Wikiamachti
pplwiki
https://ppl.wikipedia.org/wiki/Achtu_Amat
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Takwikwil
Wey
Titajtaketzakan
Tuknew
Tuknew titajtaketzakan
Wikiamachti
Wikiamachti titajtaketzakan
Taanalis
Taanalis titajtaketzakan
MediaWiki
MediaWiki titajtaketzakan
Tailwitilis
Tailwitilis titajtaketzakan
Shinechpalewikan
Shinechpalewikan titajtaketzakan
Takutun
Takutun titajtaketzakan
TimedText
TimedText talk
Tapualtakutun
Tapualtakutun titajtaketzakan
Evento
Evento discusión
Alejandro Sanz
0
1346
10184
10181
2026-09-28T16:38:18Z
TimumachtikanNawat
33
10184
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Goyas 2025 - Alejandro Sanz (cropped).jpg|miniaturadeimagen]]
== '''Alejandro Sánchez Pizarro''' ==
Kaj tiktukeytiat Alejandro Sanz. nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikwey ''tik ne techan Madrid, takutun italyu Espana.''
''Yaja se wey takwikani.''
== '''''Ne itekiw.''''' ==
====== '''''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis''''' ======
* ''1989: Los chulos son pa’ cuidarlos''
* ''1991: Viviendo deprisa''
* ''1993: Si tu me miras''
* ''1995: 3''
* ''1997: Mas''
* ''2000: El alma al aire''
* ''2003: No es lo mismo''
* ''2006: El tren de los momentos''
* ''2009: Paraiso Express''
* ''2012: La musica no se toca''
* ''2015: Sirope''
* ''2019: El Disco''
* ''2021: Sanz''
* ''2025: Y ahora que +?''
====== '''''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:''''' ======
* ''1989: Los chulos son pa cuidarlos''
* ''1991: Pisando fuerte''
* ''1993: Si tú me miras''
* ''1995: Mi soledad y yo''
* ''1997: Corazón Partio''
* ''2000: El alma al aire''
* ''2003: No es lo mismo''
* ''2006: Te lo agradezco pero no''
* ''2009: Looking for Paradise''
* ''2012: No me compares''
* ''2015: A q no me dejas''
* ''2019: Mi persona favorita''
* ''2021: Bio''
* ''2025: Palmeras en el Jardin''
====== ''Kimakaket miak tajtakulis ken:'' ======
* ''Festival Internacional de la Cancion de Vina del mar (2001, 2011, 2016,2024)''
* ''Los 40 Music Awards (2007, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017, 2018, 2019, 2025)''
* [[Taanalis:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 10.jpg|miniaturadeimagen]]''MTV Video Music Awards (2001)''
* ''Premios Grammy (2001, 2004, 2008, 2011, 2016, 2020, 2026)''
* ''Premios Grammy Latinos (2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2010, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2025)''
* ''Festival del Cante de las Minas (2011)''
* ''Premios Amigo (1997, 1998, 2000, 2003)''
* ''Premios Billboard de la Musica Latina (2006, 2010, 2024)''
* ''Premios de la Musica (1998, 2001, 2002, 2004, 2011''
* ''Premios ERES (1999)''
* ''Premios Gardel (1999, 2001, 2002)''
== '''''Ne ichtaka itunal:''''' ==
'''''N'''e inan itukey'' María Pizarro Medina ''katka. Yaja se Espanachanej katka.''
''wan ne iteku itukey'' Jesús Sánchez Madero ''katka. Yaja se Espanachanej'' <ref>Gentilicio de Español</ref>''katka.''
''Ne isiwaw itukey'' Stephanie Cristina Cayo<ref>Novia actual</ref>''. Yaja se Peruchanej.'' <ref>Gentilicio de Peruano</ref>
''Yaja kipia Manuela Sanchez Michel wan Alma Sanchez Perera'' isijsiwapíltzitin.
Yaja kipia Alexander Sanchez Rivera wan Dylan Sanchez Perera ijukichpiltzin.
''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan'' instituto Mariana Pineda.
''Wan mumachtij pal muchiwki se'' ''tapuani tik ne wey tamachtiluyan'' academia Teide.
''wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual majtakti se.''
Yaja munamiktij iwan Jaydy Michel tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi. Wan muajkaw iwan ne isiwaw tik ne shiwit ume shikipil makwil.
''Yaja tekitki ken se takwikani tik ka ikal ne España.''
== Ijilpika: ==
<nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Alejandro_Sanz</nowiki>
<nowiki>https://www.alejandrosanz.com/home</nowiki>
<nowiki>https://www.lecturas.com/famosos/alejandro-sanz</nowiki>
== Ipanpa uni: ==
[[Taanalis:Alejandro Sanz - Cap Roig 2016.jpg|miniaturadeimagen]]
s16finnqy9tknvig5v7w64fu2ay2kp1
10185
10184
2026-09-28T16:39:00Z
TimumachtikanNawat
33
/* Ipanpa uni: */
10185
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Goyas 2025 - Alejandro Sanz (cropped).jpg|miniaturadeimagen]]
== '''Alejandro Sánchez Pizarro''' ==
Kaj tiktukeytiat Alejandro Sanz. nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual chikwey ''tik ne techan Madrid, takutun italyu Espana.''
''Yaja se wey takwikani.''
== '''''Ne itekiw.''''' ==
====== '''''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis''''' ======
* ''1989: Los chulos son pa’ cuidarlos''
* ''1991: Viviendo deprisa''
* ''1993: Si tu me miras''
* ''1995: 3''
* ''1997: Mas''
* ''2000: El alma al aire''
* ''2003: No es lo mismo''
* ''2006: El tren de los momentos''
* ''2009: Paraiso Express''
* ''2012: La musica no se toca''
* ''2015: Sirope''
* ''2019: El Disco''
* ''2021: Sanz''
* ''2025: Y ahora que +?''
====== '''''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:''''' ======
* ''1989: Los chulos son pa cuidarlos''
* ''1991: Pisando fuerte''
* ''1993: Si tú me miras''
* ''1995: Mi soledad y yo''
* ''1997: Corazón Partio''
* ''2000: El alma al aire''
* ''2003: No es lo mismo''
* ''2006: Te lo agradezco pero no''
* ''2009: Looking for Paradise''
* ''2012: No me compares''
* ''2015: A q no me dejas''
* ''2019: Mi persona favorita''
* ''2021: Bio''
* ''2025: Palmeras en el Jardin''
====== ''Kimakaket miak tajtakulis ken:'' ======
* ''Festival Internacional de la Cancion de Vina del mar (2001, 2011, 2016,2024)''
* ''Los 40 Music Awards (2007, 2010, 2012, 2013, 2015, 2017, 2018, 2019, 2025)''
* [[Taanalis:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 10.jpg|miniaturadeimagen]]''MTV Video Music Awards (2001)''
* ''Premios Grammy (2001, 2004, 2008, 2011, 2016, 2020, 2026)''
* ''Premios Grammy Latinos (2001, 2002, 2004, 2005, 2006, 2010, 2013, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2025)''
* ''Festival del Cante de las Minas (2011)''
* ''Premios Amigo (1997, 1998, 2000, 2003)''
* ''Premios Billboard de la Musica Latina (2006, 2010, 2024)''
* ''Premios de la Musica (1998, 2001, 2002, 2004, 2011''
* ''Premios ERES (1999)''
* ''Premios Gardel (1999, 2001, 2002)''
== '''''Ne ichtaka itunal:''''' ==
'''''N'''e inan itukey'' María Pizarro Medina ''katka. Yaja se Espanachanej katka.''
''wan ne iteku itukey'' Jesús Sánchez Madero ''katka. Yaja se Espanachanej'' <ref>Gentilicio de Español - Españachanej</ref>''katka.''
''Ne isiwaw itukey'' Stephanie Cristina Cayo<ref>Novia actual</ref>''. Yaja se Peruchanej.'' <ref>Gentilicio de Peruano - Peruchanej</ref>
''Yaja kipia Manuela Sanchez Michel wan Alma Sanchez Perera'' isijsiwapíltzitin.
Yaja kipia Alexander Sanchez Rivera wan Dylan Sanchez Perera ijukichpiltzin.
''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan'' instituto Mariana Pineda.
''Wan mumachtij pal muchiwki se'' ''tapuani tik ne wey tamachtiluyan'' academia Teide.
''wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual majtakti se.''
Yaja munamiktij iwan Jaydy Michel tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi. Wan muajkaw iwan ne isiwaw tik ne shiwit ume shikipil makwil.
''Yaja tekitki ken se takwikani tik ka ikal ne España.''
== Ijilpika: ==
<nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Alejandro_Sanz</nowiki>
<nowiki>https://www.alejandrosanz.com/home</nowiki>
<nowiki>https://www.lecturas.com/famosos/alejandro-sanz</nowiki>
== Ipanpa uni: ==
[[Taanalis:Alejandro Sanz - Cap Roig 2016.jpg|miniaturadeimagen]]
h9ql26n4ckb8brz9rcina80pt5gcl49
Billie Eilish
0
1357
10188
10183
2026-09-28T16:42:52Z
TimumachtikanNawat
33
10188
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Billie Eilish MTV Canvas 01.png|miniaturadeimagen]]
== Billie Eilish Pirate Baird O’Connell ==
Kaj tiktukeytiat Billie Eilish.
Billie Eilish nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit ume shikipil se tik ne techan Los Angeles, California takutun italyu Estados Unidos.
Yaja se wey takwikani.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis:
* When we all fall asleep, Where do we go?;Ume shikipil kashtulnawi (2019)
* Live at Third Man Records ;Ume shikipil se Pual (2020)
* Happier than ever ;Ume shikipil se pual se (2021)
* Live at the Steve Jobs Theater ;Ume shikipil se pual se (2021)
* Hit me hard and soft ;Ume shikipil se pual nawi (2024)
Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:
* Ocean Eyes ;Ume shikipil kashtulume (2017)
* Bad guy, You should see me in a crown ;Ume shikipil kashtulnawi (2019)
* Happier than ever, Therefore I Am ;Ume shikipil se pual se (2021)
* TV ;Ume shikipil se pual ume (2022)
* Lunch, Birds of a feather wan Wildflower ;Ume shikipil se pual nawi (2024)
== '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' ==
* Premios Academy Awards (2022, 2024)
* Premios Grammy (2020, 2021, 2024, 2026)
* [[Taanalis:Billie Eilish MTV 2019.png|miniaturadeimagen]]Golden Globe (2022, 2024)
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Ne inan itukey Maggie Baird. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense</ref>.
wan ne iteku itukey Patrick O’Connell. Yaja se Estadosunidoschanej.
Ne Iyuluchin<ref>su corazoncito</ref> itukey Nat Wolff. Yaja se Estadosunidoschanej.
Yaja mumachtij ''mumachtij ka ikal'' <ref>estudio en su casa</ref>
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Billie_Eilish
https://www.billboard.com/artist/billie-eilish/
https://www.britannica.com/biography/Billie-Eilish
== Ipanpa uni ==
<references />
3ce6aygvs6eui5r8z7l4d4x391oudk0
10189
10188
2026-09-28T16:49:07Z
TimumachtikanNawat
33
/* Ipanpa uni */
10189
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Billie Eilish MTV Canvas 01.png|miniaturadeimagen]]
== Billie Eilish Pirate Baird O’Connell ==
Kaj tiktukeytiat Billie Eilish.
Billie Eilish nesik se tunal kashtulyey pal ne metzti majtakti ume tik ne shiwit ume shikipil se tik ne techan Los Angeles, California takutun italyu Estados Unidos.
Yaja se wey takwikani.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis:
* When we all fall asleep, Where do we go?;Ume shikipil kashtulnawi (2019)
* Live at Third Man Records ;Ume shikipil se Pual (2020)
* Happier than ever ;Ume shikipil se pual se (2021)
* Live at the Steve Jobs Theater ;Ume shikipil se pual se (2021)
* Hit me hard and soft ;Ume shikipil se pual nawi (2024)
Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:
* Ocean Eyes ;Ume shikipil kashtulume (2017)
* Bad guy, You should see me in a crown ;Ume shikipil kashtulnawi (2019)
* Happier than ever, Therefore I Am ;Ume shikipil se pual se (2021)
* TV ;Ume shikipil se pual ume (2022)
* Lunch, Birds of a feather wan Wildflower ;Ume shikipil se pual nawi (2024)
== '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' ==
* Premios Academy Awards (2022, 2024)
* Premios Grammy (2020, 2021, 2024, 2026)
* [[Taanalis:Billie Eilish MTV 2019.png|miniaturadeimagen]]Golden Globe (2022, 2024)
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Ne inan itukey Maggie Baird. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense - Estadosunidoschanej</ref>.
wan ne iteku itukey Patrick O’Connell. Yaja se Estadosunidoschanej.
Ne Iyuluchin<ref>su corazoncito</ref> itukey Nat Wolff. Yaja se Estadosunidoschanej.
Yaja mumachtij ''mumachtij ka ikal'' <ref>estudio en su casa</ref>
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Billie_Eilish
https://www.billboard.com/artist/billie-eilish/
https://www.britannica.com/biography/Billie-Eilish
== Ipanpa uni ==
<references />
ssiyzevjrggudf6d8q9kf39c8369hth
Librado Silva Galeana
0
1359
10215
10079
2026-09-28T17:55:47Z
TimumachtikanNawat
33
10215
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Librado.webp|izquierda|miniaturadeimagen|Librado Silva]]
Librado Silva Galeana (nombre real) kaj tiktukeytiat Librado Silva Galeana (nombre artístico). Librado Silva Galeana (nombre) nesik se tunal majtakti ume (día) pal ne metzti chiwey (mes) tik ne shiwit se shikipil chinawi tzunti Unpual Ume (1942) tik ne techan Stannan (pueblo), (departamento) Milpa Alta takutun italyu Mexico (país).
Yaja se wey Nawatamachtiani (profesión) katka.
== '''Ne itekiw: tay kichiwhi?''' ==
"En el lugar de las aguilas rentes"
"El Temazcar"
"La Vispera del Dia de Muertos"
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Ne inan itukey Margarita Galeana (madre) katka. Yaja se meshicachanes (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gregorio Silva (padre) katka. Yaja se Egiptochanej (gentilicio) katka. <ref name=":1">[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref>
Ne ishulejyu/isiwaw itukey Elpidia Cruz (esposa) katka. Yaja se meshicachanes (gentilicio) katka. <ref>[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref>
Yaja kipia yey iipijpipil katka. (hijos de hombre o de mujer). <ref name=":1" />
Ne iipijpipil intukeyIgnacio Elena y Gregorio katka. (nombres de los hijos)
Wan mumachtij pal muchiwki se tamchtiani (profesión) tik ne wey tamachtiluyan UNAM (Universidad)
Yaja tekitki ken se tamachtiani (profesión) tik UNAM (lugar de trabajo) <ref>https://www.bing.com/search?q=Librado+Silva+Galeana+(1942-2014)&cvid=367f739c1c1f4a7e9662830c780d1abc&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhBFGD3SAQgxNjQzajBqNKgCCLACAQ&FORM=ANAB01&DAF0=1&PC=U531</ref>
tik ne italyu Mexico DF (país).
Yaja munamiktij iwan Elpidia Cruz (nombre de espos@) tik ne shiwit ____________(año de casamiento).
Yaja mikik se tunal Senpual chiknawi (día) pal ne metzti nawi (mes) tik ne shiwit_ume shikipil majtakti nawi (año), tik ne techan D F (pueblo), Mexico akutun italyu (departamento), tik ne italyu Mexico (país). <ref>[https://www.mexicodesconocido.com.mx/librado-silva-galeana-biografia.html Librado Silva Galeana, breve biografía del defensor del náhuatl - México Desconocido]</ref>
== Ijilpika: ==
bbkbe0ebu63ewy8nv07r0ru8y2t5wli
10219
10215
2026-09-28T18:05:00Z
TimumachtikanNawat
33
10219
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Librado.webp|izquierda|miniaturadeimagen|Librado Silva]]
Librado Silva Galeana kaj tiktukeytiat Librado Silva Galeana. Librado Silva Galeana nesik se tunal majtakti ume pal ne metzti chiwey tik ne shiwit se shikipil chinawi tzunti Unpual Ume (1942) tik ne techan Stannan, Milpa Alta takutun italyu Mexico.
Yaja se wey Nawatamachtiani (profesión) katka.
== '''Ne itekiw: tay kichiwhi?''' ==
"En el lugar de las aguilas rentes"
"El Temazcar"
"La Vispera del Dia de Muertos"
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Ne inan itukey Margarita Galeana katka. Yaja se meshicachanes katka. wan ne iteku itukey Gregorio Silva katka. Yaja se Egiptochanej katka. <ref name=":1">[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref>
Ne ishulejyu/isiwaw itukey Elpidia Cruz katka. Yaja se Meshikuchanej katka. <ref>[[:es:Librado_Silva_Galeana|Librado Silva Galeana - Wikipedia, la enciclopedia libre]]</ref>
Yaja kipia yey iipijpipil katka. <ref name=":1" />
Ne iipijpipil intukeyIgnacio Elena y Gregorio katka.
Wan mumachtij pal muchiwki se tamchtiani tik ne wey tamachtiluyan UNAM
Yaja tekitki ken se tamachtiani tik UNAM <ref>https://www.bing.com/search?q=Librado+Silva+Galeana+(1942-2014)&cvid=367f739c1c1f4a7e9662830c780d1abc&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhBFGD3SAQgxNjQzajBqNKgCCLACAQ&FORM=ANAB01&DAF0=1&PC=U531</ref>
tik ne italyu Mexico DF.
Yaja munamiktij iwan Elpidia Cruz
Yaja mikik se tunal Senpual chiknawi pal ne metzti nawi tik ne shiwit_ume shikipil majtakti nawi, tik ne techan D F, Meshiku akutun italyu, tik ne italyu Meshiku. <ref>[https://www.mexicodesconocido.com.mx/librado-silva-galeana-biografia.html Librado Silva Galeana, breve biografía del defensor del náhuatl - México Desconocido]</ref>
== Ijilpika: ==
7cpdkbky52e4el2wt2xl18zv7ovlk79
Adele
0
1360
10186
10182
2026-09-28T16:39:40Z
TimumachtikanNawat
33
10186
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Adele 2016.jpg|miniaturadeimagen]]
== '''Adele Laurie Blue Adkins''' ==
Kaj tiktukeytiat Adele.
Adele nesik se tunal makwil pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual chikwey ''tik ne techan Tottenham, Londres takutun italyu Reino Unido.''
''Yaja se wey takwikani.''
== '''''Ne itekiw: tay kichiwki?''''' ==
''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis''
* ''Kashtulnawi''
* ''Se pual se''
* ''Se pual makwil''
* ''Se pual majtakti''
* ''Live at the Royal Albert Hall''
== ''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis'' ==
* ''Chasing Pavements''
* ''Make You Feel My Love''
* ''Someone Like You''
* ''Easy On Me''
* [[Taanalis:Adele Feb 24 23.jpg|miniaturadeimagen]]''Send My Love''
* ''I Drink Wine''
== '''''Kimakaket miak tajtakulis ken''''' ==
* ''Academy Awards (2013)''
* ''Premios Grammy (2009, 2012, 2017, 2023)''
* ''Premios Golden Globe (2013)''
== '''''Ne ichtaka itunal:''''' ==
''Ne inan itukey Penny Adkins. Yaja se Ingleschanej''<ref>Gentilicio de Ingles</ref>''.''
''wan ne iteku itukey Marc Evans katka. Yaja se Ingleschanej katka.''
''Ne ishulejyu Simon Konecki. Yaja se Ingleschanej.''
''Yaja kipia se ipilawan.''
''Ne ipilawan intukey Angelo Adkins.''
Ne Iyuluchin <ref>su corazoncito</ref>itukey Rich Paul. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense</ref>.
''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan BRIT school wan kiski tik ne shiwit ume shikipil chikwasen.''
Yaja munamiktij iwan Simon Konecki tik ne shiwit ume shikipil kashtulyey''.''
''Wan muajkaw iwan ne ishulejyu tik ne shiwit ume shikipil se pual se.''
== '''Ijilpika''' ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Adele
https://www.billboard.com/artist/adele/
https://www.biography.com/musicians/adele
== '''Ipanpa uni''' ==
<references />
co23mnkshvognog6306gjagbc6cnaw4
10187
10186
2026-09-28T16:42:13Z
TimumachtikanNawat
33
/* Ne ichtaka itunal: */
10187
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Adele 2016.jpg|miniaturadeimagen]]
== '''Adele Laurie Blue Adkins''' ==
Kaj tiktukeytiat Adele.
Adele nesik se tunal makwil pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual chikwey ''tik ne techan Tottenham, Londres takutun italyu Reino Unido.''
''Yaja se wey takwikani.''
== '''''Ne itekiw: tay kichiwki?''''' ==
''Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis''
* ''Kashtulnawi''
* ''Se pual se''
* ''Se pual makwil''
* ''Se pual majtakti''
* ''Live at the Royal Albert Hall''
== ''Yaja kichiwa miak tajtakwikalis'' ==
* ''Chasing Pavements''
* ''Make You Feel My Love''
* ''Someone Like You''
* ''Easy On Me''
* [[Taanalis:Adele Feb 24 23.jpg|miniaturadeimagen]]''Send My Love''
* ''I Drink Wine''
== '''''Kimakaket miak tajtakulis ken''''' ==
* ''Academy Awards (2013)''
* ''Premios Grammy (2009, 2012, 2017, 2023)''
* ''Premios Golden Globe (2013)''
== '''''Ne ichtaka itunal:''''' ==
''Ne inan itukey Penny Adkins. Yaja se Inglaterrachanej''<ref>Gentilicio de Ingles</ref>''.''
''wan ne iteku itukey Marc Evans katka. Yaja se Inglaterrachanej katka.''
''Ne ishulejyu Simon Konecki. Yaja se Inglaterrachanej.''
''Yaja kipia se ikunew.''
''Ne iukichkunew itukey Angelo Adkins.''
Ne Iyuluchin <ref>su corazoncito</ref>itukey Rich Paul. Yaja se Estadosunidoschanej<ref>Gentilicio Estadounidense</ref>.
''Yaja mumachtij tik ne tamachtiluyan BRIT school wan kiski tik ne shiwit ume shikipil chikwasen.''
Yaja munamiktij iwan Simon Konecki tik ne shiwit ume shikipil kashtulyey''.''
''Wan muajkaw iwan ne ishulejyu tik ne shiwit ume shikipil se pual se.''
== '''Ijilpika''' ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Adele
https://www.billboard.com/artist/adele/
https://www.biography.com/musicians/adele
== '''Ipanpa uni''' ==
<references />
9k2d3es85s0nl8z9tyzq7mqu7rw4o2e
Omara Portuondo
0
1362
10190
10055
2026-09-28T16:51:35Z
TimumachtikanNawat
33
10190
wikitext
text/x-wiki
== Omara Portuondo Peláez ==
Kaj tiktukeytiat Omara Portuondo.
[[File:Buena Vista Social Club ZMF 2015 IMGP9114.jpg|thumb|Portuondo ka 2015|alt=Portuondo in 2015]]
Omara Portuondo nesik se tunal se pual chik nawi (29) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (1930) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba.
Yaja se wey takwikani filín wan son cubano.
== Ne itekiw: tay kichiwki? ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis
* 1958: Magia negra
* 1966: Como un milagro, con J. Márquez y su banda
* 1967: Esta es Omara Portuondo
* 1967: Omara Portuondo
* 1974: Omara Portuondo y Martín Rojas (grabado en Finlandia).
* 1981: Y tal vez
* 1983: Omara Portuondo
* 1984: Jorrín, con Tito Bermúdez, Omara y Farah
* 1984: Omara Portuondo canta el son
* 1991: Soy cubana
* 1995: Pensamientos
* 1995: Omara Portuondo, con Adalberto Álvarez
* 1995: Cuarteto Las D’Aída (reedición de un LP de 1957).
* 1995: Palabras (grabado en España).
* 1996: Amigas, con Moraima Secada y Elena Burke
* 1997: La novia del feeling
* 1997: Desafíos, con Chucho Valdés (de Irakere).
* 2000: Buena Vista Social Club presenta: Omara Portuondo (WCD059).
* 2000: Omara Portuondo - La colección cubana
* 2000: Veinte años, contiene entre otras: Quizás, quizás, quizás (Edenways).
* 2004: Flor de amor, contiene el tema Amor de mis amores .
* 2005: Lágrimas negras, canciones y boleros
* 2007: Duets
* 2007: Singles
* 2008: Gracias
* 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania
* 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania ao vivo (DVD).
* 2009: Gracias
* 2018: Omara Siempre (Egrem)
* 2020: Mariposas (Bis Music)
* 2023: Vida (One World Music)
== Kimakaket miak tajtakulis ken: ==
# 1970: Festival de la Canción de Varadero
# 1981: Premio Mi canto a la ciudad
# 1981: Girasol de la Popularidad (Revista Opina).
# 1984: Premio del Ayuntamiento de Saint Bois (Francia).
# 1987: Segundo Encuentro Latinoamericano de la Nueva Canción
# 1988: Medalla Alejo Carpentier
# 1990: Premio en España por el espectáculo Noche cubana
# 2002: Orden Félix Varela (Cuba).
# 2004: Cruz Roja Internacional la nombró Embajadora Internacional
# 2009: Grammy Latino en la categoría de Mejor Álbum de Música Tropical Contemporánea por Gracias
# 2011: Premio del Gran Teatro de La Habana 2011
# 2014: Premio La Mar de Músicas
# 2019: Premio a la excelencia musical de la Academia Latina de la Grabación
# 2023: Premio Grammy Latino al Mejor Álbum de Música Tropical Tradicional por Vida
== Ne ichtaka itunal: ==
Ne inan itukey Esperanza Peláez katka. Yaja se Cubachanej katka.
wan ne iteku itukey Bartolomé Portuondo katka. Yaja se Cubachanej katka.
Ne ishulejyu itukey Martín Rojas katka. Yaja se Cubachanej katka. Yaja kipia se ipilawan. Ne ipilawan intukey Ariel Jimenez Portuondo.
Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume pual makwil (1945) wan ume shikipil se pual chikwasen (2026) tik ne italyu Cuba. An takwika ka nujne ne taltikpak.
== Ijilpika: ==
https://es.wikipedia.org/wiki/Omara_Portuondo
https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/music-popular-and-jazz-biographies/omara-portuondo
https://www.omaraportuondo.com/bio
49ayw6j1wul07rf40polhmldknlrqvc
10193
10190
2026-09-28T16:54:50Z
TimumachtikanNawat
33
10193
wikitext
text/x-wiki
== Omara Portuondo Peláez ==
Kaj tiktukeytiat Omara Portuondo.
[[File:Buena Vista Social Club ZMF 2015 IMGP9114.jpg|thumb|Portuondo ka 2015|alt=Portuondo in 2015]]
Omara Portuondo nesik se tunal se pual chik nawi (29) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti (1930) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba.
Yaja se wey takwikani filín wan son cubano.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis
* 1958: Magia negra
* 1966: Como un milagro, con J. Márquez y su banda
* 1967: Esta es Omara Portuondo
* 1967: Omara Portuondo
* 1974: Omara Portuondo y Martín Rojas (grabado en Finlandia).
* 1981: Y tal vez
* 1983: Omara Portuondo
* 1984: Jorrín, con Tito Bermúdez, Omara y Farah
* 1984: Omara Portuondo canta el son
* 1991: Soy cubana
* 1995: Pensamientos
* 1995: Omara Portuondo, con Adalberto Álvarez
* 1995: Cuarteto Las D’Aída (reedición de un LP de 1957).
* 1995: Palabras (grabado en España).
* 1996: Amigas, con Moraima Secada y Elena Burke
* 1997: La novia del feeling
* 1997: Desafíos, con Chucho Valdés (de Irakere).
* 2000: Buena Vista Social Club presenta: Omara Portuondo (WCD059).
* 2000: Omara Portuondo - La colección cubana
* 2000: Veinte años, contiene entre otras: Quizás, quizás, quizás (Edenways).
* 2004: Flor de amor, contiene el tema Amor de mis amores .
* 2005: Lágrimas negras, canciones y boleros
* 2007: Duets
* 2007: Singles
* 2008: Gracias
* 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania
* 2008: Omara Portuondo e Maria Bethania ao vivo (DVD).
* 2009: Gracias
* 2018: Omara Siempre (Egrem)
* 2020: Mariposas (Bis Music)
* 2023: Vida (One World Music)
== Kimakaket miak tajtakulis ken: ==
# 1970: Festival de la Canción de Varadero
# 1981: Premio Mi canto a la ciudad
# 1981: Girasol de la Popularidad (Revista Opina).
# 1984: Premio del Ayuntamiento de Saint Bois (Francia).
# 1987: Segundo Encuentro Latinoamericano de la Nueva Canción
# 1988: Medalla Alejo Carpentier
# 1990: Premio en España por el espectáculo Noche cubana
# 2002: Orden Félix Varela (Cuba).
# 2004: Cruz Roja Internacional la nombró Embajadora Internacional
# 2009: Grammy Latino en la categoría de Mejor Álbum de Música Tropical Contemporánea por Gracias
# 2011: Premio del Gran Teatro de La Habana 2011
# 2014: Premio La Mar de Músicas
# 2019: Premio a la excelencia musical de la Academia Latina de la Grabación
# 2023: Premio Grammy Latino al Mejor Álbum de Música Tropical Tradicional por Vida
== Ne ichtaka itunal: ==
Ne inan itukey Esperanza Peláez katka. Yaja se Cubachanej katka. wan ne iteku itukey Bartolomé Portuondo katka. Yaja se Cubachanej katka. Ne ishulejyu itukey Martín Rojas katka. Yaja se Cubachanej katka. Yaja kipia se ikunew. Ne ipilawan intukey Ariel Jimenez Portuondo.
Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume pual makwil (1945) wan ume shikipil se pual chikwasen (2026) tik ne italyu Cuba. An takwika ka nujne ne taltikpak.
== Ijilpika: ==
https://es.wikipedia.org/wiki/Omara_Portuondo
https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/music-popular-and-jazz-biographies/omara-portuondo
https://www.omaraportuondo.com/bio
efe3bey6kaexg63r6f26qgrd47hnx53
Marta Valdés
0
1363
10191
10052
2026-09-28T16:52:10Z
TimumachtikanNawat
33
10191
wikitext
text/x-wiki
== Marta Emilia Valdés González ==
Kaj tiktukeytiat Marta Valdés.
Marta Valdés nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti nawi (1934) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba.
Yaja se wey <ref>mekawewetzutzunani</ref>, takwikani, sonchiwani wan takwikalismawawasuan katka.
== Ne itekiw: tay kichiwki? ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis
* 1981, Nuestro Autores (Areito)
* 2000, Tú No Sospechas iwan Chano Domínguez (El Europeo Música)
* 2005, Doce Boleros Míos iwan Rey Ugarte (Unicornio Producciones Abdala)
* 2014, En la Imaginación (Disco Caramba)
Kimakaket miak tajtakulis ken:
* 2005 Premio Nacional de Música de Cuba
== Ne ichtaka itunal: ==
Marta te kinpia imiekawan.
Yaja mumachtij tik ne wey tamachtiluyan Universidad de La Habana wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual majtakti ume (1952). Yaja tekitki ken se sonchiwalis tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi ume pual majtakti makwil (1955) wan ume shikipil se pual nawi (2024) tik ne italyu Cuba. Yaja mikik se tunal yey (3) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit ume shikipil se pual nawi (2024), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba.
== Ijilpika: ==
https://www.cubainformacion.tv/cuba/20241006/111689/111689-dia-de-dolor-fallecio-marta-valdes
https://www.abc.es/cultura/musica/muere-cantautora-marta-valdes-referente-cultura-cubana-20241004173947-nt.html
https://www.ecured.cu/Martha_Vald%C3%A9s
https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-desde-su-mundo/
https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-mis-canciones-estan-en-buenas-manos/
https://www.cancioneros.com/aa/545/1/cancioneros-donde-aparecen-canciones-de-marta-
== Ipanpa uni: ==
Mekawewetzutzunani: Guitarrista
s0j6ohrlnez6b0qnjjt4n364rfv77q7
10194
10191
2026-09-28T16:55:37Z
TimumachtikanNawat
33
10194
wikitext
text/x-wiki
== '''Marta Emilia Valdés González''' ==
Kaj tiktukeytiat Marta Valdés.
Marta Valdés nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti nawi (1934) tik ne techan La Habana, takutun italyu Cuba.
Yaja se wey <ref>mekawewetzutzunani</ref>, takwikani, sonchiwani wan takwikalismawawasuan katka.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis
* 1981, Nuestro Autores (Areito)
* 2000, Tú No Sospechas iwan Chano Domínguez (El Europeo Música)
* 2005, Doce Boleros Míos iwan Rey Ugarte (Unicornio Producciones Abdala)
* 2014, En la Imaginación (Disco Caramba)
Kimakaket miak tajtakulis ken:
* 2005 Premio Nacional de Música de Cuba
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Marta te kinpia imiekawan.
Yaja mumachtij tik ne wey tamachtiluyan Universidad de La Habana wan kiski tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual majtakti ume (1952). Yaja tekitki ken se sonchiwalis tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi ume pual majtakti makwil (1955) wan ume shikipil se pual nawi (2024) tik ne italyu Cuba. Yaja mikik se tunal yey (3) pal ne metzti majtakti tik ne shiwit ume shikipil se pual nawi (2024), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba.
== Ijilpika: ==
https://www.cubainformacion.tv/cuba/20241006/111689/111689-dia-de-dolor-fallecio-marta-valdes
https://www.abc.es/cultura/musica/muere-cantautora-marta-valdes-referente-cultura-cubana-20241004173947-nt.html
https://www.ecured.cu/Martha_Vald%C3%A9s
https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-desde-su-mundo/
https://oncubanews.com/cultura/musica/marta-valdes-mis-canciones-estan-en-buenas-manos/
https://www.cancioneros.com/aa/545/1/cancioneros-donde-aparecen-canciones-de-marta-
== Ipanpa uni: ==
Mekawewetzutzunani: Guitarrista
fwla3od9coxde5wuus953g2si62v9lg
Celeste Mendoza
0
1366
10192
10053
2026-09-28T16:52:46Z
TimumachtikanNawat
33
10192
wikitext
text/x-wiki
== Celeste Mendoza Beltrán ==
Celeste Mendoza Beltrán kaj tiktukeytiat Celeste Mendoza.
Celeste Mendoza nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se paul majtakti (1930) tik ne techan Santiago de Cuba takutun italyu Cuba.
Yaja se wey takwikani wan mijtutiani katka.
== Ne itekiw: tay kichiwki? ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis:
* Celeste, Mucha Celeste (1992)
* Guapachosa (1994)
* Cuba (1993)
* Papa Oggun (1996)
* Reina de Island Soul (1998)
* Reina del Guaguanco (2000)
* Que Me Castigue Dios Y Otros Exitos (2000)
* Celeste Mendoza Con Sierra Maestra (2000)
* Soberana (2002)
* Reino De La Rumba (2002)
== Ne ichtaka itunal: ==
Celeste te kinpia imiekawan.
Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume paul majtakti (1950) wan se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998) tik ne italyu Cuba (país). Yaja mikik se tunal se paul se (21) pal ne metzti majtakti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba.
== Ijilpika: ==
https://es.wikipedia.org/wiki/Celeste_Mendoza
https://www.desmemoriados.com/divina-y-terrenal-celeste-mendoza/
https://medium.com/esto-me-suena/celeste-mendoza-el-guaguanco-es-su-reino-perfil-455fd5f1aa77
lhp14py4dupc5lt6lrge0sfuz1x88pg
10195
10192
2026-09-28T16:56:33Z
TimumachtikanNawat
33
10195
wikitext
text/x-wiki
== '''Celeste Mendoza Beltrán''' ==
Celeste Mendoza Beltrán kaj tiktukeytiat Celeste Mendoza.
Celeste Mendoza nesik se tunal chikwasen (6) pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se paul majtakti (1930) tik ne techan Santiago de Cuba takutun italyu Cuba.
Yaja se wey takwikani wan mijtutiani katka.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwki miak yajyawaltakwikalis:
* Celeste, Mucha Celeste (1992)
* Guapachosa (1994)
* Cuba (1993)
* Papa Oggun (1996)
* Reina de Island Soul (1998)
* Reina del Guaguanco (2000)
* Que Me Castigue Dios Y Otros Exitos (2000)
* Celeste Mendoza Con Sierra Maestra (2000)
* Soberana (2002)
* Reino De La Rumba (2002)
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Celeste te kinpia imiekawan.
Yaja tekitki ken se takwikani wan mijtutiani tik Cuba intzajtzalan se shikipil chiknawi tzunti ume paul majtakti (1950) wan se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998) tik ne italyu Cuba. Yaja mikik se tunal se paul se (21) pal ne metzti majtakti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi paul kashtul yey (1998), tik ne techan La Habana, tik ne italyu Cuba.
== '''Ijilpika:''' ==
https://es.wikipedia.org/wiki/Celeste_Mendoza
https://www.desmemoriados.com/divina-y-terrenal-celeste-mendoza/
https://medium.com/esto-me-suena/celeste-mendoza-el-guaguanco-es-su-reino-perfil-455fd5f1aa77
ofm4xum7warg0cyt530jkbsj2sjofh7
Malalai de Maiwand
0
1368
10207
10082
2026-09-28T17:38:14Z
TimumachtikanNawat
33
TimumachtikanNawat trasladó la página [[Malalai pal ne Maiwand]] a [[Malalai de Maiwand]]
10082
wikitext
text/x-wiki
Malalai pal ne Maiwand (Pashtún: [malɑˈləi]), nusan kishmati ken Malala (Pashtún: ملاله), u Malalai Anna (Pashtún: ملالۍ انا, Malalai ne “Nantzin”) yaja wey tapalewiani<ref>heroína/hero</ref> pal ne Afkanistán ijikniwan<ref>gente, personas, tribu</ref> kaj kinputzua ne afkan tajtasumani<ref>guereros, tropas, militares, ejercito</ref> tik ne tasumalis<ref>guerra, war</ref> pal ne Maiwand, tik ne ukse Anklo-Afkan tasumalis.
Yaja kisunki iwan Ayub Khan, wan kiwijket Afkanistán ka lilish<ref>victoria, win</ref> tik ne tasumalis pal ne Maiwand tik ne se pual chikume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (27/07/1880).
Yaja nusan kishmati ken “Ne Afkán Juana pal ne Arko’’ u ken “Ne Afkán Molly Pitcher’’.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Molly_Pitcher]</ref>
Nemi sujsul tajtamachtiluyan, kajkaltajpatiani, wan ukse dajdatka iwan itukey tik ne Afkanistán, wan itunal kilwia ka ajamachti tik ne italyu.
== Itunal<ref>biografía</ref> ==
Malalai nesik tik ne Ishaqzai ijikniwan tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti yey pual se (1861 )tik ne techan Khig, nemi makwil kilometros inawak ne Maiwand techan ka ital Kandahar pal ne Afkanistán. <ref name=":1">[https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref>
Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (1880) Bretaña musunki iwan Afkanistán,katka musuntiwit intzala ne ume ital pejki tik ne se tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul yey (1/08/1838) wan tanki majtakti ume tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti ume pual ume (12/10/1842).<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Anglo-Afghan_War]</ref>
Ne tatuktiani<ref>lider</ref> pal ne tajtasumani pal ne Afkanistán katka Ayub khan, ipíltzin pal ne Afkán Emir Sher Ali Khan. Malalai iteku, kaj katka se taishkamasattajpiani<ref>shepherd, cuidador/pastor de ovejas</ref> wan isiwaw kinputzujket tik ne tajtasumani pal ne Ayub Khans, ka wey tasumalis<ref>batalla, ataque</ref> tik ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwy tzunti nawi pual (07/1880).
Malalali Ishaqzai nemi kata kinpajtij tajtatzuntekini<ref>heridos</ref>.
Melka Malalali mikik ka tasumalulis,yaja kipia katka kashtul yey shiwit u kashtul nawi shiwit keman yaja mikik.<ref name=":1" />
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand
https://es.wikipedia.org/wiki/Malalai_de_Maiwand
https://www.garenewing.co.uk/angloafghanwar/biography/malalai.php
== Ipanpa uni ==
<references />
656i45ycj0wa4cukllg3z2b5dhxvv0o
10209
10207
2026-09-28T17:40:53Z
TimumachtikanNawat
33
10209
wikitext
text/x-wiki
Malalai pal ne Maiwand (Pashtún: [malɑˈləi]), nusan kishmati ken Malala (Pashtún: ملاله), u Malalai Anna (Pashtún: ملالۍ انا, Malalai ne “Nantzin”) yaja wey tapalewiani<ref>heroína/hero</ref> pal ne Afkanistán ijikniwan<ref>gente, personas, tribu</ref> kaj kinputzua ne afkan tajtasumani<ref>guereros, tropas, militares, ejercito</ref> tik ne tasumalis<ref>guerra, war</ref> pal ne Maiwand, tik ne ukse Anklo-Afkan tasumalis.
Yaja kisunki iwan Ayub Khan, wan kiwijket Afkanistán ka lilish<ref>victoria, win</ref> tik ne tasumalis pal ne Maiwand tik ne se pual chikume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (27/07/1880).
Yaja nusan kishmati ken “Ne Afkán Juana pal ne Arko’’ u ken “Ne Afkán Molly Pitcher’’.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Molly_Pitcher]</ref>
Nemi sujsul tajtamachtiluyan, kajkaltajpatiani, wan ukse dajdatka iwan itukey tik ne Afkanistán, wan itunal kilwia ka ajamachti tik ne italyu.
== Itunal<ref>biografía</ref> ==
Malalai nesik tik ne Ishaqzai ijikniwan tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti yey pual se (1861 )tik ne techan Khig, nemi makwil kilometros inawak ne Maiwand techan ka ital Kandahar pal ne Afkanistán. <ref name=":1">[https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref>
Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (1880) Bretaña musunki iwan Afkanistán,katka musuntiwit intzala ne ume ital pejki tik ne se tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul yey (1/08/1838) wan tanki majtakti ume tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti ume pual ume (12/10/1842).<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Anglo-Afghan_War]</ref>
Ne tatuktiani<ref>lider</ref> pal ne tajtasumani pal ne Afkanistán katka Ayub khan, ipíltzin pal ne Afkán Emir Sher Ali Khan. Malalai iteku, kaj katka se taishkamasattajpiani<ref>shepherd, cuidador/pastor de ovejas</ref> wan isiwaw kinputzujket tik ne tajtasumani pal ne Ayub Khans, ka wey tasumalis<ref>batalla, ataque</ref> tik ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwy tzunti nawi pual (07/1880).
Malalali Ishaqzai nemi kata kinpajtij tajtatzuntekini<ref>heridos</ref>.
Melka Malalali mikik ka tasumalulis,yaja kipia katka kashtul yey shiwit u kashtul nawi shiwit keman yaja mikik.<ref name=":1" />
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand
https://es.wikipedia.org/wiki/Malalai_de_Maiwand
https://www.garenewing.co.uk/angloafghanwar/biography/malalai.php
== Ipanpa uni ==
<references />
infef1lzwv3a3vnn6il2b955whefiqw
10211
10209
2026-09-28T17:46:00Z
TimumachtikanNawat
33
10211
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Afghan-Soviet war.png|miniaturadeimagen]]
Malalai pal ne Maiwand (Pashtún: [malɑˈləi]), nusan kishmati ken Malala (Pashtún: ملاله), u Malalai Anna (Pashtún: ملالۍ انا, Malalai ne “Nantzin”) yaja wey tapalewiani<ref>heroína/hero</ref> pal ne Afkanistán ijikniwan<ref>gente, personas, tribu</ref> kaj kinputzua ne afkan tajtasumani<ref>guereros, tropas, militares, ejercito</ref> tik ne tasumalis<ref>guerra, war</ref> pal ne Maiwand, tik ne ukse Anklo-Afkan tasumalis.
Yaja kisunki iwan Ayub Khan, wan kiwijket Afkanistán ka lilish<ref>victoria, win</ref> tik ne tasumalis pal ne Maiwand tik ne se pual chikume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (27/07/1880).
Yaja nusan kishmati ken “Ne Afkán Juana pal ne Arko’’ u ken “Ne Afkán Molly Pitcher’’.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Molly_Pitcher]</ref>
Nemi sujsul tajtamachtiluyan, kajkaltajpatiani, wan ukse dajdatka iwan itukey tik ne Afkanistán, wan itunal kilwia ka ajamachti tik ne italyu.
== Itunal<ref>biografía</ref> ==
Malalai nesik tik ne Ishaqzai ijikniwan tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti yey pual se (1861 )tik ne techan Khig, nemi makwil kilometros inawak ne Maiwand techan ka ital Kandahar pal ne Afkanistán. <ref name=":1">[https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref>
Tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti nawi pual (1880) Bretaña musunki iwan Afkanistán,katka musuntiwit intzala ne ume ital pejki tik ne se tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti se pual kashtul yey (1/08/1838) wan tanki majtakti ume tunal pal ne majtakti metzti tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti ume pual ume (12/10/1842).<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Anglo-Afghan_War]</ref>
Ne tatuktiani<ref>lider</ref> pal ne tajtasumani pal ne Afkanistán katka Ayub khan, ipíltzin pal ne Afkán Emir Sher Ali Khan. Malalai iteku, kaj katka se taishkamasattajpiani<ref>shepherd, cuidador/pastor de ovejas</ref> wan isiwaw kinputzujket tik ne tajtasumani pal ne Ayub Khans, ka wey tasumalis<ref>batalla, ataque</ref> tik ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chikwy tzunti nawi pual (07/1880).
Malalali Ishaqzai nemi kata kinpajtij tajtatzuntekini<ref>heridos</ref>.
Melka Malalali mikik ka tasumalulis,yaja kipia katka kashtul yey shiwit u kashtul nawi shiwit keman yaja mikik.<ref name=":1" />
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand
https://es.wikipedia.org/wiki/Malalai_de_Maiwand
https://www.garenewing.co.uk/angloafghanwar/biography/malalai.php
== Ipanpa uni ==
<references />
ky8zpzv6yak1k1u4cw9w7kjq3n0iucu
Malala Yousafzai
0
1369
10206
10083
2026-09-28T17:37:36Z
TimumachtikanNawat
33
10206
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Malala Yousafzai 2015.jpg|miniaturadeimagen|Malala Yousafzai]]
Yaja nesik se tunal majtakti ume pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul ume (12/07/1997), tik ne wey techan tik ne tatuktialuyan pal ne Swat, anhan itukey Khyber Pakhtunkhwa takutun italyu Pakistan, itejtekuwan Ziauddin wan Tor Pekai Yousafzai, wan yaja kipia ume iikawan.
Yaja tuknew wey siwapil ka kimanamiki ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi<ref>premio novel de la paz. Nobel Prize laureate</ref> tik ne shijshiwit, kimanamik tik ne shiwit ume shikipil majtakti nawit, kashtul ume ishiwit, wan yaja ukse Pakistaní wan ne maya Pashtún kimanamik ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi.
{| class="wikitable"
!Malala Yousafzai
|-
|ملاله یوسفزۍ
|-
|[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Malala_Yousafzai_2023_portrait_2x3.jpg|alt=Malala Yousafzai|sinmarco]]
|}
Yousafzai se wey siwat tasumani ipanpa<ref>defensora, activista</ref> ne sijsiwapil wan sijsiwat welit mumachtiat tik ne kan yaja nesik, Siwat, kan ne Talibanes Pakistanies tesu kinhajkawket yaja ejkuket tik ne tamachtiluyan.
Isumalis samawashki muchijtuk se wey sumalis tik ne talsital, ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Pakistan, Shahid Khaqan Abbasi inatuk, yaja muchiwa ne wey iknew<ref>ciudadana/o más importante</ref> pal ne Pakistán.
Yaja iteku se wey takat tasumani ipanpa ne mumachtianilis Ziauddin Yousafzai, Malala nesik ka Yousafzai Pastún imiekawan tik ne Swat techan wan yaja kitukeytij ken ne wey tasumani pal ne Afganistán ijiknikwan Malalai Nantzin pal ne Maiwand. <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ziauddin_Yousafzai][https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref>
Tik ne 2009, keman yaja kipia majtakti se katka, tawawasuj ne blog iwan ne tesu kia itukey<ref>seudónimo</ref> Gul Makai pal ne BBC Urdu tajtaketza ipanpa ne tatuktialis<ref>ocupación. mandato</ref> pal ne Talibanes tik ne Swat.
Ne ukse tunalku, ne tawawasuani<ref>periodista</ref> Adam B. Ellick kichiwki se New York Times tawawasualis<ref>aarticulo documental</ref> ipanpa itunal keman ne Fuerza Armada Pakistaníe kichiwki Operation Rah-e-Rast ka tajtapiani<ref>militares</ref> tik ne Swat.
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai
https://es.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai
https://www.un.org/en/messengers-peace/malala-yousafzai
== Ipanpa uni ==
<references />
07o8i693j5ncv6ja45kcmayguf0a073
10212
10206
2026-09-28T17:48:28Z
TimumachtikanNawat
33
10212
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Malala Yousafzai 2015.jpg|miniaturadeimagen|Malala Yousafzai]]
Yaja nesik se tunal majtakti ume pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti nawi pual kashtul ume (12/07/1997), tik ne wey techan tik ne tatuktialuyan pal ne Swat, anhan itukey Khyber Pakhtunkhwa takutun italyu Pakistan, itejtekuwan Ziauddin wan Tor Pekai Yousafzai, wan yaja kipia ume iikawan.
Yaja tuknew wey siwapil ka kimanamiki ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi<ref>premio novel de la paz. Nobel Prize laureate</ref> tik ne shijshiwit, kimanamik tik ne shiwit ume shikipil majtakti nawit, kashtul ume ishiwit, wan yaja ukse Pakistaní wan ne maya Pashtún kimanamik ne Taishmatilis Novel pal ne Nejmachnemi.
{| class="wikitable"
!Malala Yousafzai
|-
|ملاله یوسفزۍ
|-
|[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:Malala_Yousafzai_2023_portrait_2x3.jpg|alt=Malala Yousafzai|sinmarco]]
|}
Yousafzai se wey siwat tasumani ipanpa<ref>defensora, activista</ref> ne sijsiwapipil wan sijsiwatket welit mumachtiat tik ne kan yaja nesik, Siwat, kan ne Talibanes Pakistanies tesu kinhajkawket yaja ejkuket tik ne tamachtiluyan.
Isumalis samawashki muchijtuk se wey sumalis tik ne talsital, ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Pakistan, Shahid Khaqan Abbasi inatuk, yaja muchiwa ne wey iknew<ref>ciudadana/o más importante</ref> pal ne Pakistán.
Yaja iteku se wey takat tasumani ipanpa ne mumachtianilis Ziauddin Yousafzai, Malala nesik ka Yousafzai Pastún imiekawan tik ne Swat techan wan yaja kitukeytij ken ne wey tasumani pal ne Afganistán ijiknikwan Malalai Nantzin pal ne Maiwand. <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Ziauddin_Yousafzai][https://en.wikipedia.org/wiki/Malalai_of_Maiwand]</ref>
Tik ne 2009, keman yaja kipia majtakti se katka, tawawasuj ne blog iwan ne tesu kia itukey<ref>seudónimo</ref> Gul Makai pal ne BBC Urdu tajtaketza ipanpa ne tatuktialis<ref>ocupación. mandato</ref> pal ne Talibanes tik ne Swat.
Ne ukse tunalku, ne tawawasuani<ref>periodista</ref> Adam B. Ellick kichiwki se New York Times tawawasualis<ref>aarticulo documental</ref> ipanpa itunal keman ne Fuerza Armada Pakistaníe kichiwki Operation Rah-e-Rast ka tajtapiani<ref>militares</ref> tik ne Swat.
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai
https://es.wikipedia.org/wiki/Malala_Yousafzai
https://www.un.org/en/messengers-peace/malala-yousafzai
== Ipanpa uni ==
<references />
4qiebkguuca1c1rxhswt4ezsi0lsm6x
Atajku
0
1370
10197
10066
2026-09-28T17:18:08Z
TimumachtikanNawat
33
10197
wikitext
text/x-wiki
== '''Atajku'''<ref>Ataco</ref> '''(tik Kajtiya Concepcion de Ataco)''' ==
Se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
[[Taanalis:Embajador Johnson Visita Ataco (50699970757).jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]]
Atajku kinpia majtakti ume shikipil chiknawi tzunti yey pual chiknawi (12, 968) techanchanejket.
Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Atajku
Ne taketzalis atajku witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (lugar de elevados manantiales o agua elevada o alta) wan (at: agua ajku: alto ku lugar ).
Kitukeytiat techan Atajku tik ne tanestuk majtakti se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti majtakti yey(11/04/1813) katka.
Kitukeytiat wey techan atajku tik ne tanestuk chiknawi pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi (09/07/1999) katka.
Ne ajapanchin<ref>arroyos o quedradas</ref> tik ini techan intukey El Tacuatzin, tukuttun pal atzumpa wan apan El molina , Ne itepet intukey Sierra de Apanhejeka
== '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' ==
Kan witz ne ejekat: iwan Ahuachapan
Kan nemi ne wey puyek at iwan Jujutla wan Guaymango
[[Taanalis:IGLESITA DE ATACO. - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]]
Kan kisa ne tunal iwan Apanhejeka <ref>Apaneca</ref> wan San Pedro Puxtla
Kan kalaki ne tunal iwan Tacuba
Nemi 106 k (se tzunti chikwasen Kan kalaki ne tunal pal Kuskatan.
Tamachiwa 212.49 ha(ume tzunti majtakti ume. ume pual chiknawi ) , nemi ka ajku 1000 hasta 1400 m s. n. m. (se shikipil ahsta se shikipil nawi tzunti ijpak ne wey puyek at).
Kipia (5)makwil, ne intukey pal atajku: Ne centro,Santa lucia,la vega, san Antonio wan Ne Calvario.
Tik ne kojtan kipia 11 (majtakti se ) kajtan techan:El arco, El Limo,el Naranjito, El Tronconal, La Ceiba, La Joya de los Apantes, Los Tablones, San Jose ,Shucutitan wan Texusin chirzo
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).ipanpa ne Inmaculada Concepcion de Maria
== Wey ipiltzin Atajku: ==
Juan franciscoJimenez tamachtiani<ref>profesor o maestro</ref> tetakawchiwani<ref>escultor y restaurador</ref>
== '''Ipanpa ini''' ==
<references />
== '''Ijilpika:''' ==
https://www.google.com/search?q=ataco&oq=ataco&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyCggBEC4YsQMYgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCggEEAAYgAQYtAcyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEC4YgAQyBwgIEAAYgAQyBwgJEAAYgATSAQgyNTg1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Concepci%C3%B3n_de_Ataco
rvkslocv5e6hacae7flykzdtm8kp5aa
10200
10197
2026-09-28T17:23:38Z
TimumachtikanNawat
33
10200
wikitext
text/x-wiki
== '''Atajku'''<ref>Ataco</ref> '''(tik Kajtiya Concepcion de Ataco)''' ==
Se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
[[Taanalis:Embajador Johnson Visita Ataco (50699970757).jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]]
Atajku kinpia majtakti ume shikipil chiknawi tzunti yey pual chiknawi (12, 968) techanchanejket.
== Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Atajku ==
Ne taketzalis atajku witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (lugar de elevados manantiales o agua elevada o alta) wan (at: agua ajku: alto ku lugar ).
Kitukeytiat techan Atajku tik ne tanestuk majtakti se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti majtakti yey(11/04/1813) katka.
Kitukeytiat wey techan atajku tik ne tanestuk chiknawi pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi (09/07/1999) katka.
Ne ajapanchin<ref>arroyos o quedradas</ref> tik ini techan intukey El Tacuatzin, tukuttun pal atzumpa wan apan El molina , Ne itepet intukey Sierra de Apanhejeka
== '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' ==
Kan witz ne ejekat: iwan Ahuachapan
Kan nemi ne wey puyek at iwan Jujutla wan Guaymango
[[Taanalis:IGLESITA DE ATACO. - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]]
Kan kisa ne tunal iwan Apanhejeka <ref>Apaneca</ref> wan San Pedro Puxtla
Kan kalaki ne tunal iwan Tacuba
Nemi 106 k (se tzunti chikwasen Kan kalaki ne tunal pal Kuskatan.
Tamachiwa 212.49 ha(ume tzunti majtakti ume. ume pual chiknawi ) , nemi ka ajku 1000 hasta 1400 m s. n. m. (se shikipil ahsta se shikipil nawi tzunti ijpak ne wey puyek at).
Kipia (5)makwil, ne intukey pal atajku: Ne centro,Santa lucia,la vega, san Antonio wan Ne Calvario.
Tik ne kojtan kipia 11 (majtakti se ) kajtan techan:El arco, El Limo,el Naranjito, El Tronconal, La Ceiba, La Joya de los Apantes, Los Tablones, San Jose ,Shucutitan wan Texusin chirzo
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).ipanpa ne Inmaculada Concepcion de Maria
== Wey ipiltzin Atajku: ==
Juan franciscoJimenez tamachtiani<ref>profesor o maestro</ref> tetakawchiwani<ref>escultor y restaurador</ref>
== '''Ipanpa ini''' ==
<references />
== '''Ijilpika:''' ==
https://www.google.com/search?q=ataco&oq=ataco&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyCggBEC4YsQMYgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCggEEAAYgAQYtAcyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEC4YgAQyBwgIEAAYgAQyBwgJEAAYgATSAQgyNTg1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Concepci%C3%B3n_de_Ataco
pfekz2jk2we283yt2enx3ja7a11c04s
10203
10200
2026-09-28T17:26:18Z
TimumachtikanNawat
33
Agregue el mapa
10203
wikitext
text/x-wiki
== '''Atajku'''<ref>Ataco</ref> '''(tik Kajtiya Concepcion de Ataco)''' ==
Se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
[[Taanalis:Embajador Johnson Visita Ataco (50699970757).jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]]
Atajku kinpia majtakti ume shikipil chiknawi tzunti yey pual chiknawi (12, 968) techanchanejket.
== Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Atajku ==
Ne taketzalis atajku witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (lugar de elevados manantiales o agua elevada o alta) wan (at: agua ajku: alto ku lugar ).
Kitukeytiat techan Atajku tik ne tanestuk majtakti se pal ne metzti nawi tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti majtakti yey(11/04/1813) katka.
Kitukeytiat wey techan atajku tik ne tanestuk chiknawi pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti nawi pual kashtul nawi (09/07/1999) katka.
Ne ajapanchin<ref>arroyos o quedradas</ref> tik ini techan intukey El Tacuatzin, tukuttun pal atzumpa wan apan El molina , Ne itepet intukey Sierra de Apanhejeka
== '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' ==
Kan witz ne ejekat: iwan Ahuachapan
Kan nemi ne wey puyek at iwan Jujutla wan Guaymango
[[Taanalis:IGLESITA DE ATACO. - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|ATAJKU]]
Kan kisa ne tunal iwan Apanhejeka <ref>Apaneca</ref> wan San Pedro Puxtla
Kan kalaki ne tunal iwan Tacuba
Nemi 106 k (se tzunti chikwasen Kan kalaki ne tunal pal Kuskatan.
Tamachiwa 212.49 ha(ume tzunti majtakti ume. ume pual chiknawi ) , nemi ka ajku 1000 hasta 1400 m s. n. m. (se shikipil ahsta se shikipil nawi tzunti ijpak ne wey puyek at).
Kipia (5)makwil, ne intukey pal atajku: Ne centro,Santa lucia,la vega, san Antonio wan Ne Calvario.
Tik ne kojtan kipia 11 (majtakti se ) kajtan techan:El arco, El Limo,el Naranjito, El Tronconal, La Ceiba, La Joya de los Apantes, Los Tablones, San Jose ,Shucutitan wan Texusin chirzo
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 11(majtakti se) ka 15(kashtul) metzti majtakti ume (diciembre).ipanpa ne Inmaculada Concepcion de Maria. <mapframe latitude="13.867789" longitude="-89.850397" zoom="14" width="400" height="271" />
== Wey ipiltzin Atajku: ==
Juan franciscoJimenez tamachtiani<ref>profesor o maestro</ref> tetakawchiwani<ref>escultor y restaurador</ref>
== '''Ipanpa ini''' ==
<references />
== '''Ijilpika:''' ==
https://www.google.com/search?q=ataco&oq=ataco&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyDQgAEAAY4wIYsQMYgAQyCggBEC4YsQMYgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCggEEAAYgAQYtAcyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEC4YgAQyBwgIEAAYgAQyBwgJEAAYgATSAQgyNTg1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Concepci%C3%B3n_de_Ataco
2x67783jjowbgfit3lu56gu5v7ux6qc
Ketzalkuatitan
0
1372
10198
10071
2026-09-28T17:18:55Z
TimumachtikanNawat
33
10198
wikitext
text/x-wiki
== Ketzalkuatitan <ref>salcoatitan </ref> (tik Kastiya Salcoatitan) ==
se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
Ketzalkuatitan kinpia chikume shikipil makwil tzunti nawi (7,504) techanchanejket.
[[Taanalis:Salcoatitan, El Salvador - panoramio (45).jpg|miniaturadeimagen|salcoatitan]]
Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Ketzalkuatitan
Ne taketzalis Ketzalkuatitan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: lugar dela culebra en plumada (ketzalkuat culebra en plumada tan lugar)
Kitukeytiat techan Ketzalkuatitan tik ne metzti chikume tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (07/2019) katka.
Ne apan tik ini techan intukey Monterrey, Ne itepet intukey los Alpes
== Ne ujukse techan nemit unisan: ==
Kan witz ne ejekat: iwan apanhejeka<ref>apaneca</ref> wan juayua
Kan nemi ne wey puyek at iwan Santa Catarina Masahuat wan Nahuizalco
Kan kisa ne tunal iwan Apanhejeka wan Apanhejeka wan Juayua
Kan kalaki ne tunal iwan Santa Catarina Masahuat
Nemi 81 k (nawi pual se Kan kalaki ne tunal ) pal Kuskatan.
Tamachiwa 432 ha(nawi tzunti se pual majtakti ume. ) , nemi ka ajku 1040 m s. n. m. (se shikipil ume ijpak ne wey puyek at).
Kipia (3)yey , ne intukey pal atajku: El Rosario, las Flores wan El Clavario
Tik ne kojtan kipia 2 (ume ) kajtan techan: Anizales wan El Puente
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se.
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se (noviembre)..ipanpa ne Santuj Miguel Arcangel
== Wey ipiltzin Atajku: ==
Francisco Lovos Molina yaja tekiti ipanpane tupal<ref>Promotor Cultural</ref>
== Ipanpa ini ==
<references />
== Ijilpika: ==
https://www.google.com/search?q=salcoatitan&oq=salcoatitan&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyDQgDEC4YrwEYxwEYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEAAYgAQyBggIEAAYHjIGCAkQABge0gEINzI2M2owajeoAgiwAgHxBUbOOpZtJWu-&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Salcoatit%C3%A1n
1wkgq2pnskx59dxl49r7zc5b2z03012
10201
10198
2026-09-28T17:23:58Z
TimumachtikanNawat
33
10201
wikitext
text/x-wiki
== Ketzalkuatitan <ref>salcoatitan </ref> (tik Kastiya Salcoatitan) ==
se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
Ketzalkuatitan kinpia chikume shikipil makwil tzunti nawi (7,504) techanchanejket.
[[Taanalis:Salcoatitan, El Salvador - panoramio (45).jpg|miniaturadeimagen|salcoatitan]]
== Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Ketzalkuatitan ==
Ne taketzalis Ketzalkuatitan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: lugar dela culebra en plumada (ketzalkuat culebra en plumada tan lugar)
Kitukeytiat techan Ketzalkuatitan tik ne metzti chikume tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (07/2019) katka.
Ne apan tik ini techan intukey Monterrey, Ne itepet intukey los Alpes
== Ne ujukse techan nemit unisan: ==
Kan witz ne ejekat: iwan apanhejeka<ref>apaneca</ref> wan juayua
Kan nemi ne wey puyek at iwan Santa Catarina Masahuat wan Nahuizalco
Kan kisa ne tunal iwan Apanhejeka wan Apanhejeka wan Juayua
Kan kalaki ne tunal iwan Santa Catarina Masahuat
Nemi 81 k (nawi pual se Kan kalaki ne tunal ) pal Kuskatan.
Tamachiwa 432 ha(nawi tzunti se pual majtakti ume. ) , nemi ka ajku 1040 m s. n. m. (se shikipil ume ijpak ne wey puyek at).
Kipia (3)yey , ne intukey pal atajku: El Rosario, las Flores wan El Clavario
Tik ne kojtan kipia 2 (ume ) kajtan techan: Anizales wan El Puente
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se.
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se (noviembre)..ipanpa ne Santuj Miguel Arcangel
== Wey ipiltzin Atajku: ==
Francisco Lovos Molina yaja tekiti ipanpane tupal<ref>Promotor Cultural</ref>
== Ipanpa ini ==
<references />
== Ijilpika: ==
https://www.google.com/search?q=salcoatitan&oq=salcoatitan&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyDQgDEC4YrwEYxwEYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEAAYgAQyBggIEAAYHjIGCAkQABge0gEINzI2M2owajeoAgiwAgHxBUbOOpZtJWu-&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Salcoatit%C3%A1n
gmk4w0wz07mwffzxkqejz8o23l1c1z9
10204
10201
2026-09-28T17:28:28Z
TimumachtikanNawat
33
10204
wikitext
text/x-wiki
== Ketzalkuatitan <ref>salcoatitan </ref> (tik Kastiya Salcoatitan) ==
se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
Ketzalkuatitan kinpia chikume shikipil makwil tzunti nawi (7,504) techanchanejket.
[[Taanalis:Salcoatitan, El Salvador - panoramio (45).jpg|miniaturadeimagen|salcoatitan]]
== Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Ketzalkuatitan ==
Ne taketzalis Ketzalkuatitan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: lugar dela culebra en plumada (ketzalkuat culebra en plumada tan lugar)
Kitukeytiat techan Ketzalkuatitan tik ne metzti chikume tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (07/2019) katka.
Ne apan tik ini techan intukey Monterrey, Ne itepet intukey los Alpes
== Ne ujukse techan nemit unisan: ==
Kan witz ne ejekat: iwan apanhejeka<ref>apaneca</ref> wan juayua<mapframe latitude="13.831829" longitude="-89.266319" zoom="13" width="400" height="273" />Kan nemi ne wey puyek at iwan Santa Catarina Masahuat wan Nahuizalco
Kan kisa ne tunal iwan Apanhejeka wan Apanhejeka wan Juayua
Kan kalaki ne tunal iwan Santa Catarina Masahuat
Nemi 81 k (nawi pual se Kan kalaki ne tunal ) pal Kuskatan.
Tamachiwa 432 ha(nawi tzunti se pual majtakti ume. ) , nemi ka ajku 1040 m s. n. m. (se shikipil ume ijpak ne wey puyek at).
Kipia (3)yey , ne intukey pal atajku: El Rosario, las Flores wan El Clavario
Tik ne kojtan kipia 2 (ume ) kajtan techan: Anizales wan El Puente
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se.
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1(se) ka 12(majtakti se) metzti majtakti se (noviembre)..ipanpa ne Santuj Miguel Arcangel
== Wey ipiltzin Atajku: ==
Francisco Lovos Molina yaja tekiti ipanpane tupal<ref>Promotor Cultural</ref>
== Ipanpa ini ==
<references />
== Ijilpika: ==
https://www.google.com/search?q=salcoatitan&oq=salcoatitan&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyDQgDEC4YrwEYxwEYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAYgAQyBwgGEAAYgAQyBwgHEAAYgAQyBggIEAAYHjIGCAkQABge0gEINzI2M2owajeoAgiwAgHxBUbOOpZtJWu-&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Salcoatit%C3%A1n
4tu65e5a73z2x3b9e0yhmgclkudcr3g
Kunyuakan
0
1374
10196
10076
2026-09-28T17:17:29Z
TimumachtikanNawat
33
10196
wikitext
text/x-wiki
== Kunyuakan<ref>Juayua</ref>(tik Kajtiya Juayua) ==
Kunyuakan (tik Kastiya Juayua) se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
Kunyuakan kinpia se pual nawi shikipil yey tzunti ume pual nawi(24,344) techanchanejket.
[[Taanalis:Fachada Principal Iglesia Parroquial Cristo Negro de Juayua..JPG|miniaturadeimagen|juayua]]
Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Wey Kuskatan
Ne taketzalis Kunyuakan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (donde hay oscuridad, o Rio de Orquidias ) wan (kan donde kunyua hay oscuridad).
Kitukeytiat techan Kunyuakan tik ne tanestuk majtakti yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti yey pual majtakti chikume(13/02/1877) katka.
Kitukeytiat wey techan Kunyuakan tik ne tanestuk nawi pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti chikwasen(04/05/1906) katka.
Ne ajapan tik ini techan intukey monterrey,los chorros de la calera, las chikume cascadas, wey at pal ne ranas<ref>laguna de las ranas</ref> , Ne itejtepet intukey los Naranjos wan el Aguila
== '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' ==
Kan witz ne ejekat<ref>norte</ref> iwan Nahuizalco, Siwatewakan wan Atiquizaya
Kan nemi ne wey puyek at[4] (sur) iwan San Julian y Caluco
Kan kisa ne tunal[5] iwan chalchuapa yNahuizalco
[[Taanalis:Vista de Juayua - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|juayua]]
Kan kalaki ne tunal[6] iwan Apaneca wan Salcoatitan
Nemi 95.5 k ( nawi pual kashtul. makwil Kan witz ne ejekat ) ipal Kuskatan.
Tamachiwa 236.21ha(ume tzunti se pual majtakti chikwasen. se pual se ) , nemi ka ajku 975 m s. n. m. (chiknawi tzunti yey pual kashtul ijpak ne wey puyek at).
Kipia nawi(4) Intukey,ne intukey pal kunyuakan: EL Carmen, San Jose, Santa lucia wan Ne Calvario.
Tik ne kojtan kipin 10 ( majtakti) kajtan techan:buenos aires, la Fuente, La Union, Los Apantes, Los Cañales, Los Naranjos, Ojos de Agua , San Jose La Majada, San Juan de DIOS wan Valle Nuevo
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.ipanpa ne Cristo Negro .
== '''Wey ipiltzin Apukpan:''' ==
Rolando Menendez Castroo yaja tamachtiani,<ref>profesor</ref> sonchiwan<ref>musico</ref>i, takkwikalismawawasuani<ref>compasitor de musica</ref>
== '''Ipanpa ini''' ==
<references />
== '''Ijilpika:''' ==
https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1Tcwt0gvzzBg9GLLKk2sLE0EADXTBdQ&q=juayua&oq=juayua&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgBEC4YgAQyBggAEEUYOzIHCAEQLhiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDINCAQQLhivARjHARiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIGCAcQRRg80gEIMzM2NWowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Juay%C3%BAa
0u6fcs93fwzjjaln5yub2uc8c9ss2pc
10199
10196
2026-09-28T17:22:02Z
TimumachtikanNawat
33
10199
wikitext
text/x-wiki
== '''Kunyuakan<ref>Juayua</ref>(tik Kajtiya Juayua)''' ==
Kunyuakan (tik Kastiya Juayua) se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
Kunyuakan kinpia se pual nawi shikipil yey tzunti ume pual nawi(24,344) techanchanejket.
[[Taanalis:Fachada Principal Iglesia Parroquial Cristo Negro de Juayua..JPG|miniaturadeimagen|juayua]]
Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Wey Kuskatan
Ne taketzalis Kunyuakan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (donde hay oscuridad, o Rio de Orquidias ) wan (kan donde kunyua hay oscuridad).
Kitukeytiat techan Kunyuakan tik ne tanestuk majtakti yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti yey pual majtakti chikume(13/02/1877) katka.
Kitukeytiat wey techan Kunyuakan tik ne tanestuk nawi pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti chikwasen(04/05/1906) katka.
Ne ajapan tik ini techan intukey monterrey,los chorros de la calera, las chikume cascadas, wey at pal ne ranas<ref>laguna de las ranas</ref> , Ne itejtepet intukey los Naranjos wan el Aguila
== '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' ==
Kan witz ne ejekat<ref>norte</ref> iwan Nahuizalco, Siwatewakan wan Atiquizaya
Kan nemi ne wey puyek at[4] (sur) iwan San Julian y Caluco
Kan kisa ne tunal[5] iwan chalchuapa yNahuizalco
[[Taanalis:Vista de Juayua - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|juayua]]
Kan kalaki ne tunal[6] iwan Apaneca wan Salcoatitan
Nemi 95.5 k ( nawi pual kashtul. makwil Kan witz ne ejekat ) ipal Kuskatan.
Tamachiwa 236.21ha(ume tzunti se pual majtakti chikwasen. se pual se ) , nemi ka ajku 975 m s. n. m. (chiknawi tzunti yey pual kashtul ijpak ne wey puyek at).
Kipia nawi(4) Intukey,ne intukey pal kunyuakan: EL Carmen, San Jose, Santa lucia wan Ne Calvario.
Tik ne kojtan kipin 10 ( majtakti) kajtan techan:buenos aires, la Fuente, La Union, Los Apantes, Los Cañales, Los Naranjos, Ojos de Agua , San Jose La Majada, San Juan de DIOS wan Valle Nuevo
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.ipanpa ne Cristo Negro .
== '''Wey ipiltzin Apukpan:''' ==
Rolando Menendez Castro yaja tamachtiani,<ref>profesor</ref> sonchiwan<ref>musico</ref>i, takkwikalismawawasuani<ref>compasitor de musica</ref>
== '''Ipanpa ini''' ==
<references />
== '''Ijilpika:''' ==
https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1Tcwt0gvzzBg9GLLKk2sLE0EADXTBdQ&q=juayua&oq=juayua&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgBEC4YgAQyBggAEEUYOzIHCAEQLhiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDINCAQQLhivARjHARiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIGCAcQRRg80gEIMzM2NWowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Juay%C3%BAa
1s9m0yiw5p805zllasenmf2q8o2tl63
10202
10199
2026-09-28T17:25:05Z
TimumachtikanNawat
33
10202
wikitext
text/x-wiki
== '''Kunyuakan<ref>Juayua</ref>(tik Kajtiya Juayua)''' ==
Kunyuakan (tik Kastiya Juayua) se techan ipal ne takutun kuskatan, italyu Kuskatan
Kunyuakan kinpia se pual nawi shikipil yey tzunti ume pual nawi(24,344) techanchanejket.
[[Taanalis:Fachada Principal Iglesia Parroquial Cristo Negro de Juayua..JPG|miniaturadeimagen|Juayua]]
Ne Tuijikniwan najnawamet katka tik Wey Kuskatan
Ne taketzalis Kunyuakan witz ka nawataketzalis wan kineki ina: (donde hay oscuridad, o Rio de Orquidias ) wan (kan donde kunyua hay oscuridad).
Kitukeytiat techan Kunyuakan tik ne tanestuk majtakti yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil Chikwey tzunti yey pual majtakti chikume(13/02/1877) katka.
Kitukeytiat wey techan Kunyuakan tik ne tanestuk nawi pal ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil Chiknawi tzunti chikwasen(04/05/1906) katka.
Ne ajapan tik ini techan intukey monterrey,los chorros de la calera, las chikume cascadas, wey at pal ne ranas<ref>laguna de las ranas</ref> , Ne itejtepet intukey los Naranjos wan el Aguila
== '''Ne ujukse techan nemit unisan:''' ==
Kan witz ne ejekat<ref>norte</ref> iwan Nahuizalco, Siwatewakan wan Atiquizaya
Kan nemi ne wey puyek at[4] (sur) iwan San Julian y Caluco
Kan kisa ne tunal[5] iwan chalchuapa yNahuizalco
[[Taanalis:Vista de Juayua - panoramio.jpg|miniaturadeimagen|juayua]]
Kan kalaki ne tunal[6] iwan Apaneca wan Salcoatitan
Nemi 95.5 k ( nawi pual kashtul. makwil Kan witz ne ejekat ) ipal Kuskatan.
Tamachiwa 236.21ha(ume tzunti se pual majtakti chikwasen. se pual se ) , nemi ka ajku 975 m s. n. m. (chiknawi tzunti yey pual kashtul ijpak ne wey puyek at).
Kipia nawi(4) Intukey,ne intukey pal kunyuakan: EL Carmen, San Jose, Santa lucia wan Ne Calvario.
Tik ne kojtan kipin 10 ( majtakti) kajtan techan:buenos aires, la Fuente, La Union, Los Apantes, Los Cañales, Los Naranjos, Ojos de Agua , San Jose La Majada, San Juan de DIOS wan Valle Nuevo
Ini techan kichijket ne takamet ikman nawa.
Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.
Ne wey ilwilt tik apukpan kichiwat Ne ahctu ilwit kilwitiat ipal 1( se) ka 15(kashtul ) metzti se.ipanpa ne Cristo Negro .<mapframe latitude="13.842674" longitude="-89.746177" zoom="16" width="400" height="273" />
== '''Wey ipiltzin Apukpan:''' ==
Rolando Menendez Castro yaja tamachtiani,<ref>profesor</ref> sonchiwan<ref>musico</ref>i, takkwikalismawawasuani<ref>compasitor de musica</ref>
== '''Ipanpa ini''' ==
<references />
== '''Ijilpika:''' ==
https://www.google.com/search?gs_ssp=eJzj4tTP1Tcwt0gvzzBg9GLLKk2sLE0EADXTBdQ&q=juayua&oq=juayua&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgBEC4YgAQyBggAEEUYOzIHCAEQLhiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDINCAQQLhivARjHARiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIGCAcQRRg80gEIMzM2NWowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8
https://es.wikipedia.org/wiki/Juay%C3%BAa
67t9c5ozf8eg8xdulzfyhyyhcmajoe6
Marta Sosa Molina
0
1375
10214
10077
2026-09-28T17:55:16Z
TimumachtikanNawat
33
10214
wikitext
text/x-wiki
Marta Sosa Molina kaj tiktukeytiat Marta Sosa. Marta nesik se tunal majtakti nawi (14) pal ne metzti Makwil (mes)tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti senpual nawi (1924) tik ne techan Sakatekulut (pueblo), (departamento)La Paz takutun italyu Kuskatan (país).
[[Taanalis:Marta sosa.jpg|miniaturadeimagen|Marta Sosa]]
Yaja se wey yultakwikani wan tawawasuani katka.
Ne itekiw: tay kichiwki?
Yaja kichiwki miak ajamachki:
* Soneto de Infancia
* El dorado sol de otoño
* Por el mundo de los sueños
* La región de las almas
* Pajaritas de Papel
Kimakaket miak tajtakulis ken:
Kiasik ne tamilis ka festival OTI
Nusan Kiajsik ne achtu wan ne ume
tik tasumalis ken tamachtianimet wan mumachtianimet
Ne ichtaka itunal:
Ne inan itukey Leticia Molina katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gerardo Sosa katka. Yaja se kuskatanchanej (gentilicio) katka. Makwi ipilwan kipia. Ne ipilawan intukey Leopoldo, Nelson, Ronald Alberto, Edgardo wan Mauricio katka.
Yaja tekitki ken se tamchtiani (profesión) tik San Juan Nonualco, Santo Tomas wan Ulukwilta (lugar de trabajo) tik ne italyu Kuskatan (país).
Yaja mikik se tunal kashtul (15) pal ne metzti chikwasen (mes) tik ne shiwit_ Se shikipil chiknawi tzunti nawpual majtakti (1994). tik ne techan Sakatekulut (pueblo), Sakatekulut takutun italyu (departamento), tik ne italyu Kuskatan (país).
Ijilpika:
https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Marta_Sosa_Molina
https://www.diariocolatino.com/marta-sosa-molina-poeta-y-maestra-de-la-narrativa-virolena/
https://archive.org/details/EDLPCE
nzg1wo6j0h2ykwlk12p1h7u10wxk1ol
10216
10214
2026-09-28T17:56:00Z
TimumachtikanNawat
33
10216
wikitext
text/x-wiki
Marta Sosa Molina kaj tiktukeytiat Marta Sosa. Marta nesik se tunal majtakti nawi (14) pal ne metzti Makwil (mes)tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti senpual nawi (1924) tik ne techan Sakatekulut (pueblo), (departamento)La Paz takutun italyu Kuskatan (país).
[[Taanalis:Marta sosa.jpg|miniaturadeimagen|Marta Sosa]]
Yaja se wey yultakwikani wan tawawasuani katka.
== Ne itekiw: tay kichiwki? ==
Yaja kichiwki miak ajamachki:
* Soneto de Infancia
* El dorado sol de otoño
* Por el mundo de los sueños
* La región de las almas
* Pajaritas de Papel
Kimakaket miak tajtakulis ken:
Kiasik ne tamilis ka festival OTI
Nusan Kiajsik ne achtu wan ne ume
tik tasumalis ken tamachtianimet wan mumachtianimet
Ne ichtaka itunal:
Ne inan itukey Leticia Molina katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gerardo Sosa katka. Yaja se kuskatanchanej (gentilicio) katka. Makwi ipilwan kipia. Ne ipilawan intukey Leopoldo, Nelson, Ronald Alberto, Edgardo wan Mauricio katka.
Yaja tekitki ken se tamchtiani (profesión) tik San Juan Nonualco, Santo Tomas wan Ulukwilta (lugar de trabajo) tik ne italyu Kuskatan (país).
Yaja mikik se tunal kashtul (15) pal ne metzti chikwasen (mes) tik ne shiwit_ Se shikipil chiknawi tzunti nawpual majtakti (1994). tik ne techan Sakatekulut (pueblo), Sakatekulut takutun italyu (departamento), tik ne italyu Kuskatan (país).
== Ijilpika: ==
https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Marta_Sosa_Molina
https://www.diariocolatino.com/marta-sosa-molina-poeta-y-maestra-de-la-narrativa-virolena/
https://archive.org/details/EDLPCE
cjx0m0za99u8ydsqs61og7tcios2zmp
10218
10216
2026-09-28T18:02:33Z
TimumachtikanNawat
33
10218
wikitext
text/x-wiki
Marta Sosa Molina kaj tiktukeytiat Marta Sosa. Marta nesik se tunal majtakti nawi (14) pal ne metzti Makwil (mes)tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti senpual nawi (1924) tik ne techan Sakatekulut, La Paz takutun italyu Kuskatan.
[[Taanalis:Marta sosa.jpg|miniaturadeimagen|Marta Sosa]]
Yaja se wey yultakwikani wan tawawasuani katka.
== Ne itekiw: tay kichiwki? ==
Yaja kichiwki miak ajamachki:
* Soneto de Infancia
* El dorado sol de otoño
* Por el mundo de los sueños
* La región de las almas
* Pajaritas de Papel
Kimakaket miak tajtakulis ken: Kiasik ne tamilis ka festival OTI Nusan Kiajsik ne achtu wan ne ume tik tasumalis ken tamachtianimet wan mumachtianimet
Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Leticia Molina katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Gerardo Sosa katka. Yaja se kuskatanchanej (gentilicio) katka. Makwi ipilwan kipia. Ne ipilawan intukey Leopoldo, Nelson, Ronald Alberto, Edgardo wan Mauricio katka.Yaja tekitki ken se tamchtiani (profesión) tik San Juan Nonualco, Santo Tomas wan Ulukwilta (lugar de trabajo) tik ne italyu Kuskatan (país).
Yaja mikik se tunal kashtul (15) pal ne metzti chikwasen tik ne shiwit_ Se shikipil chiknawi tzunti nawpual majtakti (1994). tik ne techan Sakatekulut, Sakatekulut takutun italyu, tik ne italyu Kuskatan.
== Ijilpika: ==
https://biblioteca-virtual.fandom.com/es/wiki/Marta_Sosa_Molina
https://www.diariocolatino.com/marta-sosa-molina-poeta-y-maestra-de-la-narrativa-virolena/
https://archive.org/details/EDLPCE
8g05qycmto96a7y0kw1rxgrqtvbv3y5
Nicolás de la Luz Roldán
0
1376
10213
10078
2026-09-28T17:53:13Z
TimumachtikanNawat
33
10213
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Nicoás Roldan.jpg|miniaturadeimagen|Nicolás de la Luz Roldán]]
== Nicolás de la Luz Roldán ==
Kaj tiktukeytiat Nicolás Roldán. Nicolás nesik se tunal majtakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti unpual majtakti se (1851) tik ne techan Sakatekulut (pueblo), (departamento) La Paz takutun italyu kuskatan (país).
Yaja se wey Tatzutzunani (profesión) katka.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwa miak tajtakwikalis: (listado de canciones)
* El Gólgota
* Cristus fartus
* Crux ave
== '''Kimakaket miak tajtakulis ken''': ==
Se partiture ipal nemi tik ne archivoj ipal sentakwikat tik sakatekulut.<ref>Propuesta de Anteproyecto Corredor Turístico –CulturalSan Sebastiánde la Ciudad de Zacatecoluca,Departamento de la Paz </ref>
Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Guadalupe Galán (madre) katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka. wan ne iteku itukey Jesús Roldán (padre) katka. Yaja se Kuskatanchanej (gentilicio) katka.
Yaja mikik se tunal majntakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti Nawpual majtakti (1890), L paz takutun italyu (departamento), tik ne italyu Kuskatan (país).
== '''Ijilpika:''' ==
https//www.ecured.cu/Nicolás_de_la_Luz_Roldán
https//en.everybodywiki.com/Nicolas_de_la_Luz_Roldán
https//losmotetesdeltecolote.blogspot.com/2013/07/roldan-el-musico-viroleno-jamas-olvidado.html
q85gcik010shlpfnzp7gui2zgiwcwhy
10217
10213
2026-09-28T17:59:48Z
TimumachtikanNawat
33
10217
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Nicoás Roldan.jpg|miniaturadeimagen|Nicolás de la Luz Roldán]]
== Nicolás de la Luz Roldán ==
Kaj tiktukeytiat Nicolás Roldán. Nicolás nesik se tunal majtakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti unpual majtakti se (1851) tik ne techan Shakatekulut, La Paz takutun italyu kuskatan.
Yaja se wey Tatzutzunani katka.
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
Yaja kichiwa miak tajtakwikalis:
* El Gólgota
* Cristus fartus
* Crux ave
== '''Kimakaket miak tajtakulis ken''': ==
Se partiture ipal nemi tik ne archivoj ipal sentakwikat tik sakatekulut.<ref>Propuesta de Anteproyecto Corredor Turístico –CulturalSan Sebastiánde la Ciudad de Zacatecoluca,Departamento de la Paz </ref>
Ne ichtaka itunal: Ne inan itukey Guadalupe Galán katka. Yaja se Kuskatanchanej katka. wan ne iteku itukey Jesús Roldán katka. Yaja se Kuskatanchanej) katka.
Yaja mikik se tunal majntakti (10) pal ne metzti majtakti ume (mes) tik ne shiwit se shikipil chikwey tzunti Nawpual majtakti (1890), L paz takutun italyu, tik ne italyu Kuskatan.
== '''Ijilpika:''' ==
https//www.ecured.cu/Nicolás_de_la_Luz_Roldán
https//en.everybodywiki.com/Nicolas_de_la_Luz_Roldán
https//losmotetesdeltecolote.blogspot.com/2013/07/roldan-el-musico-viroleno-jamas-olvidado.html
lkcih2opthzw55cs13f2940jfzoij1q
Patrice Lumumba
0
1377
10205
10084
2026-09-28T17:36:49Z
TimumachtikanNawat
33
10205
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Patrice Lumumba, 1960.jpg|miniaturadeimagen|Patrice Lumumba]]
Patrice Émery Lumumba, inesiktukey<ref>nombre de nacimiento, deadname</ref> Isaïe Tasumbu Tawosa, yaja nesik ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925), yaja mikik kashtul ume tunal pal ne metzti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (17/01/1961).
Yaja konkochanej<ref>Congoleño, Congolese, gentilicio del Congo</ref> tatechantuktiani<ref>lider social, revolucionario</ref>, kaj kipalewij ken ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Achtu Kongochanej República<ref>[[:en:First_Congolese_Republic|Primera República Congolesa]]</ref> (anhan [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|República Democratica pal ne konko]]<ref>[[:es:República_Democrática_del_Congo|República Democratica del Congo]]</ref>) pewa tik ne metzti chikwasen wan tami tik ne metzti chiknawi tk ne shiwit se chiknawi tzunti yey pal (06-09/1960), kimanamik ne tanat tik ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual taishpejpenalis
Lumumba katka ne tatuktiani pal ne Movimiento Nacional Congoleño (MNC)<ref>[[:es:Movimiento_Nacional_Congoleño|Movimiento Nacional Congoleño]] </ref> tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul yey (1958) ka shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (1961) keman kimitij. [https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba#CITEREFMulumba2019]
Yaja katka se wey iknew ka italyu muchiwa pal ne Beljikasenpal<ref>colonia Belgica, propiedad de Belgica</ref> pal ne [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Konko]]<ref>Congo </ref>.
Patrice Lumumba nesik tik ne ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925) iwan inesiktukey Isaïe Tasumbu Tawosa, inan katka Julienne Wamato Lomendja wan iteku François Tolenga Otetshima se takojkojtanchanejtajpiani<ref>granjero, farmer</ref>, ka Onalua, tik ne [[:en:Katako-Kombe_Territory|Katakokombe]] ital pal ne [[:en:Kasaï_region|Kasaï]] tik ne katka [[:en:Belgian_Congo|Belkish Konko]]. Patrice katka pal ne [[:en:Tetela_people|Tetela ijikniwan]]<ref>[[:en:Tetela_people|Tribu tetela]]</ref>, ka kishmati ken Élias Okit'Asombo.
[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:PatriceLumumba1960.jpg|alt=Photograph of Patrice Lumumba in 1960|sinmarco]]
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba
https://es.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba
https://news.un.org/en/spotlight/patrice-lumumba-brian-urquhart
== Ipanpa uni ==
<references />
p21wb2hbtr8lbpei6xg81lc49gs526d
10210
10205
2026-09-28T17:45:08Z
TimumachtikanNawat
33
10210
wikitext
text/x-wiki
[[Taanalis:Patrice Lumumba, 1960.jpg|miniaturadeimagen|Patrice Lumumba]]
== Patrice Émery Lumumba ==
Kaj kitukeytiat Isaïe Tasumbu Tawosa, yaja nesik ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925), yaja mikik kashtul ume tunal pal ne metzti se tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (17/01/1961).
Yaja Konkochanej<ref>Congoleño, Congolese, gentilicio del Congo</ref> Kalpuli tatuktiani<ref>lider social, revolucionario</ref>, kaj kipalewij ken ne achtu wey takat<ref>primer ministro</ref> pal ne Achtu Kongochanej República<ref>[[:en:First_Congolese_Republic|Primera República Congolesa]]</ref> (anhan [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|República Democratica pal ne Konko]]<ref>[[:es:República_Democrática_del_Congo|República Democratica del Congo]]</ref>) pewa tik ne metzti chikwasen wan tami tik ne metzti chiknawi tk ne shiwit se chiknawi tzunti yey pal (06-09/1960), kimanamik ne tanat tik ne metzti makwil tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual taishpejpenalis
Lumumba katka ne tatuktiani pal ne Movimiento Nacional Congoleño (MNC)<ref>[[:es:Movimiento_Nacional_Congoleño|Movimiento Nacional Congoleño]] </ref> tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti ume pual kashtul yey (1958) ka shiwit se shikipil chiknawi tzunti yey pual se (1961) keman kimitij. [https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba#CITEREFMulumba2019]
Yaja katka se wey iknew ka italyu muchiwa pal ne Beljikasenpal<ref>colonia Belgica, propiedad de Belgica</ref> pal ne [[:en:Democratic_Republic_of_the_Congo|Konko]]<ref>Congo </ref>.
Patrice Lumumba nesik tik ne ume tunal pal ne metzti chikume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual makwil (2/07/1925) iwan itukey Isaïe Tasumbu Tawosa, inan katka Julienne Wamato Lomendja wan iteku François Tolenga Otetshima se takojkojtanchanejtajpiani<ref>granjero, farmer</ref>, ka Onalua, tik ne [[:en:Katako-Kombe_Territory|Katakokombe]] ital pal ne [[:en:Kasaï_region|Kasaï]] tik ne katka [[:en:Belgian_Congo|Belkish Konko]]. Patrice katka pal ne [[:en:Tetela_people|Tetela ijikniwan]]<ref>[[:en:Tetela_people|Tribu tetela]]</ref>, ka kishmati ken Élias Okit'Asombo.
[[https://en.wikipedia.org/wiki/File:PatriceLumumba1960.jpg|alt=Photograph of Patrice Lumumba in 1960|sinmarco]]
== Ijilpika ==
https://en.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba
https://es.wikipedia.org/wiki/Patrice_Lumumba
https://news.un.org/en/spotlight/patrice-lumumba-brian-urquhart
== Ipanpa uni ==
<references />
4ubuhy36nkdbb2ahnzx7x2g34oshbmb
Malalai pal ne Maiwand
0
1380
10208
2026-09-28T17:38:14Z
TimumachtikanNawat
33
TimumachtikanNawat trasladó la página [[Malalai pal ne Maiwand]] a [[Malalai de Maiwand]]
10208
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECCIÓN [[Malalai de Maiwand]]
5ndlkjfsxkiz43pl8q7whpulmt02km7