Wikiamachti
pplwiki
https://ppl.wikipedia.org/wiki/Achtu_Amat
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Takwikwil
Wey
Titajtaketzakan
Tuknew
Tuknew titajtaketzakan
Wikiamachti
Wikiamachti titajtaketzakan
Taanalis
Taanalis titajtaketzakan
MediaWiki
MediaWiki titajtaketzakan
Tailwitilis
Tailwitilis titajtaketzakan
Shinechpalewikan
Shinechpalewikan titajtaketzakan
Takutun
Takutun titajtaketzakan
TimedText
TimedText talk
Tapualtakutun
Tapualtakutun titajtaketzakan
Evento
Evento discusión
Austra Berta Flores
0
1345
10222
10176
2026-10-02T19:42:45Z
Alicia María Siu
695
10222
wikitext
text/x-wiki
== <big>'''Austra Berta Flores López'''</big> ==
Kaj tiktukeytiat '''niña Bertita, Mamá Berta o Doña Bertita''', nesik se tunal yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti yey (1933) tik ne techan La Esperanza, Intibucá takutun italyu Honduras. Yaja se '''Lencachanej''', wan se '''wey Tapalewiani Tiskaliani [1], Tamachtiani, achtu siwat Kalpuliani [2]''' tik ne La Esperanza Intibucá, wan '''Wey Kalpuliani tik ne Tajtatuktianimet tik ne Honduras[3]''' katka. Yaja se '''inan Berta Cáceres'''; ne Wey Tekitini pal ne Tuijikniwan [4] wan Tatajpiani pal Taltikpak [5].
[[File:Mamás Bertas.png|thumb|Mamás Bertas: Berta Cáceres iwan inan Austra Berta Flores]]
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
* Yaja kinpalewia tiskalia[6] miak kujkunet: '''makwil shikipil kujkunet''' katka.
* '''Nemaj Wey Kalpuliani yaja kichiwki ne Convenio 169''' pal ne OIT namej Ijikman tik ne Honduras [7]
* Yaja ne '''achtu siwat Kalpuliani tik ne La Esperanza Intibucá''' ka shiwit 1981, wan uksenpa ka shiwit 1982, wan uksiujti ka shiwit 1983.
* Yaja se '''Gobernadora'''''' ka takutun Intibucá.'''
* Yaja kichiwki ne “'''Comité de Mujeres por la Paz Visitación Padilla”''' wan yaja '''itzintia ne kali pal ne Comité para la Defensa de los Derechos Humanos (CODEH)'''.
== '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' ==
# Tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (2019), ne amachti El Pais tik ne italyu España, kimaka ne tajtakulis nemaj yaja nemi intzajtzalan ne '''majtakti Wey Tuijikniwan tik ne América Latina'''[8], pal ne taishtemualis pal ne Tajshitilialis [9] pal ne tamikitanilis isiwkunew Berta Cáceres.
# Yejemet kishmatit nemaj '''achtu siwat Wey Kalpulitatukani tik ne La Esperanza''' wan tik ne italyu Honduras, 1982. [10]
# Yejemet kishmatit '''“Distinción por la Salud Comunitaria”''' pal ipalewia tiskalia 5,000 kujkunet.
# Yejemet kishmatit ne '''“Reconocimiento Humanitario” pal ne itakwaltia ne Mijmijkwaniani[11] pal ne Kuskatanchanej''' (El Salvador).
# Kimakaket ne “tumin ume tzunti Lempiras” iwan ishkalyu Berta Cáceres. [12]
# Ne Tamachtiluyan itukey '''“Jardín de Niños “Austra Bertha Flores López”''' tik ne Nueva Esperanza, La Esperanza, Intibucá, iwan yaja itukey.
'''
[[File:Austra Berta Flores.png|thumb|Palewia Tiskalia (Partera), Wey Kalpuliani (Alcaldesa, Gobernadora), Inan Berta Cáceres]]
[[File:Austra Berta Flores madre de Berta Cáceres.png|thumb|Justicia para Berta!]]
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Ne inan itukey '''Agustina López Pineda''' katka. Yaja se Lencachanej (Eramani) tik ne techan La Esperanza, Intibucá, Honduras katka. Wan ne iteku itukey '''Manuel Flores Orellana''', katka. Yaja se Honduraschanej tik ne techan San Miguelito katka.
Ne ishulejyu itukey '''José Doré Cáceres Portillo''' katka. Yaja se Honduraschanej katka. Yaja kipia majtakti ume ipijpipil katka. Ne ipilawan/ipijpipil intukey '''Nery, Joaquina, Hasel, Julio, Carlos, Agustina, Isis, Roberto, Lucila, Francisco y Gustavo, wan Berta Cáceres''', ne inhikaw katka. Wan mumachtij pal muchiwki se tapajtiani Tapalewiani Tiskaliani.
== '''Ijilpika:''' ==
https://grassrootsonline.org/learning_hub/mothers-in-resistance-berta-caceres-vive/
https://elpais.com/internacional/2017/11/09/america/1510235803_537959.html
https://elpais.com/america/2026-03-02/berta-caceres-y-la-resistencia-que-nacio-bajo-un-roble.html
https://www.radioamerica.hn/madre-de-berta-caceres-entre-las-personas-mas-destacadas-del-2019-en-america-latina/
https://www.revistafactum.com/nunca-imagine-enterrar-hija-dia-cumpleanos/
https://asjhonduras.com/la-esperanza-que-aun-respira-el-testimonio-de-austra-berta-flores/
== '''Ipanpa uni''' ==
* [1] Partera, Comadrona (Tradicional, Ayudante de partos)
* [2] Alcaldesa,
* [3] Diputada al Congreso Nacional de Honduras por el Partido Liberal.
* [4] Como partera atendió a más de 5,000 partos.
* [5] Activista Social y [6] Defensora Ambiental (Protectora de la madre Tierra/Ambientalista).
* [7]Diputada al Congreso Nacional: Desde donde impulsó de manera decisiva la moción para que Honduras firmara el Convenio 169 de la OIT, un tratado internacional histórico que protege los derechos territoriales y culturales de los pueblos indígenas y tribales.
* [8]En 2019, el periódico español El País la incluyó entre las 10 personas más destacadas de América Latina de ese año, en reconocimiento al papel que desempeñó junto con su familia en la búsqueda de [9] justicia por el asesinato de su hija Berta Cáceres.
* [10] Pionera política nacional: Es reconocida históricamente por ser la primera mujer alcaldesa en la historia de La Esperanza y una de las primeras en todo Honduras (1982), abriendo el camino para la participación de las mujeres en la política hondureña.
* [11]Refugiados/Migrantes/Desplazados
* [12]Recientemente, ha recibido el homenaje estatal de ver el rostro de su hija plasmado en el billete oficial de 200 lempiras en Honduras.
t0lzj7ylfjntsi4keuihzoiqgpw4fe0
10223
10222
2026-10-02T20:20:00Z
Alicia María Siu
695
10223
wikitext
text/x-wiki
== <big>'''Austra Berta Flores López'''</big> ==
Kaj tiktukeytiat '''niña Bertita, Mamá Berta o Doña Bertita''', nesik se tunal yey pal ne metzti ume tik ne shiwit se shikipil chiknawi tzunti se pual majtakti yey (1933) tik ne techan La Esperanza, Intibucá takutun italyu Honduras. Yaja se '''Lencachanej''', wan se '''wey Tapalewiani Tiskaliani [1], Tamachtiani, achtu siwat Kalpulitatuktiani [2]''' tik ne La Esperanza Intibucá, wan '''Wey Kalpulitatuktiani tik ne Tajtatuktianimet tik ne Honduras[3]''' katka. Yaja se '''inan Berta Cáceres'''; ne Wey Tekitini pal ne Tuijikniwan [4] wan Tatajpiani pal Taltikpak [5].
[[File:Mamás Bertas.png|thumb|Mamás Bertas: Berta Cáceres iwan inan Austra Berta Flores]]
== '''Ne itekiw: tay kichiwki?''' ==
* Yaja kinpalewia tiskalia[6] miak kujkunet: '''makwil shikipil kujkunet''' katka.
* '''Nemaj Wey Kalpuliani yaja kichiwki ne Convenio 169''' pal ne OIT namej Ijikman tik ne Honduras [7]
* Yaja ne '''achtu siwat Kalpuliani tik ne La Esperanza Intibucá''' ka shiwit 1981, wan uksenpa ka shiwit 1982, wan uksiujti ka shiwit 1983.
* Yaja se '''Gobernadora'''''' ka takutun Intibucá.'''
* Yaja kichiwki ne “'''Comité de Mujeres por la Paz Visitación Padilla”''' wan yaja '''itzintia ne kali pal ne Comité para la Defensa de los Derechos Humanos (CODEH)'''.
== '''Kimakaket miak tajtakulis ken:''' ==
# Tik ne shiwit ume shikipil kashtul nawi (2019), ne amachti El Pais tik ne italyu España, kimaka ne tajtakulis nemaj yaja nemi intzajtzalan ne '''majtakti Wey Tuijikniwan tik ne América Latina'''[8], pal ne taishtemualis pal ne Tajshitilialis [9] pal ne tamikitanilis isiwkunew Berta Cáceres.
# Yejemet kishmatit nemaj '''achtu siwat Wey Kalpulitatukani tik ne La Esperanza''' wan tik ne italyu Honduras, 1982. [10]
# Yejemet kishmatit '''“Distinción por la Salud Comunitaria”''' pal ipalewia tiskalia 5,000 kujkunet.
# Yejemet kishmatit ne '''“Reconocimiento Humanitario” pal ne itakwaltia ne Mijmijkwaniani[11] pal ne Kuskatanchanej''' (El Salvador).
# Kimakaket ne “tumin ume tzunti Lempiras” iwan ishkalyu Berta Cáceres. [12]
# Ne Tamachtiluyan itukey '''“Jardín de Niños “Austra Bertha Flores López”''' tik ne Nueva Esperanza, La Esperanza, Intibucá, iwan yaja itukey.
'''
[[File:Austra Berta Flores.png|thumb|Palewia Tiskalia (Partera), Wey Kalpuliani (Alcaldesa, Gobernadora), Inan Berta Cáceres]]
[[File:Austra Berta Flores madre de Berta Cáceres.png|thumb|Justicia para Berta!]]
== '''Ne ichtaka itunal:''' ==
Ne inan itukey '''Agustina López Pineda''' katka. Yaja se Lencachanej (Eramani) tik ne techan La Esperanza, Intibucá, Honduras katka. Wan ne iteku itukey '''Manuel Flores Orellana''', katka. Yaja se Honduraschanej tik ne techan San Miguelito katka.
Ne ishulejyu itukey '''José Doré Cáceres Portillo''' katka. Yaja se Honduraschanej katka. Yaja kipia majtakti ume ipijpipil katka. Ne ipilawan/ipijpipil intukey '''Nery, Joaquina, Hasel, Julio, Carlos, Agustina, Isis, Roberto, Lucila, Francisco y Gustavo, wan Berta Cáceres''', ne inhikaw katka. Wan mumachtij pal muchiwki se tapajtiani Tapalewiani Tiskaliani.
== '''Ijilpika:''' ==
https://grassrootsonline.org/learning_hub/mothers-in-resistance-berta-caceres-vive/
https://elpais.com/internacional/2017/11/09/america/1510235803_537959.html
https://elpais.com/america/2026-03-02/berta-caceres-y-la-resistencia-que-nacio-bajo-un-roble.html
https://www.radioamerica.hn/madre-de-berta-caceres-entre-las-personas-mas-destacadas-del-2019-en-america-latina/
https://www.revistafactum.com/nunca-imagine-enterrar-hija-dia-cumpleanos/
https://asjhonduras.com/la-esperanza-que-aun-respira-el-testimonio-de-austra-berta-flores/
== '''Ipanpa uni''' ==
* [1] Partera, Comadrona (Tradicional, Ayudante de partos)
* [2] Alcaldesa,
* [3] Diputada al Congreso Nacional de Honduras por el Partido Liberal.
* [4] Como partera atendió a más de 5,000 partos.
* [5] Activista Social y [6] Defensora Ambiental (Protectora de la madre Tierra/Ambientalista).
* [7]Diputada al Congreso Nacional: Desde donde impulsó de manera decisiva la moción para que Honduras firmara el Convenio 169 de la OIT, un tratado internacional histórico que protege los derechos territoriales y culturales de los pueblos indígenas y tribales.
* [8]En 2019, el periódico español El País la incluyó entre las 10 personas más destacadas de América Latina de ese año, en reconocimiento al papel que desempeñó junto con su familia en la búsqueda de [9] justicia por el asesinato de su hija Berta Cáceres.
* [10] Pionera política nacional: Es reconocida históricamente por ser la primera mujer alcaldesa en la historia de La Esperanza y una de las primeras en todo Honduras (1982), abriendo el camino para la participación de las mujeres en la política hondureña.
* [11]Refugiados/Migrantes/Desplazados
* [12]Recientemente, ha recibido el homenaje estatal de ver el rostro de su hija plasmado en el billete oficial de 200 lempiras en Honduras.
ftninq6eeqyvyetk8ea66i2od3svg6r