 60</ref> | "Formerly Professor of History and Sociology; Honorary International President, [[Women's International League for Peace and Freedom]]"<ref name="N1946">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1946/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1946 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | [[File:John Raleigh Mott, 1910.jpg|75px]] | [[جان موٹ|John Raleigh Mott]] | پروٹسٹنٹ (Methodist)<ref>Cracknell & White, 243</ref> | "Chairman, International Missionary Council; President, [[World Alliance of Young Mens کرسچئین Associations|World Alliance of Young Men's کرسچئین Associations]]"<ref name="N1946"/> |- | rowspan="2" | 1947 | rowspan="2" | [[File:Quaker star-T.svg|75px]] | [[فرینڈز سروس کونسل|Friends Service Council]] | {{flag|برطانیہ}} | Quaker | rowspan="2" | "compassion for others and the desire to help them"<ref>{{cite web |first=Gunnar |last=Jahn |authorlink=Gunnar Jahn |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1947/press.html |title=Award Ceremony Speech (1947) |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-06}}</ref> |- | [[امریکن فرینڈز سروس کمیٹی]] | {{flag|امریکا|1912}} | [[Religious Society of Friends]] (Quaker) |- | 1949 |[[File:John Boyd Orr nobel.jpg|75px]] | [[جان بویڈ اور|The Lord Boyd-Orr]] | {{flag|برطانیہ}} | پروٹسٹنٹ ([[Free Church of Scotland (1843–1900)|Free Church of Scotland]])<ref name=Kay44>Kay, p. 44</ref> | "Physician; Alimentary Politician; Prominent organizer and Director, General [[ادارہ برائے خوراک و زراعت]]; President, [[National Peace Council]] and World Union of Peace Organizations"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1949/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1949 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | 1950 | [[File:Ralph Bunche - 1963 March on Washington.jpg|75px]] | [[رالف جانسن بنچ]] | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ ([[Baptist]])<ref name="Gale">[http://www.gale.cengage.com/free_resources/bhm/bio/bunche_r.htm "Ralph J. Bunche"], Gale Cengage Learning, accessed November 15, 2012</ref> | "Professor, Harvard University Cambridge, MA; Director, division of Trusteeship, U.N.; Acting Mediator in Palestine, 1948"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1950/index.html |publisher=Nobel Foundation |title=The Nobel Peace Prize 1950 |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | 1952 | [[File:Bundesarchiv Bild 183-D0116-0041-019, Albert Schweitzer.jpg|75px]] | [[البرٹ شویتزر]] | data-sort-value="France"| [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ چہارم|France]] | کرسچئین<ref>Seaver (1951) pp. 3–9.</ref> | "Missionary surgeon; Founder of [[لامبارینی]] (République de Gabon)"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1952/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1952 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | 1953 | [[File:General George C. Marshall, official military photo, 1946.JPEG|75px]] | [[جارج مارشل|George Catlett Marshall]] | {{flag|امریکا|1912}} | پروٹسٹنٹ (Episcopalian)<ref name=e>[http://www.arlingtoncemetery.net/gcm.htm George Catlett Marshall, General of the Army] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170520170830/http://www.arlingtoncemetery.net/gcm.htm |date=2017-05-20 }}</ref> | "General President American Red Cross; Former Secretary of State and of Defense; Delegate U.N.; Originator of [the] '[[مارشل منصوبہ]]{{'"}}<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1953/index.html |publisher=Nobel Foundation |title=The Nobel Peace Prize 1953 |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | 1957 | [[File:Lester B. Pearson with a pencil.jpg|75px]] | [[لسٹر پیرسن|Lester Bowles Pearson]] | {{flag|Canada}} | پروٹسٹنٹ ([[United Church of Canada]])<ref name="DictCdnBio">{{cite web|url= http://www.biographi.ca/009004-119.01-e.php?BioId=42123 |title= Pearson, Lester Bowles|work= [[Dictionary of Canadian Biography]] Online, 1971-1980 (Volume XX)|publisher= [[جامعہ ٹورانٹو]]/[[Université Laval]]|year= 2000|accessdate= 13 June 2011}}</ref> | "former Secretary of State for External Affairs of Canada; former President of the 7th Session of the United Nations General Assembly";<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1957/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1957 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> "for his role in trying to end the [[سوئز بحران|Suez conflict]] and to solve the Middle East question through the United Nations."<ref name="Lundestad"/> |- | 1958 |[[File:Georges Pire 1958.jpg|75px]] | [[جارج پائر]] | {{flag|Belgium}} | رومن کیتھولک | "Father in the [[Dominican Order]]; Leader of the relief organization for refugees "L'Europe du Coeur au Service du Monde""<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1958/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1958 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | 1959 |[[File:Philip Noel-Baker 1942.jpg|75px]] | [[Philip Noel-Baker, Baron Noel-Baker|Philip Noel-Baker]] | {{flag|برطانیہ}} | Quaker<ref name="ODNB">[http://www.oxforddnb.com/view/article/31505 David Howell, "Baker, Philip John Noel-, Baron Noel-Baker (1889–1982)", ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, 2004; online edn, May 2012]; accessed 7 December 2014.</ref> | "Member of Parliament; lifelong ardent worker for international peace and co-operation"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1959/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1959 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> |- | 1960 | [[File:Albert Lutuli nobel.jpg|75px]] | [[ایلبرٹ لوٹولی]] | data-sort-value="South Africa"| [[File:Flag of South Africa (1928-1994).svg|20px]] [[اتحاد جنوبی افریقہ|South Africa]] <br> (Born in [[Company rule in Rhodesia|Southern Rhodesia]]) | پروٹسٹنٹ (Methodist) | "President of the [[African National Congress]],"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1960/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1960 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> "was in the very forefront of the struggle against apartheid in South Africa."<ref name="Lundestad"/> |- | 1961 | [[File:Dag Hammarskjöld.jpg|75px]] | [[داگ ہمارشولد]]{{Ref label|Dag Hammarskjöld|C|C}} | {{flag|Sweden}} | پروٹسٹنٹ (Lutheran)<ref>Henry P Van Dusen. ''Dag Hammarskjold: A Biographical Interpretation of Markings'' Faber and Faber London 1967 p 47.</ref> | "Secretary General of the U.N.,"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1961/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1961 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-11-12}}</ref> awarded "for strengthening the organization."<ref name="Lundestad"/> |- | 1964 |[[File:Martin Luther King Jr NYWTS.jpg|75px]] | [[مارٹن لوتھر کنگ جونیئر]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ ([[Baptist]]; [[Progressive National Baptist Convention]]) | Campaigner for [[civil rights]], "first person in the Western world to have shown us that a struggle can be waged without violence."<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1964/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1964 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 1970 |[[File:Norman Borlaug (cropped).jpg|75px]] | [[نارمن بورلاگ|Norman E. Borlaug]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ (Lutheran) | "[[International Maize and Wheat Improvement Center]];"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1970/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1970 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> "for his contributions to the "[[green revolution]]" that was having such an impact on food production particularly in Asia and in Latin America."<ref name="Lundestad"/> |- | 1971 |[[File:Bundesarchiv B 145 Bild-F057884-0009, Willy Brandt.jpg|75px]] | [[ولی برانت]] | data-sort-value="جرمنی"| [[File:Flag of جرمنی (3-2 aspect ratio).svg|20px]] [[مغربی جرمنی|جرمنی (West)]] | پروٹسٹنٹ (Lutheran)<ref>{{cite book|last=Jessup|first=John E.|title=An Encyclopedic Dictionary of Conflict and Conflict Resolution, 1945–1996|year=1998|publisher=Greenwood Press|location=Westport, CT|page=89|url=http://www.questia.com/read/106899354/an-encyclopedic-dictionary-of-conflict-and-conflict}}{{Subscription required|via=Questia}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190526084504/https://www.questia.com/read/106899354/an-encyclopedic-dictionary-of-conflict-and-conflict |date=2019-05-26 }}</ref> | "[[Chancellor of جرمنی (Federal Republic)|Chancellor of the Federal Republic of جرمنی]]; for West جرمنی's ''[[Ostpolitik]]''"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1971/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1971 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 1974 |[[File:Seán MacBride 1984.jpg|75px]] | [[سین میک برائیڈ]] | {{flag|Ireland}} <br> (Born in [[File:Flag of France.svg|20px]] [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|France]]) | رومن کیتھولک<ref>Ronan Fanning (6 December 2009) [http://www.independent.ie/opinion/analysis/the-age-of-our-craven-deference-is-finally-over-1965621.html The age of our craven deference is finally over]. The Independent.</ref> | "President of the [[عالمی امن دفتر]]; President of the Commission of [[نمیبیا]]."<ref name="N1974">{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1974/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1974 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> "For his strong interest in human rights: piloting the European Convention on Human Rights through the Council of Europe, helping found and then lead Amnesty International and serving as secretary-general of the International Commission of Jurists"<ref name="Lundestad"/> |- | rowspan="2" | 1976 |[[File:Betty Williams.jpg|75px]] | [[بیٹی ولیمز|Betty Williams]] | rowspan="2" | {{flag|برطانیہ}} | رومن کیتھولک | rowspan=2| "Founder[s] of the Northern Ireland Peace Movement (later renamed Community of Peace People)"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1976/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1976|accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | [[File:Mairead Corrigan Gaza crop.jpg|75px]] | [[مائریڈ کوریگن|Mairead Corrigan]] | رومن کیتھولک<ref>[http://www.scu.edu/ethics/architects-of-peace/Maguire/essay.html "Mairead Corrigan Maguire Reflects on Working Toward Peace"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150613203619/http://www.scu.edu/ethics/architects-of-peace/Maguire/essay.html |date=2015-06-13 }}. [[Santa Clara University]]. Retrieved 27 March 2011.</ref> |- | 1979 |[[File:MotherTeresa 090.jpg|75px]] | [[مدر ٹریسا]] | data-sort-value="Albania"| {{flag|Albania}} (Born in [[Kosovo Vilayet|Ottoman Kosovo]]) | رومن کیتھولک<ref>{{cite web|url=http://www.edgewoodpc.org/sermons/sermon061911.html|title=Sermon – Some Doubted|publisher=Edgewoodpc.org|date=19 June 2011|accessdate=28 August 2011|archive-date=15 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015234535/http://edgewoodpc.org/sermons/sermon061911.html|dead-url=yes}}</ref> | "Founder of Missionaries of Charity"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1979/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1979|accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 1980 | [[File:Adolfo Pérez Esquivel agosto 2011.jpg|75px]] | [[ایڈولفو اسقویول]] | {{flag|Argentina}} | رومن کیتھولک<ref name=nobel>{{cite web |url=http://nobelprize.org/peace/laureates/1980/esquivel-bio.html |title=Adofo Pérez Esquivel |publisher=Nobel Prize Committee}}</ref> | "Human rights leader;"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1980/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1980 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> "founded non-violent human rights organizations to fight the military junta that was ruling his country (Argentina)."<ref name="Lundestad"/> |- | 1982 | [[File:Alfonso Garcia Robles 1981.jpg|75px]] | [[الفانسو گارشیا روبلز]] | {{flag|Mexico}} | رومن کیتھولک | "[for] his magnificent work in the [[Treaty of Tlatelolco|disarmament negotiations]] of the United Nations, where they have both played crucial roles and won international recognition"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1982/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1982 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1982/press.html |title=The Nobel Peace Prize 1982–Presentation Speech |accessdate=2008-12-03|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 1983 |[[File:Lech Walesa OAF Visit.jpg|75px]] | [[لیخ والینسا]] | data-sort-value="Poland"| [[File:Flag of Poland.svg|20px]] [[عوامی جمہوریہ پولینڈ|Poland]] | رومن کیتھولک<ref name=ash>Timothy Garton Ash, [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,988170,00.html Lech Wałęsa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826121009/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,988170,00.html |date=2013-08-26 }}, TIME magazine,"The Most Important People of the Century", 13 April 1998.</ref> | "Founder of [[Solidarity (Polish trade union)|Solidarność]]; campaigner for human rights"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1983/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1983 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 1984 |[[File:Desmond tutu 20070607 2.jpg|75px]] | [[ڈسمنڈ ٹوٹو]] | {{flag|South Africa|1928}} | پروٹسٹنٹ (Anglican) | "Bishop of Johannesburg; former Secretary General, South African Council of Churches"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1984/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1984 |accessdate=2008-11-12|publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 1987 | [[File:OscarArias.jpg|75px]] | [[اوسکر اریآس]] | {{flag|Costa Rica}} | رومن کیتھولک | "for his work for peace in Central America, efforts which led to the accord signed in Guatemala on August 7 this year"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1987/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1987 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | rowspan="2" | 1993 | [[File:Nelson Mandela-2008.jpg|75px]] | [[نیلسن منڈیلا]] | rowspan="2" | {{flag|South Africa|1928}} | پروٹسٹنٹ (Methodist){{sfn|Forster|2014|p=89}} | rowspan="2" | "for their work for the peaceful termination of the [[apartheid]] regime, and for laying the foundations for a new democratic South Africa"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1993/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1993 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | [[File:Frederik Willem de Klerk.jpg|75px]] | [[ایف ڈبلیو دی کلرک|Frederik Willem de Klerk]] | پروٹسٹنٹ ([[Reformed Churches in South Africa|Reformed]])<ref>{{cite book|last=Lugan|first=Bernard|year=1996|title=Ces Français qui ont fait l'Afrique du Sud (''The French People Who Made South Africa'')|publisher=Bartillat|isbn=2-84100-086-9}}</ref> |- | rowspan=2| 1996 | [[File:Carlosbelo.jpg|75px]] | [[کارلس بیلو]] | rowspan="2" | {{flag|Indonesia}} | رومن کیتھولک | rowspan=2| "for their work towards a just and peaceful solution to the conflict in East Timor."<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1996/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1996 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- |[[File:EastTimor.JoseRamosHorta.01.jpg|75px]] |[[جوز ریموس ہورٹا]] | رومن کیتھولک |- | rowspan=2| 1998 | [[File:John Hume 2008.jpg|75px]] | [[جان ہیوم]] | rowspan=2| {{flag|برطانیہ}} | رومن کیتھولک<ref>{{cite web|title=Ceasefire: It's all just coming together for the fixer: John Hume risked all when he met Sinn Fein. Now there's talk of a Nobel Peace Prize. Cal McCrystal reports|first=Cal|last=McCrystal|date=4 September 1994|url=http://www.independent.co.uk/voices/ceasefire-its-all-just-coming-together-for-the-fixer-john-hume-risked-all-when-he-met-sinn-fein-now-theres-talk-of-a-nobel-peace-prize-cal-mccrystal-reports-1446738.html}}</ref> | rowspan=2| "for their efforts to find a peaceful solution to the conflict in Northern Ireland"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1998/index.html |title=The Nobel Peace Prize 1998 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- |[[File:David Trimble.jpg|75px]] |[[ڈیوڈ ٹرمبل]] | پروٹسٹنٹ (Presbyterian)<ref name="google4">{{Cite book|url=http://books.google.com/books?id=ny77bPwKxaUC&pg=PA323&dq=%22david+trimble%22&hl=en&ei=yGkpTNX_G8aqlAfvvvCyAw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDQQ6AEwAg#v=onepage&q=%22david%20trimble%22&f=false |title=The Nobel Peace Prize and the ... |publisher=Google Books |accessdate=29 June 2010}}</ref><ref name="google1">{{Cite book|url=http://books.google.com/books?id=s21VHD28o0EC&q=%22william+david+trimble%22&dq=%22william+david+trimble%22&hl=en&ei=MRopTL3gBISdlgeZoICCCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC0Q6AEwAA |title=Newsmakers |publisher=Google Books |accessdate=28 June 2010}}</ref> |- | 2000 | [[File:Kim Dae-jung (Cropped).png|75px]] | [[کم ڈے ژونگ]] | {{flag|South Korea}} | رومن کیتھولک<ref name="Catholic News Agency">{{cite web |url=http://www.catholicnewsagency.com/news/john_paul_iis_appeal_saved_future_korean_president_from_death_sentence/ |title=John Paul II's appeal saved future Korean president from death sentence |date=21 May 2009 |publisher=Catholic News Agency |accessdate=25 June 2012}}</ref> | "for his work for democracy and human rights in South Korea and in East Asia in general, and for peace and reconciliation with North Korea in particular"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2000/index.html |title=The Nobel Peace Prize 2000 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 2001 | [[File:Kofi Annan4 2007 04 20.jpg|75px|Kofi Annan, Photo: Harry Wad]] | [[کوفی عنان]] | {{flag|Ghana}} | پروٹسٹنٹ<ref>{{Cite news |last=Lefevere |first=Patricia |title=Annan: `Peace is never a perfect achievement'&nbsp;– United Nations Secretary General Kofi Annan |publisher=National Catholic Reporter |date=11 December 1998 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1141/is_7_35/ai_53460476 |accessdate=26 February 2008 |archivedate=12 January 2005 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050112161711/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1141/is_7_35/ai_53460476 }}</ref> | "for his work for a better organized and more peaceful world"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2001/index.html |title=The Nobel Peace Prize 2001 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 2002 | [[File:Jimmy Carter.jpg|75px]] | [[جمی کارٹر]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ ([[Baptist]])<ref>{{cite web |last=Warner |first=Greg |url=http://www.baptiststandard.com/2000/10_23/pages/carter.html |title=Jimmy Carter says he can 'no longer be associated' with the SBC |quote=He said he will remain a deacon and Sunday school teacher at Maranatha Baptist Church in Plains and support the church's recent decision to send half of its missions contributions to the Cooperative Baptist Fellowship. |work=Baptist Standard |accessdate=December 13, 2009}}</ref> | "for his decades of untiring effort to find peaceful solutions to international conflicts, to advance democracy and human rights, and to promote economic and social development"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2002/index.html |title=The Nobel Peace Prize 2002 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | 2004 | [[File:Wangari Maathai portrait by Martin Rowe.jpg|75px]] | [[ونگری ماتھی|Wangari Muta Maathai]] | {{flag|Kenya}} | رومن کیتھولک<ref>[http://philipcarrgomm.wordpress.com/2011/10/19/wangari-maathai-god-is-on-this-mountain ''Wangari Maathai – God is on this Mountain''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140515233150/http://philipcarrgomm.wordpress.com/2011/10/19/wangari-maathai-god-is-on-this-mountain/ |date=2014-05-15 }}, Philip Carr-Gomm blogsite, 19 October 2011</ref> | "for her contribution to sustainable development, democracy and peace"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2004/index.html |title=The Nobel Peace Prize 2004 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | [[2007 Nobel Peace Prize|2007]] | [[File:Al Gore.jpg|75px]] | [[ایل گور]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ (Baptist) | "for his efforts to build up and disseminate greater knowledge about man-made climate change, and to lay the foundations for the measures that are needed to counteract such change"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2007/index.html |title=The Nobel Peace Prize 2007 |accessdate=2008-10-20 |publisher=Nobel Foundation}}</ref> |- | [[2008 Nobel Peace Prize|2008]] | [[File:Martti Ahtisaari.jpg|75px]] | [[مارٹی اہتیشری]] | {{flag|Finland}} | پروٹسٹنٹ (Lutheran) | "for his efforts on several continents and over more than three decades, to resolve international conflicts"<ref>{{cite web |url= http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2008/ |title= The Nobel Peace Prize 2008 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2008-10-10}}</ref> |- | [[2009 Nobel Peace Prize|2009]] | [[File:Official portrait of Barack Obama.jpg|75px]] | [[بارک اوباما]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ<ref>{{cite news |last1=Pulliam |first1=Sarah |last2=Olsen |first2=Ted |url= http://www.کرسچئینitytoday.com/ct/2008/januaryweb-only/104-32.0.html?start=2 |title=Q&A: Barack Obama |work=کرسچئینity Today |location=Carol Stream, IL |date=January 23, 2008 |accessdate=January 4, 2013}}</ref> | "for his extraordinary efforts to strengthen international diplomacy and cooperation between peoples."<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/press.html |title= The Nobel Peace Prize 2009 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2009-10-09}}</ref> |- | rowspan="2" | [[نوبل امن انعام 2011|2011]] | [[File:Ellen Johnson-Sirleaf, April 2010.jpg|75px]] | [[ایلن جانسن سرلیف]] | rowspan="2" | {{flag|Liberia}} | پروٹسٹنٹ (Methodist)<ref name="Gov't Rejects Newspaper Story"/> | rowspan="2" | "for their non-violent struggle for the safety of women and for [[women's rights]] to full participation in peace-building work"<ref>{{cite web |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2011/press.html |title=The Nobel Peace Prize 2011 |publisher=Nobel Foundation |accessdate=2011-10-07}}</ref> |- | [[File:Leymah-gbowee-at-emu-press-conference.jpg|75px]] | [[لیما غبووی]] | پروٹسٹنٹ (Lutheran)<ref>Leymah Gbowee, ''Mighty Be Our Powers'' (New York: Beast Books, 2011), written with Carol Mithers, pp. 80-81 and p. 82.</ref> |} === معاشیات=== {| align="center" class="wikitable" |- ! سال ! colspan=2|انعام یافتہ ! ملک ! فرقہ ! وجہ |- | rowspan = 2 | 1969 | [[File:Uio frisch 2006 0025.jpg|75px]] | [[راگنرفرشچ]] | {{flag|Norway}} | پروٹسٹنٹ<ref name="autobio"/> | rowspan = 2 | "for having developed and applied dynamic models for the analysis of economic processes" |- | [[File:Jan Tinbergen 1982.jpg|75px]] | [[جان ٹنبرجن]] | {{flag|Netherlands}} | پروٹسٹنٹ |- | 1975 | [[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] | [[تجالنگ کوپمنس]] | {{flag|Netherlands}}<br>{{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ | "for his contributions to the theory of [[Pareto efficiency|optimum allocation]] of resources"<ref name="Winners1975">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1975/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1975|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | rowspan = 2 | 1979 | [[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] | [[تھیوڈور سکلٹز]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ | rowspan = 2 | "for their pioneering research into economic development research with particular consideration of the problems of [[developing countries]]."<ref name="Winners1979">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1979/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1979|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | [[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] | [[ڈبلیو آرتھر لیوس|Arthur Lewis]] | {{flag|Saint Lucia|1979}}<br>{{flag|برطانیہ}} | رومن کیتھولک<ref>[http://www.nndb.com/people/633/000160153/ Arthur Lewis]</ref> |- | 1982 | [[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] | [[جیورج سٹگلر]] | {{flag|امریکا}} | کرسچئین<ref>[https://books.google.ca/books?id=4D-OIyTLoO0C&pg=PA342&dq=%22George+Stigler+was+born+January+17,+1911%22&hl=en&a=X&ei=je7FVISIFMe5ggSq74KgCQ&ved=0CBMQ6AEwAA]</ref> | "for his seminal studies of industrial structures, functioning of markets and causes and effects of [[regulation|public regulation]]"<ref name="Winners1982">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1982/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1982|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | 1986 | [[File:James Buchanan by Atlas network.jpg|75px]] | [[جیمز ایم۔ بچانن]] | {{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ<ref>Reuben Kyle, ''[http://frank.mtsu.edu/~berc/pdfs/bookct6a.pdf From Nashville to the Nobel Prize: The Buchanans of Tennessee]'' (Twin Oaks Press, 2012).</ref> | "for his development of the contractual and constitutional bases for the theory of economic and political [[decision-making]]"<ref name="Winners1986">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1986/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1986|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | 1988 | [[File:ALLAIS PN Maurice-24x30-2001b.jpg|75px]] | [[ماورس آلیس]] | {{flag|France}} | رومن کیتھولک | "for his pioneering contributions to the theory of markets and [[Capacity utilization|efficient utilization of resources]]"<ref name="Winners1988">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1988/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1988|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | 1989 | [[File:Trygve Haavelmo.jpg|75px]] | [[ٹراگیو ہیولمو]] | {{flag|Norway}} | پروٹسٹنٹ<ref>{{cite web | title =Oslo Katedralskole - en skole med tradisjoner | work =Om skolen | publisher =Oslo katedralskole | url =http://www.oslokatedral.vgs.no/skolen/ | accessdate =19 April 2014 | language =Norwegian }}</ref> | "for his clarification of the probability theory foundations of [[econometric]]s and his analyses of simultaneous economic structures"<ref name="Winners1989">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1989/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1989|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | rowspan = 2 | 1994 | [[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] | [[جون ہارسانئے]] |{{flag|امریکا}} | Raised a devout Catholic,<ref>http://www.nap.edu/html/biomems/jharsanyi.pdf</ref> later he abandoned Catholicism | rowspan = 2 |"for their pioneering analysis of equilibria in the [[Game theory|theory of non-cooperative games]]."<ref name="Winners1994">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1994|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | [[File:Reinhard Selten2.jpg|75px]] | [[رینہارڈ سیلٹن]] |{{flag|جرمنی}} | Raised as پروٹسٹنٹ,<ref name="nobelprize.org">[http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/selten-autobio.html From Les Prix Nobel. The Nobel Prizes 1994, Editor Tore Frängsmyr, [Nobel Foundation&#93;, Stockholm, 1995]</ref> later he left the church |- | 1996 | [[Image:Nobel prize medal grey.png|75px]] | [[ولیم وکری]] | {{flag|Canada}}<br>{{flag|امریکا}} | [[Quaker]] <ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/1996/vickrey-bio.html William Vickrey - Biographical]</ref> | "for his fundamental contributions to the economic theory of incentives under asymmetric information"<ref name="Winners1996">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1996/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 1996|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- |- |rowspan = 2 | 2003 | [[File:Robert F. Engle.jpg|75px]] | [[رابرٹ ایف۔اینگل]] | {{flag|امریکا}} | Quaker<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2003/engle-bio.html Robert F. Engle III - Biographical]</ref> | "for methods of analyzing economic [[time series]] with time-varying [[Volatility (finance)|volatility]] ([[Autoregressive conditional heteroskedasticity|ARCH]])"<ref name="Winners2003">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/2003/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2003|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2008-10-14}}</ref> |- | [[File:Clive Granger by Olaf Storbeck.jpg|75px]] | [[کلائوگرینجر]] | {{flag|برطانیہ}} | کرسچئین | "for methods of analyzing economic time series with common trends ([[cointegration]])"<ref name="Winners2003"/> |- | 2009 | [[File:Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-30.jpg|75px]] | [[الینر اوسٹرم]] |{{flag|امریکا}} | پروٹسٹنٹ<ref>{{cite news |title=The story of non-economist Elinor Ostrom |date=December 9, 2009 |url=http://www.swedishwire.com/business/1985-the-story-of-non-economist-elinor-ostrom |newspaper=The Swedish Wire |accessdate=June 12, 2010 |archivedate=December 14, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091214213925/http://www.swedishwire.com/business/1985-the-story-of-non-economist-elinor-ostrom }}</ref> | "for her analysis of economic governance, especially the commons"<ref name="Winners2009">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/2009/|title=The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-12}}</ref> |- | 2010 | [[File:Christopher Pissarides.jpg|75px]] | [[کریسٹوفر اے . پسارائیڈ]] | {{flag|Cyprus}} | [[راسخُ الا عتقاد کلیسا]]<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2010/pissarides-autobio.pdf CHRISTOPHER A. PISSARIDES]</ref> | "for his analysis of [[Search and matching theory|markets with search frictions]]"<ref name="Winners2010">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/2010/|title=The Prize in Economic Sciences 2010|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2010-10-11}}</ref> |- |rowspan = 2| 2013 | [[File:Eugene Fama at Nobel Prize, 2013.jpg|75px]] | [[یوجین فاما|Eugene F. Fama]] |rowspan=2|{{flag|امریکا}} | رومن کیتھولک<ref>[http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/economic-sciences/laureates/2013/fama-bio.pdf Eugene F. Fama]</ref> |rowspan = 3| "for their empirical analysis of asset prices." |- | [[File:Robert Shiller - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg|75px]] | [[رابرٹ جے۔ شیلر]] | پروٹسٹنٹ (Methodist)<ref>[http://www.interviews/robert-shiller-on-human-traits-essential-capitalism Robert Shiller on Human Traits Essential to Capitalism]</ref> |} === مزید دیکھئے=== * [[نوبل امن انعام حاصل کرنے والوں کی فہرست|List of Nobel Peace Laureates]] * [[نوبل انعام یافتہ حبشی شخصیات کی فہرست]] * [[نوبل انعام یافتہ یہودی شخصیات کی فہرست]] * [[فہرست نوبل انعام یافتہ مسلمان شخصیات]] * [[بھارتی نوبل انعام یافتگان]] * [[List of کرسچئین thinkers in science]] * [[فہرست نوبل انعام یافتگان بلحاظ ملک]] * [[نوبل انعام وصول کنندگان کی فہرست]] * [[نوبل انعام یافتہ خواتین شخصیات کی فہرست]] === حوالے=== {{حوالے}} {{نوبل انعام}} [[گٹھ:نوبل انعام یافتگان کی فہرست بلحاظ مذہب]] [[گٹھ:فہارست سائنسدانان]] ijzvnd7nc6srv2qf78ccmwxo645925x بنگلہ دیش قومی کرکٹ ٹیم 0 56882 712622 707385 2026-10-17T12:36:52Z ~2026-52539-36 45432 712622 wikitext text/x-wiki {{Infobox Test team | team_name = بنگلہ دیش | image = Bangladesh Cricket Board Logo.svg | image_caption = بنگلہ دیش کرکٹ | test status year = 2000 | current captain = شکیب الحسن | odi captain = تمیم اقبال | current coach = راشیل ڈومنگو | current official rank = | all-time best official rank = 9واں<br>7واں<br>4واں<!--Test;ODI;T20I--> | first test match = مخالف {{cr|IND}} بنگبندھو قومی سٹیڈیم، [[ڈھاکا]] وکھے؛ 10–13 نومبر 2000 | number of tests = 95 | test matches this year = | win/loss record = 8/72<br>(15 ڈراء) | win/loss record this year = | most recent test match = | first odi match = مخالف {{cr|PAK}} دے سوئسا سٹیڈیم، مورتوا وکھے؛ 31 مارچ 1986 | number of odis = 318 | odi matches this year = | odi win/loss record = 101/213<br>(0 ٹائی، 4 نتیجہ نہیں) | odi win/loss record this year = | most recent odi match = | cricket world cup apps = 5 | cricket world cup first = [[1999 کرکٹ وشو کپ|1999]] | cricket world cup best = کارٹر-فائینلر ([[2015 کرکٹ وشو|2015]]) | first t20i match = مخالف {{cr|ZIM}} شیخ ابو ناصر سٹیڈیم، کھلنا وکھے؛ 28 نومبر 2006 | number of t20is = 62 | t20i matches this year = | t20i win/loss record = 20/40<br>(0 ٹائی، 2 نتیجہ نہیں) | t20i win/loss record this year = | most recent t20i match = | worldt20 apps = 6 | worldt20 first = [[2007 آئیسیسی وشو ٹونٹی20|2007]] | worldt20 best = دوسرا دور (2007, 2014, 2016) | h_pattern_la = _usfgreenborder | h_pattern_b = _collar | h_pattern_ra = _usfgreenborder | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFFF | h_body = FFFFFF | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _redborder | a_pattern_b = _ban_odi_26 | a_pattern_ra = _redborder | a_pattern_pants = _redsides | a_leftarm = 004931 | a_body = 004931 | a_rightarm = 004931 | a_pants = 004931 | t_pattern_la = _usfgreenborder | t_pattern_b = _ban_t20i26 | t_pattern_ra = _usfgreenborder | t_pattern_pants = _redsides | t_leftarm = D80611 | t_body = D80611 | t_rightarm = D80611 | t_pants = 004931 | asofdate = 13 نومبر 2016 }} '''بنگلہ دیش قومی کرکٹ ٹیم''' ({{lang-bn|বাংলাদেশ জাতীয় ক্রিকেট দল}}) جسنوں کہ 'ٹائیگرز' وی کیہا جاندا ہے، اک قومی [[کرکٹ]] ٹیم ہے جو [[بنگلہ دیش]] لئی انٹرنیشنل پدھر 'تے کرکٹ کھیڈدی ہے۔ اس ٹیم دا دیکھ-ریکھ دی ذمہ واری [[بنگلہ دیش کرکٹ بورڈ]] کردا ہے۔ بنگلہ دیش کرکٹ ٹیم [[انٹرنیشنل کرکٹ کونسل]] دی پوری میمبر ہے اتے ایہہ ٹیم [[ٹیسٹ کرکٹ]]، [[ون ڈے انٹرنیشنل]] اتے [[ٹونٹی ٹونٹی|ٹونٹی ٹونٹی انٹرنیشنل]] کرکٹ کھیڈدی ہے۔ اس ٹیم نے نومبر 2000 وچّ [[بھارتی کرکٹ ٹیم]] خلاف [[ڈھاکا]] وکھے اپنا پہلا [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ میچ]] کھیڈیا سی۔ ٹیسٹ کرکٹ کھیڈن والی ایہہ دسویں قومی ٹیم سی۔ 31 مارچ 1986 نوں بنگلہ دیش دی کرکٹ ٹیم نے [[پاکستان کرکٹ ٹیم]] خلاف اپنا پہلا [[ون ڈے انٹرنیشنل]] میچ کھیڈیا سی، ایہہ میچ [[1986 ایشیا کپ]] وچّ ہو رہا سی۔ زیادہ سماں بنگلہ دیش وچّ [[فٹ بال]] بہت پرچلت رہی اتے [[کرکٹ]] صرف شہری علاقےآں وچّ ہی کھیڈی جاندی سی۔ 1990 دے دہاکے وچّ کرکٹ نے فٹ بال مقابلے کافی لوک-پریتا حاصل کر لئی۔ [[File:Bangladesh national cricket team 1986.jpg|300px|thumb|بنگلہ دیش دی کرکٹ ٹیم نے 1986 ایشیا کپ دوران اپنا پہلا [[ون ڈے انٹرنیشنل|اوڈیائی]] میچ کھیڈیا]] 1997 وچّ بنگلہ دیش نے [[ملائشیا]] وچّ ہو رہی آئی سی سی ٹرافی جت لئی سی اتے ورلڈ کپ کھیڈن لئی کوالیفائی کیتا۔ اس توں بعد ایہہ ٹیم نے پہلی وار 1999 کرکٹ ورلڈ کپ وچّ حصہ لیا، ایہہ ورلڈ کپ [[انگلینڈ]] وچّ ہو رہا سی۔ اتھے اس ٹیم نے [[پاکستان کرکٹ ٹیم]] نوں ہرا دتا اتے سکاٹلینڈ کرکٹ ٹیم نوں ہرا دتا۔ پھر 26 جون 2000 نوں بنگلہ دیش نوں آئی سی سی دی پوری میمبری مل گئی سی۔ بنگلہ دیش دی ٹیم دے نام لما سماں ٹیسٹ کرکٹ (21, 2000 توں 2002 وچکار) وچّ اتے اک دنا انٹرنیشنل(23, 2001 توں 2004 وچکار) وچّ لگاتار ہارن دا ریکارڈ ہے۔ آئی سی سی دی میمبری ملن توں بعد 1999 کرکٹ ورلڈ کپ توں لے کے 2004 وچکار اس ٹیم نوں اوڈیائی جت دا کافی انتظار کرنا پیا۔ ایہہ ٹیم لمبا سماں ہار نال جوجھ رہی سی، سو اس موقعے ہی زمبابوے دی ٹیم خلاف بنگلہ دیش نے اپنی پہلی ٹیسٹ کرکٹ جت حاصل کیتی اتے اس سیریز دا اگلا ٹیسٹ میچ ڈراء (برابر) رہا۔ سو اس لئی ایہہ بنگلہ دیش دی ٹیم دی پہلی جتی گئی سیریز سی۔ پھر 2009 وچّ ایہہ ٹیم [[ویسٹ انڈیز]] کھیڈن گئی اتے اتھے اس ٹیم نے دو ٹیسٹ جتے اتے ایہہ ودیشی دھرتی 'تے اس ٹیم دی پہلی سیریز جت سی۔ 30 اکتوبر 2016 تکّ بنگلہ دیش دی ٹیم نے 95 ٹیسٹ کرکٹ میچ کھیڈے ہن، جنھا وچوں اس ٹیم نے صرف 8 ٹیسٹ کرکٹ میچ جتے ہن۔ اس ٹیم نے پہلی جت زمبابوے خلاف درج کیتی، اگلیاں دو جتاں اس ٹیم نے ویسٹ انڈیز خلاف درج کیتیاں۔ اس ٹیم نے زیادہتر میچ ڈراء کھیڈے ہن۔<ref name="Testlist">{{citation |url=http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/team/25.html?class=1;template=results;type=team;view=results |title=Statsguru&nbsp;– Bangladesh&nbsp;– Test matches&nbsp;– Team analysis |publisher=Cricinfo |accessdate=30 اکتوبر 2016}}</ref> بنگلہ دیش دی ایہہ کرکٹ ٹیم [[ون ڈے انٹرنیشنل|اوڈیائی]] میچاں وچّ ودھیرے سفل رہی ہے، اس ٹیم نے 318 وچوں 101 میچ جتے ہن۔<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/team/25.html?class=2;template=results;type=team;view=results |title=Statsguru&nbsp;– Bangladesh&nbsp;– ODI matches&nbsp;– Team analysis |publisher=Cricinfo |accessdate=12 اکتوبر 2016}}</ref>اس توں علاوہ اس ٹیم نے 62 [[ٹونٹی ٹونٹی|ٹونٹی20]] میچ کھیڈے ہن، جنھا وچوں 20 جتے ہن۔<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/team/25.html?class=3;template=results;type=team;view=results |title=Statsguru&nbsp;– Bangladesh&nbsp;– T20I matches&nbsp;– Team analysis |publisher=Cricinfo |accessdate=26 مارچ 2016}}</ref> اس سمیں بنگلہ دیش کرکٹ ٹیم ٹیسٹ کرکٹ درجابندی وچّ نوویں ستھان 'تے اتے ون ڈے انٹرنیشنل میچاں وچّ اس ٹیم دا درجابندی وچّ ستھان ستواں ہے۔ اس توں علاوہ ٹونٹی20 کرکٹ درجابندی وچّ اس ٹیم دا ستھان دسواں ہے۔<ref name="ICCrankings">{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/rankings/content/page/211271.html |title=ICC rankings - ICC Test, ODI and Twenty20 rankings |publisher=[[ESPNcricinfo]] |accessdate=30 اکتوبر 2016}}</ref> ==کرکٹ ریکارڈ== ===ٹیسٹ میچ=== * ٹیم دا اچتم سکور: 638 ورودھی سری لنکا، 8-12 مارچ 2013 نوں گالے انٹرنیشنل سٹیڈیم، گالے خلاف * اچتم نجی سکور اک واری وچّ: 206, [[تمیم اقبال]] خلاف [[پاکستان کرکٹ ٹیم|پاکستان]]، 28 اپریل-2 مئی 2015 نوں شیخ ابو ناصر سٹیڈیم، کھلنا وکھے * سبھ توں زیادہ نجی سکور اک میچ وچّ: 231, [[تمیم اقبال]] (25 اتے 206) [[پاکستان کرکٹ ٹیم|پاکستان]] خلاف، 28 اپریل-2 مئی 2015 نوں شیخ ابو ناصر سٹیڈیم کھلنا وکھے * سرووتم گیندبازی پرفارمنس اک واری وچّ: 8/39, 'تیجل اسلام' خلاف 'زمبابوے'، 25-27 اکتوبر 2014 نوں [[شیر بنگال نیشنل کرکٹ سٹیڈیم]]، [[ڈھاکا]] وکھے * سرووتم گیندبازی پردرشن اک میچ وچّ: 12/159, 'مہدی حسن مراز' خلاف 'انگلینڈ'، 28-30 اکتوبر 2016 نوں [[شیر بنگال نیشنل کرکٹ سٹیڈیم]]، [[ڈھاکا]] وکھے ==حوالے== {{حوالے}} [[گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں]] [[گٹھ:بنگلہ دیش]] [[گٹھ:کرکٹ]] sg0hsxwvvttjtv7jkw4f2db6dcfkte0 لسٹ دیس بلحاظ انگریزی بولن والے لوک 0 65125 712628 709557 2026-10-17T14:58:46Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712628 wikitext text/x-wiki [[Image:DensityOfNativeEnglishSpeakersWorldwideLogScaleNoBorders.png|300px|left|thumb|آبادی دی کثافت جنہاں لوگاں دی مادری زبان [[انگریزی]] اے]] [[Image:Anglospeaking_population_2013.png|300px|left|thumb| انگریزی بولن والےآں دی شرح بلحاظ ملک. {|width="100%" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" style="background:transparent" |- |valign="top"| {{legend|#225500|80-100%}} {{legend|#44aa00|60-80%}} |valign="top"| {{legend|#66ff00|40-60%}} {{legend|#99ff55|20-40%}} |valign="top"| {{legend|#ccffaa| 0-20%}} |}]] ایہ '''فہرست دیس بلحاظ انگریزی بولن والے لوک''' اے۔ == لسٹ بلحاظ کل بولنے والے == {| class="wikitable sortable" |- ! درجہ !! ملک !! % انگریزی بولن والے !! اہل آبادی !! کل انگریزی بولن والے!! بطور پہلی زبان !! بطور اضافی زبان !! class="unsortable" style="width:20%"; | تبصرہ |- |1|| {{flag|ریاستہائے متحدہ امریکہ}} ||{{#expr: 267444149 / 280950438 * 100 round 2}}||280,950,438||267,444,149||225,505,953||41,938,196||<ref name=US2007>{{cite web|title=Language Use in the ریاستہائے متحدہ امریکہ: 2007|url=http://www.census.gov/hhes/socdemo/language/data/acs/ACS-12.pdf|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=9 October 2011}}</ref> |- |2|| {{flag|بھارت}} ||{{#expr: 125226449 / 1030000000 * 100 round 2}}||1,030,000,000||125,226,449||226,449 ||125,000,000|| <ref>An analysis of the 2001 Census of بھارت, [http://articles.timesofبھارت.بھارتtimes.com/2010-03-14/بھارت/28117934_1_second-language-speakers-urdu published in 2010], concluded that approximately 86 million بھارتns reported English as their second language, and another 39 million reported it as their third language. No data was available whether these individuals were English speakers or users.</ref> |- |3|| {{flag|پاکستان}} ||{{#expr: 88690000 / 181000000 * 100 round 2}}||181,000,000||88,690,000|| ||88,690,000||<ref>[http://www.teachingenglish.org.uk/sites/teacheng/files/Euromonitor%20Report%20A4.pdf The Benefits of the English Language for Individuals and Societies: Quantitative Indicators from کیمرون, نائجیریا, روانڈا, بنگلہ دیش and پاکستان]</ref> |- |4|| {{flag|فلپائن}} ||{{#expr: 76177000 / 97000000 * 100 round 2}}||97,000,000||76,177,000||3,427,000 ||72,750,000||<ref name = "EthnoPhil">http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=PH.</ref> |- |5|| {{flag|نائجیریا}} ||{{#expr: 79000000 / 148093000 * 100 round 2}}||148,093,000||79,000,000||4,000,000||75,000,000|| |- |6|| {{flag|برطانیہ}} ||{{#expr: 59600000 / 60975000 * 100 round 2}}||60,975,000||59,600,000||58,100,000||1,500,000||ماخذ: کرسٹل (2003){{what|date=April 2012}}, p.&nbsp;109. |- |7|| {{flag|جرمنی}} ||56||82,191,000||46,272,504||272,504||46,000,000|| |- |8|| {{flag|بنگلہ دیش}} ||{{#expr: 29398158/ 163323100 * 100 round 2}}||163,323,100||29,398,158|| ||29,398,158||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ 2009 |- |9|| {{flag|مصر}} ||{{#expr: 28101325/ 80289500 * 100 round 2}}||80,289,500||28,101,325||||28,101,325||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ 2011 <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.britishcouncil.org/new/Documents/full_mena_english_report.pdf |access-date=2018-01-04 |archive-date=2014-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140513152359/http://www.britishcouncil.org/new/documents/full_mena_english_report.pdf |dead-url=yes }}</ref> |- |10|| {{flag|کینیڈا}} ||{{#expr: 25246220 / 29639030 * 100 round 2}}||33,355,400||25,246,220||17,694,830||7,551,390||ماخذ: 2001 کی مردم شماری |- |11|| {{flag|فرانس}} ||{{#expr: 25500000 / 65350000 * 100 round 0}}||65,350,000||25,500,000|| ||25,500,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |12|| {{flag|اطالیہ}} ||34||59,619,290||20,300,000|| ||20,300,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |13|| {{flag|آسٹریلیا}} ||{{#expr: 17357833 / 17889671 * 100 round 2}}||21,394,309||17,357,833||15,013,965||2,343,868||ماخذ: 2001 کی مردم شماری. |- |14|| {{flag|تھائی لینڈ}} ||{{#expr: 17121187 / 63038247 * 100 round 2}}||63,038,247||17,121,187|| ||17,121,187|| |- |15|| {{flag|نیدرلینڈز}} ||90||16,730,000||15,000,000|| ||15,000,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |16|| {{flag|جنوبی افریقہ}} ||{{#expr: 13673203 / 47850700 * 100 round 2}}||47,850,700||13,673,203||3,673,203||10,000,000|| |- |17|| {{flag|پولینڈ}} ||33||38,501,000||12,700,000|| ||12,700,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |18|| {{flag|ترکی}} ||17||70,586,256|| 12,000,000|| ||12,000,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2006 |- |19|| {{flag|عراق}} ||35||31,700,000||11,095,000|| ||11,000,000||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ (2011) |- |20|| {{flag|ہسپانیہ}} ||22||47,190,000||10,400,000|| ||10,400,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |21|| {{flag|چین}} ||{{#expr: 10000000 / 1200000000 * 100 round 2}}||1,200,000,000||10,000,000||||10,000,000||<ref>{{cite journal | author=Jian Yang | title=Learners and users of English in چین | url=https://archive.org/details/sim_english-today_2006-04_22_2/page/n3 | doi=10.1017/S0266078406002021| journal=English Today | year=2006 | month=April | volume=22 | issue=2 | pages=3–10}}. Quote: "What this suggests, it seems, is that Yan’s (2004) ten million may after all be a more informed estimate of the actual regular users of English in چین." (page 9)"</ref> |- |22|| {{flag|برازیل}} ||{{#expr: 9500000 / 192376496 * 100 round 2}}||192,376,496||9,500,000|| ||9,500,000||ماخذ: ٹارگیٹ گروپ انڈیکس |- |23|| {{flag|سویڈن}} ||86||9,415,295||8,100,000|| ||8,100,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |24|| {{flag|کینیا}} ||{{#expr: 8100000 / 43013431 * 100 round 2}}||43,013,431||8,100,000|| ||7,900,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |25|| {{flag|کیمرون}} ||{{#expr: 7700000 / 18549000 * 100 round 2}}||18,549,000||7,700,000|| || 7,700,000||کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |25|| {{flag|ملائشیا}} ||{{#expr: 5580000 / 27170000 * 100 round 2}}||27,170,000||5,580,000||380,000||5,200,000||کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |26|| {{flag|روس}} ||{{#expr: 6955315 / 141888900 * 100 round 2}}||141,888,900||6,955,315||1,804||6,953,511|| |- |27|| {{flag|بیلجیم}} ||59||10,584,534||6,250,000|| ||6,250,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2006 |- |28|| {{flag|اسرائیل}} ||{{#expr: 6205000 / 7303000 * 100 round 2}}||7,303,000|||6,205,000||100,000||6,105,000||<ref>[http://www.biu.ac.il/hu/lprc/home/fog0000000007.html Multilingualism in اسرائیل], Bar-Ilan University – Faculty of Humanities : Language Policy Research Center.</ref><ref>http://www.eric.ed.gov/ERICWebPortal/custom/portlets/recordDetails/detailmini.jsp?_nfpb=true&_&ERICExtSearch_SearchValue_0=ED136607&ERICExtSearch_SearchType_0=no&accno=ED136607 English Language Teaching Profile: اسرائیل], [http://www.eric.ed.gov/ Education Resources Information Center].</ref> |- |29|| {{flag|آسٹریا}} ||73||8,415,000||6,150,000|| ||6,150,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |30|| {{flag|رومانیہ}} ||31||19,043,767||5,900,000|| ||5,900,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |31|| {{flag|زمبابوے}} ||{{#expr: 5550000 / 13349000 * 100 round 2}}||13,349,000||5,550,000||250,000||5,300,000||کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |32|| {{flag|یونان}} ||51||10,787,690||5,500,000|| ||5,500,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |33|| {{flag|کولمبیا}} ||{{#expr: 5100000 / 46399000 * 100 round 2}}||46,399,000||5,100,000|| ||5,100,000|| |- |34|| {{flag|سیرالیون}} ||{{#expr: 4900000 / 5866000 * 100 round 2}}||5,866,000||4,900,000||500,000 ||4,400,000 ||کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |35|| {{flag|میکسیکو}} ||{{#expr: 4855000 / 106682500 * 100 round 2}}||106,682,500||4,855,000|| ||4,855,000|| |- |36|| {{flag|ڈنمارک}} ||86||5,543,000||4,770,000|| ||4,770,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |37|| {{flag|سویٹزرلینڈ}} |||{{#expr: 4680000 / 7637300 * 100 round 2}}||7,637,300||4,680,000||73,400||4,606,600|| |- |38|| {{flag|مراکش}} ||14||32,770,900||4,587,926|| ||4,587,926||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ 2011 |- |39|| {{flag|ناروے}} || 89||4,920,500|| 4,379,245|| || ||{{citation needed|date=April 2012}} |- |40|| {{flag|جمہوریہ آئرلینڈ}} ||{{#expr: 4350000 / 4422100 * 100 round 2}}||4,422,100||4,350,000||4,122,100||237,900||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ |- |41|| {{flag|سنگاپور}} ||80||5,076,700||{{formatnum:{{#expr: 5076700 * 0.80}}}}||665,087||3,396,273||ماخذ: 2010 کی مردم شماری. |- |42|| {{flag|گھانا}} ||{{#expr: 5000000 / 23478000 * 100 round 2}}||23,478,000||5,000,000||||5,000,000|| <ref>http://lingweb.eva.mpg.de/apics/images/0/00/Surveyگھانا.pdf</ref> |- |43|| {{flag|تنزانیہ}} ||{{#expr: 4000000 / 40454000 * 100 round 2}}||40,454,000||4,000,000||||4,000,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |44|| {{flag|نیوزی لینڈ}} ||{{#expr: 3673623 / 3755565 * 100 round 2}}||4,275,100||3,673,623||3,673,623|| || |- |45|| {{flag|فنلینڈ}} ||70||5,410,000||3,800,000|| ||3,800,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |46|| {{flag|پرتگال}} ||27||10,623,000||2,900,000|| ||2,900,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |47|| {{flag|پاپوا نیو گنی}} ||{{#expr: 3150000 / 6331000 * 100 round 2}}||6,331,000||3,150,000||150,000||3,000,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |48|| {{flag|لائبیریا}} ||{{#expr: 3100000 / 3750000 * 100 round 2}}||3,750,000||3,100,000||600,000||2,500,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |49|| {{flag|اردن}} ||45||6,598,000||2,969,370|| ||2,969,370||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ (2009) |- |51|| {{flag|جمیکا}} ||{{#expr: 2650000 / 2714000 * 100 round 2}}||2,714,000||2,650,000||2,600,000||50,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |52|| {{flag|الجزائر}} ||7||35,954,000||2,516,780|| ||2,516,780||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ (2009) |- |53|| {{flag|یوگنڈا}} ||{{#expr: 2500000 / 30884000 * 100 round 2}}||30,884,000||2,500,000||||2,500,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |54|| {{flag|ہانگ کانگ}} ||{{#expr: 2500000 / 6963100 * 100 round 2}}||6,963,100||2,500,000||200,000||2,300,000||<ref>[http://www.ucl.ac.uk/english-usage/ice/icehk.htm 1996 by-census] LONDON'S GLOBAL UNIVERSITY</ref> |- |55|| {{flag|چیک جمہوریہ}} ||27||10,562,214||2,850,000|| ||2,850,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |56|| {{flag|ہنگری}} ||20||9,982,000||2,000,000|| ||2,000,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |57|| {{flag|يمن}} ||9||24,800,000||2,232,000|| ||2,232,000||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ 2011 |- |58|| {{flag|کروشیا}} ||49||4,555,000||2,200,000|| ||2,200,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2006 |- |59|| {{flag|پورٹو ریکو}} ||{{#expr: 1940000 / 3991000 * 100 round 2}}||3,991,000||1,940,000||100,000||1,840,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |60|| {{flag|سری لنکا}} ||{{#expr: 1910000 / 19299000 * 100 round 2}}||19,299,000||1,910,000||10,000||1,900,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |61|| {{flag|زیمبیا}} ||{{#expr: 1910000 / 11922000 * 100 round 2}}||11,922,000||1,910,000||110,000||1,800,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |62|| {{flag|قازقستان}} ||15.4||12,156,705||1,874,583||602||1,873,981|| |- |63|| {{flag|بوسنیا و ہرزیگووینا}} ||{{#expr: 1800000 / 4000000 * 100 round 2}}||4,000,000||1,800,000|| ||1,800,000|| |- |64|| {{flag|بلغاریہ}} ||25||7,640,238||1,900,000|| 2,605 ||1,902,605||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 <ref>{{cite web|url=http://www.nsi.bg/EPDOCS/Census2011final.pdf |title=2011 census of بلغاریہ |publisher=National Statistical Institute of بلغاریہ |page=22|accessdate=21 July 2011|language=بلغاریہn}}</ref> |- |65|| {{flag|لبنان}} ||40||4,265,600||1,706,000||||1,706,000||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ (2011) |- |66|| {{flag|سلوواکیہ}} ||26||5,397,036||1,400,000|| ||1,400,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |67|| {{flag|روانڈا}} ||{{#expr: 1520610 / 10137400 * 100 round 2}}||10,137,400||1,520,610||||1,520,610||ماخذ: یورومانیٹر انٹرنیشنل رپورٹ 2009 |- |68|| {{flag|کمبوڈیا}} ||10||14,250,000||1,500,000|| ||1,500,000|| |- |69|| {{flag|سلووینیا}} ||59||2,050,000||1,210,000|| ||1,210,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |70|| {{flag|ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو}} ||87.74||1,305,000||1,145,000||1,145,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |71|| {{flag|لتھووینیا}} ||38||3,053,800||1,160,000|| ||1,160,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |72|| {{flag|لٹویا}} ||46||2,070,371||950,000|| ||950,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |73|| {{flag|گیانا}} ||{{#expr: 680000 / 751000 * 100 round 2}}||751,000||680,000||650,000||30,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |74|| {{flag|بوٹسوانا}} ||{{#expr: 630000 / 1639833 * 100 round 2}}||1,639,833||630,000|| ||630,000 ||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |75|| {{flag|استونیا}} ||50||1,294,236||650,000|| ||650,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |76|| {{flag|قبرص}} ||73||839,000||610,000|| ||610,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |77|| {{flag|ملاوی}} ||{{#expr: 540209 / 13931831 * 100 round 2}}||13,931,831 ||540,209||209 ||540,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109 <ref>{{cite journal|url = http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0369/jmmd0190369.pdf|title = The Language Planning Situation in ملاوی|author = Edrinnie Kayambizinthu|journal = Journal of Multilingual and Multicultural Development|year = 1998|volume = 19|pages = 369|doi = 10.1080/01434639808666363|issue = 5&6}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911020509/http://www.multilingual-matters.net/jmmd/019/0369/jmmd0190369.pdf |date=2008-09-11 }}</ref> |- |78|| {{flag|لیسوتھو}} ||{{#expr: 500000 / 1795000 * 100 round 2}}||1,795,000||500,000|| ||500,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |79|| {{flag|چلی}} ||{{#expr: 500000/ 17269525* 100 round 2}}||17,269,525||500,000||350,000||150000 ||ماخذ: اینگلو چلی. |- |80|| {{flag|سرینام}} ||{{#expr: 410000 / 470784 * 100 round 2}}||470,784||410,000||260,000||150,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |81|| {{flag|مالٹا}} ||89||453,000||400,000|| ||400,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |82|| {{flag|نمیبیا}} ||{{#expr: 314000 / 1820916 * 100 round 2}}||1,820,916||314,000||14,000||300,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |83|| {{flag|لکسمبرگ}} ||56||509,000||290,000|| ||290,000||ماخذ: یورو بیرومیٹر رپورٹ 2012 |- |84|| {{flag|بہاماس}} ||{{#expr: 288000 / 330549 * 100 round 2}}||330,549||288,000||260,000||28,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |85|| {{flag|بارباڈوس}} ||{{#expr: 275000 / 279000 * 100 round 2}}||279,000||275,000||262,000||13,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |86|| {{flag|بیلیز}} ||{{#expr: 246000 / 301270 * 100 round 2}}||301,270||246,000||190,000||56,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |87|| {{flag|موریشس}} ||{{#expr: 202000 / 1264866 * 100 round 2}}||1,264,866||202,000||2,000||200,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |88|| {{flag|وانواتو}} ||{{#expr: 180000 / 215446 * 100 round 2}}||215,446||180,000||60,000||120,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |89|| {{flag|فجی}} ||{{#expr: 176000 / 853445 * 100 round 2}}||853,445||176,000||6,000||170,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |90|| {{flag|جزائر سلیمان}} ||{{#expr: 175000 / 552438 * 100 round 2}}||552,438||175,000||10,000 ||165,000 ||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |91|| {{flag|ایتھوپیا}} ||{{#expr: 171712 / 78254090 * 100 round 2}}||78,254,090||171,712||1,986||169,726|| |- |92|| {{flag|گوام}} ||{{#expr: 158000 / 173456 * 100 round 2}}||173,456||158,000||58,000||100,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |93|| {{flag|برونائی}} ||{{#expr: 144000 / 381371 * 100 round 2}}||381,371||144,000||10,000||134,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |94|| {{flag|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} ||{{#expr: 114000 / 120000 * 100 round 2}}||120,000||114,000||114,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |95|| {{flag|امریکی جزائر ورجن}} ||{{#expr: 108448 / 113000 * 100 round 2}}||108,448||113,000||98,000||15,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |96|| {{flag|گریناڈا}} ||{{#expr: 100000 / 110000 * 100 round 2}}||110,000||100,000||100,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |97|| {{flag|نیدرلینڈز انٹیلیز}} ||{{#expr: 96000 / 192000 * 100 round 2}}||192,000||96,000||||96,000|| |- |98|| {{flag|سامووا}} ||{{#expr: 94000 / 188540 * 100 round 2}}||188,540||94,000||1,000||93,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |99|| {{flag|آئل آف مین}} ||{{#expr: 80000 / 80058 * 100 round 2}}||80,058||80,000|| 80,000 || || |- |100|| {{flag|بھوٹان}} ||{{#expr: 75000 / 658000 * 100 round 2}}||658,000||75,000|| ||75,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |101|| {{flag|سینٹ لوسیا}} ||{{#expr: 71000 / 165000 * 100 round 2}}||165,000||71,000||31,000||40,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |102|| {{flag|جزائر شمالی ماریانا}} ||{{#expr: 70000 / 84000 * 100 round 2}}||84,000||70,000||5,000 ||65,000 ||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |103|| {{flag|اینٹیگوا و باربوڈا}} ||{{#expr: 68000 / 85000 * 100 round 2}}||85,000||68,000||66,000||2,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |104|| {{flag|امریکی سمووا}} ||{{#expr: 67000 / 67000 * 100 round 2}}||67,000||67,000||2,000||65,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |105|| {{flag|مائکرونیشیا}} ||{{#expr: 64000 / 111000 * 100 round 2}}||111,000||64,000||4,000||60,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |106|| {{flag|برمودا}} ||{{#expr: 63000 / 65000 * 100 round 2}}||65,000||63,000||63,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |107|| {{flag|ڈومینیکا}} ||{{#expr: 63000 / 67000 * 100 round 2}}||67,000||63,000||3,000||60,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |108|| {{flag|مارشل جزیرے}} ||||59,000||60,000|| || 60,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |109|| {{flag|سوازی لینڈ}} ||{{#expr: 50000 / 1141000 * 100 round 2}}||1,141,000||50,000|| || 50,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |110|| {{flag|اروبا}} ||{{#expr: 44000 / 104000 * 100 round 2}}||104,000||44,000||9,000||35,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |111|| {{flag|گیمبیا}} ||{{#expr: 40000 / 1709000 * 100 round 2}}||1,709,000||40,000||||40,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |112|| {{flag|سینٹ کیٹز}} ||{{#expr: 39000 / 50000 * 100 round 2}}||50,000||39,000||39,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |113|| {{flag|کیمین جزیرے}} ||{{#expr: 36000 / 47000 * 100 round 2}}||47,000||36,000||36,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |114|| {{flag|سیچیلیس}} ||{{#expr: 33000 / 87000 * 100 round 2}}||87,000||33,000||3,000||30,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |115|| {{flag|ہونڈوراس}} ||{{#expr: 31500 / 7106000 * 100 round 2}}||7,106,000||31,500||31,500|||| |- |116|| {{flag|جبل الطارق}} ||||28,875||30,000||28,000||2,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |117|| {{flag|ٹونگا}} ||{{#expr: 30000 / 100000 * 100 round 2}}||100,000||30,000|| ||30,000 ||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |118|| {{flag|کیریباتی}} ||{{#expr: 23000 / 95000 * 100 round 2}}||95,000||23,000||||23,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |119|| {{flag|برطانوی ورجن جزیرے}} ||{{#expr: 20000 / 23000 * 100 round 2}}||23,000||20,000||20,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |120|| {{flag|پلاؤ}} ||{{#expr: 18500 / 20000 * 100 round 2}}||20,000||18,500||500||18,000 ||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |121|| {{flag|انڈورہ}} ||{{#expr: 17869 / 81222 * 100 round 2}}||81,222||17,869||||17,869|| |- |122|| {{flag|نیپال}} ||{{#expr: 896720 / 29890686 * 100 round 2}}||29,890,686||896,720||20,000||876720 || |- |123|| {{flag|اینگویلا}} ||{{#expr: 12000 / 13000 * 100 round 2}}||13,000||12,000||12,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |124|| {{flag|ناورو}} ||||10,000||10,300||800||9,500||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |125|| {{flag|جمہوریہ ڈومینیکن}} ||{{#expr: 15000 / 9760000 * 100 round 2}}||9,760,000||15,000||15,000|||| |- |126|| {{flag|سینٹ ہلینا}} ||{{#expr: 5400 / 6600 * 100 round 2}}||6,600||5,400||5,400|||| |- |127|| {{flag|کک جزیرے}} ||{{#expr: 4000 / 20200 * 100 round 2}}||20,200||4,000||1,000||3,000||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |128|| {{flag|مانٹسریٹ}} ||{{#expr: 4000 / 5900 * 100 round 2}}||5,900||4,000||4,000||||ماخذ: کرسٹل (2003), p.&nbsp;109. |- |129|| {{flag|برطانوی بحرہند خطہ}} ||{{#expr: 3500 / 3500 * 100 round 2}}||3,500 ||3,500||3,500|||| |- |130|| {{flag|فاکلینڈ جزیرے}} ||{{#expr: 3000 / 3140 * 100 round 2}}||3,140||3,000||1,991||1,009|| |- |131|| {{flag|نیووے}} ||||2,160||1,600||78||2,082|| |- |132|| {{flag|جزیرہ نارفوک}} ||{{#expr: 1678 / 2114 * 100 round 2}}||2,114 ||1,678||1,678|||| |- |133|| {{flag|جزائر کیکس و ترکیہ}} ||{{#expr: 920 / 26000 * 100 round 2}}||26,000||920||920|||| |- |134|| {{flag|گواڈیلوپ}} ||{{#expr: 200 / 408000 * 100 round 2}}||408,000||200||200|||| |- |135|| {{flag|سینٹ پیئغ و میقولون}} ||{{#expr: 188 / 6125 * 100 round 2}}||6,125||188||188|||| |- |136|| {{flag|پٹکیرن جزیرے}} ||{{#expr: 46 / 50 * 100 round 2}}||50||46||46|||| |- |137|| {{flag|ٹوکیلاؤ}} ||{{#expr: 40 / 1400 * 100 round 2}}||1,400||40||40|||| |} == فہرست بلحاظ مادری زبان انگریزی == {| class="wikitable sortable" |- ! درجہ !! ملک !! مادری زبان |- |1||{{ریاستہائے متحدہ امریکہ}}||225,505,953<ref name=US2007 /> |- |2||{{پرچم|برطانیہ}}||58,200,000<ref name="Crystal">[http://www.cambridge.org/catalogue/catalogue.asp?isbn=0521530334 The Cambridge Encyclopedia of the English Language, Second Edition, Crystal, David; Cambridge, UK: Cambridge University Press, [1995&#93; (2003-08-03).]</ref> |- |3||{{CAN}}||18,232,195<ref name="کینیڈا speakers">[http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/language/Table401.cfm Population by mother tongue and age groups, 2006 counts, for کینیڈا, provinces and territories – 20% sample data] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090310155903/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/language/Table401.cfm |date=2009-03-10 }}, Census 2006, [[Statistics کینیڈا]].</ref> |- |4||{{AUS}}||15,581,334<ref name="آسٹریلیا speakers">[http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=TLPD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Language%20Spoken%20at%20Home%20by%20Sex%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(1996,%202001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Language&] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080306052015/http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=TLPD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Language%20Spoken%20at%20Home%20by%20Sex%20-%20Time%20Series%20Statistics%20(1996,%202001,%202006%20Census%20Years)&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Language& |date=2008-03-06 }} Main Language Spoken at Home. The figure is the number of people who only speak English at home.</ref> |- |5||{{IRL}}||4,400,000<ref>http://www.cso.ie/releasespublications/documents/population/current/popmig.pdf</ref> |- |6||{{ZAF}}||3,673,203<ref name="SA speakers">[http://www.statssa.gov.za/publications/CinBrief/CinBrief2001.pdf Census in Brief] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070809034210/http://www.statssa.gov.za/publications/CinBrief/CinBrief2001.pdf |date=2007-08-09 }}, page 15 (Table 2.5), 2001 Census, [[Statistics جنوبی افریقہ]].</ref> |- |7||{{NZL}}||3,500,000+ (تقریبا)<ref name="NZ speakers">[http://www.stats.govt.nz/census/2006-census-data/classification-counts/about-people/language-spoken.htm Languages spoken] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070329040855/http://www.stats.govt.nz/census/2006-census-data/classification-counts/about-people/language-spoken.htm |date=2007-03-29 }}, 2006 Census, [[Statistics نیوزی لینڈ]]. No figure is given for the number of native speakers, but it would be somewhere between the number of people who spoke English only (3,008,058) and the total number of English speakers (3,673,623), if one ignores the 197,187 people who did not provide a usable answer.</ref> |- |8||{{PHL}}||3,427,000<ref name="EthnoPhil"/> |- |9||{{JAM}}||2,600,000+ (تقریبا)<ref name="جمیکا speakers">[http://books.google.com/books?id=d6jPAKxTHRYC&pg=PA63&lpg=PA63&dq=جمیکا+English+2,600,000&source=bl&ots=3eD1zWLpVv&sig=Sze4JrF9fqW2htEAXiJktym7vY4&hl=en&ei=kB7ASa_XLoHasAOR8p2bBA&sa=X&oi=book_result&resnum=7&ct=result#PPA63,M1]</ref> |- |10||{{SIN}}||1,097,443<ref name="سنگاپور speakers"> {{Cite document | title = Table 47 Resident Population Aged 5 Years and Over by Age Group, Language Most Frequently Spoken at Home | work = General Household Survey 2010 Statistical Release 1: Demographic Characteristics, Education, Language, and Religion | publisher = Government of سنگاپور | url = http://www.singstat.gov.sg/pubn/popn/c2010sr1/t47-57.pdf | format = pdf | accessdate = 2012-08-31 | postscript = <!--None-->}}</ref> |- |11|| {{flag|ہسپانیہ}} || 990,000<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6161705.stm Britons in ہسپانیہ]</ref> |- |12|| {{flag|ٹرینیڈاڈ و ٹوباگو}} || 945,000{{cn|date=December 2011}} |- |13 || {{flag|گیانا}} || 650,000 |- |14|| {{flag|لائبیریا}} || 600,000 |- |15 || {{flag|سیرالیون}} || 500,000 |- |16|| {{flag|ملائشیا}} || 380,000 |- |17|| {{flag|جرمنی}} || 272,504 |- |18|| {{flag|بارباڈوس}} || 262,000 |- |19|| {{flag|بہاماس}} || 260,000 |- |20|| {{flag|زمبابوے}} || 250,000 |- |21|| {{flag|بھارت}} || 227,000 |- |22 || {{flag|ہانگ کانگ}} <small></small> || 200,000 |- |22|| {{flag|بیلیز}} || 190,000 |- |23|| {{flag|پاپوا نیو گنی}} || 150,000 |- |24|| {{flag|سینٹ وینسینٹ و گریناڈائنز}} || 114,000 |- |25|| {{flag|زیمبیا}} || 110,000 |- |26=|| {{flag|گریناڈا}} || 100,000 |- |26=|| {{flag|اسرائیل}} || 100,000<ref name=Ethnologue-IL /> |- |26=|| {{flag|پورٹو ریکو}} || 100,000 |- |28|| {{flag|امریکی جزائر ورجن}} || 98,000 |- |29|| {{flag|جاپان}} || >93,500<ref name=jref>{{Cite web |url=http://www.jref.com/society/foreigners_in_جاپان.shtml |title=Foreigners in جاپان |author=Maciamo |date=31 July 2005 |publisher=jref.com |accessdate=2008-09-21 |postscript=<!--None-->}} (figures are for 2003)</ref> |- |30|| {{flagicon|سوئٹزرلینڈ}} [[سویٹزر لینڈ|سوئٹزرلینڈ]] || 73,000 |- |31|| {{flag|اینٹیگوا و باربوڈا}} || 66,000 |- |32|| {{flag|برمودا}} || 63,000 |- |33|| {{flag|وانواتو}} || 60,000 |- |34|| {{flag|گوام}} || 58,000 |- |35|| {{flag|سینٹ کیٹز}} || 39,000 |- |36|| {{flag|جزائر کیمین}} || 36,000 |- |37|| {{flag|ہونڈوراس}} ||31,500 |- |38|| {{flag|سینٹ لوسیا}} || 31,000 |- |39|| {{flag|جبل الطارق}} || 28,000 |- |40|| {{flag|برطانوی جزائر ورجن}} || 20,000 |- |41|| {{flag|نمیبیا}} || 14,000 |- |42|| {{flag|اینگویلا}} || 12,000 |- |43= || {{flag|جزائر سلیمان}} || 10,000 |- |43=|| {{flag|سری لنکا}} || 10,000 |- |43=|| {{flag|برونائی}} || 10,000 |- |46|| {{flag|اروبا}} || 9,000 |- |47|| {{flag|جمہوریہ ڈومینیکن}} || 15,000 |- |48|| {{flag|فجی}} || 6,000 |- |49|| {{flag|سینٹ ہلینا}} || 5,400 |- |50|| {{flag|جزائر شمالی ماریانا}} || 5,000 |- |51=|| {{flag|مائکرونیشیا}} || 4,000 |- |51=|| {{flag|مانٹسریٹ}} || 4,000 |- |53|| {{flag|برطانوی بحرھند کا خطہ}} || 3,500 |- |54=|| {{flag|ڈومینیکا}} || 3,000 |- |54=|| {{flag|سیچیلیس}} || 3,000 |- |56=|| {{flag|امریکی سمووا}} || 2,000 |- |56=|| {{flag|موریشس}} || 2,000 |- |58|| {{flag|جزائر فاکلینڈ}} || 1,991 |- |59|| {{flag|ایتھوپیا}} || 1,986 |- |60|| {{flag|روس}} || 1,804 |- |61|| {{flag|جزیرہ نارفوک}} || 1,678 |- |62=|| {{flag|جزائر کک}} || 1,000 |- |63=|| {{flag|سامووا}} || 1,000 |- |64|| {{flag|جزائر کیکس و ترکیہ}} || 920 |- |65|| {{flag|ناورو}} || 800 |- |66|| {{flag|پلاؤ}} || 500 |- |67|| {{flag|گواڈیلوپ}} || 200 |- |68|| {{flag|سینٹ پیئغ و میقولون}} || 188 |- |69|| {{flag|نیووے}} || 78 |- |70|| {{flag|جزائر پٹکیرن}} || 46 |- |71|| {{flag|ٹوکیلاؤ}} || 40 |- |72|| {{flag|مشرقی تیمور}} || 30 |} == ہور ویکھو == [[لسٹ کم آبادی والے دیس]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ افریقی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس شمالی تے جنوبی امریکہ بشمول جزیرے بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ مشرق وسطی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ کیریبین جزیرے دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ یورپی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ یورپی یونین ممبر دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ لاطینی امریکہ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس ممبردولت مشترکہ بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ عرب دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ شمالی امریکی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ اوشیانا دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ جنوبی امریکہ دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی تے مستقبل]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی - ماضی (اقوام متحدہ)]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2000]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 2010]] * [[لسٹ یوریشیائی دیس بلحاظ آبادی]] *[[لسٹ ایشیائی دیس بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1900]] * [[لسٹ دیس بلحاظ آبادی 1907]] * [[لسٹ براعظم بلحاظ آبادی]] * [[لسٹ آبادی بلحاظ مذہب]] * [[وڈے مذہبی گروہ]] * [[مذہب بلحاظ دیس]] * [[بدھ مت بلحاظ دیس]] * [[لادینییت بلحاظ دیس]] * [[رومن کیتھولک بلحاظ دیس]] * [[پروٹسٹنٹ بلحاظ دیس]] * [[آرتھوڈاکس بلحاظ دیس]] * [[یہودیت بلحاظ دیس]] *[[اسلام بلحاظ دیس]] ==حوالے== {{حوالے}} ==باہرلےجوڑ== {{لسٹاں بلحاظ دیس}} {{لسٹاں آبادی بلحاظ دیس}} [[گٹھ:لسٹاں بلحاظ آبادی]] [[گٹھ:دیساں دیاں لسٹاں|آبادی]] [[گٹھ:انگریزی زبان]] [[کٹھ:دیساں دیاں لسٹاں بلحاظ زبان]] g30y4spb04t44i3jr8hptldgmed97i9 علی اکبر معین فر 0 76618 712625 712558 2026-10-17T14:02:38Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712625 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات صاحب منصب}} '''علی اکبر معین فر''' ({{lang-fa|علی‌اکبر معین‌فر}}; 1928<ref>{{Cite web|url=http://live110.ir/post/bMtCNwgdYW/درگذشت_معین_فر؛_اولین_وزیر_نفت_ایران|title=درگذشت معین فر؛ اولین وزیر نفت ایران - پیام سرای زندہ 110|website=live110.ir|language=fa|access-date=2018-01-03}}</ref><ref name=tarikhirani>{{cite web|url=http://www.tarikhirani.ir/fa/news/All/bodyView/6148/index.html|title=تاریخ ایرانی - درگذشت معین‌فر؛ اولین وزیر نفت ایران|website=www.tarikhirani.ir|accessdate=3 جنوری 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225221554/http://www.tarikhirani.ir/fa/news/All/bodyView/6148/index.html|archivedate=2018-12-25|dead-url=no}}</ref> – جنوری 2018) اک ایرانی [[سیاست دان]] تے [[ایران]] دے پہلے [[وزارت پٹرولیم (ایران)|وزیر پٹرولیم]] سن، اس عہدے تے مختصر عرصے (1979ء توں 1980ء) تک خدمات سر انجام دتیاں۔ بعد ازاں معین فر [[مجلس ایران|ایرانی پارلیمان]] دے رکن منتخب ہوئے تے 1980ء توں 1984ء تک رکن رہے۔ == ابتدائی زندگی تے تعلیم == معین فر دی پیدائش [[تہران]] وچ 14 جنوری 1928ء نوں ہوئی۔<ref name="Hossein" /> معروف صحافی [[مہدی معین فر]] انہاں دے بھائی نیں۔<ref name="Hossein">{{cite book|author=Hossein Shahidi|title=Journalism in Iran: From Mission to Profession|url=https://books.google.com/books?id=MLLywtI-_n0C&pg=PA143|accessdate=6 اگست 2013|date=11 مئی 2007|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-09391-5|page=143| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225221619/https://books.google.com/books?id=MLLywtI-_n0C&pg=PA143 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> معین فر نے [[زلزلہ شناسی]] دی تعلیم [[جاپان]] توں حاصل کیتی۔<ref name=oka80>{{cite news|author=Takashi Oka|title=Japan agonizes over joining West against Iran, USSR|url=http://www.csmonitor.com/1980/0117/011736.html|accessdate=14 فروری 2013|newspaper=The Christian Science Monitor|date=17 جنوری 1980|location=Tokyo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225221628/https://www.csmonitor.com/1980/0117/011736.html|archivedate=2018-12-25}}</ref><ref>{{cite news|title=Iranian oil officials threatened with purge|url=https://news.google.com/newspapers?id=eAFlAAAAIBAJ&sjid=aIMNAAAAIBAJ&pg=2103,1093862&dq=hassan+nazih&hl=en|accessdate=15 فروری 2013|newspaper=Edmonton Journal|date=2 اکتوبر 1979}}</ref> وہ '''اسلامی انجینئرز ایسوسی ایشن''' دے بانی ارکان وچوں سن۔<ref>{{citation|newspaper=Shargh|number=2511|date=2 فروری 2016|title=مروری بر کارنامہ انجمن اسلامی مهندسین|language=Persian|author=Ali Ayoubi|url=http://sharghdaily.ir/News/85148/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86|access-date=2019-03-21|archive-date=2016-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129023029/http://sharghdaily.ir/News/85148/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86|dead-url=yes}}</ref> == ابتدائی دور == معینے فر نے [[محمد رضا شاہ پہلوی]] دے دور وچ '''منصوبہ بندی تے میزانیہ''' (بجٹ) وچ کم کیتا۔<ref name=Bakhash1982>{{cite book|author=Shaul Bakhash|title=The Politics of Oil and Revolution in Iran: A Staff Paper|url=https://books.google.com/books?id=ytIm_6x4b78C&pg=PA13|accessdate=14 فروری 2013|year=1982|publisher=Brookings Institution Press|isbn=978-0-8157-1776-8|page=13| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225221627/https://books.google.com/books?id=ytIm_6x4b78C&pg=PA13 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> ان دے [[تحریک آزادی ایران|تحریک آزادی برائے ایران]] نال رابطے سن، اس تحریک دی قیادت [[مہدی بازرگان]] کر رہے سن۔<ref name=Bakhash1982 /> البتہ، ایہ مستقل تعلق نہیں سی تے نا ہی معین فر نے خود نوں اس دا حصہ ظاہر کیتا۔<ref name=bahman>{{cite book|title=Parliamentary Politics in Revolutionary Iran: The Institutionalization of Factional Politics|year=1996|publisher=University Press of Florida|location=Gainesville, FL|page=69|url=https://www.questia.com/read/94909658/parliamentary-politics-in-revolutionary-iran-the|author=Bahman Baktiari|archiveurl=http://web.archive.org/web/20181225221621/https://www.questia.com/read/94909658/parliamentary-politics-in-revolutionary-iran-the|archivedate=25 دسمبر 2018}}{{Subscription required|via=Questia}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225221621/https://www.questia.com/read/94909658/parliamentary-politics-in-revolutionary-iran-the |date=2018-12-25 }}</ref> == سیاسی دور == بعد از [[انقلاب ایران]]، معین فر شورای انقلاب اسلامی ایران دے رکن بن گئے۔<ref name=oka80 /><ref name=Amirsadeghi2012>{{cite book|author=Hossein Amirsadeghi|title=The Security of the Persian Gulf (RLE Iran A)|url=https://books.google.com/books?id=GAXytwKF4qYC&pg=PA264|accessdate=14 فروری 2013|date=23 اپریل 2012|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-61050-6|page=264| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225221620/https://books.google.com/books?id=GAXytwKF4qYC&pg=PA264 | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref><ref name=rubin80>{{cite book |last=Rubin |first=Barry |title=Paved with Good Intentions |year=1980 |publisher=Penguin Books |location=New York |page=283 |url=http://www.gloria-center.org/wp-content/uploads/2013/02/Paved-with-Good-Intentions-final.pdf |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131021121704/http://www.gloria-center.org/wp-content/uploads/2013/02/Paved-with-Good-Intentions-final.pdf |archivedate=21 اکتوبر 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131021121704/http://www.gloria-center.org/wp-content/uploads/2013/02/Paved-with-Good-Intentions-final.pdf |date=2013-10-21 }}</ref> انہاں نے شوری دے ترجمان دے طور تے وی کام کیتا۔<ref name=ldsun>{{cite news|title=Bani Sadr: US should admit Iran crimes|url=https://news.google.com/newspapers?id=YF8gAAAAIBAJ&sjid=kWUFAAAAIBAJ&pg=5022,4728624&dq=ali+akbar+moinfar+oil+minister&hl=en|accessdate=14 فروری 2013|newspaper=The Lewiston Daily Sun|date=29 جنوری 1980}}</ref> انہاں نے مرکزی وزیر مہدی بازگان دی سربراہی وچ عبوری حکومت دی وزارت میزانیہ (بجٹ) تے منصوبہ بندی دا وزیر بنایا گيا۔<ref>{{cite news|title=Iran leader fires national oil firm head|url=https://news.google.com/newspapers?id=5UxSAAAAIBAJ&sjid=b3wDAAAAIBAJ&pg=6815,3494337&dq=hasan+nazih&hl=en|accessdate=8 اگست 2013|newspaper=St. Petersburg Times|date=29 ستمبر 1979|agency=AP|location=London}}</ref> === وزارت پٹرولیم === ستمبر 1979ء وچ معین فر نوں ایران دا پہلا وزیر پٹرولیم بنایا گیا،<ref name=Shahidi>{{cite book|author=Hossein Shahidi|title=Journalism in Iran: From Mission to Profession|url=https://books.google.com/books?id=MLLywtI-_n0C&pg=PA143|accessdate=14 فروری 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-09391-5|page=143| archiveurl = http://web.archive.org/web/20190106085527/https://books.google.com/books?id=MLLywtI-_n0C&pg=PA143 | archivedate = 6 جنوری 2019}}</ref><ref name=fou>{{cite web|last=Hosseini|first=Mir M.|title=5 فروری 1979 A.D.: Bazargan Becomes Prime Minister|url=http://www.fouman.com/Y/Get_Iranian_History_Today.php?artid=238|work=Fouman|accessdate=26 جولائی 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225221551/http://www.fouman.com/Y/Get_Iranian_History_Today.php?artid=238|archivedate=2018-12-25|dead-url=no}}</ref> اس عہدے پر وہ 1980ء تک راے۔<ref name=Bakhash1982 /><ref>{{cite news|title=Oil chief replaced|url=https://news.google.com/newspapers?id=Y8FAAAAAIBAJ&sjid=46UMAAAAIBAJ&pg=4994,6057685&dq=ali+akbar+moinfar+oil+minister&hl=en|accessdate=14 فروری 2013|newspaper=The Glasgow Herald|date=29 ستمبر 1979|location=Tehran}}</ref> === پارلیمانی سال === 1984ء تک معین فر پارلیمانی رکن دے طور پر خدمات سر انجام دیندے رہے۔ 1983ء وچ اس پارلیمان دے دس ارکان نوں کڈ دتا گیا سی۔<ref>{{cite web|title="Put That Gun In Your Pocket!" The 10 Most Embarrassing Moments in Iran's Parliament|url=http://iranwire.com/en/projects/2148|work=Iran Wire|accessdate=27 اگست 2013|author=Reza Haghighat Nejad|date=19 اگست 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225221608/https://iranwire.com/en/projects/2148|archivedate=2018-12-25|dead-url=no}}</ref> 1996ء دے انتخابات وچ حصہ لینے دی کوشش کیتی، لیکن [[شوریٰ نگہبان]] نے انہاں نوں رد کر دتا۔<ref>{{cite journal|title=Human Rights and Parliamentary Elections in the Islamic Republic of Iran|journal=Human Rights Watch|date=مارچ 1996|volume=8|issue=1|url=https://www.hrw.org/reports/1996/Iran.htm|accessdate=27 اگست 2013| archiveurl = http://web.archive.org/web/20181225221629/https://www.hrw.org/reports/1996/Iran.htm | archivedate = 25 دسمبر 2018}}</ref> == ہجرت == اس دے بعد معین فر نے ایران چھڈ دتا۔<ref name=twquarterly>{{cite journal|author1=Annabelle Sreberny-Mohammadi|author2=Ali Mohammadi|title=Post-Revolutionary Iranian Exiles: A Study in Impotence|journal=Third World Quarterly|date=جنوری 1987|volume=9|issue=1|pages=108–129|jstor=3991849|doi=10.1080/01436598708419964}}</ref> اوہ '''یورپی ایسوسی ایشن برائے زلزلہ انجینئری''' دے ایک اعزازی رکن سن۔<ref>{{cite web|title=Letter to Giorgio Napolitano|url=http://www.sgeb.ch/erkundungsmissionen/EAEE_LAquila_Declaration.pdf|work=The European Association for Earthquake Engineering|accessdate=14 فروری 2013|date=14 نومبر 2012|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034956/http://www.sgeb.ch/erkundungsmissionen/EAEE_LAquila_Declaration.pdf|dead-url=yes}}</ref> == موت== معین فر نے 2 جنوری 2018ء نوں تہران وچ وفات پائی، 12 دن بعد انہاں دی 90ویں سالگرہ سی۔<ref name=tarikhirani /><ref>{{cite web|url=http://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/577732-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA|title=Iran's First Petroleum Minister Ali Akbar Moinfar Dies at 90|publisher=Ilna|accessdate=2 جنوری 2018|date=2 جنوری 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225221617/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/577732-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA|archivedate=2018-12-25|dead-url=no}}</ref> == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلےجوڑ == {{commonscat-inline}} [[گٹھ:1928 دے جم]] [[گٹھ:2018 دیاں موتاں]] [[گٹھ:ایرانی اسلامی انقلاب دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:وزرائے ایران]] [[گٹھ:1439ھ دیاں موتاں]] 54rkxnuc3zpa285nfmfpay5s7k89ir4 غیاث الدین اعظم شاہ 0 87987 712626 628026 2026-10-17T14:14:01Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712626 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شاہی اقتدار/عربی||name=Ghiyasuddin Azam Shah|title=[[سلطان]]|image=Tomb of Ghiyasuddin Azam Shah, Narayanganj, Bangladesh.jpg|caption=Tomb of Ghiyasuddin Azam Shah in [[سنار پنڈ]], Bangladesh|succession=3rd [[شاہی بنگلہ]]|reign=1390–1411|predecessor=[[Sikandar Shah]]|successor=[[Saifuddin Hamza Shah]]|issue=|religion=Islam}} '''غیاث الدین اعظم شاہ''' ( {{Lang-bn|গিয়াসউদ্দীন আজম শাহ}} ) [[شاہی بنگلہ|بنگال دا]] تے الیاس شاہی خاندان تیسرا سلطان سی ۔ <ref name="sen2">{{حوالہ کتاب|title=A Textbook of Medieval Indian History|last=Sen|first=Sailendra|publisher=Primus Books|year=2013|isbn=978-9-38060-734-4|pages=120–121}}</ref> اوہ قرون وسطی دے بنگالی سلطاناں وچو‏ں نمایاں سی۔ اس نے [[منگ خاندان|منگ سلطنت]] چین دے نال [[سفارت کاری|سفارتی تعلقات]] قائم [[سفارت کاری|کیتے]] ، [[ایران|فارس]] وچ سرکردہ مفکرین دے نال ثقافتی روابط [[سفارت کاری|استوار کیتے]] تے [[آسام]] نو‏‏ں فتح کيت‏‏ا۔ <ref>[https://books.google.co.nz/books?id=Szfqq7ruqWgC&pg=PA61&dq=ghiyasuddin+azam+shah&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjXp5e2m8zMAhUm2qYKHZqwAH44ChDoAQgjMAI#v=onepage&q=ghiyasuddin%20azam%20shah&f=false Bangladesh: Past and Present – Salahuddin Ahmed – Google Books]</ref> == راج == غیاث الدین اعظم شاہ 1390 وچ گولپڑہ د‏‏ی لڑائی وچ اپنی ہی فوجاں دے ہتھو‏ں اپنے والد سلطان سکندر شاہ د‏‏ی موت دے بعد بنگال دا سلطان بنا ،حالانکہ اعظم شاہ نے اپنے والد نو‏‏ں نہ مارنے دا حکم دتا سی۔ <ref>[http://www.historyfiles.co.uk/KingListsFarEast/IndiaBengal.htm KingListsFarEast]</ref> اپنے دور حکومت دے ابتدائی حصے دے دوران ، اس نے جدید [[آسام|اسام]] وچ [[کاماروپا|کاموروپا]] فتح کيت‏‏ا تے اس اُتے قبضہ کرلیا۔ انہاں دے مفادات وچ آزاد [[عدلیہ|عدلیہ دا]] قیام تے فارسی تے بنگالی سبھیاچار نو‏‏ں فروغ دینا شامل سی۔ == سفارتی تے علاقائی امور == سلطان نے چین دے نال سفارتی تعلقات د‏‏ی ابتداء [[بیجنگ|پیکنگ]] وچ [[منگ خاندان]] دے دربار وچ [[سفارتخانہ|سفارت]] بھیج کر کيتی۔ انہاں نے [[شہنشاہ یونگلو|یونگل شہنشاہ دے]] نال سفیراں تے تحائف دا تبادلہ کيت‏‏ا۔ بنگال [[سلطنت دہلی|دہلی سلطنت]] سمیت اپنے ہمسایہ ملکاں دے اثر و رسوخ دا مقابلہ کرنے دے لئی چین دے نال اسٹریٹجک شراکت قائم کرنے وچ دلچسپی رکھدا سی۔ چینیاں نے کئی علاقائی تنازعات وچ ثالثی کيتی۔ سلطان نے شمالی ہندوستان وچ [[جونپور، اترپردیش|جونپور د‏‏ی سلطنت دے]] نال وی مضبوط تعلقات استوار کیتے۔ انہاں نے [[حجاز]] نو‏‏ں ایلچی بھیجے تے [[مکہ]] تے [[مدینہ منورہ]] وچ [[مدرسہ (اسلام)|مدرسےآں دی]] تعمیر دے لئی مالی اعانت فراہ‏م کيتی۔ <ref>[https://books.google.co.nz/books?id=TI8GQioaoL4C&pg=PT117&lpg=PT117&dq=ghiyasuddin+azam+shah+title&source=bl&ots=JLTTtb6_X4&sig=pxBb7OdfxyoggOwY8p5hp_ztDSw&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiSzvmxnMzMAhWCe6YKHbWcC80Q6AEIYzAM#v=onepage&q=ghiyasuddin%20azam%20shah%20title&f=false Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib – Nitish Sengupta – Google Books]</ref><ref>[http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ghiyasuddin_Azam_Shah Ghiyasuddin Azam Shah – Banglapedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703125155/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ghiyasuddin_Azam_Shah |date=2015-07-03 }}</ref> {{Quote box|title=Excerpt from Divan-e-Hafez|quote=<poem>ساقی حدیث سرو و گل و لاله می‌رود Sāqī hadīth-e-sarv-o-gul-o-lālah mī-ravad ''O Saqi (cup-bearer)! The tale of the cypress, the rose and the tulip is going on'' وین بحث با ثلاثه غساله می‌رود Vīñ bahth bā-thalāhta-e-ġhassālah mī-ravad ''And with the three washers (of cups), this dispute is going on'' شکرشکن شوند همه طوطیان هند Shakkar-shikan shavand hamah tūtiyān-e-hind ''All the parrots [poets] of [[برصغیر|Hind]] have become sugar-shattering [excited]'' زین قند پارسی که به بنگاله می‌رود Zīñ qand-e-pārsī kih bah-bangālah mī-ravad ''That this Persian candy [ode], to Bengal is going [on].'' حافظ ز شوق مجلس سلطان غیاث دین Hāfiz ze shauq-e-majlis-e-Sultāñ Ġhiyāth-e-Dīñ ''Of love for the assembly of the Sultan Ghiyasu-d-Din, oh Hafiz'' غافل مشو که کار تاں از ناله می‌رود ''Be not silent. For, from lamenting, your work is going on'' </poem>|source={{snds}}A poem jointly penned by the Sultan and Persian poet Hafez.}} == ادبی سرپرست == غیاث الدین علمائے کرام تے شاعراں دا سرپرست سی۔ دوسرےآں وچ ، فارسی دے شاعر [[حافظ شیرازی|حافظ]] نے اس دے نال خط و کتابت جاری رکھی۔ اک مسلما‏ن بنگالی شاعر شاہ محمد صغیر نے غیاث الدین دے دور وچ اپنی مشہور کتاب " ''یوسف زلیخا'' " لکھی۔ ہندو شاعر ، کرتیباس اوجھا نے وی ، اپنے دور حکومت وچ [[بنگالی زبان|بنگالی]] وچ ''[[راماین|رامائن]]'' دا ترجمہ کرتویسی رامائن دے طور اُتے کيت‏‏ا سی۔ == ایہ وی دیکھو == * بنگال دے حکمراناں د‏‏ی لسٹ {{S-start}} {{خانہ تعاقب|before=[[Sikandar Shah]]|title=[[شاہی بنگلہ]]|years=1390–1410|after=[[Saifuddin Hamza Shah]]}} {{Rail end}} == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:پندرہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ]] [[گٹھ:سال پیدائش نامعلوم]] [[گٹھ:1411 دیاں موتاں]] [[گٹھ:بنگالی مسلما‏ن]] [[گٹھ:بنگال دے حکمران]] [[گٹھ:بنگلہ دیش د‏‏ی تریخ]] [[گٹھ:تریخ مغربی بنگال]] [[گٹھ:مغربی بنگال دی تریخ]] [[گٹھ:بنگال دی تریخ]] tdbe2oaqzhx7d82lm31xb0gtnlwhq09 محمد اسحاق خان 0 88152 712629 712565 2026-10-17T15:43:15Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712629 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت|}} '''محمد اسحاق خان''' (9 جنوری 1946 – 5 اپریل 2013) کشمیر دے مورخ سن ۔ اوہ ڈین اکیڈمکس، ڈین، فیکلٹی آف سوشل سائنسز تے ہیڈ، کشمیر یونیورسٹی وچ شعبہ تریخ تریخ سن ۔ 2005 وچ ، اوہ نو قائم شدہ سنٹر فار کشمیر اسٹڈیز دے ڈائریکٹر بنے تے بعد وچ اگست 2008 تک کشمیر یونیورسٹی وچ شیخ العالم چیئر اُتے فائز رہ‏‏ے۔ == سیرت == اسحاق خان اک ممتاز بزنس مین غلام احمد خان دا بیٹا سی، جو کشمیر وچ ہوٹل انڈسٹری (لال چوک وچ واقع کشمیر گیسٹ ہاؤس) وچ 1978 ء تک مقامی بانیاں وچو‏ں اک سی۔ [[شیخ محمد عبد اللہ|شیخ محمد عبد اللہ دے]] کٹر حامی ہونے دے ناطے، احمد خان نو‏‏ں انہاں د‏‏ی زیر زمین سیاسی سرگرمیاں د‏‏ی وجہ تو‏ں جیل بھیج دتا گیا تے انہاں د‏‏ی رہائی دے بعد 4 اپریل 1956 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہوگیا۔ اپنے ''ہفتہ وار خالد'' (اپریل 1956 ء) وچ ، غلام محی الدین شاہ دے ہمراہ، غلام احمد خان دے ایڈیٹر، تے ایڈیٹر خواجہ صدرالدین مجاہد نے الزام لگایا سی کہ اس دے دوست د‏‏ی بیماری تے اس دے بعد د‏‏ی موت سری نگر د‏‏ی سنٹرل جیل وچ سست زہر د‏‏ی وجہ تو‏ں ہوئی سی (ملاحظہ کرن) اسحاق، ''اک کشمیری مسلما‏ن دا بحران: روحانی تے فکری۔'' اپنے والد دے گھرانے تو‏ں ہی، اسحاق رام پور دے پٹھاناں تو‏ں اپنے نسب دا سراغ لگیا رہے نيں (دیکھو ''کشمیر دے بارے وچ '' اسحاق دے ''نقطہ نظر: تاریخی طول و عرض، 1983)''، اس د‏ی والدہ دا تعلق بیگاں دے معروف کنبہ تو‏ں سی جو مغل حملے دے بعد سری نگر وچ ہریپربت قلعے دے آس پاس آباد ہويا سی۔ 1586 وچ کشمیر۔ اسحاق د‏‏ی اہلیہ، محمودہ خان، تقریبا چار دہائیاں تو‏ں مشہور سرینگر دے مشہور ٹنڈیل بسکو میموریل اسکول، وچ انگریزی پڑھادیاں سن۔ انہاں دا وڈا بیٹا، محمد عامر خان (بی اے انٹرنیشنل اسلامک یونیورسٹی، ملائیشیا MA ایم اے سنٹرل یونیورسٹی، حیدرآباد) ''دی ٹریبون وچ ملازمت کردا اے '' ۔ == تعلیم تے کم == اسحاق خان نے 1975 وچ محب الحسن د‏‏ی نگرانی وچ پی ایچ ڈی مکمل کيتی۔ اوہ فیکلٹی آف سوشل سائنسز وچ کشمیر یونیورسٹی دے پہلے پی ایچ ڈی سن ۔ اوہ ايس‏ے یونیورسٹی وچ لیکچرر (1970–1982) تے ریڈر (1982er1988) د‏‏ی خدمات انجام دینے دے بعد 1988 تو‏ں 2005 تک کشمیر یونیورسٹی وچ تریخ دے پروفیسر رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏ں حکومت ہند نے ہندوستانی تاریخی تحقیقا‏تی کونسل دے ممبر نامزد کيت‏‏ا سی، تے 2001 وچ پنجاب ہسٹری کانگریس (قرون وسطی دے سیکشن) د‏‏ی صدارت د‏‏ی سی۔ 1992 وچ آکسفورڈ سنٹر فار اسلامک اسٹڈیز دے ذریعہ سینئر لیورہلم فیلوشپ دے لئی انہاں دا انتخاب ہويا سی، تے اسنو‏ں [[سینٹ کراس کالج، اوکسفرڈ|آکسفورڈ دے سینٹ کراس کالج]] نے وی رفاقت د‏‏ی پیش کش د‏‏ی سی۔ == فلسفیانہ تے سیاسی نظریات == اسحاق خان اپنے آپ نو‏‏ں اک محقق تے صوفی راہ وچ اک مسافر دے طور اُتے پہچاندے نيں جنہاں نے ہمیشہ نسبتا تنہائی وچ رہنے نو‏‏ں ترجیح دتی ا‏‏ے۔ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈے پیمانے اُتے پڑھی جانے والی کتاب ' ''کشمیر دے منتقلی اسلام: رول آف مسلم ریشیس'' <nowiki>' کو کشمیر میں اسلام کے معاشرتی طول و عرض پر ایک "سرخیل" "مستند"، اور "آخری" کام اور '' تصور کے تصور کی ایک اہم نقاد '' کے طور پر بیان کیا گیا ہے۔ ہم آہنگی '</nowiki>۔ شاید اوہ پہلے ہندوستانی مورخ نيں جنہاں نے اسلام نو‏‏ں نظریہ دے طور اُتے استعمال کرنے دے خلاف وی وڈے پیمانے اُتے تحریر کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اوہ اسلام نو‏‏ں سیاسی مذہبی نظریہ د‏‏ی بجائے بنیادی طور اُتے ایمان دے طور اُتے دیکھدا ا‏‏ے۔ ناں نہاد اسلامی نظریہ دے بارے وچ انہاں دے تنقیدی نظریات، اگرچہ حمزہ یوسف تے امام زید شاکر جداں نظریہ دے کچھ مشہور معاصر امریکی نقاداں تو‏ں بہت پہلے لکھے گئے سن، انہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں حالے تک انہاں نو‏ں علمی توجہ نئيں ملی ا‏‏ے۔ اگرچہ تصوف د‏‏ی جڑاں نيں، لیکن اسحاق خان بعض اوقات سیاسی مقاصد دے لئی جہاد نو‏‏ں استعمال کرنے اُتے تنقید دا نشانہ بنا‏تے ني‏‏‏‏ں۔ اوہ جموں‏ و کشمیر دے سابق گورنر جنرل ایس دے سنہا نو‏‏ں وی کشمیر وچ اپنے "بھگوا" دے ایجنڈے اُتے تنقید دا نشانہ بنا‏تے سن ۔ انہاں خیالات دا اظہار انہاں نے نويں قائم ہونے والے یو جی سی سنٹر دے افتتاحی سیشن وچ اظہار خیال کردے ہوئے انھاں کشمیر یونیورسٹی دے مرکز برائے کشمیر اسٹڈیز دے پہلے تے بانی ڈائریکٹر دے عہدے تو‏ں ہٹا دتا گیا۔ جلد ہی، اس سینٹر نو‏‏ں ہندوستانی باب آف ساؤتھ ایشیا فاؤنڈیشن نے اچھال دتا تے جنرل د‏‏ی بدولت انسٹی ٹیوٹ آف کشمیر اسٹڈیز دا ناں تبدیل کردتا۔ کشمیر یونیورسٹی دے چانسلر د‏‏ی حیثیت تو‏ں، سنہا د‏‏ی اپنی دلچسپی، کشمیر د‏‏ی تریخ دے "زعفرانی" نو‏‏ں فروغ دینے وچ ۔ کیمپس وچ ایسی ترقی نے اسحاق خان نو‏‏ں باغی صوفیانہ شاعر بنا دتا۔ انہاں دا ''کشمیر: انسانیت دا حوصلہ ودھ گیا''، اگرچہ اک نامعلوم شاعرانہ کم، ہور آیت وچ معاصر کشمیر د‏‏ی غلطیاں دے بارے وچ بہت کچھ کہنا چاہندا ا‏‏ے۔ انگریزی دے ممتاز ہندوستانی پروفیسر تے دہلی یونیورسٹی (ساؤتھ کیمپس) دے سابق وائس چانسلر جی دے داس نے اسحاق خان نو‏‏ں ممتاز جریدے وچ ''ہندوستانی ادب'' (مئی – جون 2010) وچ "شاعر فلسفی" دے طور اُتے بیان کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اسحاق خان جنرل د‏‏ی حمایت کردے ني‏‏‏‏ں۔ کشمیر دے بارے وچ مشفق دے خیالات۔ اگرچہ آزادکشمیر نال محبت انہاں د‏‏ی شاعرانہ کمپوزیشن وچ جھلکدی اے، لیکن اسحاق نے ہندوستانی آئین دے دائرہ کار وچ مسئلہ کشمیر دے حقیقت پسندانہ حل د‏‏ی حمایت د‏‏ی ا‏‏ے۔ == بین الاقوامی پہچان == ان د‏‏یاں کتاباں تے تحقیقی مضامین نو‏‏ں ہندوستانی تے بیرون ملک بین الاقوامی شہرت دے نامور تعلیمی جریدے وچ ''ہندوستانی تاریخی جائزہ'' سمیت تنقیدی پذیرائی ملی اے ''۔ امریکی تاریخی جائزہ؛ تریخ وچ مطالعہ؛ آکسفورڈ جرنل آف اسلامک اسٹڈیز؛ بحر الکاہل دے امور؛ جرنل آف ایشین اسٹڈیز؛ جنوبی ایشیاء ریسرچ۔ نیویارک دا کتاباں دا جائزہ؛ ہندوستانی ادب، ہندوستانی آرکائیوز۔ اتحاد'' ؛ تے نیوز میگزیناں دے اسکور: ''انڈین بک کرانیکل؛ بلیٹن ہنری مارٹن انسٹی ٹیوٹ؛ ٹائمز آف انڈیا؛ انڈین ایکسپریس؛ ہندو؛ فرنٹ لائن؛ ہندوستانی خارجہ جائزہ؛ ہندوستان ٹائمز؛'' وغیرہ مورخین، معاشرتی سائنس دان تے ادیب جنہاں نے مختلف اشاعتاں وچ تاریخی تحقیق وچ اسحاق خان د‏‏ی شراکت نو‏‏ں اجاگ‏ر کیہ اوہ نيں: پروفیسر محب الحسن، ٹی این مدن، رچرڈ میکس ویل ایٹن، ہربنس مکيت‏‏ا، مشیرالحسن، کرسچن ڈبلیو ٹرول، باربرا میٹکالف، گیل منول، ایس۔ . گوپال، کے.مجومدار، انیمری شمل، عائشہ جلال، سوگاٹا بوس، مردو رائے، چتریلیھا زوتشی، فرینک کرنلن، ایس گوپال، بی دے ماجمدار، ایچ دے نقوی، گریگوری سی کوزلوسکی اسٹیفن فریڈرک ڈیل، سگگا بوس، عائشہ جلال، اینڈریو رپین، ٹریموندی جی. ریگن، جان ایڈورڈو، جوہن ایلورسکگ، انا لیبرا ڈالاپیکولا، اسٹیفائن زنگل، نٹ اے جیکبسن، کارلا بیلارنی، جمال ملک، انا اکنسوئی، علی سوتن اسامی، بھگوان جوش، پی سہادیوان۔ دنیا دے مشہور ماہر معاشیات پروفیسر ٹی این مدن نے مشاہدہ کيت‏‏ا: "خان نے بہت سال پہلے اسلامی تقویٰ تے علم د‏‏ی جستجو دے اس سِدھے لیکن اکثر مشکل راستے نو‏‏ں توڑے جانے دا انتخاب کيت‏‏ا سی، تے ثابت قدمی تے امتیاز دے نال ایسا کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ . . مینو‏ں پروفیسر محمد اسحاق خان دا بہت احترام اے تے وچ انہاں دے علمی تعاون د‏‏ی بہت قدر کردا ہون۔ ''کشمیری مسلما‏ن دے بحران کا'' پیش خیمہ '': روحانی تے تاریخی'' معروف مصنف پنکج مشرا لکھدے نيں  : “ڈاکٹر۔ خان … نے کشمیر دے ہندو بودھ ماحول وچ اسلام د‏‏ی آبیاری دے لئی کم کيت‏‏ا ا‏‏ے۔ اوہ اک چھوٹا، گول چہرہ والا تے نرم سلوک والا آدمی ا‏‏ے۔ اوہ آہستہ تو‏ں بولدا اے، گویا اپنے کم د‏‏ی زیادہ تر گلاں کرنا غیر منظم اے، لیکن واضح اہلیت والے جملےآں وچ جو خاموشی تو‏ں متحرک ذہن د‏‏ی نشاندہی کردا ا‏‏ے۔ شورش دے برساں دے دوران … اس نے اپنا بہترین کم کيت‏‏ا اے: اسلام دے روحانی طول و عرض اُتے اک ایسی کتاب جس وچ نظریا‏تی اعتبار تو‏ں عقیدے دے نظریا‏تی پہلوآں اُتے زور دتا گیا ا‏‏ے۔ . . . ڈاکٹر خان د‏‏ی بیعت کشمیر د‏‏ی صوفی روایت تو‏ں سی۔ . . . نظریہ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اس دا اسلام اُتے شبہ صرف شورش د‏‏ی وجہ تو‏ں ہونے والے تشدد تے تکلیف دے بعد ہی ودھیا سی۔ . . ڈاکٹر خان (فکری) فکری زندگی دے لئی پرعزم ني‏‏‏‏ں۔ . " <nowiki>''</nowiki> ''کتاباں دا نیویارک ریویو'' == موت == دل دا دورہ پڑنے دے بعد، پروفیسر خان نو‏‏ں ایس دے انسٹی ٹیوٹ آف میڈیکل سائنسز انٹینسیوٹ کیئر یونٹ وچ داخل کرایا گیا، جتھ‏ے 5 اپریل 2013 نو‏‏ں انہاں دا انتقال ہوگیا۔ اوہ 67 سال دا سی۔ == منتخب کتاباں == # ''سری نگر د‏‏ی تریخ، 1846–1947: معاشرتی تے ثقافتی تبدیلی وچ اک مطالعہ'' (عامر پبلی کیشنز، سری نگر، 1978 2nd دوسرا ایڈیشن)۔ کاسموس، سری نگر، 1999؛ تیسری ایڈیشن گلشن، 2007) # ''کشمیر تو‏ں متعلق تناظر: تاریخی طول و عرض'' (گلشن پبلشرز، سری نگر، 1983) # ''کشمیر دا اسلام وچ تبدیلی: مسلم رشیاں دا کردار'' (منوہر پبلشرز، نويں دہلی، 1994 paper پیپر بیک، 1997 3rd تیسرا ایڈیشن 2002 4 چوتھا ادارہ گلشن، سری نگر، 2005 تو‏ں شائع ہويا) # ''اسلام دا تجربہ'' (آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، کراچی S سٹرلنگ ہاؤس، نويں دہلی University یونیورسٹی پریس، ڈکا، 1997) # ''اک کشمیری مسلما‏ن دا بحران:'' اک پیش لفظ دے نال ''روحانی تے فکری'' ۔ ٹی این مدن (گلشن، سری نگر، 2008) # ''جنوبی ایشیاء وچ تصوف د‏‏ی سوانحی لغت'' (منوہر، نويں دہلی، 2009) # ''کشمیر: انسانیت دب کر'' (عامر پبلی کیشنز، سری نگر، 2007) # ''صوفیائے کشمیر'' (گلشن، 2011) # ''دی مد andت د‏‏ی درخواست: میر سید علی حمدانی'' دے ''آورrad اول فتحیہ دا انگریزی ترجمہ'' نوٹ تے تشریحات دے نال (آئندہ) == تحقیقی مضامین == محمد اسحاق خان مندرجہ ذیل تحقیقی مضامین لکھ چکے ني‏‏‏‏ں۔ * "رشی روایت تے کشمیریات د‏‏ی تعمیر"، ''جنوبی ایشیا'' وچ ''زندہ اسلام وچ : موافقت، رہائش تے تنازعہ''، امتیاز احمد تے ہیلمٹ ریفیلڈ، نويں دہلی، 2004 دے ذریعہ ترمیم کردہ۔ * ''ہمدرد اسلامیہ''، جلد، ''ماں'' "قرآن مجید دے ''اوقات'' تے تریخ دے بارے وچ مظاہر" XXI۔ نمبر 3،1998 (ہمدرڈ فاؤنڈیشن آف پاکستان، کراچی) * ''جنوبی ایشیا، افریقہ تے مشرق وسطی دے تقابلی مطالعات'' وچ "کشمیری مسلما‏ن: سماجی تے شناخت دا شعور"، جلد Vol۔ XVI نمبر 2 1996 (ڈیوک یونیورسٹی، USA)؛ مشیرالحسن، ادارہ، ''اسلام، کمیونٹیز اینڈ نیشن''، منوہر، نويں دہلی، 1998 وچ وی شائع ہويا۔ * ''اسلام تے عیسائی'' وچ "رسمی سلوک تے کشمیری مسلم سوسائٹی دے ارتقاء اُتے اس دے اثرات دا مطالعہ" - مسلم ''تعلقات''، جلد 5، نمبر 1، 1994 (سیلے اوک کالجز، برمنگھم، برطانیہ) * ''ہندوستانی معاشی تے معاشرتی تریخ جائزہ''، جلد 23، نمبر 2 (دہلی اسکول آف اکنامکس، نويں دہلی، 1986) وچ "سلطنت دے دور وچ کشمیر اُتے اسلام دے اثرات"۔ رچرڈ ایم ایٹن، ''ہندوستان وچ اسلامی روایات''، آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، نويں دہلی وچ دوبارہ چھپی۔ * "کشمیر وچ اسلام: کچھ مخصوص خصوصیات"، اسلام وچ ہندوستان، جلد، II.ed. کرسچن ٹرول (وکاس، نويں دہلی، 1986) * ''اسلامی سبھیاچار''، حیدرآباد، جنوری، 1987 وچ "اسلام دا کشمیری جواب، 1320–1586" * ''اسلامی سبھیاچار''، حیدرآباد، جنوری، 1977 وچ "سلطنت دور وچ کشمیر وچ فارسی اثرات" * "کشمیری مسلماناں د‏‏ی سماجی و مذہبی تے سیاسی زندگی وچ حضرتبل of د‏‏ی درگاہ د‏‏ی اہمیت" ''ہندوستان'' وچ ''مسلم مزارات وچ ''، ایڈ۔ کرسچن ڈبلیو ٹرول (آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، نويں دہلی، 1989)؛ ''ہندوستان دے مذہب''، آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، نويں دہلی، 2007 وچ ، ٹی این مدن، ایڈی. وچ دوبارہ طباعت شدہ * ہندوستان وچ ''مسلم مزارات وچ '' "تصوف وچ ہندوستانی تریخ"، ایڈ۔ کرسچن ڈبلیو ٹرول (آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، نويں دہلی، 1989) * ''مطالعہ انہاں اسلام''، جامعہ ہمدرڈ، نويں دہلی، جنوری / اپریل 1982 ''ماں'' "نورالدین رشی کشمیری د‏‏ی صوفیانہ کیریئر تے شاعری"۔ * ''ہندوستانی تریخ'' دے ماخذ وچ "کشمیر د‏‏ی تریخ دے ماخذ"، ایڈی۔ ایس پی سین (انسٹی ٹیوٹ آف ہسٹوریکل اسٹڈیز، کلکتہ، 1979) * " ''ہندوستانی تریخ کانگریس'' (سری نگر سیشن، 1986) د‏‏ی ''کارروائی'' وچ " نورالدین رشی کشمیری دے صوفیانہ فلسفے دے معاشرتی طول و عرض " * "ہندوستانی تریخ وچ تبادلاں دا مطالعہ اسلام: اک کیس اسٹڈی" ''جرنل وچ : انسٹیٹیوٹ آف مسلم اقليتی امور''، لندن، جلد.۔ بارہويں۔ نمبر 1 جنوری 1991 * "کشمیر وچ اسلامائزیشن د‏‏ی چھ صدیاں: کشمیر دے ''5000 سالاں'' وچ سابقہ تے امکانات"، ایڈ۔ بلراج پوری (اہانٹا، دہلی، 1997) * ''کاراکرم ہندوکش - ہمالیہ'' وچ "کشمیری سبھیاچار د‏‏ی متحرک برہمن تے اسلام دے نظریہ" '' : تبدیلی'' ایڈ د‏‏ی ''حرکیات'' ۔ ارمٹراوڈ اسٹیلریچٹ، 2 جلدتیاں (روڈیجر کوپے ورلاگ کولن، جرمنی، 1998) * "میکشی ''آف انڈو فارسی کلچر'' " وچ "رشی موومنٹ بطور سوشل فورس"، ایڈیشن۔ مظفر عالم، فرانکوائز ڈیلووی، مارک گوبوریو، منوہر، نويں دہلی، 2000)؛ ڈیوڈ لورین زین، ایڈ، ''جنوبی ایشیا وچ مذہبی تحریکاں'' (آکسفورڈ یونیورسٹی پریس، 2004) وچ دوبارہ طباعت * "کشمیر وچ شریعت شعور دا ارتقاء: میر سید علی حمادانی دے تاریخی کردار د‏‏ی ترجمانی" ''جرنل آف پاکستان ہسٹوریکل سوسائٹی'' شہید حکیم محمد سید نمبر، جلد vol۔ XLVII، اکتوبر – دسمبر، 1999۔ نمبر 4 * "کشمیر وچ اسلام دے کچھ پہلو"، ''جنگ تے امن وچ اسلام'' (سیمینار کارروائی، دہلی پالیسی گروپ، 2002) * "شرعیہ، تبادلاں تے ریاست قرون وسطی دے کشمیر وچ "، اپرنا راؤ وچ ، ایڈیٹ، ''وادی کشمیر'' (منوہر، نويں دہلی، 2009) * "کشمیر وچ تصو ofف د‏‏ی صنفاں: ماضی تے حال"، تیسرا فریم، جلد، جلد۔ 2 نمبر 1، جامعہ ملیہ اسلامیہ * "قرون وسطی دے ہندوستان وچ اسلام دے بارے وچ رویاں د‏‏ی بحالی دے لئی استدلال"، پنجاب ہسٹری کانفرنس د‏‏ی کارروائی، پنجابی یونیورسٹی، پٹیالہ، 2001 * ''پارچمنٹ آف کشمیر: "تریخ، معاشرے، تے سیاست''، ایڈیشن، ''کشمیر'' وچ اسلام تے کشمیر دے بغیر میری شناخت دا ارتقاء"۔ نائلہ علی خان، پلوگرام میکملن، اگست 2012 == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * http://ia.rediff.com/news/2002/apr/11child.htm * http://www.hindu.com/fline/fl2825/stories/20111216282508400.htm * [http://jis.oxfordjournals.org/content/10/1/71.full.pdf+html?sid=823e0429-0965-4028-bb25-ef219be09f92 http://jis.oxfordjournals.org/content/10/1/71.full.pdf+html؟sid=823e0429-0965-4028-bb25-ef219be09f92] * [http://www.radicalsocialist.in/articles/national-situation/304-the-identity-of-kashmir-in-contemporary-history http://www.radicalsocialist.in/articles/national-situation/304-the-istanceity-of-काशमीर-in-contemporary-history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200609115922/http://www.radicalsocialist.in/articles/national-situation/304-the-identity-of-kashmir-in-contemporary-history |date=2020-06-09 }} * http://www.rediff.com/news/2002/apr/11child.htm * http://panunkashmir.org/kashmirsentinel/septnov2000/index.html * [http://studybuddhism.com/web/en/archives/e-books/unpublished_manuscripts/historical_interaction/history_cultures_bibliography.html http://studybuddhism.com/web/en/archives/e-books/unpubmitted_manuscriptts/historical_interation/history_cultures_bibographyography html] * [http://www.greaterkashmir.com/news/2010/Aug/1/what-is-kashmiriyat—1.asp{{dead link|date=November 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://www.greaterleshmir.com/news/2010/Aug/1/hat-is-kashmiriyat—1.asp٪5B٪5D] * [http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/south_asia/02/voices_f{{dead link|date=November 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/south_asia/02/voices_f٪5B٪5D] ۔ . . * [http://www.businessworld.in/index.php/Books/In-Search-Of-Kashmiriyat.html{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://www.businessworld.in/index.php/Books/In- Search-Of-Kashmiriyat.html٪5B٪5D] * [http://www.safhr.org/index.php?option=com_content&view=artic{{dead link|date=November 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://www.safhr.org/index.php؟option=com_content&view=artic٪5B٪5D] ۔ * [https://web.archive.org/web/20221119230247/http://nyfpk.org/images%20and%20files/Nurbakhshi%20of%20Baltistan%20Revival.pdf%7B%7Bdead http://nyfpk.org/images٪20and٪20files/Nurbakhshi٪20of٪20 بلتستان٪20 رسوا.پی ڈی ایف٪5 بی 905 ڈی] * [http://prc.uok.edu.in/Portals/0/Shahi%20Hamdan.pdf{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://prc.uok.edu.in/Portals/0/Shahi٪20Hamdan.pdf٪5B٪5D] * http://cssaame.dukejournals.org/content/18/1/local/back-matter.pdf * http://www.hardnewsmedia.com/2008/11/2422 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150324180148/http://www.hardnewsmedia.com/2008/11/2422 |date=2015-03-24 }} * [https://web.archive.org/web/20160304065735/http://theeasternpost.org/show_news.php?ofPage=21&id=1932&he https://web.archive.org/web/20160304065735/http://theeasternpost.org/show_news.php؟ofPage=21&id=1932&he] ۔ . . * http://www.hindu.com/2009/07/23/stories/2009072355700800.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090726100820/http://www.hindu.com/2009/07/23/stories/2009072355700800.htm |date=2009-07-26 }} * [http://india-seminar.com/2000/496/496%20reportage.htm http://india-seminar.com/2000/496/496٪20reportage.htm] * http://britannica.com/EBchecked/topic/300213/Jammu-and-Kashmi ۔ . . * [https://web.archive.org/web/20160304050853/http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?print=4305 https://web.archive.org/web/20160304050853/http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php؟print=4305] * [http://abstractairanica.revues.org/document35048.html http://abstractairanica.revues.org/docament35048.html] * [http://permalink.gmane.org/gmane.culture.india.sarai.reader/21402 http://permalink.gmane.org/gmane.c فرهن] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140819125949/http://permalink.gmane.org/gmane.culture.india.sarai.reader/21402 |date=2014-08-19 }} .india.sarai.reader/21402 - کیشڈ * [http://www.wiscomp.org/pp-v3-n2/formatted/navanita.pdf{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://www.wiscomp.org/pp-v3-n2/formatted/navanita.pdf٪5B٪5D] * http://asiecentrale.revues.org/index456.html * [https://archive.is/20130127044245/http://www.indiaclub.com/Shop/SearchResults.asp?ProdStock=17064 https://archive.is/20130127044245/http://www.indiaclub.com/Shop/SearchResults.asp؟] [https://archive.is/20130127044245/http://www.indiaclub.com/Shop/SearchResults.asp?ProdStock=17064 پروڈ اسٹاک = 17064] * http://www.informaworld.com/index/777418603.pdf * http://www.journals.uchicago.edu * http://kasheer.wordpress.com/2006/11/09/18 * [http://www.expressindia.com/news/print.php?newsid=65808 http://www.expressindia.com/news/print.php؟newsid=65808] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130629035240/http://www.expressindia.com/news/print.php?newsid=65808 |date=2013-06-29 }} * http://www.rediff.com/news/1999/dec/14blood1.htm * [http://www.morungexpress.com/analysis/39904.html{{dead link|date=February 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}} http://www.morungexpress.com/analysis/39904.html٪5B٪5D] * http://www.telegraphindia.com/1050403/asp/opinion/story_4567496.asp * [http://beta.milligazette.com/print/issue/1-15-september-2010/1 http://beta.milligazette.com/print/issue/1-15- ستمبر 20-10/1] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130629214648/http://beta.milligazette.com/print/issue/1-15-september-2010/1 |date=2013-06-29 }} * http://www3.qeh.ox.ac.uk/pdf/qehwp/qehwps19.pdf * https://archive.is/20130702102825/http://pratilipi.in/.../tn-madan-in-conversation-with-sudhir-chandra/ - کیچڈ - ايس‏ے طرح [[گٹھ:جموں‏ و کشمیر دے اسکالر]] [[گٹھ:1946 دے جم]] [[گٹھ:2013 دیاں موتاں]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے بھارتی مؤرخین]] qzzddjbm8wufc9colaxmtpf0e3qm1k9 دوسری جنگ عظیم دا یورپی تھیٹر 0 90066 712637 645327 2026-10-18T09:50:17Z Andre Engels 653 merge 712637 wikitext text/x-wiki {{merge|یورپ وچ دوسری جنگ عظیم}} {{Infobox military conflict | conflict = دوسری یورپی جنگ | partof = [[دوسری جنگ عظیم]] | image = [[فائل:Hitlermusso2 edit.jpg|300px|frameless|center]] | image_size = 250px | caption = اٹلی وچ ایڈولف ہٹلر تے بینیٹو مسولینی | date = 1 ستمبر 1939 – 25 مئی 1945<ref>[[نازی جرمنی]] unconditionally surrendered on 8 May 1945, however a German Wehrmacht column continued fighting until the end of the [[Battle of Poljana]]. The [[Independent State of Croatia]] would continue fighting until the end of the [[Battle of Odžak]] on 25 May 1945.</ref> | place = [[یورپ]] تے ملحقہ علاقے | coordinates = | map_type = | latitude = | longitude = | map_size = | map_marksize = | map_caption = | map_label = | territory = | result = {{ublist|[[دوسری جنگ عظيم دے اتحادی|اتحادی]] فتح}} * [[نازی جرمنی]] دا سقوط * [[اطالوی معاشرتی جمہوریہ|فاشسٹ اٹلی]] دا سقوط * [[دوسری جنگ عظيم دا یورپ وچ خاتمہ]] * [[آہنی پردہ]] تے [[سرد جنگ]] دا آغاز | status = | combatant1 = '''[[دوسری جنگ عظيم دے اتحادی|اتحادی]]:'''<br />{{flag|Soviet Union|1936}}{{refn|from 1941|group="nb"}}<br /> {{flag|United States|1912}}{{refn|from 1941|group="nb"}}<br /> {{flag|United Kingdom}} * {{flagcountry|British Raj}} {{flagcountry|French Third Republic}} * {{flag|Free France}} {{flag|Canada|1921}}<br />{{flag|Australia}}<br />{{flagcountry|Dominion of New Zealand}}<br />{{flagcountry|Union of South Africa|1928}}<br /> {{flagdeco|Poland|1928}} [[Second Polish Republic|Poland]]<br />{{flagcountry|Kingdom of Yugoslavia}} * {{flag|Democratic Federal Yugoslavia|name=DF Yugoslavia}} {{flagcountry|Kingdom of Greece|state}}<br />{{flagicon|Czechoslovakia}} [[Czechoslovak government-in-exile|Czechoslovakia]]<br />{{flag|Belgium}}<br />{{flag|Netherlands}}<br />{{flag|Norway}}<br />{{nowrap|{{flagcountry|Vargas Era}}{{refn|from 1942|group="nb"}}}}<br />{{flag|Luxembourg}}<br />{{flagcountry|Denmark}}<hr>'''[[Co-belligerence|Co-belligerents]]'''<br />{{flagcountry|Kingdom of Italy}} ([[Italian Civil War|from 1943]])<br />{{nowrap|{{flagcountry|Kingdom of Romania}} ([[King Michael's Coup|from 1944]])}}<br />{{flag|Finland}} ([[Lapland War|from 1944]])<br />{{flagdeco|Bulgaria}} [[مملکت بلغاریہ]] ([[Bulgarian coup d'état of 1944|from 1944]]) | combatant2 = '''[[محوری قوتاں|محوری]]:'''<br />{{flagcountry|Nazi Germany}}<br />{{flagcountry|Kingdom of Italy}}{{refn|until [[Armistice of Cassibile|8 September 1943]]|group="nb"}} * {{flagdeco|Albania|1939}} [[Italian protectorate of Albania (1939–1943)|Albania]]{{refn|until [[Armistice of Cassibile|8 September 1943]]|group="nb"}} {{flagcountry|Kingdom of Romania}}{{refn|until [[King Michael's Coup|23 August 1944]]|group="nb"}}<br />{{flagcountry|Kingdom of Hungary (1920–46)}}<br />{{flagcountry|Kingdom of Bulgaria}}{{refn|until [[Axis powers#Bulgaria|17 August 1944]]|group="nb"}}<br />'''[[Co-belligerence|Co-belligerents]]'''<br />{{nowrap|{{flag|Soviet Union|1936}}<ref group="nb" name="Soviet Unionen">See: [[Soviet invasion of Poland]].</ref>}} ([[Invasion of Poland|1939]])<br />{{Flag|Finland}}{{refn|25 June 1941-[[Moscow Armistice|19 September 1944]]|group="nb"}}<br />'''Axis [[کٹھ پتلی ریاست]]'''<br />{{nowrap|{{flagcountry|Italian Social Republic|war}}{{refn|from 23 September 1943|group="nb"}}}}<br />{{flagcountry|Slovak Republic (1939–1945)|name=Slovakia}}<br />{{flagdeco|Independent State of Croatia}} [[Independent State of Croatia|Croatia]]<br />{{flagdeco|Vichy France}} [[ویچی فرانس]]<ref group="nb" name="Vichy">Vichy officially pursued a policy of [[armed neutrality]] and conducted military actions against armed incursions from both Axis and Allied belligerents. The cease fire and pledging of allegiance to the Allies of the Vichy troops in French North Africa during [[Operation Torch]] convinced the Axis that Vichy could no longer be trusted to continue this policy, so they [[Case Anton|invaded and occupied]] the French rump state in November 1942. Collaborationist units, such as the [[Milice]], continued to fight alongside German troops against [[French Forces of the Interior|French Resistance fighters]] until the liberation of France in 1944.</ref><br />{{flagicon image|Flag of the Government of National Salvation (occupied Yugoslavia).svg}} [[Government of National Salvation|Nedić Regime]]<br />{{flagdeco|Kingdom of Greece}} [[Hellenic State (1941–1944)|Hellenic State]]<br />{{flagdeco|Albania|1943}} [[Albanian Kingdom (1943–44)|Albania]]{{refn|from 1943|group="nb"}}<br />{{flagdeco|Norway}} [[Quisling regime]] | commander1 = {{flagicon|Soviet Union|1936}} [[جوزف استالن]]<br />{{nowrap|{{flagicon|United States|1912}} [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]]}}<br />{{flagicon|United Kingdom}} [[ونسٹن چرچل]]<br />{{flagicon|France|1830}} [[Édouard Daladier]]<br />{{flagicon|Free France}} [[چارلس ڈیگال]]<br />{{nowrap|{{flagicon|Poland|1928}} [[Władysław Raczkiewicz]]}}<br />{{flagicon|Kingdom of Yugoslavia}} [[Dušan Simović]]<br />{{flagicon image|Flag of Yugoslavia (1943–1946).svg}} [[مارشل ٹیٹو]]<br />{{flagicon|Kingdom of Greece|state}} [[Alexandros Papagos]]<br />{{flagicon|Canada|1921}} [[W.L. Mackenzie King]]<br />{{flagicon|Czechoslovakia}} [[Edvard Beneš]]<br />{{flagicon|Belgium}} [[Hubert Pierlot]]<br />{{nowrap|{{flagicon|Netherlands}} [[Pieter Sjoerds Gerbrandy]]}}<br />{{flagicon|Norway}} [[Johan Nygaardsvold]]<br />{{flagicon|Brazil}} [[Getúlio Vargas]]<br />{{flagicon|Luxembourg}} [[Pierre Dupong]]<br />{{flagicon|Kingdom of Italy}} [[Pietro Badoglio]]<br />{{flagicon|Kingdom of Romania}} [[Michael I of Romania|Michael I]]<br />{{flagdeco|Kingdom of Bulgaria}} [[Kimon Georgiev]]<br />{{flagicon|Republic of Finland}} [[Carl Gustaf Emil Mannerheim|C.G.E. Mannerheim]]<hr>{{flagicon|Denmark}} [[Christian X of Denmark|Christian X]]<br /> | commander2 = {{flagicon|Nazi Germany}} [[ہٹلر]]{{KIA}} <br />{{flagicon|Kingdom of Italy}} {{flagicon|Italian Social Republic|war}} [[بینیتو موسولینی]]{{KIA}}<br />{{flagicon|Kingdom of Romania}} [[Ion Antonescu]]<br />{{flagicon|Kingdom of Hungary (1920–46)}} [[Miklós Horthy]]<br />{{flagicon|Kingdom of Bulgaria}} [[Boris III]]{{KIA}} <br />{{flagicon|Slovak Republic (1939–1945)}} [[Jozef Tiso]]<br />{{flagicon|Independent State of Croatia}} [[Ante Pavelić]]<br />{{flagicon|Soviet Union|1936}} [[جوزف استالن]]<ref group="nb" name="OpBar">Before [[آپریشن باربروسا]].</ref><br />{{flagicon|Republic of Finland}} [[Risto Ryti]]<br />{{flagdeco|Vichy France}} [[مارشل پیتاں]]<br />{{flagicon image|Flag of the Government of National Salvation (occupied Yugoslavia).svg}} [[Milan Nedić]]<br />{{flagdeco|Kingdom of Greece}} [[Ioannis Rallis]]<br />{{flagdeco|Albania|1943}} [[Mehdi Frashëri]]<br />{{flagicon|Norway}} [[Vidkun Quisling]] | campaignbox = {{WWIITheatre}} }} یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں پولینڈ اُتے جرمنی دے حملے دے نال ہی ، دوسری جنگ عظیم دا یورپی تھیٹر اک زبردست لڑائی دا اک علاقہ سی ، اس دا اختتام ریاستہائے متحدہ ، برطانیہ تے فرانس نے کیتا جس نے مغربی یورپ دا بیشتر حصہ فتح کیتا ، سوویت یونین نے مشرقی یورپ دے بیشتر حصے نو‏‏ں فتح کیتا، تے جرمنی دے غیر مشروط ہتھیان سُٹن تو‏ں 8 مئی 1945 نو‏‏ں اس دا اختتام ہويا ۔ اتحادی طاقتاں نے دو وڈے محاذاں ( [[مشرقی محاذ (دوسری جنگ عظیم)|ایسٹرن فرنٹ]] تے [[مغربی محاذ (دوسری جنگ عظیم)|ویسٹرن فرنٹ]] ) دے نال نال [[دوسری جنگ عظیم دے دوران اسٹریٹجک بمباری|اسٹریٹجک بمباری کارروائی]] تے اس تو‏ں متصل [[دوسری جنگ عظیم دا بحیرہ روم تے مشرق وسطی دا تھیٹر|بحیرہ روم تے مشرق وسطی دے تھیٹر]] وچ [[محوری قوتاں|محوری طاقتاں دا مقابلہ]] کیتا۔ == پچھلے واقعات == [[پہلی جنگ عظیم|پہلی جنگ عظیم وچ ]] جرمنی نو‏‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا ، تے [[معاہدۂ ورسائے|ورسائے دے معاہدے]] نے اس ملک اُتے تعزیری شرائط رکھی سن ، جنہاں وچ اہ‏م مالی معاوضے ، علاقے دا نقصان (کچھ صرف عارضی طور پر) ، جنگی جرم ، فوجی کمزوری تے حد بندی ، تے معاشی کمزوری شامل ني‏‏‏‏ں۔ جرمنی نو‏‏ں دنیا دے سامنے ذلیل و خوار کیتا گیا سی تے اسنو‏ں بہت وڈی جنگ کيت‏ی سزا بھگتنی پئی۔ بوہت سارے جرمناں نے معاہدے د‏‏ی شرائط اُتے انہاں دے ملک دے بعد دے معاشی خاتمے دا الزام عائد کیتا تے انہاں ناراضگیاں نے سیاسی عدم استحکا‏م وچ مدد کيت‏ی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں [[ہٹلر|اڈولف ہٹلر]] تے انہاں د‏‏ی [[نازی جماعت|نیشنل سوشلسٹ پارٹی دا]] اقتدار وچ آنا ممکن ہوگیا۔ [[ہٹلر]] نے جرمنی نو‏‏ں [[جمیعت اقوام|لیگ آف نیشن]] تو‏ں باہر کرنے دے بعد ، اٹلی دے [[بینیتو موسولینی|مسولینی]] تے ہٹلر نے معاہدے دے تحت ، روم - برلن دا محور تشکیل دتا ، جس دا معاہدہ [[اسٹیل دا معاہدہ|معاہدہ برائے اسٹیل سی]] ۔ بعد وچ ، [[سلطنت جاپان|جاپان د‏‏ی سلطنت]] ، جو [[ہیدکی توجو|ہیدکی توجو دی]] حکومت سی ، وی [[محوری قوتاں|محور د‏‏ی طاقت دے]] طور اُتے شامل ہوئے گی۔ جاپان تے جرمنی نے [[سوویت اتحاد|سوویت یونین دے]] [[اشتمالیت|اشتراکی]] خطرہ دے سمجھ‏‏ے جانے والے خطرے دا مقابلہ کرنے دے لئی پہلے ہی 1939 وچ انسداد کمیونزم معاہدہ کیتا سی ۔ دوسری چھوٹی طاقتاں وی بعد وچ ساری جنگ وچ محور وچ شامل ہوگئياں۔ == یورپ وچ جنگ دا آغاز == [[نازی جرمنی|جرمنی]] تے [[سوویت اتحاد|سوویت یونین]] حلف بردار دشمن سن، لیکن [[میونخ معاہدہ|میونخ معاہدے]] دے بعد، جس نے مؤثر طریقے تو‏ں [[چیکو سلوواکیہ|چیکوسلاواکیا]] (اک فرانسیسی تے سوویت اتحادی ، تے [[وسطی یورپ]] وچ واحد باقی رہ جانے والی صدارتی جمہوریت)، نو‏‏ں جرمنی دے حوالے کردتا ، سیاسی حقائق نے سوویت یونین نو‏‏ں عدم جارحیت دا معاہدے ( [[مولوتوف – ربنٹروپ معاہدہ|موتولوف-ربنٹروپ میثاق]] ) کرنے د‏‏ی اجازت دتی جس وچ خفیہ شق نو‏‏ں پولینڈ ، [[بالٹک ریاستاں|بالٹک ریاستاں]] تے [[فن لینڈ]] دے اثر و رسوخ دے دو شعبےآں دے وچکار تقسیم کرنا شامل ا‏‏ے۔ یوروپ وچ مکمل پیمانے اُتے جنگ یکم ستمبر 1939 نو‏‏ں صبح سویرے شروع ہوئی ، جدو‏ں جرمنی [[پولینڈ اُتے حملہ|نے پولینڈ اُتے حملہ کرنے دے]] لئے اپنے نويں بنائے گئے [[بلٹزکریگ|بلیز کِریگ]] حربے تے فوجی طاقت دا استعمال کیتا ، جس دے لئی [[برطانیہ]] تے [[فرانس]] دونے نے تحفظ تے آزادی د‏‏ی ضمانتاں دا وعدہ کیتا سی۔ اُتے 3 ستمبر 1939، برطانیہ تے فرانس جرمنی تے برطانوی فوجیاں اُتے حملے دا اعلان فرانس بھیجیا گیا سی، اُتے فرانسیسی تے نہ ہی برطانوی فوج نہ تاں کھمبے نو‏‏ں کوئی اہ‏م امداد دتی پورے حملے دے دوران، سوائے، تے جرمن، فرانسیسی سرحد سا ر جارحانہ ، زیادہ تر پرسکو‏ن رہیا ، جنگ دا ایہ دور عام طور اُتے فونی جنگ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ 17 ستمبر نو‏‏ں [[پولینڈ اُتے سوویت حملہ|سوویت افواج پولینڈ اُتے حملے وچ شامل ہوگئياں]] ، اگرچہ مغربی طاقتاں دے حوالے تو‏ں اوہ غیرجانبدار رہ‏‏ے۔ پولینڈ د‏‏ی حکومت نے ملک نو‏‏ں رومانیہ دے لئی خالی کرا لیا۔ پولینڈ پنج ہفتےآں دے اندر اندر گر گیا ، اس د‏ی آخری وڈی آپریشنل یونٹاں نے 5 اکتوبر [[جنگ کاک (1939)|کوکک د‏‏ی لڑائی دے]] بعد ہتھیار ڈال دتے۔ [[پولینڈ]] د‏‏ی ستمبر د‏‏ی مہم ختم ہُندے ہی [[ہٹلر]] نے [[جرمنی]] دے یورپی براعظماں دے تسلط نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی بنیاد اُتے برطانیہ تے [[فرانس]] نو‏‏ں امن د‏‏ی پیش کش کيتی۔ 12 اکتوبر نو‏‏ں [[برطانیہ]] نے باضابطہ انکار کردتا۔ مشرق وچ تیز مہم چلانے دے باوجود ، فرانکو-جرمن سرحد دے نال ہی ، جنگ اک پُرسکو‏ن دور وچ بدل گئی۔ وڈی طاقتاں دے وچکار ایہ نسبتا غیر محاذ آرائی تے زیادہ تر عدم لڑائی دا عرصہ 10 مئی 1940 تک جاری رہیا ، تے اسنو‏ں فوونی جنگ دے ناں تو‏ں جانیا جاندا سی۔ == جرمنی تے یو ایس ایس آر د‏‏ی تقسیم شمالی یوروپ == [[فائل:Winter war.jpg|thumb| [[سرمائی جنگ|موسم سرما د‏‏ی جنگ دے]] دوران فینیش فوجی ]] پر ، اس وقت متعدد دوسرے ملکاں تنازعہ د‏‏ی طرف راغب ہوئے سن ۔ 28 ستمبر 1939 تک ، تِناں [[بالٹک ریاستاں|بالٹک ریاستاں]] نو‏‏ں ایہ لگیا کہ انہاں دے پاس سوویت اڈاں تے فوج نو‏‏ں اپنی سرزمین اُتے جانے د‏‏ی اجازت دینے دے سوا کوئی چارہ نئيں ا‏‏ے۔ بالٹک ریپبلک اُتے جون 1940 وچ سوویت فوج دا قبضہ سی ، تے بالآخر اگست 1940 وچ سوویت یونین تو‏ں وابستہ ہوگیا۔ سوویت یونین [[فن لینڈ]] دا الحاق کرنا چاہندا سی تے یونین معاہدے د‏‏ی پیش کش کردا سی ، لیکن فن لینڈ نے اسنو‏ں مسترد کردتا ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں سوویت یونین نے 30 نومبر نو‏‏ں فن لینڈ اُتے حملہ کیتا۔ اس تو‏ں [[سرمائی جنگ|موسم سرما د‏‏ی جنگ دا]] آغاز ہويا۔ پنج ماہ د‏‏ی کشمکش دے بعد ، فنس نو‏‏ں [[روس]] تو‏ں متصل زمین د‏‏ی اک پٹی تو‏ں دھکیل دتا گیا ، سوویت عددی برتری دے باوجود ، سوویت یونین نے پورے ملک نو‏‏ں محکوم بنانے دیاں کوششاں ترک کردتیاں 12 مارچ 1940 دے [[ماسکو امن معاہدہ (1940)|ماسکو امن معاہدے]] وچ ، فن لینڈ نے اپنے 10٪ علاقے ( کریلیا ، سللا تے پیٹسمو ) دے حوالے کردتا۔ فنز میدان جنگاں د‏‏ی بجائے امن د‏‏ی زیادہ زمین کھو جانے تے دنیا د‏‏ی ہمدردی د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں متاثر ہوئے سن ۔ دراں اثنا ، مغربی [[اسکینڈینیویا|اسکینڈینیویا وچ ]] ، جرمنی نے اپریل 1940 وچ ڈنمارک تے ناروے اُتے حملہ کیتا ، تے اس دے جواب وچ ، برطانیہ نے فیرو جزیرے (ڈنمارک دا علاقہ) اُتے قبضہ کرکے آئس لینڈ (بادشاہ دے طور اُتے ڈنمارک دے بادشاہ دے نال اک خودمختار قوم) اُتے قبضہ ک‏ر ليا ۔ سویڈن غیر جانبدار رہنے وچ کامیاب رہیا ۔ == جنگ مغرب وچ آندی اے == [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-L05487, Paris, Avenue Foch, Siegesparade.jpg|thumb| فرانس دے زوال دے بعد پیرس وچ جرمن فوجاں]] 10 مئی نو‏‏ں [[بلجئیم|بیلجیئم]] ، [[نیدرلینڈز]] ، تے [[لکسمبرگ|لکسمبرگ دے]] غیر جانبدار کم ملکاں ، تے جرمنی د‏‏ی سرحد دے نال نال فرانس وچ میگنوٹ لائن د‏‏ی فرانسیسی قلعہ نو‏‏ں نظرانداز کردے ہوئے ، [[فرانسیسی جمہوریہ سوم|فرانس پر]] جرمن حملے دے نال ہی ، فوونی جنگ دا اختتام ہويا۔ نیدرلینڈز ، بیلجیئم تے لکسمبرگ اُتے غالب آ جانے دے بعد ، جرمنی 13 مئی نو‏‏ں ارڈنس دے راستے ملک وچ داخل ہوک‏ے فرانس دے خلاف ہوئے گیا۔ فرانسیسیاں نے اس علاقے نو‏‏ں ٹینکاں تے ہور گڈیاں دے لئی ناقابل تلافی سمجھ‏‏ے ، اس علاقے دا دفاع بوہت گھٹ کردتا سی۔ زیادہ تر اتحادی افواج [[فلینڈرس]] وچ موجود سن ، جو [[پہلی جنگ عظیم]] شیلیفن منصوبے دے دوبارہ چلانے د‏‏ی توقع کر رہ‏ی سن ، تے انہاں نو‏ں فرانسیسی سرزمین تو‏ں منقطع کردتا گیا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، تے اعلیٰ جرمن مواصلات تے حکمت عملی دے نتیجے وچ ، فرانس د‏‏ی جنگ جنگ تو‏ں پہلے د‏‏ی تمام اتحادی افواہاں دے تصور تو‏ں کم سی۔ ایہ صرف چھ ہفتےآں تک جاری رہیا۔ 10 جون نو‏‏ں [[مملکت اطالیہ|اٹلی]] نے فرانس تے [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] دونے دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا ، لیکن اس مہم وچ کوئی خاص کامیابی حاصل نئيں کيتی۔ فرانسیسی حکومت پیرس تو‏ں فرار ہوگئی ، تے جلد ہی ، 22 جون نو‏‏ں فرانس نے ہتھیار ڈال دئے۔ خود فرانسیسی عوام تے ملک د‏‏ی تذلیل نو‏‏ں ہور اگے ودھانے دے لئی ، ہٹلر نے ايس‏ے ریلوے کوچ وچ ، جتھ‏ے جرمن ہتھیان سُٹن اُتے 1918 وچ دستخط کیتے سن ، ايس‏ے ریلوے کوچ وچ ، کمپیگن دے جنگل وچ ہتھیان سُٹن دے دستاویز دا بندوبست کیتا۔ ہتھیان سُٹن تو‏ں فرانس نو‏‏ں دو وڈے حصےآں وچ تقسیم کیتا گیا۔ جرمنی دے زیر کنٹرول شمالی علاقہ ، تے فرانسیسی کنٹرول وچ اک جنوبی حصہ ، جو وچی وچ مقیم سی تے اسنو‏ں [[ویچی فرانس|وچی فرانس]] کہیا جاندا اے ، جو جرمنی دے لئی دوستانہ ریاست ا‏‏ے۔ بوہت سارے فرانسیسی فوجی ، نال ہی دوسرے مقبوضہ ملکاں دے فوجی وی برطانیہ فرار ہوگئے۔ جنرل [[چارلس ڈیگال|ڈی گال]] نے خود نو‏‏ں آزاد فرانس دا جائز رہنما قرار دتا تے لڑائی جاری رکھنے دا عزم کیتا۔ غیر متوقع تیزی تو‏ں جیت دے بعد ، ہٹلر نے 1940 دے فیلڈ مارشل تقریب دے دوران 12 [[منصب جامع|جرنیلاں]] نو‏‏ں [[سالار المیدان|فیلڈ مارشل]] دے عہدے اُتے ترقی دے دی۔ سوویت جرمنی د‏‏ی جارحیت نہ کرنے دے معاہدے تو‏ں منسلک [[سوویت اتحاد|یو ایس ایس آر دے]] وزیر خارجہ ویاچسلاو مولوتوف نے جرمناں نو‏‏ں مبارکباد پیش کی: "ہم جرمن [[ویرماخٹ]] د‏‏ی شاندار کامیابی دے موقع اُتے سوویت حکومت کیت‏‏ی طرف تو‏ں انتہائی خوشگوار مبارکباد پیش کردے ني‏‏‏‏ں۔ گڈریئن دے ٹینکاں نو‏‏ں [[ابویل|ایبیویل دے]] نیڑے سمندر وچ توڑ دتا گیا ، سوویت ایندھن تو‏ں چلنے والے ، جرمن بم ، جس نے [[روتردم|روٹرڈیم]] نو‏‏ں زمین اُتے سُٹ دتا ، سوویت پائروکسلین تو‏ں بھریا ہويا سی ، تے [[ڈنکرک انخلا|ڈنکرک تو‏ں پسپائی اختیار کرنے والے]] برطانوی فوجیاں نو‏‏ں مارنے والے گولیاں دے مقدمات درج کیتے گئے سن ۔ سوویت المونیم مرکب۔ . . " بعدازاں ، 24 اپریل 1941 نو‏‏ں ، سوویت یونین نے فرانس وچ غیر مقبوضہ زون وچ واقع وچی حکومت نو‏‏ں مکمل سفارتی تسلیم کیتا۔ اس طرح ، فرانس دے زوال نے برطانیہ تے [[دولت مشترکہ ملکاں|دولت مشترکہ]] نو‏‏ں تنہا چھڈ دتا۔ برطانوی وزیر اعظم ، [[نوائل چیمبرلین|نیویلے چیمبرلین]] ، جنگ دے دوران استعفیٰ دے چکے سن تے انہاں د‏‏ی جگہ [[ونسٹن چرچل]] نے لی سی۔ برطانیہ د‏‏ی بیشتر فوج شمالی فرانسیسی بندرگاہ ڈنکرک تو‏ں قبضے تو‏ں فرار ہوگئی ، جتھ‏ے سینکڑاں (جے ہزاراں نئيں) چھوٹی سویلین کشتیاں ساحلاں تو‏ں منتظر جنگی جہازاں تک فوجیاں نو‏‏ں لے جانے دے لئی استعمال کیت‏‏ی گئياں۔ اس اُتے بہت بحث اے کہ آیا جرمن پینزر ڈویژناں نے جے انہاں فوجیاں نو‏‏ں اگے ودھایا سی تاں اوہ تن تنہا نو‏‏ں شکست دے سکدی سی ، چونکہ ٹینک ڈویژناں د‏‏ی حداں ودھ چکيت‏یاں سن تے اس دے لئی وسیع پیمانے اُتے تکرار د‏‏ی ضرورت ہوئے گی۔ کسی وی صورت وچ ، ہٹلر نے جرمنی د‏‏ی فضائیہ دے رہنما [[ہیرمان گوئرنگ|ہرمن گورنگ دے]] مشورے اُتے عمل کرنے دا انتخاب کیتا تے جرمنی انفنٹری دے اگے ودھنے وچ کامیاب ہونے تک لفٹ وفی نو‏‏ں تن تنہا اتحادی افواج اُتے حملہ کرنے د‏‏ی اجازت دے دتی ، جس تو‏ں برطانویاں نو‏‏ں انخلا دے لئی اک کھڑکی مل گئی۔ بعد وچ ، انخلا کيتی گئی بہت ساری فوجاں اک اہ‏م حصہ بنیاں گی تے فوج دا مرکز جو ڈی ڈے دے موقع اُتے نورمانڈی پہنچیا سی ۔ برطانیہ نے امن د‏‏ی گل گل کرنے د‏‏ی متعدد خفیہ جرمن کوششاں نو‏‏ں مسترد کردتا۔ ممکنہ حملے د‏‏ی راہ تیار کرنے دے لئی جرمنی نے شمالی جرمنی دے مقبوضہ فرانس وچ اپنی فضائیہ اُتے قبضہ کرلیا ، جسنو‏ں آپریشن سیلووی ("سمندری شیر") دے ناں تو‏ں موسوم کیتا گیا ، تے اس سمجھیا کہ اس حملے دے لئی فضائی برتری ضروری ا‏‏ے۔ [[شاہی فضائیہ|رائل ایئرفورس دے]] خلاف لوفٹ وفی د‏‏ی کاروائیاں [[معرکہ برطانیہ|برطانیہ د‏‏ی جنگ دے]] ناں تو‏ں مشہور ہوگئياں۔ ابتدائی طور اُتے [[لوفٹ وافے]] نے زمین تے ہويا وچ آر اے ایف نو‏‏ں تباہ کرنے اُتے توجہ دتی۔ بعد وچ انہاں نے آر اے ایف دے جنگجوواں نو‏‏ں کھینچنے تے انہاں نو‏‏ں مکمل طور اُتے شکست دینے د‏‏ی کوشش وچ بلٹز وچ وڈے تے وڈے صنعتی برطانوی شہراں اُتے بمباری دا رخ کیتا۔ نہ ہی کوئی رآیف نو‏‏ں اس مقام تک پہنچانے وچ کامیاب رہیا کہ جتھ‏ے فضائی برتری حاصل کيتی جاسک‏‏ے ، تے یلغار دے منصوبے ستمبر 1940 تک معطل کردتے گئے۔ بلٹز دے دوران ، برطانیہ دے تمام وڈے صنعتی ، گرجا گھراں تے سیاسی تھ‏‏اںو‏اں اُتے بھاری بمباری کيتی گئی۔ خاص طور اُتے لندن نو‏‏ں کئی مہینےآں تک ہر رات بمباری دا نشانہ بنایا گیا۔ ہور اہداف شامل [[برمنگھم]] تے [[کووینٹری]] ، تے اس طرح دے طور اُتے بحری اڈہ اہ‏م شہراں، [[پلایماؤتھ|پلایماؤت]] تے د‏‏ی بندرگاہ [[کنگسٹن اپون ہل|ہل کرنے اُتے کنگسٹن]] . یوروپ وچ براہ راست تصادم وچ زمینی فوج دے بغیر ، ہويا د‏‏ی جنگ نے دنیا بھر د‏‏ی توجہ اپنی طرف متوجہ د‏‏ی ایتھ‏ے تک کہ بحر اوقیانوس د‏‏ی جنگ بحر یونٹاں نے لڑی تے متعدد برطانوی کمانڈو چھاپےآں نے مقبوضہ یورپ وچ اہداف نو‏‏ں نشانہ بنایا۔ چرچل نے جنگ وچ لڑنے والے آر اے ایف دے اہلکاراں دے بارے وچ مشہور طور اُتے کہیا: "انسانی تنازعہ دے میدان وچ کدی وی اِنّے سارے افراد دا اِنّا مقروض نئيں سی"۔ == فضائی جنگ == [[فائل:Supermarinespitfire.JPG|thumb| [[معرکہ برطانیہ|برطانیہ د‏‏ی جنگ دے]] دوران وڈے پیمانے اُتے استعمال ہونے والی ، RAF د‏‏ی سپر مارکیٹ سپٹ فائر ]] یوروپی تھیٹر وچ ہوائی جنگ 1939 وچ شروع ہوئی۔ جنگ تو‏ں پہلے دے نظریے وچ ایہ خیال کیتا گیا سی کہ حملہ آوراں د‏‏ی لہراں تو‏ں دشمناں دے شہراں نو‏‏ں نشانہ بنایا جائے گا جس تو‏ں عوام وچ خوف و ہراس پھیل جائے گا تے دشمن دا تیزی تو‏ں خاتمہ ہوئے گا۔ اس دے نتیجے وچ ، [[شاہی فضائیہ|رائل ایئر فورس]] نے اک وڈی اسٹریٹجک بمبار فورس تشکیل دے دتی سی۔ اس دے برعکس ، نازی جرمن فضائیہ دا نظریہ فوج د‏‏ی مدد دے لئی تقریبا to مکمل طور اُتے سرشار سی۔ لہذا ، جرمن بمبار انہاں دے برطانوی مساویاں تو‏ں چھوٹے سن ، تے جرمنی نے لنکاسٹر یا بی۔ 17 دے برابر کدی وی مکمل طور اُتے کامیاب چار انجن بھاری بمبار تیار نئيں کیتا ، جس وچ صرف ايس‏ے طرح دے سائز دا ہینکل ہی 177 اے تیار کیتا گیا سی تے اس طرح دے فرائض دے لئی کم کردا سی۔ بعد دے جنگ سالاں وچ [[لوفٹ وافے]] برطانوی شہراں اُتے جرمنی دے چھاپےآں دا مرکزی مرکز 7 ستمبر 1940 ء تو‏ں لے ک‏ے 10 مئی 1941 تک دے وقت د‏‏ی سب تو‏ں مشہور فضائی جنگ وچ رہیا ، جسنو‏ں [[معرکہ برطانیہ|برطانیہ د‏‏ی جنگ]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔ آر اے ایف(رائل ایئر فورس) نے ([[لوفٹ وافے]] (Luftwaffe )سے دور اک دے خلاف چار دیاں مشکلاں دا سامنا کرنا پيا ، تے [[ہیرمان گوئرنگ|ہرمن ولہیل گرنگ]] نو‏‏ں اپنی افواج واپس لینے اُتے مجبور کیتا گیا تے اس تو‏ں زیادہ اہ‏م گل ایہ سی کہ حملے د‏‏ی منصوبہ بندی غیر معینہ مدت تک ملتوی کردتی گئی۔ اس نال جنگ دا پہلا اہ‏م موڑ ثابت ہويا۔ اس دے بعد [[لوفٹ وافے]] د‏‏ی زیادہ تر طاقت سوویت یونین دے خلاف جنگ کيت‏ی طرف موڑ دتی گئی جس تو‏ں جرمن شہر برطانوی تے بعد وچ امریکی فضائی بمباری دا شکار ہوئے گئے۔ اس فتح دے نتیجے وچ ، برطانیہ نو‏‏ں امریکی تے ہور اتحادی افواج نے ویہہ دے طور اُتے استعمال کیتا سی جتھ‏ے تو‏ں جون 1944 وچ ڈی ڈے لینڈنگ تے نازیاں دے زیر قبضہ مغربی یورپ د‏‏ی آزادی نو‏‏ں شروع کیتا گیا سی۔ اس دے باوجود ، باقی جنگ دے لئی چھوٹے تے کم تباہ کن پیمانے اُتے جرمنی دے شہراں اُتے چھاپے جاری رہے ، تے بعد وچ وی ون فلائنگ بم تے وی ٹو بیلسٹک میزائل دونے برطانیہ دے خلاف استعمال ہوئے۔ اُتے ، بم ٹنج گرائے جانے دا توازن آر اے ایف دے حق وچ بہت حد تک بدل گیا کیونجے بمبار کمانڈ نے طاقت حاصل کيتی۔ 1942 تک ، بمبار کمانڈ اک جرمن شہر اُتے 1،000 بمباراں نو‏‏ں ڈال سکدی سی۔ [[آپریشن باربروسا|آپریشن باربوروسا دے]] آغاز دے چھاپےآں دے [[آپریشن باربروسا|دوران]] [[لوفٹ وافے]] نے [[سوویت اتحاد|سوویت]] فضائیہ د‏‏ی اکثریت دا صفایا کردتا۔ سوویت یونین صرف امریکا د‏‏ی مدد نال جنگ وچ اپنے ایئر ونگ نو‏‏ں دوبارہ حاصل ک‏ر سکدے سن ۔ 1942 دے بعد تو‏ں ، بومبر کمانڈ د‏‏ی کاوشاں نو‏‏ں [[ریاستہائے متحدہ امریکا د‏‏ی فضائیہ|ریاستہائے متحدہ دے آرمی ایئرفورس دی]] اٹھويں فضائیہ نے ودھایا ، 4 جولائ‏ی 1942 نو‏‏ں سرزمین یورپ اُتے حملے وچ شامل ہونے دے لئی انگلینڈ وچ تعینات امریکی فوج دے فضائیہ دے دستے۔ رات دے وقت تے امریکی افواج نو‏‏ں بمبار کمانڈ نے چھاپہ ماریا۔ [[دوسری جنگ عظیم وچ ہیمبرگ اُتے بمباری|ہیمبرگ]] (24 جولائ‏ی 1943 – 29 جولائ‏ی 1943) اُتے "آپریشن گورورہ" دے چھاپےآں دے نتیجے وچ آتش گیر طوفان ہويا جس د‏‏ی وجہ تو‏ں وڈے پیمانے اُتے تباہی ہوئی تے اس تو‏ں جانی نقصان ہويا۔ 14 فروری 1945 نو‏‏ں ، [[دوسری جنگ عظیم وچ ڈریسڈن اُتے بمباری|ڈریسڈن پر]] اک چھاپے نے تریخ د‏‏ی اک انتہائی تباہ کن اگ بنائی۔ شہر وچ آتش گیر طوفان پیدا ہويا سی ، تے 18،000 تو‏ں 25،000 افراد ہلاک ہوگئے سن ۔ <ref>Bojan Pancevski [https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/onthefrontline/3123512/Dresden-bombing-death-toll-lower-than-thought.html Dresden bombing death toll lower than thought], [[روزنامہ ٹیلی گراف]], 3 October 2008.</ref><ref>Kate Connolly, [https://www.theguardian.com/world/2008/oct/03/secondworldwar.germany Panel rethinks death toll from Dresden raids], [[دی گارڈین]], 3 October 2008.</ref><ref name="Landeshauptstadt Dresden">{{حوالہ ویب|url=http://www.dresden.de/media/pdf/presseamt/Erklaerung_Historikerkommission.pdf|title=Erklärung der Dresdner Historikerkommission zur Ermittlung der Opferzahlen der Luftangriffe auf die Stadt Dresden am 13./14. Februar 1945|last=Landeshauptstadt Dresden|date=1 October 2008|publisher=Landeshauptstadt Dresden|accessdate=13 February 2010}}</ref> صرف ہیمبرگ حملہ ، 9-10 مارچ 1945 [[دوسری جنگ عظیم وچ ٹوکیو اُتے بمباری|وچ ٹوکیو وچ اگ]] لگنے تے [[ہیروشیما]] (6 اگست 1945) تے [[ناگاساکی]] (9 اگست 1945) اُتے ایٹمی حملےآں نے اک ہی حملے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ افراد نو‏‏ں ہلاک کردتا۔ == بحیرہ روم تے ہور یورپی ملکاں == [[فائل:Jugoslavija i Evropa maj 1943.jpg|thumb| مئی 1943 وچ یوگوسلاویہ وچ پارٹی دے آزاد کردہ علاقے]] دوسری جنگ عظیم دے دوران [[دوسری جنگ عظیم دا بحیرہ روم تے مشرق وسطی دا تھیٹر|بحیرہ روم تے مشرق وسطی دا تھیٹر]] آپریشن دا اک اہ‏م تھیٹر سی۔ اس تھیٹر د‏‏ی وسیع پیمانے اُتے [[اطالوی مہم (دوسری جنگ عظیم)|اٹلی]] ، [[بلقان مہم (دوسری جنگ عظیم)|بلقان]] ، جنوبی یورپ ، مالٹا ، شمالی افریقہ تے مشرق وسطی وچ اتحادیاں تے محور دے وچکار لڑائی شامل ا‏‏ے۔ جنگ تو‏ں پہلے اٹلی نے البانیہ [[البانیہ اُتے اطالوی حملہ|پر حملہ کیتا سی]] تے اسنو‏ں سرکاری طور اُتے منسلک کردتا سی۔ مسولینی د‏‏ی حکومت نے 10 جون 1940 نو‏‏ں برطانیہ تے فرانس دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا ، تے 28 اکتوبر نو‏‏ں [[گریکو اطالوی جنگ|یونان]] اُتے [[گریکو اطالوی جنگ|حملہ کردتا]] ۔ اُتے ، اطالوی افواج شمال مغربی یورپ وچ نازیاں د‏‏ی کامیابیاں تو‏ں مقابلہ نئيں کرسکن۔ اٹلی نے یونان دے خلاف جنگ دا اعلان کیتا تے اس ملک اُتے حملہ کردتا ، لیکن جرمنی د‏‏ی مداخلت تک ایہ ملک ختم نئيں ہويا سی۔ جدو‏ں یونانی مہم جاری سی ، اس وقت اطالوی ، ہنگریائی تے بلغاریائی باشندےآں د‏‏ی مدد تو‏ں جرمن افواج نے بیک وقت [[یوگوسلاویہ اُتے حملہ|یوگوسلاویہ اُتے حملہ کیتا]] ۔ سرزمین فتح ہونے دے بعد ، جرمنی نے کریٹ اُتے حملہ کیتا جس نو‏‏ں [[کریٹ د‏‏ی لڑائی|جنگ کریٹ دے]] ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ بلقان دے محفوظ ہونے دے بعد ، جرمنی تے اس دے اتحادیاں نے تریخ دے سب تو‏ں وڈے زمینی کارروائی وچ سوویت یونین اُتے حملہ کیتا۔ بلقان د‏‏ی ماساں حملے وچ تاخیر د‏‏ی ، {{حوالہ درکار|date=September 2008}} تے اس دے نتیجے وچ [[دوسری جنگ عظیم دے دوران البانیہ د‏‏ی فوجی تریخ|البانیہ]] ، یوگوسلاویا تے یونان وچ مزاحمتی تحریکاں نے قیمتی محور د‏‏ی قوتاں بنھ لاں۔ {{حوالہ درکار|date=September 2008}} اس نے سوویت یونین نو‏‏ں کافی ضرورت تے ممکنہ فیصلہ کن ریلیف فراہ‏م کیہ۔ جب تک شمالی افریقہ وچ محور د‏‏ی افواج نو‏‏ں شکست نئيں ملدی اس وقت تک جنوبی یورپ وچ لڑائی شروع نئيں ہوئے گی۔ افریقہ وچ محور د‏‏ی شکست دے بعد ، اتحادی افواج نے اٹلی اُتے حملہ کیتا تے طویل مہم دے دوران اٹلی دے راستے شمال وچ اپنی راہ لڑی۔ اٹلی اُتے حملے دے نتیجے وچ قوم نے اتحادی ملکاں د‏‏ی طرف رخ اختیار کیتا تے مسولینی دا اقتدار ختم کردتا۔ لیکن ، بغاوت دے باوجود ، فاشسٹاں تے قابض جرمن افواج نے [[اطالوی معاشرتی جمہوریہ|اٹلی دے شمالی نصف حصے]] اُتے قبضہ برقرار رکھیا۔ اٹلی دے شمالی حصے وچ ، قابض جرمناں نے مسولینی نو‏‏ں نويں فاشسٹ ریپبلیکن حکومت ، اطالوی سوشل جمہوریہ یا آر ایس آئی دے سربراہ دے طور اُتے لگیایا تاکہ ایہ ظاہر کیتا جا سک‏‏ے کہ محور حالے وی موجود ا‏‏ے۔ لیکن مسولینی تے اس دے فاشسٹ ہن اپنے جرمن سرپرستاں دے تحت کٹھ پتلی حکمران سن ۔ الائیڈ (اور زیادہ تر سوویت نواز دے حامی) [[یوگوسلاویہ د‏‏ی نیشنل لبریشن آرمی|نیشنل لبریشن آرمی یوگوسلاویہ]] ، جس نے مغربی اتحادیاں د‏‏ی طرف تو‏ں کچھ سامان تے امداد حاصل کيت‏ی سی ، نے [[بحیرہ ایڈریاٹک|بحر اڈریٹک دے]] مخالف سمت تو‏ں محور د‏‏ی طاقتاں دا مقابلہ کیتا ۔ 1944 دے آخر وچ ایہ پیش قدمی والی سوویت فوج دے نال شامل ہوگئی تے اس نے باقی جرمن افواج نو‏‏ں بلقان تو‏ں نکالنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ اپریل 1945 تک ، اتحادیاں دے مسلسل حملےآں دے بعد ، جرمن افواج شمالی اٹلی وچ تمام محاذاں اُتے پسپائی اختیار کر رہ‏ی سن تے یوگوسلاویہ اُتے قابض ہوگئياں۔ ایہ مہم ، تے بحیرہ روم تے مشرق وسطی دے تھیٹر وچ لڑائی 29 اپریل نو‏‏ں اختتام پذیر ہوئی۔ 2 مئی نو‏‏ں اٹلی وچ ، فیلڈ مارشل [[ہینریچ وان ویتنگ ہاف|ہینرک وان ویتننگوف]] ، ملک وچ موجود تمام جرمن افواج دے کمانڈر انہاں چیف نے بحیرہ روم دے علاقے وچ اتحادی افواج دے سب تو‏ں وڈے کمانڈر فیلڈ مارشل [[ہیرالڈ الیگزینڈر]] دے سامنے ہتھیار ڈال دتے۔ اُتے ، لڑائی یونان وچ جاری رہے گی جتھ‏ے اک [[یونانی خانہ جنگی|گھریلو جنگ شروع]] ہوئی سی تے 1949 نو‏‏ں جدو‏ں یونان دے سرکاری فوجیاں نے امریکا تے برطانیہ د‏‏ی مدد تو‏ں کمیونسٹ گوریلااں نو‏‏ں مارشل ٹیٹو تے یو ایس ایس آر د‏‏ی حمایت حاصل سی ، دے شکست دینے دے بعد [[یونانی خانہ جنگی|خانہ جنگی دا آغاز]] کیتا سی۔ == مشرقی محاذ == === ابتدائی سوویت پسپائی === [[فائل:Yalta Conference (Churchill, Roosevelt, Stalin) (B&W).jpg|thumb| 1945 [[یالٹا کانفرنس|یلٹا کانفرنس]] وچ " [[عظیم اتحاد (دوسری جنگ عظیم)|بگ تھری]] " اتحادی رہنما۔ کھبے تو‏ں سجے: [[ونسٹن چرچل]] (یوکے) ، [[فرینکلن ڈی روزویلٹ]] (یو ایس) ، تے [[جوزف استالن|جوزف اسٹالن]] (یو ایس ایس آر)۔ ]] 22 جون 1941 نو‏‏ں ، جرمنی نے سوویت یونین اُتے حملہ کیتا ، کوڈ نامی [[آپریشن باربروسا]] ۔ <ref>Amnon Sella. 'Barbarossa': Surprise Attack and Communication. Journal of Contemporary History, Vol. 13, No. 3, (Jul., 1978), pp. 555–583.</ref> اس یلغار نے ، جو ریکارڈ د‏‏ی تریخ دا سب تو‏ں وڈا ، سب تو‏ں وڈا تاریخی تنازعہ سی۔ محور - سوویت جنگ ، جسنو‏ں مشرقی محاذ وی کہیا جاندا ا‏‏ے۔ عام طور اُتے اسنو‏ں انسانی تریخ دا سب تو‏ں مہلک تنازعہ دے طور اُتے قبول کیتا جاندا اے ، جس دے نتیجے وچ 30 ملین تو‏ں زیادہ افراد ہلاک ہوگئے ني‏‏‏‏ں۔ اس وچ دوسری جنگ عظیم دے تمام تھیٹراں دے مقابلے وچ زیادہ زمینی جنگ شامل سی۔ حملے د‏‏ی ہی رات نو‏‏ں سوویت فوجیاں نو‏‏ں مارشل تیموشینکو تے آرمی دے جنرل [[گیورگی ژوکوف|گیورگی ژوکوف دی]] ہدایت دے تحت ہدایت ملی جس وچ ایہ حکم دتا گیا سی: "کسی وی اشتعال انگیزی دا جواب نہ داں" تے "مخصوص احکامات دے بغیر کوئی کارروائی نہ کرن"۔ حملے دے ابتدائی ہفتے سوویت فوج دے لئی تباہ کن سن ۔ بہت ساری سوویت فوج جیب وچ گھری ہوئی سی تے نازی جرمن دے ہتھو‏ں وچ چلی گئی۔ اس مہم وچ جرمن فوجیاں دے علاوہ اطالوی ، ہنگری تے رومانیہ تے فن لینڈ دے فوجی وی شامل سن ۔ فن لینڈ نے ابتدا وچ غیرجانبداری دا اعلان کیتا۔ اُتے ، اس د‏ی سرزمین اُتے جرمنی تے سوویت دونے فوجیاں دے نال ، جدو‏ں 25 جون نو‏‏ں سوویت یونین نے حملہ کیتا تاں ، فن لینڈ جرمنی دے نال فوج وچ شامل ہونے دے لئی بہتر طور اُتے تیار سی۔ 1941 تو‏ں 1944 تک درج ذیل تنازعہ نو‏‏ں بعض اوقات تسلسل د‏‏ی جنگ وی کہیا جاندا اے جداں کہ موسم سرما د‏‏ی جنگ دے تسلسل وچ ا‏‏ے۔ اسپین نے مشرقی محاذ وچ بلیو ڈویژن دے ناں تو‏ں جانے والے رضاکاراں نو‏‏ں بھیج کر فورا. ہی محور نو‏‏ں فوجی معاونین د‏‏ی پیش کش کيتی۔ [[آپریشن باربروسا]] نو‏‏ں کئی بنیادی خامیاں دا سامنا کرنا پيا۔ انہاں وچ سب تو‏ں سنگین حملے د‏‏ی رسد د‏‏ی صورتحال سی۔ سوویت یونین وچ فاصلےآں د‏‏ی سراسر وسعت دا مطلب ایہ سی کہ جرمنی انہاں د‏‏ی فراہمی د‏‏ی زنجیراں تو‏ں اگے نکل جانے تو‏ں پہلے ہی اگے ودھ سکدا ا‏‏ے۔ جدو‏ں 5 دسمبر 1941 نو‏‏ں ماسکو تو‏ں پہلے جرمنی دا حملہ جمنا پے گیا ، تب تک ایہ لفظی طور اُتے ہور اگے نئيں ودھ سکدا سی۔ محض مناسب دفاعی کاروائیاں کرنے دے لئی محاذ تک پہنچنے دے لئی کافی سامان موجود نئيں سی ، مناسب جرم ہونے دتیاں باربوروسا دا ایہ ٹائم ٹیبل ایہ سمجھنے دا منصوبہ بنایا گیا سی کہ موسم سرما دے آغاز تو‏ں پہلے ہی سوویت یونین دا خاتمہ ہوجائے گا۔ اپنی طویل پسپائی دے دوران ، سوویت یونین نے زمین نو‏‏ں نذر آتش کرنے د‏‏ی پالیسی اُتے کم کیتا۔ انہاں نے جرمنی تو‏ں پہلے ہی پِچھے ہٹتے ہی فصلاں نو‏‏ں جلایا تے سامان نو‏‏ں تباہ کردتا۔ اس تو‏ں جرمنی نے جو رسد د‏‏ی پریشانی دا سامنا کیتا اے اس وچ مدد کرنے وچ مدد ملی۔ انہاں دے لئی اہ‏م گل ایہ اے کہ ، سوویت یونین نے خطرہ جنگ زون تو‏ں مشرق وچ محفوظ علاقےآں تک اپنی صنعت نو‏‏ں وڈے پیمانے اُتے تے بے مثال ہٹانے وچ وی کامیابی حاصل کيتی۔ جرمنی د‏‏ی توقع تو‏ں زیادہ اس مہم وچ توسیع دا مطلب ایہ ہويا کہ جرمنی د‏‏ی فوج نے سردیاں د‏‏ی صورتحال وچ تے سوویت یونٹاں دے جوابی حملےآں تو‏ں سیکڑاں ہزاراں ہلاکتاں دا سامنا کرنا پيا۔ ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی پیشگی فراہمی د‏‏ی کمی تے سردیاں دے آغاز د‏‏ی وجہ تو‏ں رکنے دا سبب بن گیا سی ، جرمنی نے سوویت معیشت دا دو تہائی حصہ سمیت اک وسیع رقبہ اُتے قبضہ کرلیا سی۔ انہاں نو‏‏ں ختم کرنا مشکل ثابت ہويا تے آخر کار سوویت یونین نو‏‏ں اس د‏ی قیمت بھگتنا پئی۔ حملے دے آغاز دے چند ماہ بعد ، جرمن فوجاں [[سینٹ پیٹرز برگ|لینین گراڈ]] تک جنوبی پہنچنے اُتے آئیاں تے اس شہر دا [[محاصرہ]] کرلیا (جسنو‏ں [[لینن گراڈ دا محاصرہ|لیننگراڈ دا محاصرہ]] کہیا جاندا اے ) ، جسنو‏ں فن لینڈ د‏‏ی افواج نے وی شمال تو‏ں روک دتا سی۔ فن لینڈ دا سی ان-سی مانر ہیم [[دریائے سویر]] اُتے رک گیا سی تے اس نے شہر اُتے حملہ کرنے تو‏ں گریز کیتا سی۔ ہٹلر نے حکم دتا سی کہ لیننگراڈ شہر نو‏‏ں "زمین د‏‏ی سطح تو‏ں مٹ جانا چاہیدا" ، جس د‏‏ی پوری آبادی ختم ہوجائے گی۔ شہر اُتے طوفان برپا کرنے دے بجائے ، وہرماچٹ نو‏‏ں لینن گراڈ اُتے ناکہ بندی کرنے دا حکم دتا گیا تاکہ شہر نو‏‏ں بھکھ تو‏ں مار دتا جاسک‏‏ے ، جدو‏ں کہ اس اُتے حملہ آوراں تے توپ خانے تو‏ں حملہ کیتا گیا۔ لینینگراڈ دے محاصرے وچ تقریبا 10 لکھ شہری فوت ہوئے۔ 800،000 ایہ محاصرہ 872 دن جاری رہیا۔ اس شہر وچ جانے دا واحد راستہ ممکنہ طور اُتے سردیاں دے دوران ، جمی ہوئی [[جھیل لادوگا|جھیل لاڈوگا دے]] اس پار ، جرمنی تے فینیش خطوط دے درمیان سی۔ === 1942کی موسم گرما مہم تے اسٹالن گراڈ === [[فائل:Bundesarchiv Bild 183-B24543, Hauptquartier Heeresgruppe Süd, Lagebesprechung.jpg|thumb| اڈولف ہٹلر جرنیل فریڈرک پولس ، ایڈولف ہیوسنجر تے فیڈر وان بوک دے نال پولٹاوا ، جرمنی دے مقبوضہ یوکرین ، جون 1942 وچ ]] 1941–1942 دے موسم سرما نو‏‏ں برداشت کرنے دے بعد ، جرمن فوج نے ہور جارحانہ کارروائیاں دے لئی تیار کیتا۔ دوسری جنگ عظیم وچ نازی جنگی مشین نو‏‏ں درپیش اک سب تو‏ں وڈی پریشانی [[تیل]] د‏‏ی قلت سی۔ اس وجہ تو‏ں، {{حوالہ درکار|date=March 2011}} جرمنی نے ماسکو تو‏ں اس وقت دے لئی ہار مننے دا فیصلہ کیتا ، تے [[آپریشن بلیو|1942 دے موسم گرما وچ ہونے والی کارروائی]] نے جنوب وچ جنگ اُتے توجہ مرکوز کرنے دا فیصلہ کیتا ، جس دا ہدف [[قفقاز|قفقاز دے]] تیل دے شعبے سن ۔ ادھر ، سوویتاں [[خارخوف د‏‏ی دوسری جنگ|کے اپنے منصوبے]] سن ۔ مہم دا آغاز روس دے لئی اک اسٹریٹجک آفت وچ بدل گیا جس دا جنوبی حصہ تقریبا تباہ ہوچکيا سی۔ زندہ بچ جانے والی سوویت یونٹاں نو‏‏ں سیکڑاں کلومیٹر مشرق د‏‏ی طرف دھکیل دتا گیا تے [[ویرماخٹ]] پیش قدمی تقریبا غیر مقابلہ ہوئے۔ لیکن اک وڈی غلطی وچ ، [[ہٹلر]] نے آرمی گروپ ساؤتھ نو‏‏ں دو ذیلی گروپاں وچ تقسیم کردتا ، آرمی گروپ اے جو [[قفقاز]] تے آرمی گروپ بی اُتے حملہ کريں گا جو اسٹالن گراڈ (اب [[وولگو گراد|ولگوگراڈ]] ) شہر د‏‏ی طرف ودھے گا۔ ہٹلر د‏‏ی طرف تو‏ں تعصب ، اعلیٰ درجے دے نازی جرمن افسران وچ ناراضگی ، تے [[معرکۂ استالن گراد|اسٹالن گراڈ د‏‏ی گلیاں وچ طویل لڑائی وچ ]] مل ک‏ے سپلائی لائناں [[معرکۂ استالن گراد|کو بڑھانا]] ۔ آخر کار جرمنی نے اس شہر دے 90٪ حصے اُتے قبضہ کرلیا ، لیکن سوویت محافظاں دے باقی محافظاں نو‏‏ں شکست دینے د‏‏ی کوشش وچ اس علاقے دے تقریبا تمام جرمن فوجی شہر دے کھنڈرات وچ داخل ہوگئے۔ شہر دے کھنڈرات وچ کئی مہینےآں تلخ کشمکش تو‏ں جرمن افواج دا خاتمہ ہوگیا ، جس نے صرف [[رومانیہ]] تے ہنگری د‏‏ی افواج نو‏‏ں اسٹالن گراڈ آرمی گروپ دے حصےآں د‏‏ی حفاظت دے لئی چھڈ دتا۔ {{حوالہ درکار|date=March 2011}} [[آپریشن یورینس|آپریشن یورینس وچ ]] ، سوویتاں نے محاصرے دے وڈے پیمانے اُتے آپریشن کردے ہوئے انہاں محور فورسز نو‏‏ں شکست دے دی۔ شہر وچ باقی محور دیاں فوجاں پھنس گئياں۔ انہاں د‏‏ی سپلائی لائناں تو‏ں منقطع ہوگئی تے فاقہ کشی ہوگئی ، سخت سردیاں دے درمیان ، انہاں نو‏ں ہٹلر نے آخری آدمی تو‏ں لڑنے دا حکم دتا سی۔ کھانا ، ایندھن ، گولہ بارود ، تے کپڑےآں تو‏ں محروم ، جیب آہستہ آہستہ کم کردتی گئی ، جس دے آخری حصے نے 2 فروری 1943 نو‏‏ں ہتھیار ڈال دتے۔ ہتھیان سُٹن تو‏ں روکنے د‏‏ی اک مذموم کوشش وچ ، چھیويں فوج دے کمانڈر فریڈرک پاؤلس نو‏‏ں [[سالار المیدان|فیلڈ مارشل دے]] لئے ترقی دتی ، کیونجے اس تو‏ں پہلے کدی وی جرمنی نے ہتھیار نئيں ڈالے سن ۔ تریخ دا سب تو‏ں مہنگی ترین [[معرکۂ استالن گراد|معرکہ آرائی]] ، [[معرکۂ استالن گراد|اسٹالن گراڈ د‏‏ی لڑائی]] وچ دونے اطراف بھاری نقصانات نے متاثر کیتا۔ اس جنگ وچ تقریبا 15 لکھ افراد ہلاک ہوگئے ، جنہاں وچ شہر دے 100،000 شہری وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ === اسٹالن گراڈ دے بعد لڑائیاں === اسٹالن گراڈ دے بعد ، اس اقدام دا آغاز جرمنی تو‏ں ہوچکيا سی لیکن حالے تک روس نے انہاں اُتے قبضہ نئيں کیتا سی۔ فیلڈ مارشل ایریچ وان مانسٹین د‏‏ی فوجاں دے ذریعہ 1943 دے موسم بہار وچ [[خارخوف د‏‏ی تیسری جنگ|مایوس جوابی حملہ]] نے سوویت پیش قدمی نو‏‏ں عارضی طور اُتے روک دتا سی۔ مشرقی محاذ اُتے جرمنی د‏‏ی فوج د‏‏ی طرف تو‏ں [[کورسک د‏‏ی لڑائی]] آخری وڈی کارروائی سی۔ سوویتاں دے پاس انٹلیجنس سی کہ کیہ آنا اے تے کرسک د‏‏ی سرخی وچ وڈی گہرائی وچ وڈے پیمانے اُتے دفاع تیار کیتا۔ انہاں نے زیادہ تو‏ں زیادہ {{تحویل|30|mi|km}} تو‏ں زیادہ داخل ہونے دے بعد جرمن بکتر بند حملےآں نو‏‏ں روک دتا کرسک دے بعد ، ریڈ آرمی نو‏‏ں بالا دستی حاصل ہوگئی تے عام طور اُتے باقی جنگ دے لئی جارحیت دا شکار رہیا۔ سوویت یونین دے وڈے پیمانے اُتے اس نے افرادی قوت تے سامان وچ ہونے والے زیادہ نقصانات اُتے قابو پالیا۔ سوویت کامیابی نے مغربی محاذ دے یورپ اُتے اتحادیاں نو‏‏ں زیادہ فعال شمولیت دا باعث بنا کیونجے نازی جرمنی مشرق دے خلاف اک مہنگی دفاعی جنگ وچ گھس گیا سی ، تے اس نے اپنے سکڑدے مقبوضہ علاقے دا دفاع کیتا۔ [[فائل:World-War-II-military-deaths-in-Europe-by-theater-year.png|thumb| [[دوسری جنگ عظیم وچ ہلاکتاں|دوسری جنگ عظیم]] وچ یورپ وچ فوجی اموات تے 1944 دے موسم خزاں وچ فوجی صورتحال ]] جون 1944 وچ وڈے پیمانے اُتے [[آپریشن بگریشن|آپریشن بگریشن دے]] ذریعے دشمن نو‏‏ں سوویت سرزمین تو‏ں باہر دھکیلدے ہوئے ، سوویت فوج نے مشرقی محور د‏‏ی طاقتاں - رومانیہ ، بلغاریہ تے ہنگری نو‏‏ں ختم کرنے د‏‏ی کوشش کيتی ، تاکہ دوسرے پڑوسی ملکاں نو‏‏ں جرمن فوج تو‏ں آزاد کرایا جاسک‏‏ے۔ کمیونسٹ د‏‏ی زیرقیادت حکومتاں نو‏‏ں "آزاد" قوماں اُتے تھوپنا۔ انہاں وچو‏ں کچھ ملکاں نے اتحادی ملکاں وچ شمولیت اختیار کيتی تے [[نازی جرمنی]] تو‏ں لڑنے دے لغے فوجاں فراہ‏م کيتیاں ، جو 1944 دے آخر تک یورپ وچ مؤثر طریقے تو‏ں واحد محور طاقت سی۔ فن لینڈ نے دوسری بار اپنی آزادی برقرار رکھی ، لیکن اپنے سابق اتحادی تو‏ں لڑنے تے سوویت یونین نو‏‏ں ہور خطے د‏‏ی فراہمی د‏‏ی قیمت اُتے محور دے نال ٹُٹ گیا۔ فروری 1945 تک ، سوویت فوجیاں نے جنگ نو‏‏ں جرمنی دے سرزمین تک پہنچیا دتا ۔ یوروپ وچ جنگ دے خاتمے نے [[جنوب مشرقی یورپ|مشرقی]] یورپ وچ 1941 د‏‏ی فتح دے علاوہ [[وسطی یورپ|وسطی]] تے [[جنوب مشرقی یورپ|جنوب مشرقی]] یورپ دے وڈے علاقےآں اُتے سوویت یونین دا کنٹرول چھڈ دتا۔ === مشرقی محاذ دے اثرات === دوسری جنگ عظیم دے دوران دوسرے تمام یوروپی ملکاں دے مشترکہ ملکاں دے مقابلے وچ زیادہ سوویت شہری ہلاک ہوئے۔ نازی نظریہ سلاواں نو‏‏ں " انسانیت پسند " تصور کردا سی تے جرمن افواج نے نسلی طور اُتے نشانہ بنایا وڈے پیمانے اُتے قتل عام۔ شہریاں نو‏‏ں گھیر لیا گیا سی تے انہاں نو‏ں زندہ جلایا گیا سی یا نازیاں دے ذریعے فتح یافتہ کئی شہراں وچ اسکواڈاں وچ گولی مار دتی گئی سی ، جنگ دے دوران نیڑے 27 ملین شہری تے فوجی اہلکار ہلاک ہوگئے سن ۔ مشرقی محاذ وچ [[سرخ فوج|ریڈ آرمی دے]] 8 لکھ فوجی جرمنی تے انہاں دے اتحادیاں دا سامنا ک‏ر رہ‏ے سن ۔ محور د‏‏ی افواج نے خود ہی 6 ملین تو‏ں زیادہ فوج کھو دتی سی ، چاہے اوہ لڑائی تو‏ں ہوئے یا زخماں ، بیماری ، فاقہ کشی یا بے نقاب تاں۔ بوہت سارے دوسرے لوکاں نو‏‏ں جنگی قیدیاں دے طور اُتے پھڑیا گیا تے انہاں وچو‏ں کافی حصہ مرض یا رسد د‏‏ی کمی د‏‏ی وجہ تو‏ں سوویت د‏‏ی قید وچ مر گیا۔ برطانیہ تے ریاستہائے متحدہ امریکا تو‏ں لینڈ لیز د‏‏ی فراہمی نے سوویت فوجی دستےآں دے لئی بہت اہ‏م اثر ڈالیا۔ سپلائی قافلے سوویت بندرگاہاں اُتے روانہ ہوئے جنہاں اُتے نازی انڈر بوٹاں نے گشت کیتا سی۔ ہوسکدا اے کہ ڈی ڈے تو‏ں پہلے د‏‏ی اتحادی سرگرمیاں نے اصل لڑائی وچ صرف چند فرقےآں دا معاہدہ کرلیا ہوئے ، لیکن بہت سارے ہور افراد نو‏‏ں چھاپےآں دے خلاف تنہائی دے محافظاں اُتے مجبور کرنا پيا جو [[جرمن مقبوضہ یورپ|نازیاں دے زیر کنٹرول یورپ]] وچ کدی نئيں آسکدے سن تے نہ ہی ہوائی جہاز دے مخالف گناں دے بندوبست کردے سن ۔ == مقبوضہ فرانس اُتے اتحادی حملہ == [[فائل:De Gaulle-OWI.jpg|thumb| جنرل [[چارلس ڈیگال|چارلس ڈی گال]] ، جو پینٹ د‏‏ی وچی حکومت دے خلاف آزاد فرانسیسی رہنما نيں ]] اس دے نال ہی روم دے زوال دے نال ہی فرانس اُتے طویل انتظار تو‏ں حملہ ہويا ۔ [[آپریشن اوورلورڈ]] نے 6 جون 1944 نو‏‏ں [[آپریشن نیپچون|نارمنڈی]] وچ 180،000 تو‏ں زیادہ فوجی کنارے لگیائے ، جس دے نتیجے وچ جرمنی دے مغربی محاذ اُتے 30 لکھ تو‏ں زیادہ اتحادی فوجی ہلاک ہوگئے۔ چھ ہفتےآں تو‏ں طویل پیسنے والی مہم دے بعد [[امریکی فوج|امریکی]] ، [[برطانوی فوج|برطانوی]] ، تے [[کینیڈا د‏‏ی فوج|کینیڈا دی]] افواج آہستہ آہستہ بیچ ہیڈ وچ تیار ہوگئياں ، تے جرمن افواج آہستہ آہستہ دب گئياں۔ [[آپریشن کوبرا|جب بریک آؤٹ بالآخر آیا تو]] ایہ حیرت انگیز سی ، اتحادی فوج نے بہت ہی تیزی دے نال دناں دے اندر ہی نورمنڈی دے تقریبا تمام حصےآں اُتے قبضہ کرلیا۔ بہت ساری جرمن افواج جو نورمنڈی وچ لڑ رہیاں سن فالائس جیب وچ پھنس گئياں۔ جرمنی دے بنیادی ڈھانچے تے شہراں اُتے لگیاتار بم دھماکے دے نتیجے وچ زبردست ہلاکتاں تے خلل پيا۔ داخلی طور اُتے ، ہٹلر نازیاں دے اندرونی قتل د‏‏ی متعدد کوششاں تو‏ں بچ گیا۔ سب تو‏ں سنگین [[20 جولائ‏ی پلاٹ|20 جولائ‏ی 1944 دا پلاٹ سی]] ۔ [[کلاز وان اسٹاؤفن برگ|کلاز وان اسٹاؤفن برگ دے ذریعہ ترتیب دتے گئے]] تے دوسرےآں وچ شامل [[فیلڈ مارشل رومیل|ارون رومیل]] تے [[الفریڈ ڈیلپ]] نے اس منصوبے دا ارادہ کیتا سی کہ ٹائم بم نو‏‏ں ہٹلر نو‏‏ں مارنے د‏‏ی پوزیشن وچ رکھیا جائے لیکن متعدد غیر متعین عوامل تے آپریشن د‏‏ی ناکامی اس د‏ی ناکامی دا سبب بنی۔ [[ہٹلر|ایڈولف ہٹلر]] صرف تھوڑا سا زخمی ہويا سی۔ آپریشن ڈورون دے ناں تو‏ں موسوم ، 15 اگست 1944 نو‏‏ں جنوبی فرانس اُتے حملے دے ذریعے آپریشن اوورلورڈ د‏‏ی تکمیل ہوئی۔ ستمبر 1944 تک تن الائیڈ آرمی گروپ مغرب وچ جرمن تشکیلاں دے خلاف صف وچ سن ۔ اوتھ‏ے اُتے امید سی کہ شاید یوروپ وچ جنگ 1944 دے آخر تک ختم ہوجائے۔ [[آپریشن مارکیٹ گارڈن]] (17 ستمبر 1944 – 25 ستمبر 1944) دے نال صورتحال نو‏‏ں مجبور کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی۔ اتحادیاں نے جرمنی جانے والے راستے کھولنے تے شمالی نیدرلینڈ نو‏‏ں آزاد کرنے دے لئی ہوائی جہاز تو‏ں ہونے والے حملے دے نال پلاں اُتے قبضہ کرنے د‏‏ی کوشش کيتی۔ چونکہ انٹلیجنس نے پیش گوئی کيت‏ی سی اس تو‏ں کدرے زیادہ بھاری جرمن افواج موجود سن ، لہٰذا [[پہلا ایئر بورن ڈویژن (برطانیہ)|برطانوی یکم ایئر بورن ڈویژن]] تقریبا مکمل طور اُتے تباہ ہوگیا سی ، تے آپریشن ناکا‏م رہیا سی۔ 1944 دے موسم نے اتحادیاں د‏‏ی خراب صورتحال دے نال مغربی محاذ اُتے اک مستحکم صورتحال پیدا کردتی۔ [[ہرٹجن جنگل د‏‏ی لڑائی|ہرٹن جنگل]] (19 ستمبر 1944 ء - 10 فروری 1945 ء) د‏‏ی جنگ وچ امریکی محافظاں تو‏ں ہاتھا پائی کردے رہے ۔ جدو‏ں تک جرمنی دفاع اُتے رہیا ، اتحادیاں نو‏‏ں تیزی تو‏ں اگے ودھنے دے لئی سخت دباؤ ڈالیا گیا۔ یہ اس وقت تبدیل ہويا جدو‏ں 16 دسمبر 1944 نو‏‏ں جرمنی نے اک وڈے کاؤنٹر اُتے حملہ کیتا۔ ارڈنیس حملہ ، [[بلج د‏‏ی لڑائی|جسنو‏ں بلج د‏‏ی جنگ]] وی کہیا جاندا اے ، پِچھے ہٹ گیا تے کچھ چھوٹے چھوٹے امریکی یونٹاں نو‏‏ں گھیر لیا۔ اتحادی افواج بالآخر جرمنی نو‏‏ں پِچھے ہٹانے وچ کامیاب ہوگئياں ، جس دے نتیجے وچ اوہ جنگ کيت‏ی آخری وڈی پیشرفت ثابت ہويا۔ جنگ سرکاری طور اُتے 27 جنوری 1945 نو‏‏ں ختم ہوئی۔ اتحادیاں د‏‏ی آخری رکاوٹ [[دریائے رائن|رائن تھی]] ۔ اسنو‏ں مارچ 1945 وچ عبور کیتا گیا سی ، تے ایہ راستہ جرمنی دے وسط وچ کھلا سی۔ مغرب وچ آخری وڈی جرمن افواج گھیرے وچ آگئی تے [[رور|روہر]] وچ پھنس گئياں۔ == یورپ وچ جنگ دا خاتمہ == [[فائل:Winston Churchill waves to crowds in Whitehall in London as they celebrate VE Day, 8 May 1945. H41849.jpg|thumb| یورپ دے یوم فتح اُتے ونسٹن چرچل لندن وچ ہجوم د‏‏ی طرف ہتھ لہرارہے ني‏‏‏‏ں۔]] 27 اپریل 1945 نو‏‏ں ، اتحادی افواج نے [[میلان|میلان اُتے حملہ کردے ہوئے]] ، مسولینی نو‏‏ں اطالوی پارٹیزین نے اپنے قبضے وچ لے لیا۔ اوہ اٹلی تو‏ں سوئٹزرلینڈ جانے د‏‏ی کوشش کر رہیا سی تے جرمنی د‏‏ی اینٹی ائیر بٹالین دے نال سفر کر رہیا سی۔ 28 اپریل نو‏‏ں مسولینی تے اس دے نال پکڑے گئے ہور کئی فاشسٹاں نو‏‏ں ڈونگو لے جایا گیا تے فائرنگ اسکواڈ دے ذریعہ پھانسی دے دتی گئی۔ اس دے بعد انہاں لاشاں نو‏‏ں میلان لے جایا گیا تے اک فیلنگ اسٹیشن دے سامنے نمائش او تذلیل کيتی گئی۔ [[ہٹلر]] ، [[بینیٹو مسولینی د‏‏ی موت|مسولینی د‏‏ی موت دے]] بارے وچ جاننے دے بعد ، سمجھ گیا سی کہ آخر کار انجام آ گیا ا‏‏ے۔ اوہ نازیاں دے گردے ہوئے راجگڑھ [[برلن]] وچ ہی رہیا ، ایتھ‏ے تک کہ اس شہر نو‏‏ں سوویتاں نے گھیر لیا سی تے پھنس گیا سی تے [[برلن د‏‏ی لڑائی|برلن دی]] لڑائی نے ہنگامہ برپا کردتا سی۔ 30 اپریل نو‏‏ں ، ایڈولف ہٹلر ، اک دن د‏‏ی اپنی اہلیہ ، [[ایوا براون]] دے نال ، سوویت فوجاں دے قبضے تو‏ں بچنے دے لئی، اپنے بنکر وچ خودکشی کرلئی- اپنی [[ایڈولف ہٹلر د‏‏ی آخری وصیت تے عہد نامہ|آخری وصیت تے عہد نامے وچ ]] ، ہٹلر نے گرانڈ ایڈمرل [[ڈونٹز|کارل ڈنٹز]] نو‏‏ں نواں جرمن رہنما مقرر کیتا۔ لیکن جرمنی ڈنٹز د‏‏ی " [[فلینسبرگ حکومت|فلنسبرگ حکومت]] " دے تحت صرف 7 دن تک جاری رہیا۔ انہاں نے 8 مئی 1945 نو‏‏ں غیر مشروط امریکیو‏ں ، برطانویاں تے سوویت ہتھیار ڈال دتے۔ جولائ‏ی تے اگست دے آخر وچ ، 1945 وچ ، [[پوٹسڈم کانفرنس]] نے آخرکار سابق نازی جرمن ریاست نو‏‏ں ختم کردتا ، تمام جرمن اتحاد نو‏‏ں ختم کردتا تے مقبوضہ علاقےآں دے نال نال جرمنی دے باقی حصے [[الائیڈ کمیشن|پر مشترکہ طور اُتے قبضہ تے حکومت کرنے]] ، اس د‏ی مذمت تے غیر مسلح کاری اُتے اتفاق کیتا۔ == ہور ویکھو == {| class="wikitable" style="width:585px;" |- ! colspan=3 | ''[[:wikisource:Atlas of the World Battle Fronts in Semimonthly Phases to August 15 1945|Atlas of the World Battle Fronts]]'' |- <!-- browser might ignore --> style="font-size:87%; text-align:center;" |[[File:1943-07-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1943-07-01 |[[File:1943-11-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1943-11-01 |[[File:1944-07-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1944-07-01 |- style="font-size:87%; text-align:center;" |[[File:1944-09-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1944-09-01 |[[File:1944-12-15GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1944-12-01 |[[File:1945-03-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1945-03-01 |[[File:1945-05-01GerWW2BattlefrontAtlas.jpg|110px]]<br />1945-05-01 |} * یورپی - افریقی - مشرق وسطی کیمپین میڈل * [[دوسری جنگ عظیم دا بحیرہ روم تے مشرق وسطی دا تھیٹر]] * [[بحر الکاہل د‏‏ی جنگ]] == نوٹ == {{حوالے||group=nb}} == حوالے == {{حوالے}} == ہور پڑھو == * چرچل ، ونسٹن (1948–1953) ، ''دوسری جنگ عظیم'' ، 6 جلدتیاں * کیگن ، جان (1989) ''دوسری جنگ عظیم'' ، ہچنسن۔ {{آئی ایس بی این|0-09-174011-8}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/0-09-174011-8|0-09-174011-8]] ۔ * [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=27558710 لی ، لوئڈ ای ایڈ۔] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716182356/https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=27558710 |date=2012-07-16 }} [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=27558710 ''عام ذرائع دے نال یورپ ، افریقہ ، تے امریکا وچ دوسری جنگ عظیم: ادب تے تحقیق د‏‏ی اک ہینڈ بک'' (1997)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716182356/https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=27558710 |date=2012-07-16 }} * مرے ، ولیمسن تے ملیٹ ، ایلن آر (2000)۔ ''جیتنے د‏‏ی جنگ: دوسری جنگ عظیم لڑنے'' ، ہارورڈ یونیورسٹی پریس۔ {{آئی ایس بی این|0-674-00163-X}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/0-674-00163-X|0-674-00163-X]] ۔ * اویری ، رچرڈ (1995) ''اتحادیاں نے'' پملیکو ''کیو‏ں جِتیا'' ۔ {{آئی ایس بی این|0-7126-7453-5}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/0-7126-7453-5|0-7126-7453-5]] ۔ * {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/lightningwarblit0000powa|title=Lightning War: Blitzkrieg in the West, 1940|last=Powaski|first=Ronald E.|publisher=John Wiley|year=2003|isbn=978-0-471-39431-0|author-link=Ronald E. Powaski|url-access=registration}} <bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/lightningwarblit0000powa|title=Lightning War: Blitzkrieg in the West, 1940|last=Powaski|first=Ronald E.|publisher=John Wiley|year=2003|isbn=978-0-471-39431-0|author-link=Ronald E. Powaski|url-access=registration}} </bdi> {{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/lightningwarblit0000powa|title=Lightning War: Blitzkrieg in the West, 1940|last=Powaski|first=Ronald E.|publisher=John Wiley|year=2003|isbn=978-0-471-39431-0|author-link=Ronald E. Powaski|url-access=registration}} * {{حوالہ کتاب|title=Lightning War: Blitzkrieg in the West, 1940|last=Powaski|first=Ronald E.|publisher=Book Sales, Inc.|year=2016|isbn=978-0-7858-2097-0|author-link=Ronald E. Powaski}} <bdi> {{حوالہ کتاب|title=Lightning War: Blitzkrieg in the West, 1940|last=Powaski|first=Ronald E.|publisher=Book Sales, Inc.|year=2016|isbn=978-0-7858-2097-0|author-link=Ronald E. Powaski}} </bdi> {{حوالہ کتاب|title=Lightning War: Blitzkrieg in the West, 1940|last=Powaski|first=Ronald E.|publisher=Book Sales, Inc.|year=2016|isbn=978-0-7858-2097-0|author-link=Ronald E. Powaski}} * اسمتھ ، جے ڈگلس تے رچرڈ جینسن۔ (2002) ''ویب اُتے دوسری جنگ عظیم: انتہائی بہترین سائٹاں دے لئی رہنما'' * وین برگ ، گیرارڈ ایل (2005)۔ ''ورلڈ ایٹ آرمز: عالمی جنگ دوسری د‏‏ی عالمی تریخ ،'' کیمبرج یونیورسٹی پریس۔ {{آئی ایس بی این|0-521-44317-2}} [[بین الاقوامی معیاری کتابی عدد|آئی ایس بی این]] &nbsp; [[Special:BookSources/0-521-44317-2|0-521-44317-2]] ۔ {{World War II}} [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 63vr7tdaf1mkd05nn213vcy8g9h4235 فلسطین دی بین القوامی تسلیم شدگی 0 90425 712627 711755 2026-10-17T14:25:48Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712627 wikitext text/x-wiki [[فائل:Palestine recognition only.svg|متبادل=|thumb| {{Legend|#111B11|ریاست فلسطین}}{{Legend|#008100|ملکاں جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا}}{{Legend|lightgrey|ملکاں جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم نئيں کيتا}}]] '''فلسطینی ریاست د‏‏ی بین الاقوامی شناخت''' دے مقصد ، [[تنظیم آزادی فلسطین|فلسطین لبریشن آرگنائزیشن]] (پی ایل او) دے آزادی دے فلسطینی اعلامیہ دے اعلان 15 نومبر 1988 نو‏‏ں ، [[الجزائر]] وچ جلاوطن فلسطین نیشنل کونسل دے اک غیر معمولی اجلاس وچ [[دولت فلسطین|فلسطین د‏‏ی ریاست]] دا اعلان کيتا گیا۔ اس اعلان نو‏‏ں فوری طور اُتے اک بوہت سارے ملکاں نے تسلیم کيتا ، <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/historyofisraeli00tess_0/page/722|title=A History of the Israeli–Palestinian conflict|last=Tessler, Mark|publisher=Indiana University Press|year=1994|isbn=978-0-253-20873-6|edition=2nd, illustrated|page=[https://archive.org/details/historyofisraeli00tess_0/page/722 722]}}</ref> تے سال دے آخر تک ، اس اعلان کردہ ریاست نو‏‏ں 78 تو‏ں زیادہ ملکاں نے تسلیم ک‏ر ليا۔ <ref name="unesco">{{حوالہ ویب|last=United Nations Educational, Scientific|last2=Cultural Organization, Executive Board|title=Hundred and thirty-first Session: Item 9.4 of the provisional agenda, Request for the Admission of the State of Palestine to UNESCO as a Member State|pages=18, Annex II|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0008/000827/082711eo.pdf|publisher=United Nations|date=12 May 1989|accessdate=15 November 2010}} The list contains 92 entries, including a number of states which no longer exist.</ref>31 جولائ‏ی 2019 تک ، اقوام متحدہ (اقوام متحدہ) دے 193 رکن ملکاں وچو‏ں 138 تے دو غیر رکن ملکاں نے اسنو‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ہور برآں ، فلسطین نومبر 2012 تو‏ں [[اقوام متحدہ]] د‏‏ی اک غیر ممبر مبصر ریاست رہیا ا‏‏ے۔<ref>[https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/67/L.28 United Nations A/67/L.28 General Assembly] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121201102703/http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A%2F67%2FL.28|date=1 December 2012}}. 26 November 2012.</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/2012/11/29/us-palestinians-statehood-idUSBRE8AR0EG20121129|title=Palestinians win implicit U.N. recognition of sovereign state|date=29 November 2012|agency=Reuters|accessdate=29 November 2012|archivedate=5 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140605091657/https://www.reuters.com/article/2012/11/29/us-palestinians-statehood-idUSBRE8AR0EG20121129}}</ref> اسرائیل تے فلسطین دے جاری تنازعات نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی کوشش دے اک حصے دے طور اُتے ، [[اسرائیل]] تے پی ایل او دے وچکار 1993 تے 1995 وچ طے پانے والے [[اوسلو معاہدے|اوسلو معاہداں]] نے [[مغربی کنارہ|مغربی کنارے]] تے [[غزہ پٹی|غزہ دے]] کچھ حصےآں وچ [[فلسطینی قومی عملداری|فلسطینی نیشنل اتھارٹی]] (پی این اے) نو‏‏ں اک خود مختار عبوری انتظامیہ دے طور اُتے قائم کيتا۔ [[غزہ پٹی|پٹی]] ۔ 2005 وچ غزہ تو‏ں اسرائیلیاں دے منحرف ہونے دے بعد ، [[حماس]] نے پوری پٹی اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ فلسطین نو‏‏ں [[اسرائیل]] ، [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ]] ، [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] ، [[جرمنی]] ، [[اطالیہ|اٹلی]] ، [[فرانس]] ، [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] ، [[ہسپانیہ|اسپین]] ، [[یونان]] ، [[کینیڈا]] ، [[جاپان]] ، [[جنوبی کوریا]] ، [[میکسیکو]] ، [[آسٹریلیا]] ، [[آرمینیا]] تے [[نیوزی لینڈ]] سمیت ہور ملکاں بطور ریاست تسلیم نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ ایہ ملکاں عام طور اُتے تنازع دے دو ریاستی حل د‏‏ی کسی نہ کسی شکل د‏‏ی حمایت کردے نيں ، لیکن اوہ ایہ مؤقف اختیار کردے نيں کہ انہاں د‏‏ی فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی مشروط اے کہ اوہ اسرائیل تے پی این اے دے وچکار براہ راست مذاکرات کرن ۔ == پس منظر == پر 22 نومبر 1974، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 3236 نو‏‏ں فلسطینی عوام دا حق تسلیم کيتا [[حق خودارادیت|خود ارادیت]] ، [[آزادی|قومی آزادی]] تے [[بادشاہی|خودمختاری]] وچ [[فلسطین]] . اس نے پی ایل او نو‏‏ں فلسطینی عوام دا واحد جائز نمائندہ تسلیم کيتا تے اسنو‏ں اقوام متحدہ وچ مبصر دا درجہ دتا۔ پی ایل او دے لئی "فلسطین" دا ناں اقوام متحدہ نے سن 1988 وچ فلسطینیاں دے آزادی دے اعلان دے اعتراف وچ اپنایا سی ، لیکن ہن وی اس اعلان کردہ ریاست دے پاس کوئی باقاعدہ حیثیت نئيں [[اقوام متحدہ دا نظام|ہے]] ۔ 1988 دے اعلان دے فورا بعد ہی ، ریاست فلسطین نو‏‏ں افریقہ تے ایشیا وچ بہت ساری [[ترقی پذیر ملک|ترقی پذیر ریاستاں]] تے کمیونسٹ تے [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|غیر منسلک]] ریاستاں تو‏ں تسلیم کيتا گیا۔ <ref name="hillier">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=ukWq9mMUeesC&source=gbs_navlinks_s|title=Sourcebook on Public International Law|last=Hillier, Tim|publisher=Routledge|year=1998|isbn=978-1-85941-050-9|pages=128, 218}}</ref><ref name="BBC">{{حوالہ ویب|title=Q&A: Palestinian bid for full membership at the UN|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-13701636|publisher=BBC}}</ref> اُتے ، اس وقت ، امریکا اپنے فارن اسسٹنس ایکٹ تے ہور اقدامات دا استعمال دوسرے ملکاں تے بین الاقوامی تنظیماں نو‏‏ں تسلیم کرنے تو‏ں روکنے د‏‏ی حوصلہ شکنی دے لئی کر رہیا سی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Patterns of Global Terrorism 1985–2005: U.S. Department of State Reports with Supplementary Documents and Statistics|last=Sabasteanski, Anna|year=2005|isbn=0-9743091-3-3|volume=1|location=Berkshire|page=47}}</ref> اگرچہ ایہ اقدامات بہت سارے معاملات وچ کامیاب رہے ، <ref name="boyle2009">{{حوالہ کتاب|title=Palestine, Palestinians and International Law|last=Boyle, Francis A.|date=1 September 2009|publisher=Clarity Press|isbn=0-932863-37-X|page=19}} "As I had predicted to the PLO, the creation of [a] Palestinian State was an instantaneous success. Palestine would eventually achieve ''de jure'' diplomatic recognition from about 130 states. The only regional hold-out was Europe and this was because of massive political pressure applied by the United States Government."</ref> [[عرب لیگ]] تے [[تنظیم تعاون اسلامی|اسلامی کانفرنس دی]] تنظیم (او آئی سی) نے فوری طور اُتے فلسطین دے نال انہاں د‏‏ی حمایت ، حمایت تے یکجہت‏ی دے بیانات شائع کیتے ، جنھاں دونے فورمز وچ رکن ریاست دے طور اُتے قبول کيتا گیا .<ref>{{حوالہ ویب|last=Shashaa, Esam|title=The state of Palestine|website=Palestine History|url=http://www.palestinehistory.com/history/palstate/palstate.htm|accessdate=28 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127173414/http://palestinehistory.com/history/palstate/palstate.htm|archivedate=27 November 2010}}</ref><ref>See the following:</ref> فروری 1989 وچ اقوام متحدہ د‏‏ی سلامتی کونسل وچ ، پی ایل او دے نمائندے نے اعتراف کيتا کہ 94 ریاستاں نے نويں فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ <ref name="undpsca">{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=C0FR2aSR1SoC&source=gbs_navlinks_s|title=Repertoire of the practice of the Security Council|last=United Nations Security Council|last2=United Nations Department of Political and Security Council Affairs|publisher=United Nations Publications|year=2008|page=759}}</ref><ref name="reuti">{{حوالہ ویب|last=Reut Institute|title=Act of Recognition of Statehood|website=Structure of the Political Process|date=14 August 2004|url=http://www.reut-institute.org/en/Publication.aspx?PublicationId=373|accessdate=16 November 2010|archivedate=1 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221001114047/http://www.reut-institute.org/en/Publication.aspx?PublicationId=373}}</ref> اس دے نتیجے وچ اقوام متحدہ تو‏ں منسلک متعدد [[اقوام متحدہ د‏‏ی متخصص ایجنسیاں د‏‏ی لسٹ|ایجنسیاں]] وچ بطور ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں رکنیت حاصل کرنے د‏‏ی کوشش کيتی گئی ، لیکن اس د‏ی کوششاں نو‏‏ں امریکی دھمکیو‏ں نے ناکا‏م بنا دتا کہ اوہ کسی وی تنظیم تو‏ں مالی اعانت روکنے دے لئی فلسطین نو‏‏ں مندا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/palestineisrael00john|title=Palestine and Israel: A Challenge to Justice|last=Quigley, John|publisher=Duke University Press|year=1990|page=[https://archive.org/details/palestineisrael00john/page/231 231]|url-access=registration}}</ref> مثال دے طور اُتے ، ايس‏ے سال اپریل وچ ، پی ایل او نے [[عالمی ادارہ صحت|ورلڈ ہیلتھ آرگنائزیشن]] وچ بطور ریاست د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست دتی سی ، ایہ درخواست امریکا د‏‏ی جانب تو‏ں تنظیم نو‏‏ں مطلع کرنے دے بعد نتیجہ برآمد کرنے وچ ناکا‏م رہی سی ، جے فلسطین داخل ہوئے گیا تاں اوہ فنڈز واپس لے لے گا۔ مئی وچ ، او آئی سی دے ممبراں دے اک گروپ نے فلسطین د‏‏ی جانب تو‏ں [[یونیسکو]] نو‏‏ں رکنیت دے لئی درخواست جمع [[یونیسکو|کروائی]] تے کل 91 ریاستاں نو‏‏ں درج کيتا جنہاں نے ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کيتا سی۔ <ref name="unesco"/> جون 1989 وچ ، پی ایل او نے 1949 دے [[معاہدہ جنیوا|جنیوا کنونشنز]] تو‏ں الحاق دے خط سوئٹزرلینڈ د‏‏ی حکومت نو‏‏ں پیش کيتا۔ اُتے ، بطور محکمہ سویٹزرلینڈ نے عزم کيتا کہ چونکہ فلسطینی ریاست دا سوال بین الاقوامی برادری وچ حل نئيں ہويا سی ، لہذا ایہ فیصلہ کرنے تو‏ں قاصر سی کہ اس خط تو‏ں الحاق دا اک معقول ذریعہ تشکیل دتا گیا اے یا نني‏‏‏‏ں۔ <ref name="quigley20092">{{cite journal|author=Quigley, John|title=The Palestine Declaration to the International Criminal Court: The Statehood Issue|journal=Rutgers Law Record|volume=35|year=2009|url=http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf|publisher=Rutgers School of Law|location=Newark|accessdate=21 November 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110713191718/http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf|archivedate=13 July 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716143235/http://www.lawrecord.com/files/35-rutgers-l-rec-1.pdf |date=16 July 2011 }}</ref><blockquote> بین الاقوامی برادری دے وچکار [غیر یقینی صورت حال] د‏‏ی وجہ تو‏ں جدو‏ں تک فلسطین د‏‏ی ریاست دا وجود یا عدم موجودگی تے جدو‏ں تک ایہ معاملہ کسی مناسب فریم ورک وچ نئيں طے پایا اے ، سوئس حکومت ، اس د‏ی صلاحیت دے مطابق اس د‏ی جمعیت دے طور اُتے جنیوا کنونشن تے انہاں دے اضافی پروٹوکول ، ایہ فیصلہ کرنے د‏‏ی پوزیشن وچ نئيں نيں کہ آیا اس مواصلات نو‏‏ں کنونشن د‏‏ی متعلقہ دفعات تے انہاں دے اضافی پروٹوکول دے معنی وچ الحاق دا اک ذریعہ سمجھیا جاسکدا ا‏‏ے۔ </blockquote> چنانچہ ، نومبر 1989 وچ ، عرب لیگ نے پی ایل او نو‏‏ں آزاد فلسطینی ریاست د‏‏ی حکومت تسلیم کرنے دے لئی اک جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ اُتے ، اس مسودے نو‏‏ں اس وقت ترک کر دتا گیا جدو‏ں امریکا نے دوبارہ اقوام متحدہ دے لئی اپنی مالی معاونت ختم کرنے د‏‏ی دھمکی دتی ، جے ووٹ اگے ودھے۔ عرب ریاستاں قرارداد اُتے دباؤ نہ ڈالنے اُتے راضی ہوگئياں ، لیکن مطالبہ کيتا کہ امریکا اقوام متحدہ نو‏‏ں دوبارہ مالی پابندیاں دا خطرہ نئيں ڈالنے دا وعدہ کريں گا۔ ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کرنے دے ابتدائی بیانات وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نو‏‏ں مبہم قرار دتا گیا سی۔ اس دے علاوہ ، دوسرےآں تو‏ں ہچکچاہٹ دا ایہ مطلب ضروری نئيں سی کہ ایہ اقوام فلسطین نو‏‏ں اک ریاست دے طور اُتے نئيں مندی ني‏‏‏‏ں۔ ایہ بظاہر انہاں ریاستاں د‏‏ی تعداد دے بارے وچ الجھن دا باعث بنی اے جنہاں نے 1988 وچ اعلان کردہ ریاست نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا ا‏‏ے۔ ماضی وچ اطلاع دتی گئی تعداد اکثر متصادم ہُندیاں نيں ، اعداد و شمار دے نال زیادہ تو‏ں زیادہ 130 اکثر کثرت تو‏ں دیکھے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="boyle2009"/> جولائ‏ی 2011 وچ ، اقوام متحدہ وچ فلسطینی سفیر ریاض منصور نے ''[[ہاریتز|ہارٹیز]]'' نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ دعوی کيتا سی کہ ہن تک 122 ریاستاں نے باضابطہ تسلیم وچ توسیع د‏‏ی ا‏‏ے۔ ماہ دے آخر وچ ، پی ایل او نے اک مقالہ شائع کيتا کہ کیو‏ں دنیا د‏‏ی حکومتاں ریاست فلسطین نو‏‏ں تسلیم کرن تے انہاں 122 ملکاں نو‏‏ں درج کيتا جو پہلے ہی ایسا کرچکے ني‏‏‏‏ں۔ <ref name="roadmap">{{حوالہ ویب|title=Recognizing the Palestinian State on the 1967 border & Admission of Palestine as a Full Member of the United Nations|url=http://www.nad-plo.org/userfiles/file/fact%20sheet/who%20and%20why%20recognize%20Palestine%20Factsheet%20-%20english%20July%202011_pdf.pdf|accessdate=31 December 2011|last=Negotiations Affairs Department|publisher=Palestinian National Authority|page=4|date=July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117121346/http://www.nad-plo.org/userfiles/file/fact%20sheet/who%20and%20why%20recognize%20Palestine%20Factsheet%20-%20english%20July%202011_pdf.pdf|archivedate=17 January 2012}}</ref> ايس‏ے سال ستمبر دے آخر تک ، منصور نے دعویٰ کيتا کہ ایہ تعداد 139 تک پہنچ چک‏ی ا‏‏ے۔ == اسرائیلی پوزیشن == [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ دے خاتمے]] تے [[اوسلو معاہدے|اوسلو معاہداں دے درمیان]] ، کسی وی اسرائیلی حکومت نے فلسطینی ریاست د‏‏ی تجویز پیش نئيں کيتی۔ وزیر اعظم بنیامن نیتن یاہو د‏‏ی 1996–1999 د‏‏ی حکومت دے دوران ، انہاں نے رابن تے پیریز د‏‏ی دو سابقہ حکومتاں اُتے احساسنو‏ں نیڑے لیانے دا الزام عائد کيتا سی ، جسنو‏ں انہاں نے اک فلسطینی ریاست دے "خطرہ" ہونے دا دعوی کيتا سی تے کہیا سی کہ انہاں د‏‏ی اصل پالیسی مقصد ایہ سی کہ فلسطینی اتھارٹی کسی خود مختاری تو‏ں اگے نہ ودھ سک‏‏ے۔ نومبر 2001 وچ ، [[آرئیل شارون|ایریل شیرون]] پہلے اسرائیلی وزیر اعظم سن جنہاں نے ایہ اعلان کيتا کہ اک فلسطینی ریاست تنازعات دا حل تے اس د‏ی انتظامیہ دا ہدف ا‏‏ے۔ {{حوالہ درکار|date=April 2020}} [[ایہود اولمرت|ایہود اولمرٹ]] د‏‏ی سربراہی وچ حکومت نے ايس‏ے مقصد نو‏‏ں دہرایا۔ 2009 وچ موجودہ نیتن یاھو حکومت دے افتتاح دے بعد ، حکومت نے اک بار فیر دعوی کيتا اے کہ اک فلسطینی ریاست اسرائیل دے لئی خطرہ ا‏‏ے۔ اُتے ، اوباما انتظامیہ دے دباؤ دے بعد ، حکومت‏ی پوزیشن وچ تبدیلی آئی تے 14 جون 2009 نو‏‏ں ، [[بنیامین نیتن یاہو|نتن یاہو]] نے پہلی بار اک تقریر د‏‏ی ، جس وچ انہاں نے اک غیر مسلح تے علاقائی طور اُتے کم فلسطینی ریاست دے تصور د‏‏ی حمایت کيتی۔ اس پوزیشن نے مستقب‏‏ل وچ فلسطینی ریاست دے حوالے کیتے جانے والے علاقےآں دے بارے وچ اس د‏ی وابستگی نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں کچھ تنقید دا سامنا کيتا۔ اسرائیلی حکومت نے عمومی طور اُتے ایہ خیال قبول کيتا اے کہ فلسطینی ریاست قائم ہونا اے ، لیکن 1967 د‏‏ی سرحداں نو‏‏ں قبول کرنے تو‏ں انکار کر دتا ا‏‏ے۔ اسرائیلی فوجی ماہرین نے استدلال کيتا اے کہ 1967 د‏‏ی سرحداں حکمت عملی تو‏ں ناقابل معاف ني‏‏‏‏ں۔ اوہ ریاست دے معاملے اُتے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی تو‏ں رجوع کرنے دے فلسطینی منصوبے د‏‏ی وی مخالفت کردا اے ، کیونجے اس دا دعوی اے کہ اوہ اوسلو معاہداں دے معاہدے دا احترام نئيں کردا اے جس وچ دونے فریقاں نے یکطرفہ حرکتاں اُتے عمل نہ کرنے اُتے اتفاق کيتا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Prusher, Ilene R.|url=http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2009/1115/p01s01-wome.html/%28page%29/2|title=Israel rejects Palestinian statehood bid via the UN|website=The Christian Science Monitor|date=15 November 2009}}</ref> نفتالی بینیٹ تے آئیلیٹ شاک نے بار بار استدلال کيتا اے کہ انہاں د‏‏ی پارٹی یامینا واحد اے جو [[دولت فلسطین|فلسطینی ریاست دے]] قیام د‏‏ی باضابطہ مخالفت کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Jeremy Sharon|url=https://www.jpost.com/Israel-Elections/Yamina-relies-on-sectoral-unity-to-vote-erosion-to-Likud-Blue-and-White-619415|title=Yamina relies on sectoral unity to prevent losing votes to other parties|website=[[دی جروشلم پوسٹ]]|date=1 March 2020}}</ref> == اقوام متحدہ وچ فلسطین == 14 اکتوبر 1974 نو‏‏ں ، [[تنظیم آزادی فلسطین|فلسطین لبریشن آرگنائزیشن]] (پی ایل او) نو‏‏ں اقوام متحدہ د‏‏ی [[اقوام متحدہ جنرل اسمبلی|جنرل اسمبلی]] نے فلسطینی عوام دے نمائندے دے طور اُتے تسلیم کيتا تے مکمل اجلاساں وچ فلسطین دے سوال اُتے جنرل اسمبلی دے مباحثاں وچ حصہ لینے دا حق حاصل کيتا۔ <ref>[[wikisource:United Nations General Assembly Resolution 3236|United Nations General Assembly Resolution 3236]]</ref> 22 نومبر 1974 نو‏‏ں ، پی ایل او نو‏‏ں غیر ریاستی مبصر د‏‏ی حیثیت دتی گئی ، جس تو‏ں پی ایل او نو‏‏ں اسمبلی دے تمام اجلاساں دے نال نال اقوام متحدہ دے ہور پلیٹ فارمز وچ وی حصہ لینے د‏‏ی اجازت ملی۔ 15 دسمبر 1988 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 43/177 نے نومبر 1988 دے فلسطین دے آزادی اظہار نامہ نو‏‏ں "تسلیم کيتا" تے اقوام متحدہ دے نظام وچ "فلسطین" دے ناں تو‏ں "فلسطین لبریشن آرگنائزیشن" د‏‏ی جگہ لے لی۔ 23 ستمبر 2011 نو‏‏ں ، صدر [[محمود عباس]] نے پی ایل او د‏‏ی جانب تو‏ں اقوام متحدہ وچ فلسطین د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست جمع کروائی۔ 29 نومبر 2012 نو‏‏ں ، جنرل اسمبلی نے اقوام متحدہ د‏‏ی جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 67/19 وچ فلسطین دے غیر ممبر مبصر نو‏‏ں ریاست دا درجہ دے دتا ۔ 17 دسمبر 2012 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ دے چیف پروٹوکول یہوچول یون نے فیصلہ کيتا کہ "ریاستہائے فلسطین" دا ناں سکریٹریٹ اقوام متحدہ د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ استعمال کريں گا۔ <ref name="Gharib">{{حوالہ ویب|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|title=U.N. Adds New Name: "State of Palestine"|last=Gharib|first=Ali|date=20 December 2012|accessdate=10 January 2013|website=[[The Daily Beast]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130101145115/http://www.thedailybeast.com/articles/2012/12/20/u-n-adds-new-name-state-of-palestine.html|archivedate=1 January 2013}}</ref> === اقوام متحدہ د‏‏ی رکنیت دے لئی درخواست ، 2011 === اسرائیل دے نال مذاکرات وچ دو سال دے وقفے وقفے دے بعد ، فلسطینی اتھارٹی نے [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ]] تو‏ں پہلے سرحداں اُتے ریاست فلسطین دے لئی پہچان حاصل کرنے دے لئی اک سفارتی مہم دا آغاز کيتا ، جدو‏ں کہ [[مشرقی یروشلم]] اس دا راجگڑھ سی۔ 2009 دے آخر وچ شروع ہونے والی انہاں کوششاں نے ستمبر 2011 وچ اس وقت وڈے پیمانے اُتے توجہ حاصل کيتی ، جدو‏ں صدر [[محمود عباس]] نے اقوام متحدہ وچ فلسطین نو‏‏ں اک رکن ریاست دے طور اُتے قبول کرنے دے لئی درخواست پیش کيتی۔ اس تو‏ں ریاست فلسطین نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے تسلیم کيتا جاندا ، جس تو‏ں اس د‏ی حکومت نو‏‏ں بین الاقوامی عدالتاں وچ ہور ریاستاں دے خلاف قانونی دعوے کرنے دا موقع مل جاندا ۔ <ref name="erekat">{{حوالہ کتاب|url=http://www.group194.net/english/index.php?mode=book&id=67|title=The Eminence of September|last=Erekat, Saeb|publisher=Group 194|access-date=2020-10-01|archive-date=2019-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20191216212306/http://www.group194.net/english/index.php?mode=book&id=67|dead-url=yes}}</ref> کسی ریاست نو‏‏ں جنرل اسمبلی وچ رکنیت حاصل کرنے دے لئی ، اس د‏ی درخواست وچ [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل|سلامتی کونسل]] تو‏ں داخلے دے لئی پیشگی سفارش دے نال دو تہائی [[اقوام متحدہ دے رکن ملکاں|رکن ملکاں]] د‏‏ی حمایت حاصل ہونی چاہیے۔ اس دے لئی سلامتی کونسل دے پنج مستقل ممبراں وچو‏ں کسی تو‏ں [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل ویٹو طاقت|ویٹو دی]] عدم موجودگی د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ <ref name="erekat"/> ریاستہائے متحدہ تو‏ں ویٹو دے امکان اُتے ، فلسطینی رہنماواں نے اشارہ کيتا کہ اوہ "غیر رکن ریاست" د‏‏ی حیثیت وچ ہور محدود اپ گریڈ کرنے دا انتخاب کرسکدے نيں ، جس دے لئی جنرل اسمبلی وچ صرف اک سادہ اکثریت د‏‏ی ضرورت اے لیکن فلسطینیاں نو‏‏ں اس د‏ی پہچان ملدی ا‏‏ے۔ اوہ چاہندے سن ۔ "فلسطین 194" کہلانے والی اس مسانو‏ں ، عرب لیگ نے مئی وچ باضابطہ طور اُتے حمایت حاصل کيت‏ی سی تے 26 جون نو‏‏ں پی ایل او نے باضابطہ طور اُتے اس د‏ی تصدیق د‏‏ی سی۔ اس فیصلے نو‏‏ں اسرائیلی حکومت نے یکطرفہ اقدام قرار دتا سی ، جدو‏ں کہ فلسطینی حکومت دا کہنا سی کہ موجودہ تعطل اُتے قابو پانا ضروری ا‏‏ے۔ کئی ہور ملکاں جداں کہ جرمنی تے کینیڈا نے وی اس فیصلے د‏‏ی مذمت کردے ہوئے مذاکرات وچ جلد واپسی دا مطالبہ کيتا۔ اُتے ، بوہت سارے دوسرے جداں کہ ناروے تے روس نے وی ، اس منصوبے د‏‏ی تائید کيت‏ی ، جداں کہ [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ|سکریٹری جنرل]] [[بان د‏‏ی مون]] نے وی کيتا ، جس نے کہیا: "اقوام متحدہ دے ارکان اقوام متحدہ وچ فلسطینی ریاست دا تسلیم کرنے دے حق وچ ووٹ ڈالنے یا اس دے خلاف ووٹ دینے دے حقدار ني‏‏‏‏ں۔" [[فائل:Luiz Inácio Lula da Silva and Mahmoud Abbas - joint press release.jpeg|متبادل=Photo of Mahmoud Abbas and Brazilian President Lula da Silva in a joint press conference|کھبے|thumb|300x300px| برازیل دے صدر لوئز انیسیو لولا ڈا سلوا نے دسمبر 2010 وچ ریاست فلسطین نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے تسلیم کيتا۔]] بولی د‏‏ی تائید حاصل کرنے دے لئی سفارتی کوششاں نے 2011 دے اوائل وچ جنوبی امریکا د‏‏ی توثیق دے بعد کامیابی حاصل کيتی۔ یاسر عابد رببو ، ریاض المالکی ، صیب ایریکات ، نبیل شاہت تے ریاض منصور د‏‏ی سربراہی وچ اعلیٰ سطحی وفود نے کئی ریاستاں دے دورے کیتے۔ فلسطینی سفیراں اُتے ، جنہاں د‏‏ی مدد تو‏ں ہور عرب ریاستاں دے افراد د‏‏ی مدد کيت‏ی گئی سی ، اُتے انہاں حکومتاں د‏‏ی حمایت وچ شمولیت دا الزام عائد کيتا گیا سی جس وچ انہاں نو‏ں تسلیم کيتا گیا سی۔ ووٹ وچ اضافے دے دوران ، روس ، چین تے اسپین نے عوامی طور اُتے فلسطینی بولی دے لئی اپنی حمایت دا وعدہ کيتا ، جداں کہ [[افریقی اتحاد|افریقی یونین]] تے [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|غیر منسلک ورگی]] بین سرکاری تنظیماں نے کيتا [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک|تحریک]] اسرائیل نے اس اقدام دا مقابلہ کرنے دے لئی اقدامات کیتے تے جرمنی ، اٹلی ، کینیڈا تے امریکا نے عوامی طور اُتے اعلان کيتا کہ اوہ اس قرارداد دے خلاف ووٹ ڈالاں گے۔ اسرائیلی تے امریکی سفارت کاراں نے اک مہم شروع د‏‏ی جس وچ بہت سارے ملکاں اُتے دباؤ ڈالیا گیا کہ اوہ ووٹ د‏‏ی مخالفت یا مخالفت کرن۔ اُتے ، جنرل اسمبلی وچ فلسطینیاں د‏‏ی "خود کار اکثریت" تو‏ں لطف اندوز ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، <ref>{{حوالہ کتاب|title=The Palestinians in perspective: implications for Mideast peace and U.S. policy|last=Gruen, G.E.|publisher=Institute of Human Relations Press, American Jewish Committee|year=1982|isbn=978-0-87495-042-7|page=16}}</ref> [[بنیامین نیتن یاہو|نیتن یاھو]] انتظامیہ نے کہیا کہ اوہ توقع نئيں کردی سی کہ اوہ اس قرارداد نو‏‏ں اگے ودھنے تو‏ں روک دے گی۔ اگست وچ ''ہیاریز'' نے اقوام متحدہ وچ اسرائیلی سفیر رون پروسسر دے حوالے تو‏ں دسیا کہ اسرائیل ستمبر تک جنرل اسمبلی وچ کِسے قرارداد نو‏‏ں روکنے دے قابل نئيں ہوئے گا۔ پروسر نے لکھیا ، "زیادہ تو‏ں زیادہ جو اسيں حاصل کرنے د‏‏ی امید ک‏ر سکدے نيں اوہ ریاستاں دے اک گروپ دے لئی اے جو ووٹ دے دوران پرہیز کرن گے یا غیر حاضر رہن گے" ، پروسر نے لکھیا۔ "صرف چند ملکاں فلسطینی اقدام دے خلاف ووٹ دین گے۔" اس د‏ی بجائے ، اسرائیلی حکومت نے ووٹ دا وزن کم کرنے د‏‏ی کوشش وچ ، وڈی جمہوری طاقتاں د‏‏ی "اخلاقی اکثریت" حاصل کرنے اُتے توجہ دتی۔ [[یورپی اتحاد|یوروپی یونین دی]] پوزیشن اُتے کافی وزن رکھیا گیا سی ، جس دا حالے اعلان نئيں کيتا گیا سی۔ یوروپی یونین د‏‏ی خارجہ پالیسی د‏‏ی سربراہ کیتھرین ایشٹن نے کہیا اے کہ اس دا انحصار اس قرارداد دے لفظاں اُتے منحصر ا‏‏ے۔ اگست دے آخر وچ ، اسرائیل دے وزیر [[ایہود باراک|دفاع یہود بارک]] نے اشٹون نو‏‏ں دسیا کہ اسرائیل اس لفظ اُتے اثر انداز ہونے د‏‏ی کوشش کر رہیا اے: "یہ بہت اہ‏م اے کہ تمام کھلاڑی اک متن لے ک‏ے آئیاں جو مسلط کرنے د‏‏ی کوشش دے بغیر ، مذاکرات وچ جلد واپسی اُتے زور دے گا۔ اطراف وچ پہلے د‏‏ی شرائط۔ " اسرائیل تے امریکا دونے د‏‏ی کوششاں نے وی اپنے منصوبےآں نو‏‏ں ترک کرنے تے مذاکرات وچ واپس آنے دے لئی فلسطینی قیادت اُتے دباؤ ڈالنے اُتے توجہ دتی۔ امریکا وچ ، [[امریکی کانگرس|کانگریس]] نے اس اقدام د‏‏ی مذمت کردے ہوئے اک بل منظور کيتا تے [[بارک اوباما|اوباما]] انتظامیہ تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ ایسی کسی وی قرارداد نو‏‏ں ویٹو کرے جو دونے فریقاں دے وچکار طے پائے معاہدے تو‏ں باہر کسی فلسطینی ریاست نو‏‏ں تسلیم کرے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=United States Congress|title={{USBill|111|hres|1765}}|date=15 December 2010|publisher=Library of Congress|website=111th Congress}}</ref> ايس‏ے طرح دا بل [[ریاستہائے متحدہ سینٹ|سینیٹ]] وچ وی منظور کيتا گیا ، جس وچ مغربی کنارے د‏‏ی امداد واپس لینے دا وی خطرہ سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=United States Senate|title={{USBill|112|sres|185}}|date=28 June 2011|publisher=Library of Congress|website=112th Congress}}</ref> اگست دے آخر وچ ، اک ہور کانگریس دا بل پیش کيتا گیا جس وچ اقوام متحدہ [[اقوام متحدہ|دے]] کسی ایداں دے ادارے دے [[اقوام متحدہ|لئے]] امریکی حکومت کیت‏‏ی [[اقوام متحدہ|مالی اعانت]] روکنے د‏‏ی تجویز پیش کيتی گئی سی جو فلسطین نو‏‏ں اک اعلیٰ درجے دا درجہ دینے وچ معاون ا‏‏ے۔ اقوام متحدہ وچ سفیر سوسن رائس تے یروشلم وچ قونصل جنرل ڈینیئل روبائنسٹائن سمیت متعدد اعلیٰ امریکی عہدیداراں نے وی ایسی ہی دھمکیاں دتیاں ايس‏ے مہینے وچ ، ایہ اطلاع ملی سی کہ اسرائیلی وزارت خزانہ PNA نو‏‏ں اپنی ماہانہ ادائیگی روک رہی ا‏‏ے۔ وزیر خارجہ ایویگڈور لیبرمین نے متنبہ کيتا کہ جے فلسطینی اقوام متحدہ وچ یکطرفہ کارروائی کردے نيں تاں اوہ اوسلو معاہداں د‏‏ی خلاف ورزی کرن گے تے اسرائیل خود نو‏‏ں انہاں دے پابند نئيں سمجھ‏‏ے گا۔ انہاں نے پی این اے تو‏ں تمام تعلقات منقطع کرنے د‏‏ی وی سفارش کيتی۔ [[فائل:Dmitry Medvedev in Palestine 18 January 2011-10.jpeg|متبادل=Photo of Mahmoud Abbas and Russian President Dmitry Medvedev in a joint press conference|کھبے|thumb|300x300px| روس دے [[صدر روس|صدر]] [[دمتری میدوی ایدف|دمتری میدویدیف]] نے جنوری 2011 وچ ریاست فلسطین دے لئی اپنی حمایت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ ]] 11 جولائ‏ی 2011 نو‏‏ں ، کوآرٹیٹ نے مذاکرات د‏‏ی واپسی اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی ملاقات کيت‏ی ، لیکن اس ملاقات دا کوئی نتیجہ برآمد نئيں ہويا۔ صدر [[محمود عباس]] نے دعویٰ کيتا کہ جے اسرائیلی 1967 د‏‏ی سرحداں اُتے راضی ہوجاندے تے مغربی کنارے وچ [[اسرائیلی آباد کاری|آباد کاریاں]] وچ توسیع بند کردیندے تاں اوہ بولی معطل کرکے مذاکرات وچ واپس آجاواں گے۔ پی این اے د‏‏ی مہم وچ گھاہ د‏‏ی جڑاں د‏‏ی سرگرمی وچ ودھدی ہوئی سطح د‏‏ی حمایت دیکھی گئی۔ آواز نے اک آن لائن پٹیشن دا آغاز کيتا سی جس وچ اقوام متحدہ دے تمام ممبراں تو‏ں فلسطین نو‏‏ں قبول کرنے د‏‏ی کوشش کيتی توثیق کرنے د‏‏ی اپیل کيتی گئی سی۔ مبینہ طور اُتے اس نے اپنے ابتدائی چار دناں وچ 500،000 ای دستخط حاصل کیتے ني‏‏‏‏ں۔ ونویس فلسطین نے مقامی نیوز ایجنسیاں دے نال شراکت وچ اک گھریلو مہم دا آغاز کيتا ، جس دا مقصد فلسطینی شہریاں د‏‏ی شمولیت تے تعاون حاصل کرنا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=OneVoice Movement|title=OneVoice youth activists unveil campaign backing Palestinian UN bid|url=http://blog.onevoicemovement.org/one_voice/2011/09/onevoice-youth-activists-unveil-campaign-backing-palestinian-un-bid.html|date=8 September 2011|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111026171734/http://blog.onevoicemovement.org/one_voice/2011/09/onevoice-youth-activists-unveil-campaign-backing-palestinian-un-bid.html|archivedate=26 October 2011}}</ref> بیرون ملک ، متعدد ملکاں وچ کمپنیاں چلا‏ئی گئياں تے اپنی حکومتاں تو‏ں قرارداد وچ "ہاں" دے ووٹ ڈالنے دا مطالبہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|last=Concerned Citizens|title=UNRECOGNISED|url=http://www.concernedcitizens.co.nz/unrecognised|accessdate=9 September 2011|archivedate=2 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402092612/http://www.concernedcitizens.co.nz/unrecognised}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|last=Sadaka|title=Join Ireland’s call to support UN membership for Palestine!|url=http://sadaka.ie/Home/IrelandsCall.html|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402092615/http://sadaka.ie/Home/IrelandsCall.html|archivedate=2 April 2012}}: "...to be printed in the Irish Times on 17th September 2011".</ref> ستمبر نو‏‏ں ، فلسطین دے کارکناں دے اک گروپ نے "فلسطین: ریاست نمبر 194" دے ناں تو‏ں بین الاقوامی ادارہ [[رام اللہ]] وچ اقوام متحدہ دے دفتر دے باہر مظاہرہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=The National Campaign|url=http://www.palestinestate194.com/index.php/en/|website=Palestine: State No. 194|accessdate=9 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110923065505/http://www.palestinestate194.com/index.php/en|archivedate=23 September 2011}}</ref> مظاہرے دے دوران ، انھاں نے دفتر نو‏‏ں سیکرٹری جنرل بان د‏‏ی مون نو‏‏ں اک خط بھیجیا ، جس وچ انہاں تو‏ں "فلسطینی عوام دے انصاف دے تقاضاں دے حصول دے لئی ہر ممکن کوششاں کرنے" اُتے زور دینے د‏‏ی درخواست کيتی سی۔ اگلے ہی روز ، بان نے نامہ نگاراں نو‏‏ں دسیا: "ميں … فلسطینیاں د‏‏ی ریاست د‏‏ی حمایت کردا ہاں اک آزاد ، خود مختار ریاست فلسطین د‏‏ی حمایت کردا ہون۔ اس دا طویل عرصے تو‏ں تاخیر ہوچک‏ی اے ، لیکن انہاں نے ایہ وی کہیا کہ "ریاست نو‏‏ں تسلیم کرنا ایسی چیز اے جو رکن ملکاں دے ذریعہ طے کيتا جاندا ا‏‏ے۔" اقوام متحدہ دے ہور اعضاء نے پہلے وی فلسطینی ریاست نو‏‏ں دیکھنے دے لئی تیاری دا اظہار کيتا سی۔ اپریل 2011 وچ ، اقوام متحدہ دے مشرق وسطی دے امن عمل دے کوآرڈینیٹر نے فلسطینی اتھارٹی د‏‏ی ریاستی تعمیر د‏‏ی پیشرفت دے بارے وچ اک رپورٹ جاری د‏‏ی ، جس وچ "اس د‏ی انتظامیہ دے پہلوآں نو‏‏ں اک آزاد ریاست دے لئی کافی" دسیا گیا سی۔ [[بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ|بین الاقوامی مالیا‏تی فنڈ دے]] ذریعہ اک ہفتہ پہلے شائع ہونے والی ايس‏ے طرح د‏‏ی تشخیص تو‏ں اس د‏ی بازگشت سنائی دی۔ [[عالمی بنک|عالمی بینک]] نے ستمبر 2010 وچ اک رپورٹ جاری کيت‏ی سی جس وچ دسیا گیا سی کہ مستقب‏‏ل نیڑے وچ کِسے وی موقع اُتے فلسطینی اتھارٹی "ریاست قائم کرنے دے لئی اچھی طرح تو‏ں پوزیشن وچ اے "۔ اُتے ، اس رپورٹ وچ روشنی پائی گئی اے ، جدو‏ں تک کہ فلسطینی معیشت وچ نجی شعبے د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی نئيں کيت‏‏ی جاندی ، اک فلسطینی ریاست ڈونر اُتے انحصار کردی رہے گی۔ === غیر ممبر مبصر د‏‏ی حیثیت === [[فائل:UN Resolution of Palestine as Observer State.svg|thumb|400x400px| اقوام متحدہ دے مبصر د‏‏ی حیثیت تو‏ں رائے دہندگی دے نتائج: <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> {{Legend inline|#74C365|In favour}} {{Legend inline|#ab4e52|Against}} {{Legend inline|#FADA5E|Abstentions}} {{Legend inline|#89CFF0|Absent}} {{Legend inline|#e0e0e0|Non-members}}]] ستمبر 2012 دے دوران ، فلسطین نے "مبصر وجود" تو‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست" وچ درجہ ودھانے دا فیصلہ کيتا۔ ايس‏ے سال 27 نومبر نو‏‏ں ، اعلان کيتا گیا سی کہ ایہ اپیل سرکاری طور اُتے کيتی گئی اے تے 29 نومبر نو‏‏ں جنرل اسمبلی وچ ووٹ ڈالاں گے ، جتھ‏ے توقع د‏‏ی جارہی اے کہ ریاستاں د‏‏ی اکثریت د‏‏ی حمایت کيت‏ی جائے گی۔ فلسطین نو‏‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست دا درجہ" دینے دے علاوہ ، مسودہ "اس امید دا اظہار کردا اے کہ سلامتی کونسل 23 ستمبر 2011 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ مکمل رکنیت وچ داخلے دے لئی ریاست فلسطین دے ذریعہ پیش د‏‏ی جانے والی درخواست اُتے مثبت غور کرے گی ، 1967 تو‏ں پہلے د‏‏ی سرحداں اُتے مبنی دو ریاستی حل د‏‏ی توثیق کردا اے تے دونے فریقین دے وچکار مذاکرات نو‏‏ں فوری طور اُتے دوبارہ شروع کرنے د‏‏ی ضرورت اُتے زور دیندا ا‏‏ے۔ " جمعرات ، 29 نومبر 2012 نو‏‏ں ، 138–9 ووٹاں وچ (41 پرہیز دے نال) جنرل اسمبلی د‏‏ی قرارداد 67/19 منظور ہوئی ، جس دے تحت اقوام متحدہ وچ فلسطین نو‏‏ں "غیر ممبر مبصر ریاست" دا درجہ مل گیا۔ <ref name="unispal1">{{حوالہ ویب|url=https://unispal.un.org/unispal.nsf/0080ef30efce525585256c38006eacae/181c72112f4d0e0685257ac500515c6c?OpenDocument|title=A/67/L.28 of 26 November 2012 and A/RES/67/19 of 29 November 2012|publisher=Unispal.un.org|accessdate=2 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121210160010/http://unispal.un.org/unispal.nsf/0080ef30efce525585256c38006eacae/181c72112f4d0e0685257ac500515c6c?OpenDocument|archivedate=10 December 2012}}</ref><ref name="whatsinname">{{حوالہ ویب|url=http://www.aljazeera.com/programmes/insidestory/2013/01/2013186722389860.html|title=Palestine: What is in a name (change)?|date=8 January 2013|accessdate=10 February 2013|publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> نويں حیثیت فلسطین دے مماثلت [[مقدس کرسی|ہولی سی دے]] برابر ا‏‏ے۔ حیثیت وچ تبدیلی د‏‏ی طرف تو‏ں بیان کيتا گیا سی ''آزاد'' "فلسطین د‏‏ی خود مختار ریاست دا ''حقیقی'' تسلیم" دے طور پر. ووٹنگ "نئيں" وچ [[کینیڈا]] ، [[چیک جمہوریہ|جمہوریہ چیک]] ، [[اسرائیل]] ، [[مارشل جزیرے|مارشل آئلینڈ]] ، [[ریاستہائے وفاقیہ مائکرونیشیا|فیڈریٹڈ اسٹیٹ آف مائیکرونیشیا]] ، [[ناورو]] ، [[پلاؤ]] ، [[پاناما]] تے [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا]] شامل سن ۔ یہ جزوی طور اُتے تسلیم شدہ ریاست فلسطین تے اس دے شہریاں دے لئی ووٹ اک اہ‏م معیار سی ، جدو‏ں کہ ایہ اسرائیل تے امریکا دے لئی سفارتی دھچکيا سی۔ اقوام متحدہ وچ اک مبصر ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں ریاست فلسطین معاہداں تے [[اقوام متحدہ د‏‏ی متخصص ایجنسیاں د‏‏ی لسٹ|اقوام متحدہ د‏‏ی خصوصی ایجنسیاں]] ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.huffingtonpost.com/2013/01/07/state-of-palestine_n_2425682.html|title=State Of Palestine: Palestinians Change Name, Won't Rush To Issue New Passports|date=7 January 2013|accessdate=10 February 2013|last=Laub|first=Karin|last2=Daraghmeh|first2=Mohammed|website=The Huffington Post|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141011202654/http://www.huffingtonpost.com/2013/01/07/state-of-palestine_n_2425682.html|archivedate=11 October 2014}}</ref> سمندر معاہدے دا قانون تے بین الاقوامی فوجداری عدالت وچ شامل ہونے د‏‏ی اجازت دیندی ا‏‏ے۔ اس نے فلسطین نو‏‏ں ایہ اجازت دتی اے کہ اوہ اقوام متحدہ دے ذریعہ تسلیم شدہ اک خود مختار ریاست د‏‏ی حیثیت تو‏ں اپنے علاقائی پانیاں تے ہوائی جگہ اُتے قانونی حقوق د‏‏ی پیروی کرے تے فلسطینی عوام نو‏‏ں بین الاقوامی عدالت انصاف وچ اپنے علاقے اُتے خود مختاری دا دعوی کرنے تے "انسانیت دے خلاف جرائم" لیانے د‏‏ی اجازت دیندا ا‏‏ے۔ "اور جنگی جرائم دے الزامات ، بشمول [[بین الاقوامی عدالت جرائم|بین الاقوامی فوجداری عدالت]] وچ اسرائیل دے خلاف [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین دے]] علاقے اُتے غیر قانونی قبضہ کرنا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.thecitizen.co.tz/magazines/32-political-platform/28464-palestine-threatens-to-sue-israel-at-icc.html|archiveurl=https://archive.is/20130418225647/http://www.thecitizen.co.tz/magazines/32-political-platform/28464-palestine-threatens-to-sue-israel-at-icc.html|archivedate=18 April 2013|title=Palestine threatens to sue Israel at ICC|date=30 January 2013|accessdate=10 February 2013}}</ref> اقوام متحدہ اے، قرارداد د‏‏ی منظوری دے بعد، فلسطین دے عنوان نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ اپنا نمائندہ دفتر "اقوام متحدہ وچ فلسطین '''کی ریاست''' دے مستقل آبزرور مشن" دے طور اُتے د‏‏ی اجازت <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/|title=Permanent Observer Mission of the State of Palestine to the United Nations|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130131073609/http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/|archivedate=31 January 2013}}</ref> اقوام متحدہ دے دا اک عکس دے طور اُتے کئی د‏‏ی طرف دیکھیا [[درحقیقت|ڈی]] بین الاقوامی قانون دے تحت ریاست فلسطین د‏‏ی خود مختاری نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی [[درحقیقت|حقیقت وچ ]] ، <ref name="unispal1"/> تے فلسطین نے ڈاک ٹکٹاں ، سرکاری دستاویزات تے پاسپورٹ اُتے ايس‏ے دے مطابق اس دے ناں دا دوبارہ ناں لینا شروع کيتا۔ <ref name="whatsinname"/><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/palestinian-authority-officially-changes-name-to-state-of-palestine.premium-1.492065|title=Palestinian Authority officially changes name to 'State of Palestine'|date=5 January 2013|accessdate=10 February 2013|website=[[ہاریتز]]}}</ref> فلسطینی حکا‏م نے اپنے سفارتکاراں نو‏‏ں " [[فلسطینی قومی عملداری|فلسطین قومی اتھارٹی]] " دے برخلاف ، " [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین]] " د‏‏ی باضابطہ نمائندگی کرنے د‏‏ی وی ہدایت کيتی۔ ہور برآں ، 17 دسمبر 2012 نو‏‏ں ، اقوام متحدہ دے چیف پروٹوکول یہوچول یون نے فیصلہ کيتا کہ "ریاستہائے فلسطین" دا ناں سکریٹریٹ اقوام متحدہ د‏‏ی سرکاری دستاویزات وچ استعمال کريں گا ، <ref name="Gharib"/> " [[دولت فلسطین|ریاست فلسطین]] " نو‏‏ں تسلیم کردے ہوئے فلسطینی قوم دا سرکاری نام جمعرات 26 ستمبر 2013 نو‏‏ں اقوام متحدہ وچ ، محمود عباسنو‏ں جنرل اسمبلی د‏‏ی خاکستری کرسی اُتے بیٹھنے دا حق دتا گیا جو پوڈیم لینے تے جنرل اسمبلی تو‏ں خطاب دے منتظر سربراہان مملکت دے لئی مختص ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.smh.com.au/world/un-allow-palestine-leader-abbas-to-use-headsofstate-chair-20130927-2uhr4.html|title=UN allow Palestine leader Abbas to use heads-of-state chair|website=The Sydney Morning Herald|accessdate=4 October 2014}}</ref> == دوسری پوزیشناں == === سفارتی شناخت === ==== اقوام متحدہ دے رکن ملکاں ==== اقوام متحدہ دے 193 ممبر ملکاں وچو‏ں 138 ۔ ذیل وچ دتی گئی لسٹ فلسطین لبریشن آرگنائزیشن د‏‏ی جانب تو‏ں اقوام متحدہ دے تسلیم کرنے د‏‏ی مہم دے دوران سنہ 2011 وچ قائم کردہ لسٹ اُتے مبنی اے ، <ref name="roadmap"/> تے اقوام متحدہ وچ مستقل مبصر مشن دے ذریعہ اس د‏ی بحالی د‏‏ی جارہی ا‏‏ے۔ <ref name="unmission">[http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations/ "Diplomatic Relations"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180927134802/http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations |date=2018-09-27 }}. Permanent Observer of the State of Palestine to the United Nations. Accessed March 2016</ref> کچھ ریاستاں ، جنہاں دے تھلے اک ستارے (*) دے نال نشان لگیا ہويا اے ، نے 4 جون 1967 (یعنی [[مغربی کنارہ|مغربی کنارے]] ، [[غزہ پٹی|غزہ]] تے [[مشرقی یروشلم]] ) د‏‏ی سرحداں اُتے ریاست فلسطین نو‏‏ں واضح طور اُتے تسلیم ک‏ر ليا ، جس نے [[6 روزہ جنگ|چھ روزہ جنگ]] تو‏ں پہلے عرب خطے د‏‏ی تشکیل د‏‏ی [[6 روزہ جنگ|تھی]] ۔ {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name<ref>{{cite web |url=http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations/ |title=Diplomatic Relations |accessdate=16 October 2013 |publisher=Permanent Observer Mission of The State of Palestine to the United Nations New York |archive-date=27 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927134802/http://palestineun.org/about-palestine/diplomatic-relations |dead-url=yes }}</ref> !! Date of recognition !! [[Foreign relations of Palestine|Diplomatic relations]] {{#tag:ref|Either with the Palestinian National Authority, the Palestine Liberation Organization, or the State of Palestine. The institution is specified where known.|group="note"|name="relcol"}} !! Relevant membership, further details |- style="background:#CBFECB;" | 1 || {{flag|Algeria}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Algeria |title=Algerie-Palestine-Diplomatie |url=http://www.mae.dz/ma_fr/stories.php?story=10/12/27/5462212 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |language=French |date=28 December 2010 |accessdate=1 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "Ambassadeur extraordinaire et plénipotentiaire de l'État de Palestine".</ref> || Arab League, OIC, African Union (AU); [[Algeria–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 2 || {{flag|Bahrain}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Bahrain |title=Bilateral Relations |url=http://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=73&language=en-US |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 February 2011}}</ref> || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 3 || {{flag|Iraq}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC; [[Iraq–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 4 || {{flag|Kuwait}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Kuwait |title=The nature of the work of the Department of the Arab world |url=http://www.mofa.gov.kw/MOFA/index.php/2009-06-04-08-52-32/36-2009-06-04-06-41-35/1123-2009-06-10-07-53-49 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623070039/http://www.mofa.gov.kw/MOFA/index.php/2009-06-04-08-52-32/36-2009-06-04-06-41-35/1123-2009-06-10-07-53-49 |archivedate=23 June 2011}} "دولة فلسطين".</ref> || Arab League, OIC<ref>{{cite web |author=Government of Kuwait |title=The Arab Economic Summit 2009 |url=http://www.da.gov.kw/eng/articles/palestine.php |publisher=Al-Diwan Al-Amiri, official website, State of Kuwait |accessdate=18 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721090111/http://www.da.gov.kw/eng/articles/palestine.php# |archive-date=21 July 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}} "Mr. Mahmoud Abbas is the President of the Palestinian National Authority (PNA) and the President of the State of Palestine."</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 5 || {{flag|Libya}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 6 || {{flag|Malaysia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Malaysia–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 7 || {{flag|Mauritania}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 8 || {{flag|Morocco}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU<ref>{{cite web |author=Government of Morocco |title=Conventions, Treaties, Agreements and Protocols |url=http://www.maec.gov.ma/EN/conventions.asp?PAYS=333 |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722165523/http://www.maec.gov.ma/EN/conventions.asp?PAYS=333 |archivedate=22 July 2011}} "État de Palestine".</ref><ref>{{cite web |author=Government of Morocco |title=Protocole de coopération entre le Ministère des Affaires Culturelles du Maroc et le Ministère de la Culture et de l'Information de l'Etat Palestinien |url=http://www.maec.gov.ma/EN/fiche.asp?num=659 |accessdate=20 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722165530/http://www.maec.gov.ma/EN/fiche.asp?num=659 |archivedate=22 July 2011}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 9 || {{flag|Somalia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 10 || {{flag|Tunisia}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Tunisia |title=Les Relations Tuniso–Palestiniennes |url=http://www.diplomatie.gov.tn/site/index.php?a=article&id=446 |accessdate=20 February 2011 |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406020848/https://www.diplomatie.gov.tn/site/index.php?a=article&id=446 |url-status=dead}} "Les deux pays ont établi des relations diplomatiques en 1994. chacune des deux parties étant représentée par un bureau de liaison."</ref> || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 11 || {{flag|Turkey}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Turkey |title=Turkey´s Political Relations with the Palestinian National Authority |url=http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-the-palestinian-national-authority.en.mfa |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=29 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170906085951/http://www.mfa.gov.tr/turkey_s-political-relations-with-the-palestinian-national-authority.en.mfa# |archive-date=6 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}} "Turkey established official relations with the Palestine Liberation Organization (PLO) in 1975 and was one of the first countries that recognized the Palestinian State established in exile on 15 November 1988."</ref> || OIC; [[Palestine–Turkey relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 12 || {{flag|Yemen}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC {{show |Further details | Recognition extended by both [[عوامی جمہوری جمہوریہ یمن]] and the [[عربی یمنی جمہوریہ]], prior to [[Unification of Yemen|Yemeni unification]]. In a joint letter to the [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ]] sent just prior to unification, the Ministers of Foreign affairs of North and South Yemen stated that "All treaties and agreements concluded between either the Yemen Arab Republic or the People's Democratic Republic of Yemen and other States and international organizations in accordance with international law which are in force on 22 May 1990 will remain in effect, and international relations existing on 22 May 1990 between the People's Democratic Republic of Yemen and the Yemen Arab Republic and other States will continue."<ref>{{cite book |title=State Succession and Membership in International Organizations |last=Bühler |first=Konrad |year=2001 |url=https://books.google.com/books?id=Ty7NAG1Jl-8C&dq=State+Succession+and+Membership+in+International+Organizations&source=gbs_navlinks_s |publisher=Martinus Nijhoff Publisher}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 13 || {{flag|Afghanistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Afghanistan |title=Afghan Diplomatic Missions |url=http://www.afghanembassy.net/coms.php |publisher=Embassy of the Islamic Republic of Afghanistan, Canberra |accessdate=5 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723004653/http://www.afghanembassy.net/coms.php |archivedate=23 July 2011}} "Embassy of Afghanistan in Damascus … non-resident envoy to: Jordan, Lebanon and Palestine".</ref> || OIC {{show |Further details | Recognition extended by the [[جمہوری جمہوریہ افغانستان]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 14 || {{flag|Bangladesh}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 15 || {{flag|Cuba}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 16 || {{flag|Indonesia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<!-- Palestine UN Observer and UNESCO Application say 15 November 1988 --><ref name="indonesia1">{{cite web |author=Government of Indonesia |title=Bilateral Cooperation – Palestine |url=http://www.deplu.go.id/Pages/IFPDisplay.aspx?Name=BilateralCooperation&IDP=44&P=Bilateral&l=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110525184944/http://www.deplu.go.id/Pages/IFPDisplay.aspx?Name=BilateralCooperation&IDP=44&P=Bilateral&l=en|url-status=dead|archive-date=25 May 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 February 2011}} "Indonesia's formal recognition towards the recently established State of Palestine the very next day, on 16 November 1988 … One year later, Indonesia and Palestine agreed to advance their bilateral relations through the signing of a Joint Communique on the Commencement of Indonesia-Palestine Diplomatic Relations at Ambassadorial Level, on 19 October 1988 … Indonesia assigned its Head of Mission to the Republic of Tunisia as the Ambassador non-resident for Palestine until 1 June 2004, when the assignment was relegated to the Indonesia's Ambassador for the Hashemite Kingdom of Jordan in Amman."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="indonesia1" /> || OIC; [[Indonesia–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 17 || {{flag|Jordan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- | 18 || {{flag|Madagascar}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 19 || {{flag|Malta}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- style="background:#CBFECB;" | 20 || {{flag|Nicaragua}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 21 || {{flag|Pakistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Pakistan–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 22 || {{flag|Qatar}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 23 || {{flag|Saudi Arabia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 24 || {{flag|United Arab Emirates}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC; [[Palestine–United Arab Emirates relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 25 || {{flag|Serbia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Serbia |url=http://www.mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |title=Bilateral political relations Serbia-Palestine |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=5 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519072259/http://mfa.gov.rs/Policy/Bilaterala/Palestine/index_e.html |archivedate=19 May 2011}}</ref> || —, [[Palestine–Serbia relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[اشتراکی وفاقی جمہوریہ یوگوسلاویہ]] (SFRY). Although the UN did not recognise the [[سربیا و مونٹینیگرو]] (later renamed [[سربیا و مونٹینیگرو]], itself to be succeeded by [[سربیا]] in 2006) as its successor, it claims to be such and pledges to adhere to all ratifications, signatures and recognitions conducted by SFRY.}} |- style="background:#CBFECB;" | 26 || {{flag|Zambia}} || style="text-align:center;"| {{dts|16 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 27 || {{flag|Albania}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Albania |title=Diplomatic list |url=http://www.mfa.gov.al/dokumenta/diplomatic_list_2011.pdf |date=January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=6 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725042626/http://www.mfa.gov.al/dokumenta/diplomatic_list_2011.pdf |archive-date=25 July 2011 |url-status=dead}} "Embassy of the State of Palestina".</ref> || OIC; [[Albania–Palestine relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Socialist Republic of Albania]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 28 || {{flag|Brunei Darussalam}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC<ref>{{cite web |author=Government of Brunei Darusalam |title=Minister of Foreign Affairs and Trade Welcomes the Palestinian President |url=http://www.mofat.gov.bn/news/20071023a.htm |date=23 October 2007 |publisher=Ministry of Foreign Affairs & Trade |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "His Excellency Mahmoud Abbas, President of the State of the Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 29 || {{flag|Djibouti}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 30 || {{flag|Mauritius}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 31 || {{flag|Sudan}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU<ref>{{cite web |author=President of Sudan |title=Speech elected President Omar al-Bashir during his inauguration ceremony in Parliament |url=http://www.sudan.gov.sd/ar/index.php?option=com_content&view=article&id=773:large-font-&catid=44:2008-06-06-15-25-58&Itemid=104 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526124353/http://www.sudan.gov.sd/ar/index.php?option=com_content&view=article&id=773%3Alarge-font-&catid=44%3A2008-06-06-15-25-58&Itemid=104 |url-status=dead |archive-date=26 May 2011 |accessdate=10 March 2011}} "... representative of His Excellency the President of the State of Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 32 || {{flag|Cyprus}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}*<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU; [[Cyprus–Palestine relations]] {{show |Further details | In January 2011, the Cypriot government reaffirmed its recognition of the Palestinian state in 1988, and added that it would not recognise any changes to the pre-1967 borders.<ref>{{cite news |author=Kype |title=Cyprus will not recognize any changes to the pre-1967 borders |newspaper=Famagusta Gazette |date=31 January 2011 |url=http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm |accessdate=2 August 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008212054/http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm |archive-date=8 October 2011 |url-status=dead |archivedate=8 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008212054/http://famagusta-gazette.com/cyprus-will-not-recognize-any-changes-to-the-pre-borders-p11174-69.htm }}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 33 || {{flag|Czech Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Czechoslovak Socialist Republic]].<ref name="unesco" /> Following [[چیکوسلواکیا د‏‏ی تحلیل]], both the Czech Republic and Slovakia retained ties.}} |- style="background:#CBFECB;" | 34 || {{flag|Slovakia}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Czechoslovak Socialist Republic]].<ref name="unesco" /> Following [[چیکوسلواکیا د‏‏ی تحلیل]], both the Czech Republic and Slovakia retained ties.}} |- style="background:#CBFECB;" | 35 || {{flag|Egypt}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU; [[Egypt–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 36 || {{flag|Gambia}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unmission" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 37 || {{flag|India}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="mea-in">{{cite web |title=India-Palestine Relations |publisher=Ministry of External Affairs – India |url=http://meaindia.nic.in/meaxpsite/foreignrelation/palestine.pdf |accessdate=7 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101126020231/http://meaindia.nic.in/meaxpsite/foreignrelation/palestine.pdf |archive-date=26 November 2010 |url-status=dead}} "In 1947, India voted against the partition of Palestine at the UN GA. India was first Non-Arab State to recognize PLO … in 1974. India was one of the first countries to recognize the State of Palestine in 1988. In 1996, India opened its Representative Office to the Palestine Authority in Gaza, which later was shifted to Ramamllah in 2003".</ref> || [[India–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 38 || {{flag|Nigeria}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 39 || {{flag|Seychelles}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 40 || {{flag|Sri Lanka}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 41 || {{flag|Belarus}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended as the [[بیلاروسی سوویت اشتراکی جمہوریہ]]. Belarus is the legal successor of the Byelorussian SSR and in the [[Constitution of Belarus|Constitution]] it states, "Laws, decrees and other acts which were applied in the territory of the Republic of Belarus prior to the entry into force of the present Constitution shall apply in the particular parts thereof that are not contrary to the Constitution of the Republic of Belarus."<ref>[[:s:Constitution of Belarus|Constitution of Belarus]], Art. 142.</ref> }} |- style="background:#CBFECB;" | 42|| {{flag|Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<!-- Palestine UN Observer says 21 November 1988 --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 43 || {{flag|Namibia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU {{show |Further details | Namibia was established by the [[SWAPO|South West Africa People's Organization]] (SWAPO), which recognised the State of Palestine during its time as a UN observer entity.<ref>{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Resolution 43/160: Observer status of national liberation movements |url=http://www.undemocracy.com/A-RES-43-160.pdf |publisher=United Nations Documentation Centre |date=9 December 1988 |accessdate=3 February 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021195740/http://www.undemocracy.com/A-RES-43-160.pdf |archivedate=21 October 2012}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 44 || {{flag|Russia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" />|| style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.palestine.ru/Russian/embassy/theembassy.html |script-title=ru:Посольство |publisher=Palestine.ru |language=Russian |accessdate=22 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616082343/http://www.palestine.ru/Russian/embassy/theembassy.html |archivedate=16 June 2010}} "Первое представительство ООП (Организации Освобождения Палестины) в Москве было открыто в 1974 г., и первым Главой Представительства стал Бригадный Генерал Мухаммад Аль-Шаер. В 1981г. Представительство было преобразовано в дипломатическую миссию. А 18 ноября 1988 г. СССР официально признал Палестинское Государство. В январе 1990г. Представительство было преобразовано в Посольство Государство Палестина."</ref> || UNSC (permanent); [[Palestine–Russia relations]] {{show |Further details | Recognition extended as the Soviet Union. President [[دمتری میدوی ایدف]] reconfirmed the position in January 2011.<ref>{{Cite news |author=Sherwood, Harriet |title=Dmitry Medvedev restates Russian support for Palestinian state |url=https://www.theguardian.com/world/2011/jan/18/dmitry-medvedev-russia-palestinian-state |date=18 January 2011 |newspaper=The Guardian |accessdate=1 September 2011 |location=London}}</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 45 || {{flag|Ukraine}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended as the [[یوکرینی سوویت اشتراکی جمہوریہ]], of which Ukraine is the legal successor. The modern republic continues all "rights and duties pursuant to international agreements of Union SSR which do not contradict the [[Constitution of Ukraine]] and interests of the Republic".<ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/anot.cgi?nreg=1543-12 The Law of Ukraine on Succession of Ukraine], [[Verkhovna Rada]] (5 October 1991).</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 46 || {{flag|Vietnam}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |title=Vietnam-Palestine Relations |publisher=Ministry of Foreign Affairs – Vietnam |url=http://www.mofa.gov.vn/en/cn_vakv/nr040830134623/nr040830134911/ns070925152224 |accessdate=18 July 2009}} "1968: Viet Nam established ties with the Palestine Liberation Organization (PLO)... 19 November 1988: Viet Nam recognized the State of Palestine and officially transformed the PLO's resident Representative Office into the Embassy of the State of Palestine."</ref> || —, [[Palestine–Vietnam relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 47 || {{flag|China}} || style="text-align:center;"| {{dts|20 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || UNSC (permanent); [[China–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 48 || {{flag|Burkina Faso}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU; [[Burkina Faso-Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 49 || {{flag|Comoros}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 50 || {{flag|Guinea-Bissau}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 51 || {{flag|Mali}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 52 || {{flag|Cambodia}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || — {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Republic of Kampuchea]], the predecessor to modern Cambodia. Its civil-war rival, [[Democratic Kampuchea]], announced its recognition three days prior.}} |- style="background:#CBFECB;" | 53 || {{flag|Mongolia}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Mongolia |title=List of states with diplomatic relations |url=http://www.mfat.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=en |publisher=Ministry of Foreign Affairs and Trade |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722215952/http://www.mfat.gov.mn/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=83&lang=en |archivedate=22 July 2011}} "State of Palestine". Relations established with the PLO prior to the 1988 declaration of independence.</ref> || — {{show |Further details | Recognition extended by the [[Mongolian People's Republic]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 54 || {{flag|Senegal}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 55 || {{flag|Hungary}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Hungarian People's Republic]].}} |- | 56 || {{flag|Cape Verde}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 57 || {{sort|Korea, North|{{flag|North Korea}}}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || —, [[North Korea–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 58 || {{flag|Niger}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 59 || {{flag|Romania}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU; [[Palestine–Romania relations]] {{show |Further details | Recognition extended by the [[اشتراکی جمہوریہ رومانیہ]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 60 || {{flag|Tanzania}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 61 || {{flag|Bulgaria}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Republic of Bulgaria]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 62 || {{flag|Maldives}} || style="text-align:center;"| {{dts|28 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 63 || {{flag|Ghana}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- | 64 || {{flag|Togo}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 65 || {{flag|Zimbabwe}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 November 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 66 || {{flag|Chad}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 67 || {{flag|Laos}} || style="text-align:center;"| {{dts|2 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="laoshanoi">{{cite web |author=Government of Lao DPR |title=List of states whom Lao D.P.R. has established diplomatic relation since 1950 |url=http://www.embalaohanoi.gov.la/list%20of%20states%20with%20whom%20lao%20has%20set%20up%20diplomatic%20relation%20since%201950/LIST%20OF%20STATES%20WITH%20WHOM%20LAO%20PDR%20.htm |publisher=Lao Embassy in Hanoi |accessdate=31 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "Palestine".</ref> || — |- | 68 || {{flag|Sierra Leone}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 69 || {{flag|Uganda}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 70 || {{flag|Republic of the Congo}} || style="text-align:center;"| {{dts|5 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 71 || {{flag|Angola}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="UNPLOlist">{{cite web |author=Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations |title=Palestine Embassies, Missions, Delegations Abroad |url=http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/11548;jsessionid=28CDCCFCCADD2376963B0ED42BD194DB |date=10 December 2010 |publisher=United Nations |accessdate=1 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110225003457/http://www.un.int/wcm/content/site/palestine/cache/offonce/pid/11548%3Bjsessionid%3D28CDCCFCCADD2376963B0ED42BD194DB |archivedate=25 February 2011}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 72 || {{flag|Mozambique}} || style="text-align:center;"| {{dts|8 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- | 73 || {{flag|São Tomé and Príncipe}} || style="text-align:center;"| {{dts|10 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 74 || {{flag|Democratic Republic of the Congo}} || style="text-align:center;"| {{dts|10 December 1988}}<!-- Palestine UN Observer says 18 December 1988 --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU {{show |Further details | Recognition extended by the [[زائر]], which was ruled by [[موبوتو سیسی سیکو]] until his removal in 1997 when the state was succeeded by the [[جمہوری جمہوریہ کانگو]] during the [[First Congo War]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 75 || {{flag|Gabon}} || style="text-align:center;"| {{dts|12 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 76 || {{flag|Oman}} || style="text-align:center;"| {{dts|13 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || Arab League, OIC |- style="background:#CBFECB;" | 77 || {{flag|Poland}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU {{show |Further details | Recognition extended by the [[Polish People's Republic]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 78 || {{flag|Botswana}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/page.aspx?id=dOpGVpa57177513228adOpGVp |title=Palestine, Botswana establish full diplomatic relations |website=وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية – وفا}}</ref> || AU |- | 79 || {{flag|Nepal}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || — |- | 80 || {{flag|Burundi}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 81 || {{flag|Central African Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- | 82 || {{flag|Bhutan}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 December 1988}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || — |- | 83 || {{flag|Rwanda}} || style="text-align:center;"| {{dts|2 January 1989}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 84 || {{flag|Ethiopia}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 February 1989}}<ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || AU {{show |Further details | Recognition extended by the [[People's Democratic Republic of Ethiopia]].}} |- style="background:#CBFECB;" | 85 || {{flag|Iran}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 February 1989}}<!-- Palestine UN Observer says 4 February 1988, but that predates the declaration of independence --><ref name="unesco" /> || style="text-align:center;"| Yes || OIC; [[Iran–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 86 || {{flag|Benin}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" /> {{When|date=January 2011}}<!-- BENIN, EQUATORIAL GUINEA and KENYA are listed without dates. The document was submitted in May 1989. In November 1988, Reuters published a list of 54 countries (see https://news.google.com/newspapers?id=rqEVAAAAIBAJ&sjid=jQsEAAAAIBAJ&pg=5008%2C4641271, although it says it may be incomplete) in which these three did not appear. --> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- | 87 || {{flag|Equatorial Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" />{{When|date=January 2011}}<!-- See note in Benin entry --> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 88 || {{flag|Kenya}} || style="text-align:center;"| {{dts|May 1989}} or before<ref name="unesco" /><ref name="undpsca" /><ref>{{Cite book |author=Peters, Joel |title=Israel and Africa: the problematic friendship |publisher=I.B.Tauris |year=1992 |page=[https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/141 141] |isbn=978-1-870915-10-6 |url=https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/141}}</ref>{{When|date=January 2011}}<!-- See note in Benin entry --> || style="text-align:center;"| Yes || AU |- style="background:#CBFECB;" | 89 || {{flag|Vanuatu}} || style="text-align:center;"| {{dts|21 August 1989}}<ref>Government of Vanuatu (21 August 1989). [[:commons:File:Vanuatu's Recognation of Palestine.jpg|Letter to ambassador Ali Kazak]] (Ref: 8/3/3/nv-mf, 10/417/2). Ministry of Foreign Affairs. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 90 || {{flag|Philippines}}<ref name="phamman">{{cite web |author=Embassy of the Philippines in Amman |title=Amb. Julius D. Torres presents credentials to Palestinian president |publisher=Government of the Philippines |date=6 December 2009 |url=http://www.philembassy-amman.net/2009/12/06/amb-julius-d-torres-presents-credentials-to-palestinian-president/ |accessdate=16 November 2010 |archive-date=7 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107111950/https://www.philembassy-amman.net/2009/12/06/amb-julius-d-torres-presents-credentials-to-palestinian-president/ |dead-url=yes }} "...as non-resident Ambassador to Palestine to Palestinian National Authority President Mahmoud Abbas".</ref><ref>{{cite web |author=Department of Budget and Management |title=Embassies and Diplomatic Missions |publisher=Government of the Philippines |url=http://www.dbm.gov.ph/08%20dir/diplomatic/embassies.pdf |accessdate=15 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718234720/http://www.dbm.gov.ph/08%20dir/diplomatic/embassies.pdf |archivedate=18 July 2011}} "Consulate General of the State of Palestine".</ref><ref>{{cite news |author=Budianto, Lilian |title=Palestine issue still low on ASEAN agenda |newspaper=The Jakarta Post |publisher=PT Bina Media Tenggara |date=8 December 2010 |url=http://www.thejakartapost.com/news/2010/12/08/palestine-issue-still-low-asean-agenda.html |accessdate=11 December 2010}}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|September 1989}}<ref name="PhilippineBook" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="PhilippineBook">{{cite book |title=Embassies & consulates in the Philippines |publisher=Best of the Philippines |year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=CEqPAAAAMAAJ&dq=inauthor:%22Best+of+the+Philippines+%28Manila,+Philippines%29%22&source=gbs_navlinks_s |isbn=9789719151609}}, p219: "The State of Palestine is recognized by over one hundred states including the Republic of the Philippines. In September 1989, diplomatic relations were established between the two governments leading to the opening of the Embassy of the State of Palestine in Manila, May 1990."</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 91 || {{flag|Eswatini}}<ref>{{cite news |script-title=ar:السفير عبد الجواد يقدم نسخة من أوراق اعتماده لوزير خارجية مملكة سوازيلاند |url=http://www.pnn.ps/index.php?option=com_content&task=view&id=94139 |date=3 November 2010 |publisher=Palestine News Network |accessdate=29 August 2011 |language=Arabic}}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|1 July 1991}}<ref>{{cite news |title=These are all the countries that recognise Palestine as a state |url=http://indy100.independent.co.uk/article/these-are-all-the-countries-that-recognise-palestine-as-a-state--ZJRk0Dpo_l |accessdate=28 May 2016 |archivedate=9 June 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609011518/http://indy100.independent.co.uk/article/these-are-all-the-countries-that-recognise-palestine-as-a-state--ZJRk0Dpo_l }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:السفير عبد الجواد يقدم نسخة من أوراق اعتماده لوزير خارجية مملكة سوازيلاند |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 |language=Arabic |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=17 August 2011 |archive-url=https://archive.today/20120804143753/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 |archive-date=4 August 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=30 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330213019/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=862 }}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 92 || {{flag|Kazakhstan}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 April 1992}}<ref name="Kazakhstan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Kazakhstan">{{cite web |author=Government of Kazakhstan |title=Cooperation of the Republic of Kazakhstan with the State of Palestine |url=http://portal.mfa.kz/portal/page/portal/mfa/en/content/policy/cooperation/asia_africa/16 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722142503/http://portal.mfa.kz/portal/page/portal/mfa/en/content/policy/cooperation/asia_africa/16 |archivedate=22 July 2011}} Relations established on 6 April 1992. Palestinian Embassy in Kazakhstan was opened in 1993.</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 93 || {{flag|Azerbaijan}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 April 1992}}<ref name="Azerbaijan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Azerbaijan">{{cite web |author=Government of Azerbaijan |title=Politics |url=http://mfa.gov.az/files/file/Azerbaijan%20-%20Palestine.pdf |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=30 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903192935/http://mfa.gov.az/files/file/Azerbaijan%20-%20Palestine.pdf |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead}} "The Republic of Azerbaijan has diplomatic relations with Palestine since 15.04.1992".</ref>|| OIC; [[Azerbaijan–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 94 || {{flag|Turkmenistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 April 1992}}<ref>{{cite web |title=States with which Turkmenistan established diplomatic ties |url=http://www.mfa.gov.tm/en/mfa-en/diplomacy/diplomatic-relations |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Turkmenistan |accessdate=19 May 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304102908/http://www.mfa.gov.tm/en/mfa-en/diplomacy/diplomatic-relations |archivedate=4 March 2016}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.turkmenistan.ru/en/articles/16102.html |title=Palestinian Ambassador accredited in Turkmenistan |work=Turkmenistan.ru |date=6 April 2012 |accessdate=6 May 2012 |archive-date=5 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005011841/http://www.turkmenistan.ru/en/articles/16102.html |dead-url=yes }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/_eng/?id=651 |title=Ambassador of Palestine accredited to Turkmenistan |newspaper=Turkmenistan: The Golden Age |agency=State News Agency of Turkmenistan |date=6 April 2012 |accessdate=6 May 2012}}</ref> || OIC<ref name="Turkmenistan">{{cite web |author=Staff writers |title=Niyazov offers condolences to leadership and people of Palestine over demise of Yasser Arafat |url=http://www.turkmenistan.ru/en/node/1968 |date=11 November 2004 |publisher=Turkmenistan.ru |accessdate=29 August 2011 |archive-date=23 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323161229/http://www.turkmenistan.ru/en/node/1968 |dead-url=yes }} "Niyazov sent a message of condolences to the government of the State of Palestine".</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 95 || {{flag|Georgia}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 April 1992}}<ref>{{cite web |author=Ismail, Mohamed |title=Interview of Minister of Foreign Affairs of Georgia Gela Bezhuashvili to the newspaper ''Egyptian Gazette'' |url=http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=424&info_id=1300 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of Georgia |accessdate=24 May 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721025941/http://embassy.mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=424&info_id=1300 |archivedate=21 July 2011}} "[Bezhuashvili] added that Georgia recognised the Palestinian state in 1992 and has official ties with it."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Georgia |title=Bilateral Relations between Georgia and Palestine |url=http://www.mfa.gov.ge/index.php?sec_id=346&lang_id=ENG |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101218172600/http://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=ENG&sec_id=346 |archivedate=18 December 2010}} Relations established 25 April 1992.</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 96 || {{flag|Bosnia and Herzegovina}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 May 1992}}<ref name="Bozheg">{{cite web |author=Government of Bosnia and Herzegovina |title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations |url=http://www.mfa.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/default.aspx?id=6 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706131415/http://www.mfa.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/default.aspx?id=6 |archivedate=6 July 2011}} "Lista zemalja koje su priznale Bosnu i Hercegovinu i datumi uspostavljanja diplomatskih odnosa – Palestine – 27.05.1992, 30.10.1992".</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Bozheg" /> || |- style="background:#CBFECB;" | 97 || {{flag|Tajikistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 September 1992}}<ref name="Tajikistan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Tajikistan">{{cite journal |script-title=ru:ДИПЛОМАТИЯ ТАДЖИКИСТАНА |year=1994 |url=http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |accessdate=21 December 2011 |author=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |page=25 |location=Dushanbe |language=Russian |journal= |archive-url=https://web.archive.org/web/20110821213006/http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |archive-date=21 August 2011 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809184303/http://mfa.tj/mid/documents/Diplomatiya_Tajikistana.pdf |date=9 August 2018 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://mfa.tj/files/kitobkhona/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_1/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_en.pdf |title=page 166 -COUNTRIES, THAT ESTABLISHED DIPLOMATIC RELATIONS WITH THE REPUBLIC OF TAJIKISTAN |access-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305231414/http://mfa.tj/files/kitobkhona/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_1/tajikistan_diplomacy_the_past_and_the_present_en.pdf |archive-date=5 March 2016 |url-status=dead}}</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 98 || {{flag|Uzbekistan}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 September 1994}}<ref name="Uzbekistan" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Uzbekistan">{{cite web |author=Government of Uzbekistan |title=List of States with which the Republic of Uzbekistan established diplomatic relations |url=http://mfa.uz/eng/inter_cooper/dipl_relat/ |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101031024556/http://mfa.uz/eng/inter_cooper/dipl_relat/ |archivedate=31 October 2010}} "Diplomatic relations established with the State of Palestine 25 September 1994".</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 99 || {{flag|Papua New Guinea}} || style="text-align:center;"| {{dts|4 October 1994}}<!-- Palestine UN Observer says 13 January 1995 --><ref name="png">Government of Papua New Guina (4 October 2004). [[:commons:File:PNG statement Recognising Palestine.jpg|PNG establishes formal diplomatic relations with Palestine]]. Press release. Office of the Prime Minister. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="png" /><ref name="pacdel">{{cite web |author=General Delegation of Palestine to Australia, New Zealand and the Pacific |title=Profiles |url=http://www.palestine-australia.com/ |publisher=Palestinian National Authority |accessdate=20 November 2010}} "The Head of the General Delegation of Palestine to Australia and New Zealand and Ambassador to East Timor, Papua New Guinea and Vanuatu."</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 100 || {{flag|South Africa}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 February 1995}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of South Africa |title=Palestine (The State of) |url=http://www.dfa.gov.za/foreign/bilateral/palestine.html |publisher=Department of International Relations and Cooperation |accessdate=5 December 2010}} "The establishment of full diplomatic relations with the State of Palestine was announced on 15 February 1995. … South African Representation in Palestine – The South African Representative to the Palestinian National Authority … State of Palestine Representation in South Africa – Embassy of the State of Palestine".</ref> || AU; [[Palestine–South Africa relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 101 || {{flag|Kyrgyzstan}} || style="text-align:center;"| {{dts|12 September 1995}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite web |url=http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/98 |title=List of countries with which the KR established diplomatic relations |access-date=19 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180809123728/http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/98 |archive-date=9 August 2018 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |author=Government of Kyrgyzstan |title=List of countries with which the KR established diplomatic relations |url=http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/141l |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=6 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204123024/http://www.mfa.gov.kg/contents/view/id/141l |archive-date=4 February 2016 |url-status=dead}}</ref> || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 102 || {{flag|Malawi}} || style="text-align:center;"| {{dts|23 October 1998}}*<ref name="lesotho" /><ref>{{cite news |title=Diplomatic relations between Palestine and Malawi |url=http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/981023/1998102320.html |accessdate=20 December 2011 |newspaper=Arabic News |date=23 October 1998 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/19991009131851/http://www.arabicnews.com/ansub/Daily/Day/981023/1998102320.html |archivedate=9 October 1999}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Malawi |title=Malawi Embassies Abroad |url=http://www.foreignaffairs.gov.mw/index.php?option=com_content&view=article&id=55 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=19 April 2011 |accessdate=25 June 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102115850/http://www.foreignaffairs.gov.mw/index.php?option=com_content&view=article&id=55 |archivedate=2 January 2013}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 103 || {{flag|East Timor}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 March 2004}}<ref name="timor">Government of Timor-Leste (1 March 2004). [[:commons:File:East Timor, Protocol of Diplomatic Relations.jpg|Protocol on the Establishment of Diplomatic Relations between the State of Palestine and the Democratic Republic of Timor-Leste]]. Ministry of Foreign Affairs and Co-operation. Accessed 30 May 2011.</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="pacdel" /><ref name="timor" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 104 || {{flag|Paraguay}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 March 2005}}*<!-- Palestine UN OBserver says 29 January 2011, but that was the date of the "reitera expresamente el reconocimiento" --><ref name="paraguay">{{Cite press release |author1=Government of Paraguay |author2=Ministry of Foreign Affairs |title=Reconocimiento del Estado de Palestina |url=http://www.mre.gov.py/dependencias/prensa/comunicados/listado.asp?codigo=381&dondeIr=main.asp |date=28 January 2011 |language=Spanish |accessdate=29 January 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314182644/http://www.mre.gov.py/dependencias/prensa/comunicados/listado.asp?codigo=381&dondeIr=main.asp |archivedate=14 March 2012}} "... estableció relaciones diplomáticas con Palestina el 25 de marzo de 2005 mediante el intercambio de Notas Reversales, acto que implicó su reconocimiento. … Por esta declaración la República del Paraguay reitera expresamente el reconocimiento de ese Estado como libre e independiente con las fronteras del 4 de junio de 1967."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="paraguay" /> || — {{show |Further details | On 28 January 2011, Paraguay's Ministry of Foreign Affairs issued a written reaffirmation of its government's recognition of the State of Palestine. The statement noted that the establishment of diplomatic relations between the two governments in 2005 had implied mutual recognition.<ref name="paraguay" />}} |- style="background:#CBFECB;" | 105 || {{flag|Montenegro}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 July 2006}}<ref name="Montenegro">{{cite web |author=Government of Montenegro |title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations |url=http://www.mip.gov.me/en/index.php/Bilateral/dates-of-recognition-and-establishment-of-diplomatic-relations.html |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100417153150/http://www.mip.gov.me/en/index.php/Bilateral/dates-of-recognition-and-establishment-of-diplomatic-relations.html |archivedate=17 April 2010}} "Palestine, State of Palestine – Date of Recognition 24 July 2006; Date of Establishment of Diplomatic Relations 1 August 2006."</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Montenegro" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 106 || {{flag|Costa Rica}} || style="text-align:center;"| {{dts|5 February 2008}}<ref>{{cite web |author=Government of Costa Rica |title=Palestina.doc |url=http://www.rree.go.cr/file-hn.php?id_file=879 |publisher=Ministerio de Relaciones Exteriores y Culto |language=Spanish |accessdate=10 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421012411/http://www.rree.go.cr/file-hn.php?id_file=879 |archivedate=21 April 2011}} "La República de Costa Rica y el Estado de Palestina acordaron hoy el establecimiento de relaciones diplomáticas".</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite news |author=Perelman, Marc |title=Costa Rica Opens Official Ties With 'State of Palestine' |url=http://www.forward.com/articles/12761/ |date=7 March 2008 |newspaper=Forward |publisher=The Jewish Daily |accessdate=20 November 2010}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 107 || {{flag|Lebanon}} || style="text-align:center;"| {{dts|30 November 2008}} || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite news |title=Abbas in Lebanon to rally support for UN bid |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=413645 |publisher=Ma'an News Agency |date=16 August 2011 |accessdate=6 October 2017 |archivedate=10 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910061018/http://www.maannews.com/Content.aspx?id=413645 }}</ref> || Arab League, OIC {{show |Further details | Date given is that of first official recognition. In Palestine's application to UNESCO in May 1989, Lebanon was listed as having recognised the State of Palestine, but without a date.<ref name="unesco" /> The list was submitted without objection from Lebanon, but later sources have shown that official recognition was not accorded until 2008.<ref>{{cite news |title=Lebanon offers formal recognition to state of Palestine |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Politics/Nov/29/Lebanon-offers-formal-recognition-to-state-of-Palestine.ashx |newspaper=The Daily Star |accessdate=21 December 2011 |date=29 November 2008}}</ref> At that time, the Lebanese cabinet approved the establishment of full diplomatic relations with the State of Palestine, but did not set a date for when this was to occur. On 11 August 2011, the cabinet agreed to implement its earlier decision and Abbas formally inaugurated his government's embassy in Beirut on 16 August.<ref>See the following: * {{cite news |title=Lebanon recognizes 'state of Palestine' |newspaper=The Jerusalem Post |date=30 November 2008}} "The Lebanese government has approved forming full diplomatic relations with what it calls the 'state of Palestine', and is elevating the office of the Palestine Liberation Organization (PLO) in Beirut to the status of an embassy. No date has been set to carry out the decision, which was announced by Lebanese Information Minister Tariq Mitri." * {{cite news |author=Assi, Hussein |title=Palestinian Ambassador: Optimistic Over Palestinian Rights in Lebanon |url=http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 |newspaper=Al-Manar |date=13 August 2011 |accessdate=16 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110824043128/http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 |archive-date=24 August 2011 |url-status=dead |archivedate=24 August 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110824043128/http://www.almanar.com.lb/english/adetails.php?eid=24496&frid=43&seccatid=14&cid=43&fromval=1 }} "Palestinian ambassador to Lebanon Abdullah Abdullah … recalled that the Lebanese cabinet has acknowledged the state of Palestine and decided to establish diplomatic relations with it since 2008." * {{cite news |title=Lebanon to Establish Diplomatic Relations with State of Palestine |url=http://www.alsumaria.tv/news/3518/lebanese-government-to-establish-diploma |publisher=[[Al Sumaria]] |date=29 November 2008 }} "The Lebanese Cabinet decided at its meeting Thursday to establish diplomatic relations with the State of Palestine to implement the Cabinet decision of 2008."</ref>}} |- style="background:#CBFECB;" | 108 || {{flag|Côte d'Ivoire}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 2008}}<ref name="jeuneafrique">{{cite news |title=Diplomatie : pourquoi et comment (presque) toute l’Afrique reconnaît l’État palestinien |url=http://www.jeuneafrique.com/39567/politique/diplomatie-pourquoi-et-comment-presque-toute-l-afrique-reconna-t-l-tat-palestinien/ |accessdate=28 May 2016 |date=1 December 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || OIC, AU |- style="background:#CBFECB;" | 109 || {{flag|Venezuela}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 April 2009}}<ref>{{cite web |author=Bolivarian Government of Venezuela |title=Venezuela y Palestina establecen relaciones diplomáticas: Comunicado Conjunto Sobre el Establecimiento de Relaciones Diplomáticas entre la República Bolivariana de Venezuela y el Estado de Palestina |publisher=Ministry of Communication and Information |date=27 April 2009 |url=http://www.minci.gob.ve/a_r_r/1/188717/venezuela_y_palestina.html |accessdate=15 November 2010 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716200808/http://www.minci.gob.ve/a_r_r/1/188717/venezuela_y_palestina.html |archivedate=16 July 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || —, [[Palestine–Venezuela relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 110 || {{flag|Dominican Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 July 2009}}<!-- Palestine UN Observer says 15 July 2009 --><ref>{{cite web |author=Government of the Dominincan Republic |title=RD y Palestina firman relaciones diplomáticas |url=http://www.presidencia.gob.do/app/article.aspx?id=11145 |date=14 July 2009 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311074957/http://www.presidencia.gob.do/app/article.aspx?id=11145 |archivedate=11 March 2012 |language=es}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="dominicanr">{{cite web |author=Government of the Dominican Republic |title=Comunicado Conjunto para Establecimiento Relaciones Diplomaticas entre la Republica Dominican y el Estado de Palestina |url=http://www.serex.gov.do/exterior/pe/Lists/Relaciones%20Diplomticas%20de%20RD/Attachments/122/COMUNICADO%20CONJUNTO%20PARA%20ESTABLECIMIENTO%20RELACIONES%20DIPLOMATICAS%20ENTRE%20PALESTINA%20Y%20LA%20RD.pdf |date=15 July 2009 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090920044854/http://www.serex.gov.do/exterior/pe/Lists/Relaciones%20Diplomticas%20de%20RD/Attachments/122/COMUNICADO%20CONJUNTO%20PARA%20ESTABLECIMIENTO%20RELACIONES%20DIPLOMATICAS%20ENTRE%20PALESTINA%20Y%20LA%20RD.pdf |archivedate=20 September 2009}} "Presidente del Estado de Palestina".</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 111 || {{flag|Brazil}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 December 2010}}*<!-- Palestine UN Mission list says 3 December 2011 --><ref>{{cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131231925/http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967|archive-date=31 January 2011 |url=http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |title=Reconhecimento do Estado Palestino nas Fronteiras de 1967 / Recognition of the Palestinian State along the 1967 Borders / Reconnaissance de l'Etat de Palestine dans les frontières de 1967 |date=3 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=Minister of Foreign Affairs of Brazil |quote=In a letter sent by President Luiz Inácio Lula da Silva to the President of the Palestinian National Authority, Mahmoud Abbas, on 1 December 2010, the Brazilian Government has recognized the Palestinian State based on the existing borders in 1967.}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2010/12/201012504256198565.html |title=Brazil recognises Palestine |date=5 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Brazil |title=Reconhecimento do Estado Palestino nas Fronteiras de 1967 |url=http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |publisher=Ministry of Exterior Relations |accessdate=3 December 2010 |language=pt |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131231925/http://www.itamaraty.gov.br/sala-de-imprensa/notas-a-imprensa/reconhecimento-do-estado-palestino-nas-fronteiras-de-1967 |archivedate=31 January 2011}}</ref> || [[Brazil–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 112 || {{flag|Argentina}} || style="text-align:center;"| {{dts|6 December 2010}}*<ref>{{cite web |author=Government of Argentina |title=La Republica Argentina ha reconocido a Palestina como Estado libre e independiente |url=http://www.mrecic.gov.ar/portal/ver_adjunto.php?id=3048 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=6 December 2010 |accessdate=20 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110531185526/http://www.mrecic.gov.ar/portal/ver_adjunto.php?id=3048 |archivedate=31 May 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Gobernio de la provincia de Salta |title=Almuerzo países Árabes |url=http://www.casadesalta.gov.ar/eventos/arabes.html |publisher=Delegación de la Casa Salta |date=30 September 2009 |accessdate=22 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101014041032/http://www.casadesalta.gov.ar/eventos/arabes.html |archivedate=14 October 2010}} "Embajador Estado de Palestina".</ref><ref>{{cite web |author=Gobierno de la Provincia del Neuquén |title=La Vicegobernadora recibió al embajador del Estado de Palestina |url=http://w2.neuquen.gov.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=599:la-vicegobernadora-recibio-al-embajador-del-estado-de-palestina&catid=2:noticias&Itemid=39 |publisher=Sitio Oficial |date=30 August 2010 |accessdate=22 March 2011}}</ref><ref>{{cite web |author=Gobierno de la Provincia del Neuquén |title=Avizoran posibilidades de intercambio económico y cultural con Palestina |url=http://w2.neuquen.gov.ar/index.php?option=com_content&view=article&id=609:avizoran-posibilidades-de-intercambio-economico-y-cultural-con-palestina&catid=2:noticias&Itemid=39 |publisher=Sitio Oficial |date=1 September 2010 |accessdate=22 March 2011}} "...embajador del Estado de Palestina en Argentina".</ref> || —<ref name="saynet">{{Cite news |author=Waked, Ali |title=Argentina, Uruguay recognize Palestinian state |newspaper=Israel News |publisher=Yedioth Internet |date=7 December 2010 |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3995297,00.html |accessdate=7 December 2010}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 113 || {{flag|Bolivia}} || style="text-align:center;"| {{dts|17 December 2010}}*<ref>{{cite web |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=342977 |title=Bolivia recognizes Palestinian state |date=17 December 2010 |accessdate=16 October 2013 |publisher=[[Ma'an News Agency]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017070727/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=342977 |archive-date=17 October 2013 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Bolivia to recognize sovereign Palestine |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hS-3jceGVzlbSmO2gU7hXDT6yH5A?docId=CNG.e836e4c62736a2b3b44a8631bd54cd97.361 |date=22 December 2010 |publisher=Google News |accessdate=11 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140131044743/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hS-3jceGVzlbSmO2gU7hXDT6yH5A?docId=CNG.e836e4c62736a2b3b44a8631bd54cd97.361 |archivedate=31 January 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.wafa.ps/ar_page.aspx?id=UJ2eWza630956085573aUJ2eWz |title=إقامة علاقات دبلوماسية بين فلسطين وبوليفيا |website=وكالة الأنباء والمعلومات الفلسطينية – وفا}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 114 || {{flag|Ecuador}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 December 2010}}*<!-- Palestine UN Observer says 27 December 2010 --><ref>{{cite web |author=Government of Ecuador |title=Ecuador Reconoce al Estado Palestino |url=http://www.mmrree.gob.ec/2010/bol992.asp |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=24 December 2010 |accessdate=24 December 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130117110432/http://www.mmrree.gob.ec/2010/bol992.asp |archivedate=17 January 2013 |language=es}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="south-america" /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 115 || {{flag|Chile}} || style="text-align:center;"| {{dts|7 January 2011}}<ref>{{cite web |author=Government of Chile |url=http://www.minrel.gov.cl//prontus_minrel/site/artic/20110107/pags/20110107165601.php |title=Declaración del Gobierno de Chile sobre el reconocimiento del Estado de Palestina |date=7 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Relations |accessdate=7 January 2011 |language=es |archive-date=12 January 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110112220737/http://www.minrel.gov.cl/prontus_minrel/site/artic/20110107/pags/20110107165601.php |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="chileemb">{{cite web |url=http://www.embajadapalestina.cl/embajadores.html |title=Ex Embajadores de Palestina acreditados ante la República de Chile |author=Embassy of Palestine in Chile |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160213021548/http://embajadapalestina.cl/embajadores.html |archivedate=13 February 2016}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 116 || {{flag|Guyana}} || style="text-align:center;"| {{dts|13 January 2011}}*<ref>{{cite web |author=Government of Guyana |title=Statement by the Government of Guyana in Recognition of the State of Palestine |url=http://www.minfor.gov.gy/tsite/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid= |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=13 January 2011 |accessdate=14 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512054021/http://www.minfor.gov.gy/tsite/index.php?option=com_content&task=view&id=62&Itemid= |archivedate=12 May 2011}} "The Government of Guyana has today decided to formally recognize the State of Palestine as a free, independent, and sovereign state, based on its 1967 borders."</ref> || style="text-align:center;"| Yes || OIC<ref name="south-america">{{Cite news |agency=The Associated Press |title=Palestinians seek global recognition through South America |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/02/16/AR2011021602232.html |newspaper=The Washington Post |date=17 February 2011 |accessdate=10 October 2017}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 117 || {{flag|Peru}} || style="text-align:center;"| {{dts|24 January 2011}}<ref name="peru">{{cite web |author=Government of Peru |url=http://www.rree.gob.pe/portal/boletinInf.nsf/mrealdia/5ACB6C577AC253100525782200615A34?OpenDocument |title=Perú reconoce al Estado Palestino |date=24 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Relations |accessdate=24 January 2011 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110130212138/http://www.rree.gob.pe/portal/boletinInf.nsf/mrealdia/5ACB6C577AC253100525782200615A34?OpenDocument |archivedate=30 January 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="south-america" /> || — |- | 118 || {{flag|Suriname}} || style="text-align:center;"| {{dts|1 February 2011}}*<!-- Palestine UN Observer says 26 January 2011 --><ref>{{cite news |title=Suriname latest S. American state to recognize 'Palestine' |url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=206289 |work=The Jerusalem Post |date=2 February 2011 |accessdate=2 February 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || OIC |- style="background:#CBFECB;" | 119 || {{flag|Uruguay}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 March 2011}}<!-- Palestine UN Observer says 16 March 2011 --><ref name="uruguay2011">{{cite web |author=Government of Uruguay |title=El Gobierno uruguayo reconoció al Estado Palestino |url=http://www.mrree.gub.uy/gxpsites/hgxpp001?7,1,778,O,S,0,PAG;CONC;45;5;D;7663;1;PAG;, |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=15 March 2011 |accessdate=16 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315121309/http://www.mrree.gub.uy/gxpsites/hgxpp001?7%2C1%2C778%2CO%2CS%2C0%2CPAG%3BCONC%3B45%3B5%3BD%3B7663%3B1%3BPAG%3B%2C |archivedate=15 March 2012 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="uruguay">{{cite web |author=Government of Uruguay |title=Comunicado conjunto de Uruguay y el Gobierno de la Autoridad Nacional Palestina |url=http://www.presidencia.gub.uy/sci/noticias/2010/04/2010042003.htm |date=20 April 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |language=es |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110515181424/http://www.presidencia.gub.uy/sci/noticias/2010/04/2010042003.htm |archivedate=15 May 2011}}</ref> || — |- | 120 || {{flag|Lesotho}}<ref>{{Cite news |author=Sukhrob, K. |title=The Palestinian state recognized by Lesotho |url=http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho |date=7 June 2011 |newspaper=Web Reporter |accessdate=25 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612122953/http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho/ |archive-date=12 June 2011 |url-status=dead |archivedate=12 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612122953/http://www.wreporter.com/world/the-palestinian-state-recognized-by-lesotho/ }}</ref> || style="text-align:center;"| {{dts|6 June 2011}}*<!-- Palestine UN Observer says 3 May 2011 --><ref name="lesotho">{{Cite news |author=Staff writers |title=Lesotho Recognizes Palestinian State within 1967 Borders |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=16365|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724123418/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=16365|url-status=dead|archive-date=24 July 2011 |date=6 June 2011 |newspaper=WAFA |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=25 June 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 121 || {{flag|South Sudan}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 July 2011}}<ref>{{cite web |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14679 |title=سفارة دولة فلسطين لدى جنوب السودان |publisher= |access-date=30 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180916002922/http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14679 |archive-date=16 September 2018 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://samanews.ps/ar/post/100140/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%A5%D9%82%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A8%D9%84%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D9%8A-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86 |title=الاتفاق على إقامة علاقات دبلوماسية بين دولتي فلسطين وجنوب السودان |first=سما |last=الإخبارية |publisher=}}</ref> || AU |- style="background:#CBFECB;" | 122 || {{flag|Syria}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 July 2011}}*<ref name="syria">{{Cite news |author=Staff writers |title=Syria recognizes Palestinian state with East Jerusalem as its capital |url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/syria-recognizes-palestinian-state-with-east-jerusalem-as-its-capital-1.373926 |date=18 July 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=19 July 2011 |archivedate=27 September 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927200458/http://www.haaretz.com/news/middle-east/syria-recognizes-palestinian-state-with-east-jerusalem-as-its-capital-1.373926 }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Syria |title=Syrian Embassies |url=http://www.syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=listpages&subid=228&newlang=eng |publisher=Ministry of Tourism |accessdate=20 November 2010 |archive-date=15 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160315032632/http://syriatourism.org/index.php?module=subjects&func=listpages&subid=228&newlang=eng |dead-url=yes }}</ref> || Arab League, OIC |- | 123 || {{flag|Liberia}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 July 2011}}<ref name="jeuneafrique" /> || style="text-align:center;"| No || AU<ref name="erekat" /> |- style="background:#CBFECB;" | 124 || {{flag|El Salvador}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 August 2011}}<ref>{{cite web |author=Government of El Salvador |publisher=Ministry of Exterior Relations |url=http://www.rree.gob.sv/index.php?option=com_k2&view=item&id=1587:el-salvador-reconoce-a-palestina-como-estado-libre-soberano-e-independiente |title=El Salvador reconoce a Palestina como Estado libre, soberano e independiente |date=25 August 2011 |accessdate=26 August 2011 |language=Spanish}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=El Salvador establishes diplomatic relations with Palestine Authority |url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/americas/130510/el-salvador-establishes-diplomatic-relations-palestine-authori#9 |accessdate=10 May 2013 |newspaper=Globalpost |date=10 May 2013}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 125 || {{flag|Honduras}} || style="text-align:center;"| {{dts|26 August 2011}}*<ref>{{cite news |title=Honduras recognizes Palestine as independent state |url=https://www.reuters.com/article/us-honduras-palestine/honduras-recognizes-palestine-as-independent-state-idUSTRE77P7AX20110826 |work=Reuters |date=26 August 2011 |accessdate=10 October 2017}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=Honduras, El Salvador establish diplomatic ties with Palestine |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=22340 |accessdate=4 June 2013 |newspaper=Palestine News and Info Agency |date=11 May 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927174730/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=22340 |archivedate=27 September 2013}}</ref> || —<ref>{{Cite news |author=Peña, Billy |title=Honduras Communiqué Recognizing Palestine |url=http://hondurasweekly.com/honduras-communiqu%C3%A9-recognizing-palestine-201108264055/ |date=26 August 2011 |newspaper=Honduras Weekly |accessdate=27 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111014012803/http://hondurasweekly.com/honduras-communiqu%C3%A9-recognizing-palestine-201108264055/ |archivedate=14 October 2011}}</ref> [[Honduras-Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 126 || {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} || style="text-align:center;"| {{dts|29 August 2011}}*<ref>{{Cite news |author=Staff writers |title=St. Vincent and the Grenadines Recognizes Palestinian State |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17181|archive-url=https://web.archive.org/web/20120515003053/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17181|url-status=dead|archive-date=15 May 2012 |date=31 August 2011 |newspaper=WAFA |accessdate=16 December 2011}}</ref><ref>{{cite web |author1=Government of Saint Vincent |author2=the Grenadines |title=Statement by the Government of Saint Vincent and the Grenadines in recognition of the State of Palestine |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/78AB05258D8471C38525790A0053E094 |date=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129061418/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/78AB05258D8471C38525790A0053E094 |archivedate=29 November 2014}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.fatehwatan.ps/page-140556.html |title=مفوضية العلاقات الوطنية – اقامة علاقات دبلوماسية بين دولة فلسطين ودولة سانت فنسنت وجزر غرينادين |first=MONGID |last=DESIGNS |publisher=}}</ref> || — |- style="background:#CBFECB;" | 127 || {{flag|Belize}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 September 2011}}*<ref>{{cite press release |title=Belize recognises Palestine Borders |url=http://www.sanpedrosun.com/politics-and-government/2011/09/09/belize-recognizes-palestine-borders/ |publisher=Government of Belize, Press Office, The San Pedro Sun |date=9 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || —<ref>{{cite web |author=Government of Belize |title=Non-Resident Embassies & Consulates: Palestine |url=http://www.belize.gov.bz/ct.asp?xItem=1755&ctNode=23&mp=26 |archive-url=https://archive.is/20120723121721/http://www.belize.gov.bz/ct.asp?xItem=1755&ctNode=23&mp=26 |url-status=dead |archive-date=23 July 2012 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=31 December 2010}}</ref> |- style="background:#CBFECB;" | 128 || {{flag|Dominica}} || style="text-align:center;"| {{dts|19 September 2011}}<ref>{{cite web |title=International recognition of the State of Palestine |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20127%20%28235x444%29%20map.jpg |accessdate=7 April 2012 |author=Negotiations Affairs Department |publisher=Palestinian National Authority |date=25 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125181123/http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20127%20%28235x444%29%20map.jpg |archivedate=25 January 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=International recognition of the State of Palestine |url=http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20map%20%28444X235%29128.jpg |accessdate=7 April 2012 |author=Negotiations Affairs Department |publisher=Palestinian National Authority |date=26 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120125170735/http://www.nad-plo.org/userfiles/image/English%20map%20%28444X235%29128.jpg |archivedate=25 January 2012}}: "128 UN Member States recognize Palestine"</ref><ref>{{cite news |title=Dominica supports upgraded UN status for Palestinian Authority |url=http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/politics/dominica-supports-upgraded-un-status-for-palestinian-authority/ |accessdate=12 December 2012 |newspaper=Dominica News Online |date=30 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130306184249/http://dominicanewsonline.com/news/homepage/news/politics/dominica-supports-upgraded-un-status-for-palestinian-authority/ |archivedate=6 March 2013}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{Cite web |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14474 |title=دولة فلسطين ودومينيكا توقعان على إقامة علاقات دبلوماسية |access-date=30 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180730234952/http://www.mofa.pna.ps/ar/archives/14474 |archive-date=30 July 2018 |url-status=dead}}</ref> || —{{#tag:ref|Dominica is a member of the Caribbean Community, which supports a two-state solution along internationally recognised borders.<ref name="caricom" /> It is also one of eight members of the [[Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America|Bolivarian Alliance]], which issued a statement on 9 September 2011 expressing full support for the recognition of the State of Palestine by the United Nations.<ref name="alba">{{cite web |author=Bolivarian Alliance for the Peoples of Our America |title=Comunicado especial sobre Palestina |url=http://www.alianzabolivariana.org/modules.php?name=News&file=article&sid=7911 |language=Spanish |date=10 September 2011 |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120321143206/http://www.alianzabolivariana.org/modules.php?name=News&file=article&sid=7911 |archivedate=21 March 2012}}</ref>}} |- | 129 || {{flag|Antigua and Barbuda}} || style="text-align:center;"| {{dts|22 September 2011}}*<ref>{{cite web |title=Antigua and Barbuda recognizes Palestine |url=http://www.maannews.com/Content.aspx?id=423338 |date=25 September 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=11 October 2017}}</ref> || style="text-align:center;"| No || — |- style="background:#CBFECB;" | 130 || {{flag|Grenada}} || style="text-align:center;"| {{dts|25 September 2011}}<!-- Other sources say 27 September 2013 but this is likely just when diplomatic relations were established --><ref name=grenadahaiti>{{cite web |url=http://www.upi.com/Top_News/US/2013/09/29/Haiti-Grenada-recognize-Palestinian-State/UPI-54541380457240/ |title=Haiti, Grenada recognize Palestinian State |date=29 September 2013 |accessdate=30 September 2013 |publisher=United Press International}}</ref><ref name=grenadahaiti2>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=23293 |title=Haiti, Grenada Establish Diplomatic Ties with Palestine |date=28 September 2013 |accessdate=30 September 2013 |publisher=[[Wafa]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004215240/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=23293 |archivedate=4 October 2013}}</ref>|| style="text-align:center;"| Yes<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 131 || {{flag|Iceland}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 December 2011}}*<ref>{{cite web |author=Government of Iceland |title=Iceland Recognizes Palestine |url=http://www.mfa.is/speeches-and-articles/nr/6847 |date=15 December 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=16 December 2011 |archive-date=6 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206020930/http://www.mfa.is/speeches-and-articles/nr/6847 |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || [[Iceland–Palestine relations]] |- style="background:#CBFECB;" | 132 || {{flag|Thailand}} || style="text-align:center;"| {{dts|18 January 2012}}*<ref name="recognitionByThailand">{{cite news |newspaper=The Jerusalem Post |title=Thailand recognizes Palestinian state |url=http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=254441 |date=20 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120123080252/http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=254441 |archivedate=23 January 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=20376 |title=Palestine News & Info Agency – WAFA – Palestine, Thailand Launch Diplomatic Relations |accessdate=25 August 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}}</ref> || — |- | 133 || {{flag|Guatemala}} || style="text-align:center;"| {{dts|9 April 2013}}<ref>{{cite web |url=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2013/Apr-10/213216-guatemala-recognizes-palestine-as-free-sovereign-state.ashx#axzz2Q3Gq3tNu |title=Guatemala recognizes Palestine as 'free, sovereign' state |date=10 April 2013 |accessdate=10 April 2013 |work=The Daily Star}}</ref> || style="text-align:center;"| No || — |- style="background:#CBFECB;" | 134 || {{flag|Haiti}} || style="text-align:center;"| {{dts|27 September 2013}}<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name=grenadahaiti /><ref name=grenadahaiti2 /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 135 || {{flag|Sweden}} || style="text-align:center;"| {{dts|30 October 2014}}<ref>{{cite news |url=http://www.dn.se/debatt/darfor-erkanner-sverige-i-dag-staten-palestina/ |title=Därför erkänner Sverige idag staten Palestina |date=30 October 2014 |accessdate=30 October 2014 |newspaper=Dagens Nyheter}}</ref><ref>{{cite news |title=Sweden recognises Palestine and increases aid |url=http://www.government.se/sb/d/19375/a/249204 |accessdate=31 October 2014 |publisher=Government Offices of Sweden |date=30 October 2014}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.regeringen.se/content/1/c6/24/92/57/b9b34b94.pdf |title=Erkännande av Staten Palestina |date=30 October 2014 |accessdate=30 October 2014 |publisher=Swedish Ministry for Foreign Affairs |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031020841/http://www.regeringen.se/content/1/c6/24/92/57/b9b34b94.pdf |archivedate=31 October 2014}}</ref><ref>http://www.regeringen.se/contentassets/6c7d07c17c2241939a2590497424c14f/regeringsbeslut_palestina.pdf</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- style="background:#CBFECB;" | 136 || {{flag|Saint Lucia}} || style="text-align:center;"| {{dts|14 September 2015}}<ref name=stlucia>{{cite news |title=Saint Lucia establishes diplomatic relations with the State of Palestine |url=http://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-establishes-diplomatic-relations-with-the-state-of-palestine/ |accessdate=16 September 2015 |newspaper=stlucianewsonline |date=16 September 2015 |archivedate=17 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517043803/http://www.stlucianewsonline.com/saint-lucia-establishes-diplomatic-relations-with-the-state-of-palestine/ }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name=stlucia /> || — |- style="background:#CBFECB;" | 137 || {{flag|Colombia}} || style="text-align:center;"| {{dts|3 August 2018}}<ref>{{cite news |title=Embajada de Palestina dice que Colombia lo reconoce como Estado |url=http://www.eltiempo.com/mundo/medio-oriente/embajada-palestina-dice-que-colombia-lo-reconoce-como-estado-253354 |accessdate=8 August 2018 |newspaper=El Tiempo |date=8 August 2018}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || — |- style="background:#CBFECB;" | 138 || {{flag| Saint Kitts and Nevis}} ||style="text-align:center;"| {{dts|30 July 2019}}<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/tiny-island-nation-st-kitts-and-nevis-recognizes-palestinian-state/|title=Tiny island nation St. Kitts and Nevis recognizes Palestinian state|first=Adam|last=Rasgon|website=timesofisrael.com}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=St Kitts – Nevis and The State of Palestine establish diplomatic relations – Caribbean News Now |url=https://www.caribbeannewsnow.com/2019/07/31/st-kitts-nevis-and-the-state-of-palestine-establish-diplomatic-relations/ |accessdate=1 August 2019 |work=Caribbean News |date=31 July 2019 |archivedate=1 August 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190801022450/https://www.caribbeannewsnow.com/2019/07/31/st-kitts-nevis-and-the-state-of-palestine-establish-diplomatic-relations/ }}</ref> || — |} ==== Not members of the UN ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! Date of recognition !! [[Foreign relations of Palestine|Diplomatic relations]]<br />{{#tag:ref || group="note"|name="relcol"}} !! Relevant membership, further details |- | 139 || {{flag|Sahrawi Arab Democratic Republic}} || style="text-align:center;"| {{dts|15 November 1988}}<ref>{{cite journal |author=Shelley, Toby |title=Spotlight on Morocco |journal=West Africa |year=1988 |location=London |issue=3712–3723: 5–31 December |publisher=West Africa Publishing Company Ltd |page=2282}} "...the SADR was one of the first countries to recognise the state of Palestine … on November 15."</ref> || style="text-align:center;"| No || AU |- style="background:#CBFECB;" | 140 || {{flag|Holy See}} || style="text-align:center;"| {{dts|February 2013}}<ref>{{cite web |url=http://www.i24news.tv/en/news/israel/politics/71034-150513-netanyahu-government-says-wants-peace-with-palestinians |title=Vatican upgrades recognition of 'Palestinian state' in new treaty |date=13 May 2015 |publisher=i24news |url-status=dead |archiveurl=https://archive.is/20150801162137/http://www.i24news.tv/en/news/israel/politics/71034-150513-netanyahu-government-says-wants-peace-with-palestinians |archivedate=1 August 2015}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite news |title=Vatican to sign State of Palestine accord: Vatican move comes two years after officially recognising Palestine as a state but Israel says it is 'disappointed' |work=The Guardian |date=13 May 2015 |url=https://www.theguardian.com/world/2015/may/13/vatican-to-sign-state-of-palestine-accord}}</ref> || —; [[Holy See–Palestine relations]] |} {| |- | style="background:#CBFECB; border:1px solid #aaa; width:2em;" | | States which maintain diplomatic relations with the State of Palestine |} {| | style="background:#CBFECB; border:1px solid #aaa; width:2em;" | | اوہ ریاستاں جو ریاست فلسطین دے نال سفارتی تعلقات برقرار رکھدی نيں |} === کوئی سفارتی شناخت نئيں === ==== اقوام متحدہ دے رکن ملکاں ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! class="unsortable" | Official position !! [[Foreign relations of Palestine|Relations]]<br />{{#tag:ref||group="note"|name="relcol"}} !! Relevant memberships |- | 1 || {{flag|Andorra}} || In January 2011, Andorra co-sponsored a draft resolution guaranteeing the Palestinian people's right to self-determination.<ref name="majoor">{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Summary record of the 43rd meeting |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/D9B70277131CDE2A852575630067071C |date=22 January 2009 |publisher=Chief of the Official Records |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529050408/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/D9B70277131CDE2A852575630067071C |archivedate=29 May 2012}}</ref> In September, it argued for a proposed resolution to give the State of Palestine observer status in the United Nations.<ref>{{cite web |author=United Nations |title=Andorra: H.E. Mr. Gilbert Saboya Sunyé, Minister of Foreign Affairs |url=https://gadebate.un.org/66/andorra |date=26 September 2011 |accessdate=10 October 2011 |archive-date=6 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406090006/http://gadebate.un.org/66/andorra |dead-url=yes }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 2 || {{flag|Armenia}} || On 20 June 2011, Fatah representative [[Nabil Shaath]] met with Foreign Minister [[Eduard Nalbandyan]] to enlist the support of Armenia in the upcoming resolution.<ref>{{cite news |last=Hayrumyan |first=Naira |title=Palestine hopes to enlist Armenia’s support in independence recognition |url=http://www.accc.org.uk/palestine-hopes-enlist-armenia%E2%80%99s-support-independence-recognition |date=22 June 2011 |publisher=Armenian Community and Church Council of Great Britain |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927154924/http://www.accc.org.uk/palestine-hopes-enlist-armenia%E2%80%99s-support-independence-recognition |archivedate=27 September 2011}}</ref> Afterwards, Shaath announced that he had been informed by a number of countries that they would recognize Palestine in the following weeks, and that he expected Armenia to be the first of these.<ref>{{Cite news |author=Sandeep |title=At least 24 countries recognize Palestine before September |url=http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629162050/http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ |url-status=dead |archive-date=29 June 2011 |date=28 June 2011 |newspaper=Pisqa |accessdate=1 August 2011 |archivedate=29 June 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629162050/http://www.pisqa.com/06/at-least-24-countries-recognize-palestine-before-september/ }}</ref> However, the Armenian government did not release any statement regarding the meeting. The situation in Palestine is seen as analogous by the Armenian government to the conflict in [[جمہوریہ نگورنو کاراباخ]], and that any recognition of a Palestinian state by Armenia would set a precedent for the right to self-determination in that region.<ref>{{cite news |author=Tadevosyan, Ara |title=Should we support Palestine? |url=http://www.mediamax.am/en/column/1296/ |date=20 June 2011 |newspaper=Mediamax |accessdate=1 August 2011}}</ref> On similar situations, President [[Serzh Sargsyan]] previously stated, "Having the Nagorno-Karabakh conflict, Armenia can not recognize another entity in the same situation as long as it has not recognized the Nagorno-Karabakh Republic".<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Yerevan Rules Out Abkhazia, S.Ossetia Recognition |url=http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19403 |date=4 September 2008 |newspaper=Civil Georgia |accessdate=1 August 2011 |archivedate=26 April 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180426060050/http://www.civil.ge/eng/article.php?id=19403 }}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 3 || {{flag|Australia}} || Australian policy calls for a [[two-state solution]], but it has not supported calls toward Palestinian statehood in the past, insisting instead on a negotiated settlement. In regards to a resolution to admit Palestine as a UN non-member observer state, a division in positions emerged: Former Foreign Minister [[Kevin Rudd]] recommended abstaining from the vote, whilst former Prime Minister [[Julia Gillard]] declared strong support for Israel.<ref name="flitton">{{cite news |author=Flitton, Daniel |title=Rudd says abstain on Palestine vote; Gillard backs Israel |url=http://www.theage.com.au/national/rudd-says-abstain-on-palestine-vote-gillard-backs-israel-20110807-1ihrc.html |date=8 August 2011 |newspaper=The Age |accessdate=9 September 2011}}</ref> In response, Gillard noted: "There isn't a resolution available for people to read or respond to. If such a resolution does hit the deck, then in deciding how Australia will vote, we will bring our very long-standing principles about questions in the Middle East. That is, we are long-standing supporters of a two-state solution."<ref>{{cite news |author=Lyons, John |author2=Dodd, Mark |title=Julia Gillard set to reject Kevin Rudd on Palestine |url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/julia-gillard-set-to-reject-kevin-rudd-on-palestine/story-fn59niix-1226111271338 |date=9 August 2011 |newspaper=The Australian |accessdate=9 September 2011}}</ref> In 2014, Australia voted against a United Nations Security Council draft resolution proposing the withdrawal of Israeli forces from [[غزہ پٹی|Gaza]] and [[مغربی کنارہ]] by 2017.<ref>{{cite news |title=Australia votes against Palestinian UN resolution on Israel |url=https://www.smh.com.au/world/australia-votes-against-palestinian-un-resolution-on-israel-20141231-12fwb4.html |date=31 December 2014 |newspaper=Sydney Morning Herald |accessdate=19 January 2015}}</ref>||style="text-align:center;"|Yes || |- | 4 || {{flag|Austria}} || Austria conferred full diplomatic status on the PLO representation in Vienna on 13 December 1978, under then-chancellor [[Bruno Kreisky]].<ref name="quigley2010">{{cite book |author=Quigley, John B. |title=The statehood of Palestine: international law in the Middle East conflict |url=https://books.google.com/books?id=iTR3BQ0aJ6UC&source=gbs_navlinks_s |page=151 |year=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-15165-8}}</ref> In June 2011, Foreign Minister [[Michael Spindelegger]] said that Austria "had not yet made up its mind whether to support a UN recognition of a Palestinian state", adding that he preferred to wait for a joint EU approach to the issue. "We will decide at the last moment because it might still give [the two parties] the opportunity to bring the Middle East peace process back on track."<ref>{{cite web |author=Salam, Kawther |title=Lieberman Came To Vienna And Brought Us A Storm |url=http://www.kawther.info/wpr/2011/07/01/lieberman-came-to-vienna-and-brought-us-a-storm |date=1 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |archive-date=12 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181112141401/http://www.kawther.info/wpr/2011/07/01/lieberman-came-to-vienna-and-brought-us-a-storm |dead-url=yes }}</ref> Spindelegger also suggested that the EU draft its own version of the resolution.<ref name="yahoo">{{cite news |title=Plan B on Palestine at the UN? Europeans mull alternative resolution |url=https://www.yahoo.com/news/blogs/envoy/plan-b-palestine-un-europeans-mull-alternative-resolution-191706340.html |date=2 September 2011 |work=Yahoo! News |accessdate=12 October 2017 |archivedate=10 July 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250710001233/https://www.yahoo.com/news/blogs/envoy/plan-b-palestine-un-europeans-mull-alternative-resolution-191706340.html }}</ref> {{show |Further details | In Annex II of the State of Palestine's UNESCO application, Austria was initially listed as having extended recognition on 14 December 1988. However, the submitting states (Algeria, Indonesia, Mauritania, Nigeria, Senegal and Yemen) later requested that Austria be removed from the list.<ref name="unesco" />}} | style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |url=http://www.zaoerv.de/40_1980/40_1980_4_b_841_857.pdf |title=Die Anerkennung der PLO durch Österreich |language=German |date=1 September 1980 |accessdate=7 May 2011}}</ref> || EU |- | 5 || {{flag|Bahamas}} || The Bahamas has not publicized an official position of its own regarding the State of Palestine.<ref name="caribsytd">{{cite news |author=Chickrie, Ray |title=Palestine seeks support from Guyana and Suriname |url=http://www.kaieteurnewsonline.com/2011/07/08/palestine-seeks-support-from-guyana-and-suriname/ |date=8 July 2011 |newspaper=Kaieteur News |accessdate=1 August 2011 |archivedate=12 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181112181629/https://www.kaieteurnewsonline.com/2011/07/08/palestine-seeks-support-from-guyana-and-suriname/ }}</ref> It is a member of the Caribbean Community, which supports a two-state solution along internationally recognized borders.<ref name="caricom">{{cite news |author=Caribbean Community |title=Communiqué issued at the Conclusion of the Fourteenth Meeting of the Council for Foreign and Community Relatiofns |url=http://www.news.gov.tt/index.php?news=7850 |date=6 May 2011 |publisher=Government of Trinidad and Tobago |accessdate=1 August 2011 |archivedate=9 August 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180809184515/http://www.news.gov.tt/index.php?news=7850 }}</ref> In March 2011, the new Israeli ambassador to the country urged its leaders not to recognize a Palestinian state before negotiations for co-existence between Israel and Palestine had been settled.<ref>{{cite news |author=Dames, Russell |author2=Booth, Claire |title=The new Israeli ambassador |url=http://www.bahamasuncensored.com/March_11.htm |date=March 2011 |newspaper=Bahamas Uncensored |accessdate=1 August 2011 |archivedate=2 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160802182027/http://www.bahamasuncensored.com/March_11.htm }}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 6 || {{flag|Belgium}} || On the issue of Palestinian statehood, Belgium explicitly supports the declarations of the European Union.<ref>{{cite web |author=Vanackere, Steven |title=Belgium, Europe and the Arab World |url=http://www.stevenvanackere.be/nl/actua/belgium-europe-and-the-arab-world-brussel-30-november-2010 |date=30 November 2010 |accessdate=2 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006022445/http://www.stevenvanackere.be/nl/actua/belgium-europe-and-the-arab-world-brussel-30-november-2010 |archivedate=6 October 2011}}</ref> On 15 July 2011, the Belgian Senate adopted a resolution urging the government to recognize Palestine on the pre-1967 borders.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Belgian Senators press for recognition of Palestine |url=http://english.ruvr.ru/2011/07/15/53263686.html |newspaper=Voice of Russia |date=15 July 2011 |accessdate=16 July 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723141042/http://english.ruvr.ru/2011/07/15/53263686.html |archivedate=23 July 2011}}</ref> Prime Minister [[Yves Leterme]] stressed the importance of achieving a unified EU position before September,<ref>{{cite news |title=Ashrawi Urges Belgium to Support Palestine's UN Membership |url=http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=17226 |date=5 September 2011 |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=4 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322080358/http://english.wafa.ps/index.php?action=detail&id=17226 |archivedate=22 March 2012}}</ref> though this never happened. The parties of the new centre right government have agreed to recognize Palestine. The Chamber of Representatives has already adopted a resolution in favour on 5 February 2015. The left-wing opposition called for an unconditional recognition of Palestine.<ref>{{cite web |url=http://www.hln.be/hln/nl/1281/Israel-Palestina/article/detail/2207745/2015/02/05/Kamer-brengt-Belgische-erkenning-Palestijnse-staat-dichterbij.dhtml |title=Kamer brengt Belgische erkenning Palestijnse staat dichterbij |work=HLN}}</ref><ref>{{cite web |url=http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/1.2168022 |title=België bereidt erkenning Palestina voor |work=deredactie.be}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 7 || {{flag|Cameroon}} || Cameroon officially supports a two-state solution.<ref name="cameroon-info">{{cite news |author=Noah Awana, Alain |title=La Palestine admise à l'UNESCO: Le Cameroun refuse de se prononcer |url=http://www.cameroon-info.net/article/la-palestine-admise-a-lunesco-le-cameroun-refuse-de-se-prononcer-134868.html |date=3 November 2011 |publisher=Cameroon-Info |language=French |accessdate=13 October 2017 |archivedate=14 October 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014034928/http://www.cameroon-info.net/article/la-palestine-admise-a-lunesco-le-cameroun-refuse-de-se-prononcer-134868.html }}</ref> Although a member of the OIC, President [[پال بیا]] has developed strong ties with Israel since the mid-1980s.<ref>{{cite book |author=Peters, Joel |title=Israel and Africa: the problematic friendship |publisher=I.B. Tauris |year=1992 |pages=[https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/134 134–5] |isbn=978-1-870915-10-6 |url=https://archive.org/details/israelafricap00pete/page/134}}</ref> This perceived friendship has soured the country's traditionally close ties with Arab states, many of whom have withdrawn longstanding economic development assistance and pressed Biya to support Palestinian interests.<ref>{{cite book |author1=Coplin, W.D. |author2=O'Leary, M. |title=Political Risk Yearbook: 1990 |publisher=Cedar Tree House |year=1990 |isbn=978-1-85271-123-8}}</ref> Israeli Prime Minister Netanyahu asked Biya to oppose the United Nations resolution that would admit Palestine as a member state.<ref>{{cite news |author=Teke, Elvis |title=President Paul BIYA receives special message from Israeli Prime Minister |url=http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national |archive-url=https://archive.is/20120729043007/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national |url-status=dead |archive-date=29 July 2012 |date=25 August 2011 |newspaper=Cameroon Radio Television |accessdate=19 September 2011 |archivedate=29 July 2012 |archiveurl=https://archive.ph/20120729043007/http://www.crtv.cm/cont/nouvelles/nouvelles_sola_fr.php?idField=9912&table=nouvelles&sub=national }}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="cameroon-info" /> || OIC <ref name="erekat" /> |- | 8 || {{flag|Canada}} || Canada supports the creation of a sovereign Palestinian state, but only as part of a "comprehensive, just and lasting peace settlement".<ref>{{cite news |author=Government of Canada |title=Canadian Policy on Key Issues in the Israeli–Palestinian Conflict |url=http://www.international.gc.ca/name-anmo/peace_process-processus_paix/canadian_policy-politique_canadienne.aspx?lang=eng&view=d |publisher=Ministry of Foreign Affairs and International Trade |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811030300/http://www.international.gc.ca/name-anmo/peace_process-processus_paix/canadian_policy-politique_canadienne.aspx?lang=eng&view=d |archive-date=11 August 2011 |url-status=dead}}</ref> The [[Premiership of Stephen Harper|Harper administration]] is traditionally regarded as a staunch supporter of Israel. In July 2011, the spokesman for Foreign Minister [[John Baird (Canadian politician)|John Baird]] stated, "Our government's long-standing position has not changed. The only solution to this conflict is one negotiated between and agreed to by the two parties. … One of the states must be a [[یہودی ریاست]] and recognized as such, while the Palestinian state is to be a [[Demilitarized zone|non-militarized]] one".<ref>{{cite news |title=Canada rejects Palestinian statehood bid at UN |url=http://www.cbc.ca/news/canada/story/2011/07/11/canada-palestine-state.html |date=11 July 2011 |newspaper=The Canadian Press |accessdate=1 August 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || |- | 9 || {{flag|Croatia}} || Croatia formalized relations with the [[تنظیم آزادی فلسطین|PLO]] on 31 March 2011. Former Croatian Prime Minister [[Jadranka Kosor]] stated in 2011 that her government supported the co-existence of two states, Israel and Palestine,<ref>{{cite news |author=Government of Croatia |title=Croatia to formalise relations with Palestinians |url=http://www.vlada.hr/en/naslovnica/novosti_i_najave/2011/ozujak/hrvatska_formalizira_odnose_s_palestincima |publisher=News and Announcements |date=31 March 2011 |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928022241/http://www.vlada.hr/en/naslovnica/novosti_i_najave/2011/ozujak/hrvatska_formalizira_odnose_s_palestincima |archivedate=28 September 2011}}</ref> however Croatia abstained during voting on [[United Nations General Assembly resolution 67/19|upgrading Palestine to non-member observer state status in the United Nations and on admission of Palestine to UNESCO]]. Former Croatian Foreign Minister [[Vesna Pusić]] stated on 24 October 2014 that "Croatia will most likely recognize Palestine soon".<ref>{{cite web |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4583900,00.html |title=Croatia 'likely' to recognize Palestinian state |work=ynet}}</ref> Croatia tend to support Israel over Palestine because Palestine isn't recognized by the two main Croatian allies, [[ریاست ہائے متحدہ]] and [[یورپی اتحاد]], so if Croatian government decided to recognize Palestine it would threaten its very good relations with the EU and the US, and also because the situation in the Middle East is complicated and there is no guarantee that there would be peace and further existence of the Jewish state if Israel eventually decides to withdraw from the [[Israeli-occupied territories|occupied territories]].<ref>{{cite web |url=http://arhiva.nacional.hr/clanak/111139/hrvatsko-ne-palestincima |title=Hrvatsko 'NE' Palestincima |publisher=}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 10 || {{flag|Denmark}} || Denmark is a strong supporter of the Palestinian state-building agenda, advocating EU support to the Palestinian Authority's two-year deadline for the establishment of the necessary foundations for a viable state; a plan which expired in August 2011.<ref>{{cite web |author=Government of Denmark |title=Danish FM Espersen meets President Abbas in Copenhagen |url=http://www.ambdamaskus.um.dk/en/menu/TheEmbassy/News/DanishFMEspersenMeetsPresidentAbbasICopenhagen.htm?printmode=True |date=10 March 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006095358/http://www.ambdamaskus.um.dk/en/menu/TheEmbassy/News/DanishFMEspersenMeetsPresidentAbbasICopenhagen.htm?printmode=True |archivedate=6 October 2011}}</ref> During the campaign for the 2011 [[2011 Danish parliamentary election|elections]], the largest opposition party argued that Denmark should recognize the State of Palestine. Foreign Minister [[Lene Espersen]], however, warned that such a unilateral decision could have "more negative than beneficial" consequences, and stressed the need to co-ordinate policy with the EU.<ref>{{Cite news |agency=Agence France-Presse |title=Denmark to recognize Palestine if Social Democrats win polls, report says |url=http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645 |date=19 May 2011 |newspaper=NOW Lebanon |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915080249/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645# |archive-date=15 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all |archivedate=15 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120915080249/http://www.nowlebanon.com/NewsArchiveDetails.aspx?ID=272645 }}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU; [[Denmark–Palestine relations]] |- | 11 || {{flag|Eritrea}} || President [[Isaias Afewerki]] has stated that his government does not recognize Palestine.<ref name="erekat" /><ref>{{cite web |author=Government of Ethiopia |title=Democracy in Eritrea? Three generations away says President Isaias |url=http://www.mfa.gov.et/Press_Section/Week_Horn_Africa_October_15_2010.htm |work=A Week in the Horn |publisher=Ministry of Foreign Affairs |date=15 October 2010 |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928101735/http://www.mfa.gov.et/Press_Section/Week_Horn_Africa_October_15_2010.htm |archivedate=28 September 2011}}</ref> In October 2010, he stated, "Israel needs a government, we must respect this. The Palestinians also need to have a dignified life, but it can not be the West Bank or Gaza. A two-state solution will not work. It's just to fool people. Israelis and Palestinians living in the same nation will never happen for many reasons. One option that may work is a [[Three-state solution|Transjordan]]. Israel may be left in peace and the Palestinian and Jordanian peoples are brought together and can create their own nation".<ref>{{cite news |author=Boström, Daniel |title='Jag har aldrig ägnat mig åt den frågan' |url=http://www.aftonbladet.se/nyheter/dawitisaak/article7933904.ab |newspaper=Aftonbladet |language=Swedish |date=11 October 2010 |accessdate=15 August 2011}} Translation at [http://hrc-eritrea.org/?p=131 Human Rights Concern Eritrea], accessed 15 August 2011.</ref> In his address to the UN General Assembly in 2011, Afewerki stated that "Eritrea reaffirms its long-standing support to the right of the Palestinian people to self-determination and an independent, sovereign state. It also upholds the right of Israel to live in peace and security within internationally recognized boundaries."<ref>{{cite web |title=President Isaias Afwerki’s Speech at the 66th UN General Assembly |url=http://www.tesfanews.net/archives/3979|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011125355/http://tesfanews.net/archives/3979|url-status=dead|archive-date=11 October 2011 |date=24 September 2011 |accessdate=29 November 2012 |publisher=TesfaNews}}</ref> On 29 November 2012, Eritrea voted in favour of a resolution to make Palestine non-member observer state at the UN. || style="text-align:center;" | Yes<ref>{{cite web |url=https://www.tesfanews.net/palestinian-un-bid-for-independence-and-eritrea/ |title=Palestinian UN Bid for Independence and Eritrea |date=22 September 2011 |publisher= |access-date=1 October 2020 |archive-date=8 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308215513/https://tesfanews.net/palestinian-un-bid-for-independence-and-eritrea/ |dead-url=yes }}</ref> || |- | 12 || {{flag|Estonia}} || During a meeting with Riyad al-Malki in June 2010, Foreign Minister [[Urmas Paet]] confirmed that Estonia supports the right to self-determination for the Palestinian people as well as a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Estonia |title=Foreign Minister Paet: Estonia Supports Right to Self-Determination for Palestine |url=http://www.vm.ee/?q=en/node/9638 |date=17 June 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=7 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614135033/http://www.vm.ee/?q=en%2Fnode%2F9638 |archivedate=14 June 2012}}</ref> Officials stated that the government would not adopt a position regarding the United Nations bid until the final wording of the resolution was published.<ref>{{cite news |author=Kahar, Andres |title=Estonia Remains Wait-and-See on 'Palestinian Question' |url=http://news.err.ee/politics/62414719-e29b-41a7-8240-b671af7306ef |date=8 September 2011 |newspaper=Eesti Rahvusringhääling |accessdate=8 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325071128/http://news.err.ee/politics/62414719-e29b-41a7-8240-b671af7306ef |archivedate=25 March 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="Estonia">{{cite web |author=Government of Estonia |title=Diplomatic relations |url=http://www.vm.ee/?q=en/node/9975 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 November 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110102005156/http://www.vm.ee/?q=en%2Fnode%2F9975 |archivedate=2 January 2011}}</ref> || EU |- | 13 || {{flag|Fiji}} || Fijian policy on the Israeli–Palestinian conflict is largely based on United Nations resolutions.<ref>{{cite web |author=Government of Fiji |title=Hansard for Friday, 24 May 2002 |url=http://www.parliament.gov.fj/hansard/viewhansard.aspx?hansardID=607&viewtype=full |publisher=House of Representatives |date=24 May 2002 |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927072756/http://www.parliament.gov.fj/hansard/viewhansard.aspx?hansardID=607&viewtype=full |archivedate=27 September 2011}}</ref> In 2011, it was reported that Fiji's vote on Palestine's membership at the United Nations may have been the subject of classified communications passed between the Fijian and Vanuatuan governments.<ref>{{cite news |author=Wayne Madsen Report |title=Israel using "super-power" clout to scare up UN votes against Palestine independence |url=http://www.newsfollowup.com/Palestine.htm |date=28 June 2011 |publisher=NewsFollowUp.com |accessdate=29 August 2011 |archivedate=14 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214233657/https://newsfollowup.com/Palestine.htm }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 14 || {{flag|Finland}} || Finland supports a two-state solution to the conflict. In October 2014, president [[Sauli Niinistö]] said that Finland would not follow Swedish decision in recognizing the State of Palestine.<ref>{{cite news |title=Niinistö: Suomi ei seuraa Ruotsin mielipidettä Palestiinan tunnustamisessa |url=http://yle.fi/uutiset/niinisto_suomi_ei_seuraa_ruotsin_mielipidetta_palestiinan_tunnustamisessa/7513810 |date=7 October 2014 |publisher=Yle |accessdate=14 October 2014}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 15 || {{flag|France}} || According to President [[نکولس سرکوزی]], "France supports the solution of two nation states living side-by-side in peace and security, within safe and recognized borders."<ref name="naharnet">{{cite news |author=Staff writers |title=Netanyahu: Sarkozy Says Palestinians Must OK Israel as Jewish |url=http://www.naharnet.com/stories/en/6152-netanyahu-sarkozy-says-palestinians-must-ok-israel-as-jewish |date=5 May 2011 |newspaper=Naharnet |accessdate=20 September 2011}}</ref> In May 2011, Sarkozy said that if peace talks with Israel had not resumed by September, he would recognize the State of Palestine as part of its bid at the United Nations.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=France to Israel: Peace talks soon or we support Palestinian state |url=http://www.hurriyetdailynews.com/n.php?n=france-peace-talks-soon-or-palestinian-state-2011-05-06 |date=6 May 2011 |newspaper=Hurriyet Daily News |accessdate=20 September 2011}}</ref> This echoed statements made in March by Nabil Shaath, who claimed to have received a promise from France that it would recognize in September a Palestinian state on the 1967 borders.<ref>{{cite news |author=Mu Xuequan |title=France to recognize Palestinian state in September |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/06/c_13763075.htm |date=5 March 2011 |newspaper=Xinhua |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110414145717/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/06/c_13763075.htm |archivedate=14 April 2011}}</ref> According to Israeli Prime Minister Netanyahu, however, Sarkozy had said that France's support would require the Palestinians to recognize Israel as the state of the Jewish people.<ref name="naharnet" /> This was confirmed in July, when Foreign Minister [[Alain Juppé]] stated that any solution to the conflict would require the recognition of "the nation-state of Israel for the Jewish people, and the nation-state of Palestine for the Palestinian people."<ref>{{cite news |author=Keinon, Herb |title=J'lem greets French edict on Israel as Jewish state |url=http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231285 |date=27 July 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110802144530/http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231285 |archivedate=2 August 2011}}</ref> This broke with the European Union's traditional position, which adamantly opposes any mention of Israel as a Jewish state.<ref>{{cite news |author=Gordon, Evelyn |title=Sarkozy Breaks a European Taboo on Jewish State |url=http://www.commentarymagazine.com/2011/07/28/sarkozy-breaks-a-european-taboo-on-jewish-state/ |date=28 July 2011 |newspaper=Commentary |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106042830/http://www.commentarymagazine.com/2011/07/28/sarkozy-breaks-a-european-taboo-on-jewish-state/ |archivedate=6 November 2011}}</ref> Sarkozy later turned around on this policy, reportedly saying that the idea of a Jewish state was "silly".<ref>{{cite news |author=Queenann, Gavriel |title=Sarkozy: Jewish State a 'Silly' Idea |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/148556 |date=6 October 2011 |newspaper=Arutz Sheva |accessdate=20 September 2011}}</ref> In August, Sarkozy stressed the importance of a united EU position on the September initiative, and proposed a compromise where the State of Palestine would be given observer status instead of full membership. The proposal, which was to prevent a split among members of the EU, included a promise from Paris and other members that they would vote for the resolution.<ref>{{cite news |author=Mohammed Mar'i |title=PA rejects Sarkozy's offer of Vatican style state |url=http://arabnews.com/middleeast/article496660.ece |date=2 September 2011 |newspaper=Arab News |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110904075339/http://arabnews.com/middleeast/article496660.ece |archivedate=4 September 2011}}</ref><ref name="rianov">{{cite news |title=France offers compromise over Palestine's UN bid |url=http://en.rian.ru/world/20110919/166955969.html |date=19 September 2011 |publisher=RIA Novosti |accessdate=20 September 2011}}</ref> In October 2014, France's foreign minister said France would recognize a Palestinian state even if peace talks with Israel fails.<ref>{{cite news |url=http://forward.com/articles/207341/france-says-will-recognize-state-of-palestine-if-t/? |title=France Says Will Recognize State of Palestine If Talks Fail |work=The Jewish Daily Forward |date=14 October 2014 |accessdate=14 October 2014}}</ref> On 2 December 2014 the French National Assembly approved a non-binding motion calling on the government to recognise Palestine.<ref>{{cite web |url=http://www.aljazeera.com/news/europe/2014/12/french-mps-hold-palestine-vote-201412261417482498.html |title=French MPs recognise Palestine as state |date=2 December 2014 |accessdate=2 December 2014 |publisher=[[الجزیرہ]]}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU, UNSC (permanent) |- | 16 || {{flag|Germany}} || In April 2011, Chancellor [[انگیلا میرکل]] labelled the Palestinian bid for recognition a "unilateral step",<ref>{{cite news |author1=Marx, Bettina |author2=Scheschkewitz, Daniel |title=Palestinian independence plans unlikely to succeed |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,15267617,00.html |date=26 July 2011 |newspaper=Deutsche Welle |accessdate=15 August 2011}}</ref> and stated unequivocally that Germany will not recognize a Palestinian state without its prior acceptance by Israel. "Unilateral recognitions therefore definitely do not contribute to achieving this aim … This is our stance now and it will be our stance in September. There needs to be mutual recognition, otherwise it is not a two-state solution".<ref>{{cite news |author=Connor, Richard |title=Merkel will not recognize unilaterally-declared Palestinian state |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,14974756,00.html |date=7 April 2011 |newspaper=Deutsche Welle |accessdate=15 August 2011}}</ref> She also reaffirmed her government's commitment to see an agreement reached as soon as possible. "We want a two-state solution. We want to recognize a Palestinian state. Let us ensure that negotiations begin. It is urgent".<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Merkel plays down French rift over Palestine |url=http://www.thelocal.de/politics/20110506-34837.html |date=6 May 2011 |newspaper=The Local |accessdate=15 August 2011}}</ref> {{show |Further details | The [[مشرقی جرمنی]] recognised the State of Palestine on 18 November 1988,<ref name="unesco" /> but it later [[جرمن اتحاد مکرر]] with the [[مغربی جرمنی]] and the current government does not recognise it.}} | style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 17 || {{flag|Greece}} || President [[Karolos Papoulias]] has stated that Greece ultimately supports the creation of a Palestinian state alongside Israel.<ref>{{cite news |author=Karaviti, F. |title=Papoulias visit to Palestinian Authority |url=http://www.hri.org/news/greek/ana/2011/11-07-13.ana.html |date=13 July 2011 |issue=3836 |newspaper=Athens News Agency: Daily News Bulletin in English |publisher=Hellenic Resources Network |accessdate=15 August 2011 |archivedate=3 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003035328/http://www.hri.org/news/greek/ana/2011/11-07-13.ana.html }}</ref> Under previous governments, Greece garnered a reputation as a staunch supporter of the Palestinian cause.<ref>{{cite book |author=Government of Israel |chapter=Introduction |title=Greece's Relations with Israel, 1961–1967|chapter-url=https://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm |publisher=Israel State Archives |series=Documents on the Foreign Policy of Israel |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006094718/http://www.archives.gov.il/archivegov_eng/publications/electronicpirsum/greece/introduction1.htm |archivedate=6 October 2011}}</ref> Within the wider Arab–Israeli conflict, [[Andreas Papandreou]] maintained a stronger stand against Israel than any other government in the European Community. Diplomatic relations were founded with the PLO in 1981, while relations with Israel were maintained only at the consular level until Greece's formal recognition of Israel in 1990 under [[Konstantinos Mitsotakis|Mitsotakis]].<ref>{{cite journal |author=Kaminaris, S.C. |title=Greece and the Middle East |url=http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue2/jv3n2a4.html |journal=Middle East Review of International Affairs |volume=3 |issue=2 |date=June 1999 |publisher=Rubin, Barry; Global Research in International Affairs |accessdate=15 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907015834/http://meria.idc.ac.il/journal/1999/issue2/jv3n2a4.html |archivedate=7 September 2011}}</ref> Since the formation of current foreign policy under [[George Papandreou]], Greece has seen a rapid improvement in relations with Israel,<ref>{{cite news |last=Marcus |first=Jonathan |title=Israel woos Greece after rift with Turkey |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-11556442 |work=BBC News |publisher=British Broadcasting Corporation |date=16 October 2010 |accessdate=15 August 2011}}</ref> leading the media to mark the conclusion of Greece's pro-Palestinian era.<ref>{{cite news |last=Athanasiadis |first=Iason |title=A Mediterranean Battlefield |url=http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 |newspaper=Al Majalla |date=31 January 2011 |accessdate=15 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231233/http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 |archive-date=14 July 2014 |url-status=dead |archivedate=14 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714231233/http://www.majalla.com/eng/2011/01/article1992 }}</ref> However, in December 2015, Greece's parliament voted in favour of a motion requesting that the government recognize Palestine.<ref>{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/greek-parliament-votes-to-recognize-palestinian-state-1450783327 |title=Greek Parliament Recognizes Palestinian State in Symbolic Vote |date=22 December 2015 |accessdate=22 December 2015 |newspaper=Wall Street Journal}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 18 || {{flag|Ireland}} || In January 2011, Ireland accorded the Palestinian delegation in [[ڈبلن]] diplomatic status.<ref>{{cite news |author=Jones, Ryan |title=Europe starts process of recognizing Palestine |url=http://www.israeltoday.co.il/tabid/178/nid/22629/Default.aspx |date=26 January 2011 |newspaper=Israel Today |accessdate=4 September 2011}}</ref> A few months later, their Foreign Affairs Minister stated that Ireland would "lead the charge" in recognizing Palestinian statehood, but that it would not come until the PNA was in full and sole control over its territories.<ref>{{cite news |title=Gilmore 'hopes to recognise full Palestinian state' |url=http://jrnl.ie/108152 |date=22 March 2011 |newspaper=The Journal |accessdate=4 September 2011}}</ref> In October 2014, the [[ایوان بالا آئرلینڈ]] of the [[اراکتس]] unanimously passed a motion calling on the Government to recognize the State of Palestine.<ref name="ireland 2014">{{cite news |title=Senators have agreed to recognise Palestine as an independent state |url=http://www.thejournal.ie/seanad-vote-palestine-1738722-Oct2014/ |date=22 October 2014 |newspaper=TheJournal.ie |publisher=Distilled Media Ltd |accessdate=7 November 2014}}</ref> In December 2014, the [[ایوان زیريں آئرلینڈ]] of Ireland's Parliament followed suit.<ref>{{cite web |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/188509 |title=Irish Parliament Urges Government to Recognize 'Palestine' |date=10 December 2014 |accessdate=10 December 2014 |first=Ben |last=Ariel}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 19|| {{flag|Israel}} || ''[[#Israeli position|See above]]'' || style="text-align:center;" | Yes || |- | 20|| {{flag|Italy}} || In May 2011, at an event in Rome celebrating Israel's independence, then Prime Minister [[Silvio Berlusconi]] said that [[اطالیہ]] would not recognize a unilateral declaration of Palestinian statehood, pledging his country's support for Israel.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Berlusconi: Italy won't recognize Palestinian state |url=http://www.jpost.com/International/Article.aspx?ID=220191&R=R1 |date=12 May 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=17 September 2011}}</ref> In June, he reiterated Italy's position against unilateral actions on either side of the [[Israeli–Palestinian conflict|conflict]], stressing that "peace can only be reached with a common initiative through negotiations".<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Israel hails Italy's opposition to Palestinian state bid |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=396359 |date=13 June 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140815033940/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=396359 |archive-date=15 August 2014 |url-status=dead}}</ref> This position was shared by parliamentarians, who drafted a letter to the United Nations stating that "a premature, unilateral declaration of Palestinian statehood would […] undermine rather than resolve the Israeli–Palestinian peace process".<ref>{{cite news |author=Benari, Elad |title=Italian MPs Write Letter Against Unilateral PA Move |url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/146549#.TnSa8mHts1E |date=10 August 2011 |newspaper=Arutz Sheva |accessdate=17 September 2011}}</ref> Nevertheless, at the same time, Italy upgraded the diplomatic status of the Palestinian delegation in [[روم]] to a [[سفارتخانہ]], similarly to what other EU countries were doing, giving the head of the delegation [[سفیر (سفارتی عہدہ)]].<ref name=ItaPal>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Italy upgrades Palestinian delegation to mission |url=http://www.eubusiness.com/news-eu/israel-palestinians.9zp |date=16 May 2011 |newspaper=EUbusiness |accessdate=4 September 2011 |archivedate=28 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181028190315/https://www.eubusiness.com/news-eu/israel-palestinians.9zp/ }}</ref> Moreover, on 31 October 2011, Italy [[Abstention|did not oppose]] Palestine's [[State of palestine#2011 UNESCO membership|UNESCO membership bid]]<ref>{{cite web |title=How Unesco countries voted on Palestinian membership |url=https://www.theguardian.com/world/2011/nov/01/unesco-countries-vote-palestinian-membership |work=The Guardian}}</ref> and, on 29 November 2012, Italy voted in favour of [[UN Resolution 67/19]], giving Palestine a [[United Nations General Assembly observers#Non-member states|non-member observer state]] status at the United Nations.<ref>{{cite web |title=UN general assembly makes resounding vote in favour of Palestinian statehood |url=https://www.theguardian.com/world/2012/nov/29/united-nations-vote-palestine-state |work=The Guardian}}</ref> Italy's opposition to unilateral actions was reiterated on 21 December 2017, when it voted in favour of a UN draft resolution calling on all countries to comply with [[اقوام متحدہ سلامتی کونسل]] resolutions regarding the [[status of Jerusalem]],<ref>{{cite web |title=General Assembly demands all States comply with UN resolutions regarding status of Jerusalem |url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=58330#.WjwBaVXibIU |work=U.N. News Centre}}</ref> following the decision by the U.S. to [[U.S. recognition of Jerusalem|move its embassy]] to Israel from [[تل ابیب]] to the [[یروشلم|city]].<ref>{{cite web |title=Jerusalem: UN resolution rejects Trump's declaration |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-42446027 |work=BBC News}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 21 || {{flag|Jamaica}} || Like other members of the Caribbean Community, Jamaica supports a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Jamaica |title=Jamaica's Position on Gaza Conflict and Zimbabwe Outlined |url=http://www.jis.gov.jm/news/archive/18040-foreign_affairs-jamaica-s-position-on-gaza-conflict-and-zimbabwe-outlined |date=15 January 2009 |publisher=Jamaica Information Service |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402145031/http://www.jis.gov.jm/news/archive/18040-foreign_affairs-jamaica-s-position-on-gaza-conflict-and-zimbabwe-outlined |archivedate=2 April 2012}}</ref> In 2010, Prime Minister [[Bruce Golding]] expressed hope for "a just, lasting and comprehensive peace in the Middle East that guarantees the security of Israel and the unquestioned recognition of a Palestinian state."<ref>{{cite web |author=Golding, Bruce |title=Statement by the Honourable Bruce Golding, Prime Minister of Jamaica in the general debate at the 65th Session of the United Nations General Assembly |url=http://www.opm.gov.jm/news_and_public_affairs/speeches/pm_golding_addresses_un_general_assembly_2010 |date=27 September 2010 |publisher=Government of Jamaica, Office of the Prime Minister |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117145307/http://www.opm.gov.jm/news_and_public_affairs/speeches/pm_golding_addresses_un_general_assembly_2010 |archivedate=17 January 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 22 || {{flag|Japan}} || Japan supports a two-state solution to the conflict,<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Meeting between Foreign Minister Matsumoto and Jordanian Minister of Planning and Cooperation Hassan |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2011/6/0609_05.html |date=9 June 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> and is firmly committed to the establishment of a Palestinian state.<ref>{{cite news |title=Prime Minister Dr. Salam Fayyad inaugurated the JAIP |url=http://www.jaipark.com/in.php?id=6 |date=28 November 2010 |publisher=Jericho Agro-Industrial Park |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110323205233/http://www.jaipark.com/in.php?id=6 |archivedate=23 March 2011}}</ref> In October 2007, a Japanese Justice Ministry official said "Given that the Palestinian Authority has improved itself to almost a full-fledged state and issues its own passports, we have decided to accept the Palestinian nationality".<ref>{{cite web |title=Japan to recognize Palestinian nationality |url=http://www.kuna.net.kw/ArticleDetails.aspx?id=1846153&language=en |website=kuna.net.kw/ |publisher=Kuwait News Agency (KUNA) |accessdate=2 July 2014}}</ref> Responding to Israeli settlement activities in 2010, the Japanese government stated that it would not recognize any act that prejudges the final status of Jerusalem and the territories in the pre-1967 borders.<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Statement … on the decision of the Government of Israel regarding the construction of housing units at settlements in West Bank including East Jerusalem |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2010/3/0311_01.html |date=11 March 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> Likewise, in January 2011, it declared that it would not recognize the annexation of East Jerusalem by Israel.<ref>{{cite web |author=Government of Japan |title=Statement by Mr. Seiji Maehara, Minister for Foreign Affairs of Japan, on the demolition of the Shepherd's Hotel in East Jerusalem |url=http://www.mofa.go.jp/announce/announce/2011/1/0111_04.html |date=11 January 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 23 || {{flag|Kiribati}} || During the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in early September 2011, the foreign minister of Kiribati reportedly expressed support for the Palestinian position.<ref name="pif1">{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:المالكي يلتقي عددا من وزراء الخارجية على هامش منتدى الباسيفك |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 |date=6 September 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=9 September 2011 |language=Arabic |archive-url=https://archive.today/20121209063931/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 |archive-date=9 December 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=9 December 2012 |archiveurl=https://archive.ph/20121209063931/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1244 }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 24 || {{flag|South Korea}} ||The government of South Korea does not recognize the State of Palestine.<ref>{{cite web |author=Government of the Republic of Korea |title=Palestine |url=http://www.mofat.go.kr/english/regions/meafrica/20070824/1_1363.jsp |publisher=Ministry of Foreign Affairs and Trade |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.is/20130703022353/http://www.mofat.go.kr/english/regions/meafrica/20070824/1_1363.jsp |archivedate=3 July 2013}}</ref> However, South Korea established the representative office in [[رام اللہ]]. || style="text-align:center;" | Yes || |- | 25 || {{flag|Latvia}} || Latvia supports a two-state solution to the conflict and provides development assistance to the Palestinian National Authority.<ref>{{cite web |author=Permanent Representation of the Republic of Latvia to the European Union |title=Foreign Minister acknowledges Latvia's readiness to engage in co-operation projects with PNA |url=http://www.mfa.gov.lv/en/brussels/news/embassy-news/news/?pg=10850 |date=24 September 2008 |publisher=Government of Lithuania |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117152759/http://www.mfa.gov.lv/en/brussels/news/embassy-news/news/?pg=10850 |archivedate=17 January 2012}}</ref><ref>{{cite web |author=Government of Lithuania |title=Latvia offers training in environmental management for Palestinian National Authority staff |url=http://www.mfa.gov.lv/en/news/press-releases/2010/november/5-11/ |date=5 November 2010 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=20 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 26 || {{flag|Liechtenstein}} || Liechtenstein relies on Switzerland to carry out most of its foreign affairs.<ref name="watson">{{Cite book |author=Watson, G.R. |title=The Oslo Accords:international law and the Israeli-Palestinian peace agreements |url=https://archive.org/details/osloaccordsinter0000wats |year=2000 |publisher=Oxford University Press |page=[https://archive.org/details/osloaccordsinter0000wats/page/298 298] |isbn=978-0-19-829891-5}}</ref> In January 2011, it co-sponsored a draft resolution guaranteeing the Palestinian people's right to self-determination,<ref name="majoor" /> and stated that this right must be exercised with a view to achieving a viable and fully sovereign Palestinian state.<ref>{{cite web |author=United Nations General Assembly |title=Summary record of the 50th meeting |url=https://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/11C4F8C8DBF8EF8885257870006CDB52 |date=20 January 2011 |publisher=Chief of the Official Records |accessdate=20 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529050417/http://unispal.un.org/UNISPAL.NSF/0/11C4F8C8DBF8EF8885257870006CDB52 |archivedate=29 May 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 27 || {{flag|Lithuania}} || Like the rest of the European Union, Lithuania supports a two-state solution including an independent Palestinian state.<ref>{{cite news |author=Pavilenene, Danuta |title=Lithuania and Israel discussed steps towards boosting investment, trade and tourism between countries |url=http://www.baltic-course.com/eng/good_for_business/?doc=40509 |date=5 May 2011 |newspaper=The Baltic Course |accessdate=19 September 2011}}</ref> Regarding the Palestinian push for United Nations membership, Foreign Minister [[Audronius Ažubalis]] stressed the importance of maintaining a unanimous and well-balanced EU position which encouraged both parties to resume peace talks.<ref>{{cite news |author1=Government of Lithuania |author2=Ministry of Foreign Affairs |title=Lithuanian Foreign Minister Emphasizes Eastern [Partnership], Situation in Ukraine and Belarus |url=http://democraticbelarus.eu/node/13417 |date=6 September 2011 |publisher=European Commission, Office for Democratic Belarus |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319204115/http://democraticbelarus.eu/node/13417 |archivedate=19 March 2012}}</ref> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 28 || {{flag|Luxembourg}} || In an interview with Foreign Minister [[Jean Asselborn]] in March 2011, ''The Jerusalem Post'' stated that Luxembourg was considered among the "least friendly" countries to Israel in the EU.<ref>{{cite news |title=Jean Asselborn au sujet du conflit israélo-palestinien |url=http://www.gouvernement.lu/salle_presse/interviews/2011/03-mars/01-asselborn/index.html |newspaper=The Jerusalem Post |publisher=Government of Luxembourg, Information and Press Service |date=1 March 2011 |accessdate=4 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110524082655/http://www.gouvernement.lu/salle_presse/interviews/2011/03-mars/01-asselborn/index.html |archivedate=24 May 2011}}</ref> Asselborn himself has been described as openly pro-Palestinian.<ref>{{cite news |author=Rettman, Andrew |title=Ashton's secret diplomacy upsets EU states |url=http://euobserver.com/24/32535 |date=23 June 2011 |newspaper=EU Observer |accessdate=5 September 2011 |archivedate=6 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120506102948/http://euobserver.com/24/32535 }}</ref> In response to divisions within the EU regarding the Palestinians' September bid for UN membership, Asselborn reportedly urged the PNA to accept an upgrade in its observer status and not ask for membership. He insisted, "We cannot let the Palestinians leave New York at the end of the month with nothing",<ref name="assel">{{cite news |author=Armellini, Alvise |title=Interview: EU can't let Palestinians leave UN assembly "with nothing" |date=3 September 2011 |newspaper=Monsters and Critics}}</ref> He referred to the positions of four members in particular that stood as an obstacle to the achievement of a common position,<ref name="pif1" /> but that he "cannot agree to say no" to the Palestinian endeavour.<ref name="maan1">{{cite news |title=Aide: Abbas to reveal political strategy ahead of UN bid |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=417450 |publisher=Ma'an News Agency |date=3 September 2011 |accessdate=4 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130620004702/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=417450 |archive-date=20 June 2013 |url-status=dead}}</ref> He noted that securing the support of all EU nations would have been a great moral advantage for Palestine.<ref name="assel" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 29 || {{flag|Mexico}} || Mexico maintains a policy of supporting a two-state solution.<ref>{{cite web |author=Government of Mexico |title=Encuentro de la Secretaria de Relaciones Exteriores, Patricia Espinosa Cantellano, con el Ministro de Asuntos Exteriores de la Autoridad Nacional Palestina, Riad Malki |url=http://www.sre.gob.mx/csocial/contenido/comunicados/2009/feb/cp_046.html |date=23 February 2009 |publisher=Secretary of External Relations |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421004410/http://www.sre.gob.mx/csocial/contenido/comunicados/2009/feb/cp_046.html |archivedate=21 April 2011}}</ref> Palestinian and Israeli officials expected Mexico to follow South American countries in recognizing the State of Palestine in early 2011.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Maliki: Mexico to recognize Palestinian State |url=http://www.jpost.com/Headlines/Article.aspx?id=202780 |date=9 January 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=17 September 2011}}</ref><ref>{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Ben-Eliezer: US may recognize Palestinian state |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4004405,00.html |date=26 December 2010 |newspaper=Ynet News |publisher=Yedioth Internet |accessdate=19 September 2011}}</ref> Its position on the matter is seen as influential in Latin America, and therefore critical to both proponents and opponents.<ref>{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Israel fights recognition of Palestinian state |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4002381,00.html |date=21 December 2010 |newspaper=Ynet News |publisher=Yedioth Internet |accessdate=19 September 2011}}</ref> Opposition parties have urged the government to recognize a Palestinian state as part of the September initiative, putting down its hesitance to U.S. pressure.<ref>{{cite news |title=PRD pide a México reconocer a Palestina como Estado |url=http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/mexico/71483/prd-pide-a-mexico-reconocer-a-palestina-como-estado |date=12 September 2011 |newspaper=Azteca Noticias |publisher=Azteca Internet |accessdate=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129031046/http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/mexico/71483/prd-pide-a-mexico-reconocer-a-palestina-como-estado |archive-date=29 November 2014 |url-status=dead}}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 30 || {{sort|Micronesia|{{flag|Federated States of Micronesia}}}} || The FSM is a consistent supporter of Israel, especially in international resolutions,<ref name="micro">{{cite book |author=Usa Ibp Usa |title=Micronesia Country Study Guide |publisher=International Business Publications |year=2009 |page=38 |isbn=978-1-4387-3268-8}}</ref> though this is due in part to its association with the United States.<ref name="watson" /> During the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in September 2011, the leader of the Micronesian delegation reportedly stated his country's solidarity with the Palestinian people's suffering and support for their right to self-determination. Regarding the PNA's endeavour to gain admission to the United Nations, however, the official stated that the [[Compact of Free Association|agreements]] signed with the U.S. prevented the FSM from voting according to its government's wishes in cases where they conflicted with those of the U.S.<ref name="pif1" /> In reference to Israel's continued development assistance to Micronesians, another diplomat noted, "We need Israeli expertise, so I don't see a change in our policy anytime soon."<ref name="micro" /> || style="text-align:center;"| No || |- | 31 || {{flag|Moldova}} || Moldova maintains a policy of neutrality in international affairs. It has expressed full support for the Quartet [[Road map for peace|principles]] for the settlement of the Israeli–Palestinian conflict,<ref>{{cite web |author=Government of Moldova |title=Israel removes the fee for visas for moldovan citizens traveling to this country |url=http://www.mfa.gov.md/consular-news/487584/ |date=20 June 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs and European Integration |accessdate=20 September 2011}}</ref> which call for an independent Palestinian state. || style="text-align:center;"| Yes<ref>{{cite web |author=Government of Moldova |title=Bilateral cooperation: Palestine |url=http://www.mfa.gov.md/politica-externa/ps/ |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=1 January 2011 |language=ro}}</ref> || |- | 32 || {{flag|Myanmar}} || Myanmar is one of only two members of the [[غیر وابستہ ملکاں د‏‏ی تحریک]] that has not recognized the State of Palestine, alongside Singapore.<ref name="recognitionByThailand" /><ref>{{cite news |author1=Abdul Khalik |author2=Desy Nurhayati |title=Palestine gets NAM support for liberty, UN membership |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/05/28/palestine-gets-nam-support-liberty-un-membership.html |date=28 May 2011 |newspaper=The Jakarta Post |accessdate=19 September 2011}}</ref> Former foreign affairs minister [[Win Aung (minister)|Win Aung]] stated in 2000 that Myanmar supports a two-state solution within internationally recognized borders.<ref>{{cite web |author=U Win Aung |title=Statement by His Excellency U Win Aung Minister for Foreign Affairs and Chairmen of the Delegation of the Union of Myanmar |url=https://www.un.org/ga/webcast/statements/myanmarE.htm |date=20 September 2000 |publisher=United Nations |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 33 || {{flag|Nauru}} || During the [[Pacific Islands Forum]] in early September 2011, Foreign Affairs Minister [[Kieren Keke]] confirmed his nation's solidarity with the Palestinian people and their right to self-determination.<ref name="pif2">{{cite news |author=Palestinian National Authority |script-title=ar:المالكي يواصل مشاوراته مع وزراء خارجية دول الباسيفيك |url=http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 |date=9 September 2011 |publisher=Ministry of Foreign Affairs |accessdate=9 September 2011 |language=Arabic |archive-url=https://web.archive.org/web/20120330213052/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 |archive-date=30 March 2012 |url-status=dead |title=Archive copy |archivedate=30 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120330213052/http://www.mofa.pna.ps/ar/index.php?p=main&id=1246 }}</ref> The PNA's foreign ministry published a statement prior to the summit claiming that most Pacific island nations would vote against a United Nations resolution regarding the Palestinian state.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Foreign Minister to Attend Pacific Island Forum |url=http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17202|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322173558/http://www.wafa.ps/english/index.php?action=detail&id=17202|url-status=dead|archive-date=22 March 2012 |date=4 September 2011 |publisher=Palestine News & Information Agency |accessdate=9 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 34 || {{flag|Netherlands}} || In June 2011, Foreign Minister [[Uri Rosenthal]] stated that the request to admit Palestine at the United Nations would "not be supported by the Netherlands". He called instead for a resumption of negotiations: "We will continue to stress for a restart to direct negotiations."<ref name="hstimes">{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Dutch deny support for Palestinian statehood |url=http://www.hindustantimes.com/Dutch-deny-support-for-Palestinian-statehood/Article1-715917.aspx |date=1 July 2011 |newspaper=Hindustan Times |publisher=HT Media Limited |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110804033754/http://www.hindustantimes.com/Dutch-deny-support-for-Palestinian-statehood/Article1-715917.aspx |archivedate=4 August 2011}}</ref> He insisted that a peace deal must be based "on an agreement between all parties",<ref name="yahoo" /> and that the Netherlands was opposed to anything done without the consent of both parties.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Recognition of a Palestinian state: the EU is trying to remain united |url=http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325192725/http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ |url-status=dead |archive-date=25 March 2012 |date=2 September 2011 |newspaper=PISQA |accessdate=17 September 2011 |archivedate=25 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325192725/http://www.pisqa.com/09/recognition-of-a-palestinian-state-the-eu-is-trying-to-remain-united/ }}</ref> Abbas highlighted the importance of the Dutch role in the peace process, precisely because it maintained close ties with Israel: "It doesn't disturb us at all. They play a very important role and the Palestinian people are very appreciative of their help."<ref name="hstimes" /> || style="text-align:center;"| Yes || EU |- | 35 || {{flag|New Zealand}} || New Zealand support a two-state solution to the peace process.<ref name="nz">{{cite news |author=Trevett, Claire |title=Palestinians ask NZ to back bid for UN membership |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10750446 |date=9 September 2011 |newspaper=The New Zealand Herald |accessdate=4 September 2011}}</ref> It also maintains a policy of not expressing explicit recognition of new states, preferring to imply recognition through actions rather than formal declarations. For Palestine, this would mean upgrading its accredited delegation to a diplomatic status.<ref>{{cite news |author=Young, Jane |title=New Zealand needs to vote for Palestine |url=http://pundit.co.nz/content/new-zealand-needs-to-vote-for-palestine |date=17 July 2011 |newspaper=Pundit |accessdate=9 September 2011}}</ref> In early September 2011, Foreign Minister [[Murray McCully]] said that the government would not make a decision until the wording of the resolution was released. "We've got a reputation for being fair minded and even handed on this matter and all we can do is wait to see the words.<ref name="nz" /> He also told Riyad al-Malki that he had refused to give any pledges Israel to oppose to vote.<ref name="pif1" /> || style="text-align:center;"| Yes<ref name="pacdel" /> || |- | 36 || {{sort|North Macedonia|{{flag|North Macedonia}}}} || According to Foreign Minister [[Nikola Poposki]], stated, the Macedonian position will be built in accordance with the views of the European Union and its strategic partners.<ref>{{cite news |title=FM Poposki meets his EU colleagues in Poland |url=http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ |date=3 September 2011 |publisher=Macedonia International News Agency |accessdate=12 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120220631/http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ |archive-date=20 November 2011 |url-status=dead |archivedate=20 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111120220631/http://macedoniaonline.eu/content/view/19036/45/ }}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 37 || {{flag|Norway}} || Norway upgraded the Palestinian mission in [[اوسلو]] to an embassy in December 2010, and Foreign Minister [[Jonas Gahr Støre]] called for the creation of a Palestinian state within the following year.<ref>{{cite news |author=Stigset, Marianne |title=Norway Calls for Palestinian State, Gives Diplomatic Mission Embassy Rank |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-12-15/norway-calls-for-palestinian-state-gives-diplomatic-mission-embassy-rank.html |newspaper=Bloomberg |date=15 December 2010 |accessdate=15 December 2010}}</ref> In January 2011, Støre stated that, should negotiations with Israel fail to make progress by September, his country would recognize Palestine within the United Nations framework.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Norway to recognise Palestine if peace talks fail |url=http://www.icenews.is/index.php/2011/01/20/norway-to-recognise-palestine-if-peace-talks-fail/ |date=20 January 2011 |newspaper=Ice News |accessdate=1 August 2011 |archivedate=8 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121108120827/http://www.icenews.is/index.php/2011/01/20/norway-to-recognise-palestine-if-peace-talks-fail/ }}</ref><ref>{{cite news |author=Ravid, Barak |title=Norway may recognize Palestinian state if peace process remains stalled |url=http://www.haaretz.com/print-edition/news/norway-may-recognize-palestinian-state-if-peace-process-remains-stalled-1.346788 |date=3 March 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=1 August 2011 |archivedate=28 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151128172426/http://www.haaretz.com/print-edition/news/norway-may-recognize-palestinian-state-if-peace-process-remains-stalled-1.346788 }}</ref> Following a meeting with Abbas in July 2011, Støre claimed that it was "perfectly legitimate" for the Palestinians to seek a vote on recognition of statehood.<ref>{{cite news |author=NewsGuy |title=Norway To Back Palestinian State |url=http://www.therightperspective.org/2011/07/23/norway-to-back-palestinian-state/ |newspaper=The Right Perspective |date=23 July 2011 |publisher=Goodman, Peter |accessdate=1 August 2011 |archivedate=11 October 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111011071140/http://www.therightperspective.org/2011/07/23/norway-to-back-palestinian-state/ }}</ref> "The fundamental Norwegian view is that a people have the right to use UN institutions to clarify questions about the legitimacy of their status in the world. We are opposed to denying this to the Palestinians". The minister withheld full commitment until the request was officially announced,<ref>{{cite news |author=Corfield, Gareth |title=Støre cautiously endorses Palestinian UN recognition bid |url=http://theforeigner.no/pages/news/stre-cautiously-endorses-palestinian-un-recognition-bid/ |newspaper=The Foreigner |date=19 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929222312/http://theforeigner.no/pages/news/stre-cautiously-endorses-palestinian-un-recognition-bid/ |archive-date=29 September 2011 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |author=Ynet News |title=Norway youths discussed Palestine prior to attack |url=http://www.sanfranciscosentinel.com/?p=144133 |newspaper=San Francisco Sentinel |date=23 July 2011 |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111028083011/http://www.sanfranciscosentinel.com/?p=144133 |archivedate=28 October 2011}}</ref> after which, on 18 September, he confirmed that Norway would lend its support: "Norway will support this and is prepared to recognize a Palestinian state."<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Norway FM: We will recognize Palestinian state |url=http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/norway-fm-we-will-recognize-palestinian-state-1.385141 |date=18 September 2011 |newspaper=Haaretz |accessdate=17 September 2011 |archivedate=11 April 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150411151637/http://www.haaretz.com/news/diplomacy-defense/norway-fm-we-will-recognize-palestinian-state-1.385141 }}</ref> || style="text-align:center;" | Yes || |- | 38 || {{flag|Panama}} || Panama has not indicated its position regarding a vote on statehood,<ref>{{cite news |title=Symbolic Recognition of Palestinian State by Latin American Countries |url=http://www.adl.org/main_International_Affairs/Recognition-of-Palestinian-State.htm |date=24 January 2011 |publisher=Anti-Defamation League |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110412030240/http://www.adl.org/main_International_Affairs/Recognition-of-Palestinian-State.htm |archivedate=12 April 2011}}</ref> and is reported to be undecided on the matter.<ref name="caribsytd" /> President [[Ricardo Martinelli]] has a record of supporting Israel in UN resolutions,<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Palestinian National Authority Condemns Martinelli Comments |url=http://www.thepanamadigest.com/2010/03/palestinian-national-authority-condemns-martinelli-comments/ |date=5 March 2011 |newspaper=The Panama Digest |accessdate=1 August 2011 |archivedate=8 March 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100308164152/http://www.thepanamadigest.com/2010/03/palestinian-national-authority-condemns-martinelli-comments/ }}</ref> and has reportedly resisted pressure from other Latin American governments to recognize Palestine.<ref>{{cite news |author=Kampeas, Ron |title=Price for Israel support: Come to Panama and enjoy the food and Wi-Fi |url=http://blogs.jta.org/politics/article/2011/04/28/3087236/price-for-israel-support-come-to-panama-and-enjoy-the-food-and-wi-fi |date=28 April 2011 |publisher=Jewish Telegraphic Agency |accessdate=1 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117182233/http://blogs.jta.org/politics/article/2011/04/28/3087236/price-for-israel-support-come-to-panama-and-enjoy-the-food-and-wi-fi |archivedate=17 January 2012}}</ref> The [[Central American Integration System]] (SICA) was expected to adopt a joint position on the issue at its summit on 18 August,<ref>{{cite web |author=Government of Honduras |title=Presidente Lobo Sosa pide de nuevo a empresarios tocarse el corazón |url=http://www.presidenceducameroun.com/news/?lang=en&mode=newsdetails&id=1285 |publisher=Office of the President |language=Spanish |date=2 August 2011 |accessdate=10 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715112334/http://www.presidenceducameroun.com/news/?lang=en&mode=newsdetails&id=1285 |archive-date=15 July 2011 |url-status=dead}}</ref> but Panama insisted that discussion should retain a regional focus and the matter was not included on the final agenda.<ref name="sica">{{cite news |author=Medzini, Ronen |title=Central America 'battles' over PA's UN bid |url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4112571,00.html |date=22 August 2011 |newspaper=Yedioth Internet |accessdate=27 August 2011}}</ref> In early September, Foreign Minister Roberto Henriquez said that the government's decision would not be made public until its vote is cast, but added, "It is very important that the birth of this country and its recognition in the international forum is previously accompanied by a full peace agreement with its neighbour, Israel."<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Panamá condiciona reconocimiento de Palestina |url=http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina |date=8 September 2011 |newspaper=Telemetro |publisher=Corporación Medcom Panamá, S.A |language=Spanish |accessdate=17 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319013318/http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina |archive-date=19 March 2012 |url-status=dead |archivedate=19 March 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319013318/http://www.telemetro.com/noticias/2011/09/08/80967/panama-condiciona-reconocimiento-palestina }}</ref> On 4 July 2015, Panama's Vice President and Foreign Minister Isabel De Saint Malo de Alvarado said that her government is looking at ways to recognize the State of Palestine without affecting their "close relationship" with Israel.<ref>{{cite web |url=http://www.newsroompanama.com/news/panama/panama-looking-to-recognize-palestine-state |title=Panama looking to recognize Palestine State |date=4 July 2015 |newspaper=newsroompanama |publisher=Newsroom Panama, S.A |accessdate=4 October 2015}}</ref>|| style="text-align:center;" | No || |- | 39 || {{flag|Portugal}} || In February 2011, several parliamentary factions proposed resolutions calling on the government to recognize the State of Palestine.<ref>{{cite news |author=Silva, Bárbara |title=Parlamento avança para reconhecer Estado palestiniano |url=https://economico.sapo.pt/noticias/nprint/110670.html |date=9 February 2011 |newspaper=Económico |accessdate=29 August 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007091416/http://economico.sapo.pt/noticias/nprint/110670.html |archive-date=7 October 2011 |url-status=dead}}</ref> However, these were dismissed by the two majority parties, which insisted on a prior settlement acceptable to both Palestinians and Israelis.<ref>{{cite news |author=Lusa |title=PS e PSD rejeitam proposta para reconhecer-se o Estado da Palestina |url=http://www.publico.pt/Mundo/ps-e-psd-rejeitam-proposta-para-reconhecerse-o-estado-da-palestina_1479482 |date=9 February 2011 |newspaper=Público |publisher=Público Comunicação Social S.A |language=Portuguese |accessdate=29 August 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110219002007/http://www.publico.pt/Mundo/ps-e-psd-rejeitam-proposta-para-reconhecerse-o-estado-da-palestina_1479482 |archivedate=19 February 2011}}</ref> Foreign Minister [[Paulo Portas]] stated that Portugal supports the initiative to recognize Palestine, but that it must not forget the security of Israel: "We will do everything for Palestine, which deserves to have its state, and do nothing against Israel, which deserves to have its security."<ref>{{cite news |author=Lusa |title=Portugal e a UE farão "tudo pela Palestina e nada contra Israel", diz Paulo Portas |url=http://www.publico.pt/Pol%C3%ADtica/portugal-e-a-ue-farao-tudo-pela-palestina-e-nada-contra-israel-diz-paulo-portas_1510295 |date=2 September 2011 |newspaper=Público |publisher=Público Comunicação Social S.A |language=Portuguese |accessdate=17 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120916225342/http://www.publico.pt/Pol%C3%ADtica/portugal-e-a-ue-farao-tudo-pela-palestina-e-nada-contra-israel-diz-paulo-portas_1510295 |archivedate=16 September 2012}}</ref> In December 2014, the Portuguese Parliament passed a resolution that is non-binding calling on the government to recognize Palestine as an independent state with 9 of 230 members opposing the measure.<ref>"Portugal's Parliament Passes 'Palestine' Resolution: Only 9 Members Out of 230 Opposed" (14 December 2014) ''The Jewish Daily Forward'' http://forward.com/articles/210910/portugal-s-parliament-passes-palestine-resolutio/</ref> || style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 40 || {{flag|Samoa}} || Prime Minister [[Tuilaepa Aiono Sailele Malielegaoi|Tuila'epa Sailele Malielegaoi]] has expressed support for a two-state solution to the conflict.<ref>{{cite news |author=Malielegaoi, Tuila'epa Sailele |title=Statement by Tuila'epa Sailele Malielegaoi Prime Minister of the Independent State of Samoa at the general debate of the 65th Session of the United Nations General Assembly |url=https://www.un.org/en/ga/65/meetings/generaldebate/Portals/1/statements/634211849807968750WS_en.pdf |date=27 September 2010 |publisher=Permanent Mission of Samoa to the United Nations |accessdate=19 September 2011}}</ref> || style="text-align:center;"| No || |- | 41 || {{flag|Singapore}} || Singapore has not recognized the State of Palestine and has not announced a position regarding a resolution.<ref>{{cite news |author1=Abdul Khalik |author2=Desy Nurhayati |title=Palestine gets NAM support for liberty, UN membership |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/05/28/palestine-gets-nam-support-liberty-un-membership.html |date=28 May 2011 |newspaper=The Jakarta Post |publisher=PT Bina Media Tenggara |accessdate=30 August 2011}}</ref> The island state has a strong relationship with Israel.<ref>{{cite book |author=Leifer, Michael |title=Singapore's Foreign Policy: Coping with Vulnerability |page=91 |url=https://books.google.com/books?id=-AKpC0I0VC0C&source=gbs_navlinks_s |year=2000 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-23352-1}}</ref> || style="text-align:center;" | No || |- | 42 || {{flag|Slovenia}} || On 28 November 2014, the Foreign Policy Committee rejected a motion to immediately recognize Palestine, but approved an alternative motion requiring the government to submit a proposal to recognize Palestine to the [[National Assembly (Slovenia)|National Assembly]].<ref>{{cite news |url=http://www.sloveniatimes.com/parliament-in-favor-of-the-recognition-of-palestine |title=Parliament in Favor of the Recognition of Palestine |date=29 November 2014 |accessdate=29 November 2014 |archivedate=24 February 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224210940/https://sloveniatimes.com/parliament-in-favor-of-the-recognition-of-palestine/ }}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 43 || {{flag|Solomon Islands}} || Foreign Minister [[Peter Shannel Agovaka]] met Riyad al-Malki in early September at the summit of the [[Pacific Islands Forum]] in Wellington. Agovaka reportedly confirmed his government's support for the self-determination of Palestinians and for the efforts of Palestine at the United Nations. He said that the possibility of recognizing the State of Palestine would be considered in the next meeting of cabinet.<ref name="pif1" /> || style="text-align:center;" | No || |- | 44 || {{flag|Spain}} || On 1 July 2011, the Spanish parliament passed a resolution urging its government to recognize the State of Palestine on the 1967 borders.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Spain might recognize Palestinian state |url=http://www.presstv.ir/detail/187259.html |date=2 July 2011 |publisher=Press TV |accessdate=19 September 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927070559/http://www.presstv.ir/detail/187259.html |archivedate=27 September 2011}}</ref> Prior to this, Nabil Shaath had claimed in May that Spain intended to recognize the Palestinian state before September.<ref>{{cite news |author=Khaled Abu Toameh |title=Spain will recognize Palestinian state on 1967 lines |url=http://www.jpost.com/MiddleEast/Article.aspx?id=222873&R=R3 |date=30 May 2011 |newspaper=The Jerusalem Post |accessdate=19 September 2011}}</ref> In late July, Foreign Minister [[Trinidad Jiménez]] said that Spain supports the bid, but that it would not determine its position until the proposal is made official.<ref>{{cite news |agency=Agence France-Presse |title=Spain tells Abbas it backs efforts for Palestinian state |url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=406767 |date=19 July 2011 |publisher=Ma'an News Agency |accessdate=19 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926003026/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=406767 |archive-date=26 September 2012 |url-status=dead}}</ref> In an interview with ''El País'' in August, Jiménez confirmed Spain's support: "We are working with the idea that there is a majority in the EU that will support moving forward with the recognition of Palestine." She added that it was the right time to do this, since it would give Palestinians much needed hope about their future state.<ref>{{cite news |title=Israel fumes over foreign minister's Palestine position |url=http://www.elpais.com/articulo/english/Israel/fumes/over/foreign/minister/s/Palestine/position/elpepueng/20110822elpeng_9/Ten |date=22 August 2011 |newspaper=El País |accessdate=30 August 2011}} [http://www.elpais.com/articulo/espana/Ha/llegado/hora/dar/paso/reconocimiento/Estado/palestino/elpepiesp/20110821elpepinac_1/Tes Original transcript] {{in lang|es}}.</ref> On 20 November 2014, the Spanish parliament approved a non-binding motion calling on the government to recognize Palestine by a vote of 319–2.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=Spanish lawmakers vote in favor of recognizing Palestine |url=http://www.dw.de/spanish-lawmakers-vote-in-favor-of-recognizing-palestine/a-18072505 |date=20 November 2014}}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || EU |- | 45 || {{flag|Switzerland}} || || style="text-align:center;"| Yes || |- | 46 || {{flag|Tonga}} || In September 2011, following the summit of the Pacific Islands Forum in Wellington, the PNA's foreign ministry noted that it had made significant strides in its efforts to attain recognition from Tonga.<ref name="pif2" /> || style="text-align:center;"| No || |- | 47 || {{flag|United Kingdom}} || In September 2011, Britain said it would recognize Palestine as a state, but only with non-member observer status, rather than full membership, at the United Nations.<ref>{{cite news |author=Staff writers |title=UK only backs 'Observer' status for Palestine |url=http://www.presstv.ir/detail/199915.html |publisher=PressTV |date=18 September 2011 |accessdate=7 October 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110924083013/http://www.presstv.ir/detail/199915.html |archivedate=24 September 2011}}</ref> In October 2014, the [[House of Commons of the United Kingdom|UK House of Commons]] passed a symbolic non-binding [[Motion (parliamentary procedure)|Motion]] by a vote of 274 in favour to 12 against which called on the Government to recognize Palestine.<ref>{{cite news |url=http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKCN0I223L20141013 |title=UK lawmakers pass symbolic motion to recognize Palestine as a state |date=13 October 2014 |accessdate=13 October 2014 |work=Reuters |archivedate=19 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019160425/http://ca.reuters.com/article/topNews/idCAKCN0I223L20141013 }}</ref><ref>https://publications.parliament.uk/pa/cm201415/cmhansrd/chan40.pdf</ref> Also in October 2014, the devolved government of [[اسکاٹ لینڈ]] called for recognition of Palestine as an independent state and for the UK to open an [[سفارتخانہ]].<ref>{{cite news |title=Calls to recognise Palestine |url=http://news.scotland.gov.uk/News/Calls-to-recognise-Palestine-1146.aspx |accessdate=19 October 2014 |publisher=scotland.gov.uk |date=12 October 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019233222/http://news.scotland.gov.uk/News/Calls-to-recognise-Palestine-1146.aspx |archivedate=19 October 2014}}</ref>|| style="text-align:center;" | Yes || UNSC (permanent); [[Palestine–United Kingdom relations]]. |- | 48 || {{flag|United States}} || President [[بارک اوباما]] declared U.S. opposition to the bid in his speech to the General Assembly, saying that "genuine peace can only be realized between Israelis and Palestinians themselves" and that "[u]ltimately, it is Israelis and Palestinians – not us – who must reach an agreement on the issues that divide them".<ref>{{cite news |author=Helene Cooper |title=Obama Says Palestinians Are using Wrong Forum |url=https://www.nytimes.com/2011/09/22/world/obama-united-nations-speech.html |date=21 September 2011 |newspaper=The New York Times |accessdate=7 October 2011}}</ref> Obama told Abbas that they would veto any United Nations Security Council move to recognize Palestinian statehood.<ref>{{cite news |author=Alex Spillius |title=Barack Obama tells Mahmoud Abbas US will veto Palestinian statehood bid |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/8780859/Barack-Obama-tells-Mahmoud-Abbas-US-will-veto-Palestinian-statehood-bid.html |date=22 September 2011 |newspaper=The Telegraph |accessdate=7 October 2011}}</ref><!-- https://www.washingtonpost.com/blogs/right-turn/post/did-the-palestinian-authority-think-through-its-un-gambit/2011/03/29/gIQAd2xhiJ_blog.html http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=237199 http://www.jpost.com/DiplomacyAndPolitics/Article.aspx?id=231249 --> || style="text-align:center;"| Yes || UNSC (permanent); [[Palestine–United States relations]] |} ==== اقوام متحدہ دے ارکان نئيں ==== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! # !! Name !! class="unsortable" | Official position !! [[Foreign relations of Palestine|Relations]]<br />{{#tag:ref||group="note"|name="relcol"}} !! Relevant memberships |- | — || {{flag|Sovereign Military Order of Malta}} || || style="text-align:center;"| Yes<br /><ref>{{cite web |title=THE GRAND MASTER OF THE ORDER OF MALTA GREETS THE ACCREDITED DIPLOMATIC CORPS |url=http://www.orderofmalta.int/news/57915/the-grand-master-of-the-order-of-malta-receives-the-accredited-diplomatic-corps/?lang=en |publisher=Sovereign Order of Malta – official site |date=11 January 2012 |accessdate=31 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120926005434/http://www.orderofmalta.int/news/57915/the-grand-master-of-the-order-of-malta-receives-the-accredited-diplomatic-corps/?lang=en |archivedate=26 September 2012}} "Last September, we have opened relations with the Palestinian Authorities".</ref><ref>{{cite web |title=Bilateral relations |url=http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en# |publisher=Sovereign Order of Malta – official site |accessdate=31 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118065207/http://www.orderofmalta.int/diplomatic-relations/862/sovereign-order-of-malta-bilateral-relations/?lang=en |archivedate=18 January 2012}} "The Order of Malta has relations at Ambassador level with: Palestinian Authority".</ref> || |} <!-- Entries, who don't recognise the State of Palestine, who don't have diplomatic relations with it, PLO or PNA, and who were removed from the lists above, because some editors considered the descriptions of their position to be too vague and thus not useful. Revision that includes these descriptions: [[:en:Special:PermanentLink/488283396|04:31, 20 April 2012 by Tabletop]]. * {{flag|Barbados}} * {{flag|Marshall Islands}} * {{flag|Monaco}} * {{flag|Palau}} * {{flag|San Marino}} * {{flag|Trinidad and Tobago}} * {{flag|Tuvalu}} * {{flag|Cook Islands}} * {{flag|Niue}} Entries, for whom there aren't any sources found describing their position: * {{flag|Abkhazia}} * {{flag|Kosovo}} * {{flag|Nagorno-Karabakh Republic}} * {{flag|Northern Cyprus}} * {{flag|Somaliland}} * {{flag|South Ossetia}} * {{flag|China, Republic of}} * {{flag|Transnistria}} --> == کثیرالجہ‏تی معاہدے == ریاست فلسطین کئی کثیرالجہ‏تی معاہداں د‏‏ی اک فریق اے ، جس وچ پنج ذخیر . رجسٹرڈ نيں: برطانیہ ، [[یونیسکو]] ، اقوام متحدہ ، نیدرلینڈ تے سوئٹزرلینڈ۔ یونیسکو دے کنونشن د‏‏ی توثیق 2011/2012 وچ ہوئی سی تے اس دے بعد فلسطین یونیسکو دا رکن بن گیا سی ، جدو‏ں کہ ہور کنونشناں د‏‏ی توثیق 2014 وچ کيتی گئی سی جدو‏ں اسرائیل دے نال مذاکرات دا عمل تعطل دا شکار سی۔ {| class="wikitable sortable" ! ڈپازٹری ملک / تنظیم ! ڈپازٹری عضو ! معاہداں د‏‏ی تعداد ! مثالاں ! پہلے توثیق / الحاق د‏‏ی تریخ |- | [[نیدرلینڈز]] | وزارت خارجہ | 1 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://verdragenbank.overheid.nl/en/Verdrag/ZoekUitgebreid|title=Dutch Treaty Database (Verdrgenbank)|website=United Nations|accessdate=17 May 2014}}</ref> | کنونشن جو زمین اُتے جنگ دے قوانین تے رسم و رواج دا احترام کردا اے | {{dts|2 April 2014}} |- | [[روس]] | | 1 <ref>{{حوالہ ویب|url=http://disarmament.un.org/treaties/t/npt|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons|accessdate=9 March 2015|website=[[اقوام متحدہ]]}}</ref> | [[معاہدہ جوہری عدم پھیلاؤ|جوہری ہتھیاراں دے عدم پھیلاؤ اُتے معاہدہ]] | {{dts|10 February 2015}} |- | [[سویٹذرلینڈ|سوئٹزرلینڈ]] | فیڈرل کونسل | 7 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/fr/documents/eda_140410_geneve_e.pdf|title=Notification to the Governments of the States parties to the Geneva Conventions of 12 August 1949 for the Protection of War Victims|date=10 April 2014|accessdate=9 January 2015|publisher=[[Federal Department of Foreign Affairs|Federal Department of Foreign Affairs of Switzerland]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925110942/https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/fr/documents/eda_140410_geneve_e.pdf|archivedate=25 September 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/en/documents/geneva-150109_en.pdf|title=Notification to the Governments of the States parties to the Geneva Conventions of 12 August 1949 for the Protection of War Victims|date=9 January 2015|accessdate=9 January 2015|publisher=[[Federal Department of Foreign Affairs|Federal Department of Foreign Affairs of Switzerland]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150109224229/https://www.eda.admin.ch/content/dam/eda/en/documents/geneva-150109_en.pdf|archivedate=9 January 2015}}</ref> | [[معاہدہ جنیوا|جنیوا کنونشن]] تے پروٹوکول | {{dts|2 April 2014}} |- | [[یونیسکو]] | [[یونیسکو|ڈائریکٹر جنرل]] | 8 <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.unesco.org/eri/la/conventions_by_country.asp?contr=PS&language=E&typeconv=1|title=Ratified Conventions, Palestine|accessdate=17 May 2014|website=[[یونیسکو]]}}</ref> | [[یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ|عالمی ثقافتی تے قدرتی ورثہ دے تحفظ تو‏ں متعلق کنونشن]] | {{dts|8 December 2011}} |- | [[اقوام متحدہ]] | [[سیکرٹری جنرل اقوام متحدہ|سیکرٹری جنرل]] | > 50 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/pages/CNs.aspx|title=UN Treaty Database|website=United Nations|accessdate=17 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416024003/https://treaties.un.org/pages/CNs.aspx|archivedate=16 April 2014}}</ref> | سفارتی تعلقات تو‏ں متعلق ویانا کنونشن <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> بین الاقوامی فوجداری عدالت دا قانون | {{dts|9 April 2014}} |- | [[مملکت متحدہ|متحدہ سلطنت یونائیٹڈ کنگڈم]] | [[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ|خارجہ تے دولت مشترکہ دا دفتر]] | 2 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/269687/20._UNESCO_status_list__new_.docx|title=Depositary Status List – United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)|date=April 2013|accessdate=7 January 2015|publisher=[[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ]]}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/423681/8._Non_Proliferation_Treaty_1968__Status_list.pdf|archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20130104161243/http://www.fco.gov.uk/resources/en/pdf/pdf18/fco_ref_sl_nonprolifnuclearweapo|archivedate=4 January 2013|title=Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons|accessdate=23 July 2013|publisher=[[محکمہ خارجہ ودولت مشترکہ برطانیہ]]}}</ref> | [[یونیسکو|یونیسکو دا آئین]] <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> [[معاہدہ جوہری عدم پھیلاؤ|جوہری ہتھیاراں دے عدم پھیلاؤ اُتے معاہدہ]] | {{dts|23 November 2011}} |} 16 مئی 2014 دے اک اعتراض وچ ، اسرائیل نے اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل نو‏‏ں مطلع کيتا کہ اس نے اس گل اُتے غور نئيں کيتا کہ 'فلسطین' (اصل وچ واحد کوٹیشن نشانات) ریاست د‏‏ی تعریف اُتے پورا اتردا اے تے اس نے تشدد تے ہور دے خلاف کنونشن وچ شمولیت د‏‏ی درخواست کيتی ا‏‏ے۔ "قانونی جواز دے بغیر تے کنونشن دے تحت اسرائیل دے معاہدے تعلقات اُتے اثر و رسوخ" ہونے د‏‏ی حیثیت تو‏ں ظالمانہ ، غیر انسانی یا غیر اخلاقی سلوک یا سزا د‏‏ی سزا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.296.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=23 May 2014}}</ref> امریکا تے کینیڈا نے وی ايس‏ے طرح دے اعتراضات درج کیتے ني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.263.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=17 May 2014}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/CN/2014/CN.285.2014-Eng.pdf|title=Depositary notifications|publisher=United Nations|accessdate=23 May 2014}}</ref> فلسطین نے جوہری ہتھیاراں د‏‏ی ممانعت تو‏ں متعلق اقوام متحدہ دے معاہدے دے مذاکرات وچ حصہ لیا تے 7 جولائ‏ی 2017 نو‏‏ں اس دے اختیار کرنے دے حق وچ ووٹ دتا۔ <ref>https://s3.amazonaws.com/unoda-web/wp-content/uploads/2017/07/A.Conf_.229.2017.L.3.Rev_.1.pdf</ref> == ہور ویکھو == * [[محدود تسلیم شدہ ریاستاں د‏‏ی لسٹ|محدود پہچان والی ریاستاں د‏‏ی لسٹ]] * یروشلم اُتے عہدےآں د‏‏ی لسٹ * [[فلسطینی قوم پرستی]] * [[تریخ دولت فلسطین|اک فلسطینی ریاست دے لئی تجاویز]] * [[فلسطین – یورپی یونین دے تعلقات]] == نوٹ == {{حوالے|group="note"}} == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.mofa.gov.ps/ وزارت خارجہ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100805011339/http://www.mofa.gov.ps/ |date=2010-08-05 }} ، فلسطینی نیشنل اتھارٹی * [https://web.archive.org/web/20110818214013/http://www.nad-plo.org/etemplate.php?id=5 مذاکرات امور دا محکمہ] ، فلسطین لبریشن آرگنائزیشن * [https://web.archive.org/web/20140208145034/http://palestinestate194.com/index.php/en/ فلسطین ریاست 194] * [http://www.onevoice.ps/ ون وائس فلسطین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001192906/http://onevoice.ps/ |date=2020-10-01 }} {{International recognition of states with limited recognition}} {{Foreign relations of Palestine}} {{Palestine topics}} {{Portal bar|Palestine|Politics}} [[گٹھ:دولت فلسطین]] [[گٹھ:سفارتی اعتراف]] [[گٹھ:فلسطینی قوم پرستی]] [[گٹھ:تنظیم آزادی فلسطین]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] gyqheck512dlzl7pf3iewkzqhyxet2j ویسٹ انڈیز قومی خواتین کرکٹ ٹیم 0 102172 712632 692105 2026-10-17T18:54:05Z ~2026-52539-36 45432 712632 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = ویسٹ انڈیز | image = WestIndiesCricketFlagPre1999.svg | alt = Refer to caption | caption = ویسٹ انڈیز کرکٹ بورڈ دا نشان | nickname = ونڈیز | association = [[ویسٹ انڈیز کرکٹ بورڈ]] | captain = [[اسٹیفنی ٹیلر]] | coach = [[کورٹنی والش]]<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/30018463/west-indies-cricket-courtney-walsh-named-west-indies-women-coach|title=Courtney Walsh named West Indies women's coach|work=ESPN Cricinfo|access-date=2 October 2020}}</ref> | icc_status = مکمل ممبر | icc_member_year = 1926 | icc_region = [[آئی سی سی امریکا|امریک‏‏ی]] | wodi_rank = 6th | wt20i_rank = 5th | wodi_rank_best = 5th (01-Oct-2015) <!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --> | wt20i_rank_best = 5th | first_wtest = مقابلہ {{crw|AUS}} جگہ [[جیرٹ پارک]], [[مونٹیگو بے]]; 7–9 مئی 1976 | most_recent_wtest = مقابلہ {{crw|PAK}} جگہ [[نیشنل اسٹیڈیم کراچی|نیشنل اسٹیڈیم]], [[کراچی]]; 15–18 مارچ 2004 | num_wtests = 12 | wtest_record = 1/3<br />(8 draws) | first_wodi = مقابلہ {{crw|ENG}} جگہ [[لینسبیری اسپورٹس گراؤنڈ]], [[لندن]]; 6 جون 1979 | most_recent_wodi = مقابلہ {{crw|IND}} جگہ [[سر ویوین رچرڈز اسٹیڈیم]], [[اینٹیگوا]]; 6 نومبر 2019 | num_wodis = 177 | num_wodis_this_year = 0 | wodi_record = 80/91<br />(1 ties, 5 no result) | wodi_record_this_year = 0/0<br />(0 ties, 0 no result) | wwc_apps = 6 | wwc_first = [[سوانیاں کرکٹ ورلڈکپ 1993ء|1993]] | wwc_best = Runners-up ([[سوانیاں کرکٹ ورلڈکپ 2013ء|2013]]) | wwcq_apps = 2 | wwcq_first = [[2003 IWCC Trophy|2003]] | wwcq_best = Champions ([[2011 Women's Cricket World Cup Qualifier|2011]]) | first_wt20i = مقابلہ {{crw|IRE}} مقام [[کینور]], [[ڈبلن]]; 27 جون 2008 | most_recent_wt20i = مقابلہ {{crw|ENG}} مقام [[کاؤنٹی کرکٹ گراؤنڈ ، ڈربی|کاؤنٹی گراؤنڈ]], [[ڈربی]]; 30 ستمبر 2020 | num_wt20is = 135 | num_wt20is_this_year = 0 | wt20i_record = 70/58<br />(5 ties, 2 no results) | wt20i_record_this_year = 0/0<br />(0 ties, 0 no result) | wwt20_apps = 6 | wwt20_first = [[2009 ICC Women's World Twenty20|2009]] | wwt20_best = Champions ([[2016 ICC Women's World Twenty20|2016]]) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _win_test26 | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = _maroonsides | h_leftarm = FFFFFF | h_body = FFFFFF | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _win_odi26 | a_pattern_b = _win_odi26 | a_pattern_ra = _win_odi26 | a_pattern_pants = _goldsides | a_leftarm = 720524 | a_body = 720524 | a_rightarm = 720524 | a_pants = 720524 | t_pattern_la = _yellow_thin_border | t_pattern_b = _win_t20wc26 | t_pattern_ra = _yellow_thin_border | t_pattern_pants = _goldsides | t_leftarm = 720524 | t_body = 720524 | t_rightarm = 720524 | t_pants = 720524 | asofdate = 7 جنوری 2021 }} '''ویسٹ انڈیز قومی سوانیاں کرکٹ ٹیم''' جسنو‏ں '''ونڈیز''' دے ناں تو‏ں موسوم کيتا جاندا اے ، [[کیریبین]] دے مختلف ملکاں دیاں کھلاڑیاں د‏‏ی مشترکہ ٹیم اے جو بین الاقوامی سوانیاں د‏‏ی کرکٹ وچ مسابقتی ا‏‏ے۔ اس ٹیم دا اہتمام ویسٹ انڈیز کرکٹ بورڈ (WICB) نے کيتا اے ، جو انٹرنیشنل کرکٹ کونسل (آئی سی سی) دا اک مکمل ممبر اے ، جو پندرہ ملکاں تے علاقےآں د‏‏ی نمائندگی کردا ا‏‏ے۔ 1973 وچ ورلڈ کپ دے افتتاحی ایڈیشن وچ ، دو ٹیماں جو ہن ویسٹ انڈیز ، جمیکا تے ٹرینیڈاڈ تے ٹوباگو دے حصے دے طور اُتے مسابقت کردیاں نيں ، وکھ وکھ مقابلہ کيتا۔ مشترکہ ویسٹ انڈین ٹیم نے ٹیسٹ دا آغاز 1976 وچ (اپنے مرداں تو‏ں تقریبا 50 سال بعد) تے 1979 وچ ون ڈے انٹرنیشنل (ون ڈے) کیریئر تو‏ں آغاز کيتا۔ ویسٹ انڈیز اس وقت آئی سی سی ویمن چیمپینشپ وچ مقابلہ کردی اے ، جو کھیل د‏‏ی اعلیٰ سطح اے ، تے ہن تک منعقدہ ویمن کرکٹ ورلڈ کپ دے دس وچو‏ں پنج مقابلےآں وچ حصہ لے چک‏ی ا‏‏ے۔ آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی وچ ، ٹیم نے 2016 دے ٹورنامنٹ وچ پہلا ٹائٹل اپنے ناں کيتا ، اس نے پہلے والے مقابلےآں وچ ہر اک وچ سیمی فائنل اپنے ناں کيتا سی۔ == مقابلے == === سوانیاں کرکٹ ورلڈکپ === * 1973 تو‏ں 1988: حصہ نئيں لیا * 1993: 6واں نمبر * 1997: 9واں نمبر * 2000: حصہ نئيں لیا * 2005: 5واں نمبر * 2009: 5واں نمبر * 2013: دوسرا نمبر ==== آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 ==== * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 2009ء|2009]]: 5واں نمبر * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 2010ء|2010]]: سیمی فائنل * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 2012ء|2012]]: سیمی فائنل * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 2014ء|2014]]: سیمی فائنل * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 2016ء|2016]]: '''فاتح''' * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ ٹی20 2018ء|2018]]: سیمی فائنل ==== آئی سی سی سوانیاں کرکٹ مقابلہ ==== * [[آئی سی سی سوانیاں کرکٹ مقابلہ 2010ء|2010]]: پہلا نمبر == حوالے == {{قومی سوانیاں کرکٹ ٹیمیں}} [[گٹھ:قومی سوانیاں کرکٹ ٹیماں]] [[گٹھ:کرکٹ]] gvccplen2br6ygh9iwaim22mihb45c8 محمد بن صباح الصباح 0 106933 712630 712566 2026-10-17T15:44:16Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712630 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شاہی اقتدار/عربی}} '''محمد بن صباح الصباح''' (ولادت: 1838ء - وفات: 1896ء) جنہاں نو‏ں '''نور الصباح''' وی کہیا جاندا اے [[کویت]] دے چھیواں حکمران سن ۔ محمد بن صباح نے مئی 1893ء تو‏ں 1896ء دے درمیان حکمرانی کيت‏ی۔<ref name="philby">{{cite book|url=https://www.questia.com/read/24971493/saudi-arabia|title=Saudi Arabia|author=H. St. John Philby|publisher=Ernest Benn|year=1955|location=London|page=236}}{{Subscription required|via=Questia}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201219163134/https://www.questia.com/read/24971493/saudi-arabia |date=2020-12-19 }}</ref> == حوالے == {{حوالے}} {{کویت دے امیر}} [[گٹھ:1845 دے جم]] [[گٹھ:1896 دیاں موتاں]] [[گٹھ:آل صباح]] [[گٹھ:کویت دے حکمران]] [[گٹھ:انیہويں صدی وچ مشرق وسطی دے بادشاہ]] r9qad8cbq2iqljo0ce5d3ejhza9vshr ورتن گل بات:Zalfvyr 3 108835 712634 593254 2026-10-17T19:24:45Z Aelxen 45207 Aelxen پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:Val Lz]] توں [[ورتن گل بات:Zalfvyr]] اک ڑیڈائرکٹ چھڈے بغیر: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Val Lz|Val Lz]]" to "[[Special:CentralAuth/Zalfvyr|Zalfvyr]]" 593254 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۰۹:۰۲, ۷ ستمبر ۲۰۲۱ (PKT) g7kd96ohmjkeuxizowyhzq8uu9ve26y آئرلینڈ قومی کرکٹ ٹیم 0 115609 712633 655475 2026-10-17T19:10:08Z ~2026-52539-36 45432 712633 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = آئرلینڈ قومی کرکٹ ٹیم | image = Cricket Ireland flag.svg | alt = Refer to caption | caption = کرکٹ آئرلینڈ دا جھنڈا | association = [[کرکٹ آئرلینڈ]] | captain = [[اینڈریو بالبرنی]] | test_captain = | od_captain = | t20i_captain = | coach = [[ہینرک ملان]] | test_status_year = ۲۰۱۷ | icc_status = ایسوسی ایٹ ممبر | icc_member_year = ۱۹۹۳ | icc_status2 = مکمل ممبر | icc_member_year2 = ۲۰۱۷ | icc_region = [[یورپی کرکٹ کونسل|ای سی سی]] | [[بین الاقوامی ٹیسٹ کرکٹ چیمپین شپ]] = 12th | odi_rank = 11th | t20i_rank = 12th | ٹیسٹ_رینک_بہترین = 12th <small>(۱ مئی 2020)</small><!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --><ref>{{cite news|title=Australia top ICC test rankings, with Ireland 12th|url=https://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-move-to-9th-in-icc-t20-rankings|work=[[Raidió Teilifís Éireann]]|date=1 مئی 2020|access-date=18 مارچ 2021|accessdate=2022-09-18|archivedate=2023-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316195951/https://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-move-to-9th-in-icc-t20-rankings}}</ref> | odi_rank_best = 10th <small>(۲۳ اپریل 2007)</small><!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --><ref>{{cite news|title=Ireland 10th in ODI rankings|url=https://www.dawn.com/news/243831/ireland-10th-in-odi-rankings|work=[[ڈان (اخبار)|Dawn]]|date=23 اپریل 2007|access-date=18 مارچ 2021}}</ref> | t20i_rank_best = 9th <small>(۱۵ مئی 2013)</small><!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --><ref>{{cite news|title=Ireland move to 9th in ICC T20I rankings|url=https://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-move-to-9th-in-icc-t20-rankings|work=Cricket Ireland|date=15 مئی 2013|access-date=11 مارچ 2020|accessdate=2022-09-18|archivedate=2023-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230316195951/https://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-move-to-9th-in-icc-t20-rankings}}</ref> | first_test = v. {{cr|PAK}} at [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ]], [[مالاہائڈ]]; ۱۱-۱۵ مئی ۲۰۱۸ء | most_recent_test = v. {{cr|ENG}} at [[Lord's]], [[لندن]]; ۲۴-۲۶ جولائ‏ی ۲۰۱۹ء | num_tests = ۳ | num_tests_this_year = ۰ | test_record = 0/3<br />(0 draws) | test_record_this_year = 0/0<br />(0 draws) | first_odi = v. {{cr|ENG}} at [[اسٹورمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)]], [[بیلفاسٹ]]; ۱۳ جون ۲۰۰۶ء | most_recent_odi = v. {{cr|NZ}} at [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ]], [[مالاہائڈ]]; ۱۵ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء | num_odis = ۱۷۹ | num_odis_this_year = ۶ | odi_record = 74/92<br />(3 ties, 10 no results) | odi_record_this_year = 2/4<br />(0 ties, 0 no results) | wc_apps = ۳ | wc_first = [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۷ء|۲۰۰۷]] | wc_best = Super 8 ([[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۷ء|۲۰۰۷]]) | wcq_apps = ۵ | wcq_first = [[۱۹۹۴ آئی سی سی ٹرافی|۱۹۹۴]] | wcq_best = Champions ([[2009 کرکٹ ورلڈ کپ کوالیفائر|۲۰۰۹]]) | first_t20i = v. {{cr|SCO}} at [[اسٹورمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)]], [[بیلفاسٹ]];۲ اگست ۲۰۰۸ء | most_recent_t20i = v. {{cr|AFG}}, at [[اسٹورمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)]], [[بیلفاسٹ]]; ۱۷ اگست ۲۰۲۲ء | num_t20is = ۱۳۴ | num_t20is_this_year = ۲۰ | t20i_record = 55/70<br />(2 ties, 7 no results) | t20i_record_this_year = 8/12<br />(0 ties, 0 no result) | wt20_apps = ۵ | wt20_first = [[2009 ICC World Twenty20|۲۰۰۹]] | wt20_best = Super 8 ([[2009 ICC World Twenty20|2009]]) | wt20q_apps = ۵ | wt20q_first = [[2008 ICC World Twenty20 Qualifier|۲۰۰۸]] | wt20q_best = Champions (2008,[[2012ء آئی سی سی ورلڈ ٹی ٹوئنٹی کوالیفائر|2012]], [[2013 ICC World Twenty20 Qualifier|۲۰۱۳]]) | h_pattern_la = | h_pattern_b = _ire_test26 | h_pattern_ra = | h_pattern_pants = | h_leftarm = FFFFFF | h_body = FFFFFF | h_rightarm = FFFFFF | h_pants = FFFFFF | a_pattern_la = _ire_odi_26 | a_pattern_b = _ire_odi_26 | a_pattern_ra = _ire_odi_26 | a_pattern_pants = | a_leftarm = 0F3023 | a_body = 0F3023 | a_rightarm = 0F3023 | a_pants = 000033 | t_pattern_la = _ire_t20wc26 | t_pattern_b = _ire_t20wc26 | t_pattern_ra = _ire_t20wc26 | t_pattern_pants = | t_leftarm = 003817 | t_body = 00AB41 | t_rightarm = 003817 | t_pants = 000033 | asofdate = ۲۵ اگست ۲۰۲۲ء }} '''[[جزیرہ آئرلینڈ|آئرلینڈ]] د‏‏ی کرکٹ ٹیم''' بین الاقوامی کرکٹ وچ [[کل آئرلینڈ|تمام آئرلینڈ]] د‏‏ی نمائندگی کردی ا‏‏ے۔ آئرش کرکٹ یونین، کرکٹ آئرلینڈ برانڈ دے تحت کم کرنے والی آئرلینڈ وچ کھیل د‏‏ی گورننگ باڈی اے، تے بین الاقوامی ٹیم نو‏‏ں منظم کردی اے ۔آئرلینڈ بین الاقوامی کھیل د‏‏ی تِناں وڈی شکلاں وچ شرکت کردا ا‏‏ے۔ [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] ، [[اک روزہ بین الاقوامی|ون ڈے انٹرنیشنل]] تے [[ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی|ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل]] میچز۔ اوہ [[بین الاقوامی کرکٹ کونسل|انٹرنیشنل کرکٹ کونسل]] دے ۱۱ ويں [[ارکان انٹرنیشنل کرکٹ کونسل|مکمل رکن]] نيں، تے یورپ دے دوسرے مکمل رکن نيں، جنہاں نو‏ں ۲۲ جون ۲۰۱۷ء نو‏‏ں [[افغانستان قومی کرکٹ ٹیم|افغانستان]] دے نال، [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ سٹیٹس]] تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rte.ie/sport/cricket/2017/0622/884643-irelands-await-test-status-verdict-after-10-year-quest/|title=Ireland awarded Test status after 10-year quest|date=22 جون 2017|website=Rte.ie|accessdate=29 مئی 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180613161145/https://www.rte.ie/sport/cricket/2017/0622/884643-irelands-await-test-status-verdict-after-10-year-quest/|archivedate=13 جون 2018}}</ref> کرکٹ نو‏‏ں آئرلینڈ وچ ۱۹ويں صدی وچ متعارف کرایا گیا سی، تے پہلا میچ آئرلینڈ د‏‏ی ٹیم نے ۱۸۵۵ء وچ کھیلا سی۔ آئرلینڈ نے ۱۹ويں صدی دے آخر وچ کینیڈا تے ریاستہائے متحدہ دا دورہ کیتا، تے کدی کدائيں سیاحتی فریقاں دے خلاف میچاں د‏‏ی میزبانی کيتی۔ آئرلینڈ د‏‏ی سب تو‏ں اہ‏م بین الاقوامی دشمنی، [[سکاٹ لینڈ قومی کرکٹ ٹیم|اسکاٹ لینڈ د‏‏ی قومی کرکٹ ٹیم]] دے نال، اودو‏ں قائم ہوئی جدو‏ں ٹیماں پہلی بار ۱۸۸۸ء وچ اک دوسرے تو‏ں کھیلی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-and-scotland-lock-horns-with-one-eye-on-the-icc-cricket-world-cup-2|title=Ireland and Scotland lock horns with one eye on the ICC Cricket World Cup 2015|publisher=Cricket Ireland|date=7 ستمبر 2014|accessdate=18 فروری 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218215124/http://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-and-scotland-lock-horns-with-one-eye-on-the-icc-cricket-world-cup-2|archivedate=18 فروری 2015}}</ref> آئرلینڈ دا پہلا [[فرسٹ کلاس کرکٹ|فرسٹ کلاس]] میچ ۱۹۰۲ء وچ کھیلا گیا۔آئرلینڈ نو‏‏ں ۱۹۹۳ء وچ آئی سی سی د‏‏ی ایسوسی ایٹ رکنیت دے لئی منتخب کيتا گیا سی، لیکن اس نے اپنا پہلا مکمل ون ڈے ۲۰۰۶ء وچ [[انگلستان قومی کرکٹ ٹیم|انگلینڈ]] دے خلاف [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۷ء|۲۰۰۷ء دے آئی سی سی کرکٹ ورلڈ کپ]] دے لئی کھیلا، جو انہاں د‏‏ی پہلی کامیاب اہلیت سی۔ اس ٹورنامنٹ وچ ، فل ممبرز دے خلاف چشم کشا نتائج د‏‏ی سیریز، جس وچ زمبابوے دے خلاف ڈریا، تے پاکستان تے بنگلہ دیش دے خلاف جِت نے مقابلے دے بعد آئرلینڈ د‏‏ی ون ڈے حیثیت د‏‏ی تصدیق کيتی۔ اس دے بعد تو‏ں، اوہ ۱۷۶ کھیل رہے نيں۔&nbsp;ون ڈے، نتیجہ 74&nbsp;فتوحات، 89&nbsp;شکست، 10&nbsp;[[نتیجہ (کرکٹ)|کوئی نتیجہ نئيں]] ، تے 3&nbsp;تعلقات کھلاڑیاں دے لئی معاہدے ۲۰۰۹ء وچ متعارف کرائے گئے سن، جو کہ اک پیشہ ور ٹیم بننے دے لئی منتقلی دا نشان اے ۔مختصر ترین فارمیٹ وچ ہور کامیابی دا مطلب ایہ اے کہ آئرلینڈ د‏‏ی ٹیم نے ۲۰۰۹ء ۲۰۱۰ء ۲۰۱۲ء ۲۰۱۴ء۲۰۱۶ء تے ۲۰۲۱ء {{Ref label|alpha|a}} [[آئی سی سی ٹوئنٹی۲۰ عالمی کپ|ورلڈ ٹوئنٹی ۲۰]] مقابلےآں دے لئی وی کوالیفائی کيتا۔ آئرلینڈ نے ۲۲ فروری ۲۰۲۲ء نو‏‏ں کوالیفائنگ میچ وچ عمان نو‏‏ں شکست دے ک‏ے ۲۰۲۲ء دے [[آئی سی سی ٹوئنٹی۲۰ عالمی کپ|ٹوئنٹی ۲۰]] ورلڈ کپ وچ وی اپنی جگہ محفوظ کر لئی۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Ireland, UAE qualify for T20 World Cup|url=https://www.brecorder.com/news/40156280/ireland-uae-qualify-for-t20-world-cup|website=Business Recorder|accessdate=22 فروری 2022}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|title=Qualifier A: UAE, Ireland qualify for ICC Men's T20 World Cup 2022|url=https://www.icc-cricket.com/news/2497802|website=ICC Cricket|accessdate=22 فروری 2022}}</ref>ٹیسٹ اسٹیٹس حاصل کرنے تو‏ں پہلے، آئرلینڈ نے آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ وچ فرسٹ کلاس انٹرنیشنل کرکٹ وی کھیلی، جسنو‏ں اس نے ۲۰۰۵ ءسے ۲۰۱۳ء دے درمیان چار مرتبہ جِتیا ا‏‏ے۔ فرسٹ کلاس آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ مقابلے وچ انہاں د‏‏ی کامیابیاں، تے [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۱ء|۲۰۱۱ء]] (انگلینڈ) تے [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۵ء|۲۰۱۵ء]] (ویسٹ انڈیز تے زمبابوے) دے ورلڈ کپ وچ ہور ہائی پروفائل جیتنے د‏‏ی وجہ تو‏ں، انہاں نو‏ں "لیڈنگ ایسوسی ایٹ" دا لیبل لگایا گیا تے کہیا گیا۔ انہاں دا ۲۰۲۰ء تک مکمل رکن بننے دا ارادہ ا‏‏ے۔ اس ارادے د‏‏ی تکمیل جون ۲۰۱۷ء وچ ہوئی، جدو‏ں آئی سی سی نے متفقہ طور اُتے آئرلینڈ تے افغانستان نو‏‏ں فل ممبر دا درجہ دینے دا فیصلہ کیتا، جس تو‏ں اوہ ٹیسٹ میچاں وچ شرکت ک‏ر سکدے نيں۔ == تریخ == === ابتدائی تریخ === [[فائل:All-Ireland United Cricket team at Phoenix Park, Dublin, ca. 1858.jpg|ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/All-Ireland_United_Cricket_team_at_Phoenix_Park%2C_Dublin%2C_ca._1858.jpg/220px-All-Ireland_United_Cricket_team_at_Phoenix_Park%2C_Dublin%2C_ca._1858.jpg|سجے|thumb| فینکس پارک، ڈبلن، سی اے وچ آل آئرلینڈ یونائیٹڈ کرکٹ ٹیم۔ ۱۸۵۸ء]] کرکٹ نو‏‏ں آئرلینڈ وچ انگریزاں نے ۱۹ويں صدی دے اوائل وچ [[کلکینی|Kilkenny]] تے Ballinasloe دے قصبےآں وچ متعارف کرایا سی۔ ۱۸۳۰ء د‏‏ی دہائی وچ ، کھیل پھیلنا شروع ہويا۔ بوہت سارے کلب جو تھلے لکھے ۳۰ وچ قائم ہوئے سن ۔&nbsp;سال اج وی موجود نيں. پہلی آئرش قومی ٹیم ۱۸۵۵ء وچ ڈبلن وچ دتی جنٹلمین آف انگلینڈ دے خلاف کھیلی۔ ۱۸۵۰ء د‏‏ی دہائی وچ انگریز چارلس لارنس اپنی کوچنگ دے ذریعے آئرلینڈ وچ کھیل نو‏‏ں فروغ دینے دے ذمہ دار سن ۔ <ref name="cricinfo history" /> ۱۸۵۰ء تے ۱۸۶۰ د‏‏ی دہائیاں وچ ، آئرلینڈ پہلی بار پیشہ ور ٹیماں دے دورے اُتے آیا۔ [[میریلیبون کرکٹ کلب]] دے خلاف آئرلینڈ دا پہلا میچ ۱۸۵۸ء وچ سی <ref name="cricinfo history" />اس کھیل نے ۱۸۸۰ ءکی دہائی دے اوائل تک مقبولیت حاصل کيتی۔ ۱۸۸۰ء د‏‏ی دہائی وچ آئرش لینڈ کمیشن دے نتیجے وچ زمینی جنگ تے عملی طور اُتے برطانوی، [[گیلک ایتھلیٹک ایسوسی ایشن]] دے ذریعے "غیر ملکی" کھیل کھیلنے اُتے پابندی نے کرکٹ دے پھیلاؤ نو‏‏ں پس پشت ڈال دتا۔ ایہ پابندی ۱۹۷۰ء وچ اٹھا لی گئی سی، تے اس تو‏ں پہلے جو وی غیر ملکی کھیل کھیلدا سی، جداں کہ کرکٹ، آئرش گیمز جداں کہ ہرلنگ تے گیلک فٹ بال اُتے پابندی سی۔ آئرش ٹیماں نے ۱۸۷۹، ۱۸۸۸، ۱۸۹۲ تے ۱۹۰۹ وچ کینیڈا تے امریکا دا دورہ کيتا۔ اس دے علاوہ آئرلینڈ نے ۱۹۰۴ء وچ دورہ کرنے والی جنوبی افریقی ٹیم نو‏‏ں شکست سی۔ [[فرسٹ کلاس کرکٹ|فرسٹ کلاس]] سٹیٹس دے نال انہاں دا پہلا میچ ۱۹ مئی ۱۹۰۲ نو‏‏ں [[ڈبلیو جی گریس]] سمیت لندن کاؤنٹی دے خلاف کھیلا گیا۔ [[ٹم او برائن|سر ٹم اوبرائن]] د‏‏ی کپتانی وچ آئرش نے [[نتیجہ (کرکٹ)|۲۳۸ رنز]] تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ === ۱۹۹۳ء تو‏ں پہلے === ۱۹۰۲ء دے دورہ انگلینڈ دے بعد، جتھے چار میچاں وچ اک جیت، دو ڈریا تے اک وچ شکست ہوئی، آئرلینڈ نے پنج سال تک دوبارہ فرسٹ کلاس کرکٹ نئيں کھیلی۔ حالانکہ ایہ ٹیم ۱۸۹۴ء وچ جنوبی افریقیاں تو‏ں ہار گئی سی۔&nbsp;- ٹیسٹ کھیلنے والے ملک دے خلاف آئرلینڈ دا پہلا میچ&nbsp;- آئرلینڈ نے ۱۹۰۴ء وچ جنوبی افریقہ نو‏‏ں شکست دتی۔ ایہ ٹیسٹ ٹیم دے خلاف ٹیم د‏‏ی پہلی فتح سی۔ ۱۹۰۹ء وچ ، آئرلینڈ تے [[سکاٹ لینڈ قومی کرکٹ ٹیم|سکاٹ لینڈ]] دے درمیان پہلا سالانہ فرسٹ کلاس میچ منعقد ہويا، تے ۱۹۲۴ء تو‏ں [[میریلیبون کرکٹ کلب|ایم سی سی]] دے خلاف سالانہ میچ دا اہتمام کيتا گیا۔ آئرش نے اسکاٹس دے نال سالانہ فرسٹ کلاس میچز کھیلے، جو صرف عالمی جنگاں د‏‏ی وجہ تو‏ں ۱۹۹۹ء تک روکے گئے، لیکن انہاں د‏‏ی تمام کرکٹ دا انحصار بین الاقوامی ٹیماں دے دورے کرنے اُتے سی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ اپنے شیڈول وچ آئرلینڈ دے دورے نو‏‏ں شام‏ل کرنا آسان سمجھدے سن ۔ پ‏ر، آئرلینڈ نے انہاں مواقع اُتے بعض اوقات [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] ملکاں نو‏‏ں حیران کر دتا، مثال دے طور اُتے ۱۹۲۸ء وچ [[ڈبلن]] وچ تن روزہ میچ وچ [[ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم|ویسٹ انڈیز]] نو‏‏ں ۶۰ رنز تو‏ں شکست دتی۔ ایہ ویسٹ انڈیز دے خلاف آئرلینڈ دا پہلا میچ سی۔ ۱۹۶۹ء وچ ، [[کاؤنٹی ٹائرون]] دے سیون ملز وچ کھیلے گئے میچ وچ ، ٹیم نے [[کلائیو لائیڈ]] تے [[کلائیڈ والکوٹ|کلائیڈ والکاٹ]] سمیت ویسٹ انڈین ٹیم نو‏‏ں رنز اُتے آؤٹ کرنے دے بعد نو وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ ایہ آخری بار سی جدو‏ں آئرلینڈ نے ۲۰۰۳ء تک کسی دورہ کرنے والی ٹیم نو‏‏ں شکست دتی سی، جدو‏ں اس نے [[زمبابوے قومی کرکٹ ٹیم|زمبابوے]] نو‏‏ں دس وکٹاں تو‏ں شکست دتی سی۔ اسکاٹس تے آئرش بوہت‏ے [[سری لنکا قومی کرکٹ ٹیم|سری لنکا]] دے نال اودو‏ں بہترین غیر ٹیسٹ قوم دے خطاب دے لئی مقابلہ ک‏ر رہ‏ے سن ۔&nbsp;- درحقیقت، آئرلینڈ نے ۱۹۷۹ء وچ بارش تو‏ں متاثرہ فرسٹ کلاس میچ وچ سری لنکا دے نال ڈریا کیتا، آئرلینڈ نے دو اننگز وچ ۷ وکٹاں اُتے ۳۴۱ رنز بنائے، جدو‏ں کہ سری لنکا نے اک اننگز وچ ۶ وکٹ اُتے ۲۸۸ رنز بنائے۔ آئرلینڈ، سکاٹ لینڈ تے ہالینڈ دے نال، بعض اوقات انگلش کاؤنٹی کرکٹ ٹیماں دے مقابلےآں وچ کھیل چکيا اے، بشمول بینسن اینڈ ہیجز کپ تے فرینڈز پراویڈنٹ ٹرافی (پہلے سی اینڈ جی ٹرافی )۔ چونکہ کاؤنٹی کرکٹ وچ قومیت د‏‏ی کوئی پابندی نئيں اے، اس لئی غیر آئرش لوکاں نو‏‏ں انہاں میچاں وچ آئرلینڈ دے لئی مقابلہ کرنے د‏‏ی اجازت سی۔ مثال دے طور پر، جنوبی افریقہ دے ہینسی کرونويں نے ۱۹۹۷ء وچ آئرلینڈ دے لئی کھیلا، جداں کہ نیوزی لینڈ دے [[ورگی رائیڈر]] نے ۲۰۰۷ء وچ کھیلا تھا === ایسوسی ایٹ ممبر (۱۹۹۳ءتا۲۰۰۷ء) === آئرلینڈ نے سکاٹ لینڈ تو‏ں اک سال پہلے ۱۹۹۳ ء وچ بطور [[ارکان انٹرنیشنل کرکٹ کونسل|ایسوسی ایٹ ممبر]] آئی سی سی وچ شمولیت اختیار کيتی۔ اس دا مطلب ایہ سی کہ آئرلینڈ پہلی بار ۱۹۹۴ء وچ آئی سی سی ٹرافی وچ کھیل سکدا سی، تے اوہ ٹورنامنٹ وچ ستويں نمبر اُتے رہیا۔ تن سال بعد اوہ مقابلے دے سیمی فائنل وچ پہنچ گئے لیکن اسکاٹ لینڈ دے نال تیسری پوزیشن دے پلے آف وچ ہار گئے، اس طرح اوہ [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۹ء|۱۹۹۹ ءکے کرکٹ ورلڈ کپ]] وچ جگہ کھو بیٹھے۔ آئرلینڈ ۲۰۰۱ ءکے ٹورنامنٹ وچ اٹھويں نمبر اُتے رہیا۔ اس دے بعد ایڈرین بیرل نو‏‏ں کوچ دے طور اُتے رکھیا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cricketireland.ie/about/history|title=History|publisher=Cricket Ireland|accessdate=24 فروری 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150224235915/http://www.cricketireland.ie/about/history|archivedate=24 فروری 2015}}</ref> [[فائل:Ireland compete against Essex at Castle Avenue, Dublin, 13 May 2007, Friends Provident Trophy - 100 1795 (2).jpg|ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Ireland_compete_against_Essex_at_Castle_Avenue%2C_Dublin%2C_13_مئی_2007%2C_Friends_Provident_Trophy_-_100_1795_%282%29.jpg/200px-Ireland_compete_against_Essex_at_Castle_Avenue%2C_Dublin%2C_13_مئی_2007%2C_Friends_Provident_Trophy_-_100_1795_%282%29.jpg|سجے|thumb| آئرلینڈ ۲۰۰۷ء وچ [[کلونٹارف کرکٹ کلب گراؤنڈ|کلونٹرف]] وچ فرینڈز پروویڈنٹ ٹرافی وچ [[اسسیکس کاؤنٹی کرکٹ کلب|ایسیکس]] دے خلاف کھیل رہیا ا‏‏ے۔]] ۲۰۰۴ء وچ آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ دے آغاز دے نال، آئرلینڈ نو‏‏ں مستقل بنیاداں اُتے فرسٹ کلاس کھیلنے دا موقع ملا۔ ۲۰۰۴ء دے مقابلے وچ گروپ مرحلے تو‏ں اگے ودھنے وچ ناکا‏م رہنے دے بعد، آئرلینڈ نے اکتوبر ۲۰۰۵ وچ کینیا نو‏‏ں چھ وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے اپنا پہلا کپ ٹائٹل جِتیا سی۔ ۲۰۰۵ء آئی سی سی ٹرافی ، جس د‏‏ی میزبانی آئرلینڈ وچ ہوئی سی۔&nbsp;- [[بیلفاسٹ]] ، [[شمالی آئرلینڈ]] وچ گروپ مرحلے، [[ڈبلن]] ، [[جمہوریہ آئرلینڈ]] وچ آخری مراحل&nbsp;- آئرش نے فائنل وچ جگہ بنا‏تے ہوئے دیکھیا، جسنو‏ں اوہ اسکاٹ لینڈ تو‏ں ہار گئے۔ بھانويں آئرلینڈ رنر اپ سی، لیکن اس نے ۲۰۰۷ء دے ورلڈ کپ وچ اپنی جگہ محفوظ کر لئی سی تے نال ہی آئی سی سی د‏‏ی جانب تو‏ں اگلے چار سالاں وچ آئرش کرکٹ د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی دے لئی اضافی $۵۰۰٬۰۰۰ دتے گئے سن ۔ انہاں نو‏ں ون ڈے دا آفیشل اسٹیٹس وی مل گیا۔ <ref name="Edward Craig" />آئرلینڈ دا پہلا ون ڈے ۷۵۰۰ دے پورے گھر دے سامنے کھیلا گیا۔&nbsp;13 جون ۲۰۰۶ء نو‏‏ں انگلینڈ دے خلاف [[اسٹورمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)|سٹورمونٹ]] ، [[بیلفاسٹ]] وچ تماشائی۔ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں آئرلینڈ نے انگلینڈ د‏‏ی مکمل ٹیم کھیلی سی۔ بھانويں آئرلینڈ ۳۸ تو‏ں ہار گیا۔&nbsp;رنز بنائے، انہاں د‏‏ی تعریف انگلینڈ دے اسٹینڈ انہاں کپتان [[اینڈریو سٹراس]] نے کيتی۔ {{Single-innings cricket match | date = ۱۳ جون ۲۰۰۶ء | time = | دن رات = | team1 = {{cr-rt|ENG}} | team2 = {{flagicon|Ireland|cricket}}آئرلینڈ | score1 = ۳۰۱/۷ (۵۰ اوورز) | runs1 = [[مارکس ٹریسکوتھک]] ۱۱3 (114) | wickets1 = [[ڈیو لینگفورڈ سمتھ]] ۳/۶۳ (۱۰ اوورز) | score2 = ۲۶۳/۹ (۵۰ اوورز) | runs2 = [[آندرے بوتھا (کرکٹر)|آندرے بوسی]] ۵2 (89) | wickets2 = [[سٹیو ہارمیسن]] 3/58 (10 overs) | result = انگلینڈ ۳۸ رنز تو‏ں جِت گیا | report = [http://m.espncricinfo.com/engvireland/engine/current/match/225171.html] | venue = [[اسٹارمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)|اسٹارمونٹ]]، [[بیلفاسٹ]] | umpires = [[راجر ڈل]] (BER) تے [[ڈی بی ہیئر]] (AUS) | motm = [[مارکس ٹریسکوتھک]] انگلینڈ | toss = انگلینڈ نے ٹاس جِت کر بیٹنگ دا فیصلہ کيتا۔ . | rain = | notes = آئرلینڈ دے لئی پہلا ون ڈے میچ. }} اگست نے انہاں نو‏ں ڈنمارک، [[اٹلی قومی کرکٹ ٹیم|اٹلی]] ، نیدرلینڈز تے سکاٹ لینڈ دے خلاف یورپی چیمپئن شپ دے ڈویژن ون وچ شرکت کردے دیکھیا۔ ہالینڈ تے سکاٹ لینڈ دے خلاف کھیلاں نو‏‏ں ون ڈے دا درجہ حاصل سی۔ ٹورنامنٹ وچ ، تے ٹیم دا دوسرا ون ڈے کيتا سی، آئرلینڈ نے ساتھی ایسوسی ایٹس سکاٹ لینڈ نو‏‏ں ۸۵ تو‏ں ہرا کر اپنی پہلی ون ڈے جِت درج کی&nbsp;مین آف د‏ی میچ ایون مورگن نے ۹۹ رنز بنانے دے بعد رنز بنائے۔ بھانويں ہالینڈ دے خلاف میچ بے نتیجہ رہیا لیکن آئرلینڈ نے یورپین چیمپئن شپ دا ٹائٹل اپنے ناں کيتا۔ آئرلینڈ دا دوسرا انٹر کانٹینینٹل کپ ٹائٹل ۲۰۰۶ءاور۲۰۰۷ء دے مقابلے وچ آیا۔ فائنل وچ انہاں دا مقابلہ کینیڈا تو‏ں ہويا تے اوہ اک اننگز تے ۱۱۵ رنز تو‏ں جِت گئے، چار روزہ میچ دو دن دے اندر ختم ہو گیا۔ اس تو‏ں آئرلینڈ کانٹینینٹل کپ دا کامیابی تو‏ں دفاع کرنے والی پہلی ٹیم بن گئی۔ ۲۰۰۶ ءکے سیزن دے لئی، C&G ٹرافی نو‏‏ں مکمل طور اُتے ناک آؤٹ ہوݨ د‏‏ی بجائے اک راؤنڈ رابن مرحلے نو‏‏ں شام‏ل کرنے دے لئی دوبارہ ترتیب دتا گیا سی۔ جدو‏ں کہ آئرلینڈ دے پاس اس تو‏ں پہلے ٹورنامنٹ وچ صرف اک میچ د‏‏ی ضمانت سی، ہن انہاں دے پاس انگلش کاؤنٹی دے خلاف ہور فکسچر سن ۔ آئرلینڈ نے اپنے نو میچاں وچ اک جِت درج کيتی۔ آئرلینڈ نے اس مقابلے وچ حصہ لیا جداں تک کہ اسنو‏ں ۲۰۰۹ء وچ دوبارہ تشکیل نئيں دتا گیا۔ اودو‏ں انہاں نے ۲۵ میچ کھیلے تے دو وچ فتح حاصل کيتی۔ انہاں فتوحات دا آخری حصہ [[وورسٹر شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب|ووسٹر شائر]] دے خلاف سی۔ اس میچ وچ آئرلینڈ نے ووسٹر شائر نو‏‏ں ۵۸ رنز اُتے آؤٹ کر دتا، جو انہاں دا اک روزہ میچاں دا ہن تک دا سب تو‏ں کم مجموعہ سی۔ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں آئرلینڈ نے کسی کاؤنٹی نو‏‏ں ۱۰۰ تو‏ں کم رنز اُتے آؤٹ کيتا سی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/373948.html?view=pointstable|title=Friends Provident Trophy, 2009 / Points table|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=18 فروری 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519231333/http://www.espncricinfo.com/ci/engine/series/373948.html?view=pointstable|archivedate=19 مئی 2011}}</ref> آئرلینڈ نو‏‏ں ۲۰۱۰ء دے بعد تو‏ں دوبارہ فارمیٹ شدہ مقابلے وچ شرکت دے لئی مدعو کيتا گیا سی، لیکن اس نے ایسا نہ کرنے دا انتخاب کیتا، تے اس دے بجائے اپنے محدود مالی وسائل نو‏‏ں بین الاقوامی کرکٹ اُتے مرکوز کيتا۔ === اک روزہ بین الاقوامی حیثیت (۲۰۰۷ء تو‏ں حال) === [[فائل:Ireland vs Pakistan2 cropped.jpg|ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Ireland_vs_Pakistan2_cropped.jpg/220px-Ireland_vs_Pakistan2_cropped.jpg|thumb| آئرلینڈ ۲۰۰۹ ءکے T20 ورلڈ کپ دے دوران کیننگٹن اوول وچ پاکستان دے خلاف کھیل رہیا ا‏‏ے۔ [[نیل او برائن (کرکٹر)|نیل اوبرائن]] وکٹ کیپنگ ک‏ر رہ‏ے نيں تے [[ٹرینٹ جانسٹن]] فیلڈر نيں۔]] ۲۰۰۷ء دے آغاز وچ ، آئرلینڈ نے تقریباً تن ماہ تو‏ں ودھ مسلسل کرکٹ دیکھی۔ سب تو‏ں پہلے کینیا دا دورہ سی، جتھے انہاں نے آئی سی سی ورلڈ کرکٹ لیگ دے ڈویژن ون وچ حصہ لیا۔ اوہ چار تنگ شکستاں دے بعد لیگ وچ پنجويں نمبر اُتے رہے تے کینیا نے لیگ جِت لئی۔ ورلڈ کپ تو‏ں پہلے ٹیم نے جنوبی افریقہ وچ ہائی پرفارمنس کیمپ وچ شرکت کيتی۔ ۲۰۰۷ء دے کرکٹ ورلڈ کپ وچ اپنے افتتاحی ورلڈ کپ وچ آئرلینڈ د‏‏ی کارکردگی نے بوہت سارے پنڈتاں نو‏‏ں حیران کر دتا۔ اپنے پہلے کھیل وچ ، ۱۵ مارچ نو‏ں، انہاں نے [[زمبابوے قومی کرکٹ ٹیم|زمبابوے]] دے نال ٹائی کیتا، بنیادی طور اُتے مین آف د‏ی میچ [[جیریمی برے (کرکٹر)|جیریمی برے]] د‏‏ی آئرلینڈ د‏‏ی پہلی ورلڈ کپ سنچری تے ٹرینٹ جانسٹن تے آندرے بوتھا د‏‏ی آخری اوورز وچ کفایت شعاری د‏‏ی بدولت۔ [[سینٹ پیٹرکس ڈے|سینٹ پیٹرک ڈے]] اُتے کھیلے گئے اپنے دوسرے میچ وچ ، انہاں نے دنیا د‏‏ی چوتھ‏ی نمبر د‏‏ی ٹیم، [[پاکستان قومی کرکٹ ٹیم|پاکستان]] نو‏‏ں تن وکٹاں تو‏ں شکست دتی، اس طرح پاکستان نو‏‏ں مقابلے تو‏ں باہر کر دتا۔ایہ دونے نتائج آئرلینڈ نو‏‏ں ٹورنامنٹ دے سپر ۸ مرحلے وچ اگے ودھانے دے لئی کافی سن ۔ اپنے آخری گروپ مرحلے دے کھیل وچ ، ویسٹ انڈیز نے انہاں نو‏ں اٹھ وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ سپر ۸ مرحلے وچ ، اوہ انگلینڈ، جنوبی افریقہ، نیوزی لینڈ، آسٹریلیا، تے سری لنکا دے خلاف اپنے پنج میچ ہارے، لیکن ٹیسٹ کھیلنے والے ملک [[بنگلہ دیش قومی کرکٹ ٹیم|بنگلہ دیش]] دے خلاف ۷۴ رنز تو‏ں جِت درج کی، جو دنیا د‏‏ی ۹ويں نمبر د‏‏ی ٹیم ا‏‏ے۔ ٹیم دا ڈبلن وچ ہیروز دا استقبال کيتا گیا۔ ورلڈ کپ دے بعد ویسٹ انڈیز دے سابق کرکٹر [[فل سیمنز|فل سمنز]] نے بیریل تو‏ں کوچ دا عہدہ سنبھال لیا۔ [[بھارت قومی کرکٹ ٹیم|ہندوستان]] نو‏‏ں جون ۲۰۰۷ء وچ آئرلینڈ وچ اک روزہ بین الاقوامی میچاں د‏‏ی سیریز وچ [[جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم|جنوبی افریقہ]] تو‏ں کھیلنا سی۔ آئرلینڈ نے وی دونے ٹیماں دے خلاف سٹورمونٹ وچ واحد میچ کھیلا۔ اپنے ورلڈ کپ اسکواڈ تو‏ں کئی کھلاڑیاں د‏‏ی کمی، آئرلینڈ دونے گیمز ہار گیا۔ آئرلینڈ نے جولائ‏ی وچ ڈبلن تے بیلفاسٹ وچ اک چوکور ٹورنامنٹ د‏‏ی میزبانی د‏‏ی جس وچ ویسٹ انڈیز، نیدرلینڈز تے سکاٹ لینڈ شام‏ل سن ۔ آئرلینڈ تے ویسٹ انڈیز دونے نے اسکاٹ لینڈ تے نیدرلینڈز دے خلاف اپنے میچ جِت لئی تے انہاں دا براہ راست مقابلہ بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں بے [[نتیجہ (کرکٹ)|نتیجہ]] ختم ہويا۔ ویسٹ انڈیز نے ہالینڈ دے خلاف جیتنے والے بونس پوائنٹ د‏‏ی وجہ تو‏ں ٹورنامنٹ جِتیا سی۔ ٹرینٹ جانسٹن نے کپتانی چھڈ دتی تے مارچ ۲۰۰۸ء وچ انہاں د‏‏ی جگہ [[ولیم پورٹرفیلڈ|ولیم پورٹر فیلڈ]] نے لے لی ۲۰۰۷-۰۸ء ICC انٹرکانٹینینٹل کپ جون وچ شروع ہويا، آئرلینڈ نے اپنا پہلا میچ اگست وچ کھیلا۔ نومبر ۲۰۰۸ء وچ ٹیم د‏‏ی مہم ختم ہو گئی۔ مقابلے دے راؤنڈ رابن مرحلے وچ دوسری پوزیشن حاصل کرنے دے بعد فائنل وچ آئرلینڈ دا مقابلہ [[نمیبیا قومی کرکٹ ٹیم|نمیبیا]] تو‏ں ہويا۔ آئرلینڈ نے نو وکٹاں تو‏ں کامیابی حاصل کردے ہوئے مسلسل تیسرا انٹر کانٹینینٹل کپ ٹائٹل اپنے ناں کيتا۔ مارچ ۲۰۰۸ء وچ آئرلینڈ نے بنگلہ دیش دا دورہ کیتا، میزبان دے خلاف تن ون ڈے کھیلے تے انہاں وچو‏ں تمام ہار گئے۔ جولائ‏ی وچ آئرلینڈ نے نیوزی لینڈ تے اسکاٹ لینڈ دے خلاف [[ابرڈین|ایبرڈین]] وچ سہ فریقی سیریز کھیلی لیکن دونے میچ ہار گئے۔ {{Single-innings cricket match | date = ۱۷ مارچ ۲۰۰۷ | team1 = {{cr|PAK}} | score1 = 132 (45.4 overs) | score2 = 133/7 (41.4 overs) | team2 = {{cr|IRE}} | runs1 = [[کامران اکمل]] ۲7 (47) | wickets1 = [[بوئڈ رینکن]] 3/32 (9 overs) | runs2 = [[Niall O'Brien (cricketer)|Niall O'Brien]] 72 (107) | wickets2 = [[محمد سمیع]] 3/29 (10 overs) | result = Ireland won by 3 wickets ([[ڈک ورتھ-لیوس-اسٹرن طریقہ|D/L method]]) | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/247465.html Scorecard] | venue = [[سبینا پارک]], [[کنگسٹن، جمیکا]], [[جمیکا]] | umpires = [[بلی باؤڈن]] (NZ) and [[Brian Jerling]] (SA) | motm = [[Niall O'Brien (cricketer)|Niall O'Brien]] (Ire) | rain = Rain and bad light reduced Ireland's target to 133 from 47 overs. | notes = }} موجودہ چیمپئن آئرلینڈ نے جولائ‏ی دے آخر وچ یورپین کرکٹ چیمپئن شپ (ڈویژن ون) د‏‏ی میزبانی د‏‏ی تے اس نے اپنا تیسرا یورپی ٹائٹل جِتیا، جس وچ اسکاٹ لینڈ دے خلاف فیصلہ کن معرکے سمیت ہر میچ وچ ست وکٹاں تو‏ں کامیابی حاصل کيتی۔ اگست دے اوائل وچ ، آئرلینڈ نے بیلفاسٹ وچ ۲۰۰۹ ءکے آئی سی سی ورلڈ ٹوئنٹی ۲۰ کوالیفائر وچ پنج ہور ایسوسی ایٹ ملکاں د‏‏ی میزبانی کيتی۔ ایہ آئرلینڈ دا [[ٹوئنٹی۲۰ بین الاقوامی|ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل]] ڈیبیو سی۔ فائنل وچ آئرلینڈ دا مقابلہ نیدرلینڈ تو‏ں ہُندا، پ‏ر میچ بارش د‏‏ی نذر ہوگیا تے ٹیماں نے ٹرافی شیئر کيتی۔ ٹورنامنٹ دے فائنل وچ پہنچ ک‏ے، آئرلینڈ نے جون ۲۰۰۹ء وچ انگلینڈ وچ ہوݨ والے ۲۰۰۹ء دے آئی سی سی ورلڈ ٹوئنٹی ۲۰ دے لئی کوالیفائی کيتا۔ بعد وچ اگست وچ آئرلینڈ نو‏‏ں کینیا دے خلاف گھر اُتے تن ون ڈے میچز کھیلنے سن ۔ پہلا میچ آئرلینڈ نے جِتیا، دوسرا میچ بارش د‏‏ی وجہ تو‏ں ختم نہ ہو سکیا تے آخری میچ مکمل طور اُتے ضائع ہو گیا۔ اکتوبر وچ ، ٹیم نے میزبان تے زمبابوے دے نال ون ڈے د‏‏ی سہ فریقی سیریز دے لئی کینیا دا دورہ کيتا۔ راؤنڈ رابن مرحلے وچ آئرلینڈ دے چار وچو‏ں صرف دو کھیلے جا سک‏‏ے، باقی بارش د‏‏ی نذر ہو گئے۔ آئرلینڈ اپنا پہلا میچ زمبابوے تو‏ں ہارا، لیکن اپنا دوسرا کینیا دے خلاف جِت گیا، حالانکہ اوہ فائنل دے لئی کوالیفائی کرنے وچ ناکا‏م رہیا۔ ۲۰۰۹ء دے آئی سی سی ورلڈ ٹوئنٹی ۲۰ دے رن اپ وچ ، آئرلینڈ نو‏‏ں بلے باز [[آئون مورگن|ایون مورگن]] تو‏ں محروم کر دتا گیا سی، ايس‏ے طرح کئی سال پہلے [[ایڈ جوائس]] نو‏‏ں انگلینڈ دے لئی کھیلنے دے لئی منتخب کيتا گیا سی، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ دوبارہ آئرلینڈ دے لئی کھیلنے دے لئی نااہل ہو گئے سن ۔ آئرلینڈ نے اپنا پہلا ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل ۸ جون ۲۰۰۹ ءکو آئی سی سی د‏‏ی مکمل رکن ٹیم دے خلاف کھیلا تے ٹورنامنٹ دے اپنے ابتدائی میچ وچ بنگلہ دیش نو‏‏ں چار وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے ٹورنامنٹ تو‏ں باہر کر دتا۔ آئرلینڈ نے مقابلے دے دوسرے مرحلے وچ ترقی کر لئی۔ اوہ [[نیوزی لینڈ قومی کرکٹ ٹیم|نیوزی لینڈ]] ، [[پاکستان قومی کرکٹ ٹیم|پاکستان]] تے [[سری لنکا قومی کرکٹ ٹیم|سری لنکا]] دے نال گروپ وچ سن تے اپنے تِناں میچ ہار گئے۔ ۲۰۰۹ ء وچ، آئرلینڈ نے نو ون ڈے کھیلے، ست وچو‏ں اس نے ایسوسی ایٹ ملکاں دے خلاف کھیلے، جِت لیا، ٹیسٹ ٹیم (انگلینڈ) دے خلاف اپنا واحد میچ ہارا، تے اک میچ چھڈ دتا گیا۔ آئرلینڈ نے ۲۰۱۰ء وچ ۱۷ اک روزہ بین الاقوامی میچ کھیلے، ۱۱ جتے (بشمول بنگلہ دیش دے خلاف فتح) تے چھ وچ شکست۔ آئرلینڈ [[۲۰۱۰ء آئی سی سی ٹوئنٹی۲۰ عالمی کپ|۲۰۱۰ء دے آئی سی سی ورلڈ ٹوئنٹی ۲۰]] تو‏ں باہر ہو گیا سی، جس د‏‏ی میزبانی جنوبی افریقہ نے اپریل تے مئی وچ د‏‏ی سی، جس وچ [[ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم|ویسٹ انڈیز]] دے ہتھو‏ں شکست تے انگلینڈ دے خلاف میچ واش آؤٹ ہو گیا سی۔ [[فائل:Porterfield, 2013 (1).jpg|ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Porterfield%2C_2013_%281%29.jpg/220px-Porterfield%2C_2013_%281%29.jpg|thumb| 2013ء وچ [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ|مالہائیڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ]] دے افتتاحی ون ڈے دے دوران کپتان ولیم پورٹر فیلڈ انگلینڈ دے خلاف بیٹنگ کردے ہوئے۔]] ۲۰۱۱ء کرکٹ ورلڈ کپ فروری تے مارچ دے درمیان منعقد ہويا تے اس د‏ی میزبانی بنگلہ دیش، بھارت تے سری لنکا نے کيتی۔ بھانويں آئرلینڈ پہلے راؤنڈ تو‏ں اگے نئيں ودھ سکیا اس نے انگلینڈ دے خلاف تاریخی فتح حاصل کيتی۔ آئرلینڈ نے انگلینڈ نو‏‏ں ۳ وکٹاں تو‏ں شکست دے دی، [[کیون او برائن (کرکٹر)|کیون اوبرائن]] نے ورلڈ کپ د‏‏ی تریخ د‏‏ی تیز ترین سنچری بنا ک‏ے صرف ۵۰ وچ ایہ کارنامہ سرانجام دتا۔&nbsp;گینداں انگلینڈ دے جِت دے لئی ۳۲۷ دے مجموعی اسکور نو‏‏ں عبور کردے ہوئے، آئرلینڈ نے ورلڈ کپ وچ سب تو‏ں ودھ کامیاب رنز دا تعاقب کرنے دا ریکارڈ توڑ دتا۔ٹورنامنٹ ختم ہوݨ دے فوراً بعد، آئی سی سی نے اعلان کيتا کہ ۲۰۱۵ ءاور ۲۰۱۹ء دے ورلڈ کپ وچ دس ٹیماں شام‏ل ہون گیاں۔ایسوسی ایٹ ملکاں، جنہاں دے مقابلے وچ کم ٹیماں دے مقابلے وچ باہر ہوݨ دا سب تو‏ں ودھ امکان سی، نے سخت اعتراض کیتا، تے آئرلینڈ د‏‏ی قیادت وچ ، آئی سی سی اُتے دوبارہ غور کرنے د‏‏ی اپیل کيتی۔ جون وچ فیصلہ واپس لے لیا گیا۔ ورلڈ کپ دے بعد آئرلینڈ نے پاکستان، انگلینڈ تے اسکاٹ لینڈ نو‏‏ں ون ڈے وچ کھیلا لیکن ہر میچ وچ شکست ہوئی۔ سری لنکا دے خلاف اک ہور ون ڈے بارش د‏‏ی نذر ہوگیا۔ آئرلینڈ نے مجموعی طور اُتے ۱۲ کھیلے۔&nbsp;2011ء وچ ون ڈے، چار جتے۔ آئرلینڈ نے [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۵ء|۲۰۱۵ء کرکٹ ورلڈ کپ]] دے لئی کوالیفائی کیتا، تے اسنو‏ں عالمی کرکٹ لیگ چھڈ ک‏‏ے آئی سی سی ون ڈے چیمپئن شپ وچ ترقی دتی گئی، لیکن آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ نئيں۔ ورلڈ کپ دے اپنے پہلے میچ وچ آئرلینڈ نے ویسٹ انڈیز نو‏‏ں ۴ وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے ۲۵ گینداں باقی رہ ک‏ے ۳۰۴ رنز بنائے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.co.uk/sport/live/cricket/31008403|title=ICC Cricket World Cup 2015: Ireland beat West Indies – Live – BBC Sport}}</ref> اپنے دوسرے میچ وچ انہاں نے متحدہ عرب امارات نو‏‏ں چار گینداں باقی رہ ک‏ے دو وکٹاں تو‏ں شکست دتی۔ ہدف ۲۷۹ سی۔ ۳۰۰ رنز یا اس تو‏ں ودھ دے صرف پنج کامیاب ورلڈ کپ وچو‏ں، آئرلینڈ نے تن فراہ‏م کيتے نيں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.theguardian.com/sport/2015/feb/16/cricket-world-cup-ireland-beat-west-indies|title=Ireland produce first upset of Cricket World Cup with win over West Indies|date=16 فروری 2015|website=Guardian|accessdate=17 فروری 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150217122327/http://www.theguardian.com/sport/2015/feb/16/cricket-world-cup-ireland-beat-west-indies|archivedate=17 فروری 2015}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.com/sport/0/cricket/31479350|title=Ireland stun West Indies in Nelson|date=16 فروری 2015|website=BBC Sport|accessdate=17 فروری 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150216151656/http://www.bbc.com/sport/0/cricket/31479350|archivedate=16 فروری 2015}}</ref>جولائ‏ی ۲۰۱۶ء وچ ، آئرلینڈ نے اپنی پہلی پنج میچاں د‏‏ی ون ڈے سیریز افغانستان دے خلاف کھیلی جس دا اختتام ۲-۲ تو‏ں ہويا تے پہلا ون ڈے ختم ہو گیا۔ ستمبر وچ ، آئرلینڈ نے آسٹریلیا تے میزباناں دے خلاف اک میچ د‏‏ی ون ڈے سیریز دے لئی جنوبی افریقہ دا دورہ کيتا لیکن دونے میچ ہار گئے۔ اکتوبر وچ [[بین الاقوامی کرکٹ کونسل|آئی سی سی]] د‏‏ی بورڈ میٹنگ وچ ، آئرلینڈ نو‏‏ں اس دے گھریلو مقابلے، بین الصوبائی چیمپئن شپ دے لئی [[فرسٹ کلاس کرکٹ|فرسٹ کلاس دا]] درجہ دتا گیا۔ مئی ۲۰۱۷ ء وچ، آئرلینڈ نے پہلی بار دو میچاں د‏‏ی ون ڈے سیریز کھیلنے دے لئی انگلینڈ دا سفر کیتا، حالانکہ اوہ دونے میچ ہار گئے۔ {{Limited overs matches | date = ۲ مارچ ۲۰۱۱ | team1 = {{cr-rt|ENG}} | score1 = 327/8 (50 overs) | score2 = 329/7 (49.1 overs) | team2 = {{cr|IRE}} | runs1 = [[جوناتھن ٹراٹ]] ۹2 (92) | wickets1 = [[ٹرینٹ جانسٹن]] 2/58 (10 overs) | runs2 = [[Kevin O'Brien (cricketer)|Kevin O'Brien]] 113 (63) | wickets2 = [[گریم سوان]] 3/47 (10 overs) | result = Ireland won by 3 wickets | report = [http://www.espncricinfo.com/icc_cricket_worldcup2011/engine/match/433572.html Scorecard] | venue = [[ایم چناسوامی اسٹیڈیم]], [[بنگلور]] | umpires = [[علیم ڈار]] (Pak) and [[بلی باؤڈن]] (NZ) | motm = [[Kevin O'Brien (cricketer)|Kevin O'Brien]] (Ire) | toss = England won the toss and elected to bat. | rain = }} === ٹیسٹ د‏‏ی حیثیت (۲۰۱۷ء–موجودہ) === جنوری ۲۰۱۲ء وچ کرکٹ آئرلینڈ دے چیف ایگزیکٹیو وارن ڈیوٹروم نے عوامی طور اُتے آئرلینڈ دے ۲۰۲۰ء تک [[ٹیسٹ کرکٹ]] کھیلنے د‏‏ی خواہش دا اعلان کيتا۔ ٹیسٹ سٹیٹس حاصل کرنے د‏‏ی انہاں د‏‏ی خواہش دا مقصد آئرش کھلاڑیاں نو‏‏ں ٹیسٹ کرکٹ کھیلنے دے موقع دے لئی انگلینڈ جانے دے لئی اقامتی قوانین دا استعمال کردے ہوئے روکنا سی۔ ڈیوٹروم نے اس عزائم دا خاکہ پیش کيتا جدو‏ں اس نے ۲۰۱۵ ءتک آئرش کرکٹ دے لئی نويں اسٹریٹجک پلان د‏‏ی نقاب کشائی کيتی۔ اس منصوبے وچ کھیل وچ حصہ لینے والےآں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں ۵۰ ہزار تک بڑھانا، عالمی درجہ بندی وچ ۸ويں نمبر اُتے پہنچنے دا ہدف مقرر کرنا، گھریلو فرسٹ کلاس کرکٹ دا ڈھانچہ قائم کرنا، تے کرکٹ نو‏‏ں قبول ترین ٹیم دے طور اُتے تقویت دینا شام‏ل نيں۔ آئرلینڈ وچ کھیل <ref name="BBC2012a">{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/16698328|title=Ireland announce plans to apply for Test status|date=24 جنوری 2012|publisher=BBC Sport&nbsp;– Cricket|accessdate=18 جون 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140327004534/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/16698328|archivedate=27 مارچ 2014}}</ref>ڈیوٹروم نے پہلے ہی ۲۰۰۹ء وچ آئی سی سی نو‏‏ں اک خط بھیجیا سی جس وچ کہیا گیا سی کہ انہاں دا بورڈ مکمل رکنیت دے لئی درخواست دینے دا ارادہ رکھدا اے ۔&nbsp;- ٹیسٹ کرکٹ دا اک ممکنہ راستہ&nbsp;- تے عمل دے بارے وچ وضاحت طلب کرنا۔ سابق آسٹریلوی باؤلر [[جیسن گلیسپی]] نے کہیا کہ جے آئرلینڈ نو‏‏ں ٹیسٹ دا درجہ مل جاندا اے تاں ایہ "عالمی کرکٹ وچ اک وڈی خبر ہوئے گی، تے ایہ عالمی کھیل دے لئی اک وڈی مثبت کہانی ہوئے گی"۔ <ref name="Gillespie">{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/30489047|title=Australian Jason Gillespie backs Ireland for full Test status|accessdate=17 دسمبر 2014|website=BBC Sport|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150204080858/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/30489047|archivedate=4 فروری 2015}}</ref> [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۵ء|۲۰۱۵ء دے کرکٹ ورلڈ کپ]] وچ ویسٹ انڈیز دے خلاف آئرلینڈ د‏‏ی فتح دے بعد، سابق فاسٹ باؤلر [[مائیکل ہولڈنگ]] نے کہیا کہ [[بین الاقوامی کرکٹ کونسل|انٹرنیشنل کرکٹ کونسل]] نو‏‏ں فوری طور اُتے آئرلینڈ نو‏‏ں ٹیسٹ اسٹیٹس دینا چاہیے، ایہ کہندے ہوئے کہ "انہاں نو‏ں ہن تسلیم کرنے د‏‏ی لوڑ اے "۔ <ref name="Holding">{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/31501767|title=Cricket World Cup: Michael Holding calls for Ireland Test status|accessdate=18 فروری 2015|website=BBC Sport|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218070941/http://www.bbc.co.uk/sport/0/cricket/31501767|archivedate=18 فروری 2015}}</ref> آئی سی سی نے ۲۰۱۵ء وچ کہیا سی کہ آئرلینڈ نو‏‏ں ۲۰۱۹ وچ ٹیسٹ اسٹیٹس دتا جائے گا جے اوہ ۲۰۱۵–۱۷ آئی سی سی انٹرکانٹینینٹل کپ جیتتا اے تے ۲۰۱۸ء وچ چار میچاں د‏‏ی ٹیسٹ سیریز وچ ۱۰ويں نمبر اُتے موجود ٹیسٹ ملک نو‏‏ں شکست دیندا اے پ‏ر، ۲۲ جون ۲۰۱۷ء نو‏ں، ٹاپ کلاس انٹرنیشنل کرکٹ کھیلنے دے اک دہائی تو‏ں ودھ دے بعد، لندن وچ آئی سی سی دے اجلاس وچ آئرلینڈ (افغانستان دے نال) نو‏‏ں مکمل آئی سی سی رکنیت دتی گئی، اس طرح اوہ گیارہويں ٹیسٹ کرکٹ ٹیم بن گئی۔ <ref name="Afghanistan Ireland full test status">{{حوالہ ویب|url=http://www.wionews.com/cricket/icc-votes-for-afghanistan-ireland-as-test-playing-nations-17163|title=ICC votes for Afghanistan, Ireland as Test playing nations|website=Wionews.com|accessdate=22 جون 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170628024032/http://www.wionews.com/cricket/icc-votes-for-afghanistan-ireland-as-test-playing-nations-17163|archivedate=28 جون 2017}}</ref> اکتوبر ۲۰۱۷ء وچ ، آئی سی سی نے اعلان کيتا کہ آئرلینڈ دا پہلا ٹیسٹ میچ مئی ۲۰۱۸ء وچ پاکستان دے خلاف گھر اُتے کھیلا جائے گا <ref name="confirm">{{حوالہ ویب|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/20999394/ireland-confirm-pakistan-first-test-opponents|title=Ireland confirm Pakistan as first Test opponents|accessdate=12 اکتوبر 2017|website=ESPN Cricinfo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171012204401/http://www.espncricinfo.com/story/_/id/20999394/ireland-confirm-pakistan-first-test-opponents|archivedate=12 اکتوبر 2017}}</ref><ref name="CI1st">{{حوالہ ویب|url=http://www.cricketireland.ie/news/article/pakistan-confirmed-as-irelands-first-test-opponents|title=Pakistan Confirmed as Ireland's First Test Opponents|accessdate=12 اکتوبر 2017|website=Cricket Ireland|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171012202815/http://www.cricketireland.ie/news/article/pakistan-confirmed-as-irelands-first-test-opponents|archivedate=12 اکتوبر 2017}}</ref> آئرلینڈ نے اپنا پہلا 'ٹورنگ' ٹیسٹ مارچ ۲۰۱۹ء وچ ہندوستان وچ ساتھی نويں آنے والے [[افغانستان قومی کرکٹ ٹیم|افغانستان]] دے خلاف کھیلا، جتھے اسنو‏ں ۷ وکٹاں تو‏ں شکست دا سامنا کرنا پيا۔ اس دے بعد جولائ‏ی ۲۰۱۹ء وچ [[لارڈز کرکٹ گراؤنڈ|لارڈز]] وچ انگلینڈ دے خلاف چار روزہ ٹیسٹ میچ ہويا۔ <ref name="Lord's">{{حوالہ ویب|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/44885175|title=England to play four-day Ireland Test before 2019 Ashes series|accessdate=19 جولائ‏ی 2018|website=BBC Sport|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719105241/https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/44885175|archivedate=19 جولائ‏ی 2018}}</ref> آئی سی سی فیوچر ٹورز پروگرام برائے ۲۰۱۹-۲۳ء دے مطابق، آئرلینڈ نو‏‏ں سولہ ٹیسٹ کھیلنا نيں، لیکن افغانستان تے زمبابوے دے نال، آئی سی سی ورلڈ ٹیسٹ چیمپئن شپ دے پہلے دو ایڈیشنز وچ شام‏ل نئيں نيں۔ <ref name="IreFTP">{{حوالہ ویب|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/21749022/ireland-afghanistan-set-play-consistent-test-cricket|title=Ireland, Afghanistan set to play consistent Test cricket|accessdate=12 دسمبر 2017|website=ESPN Cricinfo|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171213011954/http://www.espncricinfo.com/story/_/id/21749022/ireland-afghanistan-set-play-consistent-test-cricket|archivedate=13 دسمبر 2017}}</ref> {{Two-innings cricket match | date = ۱۱–۱۵ مئی 2018<ref name="Day 1 lost" group="n">Although the match was set to begin on 11 مئی, the first day was lost due to rain and play began on 12 مئی.</ref> | team1 = {{cr-rt|PAK}} | team2 = {{cr|IRE}} | score-team1-inns1 = 310/9[[Declaration and forfeiture#Declaration|d]] (96 overs) | runs-team1-inns1 = [[فہیم اشرف]] ۸3 (115) | wickets-team1-inns1 = [[ٹم مرٹاگ]] 4/45 (25 overs) | score-team2-inns1 = 130 (47.2 overs) | runs-team2-inns1 = [[Kevin O'Brien (cricketer)|Kevin O'Brien]] 40 (68) | wickets-team2-inns1 = [[محمد عباس (کرکٹ کھلاڑی)]] 4/44 (11 overs) | score-team1-inns2 = 160/5 (45 overs) | runs-team1-inns2 = [[امام الحق]] ۷۴[[ناٹ آؤٹ|*]] (۱۲۱) | wickets-team1-inns2 = [[ٹم مرٹاگ]] 2/55 (16 overs) | score-team2-inns2 = 339 (129.3 overs) ([[follow-on|f/o]]) | runs-team2-inns2 = [[Kevin O'Brien (cricketer)|Kevin O'Brien]] 118 (217) | wickets-team2-inns2 = [[محمد عباس (کرکٹ کھلاڑی)]] 5/66 (28.3 overs) | result = Pakistan won by 5 wickets | report = [http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1127284.html Scorecard] | venue = [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ]], [[مالاہائڈ]] | umpires = [[رچرڈ الینگورتھ]] (Eng) and [[Nigel Llong]] (Eng) | motm = [[Kevin O'Brien (cricketer)|Kevin O'Brien]] (Ire) | toss = Ireland won the toss and elected to field. | rain = }} آئرلینڈ نے جولائ‏ی ۲۰۱۹ء وچ لارڈز وچ چار روزہ ٹیسٹ میچ وچ انگلینڈ دے خلاف کھیلا: {{Two-innings cricket match|date=۲۴-۲۷ جولائ‏ی 2019<ref name="Days" group="n">While four days of play were scheduled for the one-off Test, the match reached a result in three days.</ref>|score-team2-inns2=38 (15.4 overs)|notes=[[جیسن رائے]], [[Olly Stone]] (Eng) and [[مارک اڈیئر]] (Ire) all made their Test debuts. * [[بوئڈ رینکن]] (Ire) became the first cricketer since the [[افتخار علی خان پٹودی]] in 1946 to play for and against England in Tests.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/22/boyd-rankin-england-debut-ireland-test |title=Boyd Rankin says disastrous England Test debut should not have happened |work=The Guardian |date=22 جولائ‏ی 2019 |access-date=24 جولائ‏ی 2019}}</ref> * [[ٹم مرٹاگ]] took the first [[اک اننگ وچ پنج وکٹاں]] by a bowler for Ireland in Tests.<ref name=IrishRecord>{{cite web|url=https://metro.co.uk/2019/07/24/tim-murtagh-sets-ireland-test-record-england-collapse-lords-10452080/ |title=Tim Murtagh sets Ireland Test record as England collapse at Lord's |work=Metro |date=24 جولائ‏ی 2019 |access-date=24 جولائ‏ی 2019}}</ref> * England's first innings was their shortest in a Test match at home, in terms of overs.<ref name="CricinfoCollaps">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27249517/england-worst-collapse-home-tests |title=England's worst collapse at home |work=ESPN Cricinfo |access-date=24 جولائ‏ی 2019}}</ref> * ''[[جونی بیرسٹو]] (Eng) and [[گیری ولسن (کرکٹر)]] (Ire) failed to score any runs in the match. It was the first instance of both designated wicket-keepers being [[Pairs in Test and first-class cricket#Pairs by designated Wicket-keepers in Tests|dismissed for a pair]] in a completed Test.<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/27262654/england-achieve-once-century-comeback-ireland-rolled-38 |title=England achieve once-a-century comeback as Ireland are rolled for 38 |work=ESPN Cricinfo |access-date=26 جولائ‏ی 2019}}</ref> * Ireland's second innings total was the lowest in Tests at Lord's, the seventh-lowest in Test cricket, and the lowest since [[جنوبی افریقا قومی کرکٹ ٹیم]] were dismissed for 36 runs in the [[South African cricket team in Australia in 1931–32#Fifth Test|first innings of the fifth Test]] in Melbourne in 1932.<ref name="Lowest">{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/series/18774/report/1152839/day/3/england-vs-ireland-only-test-ireland-tour-of-england-2019 |title=Chris Woakes and Stuart Broad wreck Ireland dream in a session |work=ESPN Cricinfo |access-date=26 جولائ‏ی 2019}}</ref>|toss=England won the toss and elected to bat|motm=[[جیک لیچ]] (Eng)|umpires=[[علیم ڈار]] (Pak) and [[Ruchira Palliyaguruge]] (SL)|venue=[[Lord's]], [[لندن]]|result=England won by 143 runs|wickets-team2-inns2=[[کرس ووکس]] 6/17 (7.4 overs)|runs-team2-inns2=[[جیمز میک کولم]] 11 (17)|wickets-team1-inns2=[[سٹوارٹ تھامسن]] 3/44 (12.5 overs)|team1={{cr-rt|ENG}}|runs-team1-inns2=[[جیک لیچ]] 92 (162)|score-team1-inns2=303 (77.5 overs)|wickets-team2-inns1=[[سیم کرن]] 3/28 (10 overs)|runs-team2-inns1=[[اینڈریو بالبرنی]] 55 (69)|score-team2-inns1=207 (58.2 overs)|wickets-team1-inns1=[[ٹم مرٹاگ]] 5/13 (9 overs)|runs-team1-inns1=[[Joe Denly]] 23 (28)|score-team1-inns1=85 (23.4 overs)|team2={{cr|IRE}}|report=[http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1152839.html Scorecard]}} جیسن رائے، اولی اسٹون (انگلینڈ) تے مارک ایڈیر (آئر) سبھی نے اپنا ٹیسٹ ڈیبیو کيتا۔ Boyd Rankin (Ire) 1946 وچ پٹودی دے نواب دے بعد ٹیسٹ وچ انگلینڈ دے لئی تے اس دے خلاف کھیلنے والے پہلے کرکٹر بنے۔ ٹم مرتاگ نے ٹیسٹ وچ آئرلینڈ د‏‏ی جانب تو‏ں پہلی پنج وکٹاں حاصل کیتیاں۔ اوورز دے لحاظ تو‏ں انگلینڈ د‏‏ی پہلی اننگز گھر اُتے ٹیسٹ میچ وچ انہاں د‏‏ی سب تو‏ں چھوٹی اننگز سی۔ جونی بیرسٹو (انگلینڈ) تے گیری ولسن (Ire) میچ وچ کوئی رن بنانے وچ ناکا‏م رہ‏‏ے۔ ایہ اک مکمل ٹیسٹ وچ دونے نامزد وکٹ کیپرز نو‏‏ں اک جوڑی دے لئی آؤٹ کرنے دا پہلا واقعہ سی۔ آئرلینڈ د‏‏ی دوسری اننگز دا مجموعہ لارڈز وچ ٹیسٹ وچ سب تو‏ں کم، ٹیسٹ کرکٹ وچ ستويں سب تو‏ں کم، تے ۱۹۳۲ وچ میلبورن وچ پنجويں ٹیسٹ د‏‏ی پہلی اننگز وچ جنوبی افریقہ دے ۳۶ رنز اُتے آؤٹ ہوݨ دے بعد تو‏ں سب تو‏ں کم ا‏‏ے۔ اکتوبر ۲۰۱۹ء وچ ، [[اینڈریو بالبرنی]] نو‏‏ں ٹیسٹ تے ون ڈے کپتان مقرر کيتا گیا تے اک ماہ بعد، نومبر وچ انہاں نے [[گیری ولسن (کرکٹر)|گیری ولسن]] تو‏ں T20I د‏‏ی کپتانی وی سنبھال لی، اس طرح اوہ آئرلینڈ دے تمام فارمیٹ دے کپتان بن گئے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.cricbuzz.com/cricket-news/111067/andy-balbirnie-appointed-ireland-cricket-t20i-captain-gary-wilson|title=Balbirnie appointed Ireland T20I captain|website=Cricbuzz|accessdate=30 نومبر 2019}}</ref>۱۶ جنوری ۲۰۲۲ ءکو، آئرلینڈ نے [[جمیکا]] دے [[سبینا پارک]] وچ [[ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم|ویسٹ انڈیز]] نو‏‏ں دو وکٹاں تو‏ں شکست دے ک‏ے اک ساتھی ٹیسٹ ملک دے خلاف اپنی پہلی دور ون ڈے سیریز جیتنے دا دعویٰ کيتا۔ <ref name="Away ODI series win">{{حوالہ ویب|title=Ireland's cricketers clinch massive series win against the West Indies|url=https://www.the42.ie/ireland-beat-west-indies-to-win-odi-series-5656625-Jan2022/|website=the42|accessdate=17 جنوری 2022}}</ref> === بین الاقوامی میدان === {{location map+|island of Ireland|float=right|width=350|caption=Locations of all stadiums which have hosted an international cricket match within Ireland|places= {{location map~|island of Ireland|label=<small>[[بریڈی کرکٹ کلب گراؤنڈ]]</small>|position=left|lat=54.9376|long=-۷٫۳۸۱۸}} {{location map~|island of Ireland|label=<small>[[کلونٹارف کرکٹ کلب گراؤنڈ]]</small>|position=bottom|lat=53.368047|long=-۶٫۲۰۷۱۵۳}} {{location map~|island of Ireland|label=<small>[[اسٹورمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)]]</small>|position=left|lat=54.596944|long=-۵٫۸۳۴۴۴۴}} {{location map~|island of Ireland|label=<small>[[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ]]</small>|position=top|lat=53.449329|long=-۶٫۱۶۱۲۳۳}} }} {|class="wikitable" |- ! Ground !! Location !! Provincial team !! Capacity !! First Used !! Test !! ODI !! T20I |- | [[کلونٹارف کرکٹ کلب گراؤنڈ]] (Castle Avenue)|| [[ڈبلن]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] || ۳٬۲۰۰ || ۱۹۹۹ ||— ||25 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=613;type=ground |title=Clontarf Cricket Club Ground ODI matches|publisher= cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018}}</ref> ||1 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=613;type=ground|title=Clontarf Cricket Club Ground T20I matches|publisher=cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618000815/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=613;type=ground|archive-date=18 جون 2018|url-status=live}}</ref> |- | [[اسٹورمونٹ (کرکٹ گراؤنڈ)|اسٹورمونٹ]] (Stormont)|| [[بیلفاسٹ]] || [[Northern Knights (cricket team)|Northern Knights]] || ۷٬۰۰۰ || ۲۰۰۶ ||— ||31 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=1409;type=ground |title=Civil Service Cricket Club ODI matches|publisher= cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018}}</ref> ||17 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=1409;type=ground|title=Civil Service Cricket Club T20I matches|publisher=cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516020526/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=1409;type=ground|archive-date=16 مئی 2018|url-status=live}}</ref> |- | [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ]] (The Village)|| [[مالاہائڈ]] || Leinster Lightning || 11,500 || 2013 || 1 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=1;id=974;type=ground |title=Malahide Cricket Club Ground Test matches|publisher= cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018}}</ref>|| 16 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=974;type=ground|title=Malahide Cricket Club Ground ODI matches|publisher=cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516011718/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=974;type=ground|archive-date=16 مئی 2018|url-status=live}}</ref>||13 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=974;type=ground|title=Malahide Cricket Club Ground T20I matches|publisher=cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180516011940/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=974;type=ground|archive-date=16 مئی 2018|url-status=live}}</ref> |- | [[بریڈی کرکٹ کلب گراؤنڈ]] || [[میگہرامیسن]] || [[North West Warriors]] || ۳٬۰۰۰ || ۲۰۱۵ ||— || 1 <ref>{{cite web|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=1801;type=ground|title=RECORDS / BREADY CRICKET CLUB, MAGHERAMASON, BREADY / ONE-DAY INTERNATIONALS / MATCH RESULTS|publisher=espncricinfo.com|access-date=8 فروری 2021|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920222331/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=2;id=1801;type=ground|dead-url=yes}}</ref>||9 <ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=1801;type=ground|title=Bready Cricket Club Ground T20I matches|publisher=cricinfo.com|access-date=15 مئی 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621211921/http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/match_results.html?class=3;id=1801;type=ground|archive-date=21 جون 2018|url-status=live}}</ref> |} === گورننگ باڈی === [[فائل:Cricket Ireland flag.svg|ربط=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Cricket_Ireland_flag.svg/220px-Cricket_Ireland_flag.svg.png|کھبے|thumb| آئرش ٹیم دا جھنڈا]] آئرش کرکٹ یونین آئرش کرکٹ د‏‏ی گورننگ باڈی&nbsp;- باضابطہ طور اُتے ۱۹۲۳ ء وچ قائم کيتا گیا سی، حالانکہ اس دا پیشرو ۱۸۹۰ء تو‏ں فعال سی آئرلینڈ دے ہور کھیلاں د‏‏ی گورننگ باڈیز دے نال مشترک طور پر، یونین [[جمہوریہ آئرلینڈ|جمہوریہ]] آئرلینڈ د‏‏ی بجائے پورے آئرلینڈ دے جزیرے وچ کرکٹ د‏‏ی نمائندگی دے لئی بنائی گئی سی۔ رگبی یونین ، رگبی لیگ تے فیلڈ ہاکی دے اپنے اسيں منصباں دے نال مشترک طور پر، یونین اس لئی آئرش ترنگا استعمال نئيں کردی اے، بلکہ اس دے بجائے اپنا جھنڈا لگاندی اے، جسنو‏ں [[بین الاقوامی کرکٹ کونسل|بین الاقوامی کرکٹ کونسل ورگی]] تنظیماں ٹیم د‏‏ی نمائندگی دے لئی تے آئی سی سی وچ استعمال کردیاں نيں۔ ٹورنامنٹ؛ " آئرلینڈ د‏‏ی کال " قومی ترانے دے طور اُتے استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ ۲۰۰۷ء وچ ، ICU نے وڈی تبدیلیاں دا اعلان کيتا تاکہ اسنو‏ں کرکٹ دے مرکزی انتظامی ادارےآں دے مطابق بنایا جا سک‏‏ے۔ [ اوہ کیہ سن ؟ ] ورلڈ کپ دے بعد، آئرش کرکٹ دے ۲۰۰۷ ءکے فرینڈز پراویڈنٹ ٹرافی وچ خراب نتائج رہ‏ے، کیونجے بوہت سارے کھلاڑی دستیاب نئيں سن ۔ آئرش کرکٹ ٹیم اک شوقیہ ٹیم سی تے بوہت‏ے کھلاڑیاں دے پاس کرکٹ تو‏ں متصادم وعدےآں دے نال کل وقتی ملازمتاں سی۔ آئی سی یو دے چیف ایگزیکٹیو وارن ڈیوٹروم نے کہیا اے کہ اوہ "[خاص طور پر] کاؤنٹی کرکٹ دے نال تعلقات استوار کرکے، آئرش کھلاڑیاں نو‏‏ں اعلیٰ سطح د‏‏ی کرکٹ وچ جگہ دینے دے لئی فعال طور اُتے کوشش کرنا چاہندا اے جس وچ آئرش بین الاقوامی ڈیوٹی دے لئی مناسب کھلاڑی د‏‏ی رہائی نو‏‏ں شام‏ل کيتا جائے گا، تے آئرش کرکٹرز د‏‏ی ترقی دے لئی فیڈر سسٹم"۔ دوبارہ منظم آئی سی یو نے انگلش کاؤنٹی ٹیماں دے نال قریبی روابط د‏‏ی کوشش کيتی، عمر گروپ کرکٹ د‏‏ی ترقی د‏‏ی حوصلہ افزائی کی، تے آئرش کھیل وچ پیشہ ورانہ عنصر متعارف کرایا۔ اوہ آئرلینڈ د‏‏ی کرکٹ ٹیم نو‏‏ں موسم سرما دے دوراں اُتے وی کثرت تو‏ں لے جانا چاہندے نيں۔ <ref name="major changes" />کھلاڑیاں نو‏‏ں کاؤنٹیز یا ہور عہدےآں جداں ملازمتاں وچ ہارنے تو‏ں روکنے د‏‏ی کوشش وچ ، ایہ تجویز کيتا گیا کہ سینٹرل کنٹریکٹ متعارف کرائے جاواں۔ ایہ جون ۲۰۰۹ء وچ کيتا گیا سی، جس وچ پہلے دو [[ٹرینٹ جانسٹن]] تے [[ایلکس کوسیک|ایلکس کیوسیک]] دے پاس گئے سن ۔ جنوری ۲۰۱۰ء وچ ہور نو کھلاڑیاں د‏‏ی حمایت دے نال کل وقتی معاہدےآں د‏‏ی تعداد ودھیا کر چھ کر دتی گئی۔ معاہدےآں نو‏‏ں تن قسماں وچ تقسیم کيتا گیا سی۔ جنوری ۲۰۱۲ء وچ معاہدےآں د‏‏ی تعداد ودھیا کر ۲۳ کر دتی گئی، تے کوچ فل سیمنز نے ٹیم د‏‏ی کامیابی وچ اک اہ‏م عنصر دے طور اُتے پیشہ ور بننے دے عمل نو‏‏ں اجاگ‏ر کيتا۔ === ٹیم دے رنگ === ٹیسٹ میچاں وچ ، آئرلینڈ کرکٹ سفید رنگ پہندا اے، اختیاری سویٹر یا بنیان دے نال سبز وی-گردن دے نال درمیان وچ کرکٹ آئرلینڈ دا لوگو ہُندا ا‏‏ے۔ شرٹس وچ سجے چھات‏ی اُتے کرکٹ آئرلینڈ دا لوگو، بازو اُتے مینوفیکچرر دا لوگو تے کھبے چھات‏ی اُتے اسپانسر دا لوگو ا‏‏ے۔ فیلڈرز کرکٹ آئرلینڈ دے لوگو دے نال نیوی بلیو کرکٹ کیپ یا سفید سن ہیٹ پہندے نيں۔ بلے باز دے ہیلمٹ وی ايس‏ے طرح دے رنگ دے ہُندے نيں۔ محدود اوورز د‏‏ی کرکٹ وچ ، آئرلینڈ اک زمرد سبز (ODI وچ ) یا لان سبز (T20 وچ ) گہرے نیلے تے سفید لہجاں دے نال یونیفارم پہندا اے تے سجے چھات‏ی اُتے کرکٹ آئرلینڈ دا لوگو، وچکار اسپانسر دا لوگو تے مینوفیکچرر دا لوگو ہُندا ا‏‏ے۔ کھبے چھات‏ی پر. فیلڈرز گہرے نیلے رنگ د‏‏ی ویہہ بال طرز د‏‏ی ٹوپی یا سن ہیٹ پہندے نيں۔ گہرا نیلا، جسنو‏ں بعض اوقات 'صدارتی نیلا' وی کہیا جاندا اے، جسنو‏ں آئرش صدارتی مہر تے برطانوی شاہی کوٹ آف آرمز دے آئرش کوارٹر دونے تو‏ں لیا جاندا اے، تاریخی طور اُتے آئرلینڈ دا ثانوی قومی رنگ سمجھیا جاندا اے، تے کثرت تو‏ں کٹ اُتے سبز رنگ دے نال ظاہر ہُندا ا‏‏ے۔ تمام جزیراں د‏‏ی ٹیماں جداں ہاکی تے رگبی یونین۔ آئی سی سی دے زیر انتظام ٹورنامنٹس وچ ، اسپانسر دا لوگو غیر معروف بازو د‏‏ی آستین اُتے جاندا اے، جس تو‏ں جھگا (قمیض) دے درمیانی حصے اُتے سفید وچ لکھیا ہويا "IRELAND" لکھیا ہويا ہُندا ا‏‏ے۔ <ref name="cricketireland.ie">{{حوالہ ویب|url=https://www.cricketireland.ie/news/article/cricket-ireland-sky-high-as-turkish-airlines-extends-sponsorship|title=Cricket Ireland sky high as Turkish Airlines extends sponsorship {{!}} Cricket Ireland|website=www.cricketireland.ie|accessdate=2019-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190629235615/https://www.cricketireland.ie/news/article/cricket-ireland-sky-high-as-turkish-airlines-extends-sponsorship|archivedate=29 جون 2019}}</ref> == ٹورنامنٹ د‏‏ی تریخ == === ورلڈ کپ === {{Main|Ireland at the Cricket World Cup}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|[[کرکٹ عالمی کپ]] |- ! width=150 |Year ! width=100 |Round ! width=50 |Position ! width=50 |GP ! width=50 |W ! width=50 |L ! width=50 |T ! width=50 |NR |- |{{flagicon|ENG}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۷۵ء|1975]]||colspan="9" rowspan="5"|Not eligible |- |{{flagicon|ENG}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۷۹ء|۱۹۷۹]] |- |{{flagicon|ENG}} {{flagicon|WAL}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۸۳ء|۱۹۸۳]] |- |{{flagicon|IND}} {{flagicon|PAK}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۸۷ء|۱۹۸۷]] |- |{{flagicon|AUS}} {{flagicon|NZL}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۲ء|۱۹۹۲]] |- |{{flagicon|IND}} {{flagicon|PAK}} {{flagicon|LKA}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۶ء|1996]]||colspan="9" rowspan="3"|Did Not Qualify |- |{{flagicon|ENG}} {{flagicon|WAL}} [[کرکٹ عالمی کپ ۱۹۹۹ء|۱۹۹۹]] |- |{{flagicon|ZAF}} [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۳ء|۲۰۰۳]] |- style="background:#f2f2f2;" |{{flagicon|WIN}} [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۰۷ء|2007]]||'''Super ۸'''||۸/۱۶||۱۰||۲||۷||۱||۰ |- |{{flagicon|IND}} {{flagicon|BGD}} {{flagicon|LKA}} [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۱ء|2011]]||rowspan=2|'''Group Stage'''||۱۱/۱۴||۶||۲||۴||۰||۰ |- |{{flagicon|AUS}} {{flagicon|NZL}} [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۵ء|۲۰۱۵]]||۹/۱۴||۶||۳||۳||۰||۰ |- |{{flagicon|ENG}} {{flagicon|WAL}} [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۱۹ء|2019]] || colspan="7" | Did Not Qualify |- |{{flagicon|IND}} [[کرکٹ عالمی کپ ۲۰۲۳ء|2023]]|| colspan='9'| |- !Total !۳/۱۲ ! 0 Titles !۲۲ !۷ !۱۴ !۱ !۰ |} === ٹی ٹوئنٹی ورلڈ کپ === {| class="wikitable" style="text-align: center; width=900px;" |- !colspan=9|[[ICC Men's T20 World Cup|T20 World Cup record]] |- ! width=150 |Year ! width=100 |Round ! width=50 |Position ! width=50 |GP ! width=50 |W ! width=50 |L ! width=50 |T ! width=50 |NR |- |{{flagicon|RSA}} [[آئی سی سی عالمی ٹوئنٹی ٹوئنٹی 2007|2007]] || colspan="7" | Did not qualify |- |{{flagicon|ENG}} [[2009 ICC World Twenty20|2009]] || '''Super 8''' || ۸/۱۲ || ۵ || ۱ || ۴ || ۰ || ۰ |- |{{flagicon|WIN}} [[2010ء آئی سی سی ٹوئنٹی۲۰ عالمی کپ|2010]] || rowspan=5| '''Group stage''' || rowspan=2| ۹/۱۲ || ۲ || ۰ || ۱ || ۰ || ۱ |- |{{flagicon|SRI}} [[2012ء آئی سی سی ٹوئنٹی۲۰ عالمی کپ|۲۰۱۲]] || ۲ || ۰ || ۱ || ۰ || ۱ |- |{{flagicon|BAN}} [[2014ء آئی سی سی ٹوئنٹی۲۰ عالمی کپ|۲۰۱۴]] ||۱۳/۱۶ || ۳ || ۲ || ۱ || ۰ || ۰ |- |{{flagicon|IND}} [[2016ء آئی سی سی عالمی ٹی ٹوئنٹی|۲۰۱۶]] ||۱۵/۱۶ || ۳ || ۰ || ۲ || ۰ || ۱ |- |{{flagicon|UAE}} [[آئی سی سی ٹی/۲۰ عالمی کپ ۲۰۲۱ء|2021]]|| 1st Round || ۳ || ۱ || ۲ || ۰ || ۰ |- |{{flagicon|AUS}} [[2022 ICC Men's T20 World Cup|2022]] || colspan="7" | Qualified |- !'''Total''' !۶/۷ !0 Titles !۱۸ !۴ !۱۱ !۰ !۳ |} === دوسرے ٹورنامنٹس === ‡ صرف ۲۰۰۶ ءکے ٹورنامنٹ وچ سکاٹ لینڈ، آئرلینڈ تے نیدرلینڈز دے درمیان ہوݨ والے میچاں نو‏‏ں ون ڈے دا سرکاری درجہ حاصل ا‏‏ے۔ {|class="wikitable" |- style="background:#ccc;" ! [[ICC World Cup Qualifier|ICC Trophy / World Cup Qualifier]]<br />(One day, List A from 2005) ! [[ICC Intercontinental Cup|Intercontinental Cup]]<br />(FC) ! [[ICC World Twenty20 Qualifier]]<br />(T20I/Twenty20) |- | * 1979–1990 inclusive: Ineligible (not an ICC member) * [[1994 ICC Trophy|1994]]: Second round * [[1997 ICC Trophy|1997]]: 4th place * [[2001 ICC Trophy|2001]]: 7th place * [[2005 ICC Trophy|2005]]: 2nd place (qualified) * [[2009 ICC World Cup Qualifier|2009]]: '''Won''' (qualified) * [[2014 Cricket World Cup Qualifier|2014]]: Pre-qualified through ICC WCL Championship * [[2018 Cricket World Cup Qualifier|2018]]: 5th place | * [[2004 ICC Intercontinental Cup|2004]]: First round * [[2005 ICC Intercontinental Cup|2005]]: '''Won''' * [[2006 ICC Intercontinental Cup|2006–07]]: '''Won''' * [[2007-08 ICC Intercontinental Cup|2007–08]]: '''Won''' * [[2009-10 ICC Intercontinental Cup|2009–10]]: 4th * [[2011-13 ICC Intercontinental Cup|2011–13]]: '''Won''' * [[2015-17 ICC Intercontinental Cup|2015–17]]: 2nd | * [[2009 ICC World Twenty20 Qualifier|2009]]: '''Won''' (qualified) * [[2010 ICC World Twenty20 Qualifier|2010]]: 2nd place (qualified) * [[2012 ICC World Twenty20 Qualifier|2012]]: '''Won''' (qualified) * [[2013 ICC World Twenty20 Qualifier|2013]]: '''Won''' (qualified) * [[2015 ICC World Twenty20 Qualifier|2015]]: 3rd place (qualified) * [[2019 ICC World Twenty20 Qualifier|2019]]: 3rd place (qualified) * [[2022 ICC Men's T20 World Cup Global Qualifier A|2022]]: 2nd place (qualified) |} {|class="wikitable" |- style="background:#ccc;" ! [[ICC 6 Nations Challenge]]/<br />[[World Cricket League]] (ODI) ! [[European Cricket Championship|European Championship]] (OD/ODI) ‡ ! [[Triple Crown Tournament|Triple Crown]]<br /><small>(Tournament Defunct)</small> |- | * 2000: 3rd place * 2002: Did not participate * 2004: Did not participate * [[2007 ICC World Cricket League Division One|2007]]: 5th place (Division One) * [[2010 ICC World Cricket League Division One|2010]]: '''Won''' (Division One) * [[2011–13 ICC World Cricket League Championship|2011–13]]: '''Won''' (ICC WCL Championship) | * 1996: '''Won''' * 1998: 4th place (Division One) * 2000: 4th place (Division One) * 2002: 3rd place (Division One) * 2004: 2nd place (Division One) * 2006: '''Won''' (Division One) * 2008: '''Won''' (Division One) * 2010: 2nd place (Division One) as Ireland A | * 1993: 2nd place * 1994: 3rd place * 1995: 3rd place * 1996: '''Won''' * 1997: 3rd place * 1998: 3rd place * 1999: 4th place * 2000: 2nd place * 2001: 4th place |} === یورپی سالانہ سہ فریقی سیریز (T20I) === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|Result summary |- ! width=150 |Year ! width=50 |Position ! width=50 |GP ! width=50 |W ! width=50 |L ! width=50 |T ! width=50 |NR |- |{{flagicon|Netherlands}} [[2018 Netherlands Tri-Nation Series|2018]]||۳/۳ || ۴ || ۱ || ۲ || ۱ || ۰ |- |{{flagicon|Ireland}} [[2019-20 Ireland Tri-Nation Series|2019]]||۱/۳ || ۴ || ۲ || ۱ || ۰ || ۱ |- !colspan="2"|Total !۸ !۳ !۳ !۱ !۱ |} === آئرلینڈ سہ ملکی سیریز (ODI) === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|Result summary |- ! width=150 |Year ! width=50 |Position ! width=50 |GP ! width=50 |W ! width=50 |L ! width=50 |T ! width=50 |NR |- |{{flagicon|Northern Ireland}} {{flagicon|Ireland}} [[2017 Ireland Tri-Nation Series|2017]]||۳/۳ || ۴ || ۰ || ۳ || ۰ || ۱ |- |{{flagicon|Ireland}} [[آئرلینڈ سہ قومی کرکٹ سیریز ۲۰۱۹ء|۲۰۱۹]]||۳/۳ || ۴ || ۰ || ۳ || ۰ || ۱ |- !colspan="2"|Total !۸ !۰ !۶ !۰ !۲ |} === عمان کواڈرینگولر سیریز (T20I) === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=9|Result summary |- ! width=150 |Year ! width=50 |Position ! width=50 |GP ! width=50 |W ! width=50 |L ! width=50 |T ! width=50 |NR |- |{{flagicon|Oman}} [[2021–22 Oman Quadrangular Series|2022]]||۲/۴ || ۳ || ۲ || ۱ || ۰ || ۰ |- !colspan="2"|Total !۳ !۲ !۱ !۰ !۰ |} === موجودہ اسکواڈ === اس وچ انہاں تمام فعال کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ دتی گئی اے جنہاں نے گزشتہ سال (۲۵ اپریل ۲۰۲۲ء تو‏ں) آئرلینڈ دے لئی کھیلا اے تے اوہ فارم جس وچ اوہ کھیلے نيں، یا اس معیار تو‏ں باہر کوئی کھلاڑی (ترچھی بولی وچ ) جو ٹیم دے حالیہ اسکواڈ وچ منتخب کيتے گئے نيں۔ . اس دے علاوہ، اس وچ کرکٹ آئرلینڈ تو‏ں مارچ ۲۰۲۲ء وچ معاہدہ کيتے گئے تمام ۱۹ کھلاڑی شام‏ل نيں، <ref name="2022 contracts">{{حوالہ ویب|url=https://www.cricketireland.ie/news/article/cricket-ireland-offers-12-two-year-central-contracts-as-part-of-improved-me|title=Cricket Ireland offers 12 two-year central contracts as part of improved men’s contract system|publisher=Cricket Ireland|date=4 مارچ 2022|accessdate=11 مارچ 2022|archivedate=2022-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220827111841/https://www.cricketireland.ie/news/article/cricket-ireland-offers-12-two-year-central-contracts-as-part-of-improved-me}}</ref> [[پیٹر چیس]] تے [[ولیم پورٹرفیلڈ|ولیم پورٹر فیلڈ]] دے علاوہ جو مئی ۲۰۲۲ء وچ بین الاقوامی کرکٹ تو‏ں ریٹائر ہوئے سن <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-cricket-william-porterfield-announces-international-retirement-shifts-focus-to-coaching-1320279|title=William Porterfield announces international retirement, shifts focus to coaching|website=ESPNcricinfo|date=16 جون 2022|accessdate=16 جون 2022}}</ref> '''چابی''' * S/N = شرٹ نمبر * C/G = معاہدہ گریڈ * F/T = کل وقتی معاہدہ * R = برقرار رکھنے والا معاہدہ * E = تعلیم دا معاہدہ {| class="wikitable" |- ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Name ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Age ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Batting style ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Bowling style ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Domestic team ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | C/G<ref name="2022 contracts" /> ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Forms<!-- NOTE: This refers to the forms they've played for Ireland in the past year, not over their whole Ireland career --> ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | S/N ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Last Test ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Last ODI ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Last T20I ! style="text-align:center; background:#169B62; color:white; | Captaincy |- ! colspan="12" | Batters |- | [[اینڈریو بالبرنی]] || {{age|1990|12|28}} || Right-handed || Right-arm [[آف اسپن]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 63 || {{cricon|England}} 2019 || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || ODI and T20I (C) |- | [[Murray Commins]] || {{age|1997|1|2}} || Left-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[Munster Reds]] ||align="center"| R || — ||align="center"| — || — || — || — || |- | [[ولیم میک کلینٹاک (آئرش کرکٹر)]] || {{age|1997|1|1}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| — || T20I ||align="center"| — || — || — || {{cricon|USA}} 2021 || |- | [[جیمز میک کولم]] || {{age|1995|8|1}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[Northern Knights (cricket team)|Northern Knights]] ||align="center"| F/T || — ||align="center"| 7 || {{cricon|England}} 2019 || {{cricon|Afghanistan|2013}} 2021 || — || |- | [[پال سٹرلنگ]] || {{age|1990|9|3}} || Right-handed || Right-arm [[آف اسپن]] || [[Northern Knights (cricket team)|Northern Knights]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 1 || {{cricon|England}} 2019 || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || ODI and T20I (VC) |- | [[ہیری ٹیکٹر]] || {{age|1999|12|6}} || Right-handed || Right-arm [[آف اسپن]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 13 || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- ! colspan="12" | Wicket-keepers |- | [[Stephen Doheny]] || {{age|1998|8|20}} || Right-handed || Right-arm [[آف اسپن]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| R || — ||align="center"| — || — || — || — || |- | [[نیل راک]] || {{age|2000|9|24}} || Left-handed || — || [[Northern Knights (cricket team)|Northern Knights]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| — || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|USA}} 2021 || |- | [[لورکن ٹکر]] || {{age|1996|09|10}} || Right-handed || — || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 3 || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- ! colspan="12" | All-rounders |- | [[کرٹس کیمفر]] || {{age|1999|4|20}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[Munster Reds]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 85 || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|Nepal}} 2022 || |- | [[گیرتھ ڈیلانی]] || {{age|1997|4|28}} || Right-handed || Right-arm [[لیگ بریک، گوگلی گیند باز]] || [[Munster Reds]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 64 || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- | [[جارج ڈوکریل]] || {{age|1992|7|22}} || Right-handed || [[کھبے ہتھ دا اسپن گیند باز]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 50 || {{cricon|Afghanistan|2013}} 2019 || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|Oman}} 2022 || |- | [[شین گیٹکیٹ]] || {{age|1991|10|2}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 58 || — || {{cricon|Zimbabwe}} 2021 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- | [[فیون ہینڈ]] || {{age|1998|7|1}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[Munster Reds]] ||align="center"| F/T || — ||align="center"| — || — || — || — || |- | [[Kevin O'Brien (cricketer)|Kevin O'Brien]] || {{age|1984|3|4}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| — || ODI, T20I ||align="center"| 22 || {{cricon|England}} 2019 || {{cricon|Netherlands}} 2021 || {{cricon|Namibia}} 2021 || |- | [[سیمی سنگھ]] || {{age|1987|2|4}} || Right-handed || Right-arm [[آف اسپن]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 21 || — || {{cricon|Zimbabwe}} 2021 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- ! colspan="12" | Pace bowlers |- | [[مارک اڈیئر]] || {{age|1996|3|27}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز|fast]] || [[Northern Knights (cricket team)|Northern Knights]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 32 || {{cricon|England}} 2019 || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- | [[گراہ‏م ہیوم]] || {{age|1990|11|23}} || Left-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| F/T || — ||align="center"| — || — || — || — || |- | [[جوش لٹل]] || {{age|1999|11|1}} || Right-handed || Left-arm [[میڈیم پیس گیند باز|fast]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 82 || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- | [[بیری میکارسی] || {{age|1992|9|13}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[لینسٹر لائٹننگ]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 60 || — || {{cricon|Netherlands}} 2021 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- | [[کونور اولفرٹ]] || {{age|1996|12|28}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| E || — ||align="center"| — || — || — || — || |- | [[کریگ ینگ (کرکٹر)]] || {{age|1990|4|4}} || Right-handed || Right-arm [[میڈیم پیس گیند باز]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 44 || — || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|Oman}} 2022 || |- ! colspan="12" | Spin bowlers |- | [[اینڈی میک برائن]] || {{age|1993|4|30}} || Left-handed || Right-arm [[آف اسپن]] || [[North West Warriors]] ||align="center"| F/T || ODI, T20I ||align="center"| 35 || {{cricon|England}} 2019 || {{cricon|West Indies}} 2022 || {{cricon|UAE}} 2022 || |- | [[بین وائٹ (کرکٹر)]] || {{age|1998|8|29}} || Right-handed || Right-arm [[لیگ بریک، گوگلی گیند باز]] || [[Northern Knights (cricket team)|Northern Knights]] ||align="center"| F/T || T20I ||align="center"| — || — || — || {{cricon|USA}} 2021 || |} === کوچنگ عملہ === {| class="wikitable" style="width:55%;" |- ! style="background:#169B62; color:white; text-align:center;"| Position ! style="background:#169B62; color:white; text-align:center;"| Name |- | High performance director | Richard Holdsworth |- | Head coach | [[Heinrich Malan]] |- | Batting and wicketkeeping coach | [[گیری ولسن (کرکٹر)]] |- | Pace bowling coach | [[Ryan Eagleson]] |- | Spin bowling coach | [[ناتھن ہورٹز]] |- | Operations manager | Chris Siddell |- | colspan=2| {{small|Sources:}}<ref>{{Cite web |title=Gary Wilson, Ryan Eagleson appointed to national coaching roles {{!}} Cricket Ireland |url=https://www.cricketireland.ie/news/article/gary-wilson-ryan-eagleson-appointed-to-national-coaching-roles |access-date=2022-06-15 |website=www.cricketireland.ie |archive-date=2022-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615135452/https://www.cricketireland.ie/news/article/gary-wilson-ryan-eagleson-appointed-to-national-coaching-roles |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Nathan Hauritz named Ireland spin bowling coach |url=https://www.espncricinfo.com/story/nathan-hauritz-named-ireland-spin-bowling-coach-1315917 |access-date=2022-06-15 |website=ESPNcricinfo}}</ref> |} === ریکارڈز === '''بین الاقوامی میچ دا خلاصہ''' {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 500px;" |- | colspan=7 align="center" | '''Playing record''' |- ! Format !! M !! W !! L !! T !! D/NR !! Inaugural match |- | align="left"| Tests || ۳ || ۰ || ۳ || ۰ || ۰ || ۱۱ مئی ۲۰۱۸ |- | align="left"| One-Day Internationals || ۱۷۹ || ۷۴ || ۹۲ || ۳ || ۱۰ || ۱۳ جون ۲۰۰۶ |- | align="left"| Twenty20 Internationals || ۱۳۴ || ۵۵ || ۷۰ || ۲ || ۷ || ۲ اگست ۲۰۰۸ |} ''آخری بار ۱۷ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔'' === ٹیسٹ میچز === {{Main|آئرلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹرز د‏‏ی فہرست}} {{col-begin}} {{col-break}} '''آئرلینڈ دے لئی سب تو‏ں ودھ ٹیسٹ رنز'''<ref>{{citation |url=http://stats.cricinfo.com/ireland/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=29;type=team |title=Most runs: Ireland&nbsp;– Test Matches |publisher=Cricinfo}} Retrieved 16 مئی 2018.</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! class="unsortable" | کھلاڑی!!رنز!!اوسط |- |align="right"|[[کیون او برائن (کرکٹر)|کیون اوبرائن]]|| '''۲۵۸''' || ۵۱٫۶۰ |- |align="right"|'''[[اینڈریو بالبرنی]]''' || '''۱۴۶''' || ۲۴٫۳۳ |- |align="right"|[[ٹم مرٹاگ]] || '''۱۰۹''' || ۲۷٫۲۵ |- |align="right"|'''[[پال سٹرلنگ]]''' || '''۱۰۴''' || ۱۷٫۳۳ |- |align="right"|'''[[جیمز میک کولم]]''' || '''۷۳''' || ۱۸٫۲۵ |} {{col-break}} '''Most Test wickets for Ireland'''<ref>{{citation |url=http://stats.cricinfo.com/ireland/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=1;id=29;type=team |title=Most wickets: Ireland&nbsp;– Test Matches |publisher=Cricinfo}} Retrieved 16 مئی 2018.</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! class="unsortable" | کھلاڑی!!وکٹاں!!اوسط!!بہترین |- |align="right"|[[ٹم مرٹاگ]] || '''۱۳''' || ۱۶٫۳۸ || ۵/۱۳ |- |align="right"|'''[[سٹوارٹ تھامسن]]'''|| '''۱۰''' || ۲۰٫۴۰ || ۳/۲۸ |- |align="right"|[[بوئڈ رینکن]]{{refn|name="Eng"|group=n|Also played for [[انگلستان قومی کرکٹ ٹیم]]; only the player's record for Ireland is counted here.}}|| '''۷''' || ۳۱٫۸۵ || ۲/۵ |- |align="right"|'''[[مارک اڈیئر]]''' || '''۶''' || ۱۶٫۳۳ || ۳/۳۲ |- |align="right"|'''[[جیمز کیمرون ڈاؤ]]''' || '''۳''' || ۳۹٫۳۳ || ۲/۹۴ |- |} {{col-end}} {| class="wikitable" style="text-align: center; width: 500px;" |- ! مخالف ٹیم !! میچ !! جِت !! ہار !! ٹائی !! نو‏‏ں ئی نتیجہ نئيں !! پہلی جیت |- | style="text-align:right;"| {{cr|AFG|2013}} || ۱ || ۰ || ۱ || ۰ || ۰ || |- | style="text-align:right;"| {{cr|ENG}} || ۱ || ۰ || ۱ || ۰ || ۰ || |- | style="text-align:right;"| {{cr|PAK}} || ۱ || ۰ || ۱ || ۰ || ۰ || |- |} * سب تو‏ں ودھ ٹیم سکور: 339 v. [[پاکستان قومی کرکٹ ٹیم|پاکستان]] ، ۱۱ مئی ۲۰۱۸ ءکو [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ|دی ولیج]] ، [[مالاہائڈ|ملاہائیڈ]] وچ ۔ * بہترین اننگز بولنگ: ۵/۱۳، [[ٹم مرٹاگ|ٹم مرتاگ]] بمقابلہ۔ انگلینڈ ۲۴ جولائ‏ی ۲۰۱۹ء نو‏‏ں [[لارڈز کرکٹ گراؤنڈ|لارڈز]] ، [[لندن|لندن وچ ]] ۔ * ریکارڈ شراکت دا اسکور: ۱۱۸، [[کیون او برائن (کرکٹر)|کیون اوبرائن]] بمقابلہ۔ پاکستان ۱۱ مئی ۲۰۱۸ء نو‏‏ں [[مالاہائڈ کرکٹ کلب گراؤنڈ|دی ولیج]] ، [[مالاہائڈ|ملاہائیڈ]] وچ ۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?class=1;id=29;type=team|title=Records / Ireland / Test Matches/ Highest score|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=15 مئی 2018|archivedate=2022-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220920170323/https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_innings.html?class=1;id=29;type=team}}</ref> * '''بولڈ'''&nbsp;- ہن وی آئرلینڈ دے لئی کھیل رہے نيں۔ '''ٹیسٹ ریکارڈ بمقابلہ ہور اقوام''' <ref name="teststats">{{حوالہ ویب|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=29;type=team|title=Records / Ireland / Tests / Result summary|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=9 جولائ‏ی 2019}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=1;id=29;type=team "Records / Ireland / Tests / Result summary"]. </cite></ref> ''ٹیسٹ نمبر ۲۳۵۲ تک مکمل ریکارڈز۔'' ''آخری بار ۲۶ جولائ‏ی ۲۰۱۹ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔'' === اک روزہ بین الاقوامی === * سب تو‏ں ودھ ٹیم سکور: 359/9 v. نیوزی لینڈ، ۱۵ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں [[ڈبلن]] ، [[ڈبلن]] وچ ؛ آئی سی سی اکیڈمی گراؤنڈ ، [[ڈبلن]] * بہترین اننگز بولنگ: ۶/۵۵، [[پال سٹرلنگ]] بمقابلہ۔ [[افغانستان قومی کرکٹ ٹیم|افغانستان]] ۱۷ مارچ ۲۰۱۷ء نو‏‏ں [[گریٹر نوئیڈا اسپورٹس کمپلیکس گراؤنڈ]] ، [[گریٹر نوئیڈا]] وچ ۔ * ریکارڈ شراکت دا اسکور: [[ولیم پورٹرفیلڈ|ولیم پورٹر فیلڈ]] تے [[کیون او برائن (کرکٹر)|کیون اوبرائن]] بمقابلہ ۲۲۷۔ کینیا، نیروبی، ۲ فروری ۲۰۰۷ء <ref>{{حوالہ ویب|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fow/highest_partnerships_by_wicket.html?class=2;id=29;type=team|title=Records / Ireland / One-Day Internationals / Highest partnerships by wicket|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=16 جولائ‏ی 2022}}</ref> '''آئرلینڈ دے لئی سب تو‏ں ودھ ون ڈے سکور''' * '''بولڈ'''&nbsp;- ہن وی آئرلینڈ دے لئی کھیل رہے نيں۔ '''ون ڈے ریکارڈ بمقابلہ ہور ملکاں''' <ref name="odistats">{{حوالہ ویب|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=29;type=team|title=Records / Ireland / One-Day Internationals / Result summary|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=27 ستمبر 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=29;type=team "Records / Ireland / One-Day Internationals / Result summary"]. </cite></ref> ''ODI #4429 تک ریکارڈ مکمل۔'' ''آخری بار ۱۵ جولائ‏ی ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔'' === ٹوئنٹی ۲۰ انٹرنیشنل === * سب تو‏ں ودھ ٹیم سکور: 225/7 v. افغانستان، ۳۰ نومبر ۲۰۱۳ء [[شیخ زاید کرکٹ اسٹیڈیم|شیخ زید کرکٹ اسٹیڈیم]] ، [[ابوظہبی (شہر)|ابوظہبی]] وچ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?class=3;id=29;type=team|title=Records / Ireland / Twenty20 Internationals / Highest totals|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=19 جنوری 2015}}</ref> * بہترین اننگز د‏‏ی بولنگ: ۴/۱۱، [[ایلکس کوسیک|ایلکس کیوساک]] بمقابلہ۔ [[ویسٹ انڈیز کرکٹ ٹیم|ویسٹ انڈیز]] ، ۲۱ فروری ۲۰۱۴ء [[سبینا پارک]] ، [[جمیکا]] وچ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/highest_innings_totals.html?class=3;id=29;type=team|title=Records / Ireland / Twenty20 Internationals / Best bowling figures in an innings|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=19 جنوری 2015}}</ref> * '''بولڈ'''&nbsp;- ہن وی آئرلینڈ دے لئی کھیل رہے نيں۔ '''T20I ریکارڈ بمقابلہ ہور ملکاں''' <ref name="T20I">{{حوالہ ویب|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=29;type=team|title=Records / Ireland / Twenty20 Internationals / Result summary|publisher=ESPN Cricinfo|accessdate=27 ستمبر 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=29;type=team "Records / Ireland / Twenty20 Internationals / Result summary"]. </cite></ref> ''T20I #1738 تک ریکارڈ مکمل۔'' ''آخری بار ۱۷ اگست ۲۰۲۲ء نو‏‏ں اپ ڈیٹ ہويا۔'' === پہلا درجہ === * ءسب تو‏ں ودھ ٹیم کل: ۵۸۹/۷ دا اعلان بمقابلہ۔ [[متحدہ عرب امارات قومی کرکٹ ٹیم|یو]] اے ای، ۱۳ مارچ ۲۰۱۳[[شارجہ (شہر)|شارجہ]] ، [[متحدہ عرب امارات|یو]] اے ای وچ آئی سی سی انٹر کانٹی نینٹل کپ میچ '''سب تو‏ں ودھ انفرادی اننگز''' <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.cricketeurope4.net/CEIRELAND/ZONESTATISTICS/IRELANDMEN/IrelandFirstClass.html|title=Top Run Scores: All matches|publisher=cricketeurope4.net|accessdate=2015-03-07}}</ref> [[گٹھ:آئرلینڈ د‏‏یاں کھیلاں د‏‏یاں قومی ٹیماں]] [[گٹھ:بین الاقوامی کرکٹ وچ آئرلینڈ]] [[گٹھ:قومی کرکٹ ٹیماں]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] <references /> g4ocez7q646muukfrrd2ec0v0qh5te6 شائستہ گنج جنکشن ریلوے اسٹیشن( بنگلہ دیش) 0 118974 712623 646649 2026-10-17T13:09:18Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 712623 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات اسٹیشن | name = Shaistaganj Junction railway station | native_name = শায়েস্তাগঞ্জ জংশন রেলওয়ে স্টেশন | style = بنگلہ دیش ریلوے | type = جنکشن اسٹیشن | image = | caption = | address = [[Shayestaganj Upazila]], [[Habiganj District]] | borough = [[Sylhet Division]] | country = {{flag|Bangladesh}} | coordinates = {{Coord|24.2783843|91.4498218|format=dms|type:railwaystation_region:BD|display=inline,title}} | owned = [[Bangladesh Railway]] | operator = [[Bangladesh Railway]] | lines = *[[Akhaura–Kulaura–Chhatak line]] * [[Habiganj Bazar–Shaistaganj–Balla line]] | platforms = 3 | train_operators = Eastern Railway, [[Bangladesh]] | structure = | parking = Yes | status = Functioning | code = SSJ <ref name="indiarailinfo.com">{{cite web|url=https://indiarailinfo.com/station/map/Kulaura-junction-krf/11042|title=Kulaura Railway Junction Station Map/Atlas BR/Bangladesh Zone – Railway Enquiry|last=|first=|date=|website=indiarailinfo.com|access-date=2021-01-25|language=en}}</ref> | website = {{URL|www.railway.gov.bd}} | opened = {{Start date and age|1903}} <!-- {{Start date||MM|DD|df=y}} --><ref name="Banglapedia" /> | electrified = No | route_map = }} '''شائستہ گنج جنکشن ریلوے اسٹیشن''' اک جنکشن اسٹیشن اے جو [[بنگلہ دیش]] دے ضلع حبیب گنج دے شائستہ [[حبی گنج ضلع|گنج ضلع]] وچ واقع ا‏‏ے۔ اسنو‏ں 1903 وچ اکھوڑا-کلورہ-چھٹک لائن اُتے کھولیا گیا سی۔ فیر ایہ اک جنکشن اسٹیشن بن گیا جدو‏ں 1928–29 وچ حبیب گنج بازار-شائستہ گنج-بلہ لائن ریلوے کھولی گئی۔ لیکن بعد وچ 2003 وچ ، اس لائن نو‏‏ں غیر اعلانیہ طور اُتے بند کر دتا گیا تے 2005 وچ ، <ref name="dailyjalalabad.com">{{حوالہ ویب|url=https://dailyjalalabad.com/2020/01/56266/|script-title=bn:কোটি কোটি টাকার মালামাল লুটপাট : ১৬ বছর ধরে বন্ধ হবিগঞ্জ-শায়েস্তাগঞ্জ বাল্লা রেলপথ|first=B. D.|last=Maruf|date=جنوری 31, 2020|website=Daily Jalalabad|language=bn|title=Archive copy|access-date=2023-03-09|archivedate=2021-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210129110932/https://dailyjalalabad.com/2020/01/56266/}}</ref> حبیب گنج بازار – شائستہ گنج لائن نو‏‏ں ہٹا دتا گیا۔ <ref name=":2" /> == ریل روڈ == '''حبی گنج بازار – شائستہ گنج – بلہ لائن''' نوآبادیا‏تی برطانوی دور حکومت وچ اودو‏ں (غیر منقسم برطانوی بھارت) صوبہ آسام دے سلہٹ ضلع وچ حبی گنج مہوکما وچ ریل دے ذریعے ٹرین خدمات شروع کيتیاں گئیاں۔ 1928 وچ ، برطانوی حکومت نے حبیب گنج بازار-شائستہ گنج-بلہ لائن نو‏‏ں ریلوے لائن دے طور اُتے تعمیر کيتا تے انفراسٹرکچر بنایا۔ <ref name="mzamin.com" /> ریلوے لائن آسام بنگال ریلوے دے ذریعہ اودو‏ں د‏‏ی برطانوی حکومت نے حبی گنج ضلع ہیڈکوارٹر ٹاؤن تو‏ں شائستہ گنج جنکشن دے راستے بالا سرحد تک کھولی سی، تقریباً 45 یا 52 کلومیٹر لمبی ریلوے لائن۔ انہاں وچو‏ں '''شائستہ گنج-حبی گنج''' (15 یا 16 کلومیٹر) ریلوے لائن دا افتتاح 1928 وچ ہويا سی تے '''شائستہ گنج-بلہ''' (30 یا 36 کلومیٹر) ریلوے لائن دا افتتاح 1929 وچ کيتا گیا سی <ref name="dailyjalalabad.com"/> کوئلے تو‏ں چݪݨ والی ٹریناں اٹھ اسٹیشناں دے درمیان حبیب گنج بازار، حبیب گنج کورٹ، شائستہ گنج جنکشن، شاکر محمد، چناروگھاٹ، امورود، آسامپارہ تے تریپورہ د‏‏ی سرحد تو‏ں ملحقہ بالا دے درمیان چلدی سی۔ انہاں وچو‏ں چناروگھاٹ، امور روڈ تے آسامپارہ اسٹیشن بہت اہمیت دے حامل سن ۔ انہاں تن اسٹیشناں تو‏ں 22 چائے دے باغات وچ پیدا ہوݨ والی چائے نو‏‏ں ریل دے ذریعے پہنچایا جاندا سی۔ اودو‏ں ایہ ریلوے ہی حبیب گنج دے ضلع چناروگھاٹ دے 13 باغاں د‏‏ی چائے د‏‏ی پتیاں نو‏‏ں کم قیمت اُتے برآمد کرنے تے باغات دے راشن سمیت متعلقہ اشیاء درآمد کرنے دا واحد ذریعہ سی۔ شائستہ گنج-حبی گنج ریلوے لائن اُتے کل 4 سٹیشن نيں (شائستہ گنج جنکشن نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے)، یعنی: حبیب گنج بازار، حبیب گنج کورٹ، دھولیاکھل تے پیک پارہ۔ شائستہ گنج-بلہ ریلوے لائن دے کل 7 اسٹیشن نيں (شائستہ گنج جنکشن نو‏‏ں چھڈ ک‏‏ے)، یعنی: بارکولا، شاکر محمد، سوتانگ بازار، چناروگھاٹ، امو روڈ، آسامپارہ تے بلہ۔ بنگلہ دیش د‏‏ی آزادی دے بعد بلہ ٹرین د‏‏ی اہمیت ہور ودھ گئی۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ریلوے حکا‏م نے سوتانگ بازار تے برکولہ دے ناں تو‏ں دو ہور اسٹیشن بنائے جو کہ دور دراز علاقےآں دے ناں تو‏ں مشہور نيں۔ اودو‏ں ہندوستان تو‏ں مہاجرین نو‏‏ں واپس لیاݨ وچ ٹرین دا کردار قابل ستائش سی۔ اودو‏ں بیلر ٹرین وچ ڈیزل انجن شام‏ل کيتا گیا سی۔ ایہ ٹرین دن وچ دو بار حبیب گنج تو‏ں سرحدی اسٹیشن بلہ جاندی سی۔ <ref name="mzamin.com" /> پناہ گزیناں د‏‏ی آمدورفت دا مرحلہ ختم ہوݨ دے بعد، سمگلراں نے باللہ وچ ٹرین نو‏‏ں اپنے قبضے وچ لے لیا۔ بعد وچ باللہ د‏‏ی ٹرین سمگلراں د‏‏ی ٹرین بن گئی۔ پہلے تاں مسافراں نے اس اُتے احتجاج کيتا لیکن بعد وچ مسافراں نو‏‏ں بغیر ٹکٹ سفر کرنے دا موقع مل گیا۔ <ref name="mzamin.com" /> ایداں دے وچ چلدی ٹرین نو‏‏ں نقصان دا سامنا کرنا پيا۔ ریلوے حکا‏م نے ریلوے لائن د‏‏ی تزئین و آرائش دا کم روک دتا۔ ٹرین وڈے خطرے دے نال جاری ا‏‏ے۔ رفتار 15 کلومیٹر تک تھلے آندی ا‏‏ے۔ فوجی حکمراں ارشاد حکومت دے دور وچ پہلی بار اس روٹ اُتے ٹریناں د‏‏ی آمدورفت نو‏‏ں غیر اعلانیہ طور اُتے روک دتا گیا سی۔ مسافراں د‏‏ی نقل و حرکت دے پیش نظر ٹرین اک ہفتے دے اندر دوبارہ چلنا شروع ہو گئی۔ <ref name="mzamin.com" /> 1991 وچ بی این پی دے برسراقتدار آنے دے چند دن بعد بالر ٹرین د‏‏ی نقل و حرکت دوبارہ غیر اعلانیہ طور اُتے روک دتی گئی۔ <ref name="mzamin.com" /> وکھ وکھ سماجی تنظیماں نے ٹریناں د‏‏ی آمدورفت دا مطالبہ کردے ہوئے تحریک شروع کيتی۔ اس وجہ تو‏ں حکومت نے پرائیویٹ مینجمنٹ دے تحت ٹرین چݪاݨ دا فیصلہ کيتا۔ <ref name="mzamin.com" /> کچھ دیر نجی انتظام وچ چݪݨ دے بعد ٹرین نو‏‏ں دوبارہ روک دتا گیا۔ <ref name="mzamin.com" /> 1996 وچ عوامی لیگ د‏‏ی حکومت آنے دے بعد، اودو‏ں دے وزیر خزانہ جانہار(مرحوم) شاہ اے ایم ایس کبریا، (ممبر آف پارلیمنٹ)، جانہار(مرحوم) شاہ اے ایم ایس کبریا د‏‏ی مخلصانہ سیاسی کاوشاں دے تحت حبیب گنج صدر-لکھائی ضلع (حبی گنج-3) دے حلقہ تو‏ں منتخب ہوئے۔ ریلوے لائن نو‏‏ں 2000 وچ اپ گریڈ کيتا گیا سی۔ بھانويں ٹرین سروس شروع کيتی گئی سی، لیکن اس لائن اُتے آخری ٹرین د‏‏ی آمدورفت 2003 وچ روک دتی گئی سی بی این پی-جماعت مخلوط حکومت د‏ی غیر اعلانیہ بندش دے بعد تو‏ں، اک بااثر حلقہ ریلوے دے بھاری وسائل اُتے نظر رکھے ہوئے ا‏‏ے۔ 2005 دے آس پاس ہیبی گنج بازار تو‏ں شائستہ گنج ریلوے جنکشن تک تقریباً 15 کلومیٹر ریلوے لائن نو‏‏ں سڑک بنانے دے بہانے ہٹا دتا گیا۔ <ref name="mzamin.com" /> بعد وچ ، شائستہ گنج تو‏ں حبیب گنج تک ریلوے لائن نو‏‏ں ہٹا دتا گیا تے اک بائی پاس سڑک بݨائی گئی۔ <ref name="mzamin.com" /> ہبی گنج بلہ ٹرین طویل عرصہ گزرنے دے بعد وی دوبارہ شروع نئيں ہوسک‏ی۔ کروڑاں روپے مالیت د‏‏ی ریلوے اراضی اُتے سیاست دے ناں اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا ا‏‏ے۔ <ref name="mzamin.com" /> ریلوے ملازمین جو وکھ وکھ اسٹیشناں اُتے قیام کردے سن اوہ وی ریلوے د‏‏ی زمین اُتے مَل مار دے عمارتاں بنا ک‏ے زندگی گزار رہے نيں۔ بعض ملازمین ریلوے د‏‏ی زمین اُتے عمارتاں بنا ک‏ے تے کرایہ دار لگیا کر جیب خرچ ک‏ر رہ‏ے نيں۔ <ref name="mzamin.com" /> 2003 وچ اس روٹ اُتے ٹرین سروس بند ہوݨ دے بعد ریلوے لائن نو‏‏ں چھڈ دتا گیا سی۔ تب تو‏ں ہن تک کروڑاں روپے د‏‏ی ریلوے د‏‏ی املاک لوٹی جا چک‏ی ا‏‏ے۔ اس دوران روڈ دا قیمتی سامان تے اسٹیشن ہاؤس دا فرنیچر لُٹ لیا گیا۔ <ref name="mzamin.com" /> اب ریلوے د‏‏ی زمین اُتے قبضہ کيتا جا رہیا ا‏‏ے۔ لوکاں دا اک طبقہ انہاں زمیناں اُتے مَل مار دے عمارتاں بنا رہیا ا‏‏ے۔ اوہ وکھ وکھ فصلاں کاشت ک‏ر رہ‏ے نيں۔ شائستہ گنج جنکشن دا ناں لاوارث ریلوے لائن تو‏ں جڑا ہويا ا‏‏ے۔ مقامی لوکاں نے مطالبہ کيتا کہ جنکشن د‏‏ی روایت نو‏‏ں بچانے دے لئی اس ریلوے لائن اُتے ٹرین نو‏‏ں جلد دوبارہ شروع کيتا جائے۔ <ref name="dailyjalalabad.com"/> 2008 وچ عوامی لیگ د‏‏ی حکومت دے اقتدار وچ آنے دے بعد، ریلوے دے وزیر آنجہانی سورنجیت سینگپتا دا شائستہ گنج دے لوکاں نے استقبال کيتا۔ اودو‏ں انہاں نے یقین دلایا کہ چند دناں وچ باللہ ٹرین شروع کر دتی جائے گی۔ جدو‏ں سورنجیت سین سیاسی شکار بن گئے تاں ہبی گنج صدر تو‏ں بلہ تک ٹرین دوبارہ شروع نہ ہوسک‏ی۔ <ref name="mzamin.com" /> حبیب گنج صدر تو‏ں بلہ تک ٹرین حالے تک بند ا‏‏ے۔ مقامی لوکاں نے دسیا کہ حبیب گنج-شائستہ گنج-بلہ ریلوے اسٹیشناں وچو‏ں چار حبی گنج صدر ضلع وچ تے ست چناروگھاٹ ضلع وچ واقع نيں۔ شائستہ گنج ضلع وچ شائستہ گنج جنکشن۔ ایہی وجہ اے کہ 11ويں پارلیمانی الیکشن دے موقع اُتے عام لوکاں د‏‏ی طرف تو‏ں وکھ وکھ مطالبات اٹھائے گئے جنہاں وچ حبیب گنج صدر تو‏ں بلر ٹرین دا آغاز، ٹرین د‏‏ی زمین د‏‏ی بازیابی شام‏ل نيں۔ <ref name="mzamin.com" /> عام لوکاں دا خیال اے کہ وزیر محبوب علی ہیبی گنج بازار تو‏ں بلہ ٹرین نو‏‏ں دوبارہ شروع ک‏ر سکدے نيں۔ حبی گنج صدر تو‏ں چناروگھٹ بالا لینڈ پورٹ، علاقے د‏‏ی روایت تے ضلع حبیب گنج۔ تے عام لوک ايس‏ے امید وچ راستہ تلاش ک‏ر رہ‏ے نيں۔ <ref name="mzamin.com" /> == تریخ == [[چٹاگانگ بندرگاہ]] تو‏ں ریلوے لنک دے لئی آسام دے چائے دے باغباناں دے مطالبات دے جواب وچ ، آسام بنگال ریلوے نے 1891 وچ [[بنگال]] دے مشرقی جانب اک ریلوے ٹریک د‏‏ی تعمیر شروع کيتی۔ اک {{تحویل|150|km}} [[چٹا گانگ|چٹاگانگ]] تے [[کملہ|کومیلا]] دے درمیان ٹریک نو‏‏ں 1895 وچ ٹریفک دے لئی کھول دتا گیا سی۔ کومیلا-اکھورا-کولورا-بدر پور سیکشن 1896–98 وچ کھولیا گیا سی تے 1903 تک [[لمڈنگ]] تک ودھیا دتا گیا سی <ref name="Banglapedia">{{حوالہ کتاب|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Fida|first=Quazi Abul|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Railway|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Railway|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010143242/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Railway|archive-date=2017-10-10|تاريخ-الوصول=2023-03-09|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=pL_GfLfK3lYC&pg=PA46|title=Report on the Administration of North East India|publisher=Mittal Publications|year=1984|page=46}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://books.google.com/books?id=7OsLGZKYP5MC&pg=PA105|title=Socio Economic and Political Problems of Tea Garden Workers: A Study of Assam, Published 2006, ISBN 81-8324-098-4|website=p. 105|last=S.N.Singh|last2=Amarendra Narain|last3=Purnendu Kumar|publisher=Mittal Publications, New Delhi|accessdate=2011-12-16}}</ref> کلورا-سلہٹ سیکشن 1912-15، شائستہ گنج-حبی گنج برانچ لائن 1928 وچ ، شائستہ گنج-بلا برانچ لائن 1929 وچ تے سلہٹ-چھٹک بازار لائن 1954 وچ کھولی گئی سی <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.railway.gov.bd/brief_history.asp|title=Brief History|publisher=Bangladesh Railway|accessdate=2011-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111220203245/http://www.railway.gov.bd/brief_history.asp|archivedate=20 دسمبر 2011}}</ref> بنگلہ دیش وچ شہباز پور تے ہندوستان وچ مہیساسن دے درمیان اک میٹر گیج لنک موجود ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.irfca.org/faq/faq-inter.html|title=Geography – International|publisher=[[IRFCA]]|accessdate=2011-12-16}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:حبی گنج ضلع]] [[گٹھ:1903ء وچ قائم ہوݨ والے ریلوے اسٹیشن]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا اُتے موجود متناسقات]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 860fn5gn5heq6ozqwo2dd2y3s3f63gf ورتن گل بات:אסטרו בוי 3 131830 712638 655895 2026-10-18T11:10:35Z Neriah 28306 Neriah پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:יאצקין52]] توں [[ورتن گل بات:אסטרו בוי]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/יאצקין52|יאצקין52]]" to "[[Special:CentralAuth/אסטרו בוי|אסטרו בוי]]" 655895 wikitext text/x-wiki ==جی آیاں نوں!== <font size="4"> السلام و علیکم! {{صفحہ}}، تے پنجابی وکیپیڈیا تے جی آیاں نوں ــ تہاڈے کَماں دا شکریہ ــ اسیں امید کردے آں کہ تہانوں اے جگہ پسند آئی ہوئے گی، تے تسی ایتھے رُکن دا فیصلہ کیتا ہوئے گا ــ ایتھے کچھ صفحے نیں جِتھے تُسی نظر مار لؤ تے (شاید) تہاڈے واسطے وکیپیڈیا چ بہتر ثابت ہوݨ: * '''[[وکیپیڈیا:پنج تھم|وکیپیڈیا دے پنج تھم]]''' * '''[[وکیپیڈیا:صفحے نوں کیویں بدلیئے|صفحے نوں کیویں بدلیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:مددآلے صفحے|مددآلے صفحے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:سبق|سبق]]''' * '''[[وکیپیڈیا:چنگا مضمون کیویں لکھیئے|چنگا مضمون کیویں لکھیئے]]''' * '''[[وکیپیڈیا:کم کرن دا وَل|کم کرن دا وَل]]'''<br> * تے اگر تسی وکیپیڈیا تے نیا صفحہ لکھنا چوندے او تے جاؤ '''[[وکیپیڈیا:صفحہ لکھاری|صفحہ لکھاری]]''' تےــ<br> میربانی کر کے گلاں دے صفحے چ اے نشان پاؤ: (~&#126;~~)، اے اپنے آپ ای تہاڈا ناں تے کم دی تریخ پاء دیوے گا۔<br> جے تہانوں کسی مدد دی لوڑ ہووے تے میری گلاں دے صفحے تے میرے کولوں پوچھ لو یا فیر اپنی گلاں دے صفحے تے '''<code>{&#123;مدد کرو}}</code>''' لکھ کے چھڈ دیؤ۔ کوئی وی تہاڈے سوال دا جواب دے سکتا وا۔ اک واری فیر، جی آیاں نوں!</font> --[[ورتنوالا:KaleemBot|KaleemBot]] ([[ورتن گل بات:KaleemBot|گل بات]] • [[خاص:Contributions/KaleemBot|کم]]) ۱۶:۴۲, ۲۳ دسمبر ۲۰۲۳ (PKT) p58xmgtpii1xqjav1ef81ra1kzcjfam ورتن گل بات:יאצקין52 3 149758 712639 2026-10-18T11:10:35Z Neriah 28306 Neriah پلٹی صفحہ [[ورتن گل بات:יאצקין52]] توں [[ورتن گل بات:אסטרו בוי]]: ؜Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/יאצקין52|יאצקין52]]" to "[[Special:CentralAuth/אסטרו בוי|אסטרו בוי]]" 712639 wikitext text/x-wiki #مڑجوڑ [[ورتن گل بات:אסטרו בוי]] nbcskflrwgixmosk1ocbbz3f726hc68