Wikiamachti pplwiki https://ppl.wikipedia.org/wiki/Achtu_Amat MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Takwikwil Wey Titajtaketzakan Tuknew Tuknew titajtaketzakan Wikiamachti Wikiamachti titajtaketzakan Taanalis Taanalis titajtaketzakan MediaWiki MediaWiki titajtaketzakan Tailwitilis Tailwitilis titajtaketzakan Shinechpalewikan Shinechpalewikan titajtaketzakan Takutun Takutun titajtaketzakan TimedText TimedText talk Tapualtakutun Tapualtakutun titajtaketzakan Evento Evento discusión Alejandro Sanz 0 1346 10184 10181 2026-09-28T16:38:18Z TimumachtikanNawat 33 10184 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Goyas 2025 - Alejandro Sanz (cropped).jpg|miniaturadeimagen]] == '''Alejandro Sánchez Pizarro''' == Kaj tiktukeytiat Alejandro Sanz. nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikwey ''tik ne techan Madrid, takutun italyu Espana.'' ''Yaja se wey takwikani.'' == '''''Ne itekiw.''''' == ====== '''''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis'''''   ====== * ''1989: Los chulos son pa’ cuidarlos'' * ''1991: Viviendo deprisa'' * ''1993: Si tu me miras'' * ''1995: 3'' * ''1997: Mas'' * ''2000: El alma al aire'' * ''2003: No es lo mismo'' * ''2006: El tren de los momentos'' * ''2009: Paraiso Express'' * ''2012: La musica no se toca'' * ''2015: Sirope'' * ''2019: El Disco'' * ''2021: Sanz'' * ''2025: Y ahora que +?'' ====== '''''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:'''''   ====== * ''1989: Los chulos son pa cuidarlos'' * ''1991: Pisando fuerte'' * ''1993: Si tú me miras''   * ''1995: Mi soledad y yo'' * ''1997: Corazón Partio'' * ''2000: El alma al aire'' * ''2003: No es lo mismo'' * ''2006: Te lo agradezco pero no'' * ''2009: Looking for Paradise'' * ''2012: No me compares'' * ''2015: A q no me dejas'' * ''2019: Mi persona favorita'' * ''2021: Bio'' * ''2025: Palmeras en el Jardin''   ====== ''Kimakaket miak tajtakulis ken:'' ====== * ''Festival Internacional de la Cancion de Vina del mar (2001, 2011, 2016,2024)'' * ''Los 40 Music Awards (2007, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017, 2018, 2019, 2025)'' * [[Taanalis:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 10.jpg|miniaturadeimagen]]''MTV Video Music Awards (2001)'' * ''Premios Grammy (2001, 2004, 2008, 2011, 2016, 2020, 2026)'' * ''Premios Grammy Latinos (2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2010, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2025)'' * ''Festival del Cante de las Minas (2011)'' * ''Premios Amigo (1997, 1998, 2000, 2003)''   * ''Premios Billboard de la Musica Latina (2006, 2010, 2024)'' * ''Premios de la Musica (1998, 2001, 2002, 2004, 2011'' * ''Premios ERES (1999)'' * ''Premios Gardel (1999, 2001, 2002)'' == '''''Ne ichtaka itunal:'''''   == '''''N'''e inan itukey'' María Pizarro Medina ''katka. Yaja se Espanachanej katka.''   ''wan ne iteku itukey'' Jesús Sánchez Madero ''katka. Yaja se Espanachanej'' <ref>Gentilicio de Español</ref>''katka.''   ''Ne isiwaw itukey'' Stephanie Cristina Cayo<ref>Novia actual</ref>''. Yaja se Peruchanej.'' <ref>Gentilicio de Peruano</ref>  ''Yaja kipia Manuela Sanchez Michel wan Alma Sanchez Perera''  isijsiwapíltzitin. Yaja kipia Alexander Sanchez Rivera wan Dylan Sanchez Perera ijukichpiltzin. ''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan'' instituto Mariana Pineda. ''Wan mumachtij pal muchiwki se'' ''tapuani tik ne wey tamachtiluyan'' academia Teide. ''wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual majtakti se.''   Yaja munamiktij iwan Jaydy Michel tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi. Wan muajkaw iwan ne isiwaw tik ne shiwit ume shikipil makwil. ''Yaja tekitki ken se takwikani tik ka ikal ne España.''   == Ijilpika:   == <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Alejandro_Sanz</nowiki> <nowiki>https://www.alejandrosanz.com/home</nowiki>   <nowiki>https://www.lecturas.com/famosos/alejandro-sanz</nowiki> == Ipanpa uni: == [[Taanalis:Alejandro Sanz - Cap Roig 2016.jpg|miniaturadeimagen]] s16finnqy9tknvig5v7w64fu2ay2kp1 10185 10184 2026-09-28T16:39:00Z TimumachtikanNawat 33 /* Ipanpa uni: */ 10185 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Goyas 2025 - Alejandro Sanz (cropped).jpg|miniaturadeimagen]] == '''Alejandro Sánchez Pizarro''' == Kaj tiktukeytiat Alejandro Sanz. nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikwey ''tik ne techan Madrid, takutun italyu Espana.'' ''Yaja se wey takwikani.'' == '''''Ne itekiw.''''' == ====== '''''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis'''''   ====== * ''1989: Los chulos son pa’ cuidarlos'' * ''1991: Viviendo deprisa'' * ''1993: Si tu me miras'' * ''1995: 3'' * ''1997: Mas'' * ''2000: El alma al aire'' * ''2003: No es lo mismo'' * ''2006: El tren de los momentos'' * ''2009: Paraiso Express'' * ''2012: La musica no se toca'' * ''2015: Sirope'' * ''2019: El Disco'' * ''2021: Sanz'' * ''2025: Y ahora que +?'' ====== '''''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:'''''   ====== * ''1989: Los chulos son pa cuidarlos'' * ''1991: Pisando fuerte'' * ''1993: Si tú me miras''   * ''1995: Mi soledad y yo'' * ''1997: Corazón Partio'' * ''2000: El alma al aire'' * ''2003: No es lo mismo'' * ''2006: Te lo agradezco pero no'' * ''2009: Looking for Paradise'' * ''2012: No me compares'' * ''2015: A q no me dejas'' * ''2019: Mi persona favorita'' * ''2021: Bio'' * ''2025: Palmeras en el Jardin''   ====== ''Kimakaket miak tajtakulis ken:'' ====== * ''Festival Internacional de la Cancion de Vina del mar (2001, 2011, 2016,2024)'' * ''Los 40 Music Awards (2007, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017, 2018, 2019, 2025)'' * [[Taanalis:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 10.jpg|miniaturadeimagen]]''MTV Video Music Awards (2001)'' * ''Premios Grammy (2001, 2004, 2008, 2011, 2016, 2020, 2026)'' * ''Premios Grammy Latinos (2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2010, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2025)'' * ''Festival del Cante de las Minas (2011)'' * ''Premios Amigo (1997, 1998, 2000, 2003)''   * ''Premios Billboard de la Musica Latina (2006, 2010, 2024)'' * ''Premios de la Musica (1998, 2001, 2002, 2004, 2011'' * ''Premios ERES (1999)'' * ''Premios Gardel (1999, 2001, 2002)'' == '''''Ne ichtaka itunal:'''''   == '''''N'''e inan itukey'' María Pizarro Medina ''katka. Yaja se Espanachanej katka.''   ''wan ne iteku itukey'' Jesús Sánchez Madero ''katka. Yaja se Espanachanej'' <ref>Gentilicio de Español - Españachanej</ref>''katka.''   ''Ne isiwaw itukey'' Stephanie Cristina Cayo<ref>Novia actual</ref>''. Yaja se Peruchanej.'' <ref>Gentilicio de Peruano - Peruchanej</ref>  ''Yaja kipia Manuela Sanchez Michel wan Alma Sanchez Perera''  isijsiwapíltzitin. Yaja kipia Alexander Sanchez Rivera wan Dylan Sanchez Perera ijukichpiltzin. ''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan'' instituto Mariana Pineda. ''Wan mumachtij pal muchiwki se'' ''tapuani tik ne wey tamachtiluyan'' academia Teide. ''wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual majtakti se.''   Yaja munamiktij iwan Jaydy Michel tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi. Wan muajkaw iwan ne isiwaw tik ne shiwit ume shikipil makwil. ''Yaja tekitki ken se takwikani tik ka ikal ne España.''   == Ijilpika:   == <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Alejandro_Sanz</nowiki> <nowiki>https://www.alejandrosanz.com/home</nowiki>   <nowiki>https://www.lecturas.com/famosos/alejandro-sanz</nowiki> == Ipanpa uni: == [[Taanalis:Alejandro Sanz - Cap Roig 2016.jpg|miniaturadeimagen]] h9ql26n4ckb8brz9rcina80pt5gcl49 Billie Eilish 0 1357 10188 10183 2026-09-28T16:42:52Z TimumachtikanNawat 33 10188 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Billie Eilish MTV Canvas 01.png|miniaturadeimagen]] == Billie Eilish Pirate Baird O’Connell == Kaj tiktukeytiat Billie Eilish. Billie Eilish nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit ume shikipil se tik ne techan Los Angeles, California takutun italyu Estados Unidos. Yaja se wey takwikani. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis: * When we all fall asleep, Where do we go?;Ume shikipil kashtulnawi (2019) * Live at Third Man Records ;Ume shikipil se Pual (2020) * Happier than ever ;Ume shikipil se pual se (2021) * Live at the Steve Jobs Theater ;Ume shikipil se pual se (2021) * Hit me hard and soft ;Ume shikipil se pual nawi (2024) Yaja kichiwa miak tajtakwikalis: * Ocean Eyes ;Ume shikipil kashtulume (2017) * Bad guy, You should see me in a crown ;Ume shikipil kashtulnawi (2019) * Happier than ever, Therefore I Am ;Ume shikipil se pual se (2021) * TV ;Ume shikipil se pual ume (2022) * Lunch, Birds of a feather wan Wildflower ;Ume shikipil se pual nawi (2024) == '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' == * Premios Academy Awards (2022, 2024) * Premios Grammy (2020, 2021, 2024, 2026) * [[Taanalis:Billie Eilish MTV 2019.png|miniaturadeimagen]]Golden Globe (2022, 2024) == '''Ne ichtaka itunal:''' == Ne inan itukey Maggie Baird. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense</ref>. wan ne iteku itukey Patrick O’Connell. Yaja se Estadosunidoschanej. Ne Iyuluchin<ref>su corazoncito</ref> itukey Nat Wolff. Yaja se Estadosunidoschanej. Yaja mumachtij ''mumachtij ka ikal'' <ref>estudio en su casa</ref>  == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Billie_Eilish https://www.billboard.com/artist/billie-eilish/ https://www.britannica.com/biography/Billie-Eilish == Ipanpa uni == <references /> 3ce6aygvs6eui5r8z7l4d4x391oudk0 10189 10188 2026-09-28T16:49:07Z TimumachtikanNawat 33 /* Ipanpa uni */ 10189 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Billie Eilish MTV Canvas 01.png|miniaturadeimagen]] == Billie Eilish Pirate Baird O’Connell == Kaj tiktukeytiat Billie Eilish. Billie Eilish nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit ume shikipil se tik ne techan Los Angeles, California takutun italyu Estados Unidos. Yaja se wey takwikani. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis: * When we all fall asleep, Where do we go?;Ume shikipil kashtulnawi (2019) * Live at Third Man Records ;Ume shikipil se Pual (2020) * Happier than ever ;Ume shikipil se pual se (2021) * Live at the Steve Jobs Theater ;Ume shikipil se pual se (2021) * Hit me hard and soft ;Ume shikipil se pual nawi (2024) Yaja kichiwa miak tajtakwikalis: * Ocean Eyes ;Ume shikipil kashtulume (2017) * Bad guy, You should see me in a crown ;Ume shikipil kashtulnawi (2019) * Happier than ever, Therefore I Am ;Ume shikipil se pual se (2021) * TV ;Ume shikipil se pual ume (2022) * Lunch, Birds of a feather wan Wildflower ;Ume shikipil se pual nawi (2024) == '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' == * Premios Academy Awards (2022, 2024) * Premios Grammy (2020, 2021, 2024, 2026) * [[Taanalis:Billie Eilish MTV 2019.png|miniaturadeimagen]]Golden Globe (2022, 2024) == '''Ne ichtaka itunal:''' == Ne inan itukey Maggie Baird. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense - Estadosunidoschanej</ref>. wan ne iteku itukey Patrick O’Connell. Yaja se Estadosunidoschanej. Ne Iyuluchin<ref>su corazoncito</ref> itukey Nat Wolff. Yaja se Estadosunidoschanej. Yaja mumachtij ''mumachtij ka ikal'' <ref>estudio en su casa</ref>  == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Billie_Eilish https://www.billboard.com/artist/billie-eilish/ https://www.britannica.com/biography/Billie-Eilish == Ipanpa uni == <references /> ssiyzevjrggudf6d8q9kf39c8369hth Librado Silva Galeana 0 1359 10215 10079 2026-09-28T17:55:47Z TimumachtikanNawat 33 10215 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Librado.webp|izquierda|miniaturadeimagen|Librado Silva]] Librado Silva Galeana (nombre real) kaj tiktukeytiat Librado Silva Galeana (nombre artístico). Librado Silva Galeana (nombre) nesik se tunal majtakti ume (día) pal ne metzti chiwey (mes) tik ne shiwit se shikipil chinawi tzunti Unpual Ume (1942) tik ne techan Stannan (pueblo), (departamento) Milpa Alta takutun italyu Mexico (país). Yaja se wey Nawatamachtiani (profesión) katka. == '''Ne itekiw: tay kichiwhi?''' == "En el lugar de las aguilas rentes" "El Temazcar" "La Vispera del Dia de Muertos" == '''Ne ichtaka itunal:''' == Ne inan itukey Margarita Galeana (madre) katka. Yaja se meshicachanes (gentilicio)  katka. wan ne iteku itukey Gregorio Silva (padre) katka. Yaja se Egiptochanej (gentilicio) katka. <ref name=":1">[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref> Ne ishulejyu/isiwaw itukey Elpidia Cruz (esposa) katka. Yaja se meshicachanes (gentilicio)   katka. <ref>[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref> Yaja kipia yey iipijpipil katka. (hijos de hombre o de mujer). <ref name=":1" /> Ne iipijpipil intukeyIgnacio Elena y Gregorio katka. (nombres de los hijos) Wan mumachtij pal muchiwki se tamchtiani (profesión) tik ne wey tamachtiluyan UNAM (Universidad) Yaja tekitki ken se tamachtiani (profesión) tik UNAM (lugar de trabajo) <ref>https://www.bing.com/search?q=Librado+Silva+Galeana+(1942-2014)&cvid=367f739c1c1f4a7e9662830c780d1abc&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhBFGD3SAQgxNjQzajBqNKgCCLACAQ&FORM=ANAB01&DAF0=1&PC=U531</ref> tik ne italyu Mexico DF (país). Yaja munamiktij iwan Elpidia Cruz (nombre de espos@) tik ne shiwit ____________(año de casamiento). Yaja mikik se tunal Senpual chiknawi (día) pal ne metzti nawi (mes) tik ne shiwit_ume shikipil majtakti nawi (año), tik ne techan D F (pueblo), Mexico akutun italyu (departamento), tik ne italyu Mexico (país). <ref>[https://www.mexicodesconocido.com.mx/librado-silva-galeana-biografia.html Librado Silva Galeana, breve biografía del defensor del náhuatl - México Desconocido]</ref> == Ijilpika: == bbkbe0ebu63ewy8nv07r0ru8y2t5wli 10219 10215 2026-09-28T18:05:00Z TimumachtikanNawat 33 10219 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Librado.webp|izquierda|miniaturadeimagen|Librado Silva]] Librado Silva Galeana kaj tiktukeytiat Librado Silva Galeana. Librado Silva Galeana nesik se tunal majtakti ume pal ne metzti chiwey tik ne shiwit se shikipil chinawi tzunti Unpual Ume (1942) tik ne techan Stannan, Milpa Alta takutun italyu Mexico. Yaja se wey Nawatamachtiani (profesión) katka. == '''Ne itekiw: tay kichiwhi?''' == "En el lugar de las aguilas rentes" "El Temazcar" "La Vispera del Dia de Muertos" == '''Ne ichtaka itunal:''' == Ne inan itukey Margarita Galeana katka. Yaja se meshicachanes  katka. wan ne iteku itukey Gregorio Silva katka. Yaja se Egiptochanej katka. <ref name=":1">[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref> Ne ishulejyu/isiwaw itukey Elpidia Cruz katka. Yaja se Meshikuchanej   katka. <ref>[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref> Yaja kipia yey iipijpipil katka. <ref name=":1" /> Ne iipijpipil intukeyIgnacio Elena y Gregorio katka. Wan mumachtij pal muchiwki se tamchtiani tik ne wey tamachtiluyan UNAM Yaja tekitki ken se tamachtiani tik UNAM <ref>https://www.bing.com/search?q=Librado+Silva+Galeana+(1942-2014)&cvid=367f739c1c1f4a7e9662830c780d1abc&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhBFGD3SAQgxNjQzajBqNKgCCLACAQ&FORM=ANAB01&DAF0=1&PC=U531</ref> tik ne italyu Mexico DF. Yaja munamiktij iwan Elpidia Cruz Yaja mikik se tunal Senpual chiknawi pal ne metzti nawi tik ne shiwit_ume shikipil majtakti nawi, tik ne techan D F, Meshiku akutun italyu, tik ne italyu Meshiku. <ref>[https://www.mexicodesconocido.com.mx/librado-silva-galeana-biografia.html Librado Silva Galeana, breve biografía del defensor del náhuatl - México Desconocido]</ref> == Ijilpika: == 7cpdkbky52e4el2wt2xl18zv7ovlk79 Adele 0 1360 10186 10182 2026-09-28T16:39:40Z TimumachtikanNawat 33 10186 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Adele 2016.jpg|miniaturadeimagen]] == '''Adele Laurie Blue Adkins''' == Kaj tiktukeytiat Adele.   Adele nesik se tunal makwil pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual chikwey ''tik ne techan Tottenham, Londres takutun italyu Reino Unido.''   ''Yaja se wey  takwikani.'' ==  '''''Ne itekiw: tay kichiwki?'''''   == ''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis''   * ''Kashtulnawi'' * ''Se pual se'' * ''Se pual makwil'' * ''Se pual majtakti'' * ''Live at the Royal Albert Hall'' == ''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis'' == * ''Chasing Pavements'' * ''Make You Feel My Love'' * ''Someone Like You''   * ''Easy On Me'' * [[Taanalis:Adele Feb 24 23.jpg|miniaturadeimagen]]''Send My Love'' * ''I Drink Wine''   == '''''Kimakaket miak tajtakulis ken''''' == * ''Academy Awards (2013)'' * ''Premios Grammy (2009, 2012, 2017, 2023)'' * ''Premios Golden Globe (2013)'' == '''''Ne ichtaka itunal:'''''   == ''Ne inan itukey Penny Adkins. Yaja se Ingleschanej''<ref>Gentilicio de Ingles</ref>''.''   ''wan ne iteku itukey Marc Evans katka. Yaja se Ingleschanej katka.''   ''Ne ishulejyu Simon Konecki. Yaja se Ingleschanej.''   ''Yaja kipia se ipilawan.''   ''Ne ipilawan intukey Angelo Adkins.''   Ne Iyuluchin <ref>su corazoncito</ref>itukey Rich Paul. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense</ref>. ''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan BRIT school wan kiski tik ne shiwit ume shikipil chikwasen.'' Yaja munamiktij iwan Simon Konecki tik ne shiwit ume shikipil kashtulyey''.''   ''Wan muajkaw iwan ne ishulejyu tik ne shiwit ume shikipil se pual se.''   == '''Ijilpika''' == https://en.wikipedia.org/wiki/Adele https://www.billboard.com/artist/adele/ https://www.biography.com/musicians/adele == '''Ipanpa uni''' == <references /> co23mnkshvognog6306gjagbc6cnaw4 10187 10186 2026-09-28T16:42:13Z TimumachtikanNawat 33 /* Ne ichtaka itunal:   */ 10187 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Adele 2016.jpg|miniaturadeimagen]] == '''Adele Laurie Blue Adkins''' == Kaj tiktukeytiat Adele.   Adele nesik se tunal makwil pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual chikwey ''tik ne techan Tottenham, Londres takutun italyu Reino Unido.''   ''Yaja se wey  takwikani.'' ==  '''''Ne itekiw: tay kichiwki?'''''   == ''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis''   * ''Kashtulnawi'' * ''Se pual se'' * ''Se pual makwil'' * ''Se pual majtakti'' * ''Live at the Royal Albert Hall'' == ''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis'' == * ''Chasing Pavements'' * ''Make You Feel My Love'' * ''Someone Like You''   * ''Easy On Me'' * [[Taanalis:Adele Feb 24 23.jpg|miniaturadeimagen]]''Send My Love'' * ''I Drink Wine''   == '''''Kimakaket miak tajtakulis ken''''' == * ''Academy Awards (2013)'' * ''Premios Grammy (2009, 2012, 2017, 2023)'' * ''Premios Golden Globe (2013)'' == '''''Ne ichtaka itunal:'''''   == ''Ne inan itukey Penny Adkins. Yaja se Inglaterrachanej''<ref>Gentilicio de Ingles</ref>''.''   ''wan ne iteku itukey Marc Evans katka. Yaja se Inglaterrachanej katka.''   ''Ne ishulejyu Simon Konecki. Yaja se Inglaterrachanej.''   ''Yaja kipia se ikunew.''   ''Ne iukichkunew itukey Angelo Adkins.''   Ne Iyuluchin <ref>su corazoncito</ref>itukey Rich Paul. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense</ref>. ''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan BRIT school wan kiski tik ne shiwit ume shikipil chikwasen.'' Yaja munamiktij iwan Simon Konecki tik ne shiwit ume shikipil kashtulyey''.''   ''Wan muajkaw iwan ne ishulejyu tik ne shiwit ume shikipil se pual se.''   == '''Ijilpika''' == https://en.wikipedia.org/wiki/Adele https://www.billboard.com/artist/adele/ https://www.biography.com/musicians/adele == '''Ipanpa uni''' == <references /> 9k2d3es85s0nl8z9tyzq7mqu7rw4o2e Omara Portuondo 0 1362 10190 10055 2026-09-28T16:51:35Z TimumachtikanNawat 33 10190 wikitext text/x-wiki == Omara Portuondo Peláez == Kaj tiktukeytiat Omara Portuondo. [[File:Buena Vista Social Club ZMF 2015 IMGP9114.jpg|thumb|Portuondo ka 2015|alt=Portuondo in 2015]] Omara Portuondo nesik se tunal se pual chik nawi (29) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (1930) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba. Yaja se wey takwikani filín wan son cubano. == Ne itekiw: tay kichiwki? == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis * 1958: Magia negra * 1966: Como un milagro, con J. Márquez y su banda * 1967: Esta es Omara Portuondo * 1967: Omara Portuondo * 1974: Omara Portuondo y Martín Rojas (grabado en Finlandia). * 1981: Y tal vez * 1983: Omara Portuondo * 1984: Jorrín, con Tito Bermúdez, Omara y Farah * 1984: Omara Portuondo canta el son * 1991: Soy cubana * 1995: Pensamientos * 1995: Omara Portuondo, con Adalberto Álvarez * 1995: Cuarteto Las D’Aída (reedición de un LP de 1957). * 1995: Palabras (grabado en España). * 1996: Amigas, con Moraima Secada y Elena Burke * 1997: La novia del feeling * 1997: Desafíos, con Chucho Valdés (de Irakere). * 2000: Buena Vista Social Club presenta: Omara Portuondo (WCD059). * 2000: Omara Portuondo - La colección cubana * 2000: Veinte años, contiene entre otras: Quizás, quizás, quizás (Edenways). * 2004: Flor de amor, contiene el tema Amor de mis amores . * 2005: Lágrimas negras, canciones y boleros * 2007: Duets * 2007: Singles * 2008: Gracias * 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania * 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania ao vivo (DVD). * 2009: Gracias * 2018: Omara Siempre (Egrem) * 2020: Mariposas (Bis Music) * 2023: Vida (One World Music) == Kimakaket miak tajtakulis ken: == # 1970: Festival de la Canción de Varadero # 1981: Premio Mi canto a la ciudad # 1981: Girasol de la Popularidad (Revista Opina). # 1984: Premio del Ayuntamiento de Saint Bois (Francia). # 1987: Segundo Encuentro Latinoamericano de la Nueva Canción # 1988: Medalla Alejo Carpentier # 1990: Premio en España por el espectáculo Noche cubana # 2002: Orden Félix Varela (Cuba). # 2004: Cruz Roja Internacional la nombró Embajadora Internacional # 2009: Grammy Latino en la categoría de Mejor Álbum de Música Tropical Contemporánea por Gracias # 2011: Premio del Gran Teatro de La Habana 2011 # 2014: Premio La Mar de Músicas # 2019: Premio a la excelencia musical de la Academia Latina de la Grabación # 2023: Premio Grammy Latino al Mejor Álbum de Música Tropical Tradicional por Vida == Ne ichtaka itunal: == Ne inan itukey Esperanza Peláez katka. Yaja se Cubachanej katka. wan ne iteku itukey Bartolomé Portuondo katka. Yaja se Cubachanej katka. Ne ishulejyu itukey Martín Rojas katka. Yaja se Cubachanej katka. Yaja kipia se ipilawan. Ne ipilawan intukey Ariel Jimenez Portuondo. Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume pual makwil (1945) wan ume shikipil se pual chikwasen (2026) tik ne italyu Cuba. An takwika ka nujne ne taltikpak. == Ijilpika: == https://es.wikipedia.org/wiki/Omara_Portuondo https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/music-popular-and-jazz-biographies/omara-portuondo https://www.omaraportuondo.com/bio 49ayw6j1wul07rf40polhmldknlrqvc 10193 10190 2026-09-28T16:54:50Z TimumachtikanNawat 33 10193 wikitext text/x-wiki == Omara Portuondo Peláez == Kaj tiktukeytiat Omara Portuondo. [[File:Buena Vista Social Club ZMF 2015 IMGP9114.jpg|thumb|Portuondo ka 2015|alt=Portuondo in 2015]] Omara Portuondo nesik se tunal se pual chik nawi (29) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (1930) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba. Yaja se wey takwikani filín wan son cubano. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis * 1958: Magia negra * 1966: Como un milagro, con J. Márquez y su banda * 1967: Esta es Omara Portuondo * 1967: Omara Portuondo * 1974: Omara Portuondo y Martín Rojas (grabado en Finlandia). * 1981: Y tal vez * 1983: Omara Portuondo * 1984: Jorrín, con Tito Bermúdez, Omara y Farah * 1984: Omara Portuondo canta el son * 1991: Soy cubana * 1995: Pensamientos * 1995: Omara Portuondo, con Adalberto Álvarez * 1995: Cuarteto Las D’Aída (reedición de un LP de 1957). * 1995: Palabras (grabado en España). * 1996: Amigas, con Moraima Secada y Elena Burke * 1997: La novia del feeling * 1997: Desafíos, con Chucho Valdés (de Irakere). * 2000: Buena Vista Social Club presenta: Omara Portuondo (WCD059). * 2000: Omara Portuondo - La colección cubana * 2000: Veinte años, contiene entre otras: Quizás, quizás, quizás (Edenways). * 2004: Flor de amor, contiene el tema Amor de mis amores . * 2005: Lágrimas negras, canciones y boleros * 2007: Duets * 2007: Singles * 2008: Gracias * 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania * 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania ao vivo (DVD). * 2009: Gracias * 2018: Omara Siempre (Egrem) * 2020: Mariposas (Bis Music) * 2023: Vida (One World Music) == Kimakaket miak tajtakulis ken: == # 1970: Festival de la Canción de Varadero # 1981: Premio Mi canto a la ciudad # 1981: Girasol de la Popularidad (Revista Opina). # 1984: Premio del Ayuntamiento de Saint Bois (Francia). # 1987: Segundo Encuentro Latinoamericano de la Nueva Canción # 1988: Medalla Alejo Carpentier # 1990: Premio en España por el espectáculo Noche cubana # 2002: Orden Félix Varela (Cuba). # 2004: Cruz Roja Internacional la nombró Embajadora Internacional # 2009: Grammy Latino en la categoría de Mejor Álbum de Música Tropical Contemporánea por Gracias # 2011: Premio del Gran Teatro de La Habana 2011 # 2014: Premio La Mar de Músicas # 2019: Premio a la excelencia musical de la Academia Latina de la Grabación # 2023: Premio Grammy Latino al Mejor Álbum de Música Tropical Tradicional por Vida == Ne ichtaka itunal: == Ne inan itukey Esperanza Peláez katka. Yaja se Cubachanej katka. wan ne iteku itukey Bartolomé Portuondo katka. Yaja se Cubachanej katka. Ne ishulejyu itukey Martín Rojas katka. Yaja se Cubachanej katka. Yaja kipia se ikunew. Ne ipilawan intukey Ariel Jimenez Portuondo. Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume pual makwil (1945) wan ume shikipil se pual chikwasen (2026) tik ne italyu Cuba. An takwika ka nujne ne taltikpak. == Ijilpika: == https://es.wikipedia.org/wiki/Omara_Portuondo https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/music-popular-and-jazz-biographies/omara-portuondo https://www.omaraportuondo.com/bio efe3bey6kaexg63r6f26qgrd47hnx53 Marta Valdés 0 1363 10191 10052 2026-09-28T16:52:10Z TimumachtikanNawat 33 10191 wikitext text/x-wiki == Marta Emilia Valdés González == Kaj tiktukeytiat Marta Valdés. Marta Valdés nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti nawi (1934) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba. Yaja se wey <ref>mekawewetzutzunani</ref>, takwikani, sonchiwani wan takwikalismawawasuan katka. == Ne itekiw: tay kichiwki? == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis * 1981, Nuestro Autores (Areito) * 2000, Tú No Sospechas iwan Chano Domínguez (El Europeo Música) * 2005, Doce Boleros Míos iwan Rey Ugarte (Unicornio Producciones Abdala) * 2014, En la Imaginación (Disco Caramba) Kimakaket miak tajtakulis ken: * 2005 Premio Nacional de Música de Cuba == Ne ichtaka itunal: == Marta te kinpia imiekawan. Yaja mumachtij tik ne wey tamachtiluyan Universidad de La Habana wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual majtakti ume (1952). Yaja tekitki ken se sonchiwalis tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi ume pual majtakti makwil (1955) wan ume shikipil se pual nawi (2024) tik ne italyu Cuba. Yaja mikik se tunal yey (3) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit ume shikipil se pual nawi (2024), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba. == Ijilpika: == https://www.cubainformacion.tv/cuba/20241006/111689/111689-dia-de-dolor-fallecio-marta-valdes https://www.abc.es/cultura/musica/muere-cantautora-marta-valdes-referente-cultura-cubana-20241004173947-nt.html https://www.ecured.cu/Martha_Vald%C3%A9s https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-desde-su-mundo/ https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-mis-canciones-estan-en-buenas-manos/ https://www.cancioneros.com/aa/545/1/cancioneros-donde-aparecen-canciones-de-marta- == Ipanpa uni: == Mekawewetzutzunani: Guitarrista s0j6ohrlnez6b0qnjjt4n364rfv77q7 10194 10191 2026-09-28T16:55:37Z TimumachtikanNawat 33 10194 wikitext text/x-wiki == '''Marta Emilia Valdés González''' == Kaj tiktukeytiat Marta Valdés. Marta Valdés nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti nawi (1934) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba. Yaja se wey <ref>mekawewetzutzunani</ref>, takwikani, sonchiwani wan takwikalismawawasuan katka. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis * 1981, Nuestro Autores (Areito) * 2000, Tú No Sospechas iwan Chano Domínguez (El Europeo Música) * 2005, Doce Boleros Míos iwan Rey Ugarte (Unicornio Producciones Abdala) * 2014, En la Imaginación (Disco Caramba) Kimakaket miak tajtakulis ken: * 2005 Premio Nacional de Música de Cuba == '''Ne ichtaka itunal:''' == Marta te kinpia imiekawan. Yaja mumachtij tik ne wey tamachtiluyan Universidad de La Habana wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual majtakti ume (1952). Yaja tekitki ken se sonchiwalis tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi ume pual majtakti makwil (1955) wan ume shikipil se pual nawi (2024) tik ne italyu Cuba. Yaja mikik se tunal yey (3) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit ume shikipil se pual nawi (2024), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba. == Ijilpika: == https://www.cubainformacion.tv/cuba/20241006/111689/111689-dia-de-dolor-fallecio-marta-valdes https://www.abc.es/cultura/musica/muere-cantautora-marta-valdes-referente-cultura-cubana-20241004173947-nt.html https://www.ecured.cu/Martha_Vald%C3%A9s https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-desde-su-mundo/ https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-mis-canciones-estan-en-buenas-manos/ https://www.cancioneros.com/aa/545/1/cancioneros-donde-aparecen-canciones-de-marta- == Ipanpa uni: == Mekawewetzutzunani: Guitarrista fwla3od9coxde5wuus953g2si62v9lg Celeste Mendoza 0 1366 10192 10053 2026-09-28T16:52:46Z TimumachtikanNawat 33 10192 wikitext text/x-wiki == Celeste Mendoza Beltrán == Celeste Mendoza Beltrán kaj tiktukeytiat Celeste Mendoza. Celeste Mendoza nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se paul majtakti (1930) tik ne techan Santiago de Cuba takutun italyu Cuba. Yaja se wey takwikani wan mijtutiani katka. == Ne itekiw: tay kichiwki? == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis: * Celeste, Mucha Celeste (1992) * Guapachosa (1994) * Cuba (1993) * Papa Oggun (1996) * Reina de Island Soul (1998) * Reina del Guaguanco (2000) * Que Me Castigue Dios Y Otros Exitos (2000) * Celeste Mendoza Con Sierra Maestra (2000) * Soberana (2002) * Reino De La Rumba (2002) == Ne ichtaka itunal: == Celeste te kinpia imiekawan. Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume paul majtakti (1950) wan se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998) tik ne italyu Cuba (país). Yaja mikik se tunal se paul se (21) pal ne metzti majtakti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba. == Ijilpika: == https://es.wikipedia.org/wiki/Celeste_Mendoza https://www.desmemoriados.com/divina-y-terrenal-celeste-mendoza/ https://medium.com/esto-me-suena/celeste-mendoza-el-guaguanco-es-su-reino-perfil-455fd5f1aa77 lhp14py4dupc5lt6lrge0sfuz1x88pg 10195 10192 2026-09-28T16:56:33Z TimumachtikanNawat 33 10195 wikitext text/x-wiki == '''Celeste Mendoza Beltrán''' == Celeste Mendoza Beltrán kaj tiktukeytiat Celeste Mendoza. Celeste Mendoza nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se paul majtakti (1930) tik ne techan Santiago de Cuba takutun italyu Cuba. Yaja se wey takwikani wan mijtutiani katka. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis: * Celeste, Mucha Celeste (1992) * Guapachosa (1994) * Cuba (1993) * Papa Oggun (1996) * Reina de Island Soul (1998) * Reina del Guaguanco (2000) * Que Me Castigue Dios Y Otros Exitos (2000) * Celeste Mendoza Con Sierra Maestra (2000) * Soberana (2002) * Reino De La Rumba (2002) == '''Ne ichtaka itunal:''' == Celeste te kinpia imiekawan. Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume paul majtakti (1950) wan se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998) tik ne italyu Cuba. Yaja mikik se tunal se paul se (21) pal ne metzti majtakti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba. == '''Ijilpika:''' == https://es.wikipedia.org/wiki/Celeste_Mendoza https://www.desmemoriados.com/divina-y-terrenal-celeste-mendoza/ https://medium.com/esto-me-suena/celeste-mendoza-el-guaguanco-es-su-reino-perfil-455fd5f1aa77 ofm4xum7warg0cyt530jkbsj2sjofh7 Malalai de Maiwand 0 1368 10207 10082 2026-09-28T17:38:14Z TimumachtikanNawat 33 TimumachtikanNawat trasladó la página [[Malalai pal ne Maiwand]] a [[Malalai de Maiwand]] 10082 wikitext text/x-wiki Malalai pal ne Maiwand (Pashtún: [malɑˈləi]), nusan kishmati ken Malala (Pashtún: ملاله), u Malalai Anna (Pashtún: ملالۍ انا, Malalai ne “Nantzin”) yaja wey tapalewiani<ref>heroína/hero</ref> pal ne Afkanistán ijikniwan<ref>gente, personas, tribu</ref> kaj kinputzua ne afkan tajtasumani<ref>guereros, tropas, militares, ejercito</ref> tik ne tasumalis<ref>guerra, war</ref> pal ne Maiwand, tik ne ukse Anklo-Afkan tasumalis. Yaja kisunki iwan Ayub Khan, wan kiwijket Afkanistán ka lilish<ref>victoria, win</ref> tik ne tasumalis pal ne Maiwand tik ne se pual chikume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (27/07/1880). Yaja nusan kishmati ken “Ne Afkán Juana pal ne Arko’’ u ken “Ne Afkán Molly Pitcher’’.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Molly_Pitcher]</ref> Nemi sujsul tajtamachtiluyan, kajkaltajpatiani, wan ukse dajdatka iwan itukey tik ne Afkanistán, wan itunal kilwia ka ajamachti tik ne italyu. == Itunal<ref>biografía</ref> == Malalai nesik tik ne Ishaqzai ijikniwan tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti yey pual se (1861 )tik ne techan Khig, nemi makwil kilometros inawak ne Maiwand techan ka ital Kandahar pal ne Afkanistán. <ref name=":1">[https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref> Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (1880) Bretaña musunki iwan Afkanistán,katka musuntiwit intzala ne ume ital pejki tik ne se tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul yey (1/08/1838) wan tanki majtakti ume tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti ume pual ume (12/10/1842).<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Anglo-Afghan_War]</ref> Ne tatuktiani<ref>lider</ref> pal ne tajtasumani pal ne Afkanistán katka Ayub khan, ipíltzin pal ne Afkán Emir Sher Ali Khan. Malalai iteku, kaj katka se taishkamasattajpiani<ref>shepherd, cuidador/pastor de ovejas</ref> wan isiwaw kinputzujket tik ne tajtasumani pal ne Ayub Khans, ka wey tasumalis<ref>batalla, ataque</ref> tik ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwy tzunti nawi pual (07/1880). Malalali Ishaqzai nemi kata kinpajtij tajtatzuntekini<ref>heridos</ref>. Melka Malalali mikik ka tasumalulis,yaja kipia katka kashtul yey shiwit u kashtul nawi shiwit keman yaja mikik.<ref name=":1" /> == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand https://es.wikipedia.org/wiki/Malalai_de_Maiwand https://www.garenewing.co.uk/angloafghanwar/biography/malalai.php == Ipanpa uni == <references /> 656i45ycj0wa4cukllg3z2b5dhxvv0o 10209 10207 2026-09-28T17:40:53Z TimumachtikanNawat 33 10209 wikitext text/x-wiki Malalai pal ne Maiwand (Pashtún: [malɑˈləi]), nusan kishmati ken Malala (Pashtún: ملاله), u Malalai Anna (Pashtún: ملالۍ انا, Malalai ne “Nantzin”) yaja wey tapalewiani<ref>heroína/hero</ref> pal ne Afkanistán ijikniwan<ref>gente, personas, tribu</ref> kaj kinputzua ne afkan tajtasumani<ref>guereros, tropas, militares, ejercito</ref> tik ne tasumalis<ref>guerra, war</ref> pal ne Maiwand, tik ne ukse Anklo-Afkan tasumalis. Yaja kisunki iwan Ayub Khan, wan kiwijket Afkanistán ka lilish<ref>victoria, win</ref> tik ne tasumalis pal ne Maiwand tik ne se pual chikume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (27/07/1880). Yaja nusan kishmati ken “Ne Afkán Juana pal ne Arko’’ u ken “Ne Afkán Molly Pitcher’’.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Molly_Pitcher]</ref> Nemi sujsul tajtamachtiluyan, kajkaltajpatiani, wan ukse dajdatka iwan itukey tik ne Afkanistán, wan itunal kilwia ka ajamachti tik ne italyu. == Itunal<ref>biografía</ref> == Malalai nesik tik ne Ishaqzai ijikniwan tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti yey pual se (1861 )tik ne techan Khig, nemi makwil kilometros inawak ne Maiwand techan ka ital Kandahar pal ne Afkanistán. <ref name=":1">[https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref> Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (1880) Bretaña musunki iwan Afkanistán,katka musuntiwit intzala ne ume ital pejki tik ne se tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul yey (1/08/1838) wan tanki majtakti ume tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti ume pual ume (12/10/1842).<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Anglo-Afghan_War]</ref> Ne tatuktiani<ref>lider</ref> pal ne tajtasumani pal ne Afkanistán katka Ayub khan, ipíltzin pal ne Afkán Emir Sher Ali Khan. Malalai iteku, kaj katka se taishkamasattajpiani<ref>shepherd, cuidador/pastor de ovejas</ref> wan isiwaw kinputzujket tik ne tajtasumani pal ne Ayub Khans, ka wey tasumalis<ref>batalla, ataque</ref> tik ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwy tzunti nawi pual (07/1880). Malalali Ishaqzai nemi kata kinpajtij tajtatzuntekini<ref>heridos</ref>. Melka Malalali mikik ka tasumalulis,yaja kipia katka kashtul yey shiwit u kashtul nawi shiwit keman yaja mikik.<ref name=":1" /> == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand https://es.wikipedia.org/wiki/Malalai_de_Maiwand https://www.garenewing.co.uk/angloafghanwar/biography/malalai.php == Ipanpa uni == <references /> infef1lzwv3a3vnn6il2b955whefiqw 10211 10209 2026-09-28T17:46:00Z TimumachtikanNawat 33 10211 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Afghan-Soviet war.png|miniaturadeimagen]] Malalai pal ne Maiwand (Pashtún: [malɑˈləi]), nusan kishmati ken Malala (Pashtún: ملاله), u Malalai Anna (Pashtún: ملالۍ انا, Malalai ne “Nantzin”) yaja wey tapalewiani<ref>heroína/hero</ref> pal ne Afkanistán ijikniwan<ref>gente, personas, tribu</ref> kaj kinputzua ne afkan tajtasumani<ref>guereros, tropas, militares, ejercito</ref> tik ne tasumalis<ref>guerra, war</ref> pal ne Maiwand, tik ne ukse Anklo-Afkan tasumalis. Yaja kisunki iwan Ayub Khan, wan kiwijket Afkanistán ka lilish<ref>victoria, win</ref> tik ne tasumalis pal ne Maiwand tik ne se pual chikume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (27/07/1880). Yaja nusan kishmati ken “Ne Afkán Juana pal ne Arko’’ u ken “Ne Afkán Molly Pitcher’’.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Molly_Pitcher]</ref> Nemi sujsul tajtamachtiluyan, kajkaltajpatiani, wan ukse dajdatka iwan itukey tik ne Afkanistán, wan itunal kilwia ka ajamachti tik ne italyu. == Itunal<ref>biografía</ref> == Malalai nesik tik ne Ishaqzai ijikniwan tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti yey pual se (1861 )tik ne techan Khig, nemi makwil kilometros inawak ne Maiwand techan ka ital Kandahar pal ne Afkanistán. <ref name=":1">[https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref> Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (1880) Bretaña musunki iwan Afkanistán,katka musuntiwit intzala ne ume ital pejki tik ne se tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul yey (1/08/1838) wan tanki majtakti ume tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti ume pual ume (12/10/1842).<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Anglo-Afghan_War]</ref> Ne tatuktiani<ref>lider</ref> pal ne tajtasumani pal ne Afkanistán katka Ayub khan, ipíltzin pal ne Afkán Emir Sher Ali Khan. Malalai iteku, kaj katka se taishkamasattajpiani<ref>shepherd, cuidador/pastor de ovejas</ref> wan isiwaw kinputzujket tik ne tajtasumani pal ne Ayub Khans, ka wey tasumalis<ref>batalla, ataque</ref> tik ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwy tzunti nawi pual (07/1880). Malalali Ishaqzai nemi kata kinpajtij tajtatzuntekini<ref>heridos</ref>. Melka Malalali mikik ka tasumalulis,yaja kipia katka kashtul yey shiwit u kashtul nawi shiwit keman yaja mikik.<ref name=":1" /> == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand https://es.wikipedia.org/wiki/Malalai_de_Maiwand https://www.garenewing.co.uk/angloafghanwar/biography/malalai.php == Ipanpa uni == <references /> ky8zpzv6yak1k1u4cw9w7kjq3n0iucu Malala Yousafzai 0 1369 10206 10083 2026-09-28T17:37:36Z TimumachtikanNawat 33 10206 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Malala Yousafzai 2015.jpg|miniaturadeimagen|Malala Yousafzai]] Yaja nesik se tunal majtakti ume pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul ume (12/07/1997), tik ne wey techan tik ne tatuktialuyan  pal ne Swat, anhan itukey Khyber Pakhtunkhwa takutun italyu Pakistan, itejtekuwan Ziauddin wan Tor Pekai Yousafzai, wan yaja kipia ume iikawan. Yaja tuknew wey siwapil ka kimanamiki ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi<ref>premio novel de la paz. Nobel Prize laureate</ref>  tik ne shijshiwit, kimanamik tik ne shiwit ume shikipil majtakti nawit, kashtul ume ishiwit, wan yaja ukse Pakistaní wan ne maya Pashtún kimanamik ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi. {| class="wikitable" !Malala Yousafzai |- |ملاله یوسفزۍ |- |[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Malala_Yousafzai_2023_portrait_2x3.jpg|alt=Malala Yousafzai|sinmarco]] |} Yousafzai se wey siwat tasumani ipanpa<ref>defensora, activista</ref>  ne sijsiwapil wan sijsiwat welit mumachtiat tik ne kan yaja nesik, Siwat, kan ne Talibanes Pakistanies tesu kinhajkawket yaja ejkuket tik ne tamachtiluyan. Isumalis samawashki muchijtuk se wey sumalis tik ne talsital, ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Pakistan, Shahid Khaqan Abbasi inatuk, yaja muchiwa ne wey iknew<ref>ciudadana/o más importante</ref> pal ne Pakistán. Yaja iteku se wey takat tasumani ipanpa ne mumachtianilis Ziauddin Yousafzai, Malala nesik ka Yousafzai Pastún imiekawan tik ne Swat techan wan yaja kitukeytij ken ne wey tasumani pal ne Afganistán ijiknikwan Malalai Nantzin pal ne Maiwand. <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ziauddin_Yousafzai][https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref> Tik ne 2009, keman yaja kipia majtakti se katka, tawawasuj ne blog iwan ne tesu kia itukey<ref>seudónimo</ref> Gul Makai pal ne BBC Urdu tajtaketza ipanpa ne tatuktialis<ref>ocupación. mandato</ref> pal ne Talibanes tik ne Swat. Ne ukse tunalku, ne tawawasuani<ref>periodista</ref> Adam B. Ellick kichiwki se New York Times tawawasualis<ref>aarticulo documental</ref> ipanpa itunal keman ne Fuerza Armada Pakistaníe kichiwki Operation Rah-e-Rast ka tajtapiani<ref>militares</ref> tik ne Swat. == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai https://es.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai https://www.un.org/en/messengers-peace/malala-yousafzai == Ipanpa uni == <references /> 07o8i693j5ncv6ja45kcmayguf0a073 10212 10206 2026-09-28T17:48:28Z TimumachtikanNawat 33 10212 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Malala Yousafzai 2015.jpg|miniaturadeimagen|Malala Yousafzai]] Yaja nesik se tunal majtakti ume pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul ume (12/07/1997), tik ne wey techan tik ne tatuktialuyan  pal ne Swat, anhan itukey Khyber Pakhtunkhwa takutun italyu Pakistan, itejtekuwan Ziauddin wan Tor Pekai Yousafzai, wan yaja kipia ume iikawan. Yaja tuknew wey siwapil ka kimanamiki ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi<ref>premio novel de la paz. Nobel Prize laureate</ref>  tik ne shijshiwit, kimanamik tik ne shiwit ume shikipil majtakti nawit, kashtul ume ishiwit, wan yaja ukse Pakistaní wan ne maya Pashtún kimanamik ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi. {| class="wikitable" !Malala Yousafzai |- |ملاله یوسفزۍ |- |[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Malala_Yousafzai_2023_portrait_2x3.jpg|alt=Malala Yousafzai|sinmarco]] |} Yousafzai se wey siwat tasumani ipanpa<ref>defensora, activista</ref>  ne sijsiwapipil wan sijsiwatket welit mumachtiat tik ne kan yaja nesik, Siwat, kan ne Talibanes Pakistanies tesu kinhajkawket yaja ejkuket tik ne tamachtiluyan. Isumalis samawashki muchijtuk se wey sumalis tik ne talsital, ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Pakistan, Shahid Khaqan Abbasi inatuk, yaja muchiwa ne wey iknew<ref>ciudadana/o más importante</ref> pal ne Pakistán. Yaja iteku se wey takat tasumani ipanpa ne mumachtianilis Ziauddin Yousafzai, Malala nesik ka Yousafzai Pastún imiekawan tik ne Swat techan wan yaja kitukeytij ken ne wey tasumani pal ne Afganistán ijiknikwan Malalai Nantzin pal ne Maiwand. <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ziauddin_Yousafzai][https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref> Tik ne 2009, keman yaja kipia majtakti se katka, tawawasuj ne blog iwan ne tesu kia itukey<ref>seudónimo</ref> Gul Makai pal ne BBC Urdu tajtaketza ipanpa ne tatuktialis<ref>ocupación. mandato</ref> pal ne Talibanes tik ne Swat. Ne ukse tunalku, ne tawawasuani<ref>periodista</ref> Adam B. Ellick kichiwki se New York Times tawawasualis<ref>aarticulo documental</ref> ipanpa itunal keman ne Fuerza Armada Pakistaníe kichiwki Operation Rah-e-Rast ka tajtapiani<ref>militares</ref> tik ne Swat. == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai https://es.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai https://www.un.org/en/messengers-peace/malala-yousafzai == Ipanpa uni == <references /> 4qiebkguuca1c1rxhswt4ezsi0lsm6x Atajku 0 1370 10197 10066 2026-09-28T17:18:08Z TimumachtikanNawat 33 10197 wikitext text/x-wiki == '''Atajku'''<ref>Ataco</ref> '''(tik Kajtiya Concepcion de Ataco)''' == Se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan [[Taanalis:Embajador Johnson Visita Ataco (50699970757).jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]] Atajku   kinpia majtakti ume shikipil chiknawi tzunti yey pual  chiknawi (12, 968) techanchanejket.                                                                                                                                                                                                       Ne Tuijikniwan  najnawamet  katka  tik Atajku Ne taketzalis atajku witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (lugar de elevados manantiales o agua elevada o alta) wan  (at: agua  ajku: alto ku lugar ). Kitukeytiat techan Atajku tik ne tanestuk majtakti se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti majtakti  yey(11/04/1813) katka. Kitukeytiat  wey techan atajku tik ne tanestuk chiknawi  pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti nawi  pual kashtul nawi (09/07/1999) katka. Ne ajapanchin<ref>arroyos o quedradas</ref> tik ini techan intukey El Tacuatzin, tukuttun pal atzumpa wan apan El molina , Ne itepet intukey  Sierra de Apanhejeka == '''Ne ujukse techan nemit unisan:'''                                                                                 == Kan witz ne ejekat: iwan Ahuachapan Kan nemi ne wey puyek at iwan Jujutla wan Guaymango [[Taanalis:IGLESITA DE ATACO. - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]] Kan kisa ne tunal iwan  Apanhejeka <ref>Apaneca</ref> wan San Pedro Puxtla Kan kalaki ne tunal iwan Tacuba Nemi 106 k (se tzunti chikwasen Kan kalaki ne tunal pal Kuskatan. Tamachiwa 212.49 ha(ume tzunti majtakti ume. ume pual chiknawi ) , nemi ka ajku  1000 hasta 1400 m s. n. m. (se shikipil ahsta se shikipil nawi tzunti ijpak ne wey puyek at). Kipia (5)makwil, ne  intukey pal atajku: Ne centro,Santa lucia,la vega, san Antonio wan Ne Calvario. Tik ne kojtan kipia 11 (majtakti se ) kajtan techan:El arco, El Limo,el Naranjito, El Tronconal, La Ceiba, La Joya de los Apantes, Los Tablones, San Jose ,Shucutitan wan Texusin chirzo Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre). Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).ipanpa ne Inmaculada Concepcion de Maria == Wey ipiltzin Atajku: == Juan franciscoJimenez tamachtiani<ref>profesor o maestro</ref> tetakawchiwani<ref>escultor y restaurador</ref> == '''Ipanpa ini''' == <references /> == '''Ijilpika:''' == https://www.google.com/search?q=ataco&oq=ataco&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyCggBEC4YsQMYgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCggEEAAYgAQYtAcyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEC4YgAQyBwgIEAAYgAQyBwgJEAAYgATSAQgyNTg1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Concepci%C3%B3n_de_Ataco rvkslocv5e6hacae7flykzdtm8kp5aa 10200 10197 2026-09-28T17:23:38Z TimumachtikanNawat 33 10200 wikitext text/x-wiki == '''Atajku'''<ref>Ataco</ref> '''(tik Kajtiya Concepcion de Ataco)''' == Se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan [[Taanalis:Embajador Johnson Visita Ataco (50699970757).jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]] Atajku   kinpia majtakti ume shikipil chiknawi tzunti yey pual  chiknawi (12, 968) techanchanejket.                                                                                                                                                                                                       == Ne Tuijikniwan  najnawamet  katka  tik Atajku == Ne taketzalis atajku witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (lugar de elevados manantiales o agua elevada o alta) wan  (at: agua  ajku: alto ku lugar ). Kitukeytiat techan Atajku tik ne tanestuk majtakti se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti majtakti  yey(11/04/1813) katka. Kitukeytiat  wey techan atajku tik ne tanestuk chiknawi  pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti nawi  pual kashtul nawi (09/07/1999) katka. Ne ajapanchin<ref>arroyos o quedradas</ref> tik ini techan intukey El Tacuatzin, tukuttun pal atzumpa wan apan El molina , Ne itepet intukey  Sierra de Apanhejeka == '''Ne ujukse techan nemit unisan:'''                                                                                 == Kan witz ne ejekat: iwan Ahuachapan Kan nemi ne wey puyek at iwan Jujutla wan Guaymango [[Taanalis:IGLESITA DE ATACO. - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]] Kan kisa ne tunal iwan  Apanhejeka <ref>Apaneca</ref> wan San Pedro Puxtla Kan kalaki ne tunal iwan Tacuba Nemi 106 k (se tzunti chikwasen Kan kalaki ne tunal pal Kuskatan. Tamachiwa 212.49 ha(ume tzunti majtakti ume. ume pual chiknawi ) , nemi ka ajku  1000 hasta 1400 m s. n. m. (se shikipil ahsta se shikipil nawi tzunti ijpak ne wey puyek at). Kipia (5)makwil, ne  intukey pal atajku: Ne centro,Santa lucia,la vega, san Antonio wan Ne Calvario. Tik ne kojtan kipia 11 (majtakti se ) kajtan techan:El arco, El Limo,el Naranjito, El Tronconal, La Ceiba, La Joya de los Apantes, Los Tablones, San Jose ,Shucutitan wan Texusin chirzo Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre). Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).ipanpa ne Inmaculada Concepcion de Maria == Wey ipiltzin Atajku: == Juan franciscoJimenez tamachtiani<ref>profesor o maestro</ref> tetakawchiwani<ref>escultor y restaurador</ref> == '''Ipanpa ini''' == <references /> == '''Ijilpika:''' == https://www.google.com/search?q=ataco&oq=ataco&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyCggBEC4YsQMYgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCggEEAAYgAQYtAcyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEC4YgAQyBwgIEAAYgAQyBwgJEAAYgATSAQgyNTg1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Concepci%C3%B3n_de_Ataco pfekz2jk2we283yt2enx3ja7a11c04s 10203 10200 2026-09-28T17:26:18Z TimumachtikanNawat 33 Agregue el mapa 10203 wikitext text/x-wiki == '''Atajku'''<ref>Ataco</ref> '''(tik Kajtiya Concepcion de Ataco)''' == Se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan [[Taanalis:Embajador Johnson Visita Ataco (50699970757).jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]] Atajku   kinpia majtakti ume shikipil chiknawi tzunti yey pual  chiknawi (12, 968) techanchanejket.                                                                                                                                                                                                       == Ne Tuijikniwan  najnawamet  katka  tik Atajku == Ne taketzalis atajku witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (lugar de elevados manantiales o agua elevada o alta) wan  (at: agua  ajku: alto ku lugar ). Kitukeytiat techan Atajku tik ne tanestuk majtakti se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti majtakti  yey(11/04/1813) katka. Kitukeytiat  wey techan atajku tik ne tanestuk chiknawi  pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti nawi  pual kashtul nawi (09/07/1999) katka. Ne ajapanchin<ref>arroyos o quedradas</ref> tik ini techan intukey El Tacuatzin, tukuttun pal atzumpa wan apan El molina , Ne itepet intukey  Sierra de Apanhejeka == '''Ne ujukse techan nemit unisan:'''                                                                                 == Kan witz ne ejekat: iwan Ahuachapan Kan nemi ne wey puyek at iwan Jujutla wan Guaymango [[Taanalis:IGLESITA DE ATACO. - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]] Kan kisa ne tunal iwan  Apanhejeka <ref>Apaneca</ref> wan San Pedro Puxtla Kan kalaki ne tunal iwan Tacuba Nemi 106 k (se tzunti chikwasen Kan kalaki ne tunal pal Kuskatan. Tamachiwa 212.49 ha(ume tzunti majtakti ume. ume pual chiknawi ) , nemi ka ajku  1000 hasta 1400 m s. n. m. (se shikipil ahsta se shikipil nawi tzunti ijpak ne wey puyek at). Kipia (5)makwil, ne  intukey pal atajku: Ne centro,Santa lucia,la vega, san Antonio wan Ne Calvario. Tik ne kojtan kipia 11 (majtakti se ) kajtan techan:El arco, El Limo,el Naranjito, El Tronconal, La Ceiba, La Joya de los Apantes, Los Tablones, San Jose ,Shucutitan wan Texusin chirzo Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre). Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).ipanpa ne Inmaculada Concepcion de Maria. <mapframe latitude="13.867789" longitude="-89.850397" zoom="14" width="400" height="271" /> == Wey ipiltzin Atajku: == Juan franciscoJimenez tamachtiani<ref>profesor o maestro</ref> tetakawchiwani<ref>escultor y restaurador</ref> == '''Ipanpa ini''' == <references /> == '''Ijilpika:''' == https://www.google.com/search?q=ataco&oq=ataco&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyCggBEC4YsQMYgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCggEEAAYgAQYtAcyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEC4YgAQyBwgIEAAYgAQyBwgJEAAYgATSAQgyNTg1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Concepci%C3%B3n_de_Ataco 2x67783jjowbgfit3lu56gu5v7ux6qc Ketzalkuatitan 0 1372 10198 10071 2026-09-28T17:18:55Z TimumachtikanNawat 33 10198 wikitext text/x-wiki == Ketzalkuatitan <ref>salcoatitan </ref> (tik Kastiya Salcoatitan) == se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan Ketzalkuatitan   kinpia chikume shikipil makwil tzunti nawi (7,504) techanchanejket.                                                                                                                                                                                                       [[Taanalis:Salcoatitan, El Salvador - panoramio (45).jpg|miniaturadeimagen|salcoatitan]] Ne Tuijikniwan  najnawamet  katka  tik Ketzalkuatitan Ne taketzalis Ketzalkuatitan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: lugar dela culebra en plumada (ketzalkuat culebra en plumada tan lugar) Kitukeytiat   techan Ketzalkuatitan tik ne metzti chikume tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (07/2019) katka. Ne apan tik ini techan intukey Monterrey, Ne itepet intukey  los Alpes == Ne ujukse techan nemit unisan:                                                                                 == Kan witz ne ejekat: iwan apanhejeka<ref>apaneca</ref> wan juayua Kan nemi ne wey puyek at iwan Santa Catarina Masahuat wan Nahuizalco Kan kisa ne tunal iwan  Apanhejeka wan Apanhejeka wan Juayua Kan kalaki ne tunal iwan Santa Catarina Masahuat Nemi 81 k (nawi pual se Kan kalaki ne tunal ) pal Kuskatan. Tamachiwa 432 ha(nawi tzunti se pual majtakti ume. ) , nemi ka ajku 1040 m s. n. m. (se shikipil ume ijpak ne wey puyek at). Kipia (3)yey , ne  intukey pal atajku: El Rosario, las Flores wan El Clavario Tik ne kojtan kipia 2 (ume ) kajtan techan: Anizales wan El Puente Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se. Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se (noviembre)..ipanpa ne Santuj Miguel Arcangel == Wey ipiltzin Atajku: == Francisco Lovos Molina yaja tekiti ipanpane tupal<ref>Promotor Cultural</ref> == Ipanpa ini == <references /> == Ijilpika: == https://www.google.com/search?q=salcoatitan&oq=salcoatitan&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyDQgDEC4YrwEYxwEYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEAAYgAQyBggIEAAYHjIGCAkQABge0gEINzI2M2owajeoAgiwAgHxBUbOOpZtJWu-&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Salcoatit%C3%A1n 1wkgq2pnskx59dxl49r7zc5b2z03012 10201 10198 2026-09-28T17:23:58Z TimumachtikanNawat 33 10201 wikitext text/x-wiki == Ketzalkuatitan <ref>salcoatitan </ref> (tik Kastiya Salcoatitan) == se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan Ketzalkuatitan   kinpia chikume shikipil makwil tzunti nawi (7,504) techanchanejket.                                                                                                                                                                                                       [[Taanalis:Salcoatitan, El Salvador - panoramio (45).jpg|miniaturadeimagen|salcoatitan]] == Ne Tuijikniwan  najnawamet  katka  tik Ketzalkuatitan == Ne taketzalis Ketzalkuatitan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: lugar dela culebra en plumada (ketzalkuat culebra en plumada tan lugar) Kitukeytiat   techan Ketzalkuatitan tik ne metzti chikume tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (07/2019) katka. Ne apan tik ini techan intukey Monterrey, Ne itepet intukey  los Alpes == Ne ujukse techan nemit unisan:                                                                                 == Kan witz ne ejekat: iwan apanhejeka<ref>apaneca</ref> wan juayua Kan nemi ne wey puyek at iwan Santa Catarina Masahuat wan Nahuizalco Kan kisa ne tunal iwan  Apanhejeka wan Apanhejeka wan Juayua Kan kalaki ne tunal iwan Santa Catarina Masahuat Nemi 81 k (nawi pual se Kan kalaki ne tunal ) pal Kuskatan. Tamachiwa 432 ha(nawi tzunti se pual majtakti ume. ) , nemi ka ajku 1040 m s. n. m. (se shikipil ume ijpak ne wey puyek at). Kipia (3)yey , ne  intukey pal atajku: El Rosario, las Flores wan El Clavario Tik ne kojtan kipia 2 (ume ) kajtan techan: Anizales wan El Puente Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se. Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se (noviembre)..ipanpa ne Santuj Miguel Arcangel == Wey ipiltzin Atajku: == Francisco Lovos Molina yaja tekiti ipanpane tupal<ref>Promotor Cultural</ref> == Ipanpa ini == <references /> == Ijilpika: == https://www.google.com/search?q=salcoatitan&oq=salcoatitan&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyDQgDEC4YrwEYxwEYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEAAYgAQyBggIEAAYHjIGCAkQABge0gEINzI2M2owajeoAgiwAgHxBUbOOpZtJWu-&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Salcoatit%C3%A1n gmk4w0wz07mwffzxkqejz8o23l1c1z9 10204 10201 2026-09-28T17:28:28Z TimumachtikanNawat 33 10204 wikitext text/x-wiki == Ketzalkuatitan <ref>salcoatitan </ref> (tik Kastiya Salcoatitan) == se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan Ketzalkuatitan   kinpia chikume shikipil makwil tzunti nawi (7,504) techanchanejket.                                                                                                                                                                                                       [[Taanalis:Salcoatitan, El Salvador - panoramio (45).jpg|miniaturadeimagen|salcoatitan]] == Ne Tuijikniwan  najnawamet  katka  tik Ketzalkuatitan == Ne taketzalis Ketzalkuatitan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: lugar dela culebra en plumada (ketzalkuat culebra en plumada tan lugar) Kitukeytiat   techan Ketzalkuatitan tik ne metzti chikume tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (07/2019) katka. Ne apan tik ini techan intukey Monterrey, Ne itepet intukey  los Alpes == Ne ujukse techan nemit unisan:                                                                                 == Kan witz ne ejekat: iwan apanhejeka<ref>apaneca</ref> wan juayua<mapframe latitude="13.831829" longitude="-89.266319" zoom="13" width="400" height="273" />Kan nemi ne wey puyek at iwan Santa Catarina Masahuat wan Nahuizalco Kan kisa ne tunal iwan  Apanhejeka wan Apanhejeka wan Juayua Kan kalaki ne tunal iwan Santa Catarina Masahuat Nemi 81 k (nawi pual se Kan kalaki ne tunal ) pal Kuskatan. Tamachiwa 432 ha(nawi tzunti se pual majtakti ume. ) , nemi ka ajku 1040 m s. n. m. (se shikipil ume ijpak ne wey puyek at). Kipia (3)yey , ne  intukey pal atajku: El Rosario, las Flores wan El Clavario Tik ne kojtan kipia 2 (ume ) kajtan techan: Anizales wan El Puente Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se. Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se (noviembre)..ipanpa ne Santuj Miguel Arcangel == Wey ipiltzin Atajku: == Francisco Lovos Molina yaja tekiti ipanpane tupal<ref>Promotor Cultural</ref> == Ipanpa ini == <references /> == Ijilpika: == https://www.google.com/search?q=salcoatitan&oq=salcoatitan&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyDQgDEC4YrwEYxwEYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEAAYgAQyBggIEAAYHjIGCAkQABge0gEINzI2M2owajeoAgiwAgHxBUbOOpZtJWu-&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Salcoatit%C3%A1n 4tu65e5a73z2x3b9e0yhmgclkudcr3g Kunyuakan 0 1374 10196 10076 2026-09-28T17:17:29Z TimumachtikanNawat 33 10196 wikitext text/x-wiki == Kunyuakan<ref>Juayua</ref>(tik Kajtiya Juayua) == Kunyuakan (tik Kastiya Juayua) se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan Kunyuakan kinpia se pual nawi shikipil yey tzunti ume pual nawi(24,344) techanchanejket. [[Taanalis:Fachada Principal Iglesia Parroquial Cristo Negro de Juayua..JPG|miniaturadeimagen|juayua]] Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Wey Kuskatan Ne taketzalis Kunyuakan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (donde hay oscuridad, o Rio de Orquidias ) wan (kan donde kunyua hay oscuridad). Kitukeytiat techan Kunyuakan tik ne tanestuk majtakti yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti yey pual majtakti chikume(13/02/1877) katka. Kitukeytiat wey techan Kunyuakan tik ne tanestuk nawi pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti chikwasen(04/05/1906) katka. Ne ajapan tik ini techan intukey monterrey,los chorros de la calera, las chikume cascadas, wey at pal ne ranas<ref>laguna de las ranas</ref> , Ne itejtepet intukey los Naranjos wan el Aguila == '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' == Kan witz ne ejekat<ref>norte</ref> iwan Nahuizalco, Siwatewakan wan Atiquizaya Kan nemi ne wey puyek at[4] (sur) iwan San Julian y Caluco Kan kisa ne tunal[5] iwan chalchuapa yNahuizalco [[Taanalis:Vista de Juayua - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|juayua]] Kan kalaki ne tunal[6] iwan Apaneca wan Salcoatitan Nemi 95.5 k ( nawi pual kashtul. makwil Kan witz ne ejekat ) ipal Kuskatan. Tamachiwa 236.21ha(ume tzunti se pual majtakti chikwasen. se pual se ) , nemi ka ajku 975 m s. n. m. (chiknawi tzunti yey pual kashtul ijpak ne wey puyek at). Kipia nawi(4) Intukey,ne  intukey pal kunyuakan:  EL Carmen, San Jose, Santa lucia wan Ne Calvario. Tik ne kojtan kipin 10 ( majtakti) kajtan techan:buenos aires, la Fuente, La Union, Los Apantes, Los Cañales, Los Naranjos, Ojos de Agua , San Jose La Majada, San Juan de DIOS wan Valle Nuevo Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se. Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.ipanpa ne Cristo Negro . == '''Wey ipiltzin Apukpan:''' == Rolando Menendez Castroo yaja tamachtiani,<ref>profesor</ref> sonchiwan<ref>musico</ref>i, takkwikalismawawasuani<ref>compasitor de musica</ref> == '''Ipanpa ini''' == <references /> == '''Ijilpika:''' == https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1Tcwt0gvzzBg9GLLKk2sLE0EADXTBdQ&q=juayua&oq=juayua&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgBEC4YgAQyBggAEEUYOzIHCAEQLhiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDINCAQQLhivARjHARiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIGCAcQRRg80gEIMzM2NWowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Juay%C3%BAa 0u6fcs93fwzjjaln5yub2uc8c9ss2pc 10199 10196 2026-09-28T17:22:02Z TimumachtikanNawat 33 10199 wikitext text/x-wiki == '''Kunyuakan<ref>Juayua</ref>(tik Kajtiya Juayua)''' == Kunyuakan (tik Kastiya Juayua) se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan Kunyuakan kinpia se pual nawi shikipil yey tzunti ume pual nawi(24,344) techanchanejket. [[Taanalis:Fachada Principal Iglesia Parroquial Cristo Negro de Juayua..JPG|miniaturadeimagen|juayua]] Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Wey Kuskatan Ne taketzalis Kunyuakan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (donde hay oscuridad, o Rio de Orquidias ) wan (kan donde kunyua hay oscuridad). Kitukeytiat techan Kunyuakan tik ne tanestuk majtakti yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti yey pual majtakti chikume(13/02/1877) katka. Kitukeytiat wey techan Kunyuakan tik ne tanestuk nawi pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti chikwasen(04/05/1906) katka. Ne ajapan tik ini techan intukey monterrey,los chorros de la calera, las chikume cascadas, wey at pal ne ranas<ref>laguna de las ranas</ref> , Ne itejtepet intukey los Naranjos wan el Aguila == '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' == Kan witz ne ejekat<ref>norte</ref> iwan Nahuizalco, Siwatewakan wan Atiquizaya Kan nemi ne wey puyek at[4] (sur) iwan San Julian y Caluco Kan kisa ne tunal[5] iwan chalchuapa yNahuizalco [[Taanalis:Vista de Juayua - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|juayua]] Kan kalaki ne tunal[6] iwan Apaneca wan Salcoatitan Nemi 95.5 k ( nawi pual kashtul. makwil Kan witz ne ejekat ) ipal Kuskatan. Tamachiwa 236.21ha(ume tzunti se pual majtakti chikwasen. se pual se ) , nemi ka ajku 975 m s. n. m. (chiknawi tzunti yey pual kashtul ijpak ne wey puyek at). Kipia nawi(4) Intukey,ne  intukey pal kunyuakan:  EL Carmen, San Jose, Santa lucia wan Ne Calvario. Tik ne kojtan kipin 10 ( majtakti) kajtan techan:buenos aires, la Fuente, La Union, Los Apantes, Los Cañales, Los Naranjos, Ojos de Agua , San Jose La Majada, San Juan de DIOS wan Valle Nuevo Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se. Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.ipanpa ne Cristo Negro . == '''Wey ipiltzin Apukpan:''' == Rolando Menendez Castro yaja tamachtiani,<ref>profesor</ref> sonchiwan<ref>musico</ref>i, takkwikalismawawasuani<ref>compasitor de musica</ref> == '''Ipanpa ini''' == <references /> == '''Ijilpika:''' == https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1Tcwt0gvzzBg9GLLKk2sLE0EADXTBdQ&q=juayua&oq=juayua&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgBEC4YgAQyBggAEEUYOzIHCAEQLhiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDINCAQQLhivARjHARiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIGCAcQRRg80gEIMzM2NWowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Juay%C3%BAa 1s9m0yiw5p805zllasenmf2q8o2tl63 10202 10199 2026-09-28T17:25:05Z TimumachtikanNawat 33 10202 wikitext text/x-wiki == '''Kunyuakan<ref>Juayua</ref>(tik Kajtiya Juayua)''' == Kunyuakan (tik Kastiya Juayua) se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan Kunyuakan kinpia se pual nawi shikipil yey tzunti ume pual nawi(24,344) techanchanejket. [[Taanalis:Fachada Principal Iglesia Parroquial Cristo Negro de Juayua..JPG|miniaturadeimagen|Juayua]] Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Wey Kuskatan Ne taketzalis Kunyuakan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (donde hay oscuridad, o Rio de Orquidias ) wan (kan donde kunyua hay oscuridad). Kitukeytiat techan Kunyuakan tik ne tanestuk majtakti yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti yey pual majtakti chikume(13/02/1877) katka. Kitukeytiat wey techan Kunyuakan tik ne tanestuk nawi pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti chikwasen(04/05/1906) katka. Ne ajapan tik ini techan intukey monterrey,los chorros de la calera, las chikume cascadas, wey at pal ne ranas<ref>laguna de las ranas</ref> , Ne itejtepet intukey los Naranjos wan el Aguila == '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' == Kan witz ne ejekat<ref>norte</ref> iwan Nahuizalco, Siwatewakan wan Atiquizaya Kan nemi ne wey puyek at[4] (sur) iwan San Julian y Caluco Kan kisa ne tunal[5] iwan chalchuapa yNahuizalco [[Taanalis:Vista de Juayua - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|juayua]] Kan kalaki ne tunal[6] iwan Apaneca wan Salcoatitan Nemi 95.5 k ( nawi pual kashtul. makwil Kan witz ne ejekat ) ipal Kuskatan. Tamachiwa 236.21ha(ume tzunti se pual majtakti chikwasen. se pual se ) , nemi ka ajku 975 m s. n. m. (chiknawi tzunti yey pual kashtul ijpak ne wey puyek at). Kipia nawi(4) Intukey,ne  intukey pal kunyuakan:  EL Carmen, San Jose, Santa lucia wan Ne Calvario. Tik ne kojtan kipin 10 ( majtakti) kajtan techan:buenos aires, la Fuente, La Union, Los Apantes, Los Cañales, Los Naranjos, Ojos de Agua , San Jose La Majada, San Juan de DIOS wan Valle Nuevo Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa. Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se. Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.ipanpa ne Cristo Negro .<mapframe latitude="13.842674" longitude="-89.746177" zoom="16" width="400" height="273" /> == '''Wey ipiltzin Apukpan:''' == Rolando Menendez Castro yaja tamachtiani,<ref>profesor</ref> sonchiwan<ref>musico</ref>i, takkwikalismawawasuani<ref>compasitor de musica</ref> == '''Ipanpa ini''' == <references /> == '''Ijilpika:''' == https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1Tcwt0gvzzBg9GLLKk2sLE0EADXTBdQ&q=juayua&oq=juayua&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgBEC4YgAQyBggAEEUYOzIHCAEQLhiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDINCAQQLhivARjHARiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIGCAcQRRg80gEIMzM2NWowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 https://es.wikipedia.org/wiki/Juay%C3%BAa 67t9c5ozf8eg8xdulzfyhyyhcmajoe6 Marta Sosa Molina 0 1375 10214 10077 2026-09-28T17:55:16Z TimumachtikanNawat 33 10214 wikitext text/x-wiki Marta Sosa Molina kaj tiktukeytiat Marta Sosa. Marta nesik se tunal majtakti nawi (14) pal ne metzti Makwil (mes)tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti senpual nawi (1924) tik ne techan Sakatekulut (pueblo), (departamento)La Paz takutun italyu Kuskatan (país). [[Taanalis:Marta sosa.jpg|miniaturadeimagen|Marta Sosa]] Yaja se wey yultakwikani wan tawawasuani katka. Ne itekiw: tay kichiwki? Yaja kichiwki miak ajamachki: * Soneto de Infancia * El dorado sol de otoño * Por el mundo de los sueños * La región de las almas * Pajaritas de Papel Kimakaket miak tajtakulis ken: Kiasik ne tamilis ka festival OTI Nusan Kiajsik ne achtu wan ne ume tik tasumalis ken tamachtianimet wan mumachtianimet Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Leticia Molina katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gerardo Sosa katka. Yaja se kuskatanchanej (gentilicio) katka. Makwi ipilwan kipia. Ne ipilawan intukey Leopoldo, Nelson, Ronald Alberto, Edgardo wan Mauricio katka. Yaja tekitki ken se tamchtiani (profesión) tik San Juan Nonualco, Santo Tomas wan Ulukwilta (lugar de trabajo) tik ne italyu Kuskatan (país). Yaja mikik se tunal kashtul (15) pal ne metzti chikwasen (mes) tik ne shiwit_ Se shikipil chiknawi tzunti nawpual majtakti (1994). tik ne techan Sakatekulut (pueblo), Sakatekulut takutun italyu (departamento), tik ne italyu Kuskatan (país). Ijilpika: https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Marta_Sosa_Molina https://www.diariocolatino.com/marta-sosa-molina-poeta-y-maestra-de-la-narrativa-virolena/ https://archive.org/details/EDLPCE nzg1wo6j0h2ykwlk12p1h7u10wxk1ol 10216 10214 2026-09-28T17:56:00Z TimumachtikanNawat 33 10216 wikitext text/x-wiki Marta Sosa Molina kaj tiktukeytiat Marta Sosa. Marta nesik se tunal majtakti nawi (14) pal ne metzti Makwil (mes)tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti senpual nawi (1924) tik ne techan Sakatekulut (pueblo), (departamento)La Paz takutun italyu Kuskatan (país). [[Taanalis:Marta sosa.jpg|miniaturadeimagen|Marta Sosa]] Yaja se wey yultakwikani wan tawawasuani katka. == Ne itekiw: tay kichiwki? == Yaja kichiwki miak ajamachki: * Soneto de Infancia * El dorado sol de otoño * Por el mundo de los sueños * La región de las almas * Pajaritas de Papel Kimakaket miak tajtakulis ken: Kiasik ne tamilis ka festival OTI Nusan Kiajsik ne achtu wan ne ume tik tasumalis ken tamachtianimet wan mumachtianimet Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Leticia Molina katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gerardo Sosa katka. Yaja se kuskatanchanej (gentilicio) katka. Makwi ipilwan kipia. Ne ipilawan intukey Leopoldo, Nelson, Ronald Alberto, Edgardo wan Mauricio katka. Yaja tekitki ken se tamchtiani (profesión) tik San Juan Nonualco, Santo Tomas wan Ulukwilta (lugar de trabajo) tik ne italyu Kuskatan (país). Yaja mikik se tunal kashtul (15) pal ne metzti chikwasen (mes) tik ne shiwit_ Se shikipil chiknawi tzunti nawpual majtakti (1994). tik ne techan Sakatekulut (pueblo), Sakatekulut takutun italyu (departamento), tik ne italyu Kuskatan (país). == Ijilpika: == https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Marta_Sosa_Molina https://www.diariocolatino.com/marta-sosa-molina-poeta-y-maestra-de-la-narrativa-virolena/ https://archive.org/details/EDLPCE cjx0m0za99u8ydsqs61og7tcios2zmp 10218 10216 2026-09-28T18:02:33Z TimumachtikanNawat 33 10218 wikitext text/x-wiki Marta Sosa Molina kaj tiktukeytiat Marta Sosa. Marta nesik se tunal majtakti nawi (14) pal ne metzti Makwil (mes)tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti senpual nawi (1924) tik ne techan Sakatekulut, La Paz takutun italyu Kuskatan. [[Taanalis:Marta sosa.jpg|miniaturadeimagen|Marta Sosa]] Yaja se wey yultakwikani wan tawawasuani katka. == Ne itekiw: tay kichiwki? == Yaja kichiwki miak ajamachki: * Soneto de Infancia * El dorado sol de otoño * Por el mundo de los sueños * La región de las almas * Pajaritas de Papel Kimakaket miak tajtakulis ken: Kiasik ne tamilis ka festival OTI Nusan Kiajsik ne achtu wan ne ume tik tasumalis ken tamachtianimet wan mumachtianimet Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Leticia Molina katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gerardo Sosa katka. Yaja se kuskatanchanej (gentilicio) katka. Makwi ipilwan kipia. Ne ipilawan intukey Leopoldo, Nelson, Ronald Alberto, Edgardo wan Mauricio katka.Yaja tekitki ken se tamchtiani (profesión) tik San Juan Nonualco, Santo Tomas wan Ulukwilta (lugar de trabajo) tik ne italyu Kuskatan (país). Yaja mikik se tunal kashtul (15) pal ne metzti chikwasen tik ne shiwit_ Se shikipil chiknawi tzunti nawpual majtakti (1994). tik ne techan Sakatekulut, Sakatekulut takutun italyu, tik ne italyu Kuskatan. == Ijilpika: == https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Marta_Sosa_Molina https://www.diariocolatino.com/marta-sosa-molina-poeta-y-maestra-de-la-narrativa-virolena/ https://archive.org/details/EDLPCE 8g05qycmto96a7y0kw1rxgrqtvbv3y5 Nicolás de la Luz Roldán 0 1376 10213 10078 2026-09-28T17:53:13Z TimumachtikanNawat 33 10213 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Nicoás Roldan.jpg|miniaturadeimagen|Nicolás de la Luz Roldán]] == Nicolás de la Luz Roldán == Kaj tiktukeytiat Nicolás Roldán. Nicolás nesik se tunal majtakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti unpual majtakti se (1851) tik ne techan Sakatekulut (pueblo), (departamento) La Paz takutun italyu kuskatan (país). Yaja se wey Tatzutzunani (profesión) katka. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwa miak tajtakwikalis: (listado de canciones) * El Gólgota * Cristus fartus * Crux ave == '''Kimakaket miak tajtakulis ken''': == Se partiture ipal nemi tik ne archivoj ipal sentakwikat tik sakatekulut.<ref>Propuesta de Anteproyecto Corredor Turístico –CulturalSan Sebastiánde la Ciudad de Zacatecoluca,Departamento de la Paz </ref> Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Guadalupe Galán (madre) katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio)  katka. wan ne iteku itukey Jesús Roldán (padre) katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. Yaja mikik se tunal majntakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti Nawpual majtakti (1890), L paz takutun italyu (departamento), tik ne italyu Kuskatan (país). == '''Ijilpika:''' == https//www.ecured.cu/Nicolás_de_la_Luz_Roldán https//en.everybodywiki.com/Nicolas_de_la_Luz_Roldán https//losmotetesdeltecolote.blogspot.com/2013/07/roldan-el-musico-viroleno-jamas-olvidado.html q85gcik010shlpfnzp7gui2zgiwcwhy 10217 10213 2026-09-28T17:59:48Z TimumachtikanNawat 33 10217 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Nicoás Roldan.jpg|miniaturadeimagen|Nicolás de la Luz Roldán]] == Nicolás de la Luz Roldán == Kaj tiktukeytiat Nicolás Roldán. Nicolás nesik se tunal majtakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti unpual majtakti se (1851) tik ne techan Shakatekulut, La Paz takutun italyu kuskatan. Yaja se wey Tatzutzunani katka. == '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' == Yaja kichiwa miak tajtakwikalis: * El Gólgota * Cristus fartus * Crux ave == '''Kimakaket miak tajtakulis ken''': == Se partiture ipal nemi tik ne archivoj ipal sentakwikat tik sakatekulut.<ref>Propuesta de Anteproyecto Corredor Turístico –CulturalSan Sebastiánde la Ciudad de Zacatecoluca,Departamento de la Paz </ref> Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Guadalupe Galán katka. Yaja se Kuskatanchanej katka. wan ne iteku itukey Jesús Roldán katka. Yaja se Kuskatanchanej) katka. Yaja mikik se tunal majntakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti Nawpual majtakti (1890), L paz takutun italyu, tik ne italyu Kuskatan. == '''Ijilpika:''' == https//www.ecured.cu/Nicolás_de_la_Luz_Roldán https//en.everybodywiki.com/Nicolas_de_la_Luz_Roldán https//losmotetesdeltecolote.blogspot.com/2013/07/roldan-el-musico-viroleno-jamas-olvidado.html lkcih2opthzw55cs13f2940jfzoij1q Patrice Lumumba 0 1377 10205 10084 2026-09-28T17:36:49Z TimumachtikanNawat 33 10205 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Patrice Lumumba, 1960.jpg|miniaturadeimagen|Patrice Lumumba]] Patrice Émery Lumumba, inesiktukey<ref>nombre de nacimiento, deadname</ref> Isaïe Tasumbu Tawosa, yaja nesik ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925), yaja mikik kashtul ume tunal pal ne metzti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (17/01/1961). Yaja konkochanej<ref>Congoleño, Congolese, gentilicio del Congo</ref> tatechantuktiani<ref>lider social, revolucionario</ref>, kaj kipalewij ken ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Achtu Kongochanej República<ref>[[:en:First_Congolese_Republic|Primera República Congolesa]]</ref> (anhan [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|República Democratica pal ne konko]]<ref>[[:es:República_Democrática_del_Congo|República Democratica del Congo]]</ref>) pewa tik ne metzti chikwasen wan tami tik ne metzti chiknawi tk ne shiwit se chiknawi tzunti yey pal (06-09/1960), kimanamik ne tanat tik ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual taishpejpenalis Lumumba katka ne tatuktiani pal ne Movimiento Nacional Congoleño (MNC)<ref>[[:es:Movimiento_Nacional_Congoleño|Movimiento Nacional Congoleño]] </ref> tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul yey  (1958) ka shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (1961)  keman kimitij. [https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba#CITEREFMulumba2019] Yaja katka se wey iknew ka italyu muchiwa pal ne Beljikasenpal<ref>colonia Belgica, propiedad de Belgica</ref> pal ne [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Konko]]<ref>Congo </ref>. Patrice Lumumba nesik tik ne ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925) iwan inesiktukey  Isaïe Tasumbu Tawosa, inan katka Julienne Wamato Lomendja wan iteku  François Tolenga Otetshima se takojkojtanchanejtajpiani<ref>granjero, farmer</ref>, ka Onalua, tik ne  [[:en:Katako-Kombe_Territory|Katakokombe]] ital pal ne [[:en:Kasaï_region|Kasaï]] tik ne katka [[:en:Belgian_Congo|Belkish Konko]]. Patrice katka pal ne [[:en:Tetela_people|Tetela ijikniwan]]<ref>[[:en:Tetela_people|Tribu tetela]]</ref>, ka kishmati ken Élias Okit'Asombo. [[https://en.wikipedia.org/wiki/File:PatriceLumumba1960.jpg|alt=Photograph of Patrice Lumumba in 1960|sinmarco]] == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba https://es.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba https://news.un.org/en/spotlight/patrice-lumumba-brian-urquhart == Ipanpa uni == <references /> p21wb2hbtr8lbpei6xg81lc49gs526d 10210 10205 2026-09-28T17:45:08Z TimumachtikanNawat 33 10210 wikitext text/x-wiki [[Taanalis:Patrice Lumumba, 1960.jpg|miniaturadeimagen|Patrice Lumumba]] == Patrice Émery Lumumba == Kaj kitukeytiat Isaïe Tasumbu Tawosa, yaja nesik ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925), yaja mikik kashtul ume tunal pal ne metzti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (17/01/1961). Yaja Konkochanej<ref>Congoleño, Congolese, gentilicio del Congo</ref> Kalpuli tatuktiani<ref>lider social, revolucionario</ref>, kaj kipalewij ken ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Achtu Kongochanej República<ref>[[:en:First_Congolese_Republic|Primera República Congolesa]]</ref> (anhan [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|República Democratica pal ne Konko]]<ref>[[:es:República_Democrática_del_Congo|República Democratica del Congo]]</ref>) pewa tik ne metzti chikwasen wan tami tik ne metzti chiknawi tk ne shiwit se chiknawi tzunti yey pal (06-09/1960), kimanamik ne tanat tik ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual taishpejpenalis Lumumba katka ne tatuktiani pal ne Movimiento Nacional Congoleño (MNC)<ref>[[:es:Movimiento_Nacional_Congoleño|Movimiento Nacional Congoleño]] </ref> tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul yey  (1958) ka shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (1961)  keman kimitij. [https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba#CITEREFMulumba2019] Yaja katka se wey iknew ka italyu muchiwa pal ne Beljikasenpal<ref>colonia Belgica, propiedad de Belgica</ref> pal ne [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Konko]]<ref>Congo </ref>. Patrice Lumumba nesik tik ne ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925) iwan itukey  Isaïe Tasumbu Tawosa, inan katka Julienne Wamato Lomendja wan iteku  François Tolenga Otetshima se takojkojtanchanejtajpiani<ref>granjero, farmer</ref>, ka Onalua, tik ne  [[:en:Katako-Kombe_Territory|Katakokombe]] ital pal ne [[:en:Kasaï_region|Kasaï]] tik ne katka [[:en:Belgian_Congo|Belkish Konko]]. Patrice katka pal ne [[:en:Tetela_people|Tetela ijikniwan]]<ref>[[:en:Tetela_people|Tribu tetela]]</ref>, ka kishmati ken Élias Okit'Asombo. [[https://en.wikipedia.org/wiki/File:PatriceLumumba1960.jpg|alt=Photograph of Patrice Lumumba in 1960|sinmarco]] == Ijilpika == https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba https://es.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba https://news.un.org/en/spotlight/patrice-lumumba-brian-urquhart == Ipanpa uni == <references /> 4ubuhy36nkdbb2ahnzx7x2g34oshbmb Malalai pal ne Maiwand 0 1380 10208 2026-09-28T17:38:14Z TimumachtikanNawat 33 TimumachtikanNawat trasladó la página [[Malalai pal ne Maiwand]] a [[Malalai de Maiwand]] 10208 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Malalai de Maiwand]] 5ndlkjfsxkiz43pl8q7whpulmt02km7