نجيبه سارا بياباني

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ps">
  <siteinfo>
    <sitename>ويکيپېډيا</sitename>
    <dbname>pswiki</dbname>
    <base>https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">رسنۍ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ځانگړی</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">د کارن خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ويکيپېډيا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">د ويکيپېډيا خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">دوتنه</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">د دوتنې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مېډياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">د مېډياويکي خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">کينډۍ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">د کينډۍ خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">لارښود</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">د لارښود خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">وېشنيزه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">د وېشنيزې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">تانبه</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">د تانبې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">چلنوال</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">د چلنوال خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">پېښه</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">د پېښې خبرې اترې</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>نجيبه سارا بياباني</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6463</id>
    <revision>
      <id>364030</id>
      <parentid>336197</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11139" sha1="onjuhetpkha7q2bzxbsmfqd9ywphup7" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = نجيبه سارا بياباني
| image=نجيبه سارا بياباني.jpg
| occupation = ديکليماتوره
| module =
{{اورېدل
| filename    = Janat.ogg
| title       = شعر: '''جنت'''، شاعر: ''اجمل خټک''
| embed    = yes
}}
}}
آغلې '''نجيبه سارا بياباني''' په ۲ د اپرېل، ۱۹۶۳ زېږيز کال کې د [[کندهار]] په ښار کې زېږېدلې ده، خو پلرنی ټاټوبی او د خاپوړو ځای يې [[کابل]]، [[د پغمان ولسوالۍ]]، د سينو بابا کلی دی. نوموړې د استاد محمد اسماعيل بياباني مېرمن، د کنډک مشر حضرت مير خان لور او د عبدالکريم خان لمسۍ، په خټه ابراهيمخېل پښتانه دي. 

== زده کړې ==
دغې پښتنې شاعرې &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; خپلې لومړنۍ زده کړې پخپل کلي کې او تر دې وروسته يې خپلې دويمې زده کړې د جلال آباد په الايي لېسې او د کابل د رابعه بلخي په لېسې کې سر ته رسولي. کله چې د وطن غميزې پېل شوې نو دغو ناخوالو يې د ژوند شريک ترې واخيست او دا د خپلو بچو سره يواځې پاتې شوه نو بيا يې په رسمي چارو کې د دندو سره سره خپلې لوړې زده کړې هم پيل کړې او تر يوه کاله، د ژورناليزم پوهنځي کې، په خپلو زده کړو هم بوخته وه، خو بيا په [[افغانستان]] کې د گډوډۍ او کورنيو جگړو له امله يې لوړې زده کړې ترې نيمگړې پاتې شوې. يو کلنه زده کړه د ټولنپوهنې او فلسفې په برخه کې د ناروې په هېواد کې د لیله هامر ښار په نانسن فرېد سکول (د نانسن سولې ښوونځي) څخه ترسره کړې . 

== دندې ==
نجيبه سارا بياباني په [[افغانستان]] او [[پښتونخوا]] کې گڼ شمېر دندې ترسره کړي. د کاري ژوند پيل يې د زده کړې له کالونو څخه پيل شوی او د ۱۳۵۲ لمريز کال څخه تر ۱۳۷۰ لمريز کال پورې د افغانستان په ملي راډيو کې بېلابېلې دندې ترسره کړي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; د افغانستان په ملي راډيو کې يې لومړنۍ دنده د ماشومانو د خپرونې د وياندۍ څخه پېل شوې، همدا راز د ډرام او ډيالوگ په برخه کې يې تمثيل زده کړ. تر څه مودې کار وروسته بيا د هنر او ادبياتو په څانگه کې د حرف خوش صدای خوش و آهنگ خوش، جمعه او زموږ ډالۍ د خپرونو کوربنه او د شومه دم انگازې د خپرونې جوړونکې او ډيکليمه کوونکې ،  د پښتنو او بلوڅو د خپرونې جوړونکې او ويانده او د روزنې څانگې پورې اړونده د کلي کور او کرهڼې د خپرونې ويانده هم پاتې شوې. دا چې مېرمن سارا په خپل شخصي ژوند کې هم يوه کونډه ده نو په  ۱۳۶۷ لمريز کال کې د لومړي ځل لپاره د کونډې ځوی په سريال کې د افغان ټلويزون په پرده راښکاره شوه. نوموړې په دغه سريال کې د شادگل د مور رول لوبولی. څه موده يې د قبايلو په وزارت کې د جرگې مجلې د خبريالې په توگه هم دنده ترسره کړې. کله چې د افغانستان کورنۍ جگړې تودې شوې او هغه د خپلې کورنې سره پېښور کې کډواله شوه نو هلته يې هم د ژوند و ژواک لپاره هلې ځلې پيل کړي او بېلابېلې دندې يې ترسره کړي. د کډوالۍ په کالونو کې يې د وحدت په ورځپاڼه کې د خبريالې په توگه لنډ مهاله کار کړی، تر دې وروسته يې د هېواد په ورځپاڼه کې د ښځو لپاره د گل پاڼې ځانگړې پاڼې بنسټ کېښوده او درې کاله يې ورته ليکنې چمتو کولې، همدا راز يو نيم کال يې د پامير ورځپاڼې سره هم د خبريالې په توگه دنده ترسره کړې. د پېښور د راډيو سره يې هم قلمي همکاري کړې، او د پېښور په ټلويزون کې يې د پردې تر شا په پښتو او دري ژبو د خبرتياوو د لوستلو دنده هم سر ته رسولې. په پېښور کې يې د بي بي سي د پښتو او دري ژبې د روزنيزې پروژې د پيل هلې ځلې کړي او د نوي کور او نوي ژوند د پښتو او دري راډيويي ډرامو په بنسټ ايښودلو کې يې د افغاني ممثلينو په راټولولو کې مرسته کړې او بيا يې په همدغې راډيويي ډرامې کې د رابعه گل رول په دواړو ژبو لوبولی او په دې روزنيزې پروژې کې يې ۵ کاله دنده ترسره کړې. د يادونې وړ ده چې آغلې سارا بياباني او د کورنۍ غړي يې د هېڅ سیاسي بهیر ، گوند او ډلې مخینه نه لري او نه هم د ښځو په نوم لوېدیځواله شعارونو او افراطي بنسټونو کې اړیکې او ونډې لري ځکه یې ژوند په ټولنیزه توگه باخبره افغانې خبريالې ، لیکوالې او شاعرې په توگه غوره کړی .

== چاپ شوي اثار ==
نجيبه سارا د ماشومتوب نه شاعري کوي او تر اوسه پورې يې د شعرونو څلور ټولگې چاپ شوي. لومړۍ شعري ټولگه یې د کابل د کورنيو جگړو ښکار شوه خو تر اوسه پورې يې چې کوم کتابونه چاپ شوي هغه په لاندې ډول دي.

#'''د ماښامونو ډيوه''' &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |title=آرشیف کاپي |access-date=2009-08-17 |تاريخ الأرشيف=2016-03-05 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |url-status=dead |خونديځ نېټه=2016-03-05 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 }}&lt;/ref&gt; - د شعرونو ټولگه، چاپکال (1994)
#'''د پنجرې مرغۍ''' - د شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
#'''تاته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟''' - د آزاد نظمونو او ليکنو غورچاڼ، چاپکال (2003) 
#'''زما د عشق جونگړه ورانه شوله''' - د هېوادپاله شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
انځور:De-Makhamoono-Dewa.jpg|د ماښامونو ډيوه
انځور:De-Panjray-Merghai.jpg|د پنجرې مرغۍ
انځور:Zema-De-Ishq-Jongara-Wrana-Shwola.jpg|زما د عشق جونگړه ورانه شوله
انځور:Ta-Ta-Keesa-Pe-Nasr-Ka-Noom-De-Nazm-Darkrem.jpg|تا ته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

== ناچاپه آثار ==
د نوموړې گڼ شمېر ناچاپه آثار لا تر اوسه نه دي چاپ شوي. سارا بياباني د شعرونو تر څنگ لنډې کيسې او داستانونه هم ليکلي چې تر اوسه پورې يې لا نه دي خپاره کړي. د ټولنيز ژوند په اړه په بېلابېلو موضوعگانو باندې يې هم د يو کتاب تکل کړی چې لا تر اوسه پورې نه دی بشپړ شوی. نوموړې د پښتو ژبې تر څنگ په دري ژبه هم څو ټوټې شعرونه ليکلي او د گوتو په شمار يې يو څو نارويژي شعرونه هم خپاره شوي. 

== شخصي ژوند ==
نجيبه سارا بياباني د څلورو ماشومانو مور ده او له ۱۹۹۹ زېږيز کال څخه راپدېخوا د ناروې په هېواد کې د کډوالۍ شپې سبا کوي. 

==باندنۍ تړنې==
* [http://ps.poems.wikia.com/wiki/وېشنيزه:نجيبه_سارا_بياباني په ويکي شعرونه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.samsoor.com/sheruna.php د سمسور په وېبپاڼه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201003173303/http://www.samsoor.com/sheruna.php |date=2020-10-03 }}
*[http://www.youtube.com/profile?user=DeShomadamAngazay&amp;view=playlists د نجيبه سارا په غږ کې د شعرونو ډکليمې]
*[http://lekwal.com/fullstory.php?id=212 د نجيبه سارا بياباني يو شعر]

==سرچينې==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;

[[وېشنيزه: پښتنې شاعرانې]]
[[وېشنيزه: پښتنې ليکوالې]]</text>
      <sha1>onjuhetpkha7q2bzxbsmfqd9ywphup7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364031</id>
      <parentid>364030</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12199" sha1="kqq1ohz4cgvbw73stmvufnows1jr0yz" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = نجيبه سارا بياباني
| image=نجيبه سارا بياباني.jpg
| occupation = ديکليماتوره
| module =
{{اورېدل
| filename    = Janat.ogg
| title       = شعر: '''جنت'''، شاعر: ''اجمل خټک''
| embed    = yes
}}
}}
آغلې '''نجيبه سارا بياباني''' په ۲ د اپرېل، ۱۹۶۳ زېږيز کال کې د [[کندهار]] په ښار کې زېږېدلې ده، خو پلرنی ټاټوبی او د خاپوړو ځای يې [[کابل]]، [[د پغمان ولسوالۍ]]، د سينو بابا کلی دی.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; نوموړې د استاد محمد اسماعيل بياباني مېرمن، د کنډک مشر حضرت مير خان لور او د عبدالکريم خان لمسۍ، په خټه ابراهيمخېل پښتانه دي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt;

== زده کړې ==
دغې پښتنې شاعرې &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; خپلې لومړنۍ زده کړې پخپل کلي کې او تر دې وروسته يې خپلې دويمې زده کړې د جلال آباد په الايي لېسې او د کابل د رابعه بلخي په لېسې کې سر ته رسولي. کله چې د وطن غميزې پېل شوې نو دغو ناخوالو يې د ژوند شريک ترې واخيست او دا د خپلو بچو سره يواځې پاتې شوه نو بيا يې په رسمي چارو کې د دندو سره سره خپلې لوړې زده کړې هم پيل کړې او تر يوه کاله، د ژورناليزم پوهنځي کې، په خپلو زده کړو هم بوخته وه، خو بيا په [[افغانستان]] کې د گډوډۍ او کورنيو جگړو له امله يې لوړې زده کړې ترې نيمگړې پاتې شوې. يو کلنه زده کړه د ټولنپوهنې او فلسفې په برخه کې د ناروې په هېواد کې د لیله هامر ښار په نانسن فرېد سکول (د نانسن سولې ښوونځي) څخه ترسره کړې . 

== دندې ==
نجيبه سارا بياباني په [[افغانستان]] او [[پښتونخوا]] کې گڼ شمېر دندې ترسره کړي. د کاري ژوند پيل يې د زده کړې له کالونو څخه پيل شوی او د ۱۳۵۲ لمريز کال څخه تر ۱۳۷۰ لمريز کال پورې د افغانستان په ملي راډيو کې بېلابېلې دندې ترسره کړي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; د افغانستان په ملي راډيو کې يې لومړنۍ دنده د ماشومانو د خپرونې د وياندۍ څخه پېل شوې، همدا راز د ډرام او ډيالوگ په برخه کې يې تمثيل زده کړ. تر څه مودې کار وروسته بيا د هنر او ادبياتو په څانگه کې د حرف خوش صدای خوش و آهنگ خوش، جمعه او زموږ ډالۍ د خپرونو کوربنه او د شومه دم انگازې د خپرونې جوړونکې او ډيکليمه کوونکې ،  د پښتنو او بلوڅو د خپرونې جوړونکې او ويانده او د روزنې څانگې پورې اړونده د کلي کور او کرهڼې د خپرونې ويانده هم پاتې شوې. دا چې مېرمن سارا په خپل شخصي ژوند کې هم يوه کونډه ده نو په  ۱۳۶۷ لمريز کال کې د لومړي ځل لپاره د کونډې زوی په سريال کې د افغان ټلويزون په پرده راښکاره شوه.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; نوموړې په دغه سريال کې د شادگل د مور رول لوبولی.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; څه موده يې د قبايلو په وزارت کې د جرگې مجلې د خبريالې په توگه هم دنده ترسره کړې. کله چې د افغانستان کورنۍ جگړې تودې شوې او هغه د خپلې کورنې سره پېښور کې کډواله شوه نو هلته يې هم د ژوند و ژواک لپاره هلې ځلې پيل کړي او بېلابېلې دندې يې ترسره کړي. د کډوالۍ په کالونو کې يې د وحدت په ورځپاڼه کې د خبريالې په توگه لنډ مهاله کار کړی، تر دې وروسته يې د هېواد په ورځپاڼه کې د ښځو لپاره د گل پاڼې ځانگړې پاڼې بنسټ کېښوده او درې کاله يې ورته ليکنې چمتو کولې، همدا راز يو نيم کال يې د پامير ورځپاڼې سره هم د خبريالې په توگه دنده ترسره کړې. د پېښور د راډيو سره يې هم قلمي همکاري کړې، او د پېښور په ټلويزون کې يې د پردې تر شا په پښتو او دري ژبو د خبرتياوو د لوستلو دنده هم سر ته رسولې. په پېښور کې يې د بي بي سي د پښتو او دري ژبې د روزنيزې پروژې د پيل هلې ځلې کړي او د نوي کور او نوي ژوند د پښتو او دري راډيويي ډرامو په بنسټ ايښودلو کې يې د افغاني ممثلينو په راټولولو کې مرسته کړې او بيا يې په همدغې راډيويي ډرامې کې د رابعه گل رول په دواړو ژبو لوبولی او په دې روزنيزې پروژې کې يې ۵ کاله دنده ترسره کړې. د يادونې وړ ده چې آغلې سارا بياباني او د کورنۍ غړي يې د هېڅ سیاسي بهیر ، گوند او ډلې مخینه نه لري او نه هم د ښځو په نوم لوېدیځواله شعارونو او افراطي بنسټونو کې اړیکې او ونډې لري ځکه یې ژوند په ټولنیزه توگه باخبره افغانې خبريالې ، لیکوالې او شاعرې په توگه غوره کړی .

== چاپ شوي اثار ==
نجيبه سارا د ماشومتوب نه شاعري کوي او تر اوسه پورې يې د شعرونو څلور ټولگې چاپ شوي. لومړۍ شعري ټولگه یې د کابل د کورنيو جگړو ښکار شوه خو تر اوسه پورې يې چې کوم کتابونه چاپ شوي هغه په لاندې ډول دي.

#'''د ماښامونو ډيوه''' &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |title=آرشیف کاپي |access-date=2009-08-17 |تاريخ الأرشيف=2016-03-05 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |url-status=dead |خونديځ نېټه=2016-03-05 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 }}&lt;/ref&gt; - د شعرونو ټولگه، چاپکال (1994)
#'''د پنجرې مرغۍ''' - د شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
#'''تاته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟''' - د آزاد نظمونو او ليکنو غورچاڼ، چاپکال (2003) 
#'''زما د عشق جونگړه ورانه شوله''' - د هېوادپاله شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
انځور:De-Makhamoono-Dewa.jpg|د ماښامونو ډيوه
انځور:De-Panjray-Merghai.jpg|د پنجرې مرغۍ
انځور:Zema-De-Ishq-Jongara-Wrana-Shwola.jpg|زما د عشق جونگړه ورانه شوله
انځور:Ta-Ta-Keesa-Pe-Nasr-Ka-Noom-De-Nazm-Darkrem.jpg|تا ته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

== ناچاپه آثار ==
د نوموړې گڼ شمېر ناچاپه آثار لا تر اوسه نه دي چاپ شوي. سارا بياباني د شعرونو تر څنگ لنډې کيسې او داستانونه هم ليکلي چې تر اوسه پورې يې لا نه دي خپاره کړي. د ټولنيز ژوند په اړه په بېلابېلو موضوعگانو باندې يې هم د يو کتاب تکل کړی چې لا تر اوسه پورې نه دی بشپړ شوی. نوموړې د پښتو ژبې تر څنگ په دري ژبه هم څو ټوټې شعرونه ليکلي او د گوتو په شمار يې يو څو نارويژي شعرونه هم خپاره شوي. 

== شخصي ژوند ==
نجيبه سارا بياباني د څلورو ماشومانو مور ده او له ۱۹۹۹ زېږيز کال څخه راپدېخوا د ناروې په هېواد کې د کډوالۍ شپې سبا کوي. 

==باندنۍ تړنې==
* [http://ps.poems.wikia.com/wiki/وېشنيزه:نجيبه_سارا_بياباني په ويکي شعرونه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.samsoor.com/sheruna.php د سمسور په وېبپاڼه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201003173303/http://www.samsoor.com/sheruna.php |date=2020-10-03 }}
*[http://www.youtube.com/profile?user=DeShomadamAngazay&amp;view=playlists د نجيبه سارا په غږ کې د شعرونو ډکليمې]
*[http://lekwal.com/fullstory.php?id=212 د نجيبه سارا بياباني يو شعر]

==سرچينې==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;

[[وېشنيزه: پښتنې شاعرانې]]
[[وېشنيزه: پښتنې ليکوالې]]</text>
      <sha1>kqq1ohz4cgvbw73stmvufnows1jr0yz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364032</id>
      <parentid>364031</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12970" sha1="30vqwkwus9l2oafvg769y806bg6ksas" xml:space="preserve">{{وګړي مالوماتبکس
|نوم = نجيبه سارا بياباني
|بشپړ نوم = 
|انځور = نجيبه سارا بياباني.jpg
|څرګندونه = اغلې نجيبه سارا بياباني
|زېږون نېټه = {{زېږون نېټه|1963|04|02}}
|زېږون ځای = [[کندهار]]
|مړينې نېټه = 
|مړينې ځای = 
|مړينې لامل = 
|ښخولو ځای = 
|اوسېدنځی = 
|تابعيت = {{بيرغ|افغانستان}}
|هېواد غړيتوب = {{بيرغ|افغانستان}} او {{بيرغ|ناروې}}
|زده کړې = 
|لومړنی ښوونځی = الايي د نجونو لېسه او رابعه بلخي د نجونو لېسه
|مسلک = شاعره، ليکوال، ممثله او ديکليماتوره
|کار کلونه = 
|پېژند لامل = د کونډې زوی ډرامه
|دين = 
|مېړه = 
|جايزې = 
|لاسليک = 
|رسمي وېبپاڼه= 
{{اورېدل
| filename    = Janat.ogg
| title       = شعر: '''جنت'''، شاعر: ''اجمل خټک''
| embed    = yes
}}
}}

آغلې '''نجيبه سارا بياباني''' په ۲ د اپرېل، ۱۹۶۳ زېږيز کال کې د [[کندهار]] په ښار کې زېږېدلې ده، خو پلرنی ټاټوبی او د خاپوړو ځای يې [[کابل]]، [[د پغمان ولسوالۍ]]، د سينو بابا کلی دی.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; نوموړې د استاد محمد اسماعيل بياباني مېرمن، د کنډک مشر حضرت مير خان لور او د عبدالکريم خان لمسۍ، په خټه ابراهيمخېل پښتانه دي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt;

== زده کړې ==
دغې پښتنې شاعرې &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; خپلې لومړنۍ زده کړې پخپل کلي کې او تر دې وروسته يې خپلې دويمې زده کړې د جلال آباد په الايي لېسې او د کابل د رابعه بلخي په لېسې کې سر ته رسولي. کله چې د وطن غميزې پېل شوې نو دغو ناخوالو يې د ژوند شريک ترې واخيست او دا د خپلو بچو سره يوازې پاتې شوه نو بيا يې په رسمي چارو کې د دندو سره سره خپلې لوړې زده کړې هم پيل کړې او تر يوه کاله، د ژورناليزم پوهنځي کې، په خپلو زده کړو هم بوخته وه، خو بيا په [[افغانستان]] کې د گډوډۍ او کورنيو جگړو له امله يې لوړې زده کړې ترې نيمگړې پاتې شوې. يو کلنه زده کړه د ټولنپوهنې او فلسفې په برخه کې د ناروې په هېواد کې د لیله هامر ښار په نانسن فرېد سکول (د نانسن سولې ښوونځي) څخه ترسره کړې . 

== دندې ==
نجيبه سارا بياباني په [[افغانستان]] او [[پښتونخوا]] کې گڼ شمېر دندې ترسره کړي. د کاري ژوند پيل يې د زده کړې له کالونو څخه پيل شوی او د ۱۳۵۲ لمريز کال څخه تر ۱۳۷۰ لمريز کال پورې د افغانستان په ملي راډيو کې بېلابېلې دندې ترسره کړي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; د افغانستان په ملي راډيو کې يې لومړنۍ دنده د ماشومانو د خپرونې د وياندۍ څخه پېل شوې، همدا راز د ډرام او ډيالوگ په برخه کې يې تمثيل زده کړ. تر څه مودې کار وروسته بيا د هنر او ادبياتو په څانگه کې د حرف خوش صدای خوش و آهنگ خوش، جمعه او زموږ ډالۍ د خپرونو کوربنه او د شومه دم انگازې د خپرونې جوړونکې او ډيکليمه کوونکې ،  د پښتنو او بلوڅو د خپرونې جوړونکې او ويانده او د روزنې څانگې پورې اړونده د کلي کور او کرهڼې د خپرونې ويانده هم پاتې شوې. دا چې مېرمن سارا په خپل شخصي ژوند کې هم يوه کونډه ده نو په  ۱۳۶۷ لمريز کال کې د لومړي ځل لپاره د کونډې زوی په سريال کې د افغان ټلويزون په پرده راښکاره شوه.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; نوموړې په دغه سريال کې د شادگل د مور رول لوبولی.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; څه موده يې د قبايلو په وزارت کې د جرگې مجلې د خبريالې په توگه هم دنده ترسره کړې. کله چې د افغانستان کورنۍ جگړې تودې شوې او هغه د خپلې کورنې سره پېښور کې کډواله شوه نو هلته يې هم د ژوند و ژواک لپاره هلې ځلې پيل کړي او بېلابېلې دندې يې ترسره کړي. د کډوالۍ په کالونو کې يې د وحدت په ورځپاڼه کې د خبريالې په توگه لنډ مهاله کار کړی، تر دې وروسته يې د هېواد په ورځپاڼه کې د ښځو لپاره د گل پاڼې ځانگړې پاڼې بنسټ کېښوده او درې کاله يې ورته ليکنې چمتو کولې، همدا راز يو نيم کال يې د پامير ورځپاڼې سره هم د خبريالې په توگه دنده ترسره کړې. د پېښور د راډيو سره يې هم قلمي همکاري کړې، او د پېښور په ټلويزون کې يې د پردې تر شا په پښتو او دري ژبو د خبرتياوو د لوستلو دنده هم سر ته رسولې. په پېښور کې يې د بي بي سي د پښتو او دري ژبې د روزنيزې پروژې د پيل هلې ځلې کړي او د نوي کور او نوي ژوند د پښتو او دري راډيويي ډرامو په بنسټ ايښودلو کې يې د افغاني ممثلينو په راټولولو کې مرسته کړې او بيا يې په همدغې راډيويي ډرامې کې د رابعه گل رول په دواړو ژبو لوبولی او په دې روزنيزې پروژې کې يې ۵ کاله دنده ترسره کړې. د يادونې وړ ده چې آغلې سارا بياباني او د کورنۍ غړي يې د هېڅ سیاسي بهیر ، گوند او ډلې مخینه نه لري او نه هم د ښځو په نوم لوېدیځواله شعارونو او افراطي بنسټونو کې اړیکې او ونډې لري ځکه یې ژوند په ټولنیزه توگه باخبره افغانې خبريالې ، لیکوالې او شاعرې په توگه غوره کړی .

== چاپ شوي اثار ==
نجيبه سارا د ماشومتوب نه شاعري کوي او تر اوسه پورې يې د شعرونو څلور ټولگې چاپ شوي. لومړۍ شعري ټولگه یې د کابل د کورنيو جگړو ښکار شوه خو تر اوسه پورې يې چې کوم کتابونه چاپ شوي هغه په لاندې ډول دي.

#'''د ماښامونو ډيوه''' &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |title=آرشیف کاپي |access-date=2009-08-17 |تاريخ الأرشيف=2016-03-05 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |url-status=dead |خونديځ نېټه=2016-03-05 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 }}&lt;/ref&gt; - د شعرونو ټولگه، چاپکال (1994)
#'''د پنجرې مرغۍ''' - د شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
#'''تاته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟''' - د آزاد نظمونو او ليکنو غورچاڼ، چاپکال (2003) 
#'''زما د عشق جونگړه ورانه شوله''' - د هېوادپاله شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
انځور:De-Makhamoono-Dewa.jpg|د ماښامونو ډيوه
انځور:De-Panjray-Merghai.jpg|د پنجرې مرغۍ
انځور:Zema-De-Ishq-Jongara-Wrana-Shwola.jpg|زما د عشق جونگړه ورانه شوله
انځور:Ta-Ta-Keesa-Pe-Nasr-Ka-Noom-De-Nazm-Darkrem.jpg|تا ته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

== ناچاپه آثار ==
د نوموړې گڼ شمېر ناچاپه آثار لا تر اوسه نه دي چاپ شوي. سارا بياباني د شعرونو تر څنگ لنډې کيسې او داستانونه هم ليکلي چې تر اوسه پورې يې لا نه دي خپاره کړي. د ټولنيز ژوند په اړه په بېلابېلو موضوعگانو باندې يې هم د يو کتاب تکل کړی چې لا تر اوسه پورې نه دی بشپړ شوی. نوموړې د پښتو ژبې تر څنگ په دري ژبه هم څو ټوټې شعرونه ليکلي او د گوتو په شمار يې يو څو نارويژي شعرونه هم خپاره شوي. 

== شخصي ژوند ==
نجيبه سارا بياباني د څلورو ماشومانو مور ده او له ۱۹۹۹ زېږيز کال څخه راپدېخوا د ناروې په هېواد کې د کډوالۍ شپې سبا کوي. 

==باندنۍ تړنې==
* [http://ps.poems.wikia.com/wiki/وېشنيزه:نجيبه_سارا_بياباني په ويکي شعرونه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.samsoor.com/sheruna.php د سمسور په وېبپاڼه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201003173303/http://www.samsoor.com/sheruna.php |date=2020-10-03 }}
*[http://www.youtube.com/profile?user=DeShomadamAngazay&amp;view=playlists د نجيبه سارا په غږ کې د شعرونو ډکليمې]
*[http://lekwal.com/fullstory.php?id=212 د نجيبه سارا بياباني يو شعر]

==سرچينې==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;

[[وېشنيزه: پښتنې شاعرانې]]
[[وېشنيزه: پښتنې ليکوالې]]</text>
      <sha1>30vqwkwus9l2oafvg769y806bg6ksas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364033</id>
      <parentid>364032</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T11:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14888" sha1="5jndhqi39adfki2cbevdlzhy9i4nq0s" xml:space="preserve">{{وګړي مالوماتبکس
|نوم = '''نجيبه سارا بياباني'''
|بشپړ نوم = 
|انځور = نجيبه سارا بياباني.jpg
|څرګندونه = اغلې نجيبه سارا بياباني
|زېږون نېټه = {{زېږون نېټه|1963|04|02}}
|زېږون ځای = [[کندهار]]
|مړينې نېټه = 
|مړينې ځای = 
|مړينې لامل = 
|ښخولو ځای = 
|اوسېدنځی = 
|تابعيت = {{بيرغ|افغانستان}}
|هېواد غړيتوب = {{بيرغ|افغانستان}} او {{بيرغ|ناروې}}
|زده کړې = 
|لومړنی ښوونځی = الايي د نجونو لېسه او رابعه بلخي د نجونو لېسه
|مسلک = [[شاعر|شاعره]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://larawbar.net/5108.html|title=له ويرژلې شاعرې خور سارا بياباني سره په ويرکې|date=۲۰۰۸ز اگست ۳مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=لراوبر ټکی نېټ|last=لر او بر|first=اداره}}&lt;/ref&gt;، [[ليکوال|ليکواله]]، [[لوبغاړی|ممثله]] او ديکليماتوره
|کار کلونه = 
|پېژند لامل = د کونډې زوی ډرامه
|دين = [[اسلام]]
|مېړه = محمد اسماعيل بياباني
|جايزې = 
|لاسليک = 
|اولادونه= [[احمد نجيب بياباني]]، احمد مجيب بياباني&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://larawbar.net/5108.html|title=له ويرژلې شاعرې خور سارا بياباني سره په ويرکې|date=۲۰۰۸ز اگست ۳مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=لراوبر ټکی نېټ|last=لر او بر|first=اداره}}&lt;/ref&gt;
{{اورېدل
| filename    = Janat.ogg
| title       = شعر: '''جنت'''، شاعر: ''اجمل خټک''
| embed    = yes
}}
}}
نجيبه سارا بياباني يوه افغان شاعره&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://larawbar.net/5108.html|title=له ويرژلې شاعرې خور سارا بياباني سره په ويرکې|date=۲۰۰۸ز اگست ۳مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=لراوبر ټکی نېټ|last=لر او بر|first=اداره}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sporghay.com/index.php/poems/77-poets/8017-|title=ملنگ جان ته|accessdate=۲۰۲۵ز می ۱۷مه|website=سپرغۍ|last=بياباني|first=نجيبه سارا}}&lt;/ref&gt;، ليکواله، خبرياله، ممثله او ديکليماتوره ده چې د ۱۹۶۳ز کال د اپريل په ۲مه نېټه د [[کندهار]] ښار دوهمه حوزه کې زېږېدلې ده، خو پلرنی ټاټوبی او د خاپوړو ځای يې [[کابل]]، [[د پغمان ولسوالۍ]]، د سينو بابا کلی دی.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; نوموړې د استاد محمد اسماعيل بياباني مېرمن، د کنډک مشر حضرت مير خان لور او د عبدالکريم خان لمسۍ، په خټه ابراهيمخېل پښتانه دي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pashtoonkhwa.com/?page=pashtoonkhwa&amp;cnt=708|title=دنجيبې سارا بياباني لنډ ژوند ليک|website=پښتونخوا ټکی کام}}&lt;/ref&gt;

== زده کړې ==
دغې پښتنې شاعرې &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; خپلې لومړنۍ زده کړې پخپل کلي کې او تر دې وروسته يې خپلې دويمې زده کړې د جلال آباد په الايي لېسې او د کابل د رابعه بلخي په لېسې کې سر ته رسولي. کله چې د وطن غميزې پېل شوې نو دغو ناخوالو يې د ژوند شريک ترې واخيست او دا د خپلو بچو سره يوازې پاتې شوه نو بيا يې په رسمي چارو کې د دندو سره سره خپلې لوړې زده کړې هم پيل کړې او تر يوه کاله، د ژورناليزم پوهنځي کې، په خپلو زده کړو هم بوخته وه، خو بيا په [[افغانستان]] کې د گډوډۍ او کورنيو جگړو له امله يې لوړې زده کړې ترې نيمگړې پاتې شوې. يو کلنه زده کړه د ټولنپوهنې او فلسفې په برخه کې د ناروې په هېواد کې د لیله هامر ښار په نانسن فرېد سکول (د نانسن سولې ښوونځي) څخه ترسره کړې . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pashtoonkhwa.com/?page=pashtoonkhwa&amp;cnt=708|title=دنجيبې سارا بياباني لنډ ژوند ليک|website=پښتونخوا ټکی کام}}&lt;/ref&gt;

== دندې ==
نجيبه سارا بياباني په [[افغانستان]] او [[پښتونخوا]] کې گڼ شمېر دندې ترسره کړي. د کاري ژوند پيل يې د زده کړې له کالونو څخه پيل شوی او د ۱۳۵۲ لمريز کال څخه تر ۱۳۷۰ لمريز کال پورې د افغانستان په ملي راډيو کې بېلابېلې دندې ترسره کړي. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tolafghan.com/posts/22691|title=په مالمو کې د هيواد د علمي، ادبي او فرهنگي شخصيت او تاريخپوه غوث خيبري په وياړ درنه علمي غونډه جوړه شوه|date=۲۰۱۱ز سېپتمبر ۱۵مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=ټول افغان|last=احسان|first=عبدالله}}&lt;/ref&gt; د افغانستان په ملي راډيو کې يې لومړنۍ دنده د ماشومانو د خپرونې د وياندۍ څخه پېل شوې، همدا راز د ډرام او ډيالوگ په برخه کې يې تمثيل زده کړ. تر څه مودې کار وروسته بيا د هنر او ادبياتو په څانگه کې د حرف خوش صدای خوش و آهنگ خوش، جمعه او زموږ ډالۍ د خپرونو کوربنه او د شومه دم انگازې د خپرونې جوړونکې او ډيکليمه کوونکې ،  د پښتنو او بلوڅو د خپرونې جوړونکې او ويانده او د روزنې څانگې پورې اړونده د کلي کور او کرهڼې د خپرونې ويانده هم پاتې شوې. دا چې مېرمن سارا په خپل شخصي ژوند کې هم يوه کونډه ده نو په  ۱۳۶۷ لمريز کال کې د لومړي ځل لپاره د کونډې زوی په سريال کې د افغان ټلويزون په پرده راښکاره شوه.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; نوموړې په دغه سريال کې د شادگل د مور رول لوبولی.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://af.dawatmedia24.com/?p=177538|title=نجيبه سارا بياباني|date=۲۰۲۵ز اگست ۲۸مه|accessdate=۲۰۲۶ز می ۱۷مه|website=دعوت مېډيا|publisher=شېبه گهيځ|last=زيار|first=فرزانه}}&lt;/ref&gt; څه موده يې د قبايلو په وزارت کې د جرگې مجلې د خبريالې په توگه هم دنده ترسره کړې. کله چې د افغانستان کورنۍ جگړې تودې شوې او هغه د خپلې کورنې سره پېښور کې کډواله شوه نو هلته يې هم د ژوند و ژواک لپاره هلې ځلې پيل کړي او بېلابېلې دندې يې ترسره کړي. د کډوالۍ په کالونو کې يې د وحدت په ورځپاڼه کې د خبريالې په توگه لنډ مهاله کار کړی، تر دې وروسته يې د هېواد په ورځپاڼه کې د ښځو لپاره د گل پاڼې ځانگړې پاڼې بنسټ کېښوده او درې کاله يې ورته ليکنې چمتو کولې، همدا راز يو نيم کال يې د پامير ورځپاڼې سره هم د خبريالې په توگه دنده ترسره کړې. د پېښور د راډيو سره يې هم قلمي همکاري کړې، او د پېښور په ټلويزون کې يې د پردې تر شا په پښتو او دري ژبو د خبرتياوو د لوستلو دنده هم سر ته رسولې. په پېښور کې يې د بي بي سي د پښتو او دري ژبې د روزنيزې پروژې د پيل هلې ځلې کړي او د نوي کور او نوي ژوند د پښتو او دري راډيويي ډرامو په بنسټ ايښودلو کې يې د افغاني ممثلينو په راټولولو کې مرسته کړې او بيا يې په همدغې راډيويي ډرامې کې د رابعه گل رول په دواړو ژبو لوبولی او په دې روزنيزې پروژې کې يې ۵ کاله دنده ترسره کړې. د يادونې وړ ده چې آغلې سارا بياباني او د کورنۍ غړي يې د هېڅ سیاسي بهیر ، گوند او ډلې مخینه نه لري او نه هم د ښځو په نوم لوېدیځواله شعارونو او افراطي بنسټونو کې اړیکې او ونډې لري ځکه یې ژوند په ټولنیزه توگه باخبره افغانې خبريالې ، لیکوالې او شاعرې په توگه غوره کړی .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pashtoonkhwa.com/?page=pashtoonkhwa&amp;cnt=708|title=دنجيبې سارا بياباني لنډ ژوند ليک|website=پښتونخوا ټکی کام}}&lt;/ref&gt;

== چاپ شوي اثار ==
نجيبه سارا د ماشومتوب نه شاعري کوي او تر اوسه پورې يې د شعرونو څلور ټولگې چاپ شوي. لومړۍ شعري ټولگه یې د کابل د کورنيو جگړو ښکار شوه خو تر اوسه پورې يې چې کوم کتابونه چاپ شوي هغه په لاندې ډول دي.

#'''د ماښامونو ډيوه''' &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |title=آرشیف کاپي |access-date=2009-08-17 |تاريخ الأرشيف=2016-03-05 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |url-status=dead |خونديځ نېټه=2016-03-05 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305100831/http://puka.cs.waikato.ac.nz/cgi-bin/library?e=d-00000-00---off-0acku--00-0----0-10-0---0---0direct-10---4-------0-1l--11-en-50---20-about---00-0-1-00-0-0-11-1-0utfZz-8-00&amp;a=d&amp;c=acku&amp;cl=CL2.344.32&amp;d=HASH0168d95d0a6b2a484ca0f016 }}&lt;/ref&gt; - د شعرونو ټولگه، چاپکال (1994)
#'''د پنجرې مرغۍ''' - د شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
#'''تاته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟''' - د آزاد نظمونو او ليکنو غورچاڼ، چاپکال (2003) 
#'''زما د عشق جونگړه ورانه شوله''' - د هېوادپاله شعرونو ټولگه، چاپکال (2003)
&lt;center&gt;
&lt;gallery&gt;
انځور:De-Makhamoono-Dewa.jpg|د ماښامونو ډيوه
انځور:De-Panjray-Merghai.jpg|د پنجرې مرغۍ
انځور:Zema-De-Ishq-Jongara-Wrana-Shwola.jpg|زما د عشق جونگړه ورانه شوله
انځور:Ta-Ta-Keesa-Pe-Nasr-Ka-Noom-De-Nazm-Darkrem.jpg|تا ته کيسه په نثر که نوم د نظم درکړم؟
&lt;/gallery&gt;
&lt;/center&gt;

== ناچاپه آثار ==
د نوموړې گڼ شمېر ناچاپه آثار لا تر اوسه نه دي چاپ شوي. سارا بياباني د شعرونو تر څنگ لنډې کيسې او داستانونه هم ليکلي چې تر اوسه پورې يې لا نه دي خپاره کړي. د ټولنيز ژوند په اړه په بېلابېلو موضوعگانو باندې يې هم د يو کتاب تکل کړی چې لا تر اوسه پورې نه دی بشپړ شوی. نوموړې د پښتو ژبې تر څنگ په دري ژبه هم څو ټوټې شعرونه ليکلي او د گوتو په شمار يې يو څو نارويژي شعرونه هم خپاره شوي. 

== شخصي ژوند ==
نجيبه سارا بياباني د څلورو ماشومانو مور ده او له ۱۹۹۹ زېږيز کال څخه راپدېخوا د ناروې په هېواد کې د کډوالۍ شپې سبا کوي. 

==باندنۍ تړنې==
* [http://ps.poems.wikia.com/wiki/وېشنيزه:نجيبه_سارا_بياباني په ويکي شعرونه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.samsoor.com/sheruna.php د سمسور په وېبپاڼه کې د نجيبه سارا بياباني شعرونه] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201003173303/http://www.samsoor.com/sheruna.php |date=2020-10-03 }}
*[http://www.youtube.com/profile?user=DeShomadamAngazay&amp;view=playlists د نجيبه سارا په غږ کې د شعرونو ډکليمې]
*[http://lekwal.com/fullstory.php?id=212 د نجيبه سارا بياباني يو شعر]

==سرچينې==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;

[[وېشنيزه: پښتنې شاعرانې]]
[[وېشنيزه: پښتنې ليکوالې]]</text>
      <sha1>5jndhqi39adfki2cbevdlzhy9i4nq0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارن:Khangul</title>
    <ns>2</ns>
    <id>7657</id>
    <revision>
      <id>364028</id>
      <parentid>294602</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:46:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9661" sha1="lk8aal5q6nh92hg9w9o0eo4wns1sasw" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div id=&quot;RealTitleBanner&quot;&gt;&lt;span id=&quot;RealTitle&quot;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;position:fixed;bottom:120px;right:10px;z-index:-1&quot; align=&quot;center&quot;&gt;[[دوتنه:Flag of Afghanistan.svg|link=افغانستان|border|افغانستان|160px]]&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;background:White; margin:0; padding:0 10px;&quot;&gt;
&lt;center&gt;
&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;سلامونه &lt;/font&gt;&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;[[{{CURRENTDAYNAME}}]]&lt;/font&gt;&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;white&quot;&gt;,&lt;/font&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;[[{{CURRENTDAY}} د {{CURRENTMONTHNAME}}]]&lt;/font&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;،&lt;/font&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;[[{{CURRENTYEAR}}]] کال&lt;/font&gt;&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;.&lt;/font&gt;
&lt;/center&gt;
[[دوتنه:Mountains of Kabul.jpg|center|900px|د کابل ښار يو منظر]]
&lt;center&gt;
&lt;small&gt;
&lt;span style=&quot;text-shadow:#BFEFFF 10px 3px 10px;&quot;&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;که زما لپاره کوم پيغام ليکل غواړۍ نو  [[User talk:Khangul|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;'''د خبرواترو مخ''' کې يې وليکئ&lt;/font&gt;]].&lt;/span&gt;
&lt;small/&gt;
&lt;/center&gt;
{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:black; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما په اړه''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

==زما په اړه==
خانگل نومېږم (د دې لپاره چې قومپالنه او ټبرپالنې ته تبليغ و نه شي خپل د قوم او ټبر نوم نه يادوم) يم، پلارنی ټاټوبی مې د افغانستان لوگر ولايت دی خو د کابل ولايت په چارآسيا کې لوی شوی يم. زه په اصل کې کوچی يم.  زه له ۲۰۰۹ کال څخه په پښتو ويکيپېډيا کې ليکنې خپروم. 
&lt;/div&gt;
|}

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:black; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما ونډې''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== زما ونډې==
په ۲۰۰۹ کال کې د لومړي ځل لپاره پښتو ويکيپېډيا سره اشنا شوم او له هماغه کاله تر دې دمه په کې ليکنې خپروم. تر اوسه پورې مې ۸۰۴۶ سمونونه (نوې ليکنې او بدلونونه) يوازې په پښتو ويکيپېډيا کې ترسره کړي. د همدغو ډېرو سمونونو او ښه همکارۍ په خاطر د پښتو ويکيپېډيا پازوالي مې هم ترلاسه کړې.
&lt;/div&gt;
|}

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:red; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما اندونه''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== زما اندونه ==
د پښتو ويکيپېډيا لپاره کار او هڅه چې په داوطلبانه توگه يې ترسره کوم يوازې د خدايي خدمتگارۍ لپاره يې ترسره کوم. د دې کار په بدل کې هېڅ کومه مادي يا معنوي گټه نه اخلم. يوازينۍ هيله او غوښتنه مې دا ده چې پښتو ژبه لکه د نورو اروپايي ژبو په څېر په هر پوهنيز ډگر کې د سيالۍ جوگه شي. په همدې خاطر ورته تر لويه بريده هڅه کوم چې د سوچه او نږه تورو د موندلو او په خپرولو سره يې د دودولو لپاره هلې ځلې وکړم. دم مهال د پښتنو او پښتو ژبې ناکامي د دوی په بې اتفاقۍ کې وينم، او همدا بې اتفاقي ده چې د مذهبي، سياسي، فکري، کلتوري او سمتي مخالفتونو په پايله کې رامېنځ ته شوې. په سياسي توگه زه په دې نظر يم چې د پښتونخوا (خيبرپښتونخوا) پښتانه بېرته د افغانستان سره يو ځای شي او د پنجابي پاکستان څخه خپله فکري او سياسي خپلواکي ترلاسه کړي او په سيمه کې پښتانه بېرته خپل واک ترلاسه کړي. زه په دې نظر هم يم چې دين د هر وگړي شخصي عقيده او لاره ده، هر څوک چې چې په هر دين وي بايد خپل دين هماغسې پر مخ بوځي چې دی پکې سلامتي، روحي آرامي او خوښي ترلاسه کوي. دين بايد د سياست د وسيلې په توگه و نه کارېږي او دين له سياست او سياست بايد له دين څخه پاک وي، چې هر يو په خپل اصلي جوهر کې سپېڅلی پاتې شي. زه د پښتنو د بقا او اتفاق لپاره د مثبتې پښتونولۍ پلوي کوم او پښتو ژبه او پښتونولي د ټولو پښتنو د بېرته راټولېدلو او سره يوځای کېدلو يوازينۍ لار گڼم. 


&lt;/div&gt;
|}

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:green; padding-left:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما لاسته راوړنې''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== زما لاسته راوړنې==
زه چې د پښتو ويکيپېډيا پازوال شوی يم، نو تر دې دمه مې يو شمېر کينډۍ سمې کړي او جوړې کړي دي. او اوس همدلته په همدې ويکيپېډيا کې د کينډۍ جوړولو دنده او د ماډيولونو جوړول زما کار دی. د همدې ويکيپېډيا يو بل پازوال او بيوروکراټ چې د پښتو ويکيپېډيا بنسټگر او له پيل څخه يې چلوونکی هم دی، احمد نجيب بياباني ابراهيمخېل نومېږي. هغه ما ته دا دنده راسپارلې چې زه دا چاره پر مخ بوځم. يو بل پازوال چې د پښتو ويکيپېډيا کې يې ډېره خواري کړې، وحيد الله کليم نومېږي. هغه دم گړئ په پښتو ويکيپېډيا کې دومره فعاليت نه لري، خو د هغه د پام وړ کارونو او سمونونو ستاينه په کار ده. هغه د وټپوهنې په برخه کې گڼ شمېر نوې ليکنې په پوهنيز معيار کښلي چې  تر ډېره حده پکې بريالی دی ښاغلي کليم يو شمېر کينډۍ جوړې کړي چې د کار د زيار ستاينه يې پکار ده. همداراز د عثمان منصور انصاري ستاينه د فلسفي او ديني ليکنو په برخه کې بايد هېره نه شي. داريوش چې ځان د چېک جمهوريت راپېژني (که څه هم باور نه کړم چې چېکی وي) هم د ستايلو دی په پښتو ويکيپېډيا کې يې د درملو، د تاريخي پېښو، د جگړيزو اوزارونو، وسلو، ټانکونو، آلوتکو، چورلکو، ژويو او لرغونپوهنې په څانگه کې ليکنې خپرې کړي. د هغه دا کار ته په درنه سترگه گورم او نيت يې د ستايلو وړ دی. ځينې نور کارنانو هم د پام وړ زياتونې کړي چې نوملړ يې ډېر اوږد دی. 

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | [[انځور:GA Award.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; | &lt;big&gt;''' [[ويکيپېډيا:مستند انځورونه|د نن ورځ غوره انځور]] کينډۍ جوړولو په خاطر!'''&lt;/big&gt;&amp;nbsp;
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid gray;&quot; | په پښتو ويکيپېډيا کې د لومړي مخ لپاره [[کينډۍ:د نن غوره انځور|د نن غوره انځور کينډۍ]] برابرولو پخاطر او په دې برخه کې د هر اړخيز زيار په خاطر مو همدا مډال درته ډالۍ کوم'''. د پښتو ويکيپېډيا په وده او پرمختگ کې مو هلې ځلې ستايم!''' (--[[کارن:ANBI|ANBI]] ([[د کارن خبرې اترې:ANBI|خبرې اترې]]) 02:34, 29 مارچ 2015 (UTC)) 
|}
&lt;/div&gt;

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:green; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''کارنبکس''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== کارنبکس ==
{{دکارن-جعبه|فايرفاکس|نېټه|وخت|افغانستان}}
دا زما کارنبکس دی دلته زه هغه څه ورگډوم چې په لنډه توگه تاسو ته زما د شوق په ا ړه مالومات درکوي او يا هم هغه څه چې زه پرې عقيده من يم. 
&lt;/div&gt;
|}

&lt;/div&gt;


&lt;div style=&quot;position: fixed; right:0; bottom:0; display:block; height:115px; width:110px;&quot;&gt;[[انځور:Pashto-Standup.png|195px|link=کارن:Khangul|خان گل]]&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>lk8aal5q6nh92hg9w9o0eo4wns1sasw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364029</id>
      <parentid>364028</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T10:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>د [[ځانګړی:ونډې/شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) له خوا شوی سمون د [[کارن:ANBI|ANBI]] تېر سمون ته بېرته وگرځول شو.</comment>
      <origin>182800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9660" sha1="3ytwe6gaoweto3owui8qu9p452wzsvy" xml:space="preserve">__NOTOC__
&lt;div id=&quot;RealTitleBanner&quot;&gt;&lt;span id=&quot;RealTitle&quot;&gt; &lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;position:fixed;bottom:120px;right:10px;z-index:-1&quot; align=&quot;center&quot;&gt;[[دوتنه:Flag of Afghanistan.svg|link=افغانستان|border|افغانستان|160px]]&lt;/span&gt;
&lt;div style=&quot;background:White; margin:0; padding:0 10px;&quot;&gt;
&lt;center&gt;
&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;سلامونه &lt;/font&gt;&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;[[{{CURRENTDAYNAME}}]]&lt;/font&gt;&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;white&quot;&gt;,&lt;/font&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;[[{{CURRENTDAY}} د {{CURRENTMONTHNAME}}]]&lt;/font&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;،&lt;/font&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;[[{{CURRENTYEAR}}]] کال&lt;/font&gt;&lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;.&lt;/font&gt;
&lt;/center&gt;
[[دوتنه:Mountains of Kabul.jpg|center|900px|د کابل ښار يو منظر]]
&lt;center&gt;
&lt;small&gt;
&lt;span style=&quot;text-shadow:#BFEFFF 10px 3px 10px;&quot;&gt; &lt;font face=&quot;Arial Rounded MT Bold&quot; color=&quot;black&quot;&gt;که زما لپاره کوم پيغام ليکل غواړۍ نو  [[User talk:Khangul|&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;'''د خبرواترو مخ''' کې يې وليکئ&lt;/font&gt;]].&lt;/span&gt;
&lt;small/&gt;
&lt;/center&gt;
{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:black; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما په اړه''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;
==زما په اړه==
خانگل نومېږم (د دې لپاره چې قومپالنه او ټبرپالنې ته تبليغ و نه شي خپل د قوم او ټبر نوم نه يادوم) يم، پلارنی ټاټوبی مې د افغانستان لوگر ولايت دی خو د کابل ولايت په چارآسيا کې لوی شوی يم. زه په اصل کې کوچی يم.  زه له ۲۰۰۹ کال څخه په پښتو ويکيپېډيا کې ليکنې خپروم. 
&lt;/div&gt;
|}

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:black; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما ونډې''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== زما ونډې==
په ۲۰۰۹ کال کې د لومړي ځل لپاره پښتو ويکيپېډيا سره اشنا شوم او له هماغه کاله تر دې دمه په کې ليکنې خپروم. تر اوسه پورې مې ۸۰۴۶ سمونونه (نوې ليکنې او بدلونونه) يوازې په پښتو ويکيپېډيا کې ترسره کړي. د همدغو ډېرو سمونونو او ښه همکارۍ په خاطر د پښتو ويکيپېډيا پازوالي مې هم ترلاسه کړې.
&lt;/div&gt;
|}

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:red; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما اندونه''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== زما اندونه ==
د پښتو ويکيپېډيا لپاره کار او هڅه چې په داوطلبانه توگه يې ترسره کوم يوازې د خدايي خدمتگارۍ لپاره يې ترسره کوم. د دې کار په بدل کې هېڅ کومه مادي يا معنوي گټه نه اخلم. يوازينۍ هيله او غوښتنه مې دا ده چې پښتو ژبه لکه د نورو اروپايي ژبو په څېر په هر پوهنيز ډگر کې د سيالۍ جوگه شي. په همدې خاطر ورته تر لويه بريده هڅه کوم چې د سوچه او نږه تورو د موندلو او په خپرولو سره يې د دودولو لپاره هلې ځلې وکړم. دم مهال د پښتنو او پښتو ژبې ناکامي د دوی په بې اتفاقۍ کې وينم، او همدا بې اتفاقي ده چې د مذهبي، سياسي، فکري، کلتوري او سمتي مخالفتونو په پايله کې رامېنځ ته شوې. په سياسي توگه زه په دې نظر يم چې د پښتونخوا (خيبرپښتونخوا) پښتانه بېرته د افغانستان سره يو ځای شي او د پنجابي پاکستان څخه خپله فکري او سياسي خپلواکي ترلاسه کړي او په سيمه کې پښتانه بېرته خپل واک ترلاسه کړي. زه په دې نظر هم يم چې دين د هر وگړي شخصي عقيده او لاره ده، هر څوک چې چې په هر دين وي بايد خپل دين هماغسې پر مخ بوځي چې دی پکې سلامتي، روحي آرامي او خوښي ترلاسه کوي. دين بايد د سياست د وسيلې په توگه و نه کارېږي او دين له سياست او سياست بايد له دين څخه پاک وي، چې هر يو په خپل اصلي جوهر کې سپېڅلی پاتې شي. زه د پښتنو د بقا او اتفاق لپاره د مثبتې پښتونولۍ پلوي کوم او پښتو ژبه او پښتونولي د ټولو پښتنو د بېرته راټولېدلو او سره يوځای کېدلو يوازينۍ لار گڼم. 


&lt;/div&gt;
|}

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:green; padding-left:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''زما لاسته راوړنې''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== زما لاسته راوړنې==
زه چې د پښتو ويکيپېډيا پازوال شوی يم، نو تر دې دمه مې يو شمېر کينډۍ سمې کړي او جوړې کړي دي. او اوس همدلته په همدې ويکيپېډيا کې د کينډۍ جوړولو دنده او د ماډيولونو جوړول زما کار دی. د همدې ويکيپېډيا يو بل پازوال او بيوروکراټ چې د پښتو ويکيپېډيا بنسټگر او له پيل څخه يې چلوونکی هم دی، احمد نجيب بياباني ابراهيمخېل نومېږي. هغه ما ته دا دنده راسپارلې چې زه دا چاره پر مخ بوځم. يو بل پازوال چې د پښتو ويکيپېډيا کې يې ډېره خواري کړې، وحيد الله کليم نومېږي. هغه دم گړئ په پښتو ويکيپېډيا کې دومره فعاليت نه لري، خو د هغه د پام وړ کارونو او سمونونو ستاينه په کار ده. هغه د وټپوهنې په برخه کې گڼ شمېر نوې ليکنې په پوهنيز معيار کښلي چې  تر ډېره حده پکې بريالی دی ښاغلي کليم يو شمېر کينډۍ جوړې کړي چې د کار د زيار ستاينه يې پکار ده. همداراز د عثمان منصور انصاري ستاينه د فلسفي او ديني ليکنو په برخه کې بايد هېره نه شي. داريوش چې ځان د چېک جمهوريت راپېژني (که څه هم باور نه کړم چې چېکی وي) هم د ستايلو دی په پښتو ويکيپېډيا کې يې د درملو، د تاريخي پېښو، د جگړيزو اوزارونو، وسلو، ټانکونو، آلوتکو، چورلکو، ژويو او لرغونپوهنې په څانگه کې ليکنې خپرې کړي. د هغه دا کار ته په درنه سترگه گورم او نيت يې د ستايلو وړ دی. ځينې نور کارنانو هم د پام وړ زياتونې کړي چې نوملړ يې ډېر اوږد دی. 

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; | [[انځور:GA Award.png|100px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: large; padding: 0; vertical-align: bottom; height: 1.1em;&quot; | &lt;big&gt;''' [[ويکيپېډيا:مستند انځورونه|د نن ورځ غوره انځور]] کينډۍ جوړولو په خاطر!'''&lt;/big&gt;&amp;nbsp;
|-
|style=&quot;vertical-align: top; border-top: 1px solid gray;&quot; | په پښتو ويکيپېډيا کې د لومړي مخ لپاره [[کينډۍ:د نن غوره انځور|د نن غوره انځور کينډۍ]] برابرولو پخاطر او په دې برخه کې د هر اړخيز زيار په خاطر مو همدا مډال درته ډالۍ کوم'''. د پښتو ويکيپېډيا په وده او پرمختگ کې مو هلې ځلې ستايم!''' (--[[کارن:ANBI|ANBI]] ([[د کارن خبرې اترې:ANBI|خبرې اترې]]) 02:34, 29 مارچ 2015 (UTC)) 
|}
&lt;/div&gt;

{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;background:transparent&quot;
| width=&quot;100%&quot; valign=&quot;top&quot; | 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background:green; padding-right:1em&quot;&gt;&lt;font color=&quot;white&quot;&gt;&lt;center&gt;• '''کارنبکس''' •&lt;/center&gt;&lt;/font&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=display:none&gt;

== کارنبکس ==
{{دکارن-جعبه|فايرفاکس|نېټه|وخت|افغانستان}}
دا زما کارنبکس دی دلته زه هغه څه ورگډوم چې په لنډه توگه تاسو ته زما د شوق په ا ړه مالومات درکوي او يا هم هغه څه چې زه پرې عقيده من يم. 
&lt;/div&gt;
|}

&lt;/div&gt;


&lt;div style=&quot;position: fixed; right:0; bottom:0; display:block; height:115px; width:110px;&quot;&gt;[[انځور:Pashto-Standup.png|195px|link=کارن:Khangul|خان گل]]&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>3ytwe6gaoweto3owui8qu9p452wzsvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>لمريز غونډال</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14586</id>
    <revision>
      <id>364015</id>
      <parentid>298580</parentid>
      <timestamp>2026-05-16T15:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Omarius257</username>
        <id>37761</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ د لمريز نظام په رښتیني رنګ کې انځور ورګډ شو.</comment>
      <origin>364015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13410" sha1="r4xi1cor61gr6euvzgfl5ejgepln0ko" xml:space="preserve">[[File:Solar System size to scale mul.svg|thumb|upright=1.5|سيارې/اجرامونه او د هغو وزن د لمر له مخې]]
[[File:Solar System True Color PS.png|thumb|500px|upright=1.5|لمريز غونډال په واقعي رنگ، بڼه او اندازه کې]]

لمريز غونډال، چې شمسي نظام یې هم بولي، لمر او هغو هسکني پژیو (اسماني اجرامو celestial bodies) ته ويل كېږي چې پر لمر را چورلي—لکه سیارې، سپوږمیانې، سیاره‌وزمې (asteroids)، سیاره‌گیانې (dwarf planets)، لکیورې (comets)، او هسکاڼي‌وزمې (شهاب‌وار meteoroids).
لمریز غونډال د اسمانلار (Milky Way) په نامه کهکشان کې دی. په دې کې اته لویې سیارې، چې ټولگه يې سيارنى غونډال (planetary system) بلل كېږي، په نېغه پر لمر را څرخي او نومونه یې په لاندې ډول دي:

۱-   [[عطارد]] (Mercury)
۲-   [[زهره]] (Venus)
۳-   [[ځمكه]] (Earth)
۴-   [[مريخ]] (Mars)
۵-   [[مشتري]] (Jupiter)
۶-   [[زحل]] (Saturn)
۷-   [[اورانوس]] (Uranus)
۸-   [[نيپټون]] (Neptune)

د پورته سیارو سربېره، ځینې سیاره‌گیانې لکه پلوټو (Pluto) او سېریز (Ceres) هم په خپل مدار کې پر لمر را چورلي. د سیارو، سیاره‌گیانو، او سیاره‌وزمو تر مېنځ پر توپیر به وروسته په تفصیل سره وغږېږو.

داسې اټکل کېږي چې لمریز غونډال کابو ۴.۶ ملیارډ کاله مخکې را مېنځته شوی دی. لمر د دې غونډال (نظام) په مېنځ کې دی چې تر ټولو لوی او د خپل راکښنیز ځواک (جاذبه قوې gravitational force) په زور ټولې سیارې او پژي (اجرام) پر ځان چورلوي. په دې کې ډېرې سیارې، سیاره‌گیانې، او ان ځینې سپوږمیانې لا خپلې هوا‌وېجې (اټموسفیرونه) لري.

د لمریز غونډال اته غټې سیارې پر لاندې ډلو وېشل کېږي:
* دنننۍ سیارې
* بهرنۍ سیارې

==دنننۍ سیارې (Inner Planets)==
څلور دنننۍ سیارې—لکه [[عطارد]]، [[زهره]]، [[ځمکه]]، او [[مریخ]] تر نورو سیارو کوشنۍ او [[لمر]] ته ډېرې نږدې دي. دا ډبرینې سیارې (terrestrial planets) هم بولي. هغه په دې خاطر چې دا ځمکې ته ورته دي ــ یانې [[ډبره]] او [[اوسپنه]] یې د جوړښت اصلي توکي دي. بهرنۍ او دنننۍ سیارې د سیاره‌وزمو د کړۍ (asteroid belt) له لارې سره بېلې شوي دي.

==بهرنۍ سیارې (Outer Planets)==
په څلورو بهرنیو سیارو کې لومړنۍ دوې—لکه [[مشتري]] او [[زحل]] د گازي بلاوو (gas giants) په نامه پېژندل کېږي چې [[هایډروجن]] (hydrogen) او [[هیلیم]] (helium) یې د جوړښت اصلي توکي دي. پاتې دوې—لکه [[اورانوس]] او [[نیپټون]] بیا کنگلنۍ بلاوې (ice giants) بولي. دا دوې بیا له [[اوبو]]، [[امونیا]] (ammonia)، او [[میتان]] (methane) څخه جوړې شوي دي. د څلورو بهرنیو سیارو په گډون، ډېری پېژندل شوي سیاره‌گیانې په کنگلنۍ سیمې (ice zone) کې دي او د نیپټون ها خوا ته، چې د کایپر کړۍ (Kuiper Belt) یې بولي، د ډېرو لکیورو د پیدا کېدو ځای دی.

زموږ لمریز غونډال د اسمانلار په ښکاري مټ (Orion Arm) کې دی چې د ستورټلیځ ([[کهکشان]]) له مرکز څخه کابو ۲۶۰۰۰ نوري کاله لیرې دی. په دې ستورټلیځ کې په ملیارډونو نور لمریز غونډالونه او په پینۍ ([[کاینات]]) کې بیا په ملیارډونو ستورټلیځونه شته چې ښایي ځینې به يې مېشتوړ (habitable) ــ یانې د اوسېدا لپاره وړ شرایط هم ولري. زموږ په لمریز غونډال کې واټنونه په ستورپوهنیز یوون (Astronomical Unit, AU) سره کچل کېږي. یو (AU) د لمر او ځمکې تر مېنځ واټن سره برابر دی چې کابو یو نیم سل (۱۵۰) ملیون کیلو متره کېږي.

==سیاره څه ده؟==
ساینس د نظریې وړاندې کولو، پوښتنې کولو، برسېرولو (کشفولو)، او د نویو زده‌کړو پر بنسټ د پخوانیو نظریو بدلولو ته ویل کېږي. ساینسي نظریې پر استدلال را مېنځته کېږي او د کتنو (observations) له لارې ازمویل کېږي. ساینسپوهان یو د بل کار د پوښتنو له لارې ارزوي چې جوړه‌یي بیا‌کتنه (peer review) یې بولي.

د مهال له تېرېدا سره سم، د پینۍ (کاینات) په هکله زموږ په مالوماتو کې ډېر بدلون راغلی دی. نویو برسېرونو (اکتشافاتو) موږ هره پلا دې ته اړ کړي یو چې خپل مالومات بیا وځیرو او اوسني (update) یې کړو. له همدې کبله، د ستورپوهنې په برخه کې د ساینسپوهانو له خوا څېړنې لا پای ته نه دي رسېدلي او د هرې ورځې په تېرېدا د پینۍ یو نه یو راز لوڅتیا مومي.

د لمریز غونډال په هکله بنډار کې د &quot;سیارو&quot; نوم تر ټولو ډېر پورته او ښکته کېږي. نو لومړی د &quot;سیارې&quot; پېژندل په دې خاطر اړین دی چې دا د لمریز غونډال د ودې، جوړښت، او بنسټ په هکله زموږ د پوهې ښکارندويي کوي. د تاریخ په اوږدو کې، د سیارو په هکله د خلکو نظرونو هر مهال بدلون موندلی دی. د بېلگې په توگه، لرغونو یونانیانو داسې گومان کاوه چې ځمکه یو مرکزي ټکی او سپوږمۍ، لمر، عطارد، زهره، مریخ، مشتري، او زحل يې سیارې دي. ساموسي اریستارخوس (Aristarchus of Samos) لومړنی کس وو چې په ۳مه مخزېږدي پېړۍ کې یې دا نظریه وړاندې کړه چې لمر په مېنځ کې دی او ځمکه پر را څرخي، خو د نوموړي دا نظریه هغه مهال په ټولیزه توگه نه ومنل شوه. همدا خبره نیکولاس کوپرنیکس (Nicolaus Copernicus) په ۱۶مه پېړۍ کې بیا را پورته کړه. ستورپوهان په ۱۷مه پېړۍ کې د لروین (ټېلسکوپ) په مرسته په دې وپوهېدل چې د ځمکې په گډون نورې ټولې سیارې پر لمر را چورلي او بله دا چې [[سپوږمۍ]] سیاره نه بلکې یوه [[سپوږمکۍ]] (satellite) ده چې پر ځمکې را څرخي.

اورانوس په ۱۷۸۱ او نیپټون په ۱۸۴۶ کې د سیارو په توگه وپېژندل شوې. سېریز (Ceres) بیا په ۱۸۰۱ کې د مریخ او مشتري تر مېنځ وموندل شوه چې هغه مهال سیاره بلل کېده. خو کله چې په هماغه هسکنۍ سيمه (celestial region) کې دې ته ورته نور پژي هم وموندل شول نو ساینسپوهانو دا یوه بېله ډله وبلل او د سیاره‌وزمې (asteroid) نوم يې پر کېښود.

کله چې پلوټو په ۱۹۳۰ کې وموندل شوه نو هغه مهال نهمه سیاره وبلل شوه حال دا چې پلوټو نه یوازې تر عطارد بلکې د ډېرو سیارو تر سپوږمیانو لا کوشنۍ ده. دا په جوړښت کې نه خو ډبرینو سیارو—لکه عطارد، زهرې، ځمکې، او مریخ ته ، نه گازي بلاوو لکه—مشتري او زحل، او نه هم کنگلنۍ بلاوو لکه—اورانوس او نیپټون ته ورته ده. د شارون (Charon) په نامه یوه سپوږمۍ لري چې په غټوالي کې د پلوټو نیمی ده. پلوټو تر ۱۹۸۰مو کلونو پورې سیاره بلل کېده او په ۱۹۹۰مو کلونو کې د نویو برسېرونو سره سم دا نظريه هم بدله شوه.

د پرمختللیو لروینونو په برکت کتنو (observations) نور هم پرمختگ وکړ او ساینسپوهان وتوانېدل چې ډېر کوشني او لیرې پژي کشف کړي. په ۱۹۹۰مو کلونو کې ستورپوهانو د نیپټون د مدار ها خوا ته گڼشمېر کنگلني پژي (icy objects) د کوپر کړۍ په سیمه کې پیدا کړل. د کوپر کړۍ او په دې کې د زرونو کنگلنيو پژیو (چې د کوپر هسکړۍ پژي، ککپژي Kuiper Belt Objects, KBOs یې بولي) له موندلو سره سم، وړاندېینه وشوه چې دا به ډېر گټور وي که پلوټو د سیارې پر ځای یو تر ټولو غټ ککپژی وبلل شي. خو د ستورپوهانو یوې ډلې په ۲۰۰۵ کې د لسمې سیارې، چې تر پلوټو لا غټ ککپژی وو، د موندلو اعلان وکړ. خلک نه یوازې دا چې په دې کې ورک شول چې سیاره‌توب څه ته وايي بلکې په دې کې ډېر جنجالونه هم را پورته شول.

نړیواله ستورپوهنیزه ټولنه (International Astronomical Union - IAU) د نوي ککپژي (چې وروسته اېریس Eris وبلل شوه) د ډلبندۍ ننگونې ته غاړه کېښوده. دې ټولنې په ۲۰۰۶ کې یو پرېکړه‌لیک تصویب کړ چې په هغه کې یې د سیارې لپاره تعریف او د [[سیاره‌گۍ]] په نامه یوه نوې ټولۍ (کټیگوري) را مېنځته کړه. اېریس، سېریز، پلوټو او دوه نور چې هاومیا (Haumea) او ماکیماکي (Makemake) نومېږي د دې ټولنې له خوا د ۲۰۱۳ په جولای کې د سیاره‌گیانو په توگه وپېژندل شول. که څه هم پلوټو، اېریس، هاومیا، او ماکیماکي د ککپژيو په توگه ډلبندي شوي خو پر سېریز تر اوسه لا د سیاره‌وزمې نوم ولاړېږي.

ستورپوهان او سیاره‌پوهان د دې ډلبندۍ او تعریفونو منلو ته تیار نه ول. ځینو دا فکر کاوه چې دا ډلبندي د سیارو د شمېر د لږولو پر پار رغېدلې، ځینې خو په دې اړه په هیڅ هم نه پوهېدل، او ځینو ستورپوهانو بیا دا دعوه په مخه را اخیستې وه چې د دې ډول ډلبندۍ لپاره ځای (موقعیت) مهم وو، په تېره بیا د لمریز غونډال د پوهې او ودې په رڼا کې.

د یوې سیارې تر ټولو ساده پېژند (تعریف) داسې وو چې سیاره په تشیال (فضا) کې یو دومره غټ پژي ته ویل کېږي چې د خپل راکښنیز ځواک (جاذبه قوې) له کبله گردۍ بڼه ولري. ځینو ساینسپوهانو له دې ساده پېژند سره په دې خاطر مخالفت درلود چې په دې کې دا یادونه نه وه شوې چې د یوې سیارې لپاره څو درجې گردیوالی اړین دی. ځینو بیا داسې دعوې کولې چې ځای (موقعیت) او رغنده توکي د سیارې د ټاکلو لپاره مهم شیان دي. پر سیاره‌توب تر اوسه لا خبرې اترې روانې دي.

لکه څومره چې ورځ په ورځ زموږ پوهه زیاتېږي، پینۍ هم هاغومره له رازونو ډکه او پېچنه را ته ښکاري. دا پرېکړه به راتلونکی وکړي چې د سیارو په باب زموږ تعریفونه له دې نویو موندل شویو پژیو سره سر خوري که یا.

==د سیارې ځانگړنې==
سیاره کومې ځانگړنې لري (د نړیوالې ستورپوهنیزې ټولنې د معیارونو له مخې):	
* سیاره‌	سیاره‌گۍ پر لمر را څرخي	
* دومره کتله (mass) لري چې کابو گردۍ بڼه غوره کړي	
* سپوږمکۍ نه وي (یانې چې پر بلې سیارې نه چورلي)	
* د خپل مدار شا‌و‌خوا یې له نورو پژیو څخه پاک کړی وي	
* د خپل مدار شا‌و‌خوا یې له نورو پژیو څخه پاک کړی نه وي	
[[دوتنه:Telluric planets size comparison.jpg|بټنوک|د مځکې او نورو سيارو تلواليز]]

[[وېشنيزه:لمريز غونډال]]
[[وېشنيزه:لمريز نظام]]
[[وېشنيزه:ستوري]]
[[وېشنيزه:ستورپوهنه]]
[[وېشنيزه:ستورپېژندنه]]
[[وېشنيزه:تشیالپوهنه]]
[[وېشنيزه:فضاء]]
[[وېشنيزه:تشیال]]</text>
      <sha1>r4xi1cor61gr6euvzgfl5ejgepln0ko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آبخازي ژبه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46240</id>
    <redirect title="ابخازي ژبه" />
    <revision>
      <id>364025</id>
      <parentid>278456</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T08:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[ابخازي ژبه]] ته وروگرځېده</comment>
      <origin>364025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="2vccxnkk2gex7uyi4c6j1a8ltu6mews" xml:space="preserve">#مخگرځ[[ابخازي ژبه]]</text>
      <sha1>2vccxnkk2gex7uyi4c6j1a8ltu6mews</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ادم خان او درخانۍ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75181</id>
    <revision>
      <id>364026</id>
      <parentid>315450</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T08:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1475" sha1="61x58iw34gvmkji5ij7x3i8kqfgv4wy" xml:space="preserve">'''''ادم خان او درخاني''''' [[پښتانه|د پښتنو]] یو کلاسیک ناول دی چې ''د یوسف خان او شیربانو'' سره په نوم د [[پښتو]] ''رومیو او جولیټ'' په نوم هم یادیږي. دغه ناول پخپل ځان کي د پښتنو کلیوال کلتور، پښتونولي او ادبي برخي لري چي عمومي کیسه یې پر مینه راڅرخي.  

د تاریخ پوهانو له نظره آدم خان د بزدره بالا ( [[خېبر پښتونخوا|د خیبر پښتونخوا د]] ملاکنډ د کلي) او درخانۍ د بازاره پایان څخه وه.  ددوی کیسه په [[پښتو ادب]] کي ډېره کلاسيکه او په زړه پوري ګڼل کېږي. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2009-11-14 |title=Adam Khan and Durkhanai {{!}} PukhtunWomen |url=http://www.pukhtunwomen.org/node/290 |access-date=2022-04-19 |archive-date=2009-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114140207/http://www.pukhtunwomen.org/node/290 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Bazaar of the storytellers (1986) Wilma Louise Heston, Mumtāz Naṣīr Lok Virsa Pub. House, Original from the University of Michigan&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Mashriq TV |title=Adam Khan Durkhanai {{!}} Palwashay {{!}} 15th-December-2020 {{!}} Mashriq TV |date=2020-12-15 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Galc5asUyFk |access-date=2022-04-19 |publisher=[[YouTube]] |language=en}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>61x58iw34gvmkji5ij7x3i8kqfgv4wy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364027</id>
      <parentid>364026</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T08:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1716" sha1="f71fz3qwg4aqiua62xrorzkfput6m26" xml:space="preserve">'''''ادم خان او درخاني''''' [[پښتانه|د پښتنو]] یو کلاسیک ناول دی چې ''د یوسف خان او شیربانو'' سره په نوم د [[پښتو]] ''رومیو او جولیټ'' په نوم هم یادیږي.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Darmesteter |first=J |date=1888 |title=Chants Populaires des Afghans |location=Paris |page=117 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.69766/page/n359/mode/1up}}&lt;/ref&gt; دغه ناول پخپل ځان کي د پښتنو کلیوال کلتور، پښتونولي او ادبي برخي لري چي عمومي کیسه یې پر مینه راڅرخي.  

د تاریخ پوهانو له نظره آدم خان د بزدره بالا ( [[خېبر پښتونخوا|د خیبر پښتونخوا د]] ملاکنډ د کلي) او درخانۍ د بازاره پایان څخه وه.  ددوی کیسه په [[پښتو ادب]] کي ډېره کلاسيکه او په زړه پوري ګڼل کېږي. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2009-11-14 |title=Adam Khan and Durkhanai {{!}} PukhtunWomen |url=http://www.pukhtunwomen.org/node/290 |access-date=2022-04-19 |archive-date=2009-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114140207/http://www.pukhtunwomen.org/node/290 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Bazaar of the storytellers (1986) Wilma Louise Heston, Mumtāz Naṣīr Lok Virsa Pub. House, Original from the University of Michigan&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Mashriq TV |title=Adam Khan Durkhanai {{!}} Palwashay {{!}} 15th-December-2020 {{!}} Mashriq TV |date=2020-12-15 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Galc5asUyFk |access-date=2022-04-19 |publisher=[[YouTube]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
== سرچينې ==
{{لړسرچينې}}</text>
      <sha1>f71fz3qwg4aqiua62xrorzkfput6m26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ساو سيمې او ساوي (ساوجي) ژبې پیژندنه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75706</id>
    <revision>
      <id>364017</id>
      <parentid>317193</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12240" sha1="8zwuqcvuddsc4www0gdck4jhau1ekse" xml:space="preserve">ساو  د کونړ ولایت یوله مشهورو، لرغونو او لویو کليو څخه شمیرل کیږي چې د کونړ ولایت په ناړۍ ولسوالۍ کې موقعیت لري. او د ولسوالۍ له مرکز څخه لویدیځ طرف ته تقریبا ۸ کیلومتره په فاصله کې پروت  دی،  چې ختیځ ته یې د ناړۍ ولسوالۍ مرکز او شامسیر کلی، لویدیځ ته یې د غازي آباد ولسوالۍ نیشه ګرام ( نیشه ګام )کلی، شمال، شمال ختیځ او شمال لویدیځ  ته یې نورستان ولایت د نانګل سیمه او جنوب ته د پښتونخوا بن شاهي سیمه پرته ده، ددې کلي په منځ کې د کونړ څپانده سیند بهیږي . دغه ښکلي او حاصل خیزه سيمه د طبیعي جغرافیوي جوړښت له مخې له شنه ، لوړو غرونو .ګڼو ځنګلونو . څؤ ځایونو او تازه چینو لرونکی ده. 

ساو یوه سیاحتي سیمه ده  چې  ارام بښوونکي هوا، ابشارونه ،  روانو اوبو ، ښه میوو او ښکلیو منظرو  لرلو لامله ساو نومول شویدی .چې معنا ېې د روح خوشحالونکي او ارام بښوونکي سره تعبیر کیږي.

استاد بانډه وال چې د هیواد یو پیژندل شوي مهالي سندرغاړې دي  په خپل یوه ستدره کې د ساو سيمه د ښکلا او سیاحت سيمه ببلي او دغه سيمه یې ستايلي ده.

ساو په ځینو قاموسونو کې د ارې او کروندې په معنا ده ، همدې موضوع ته په اشاره افغان مؤرخ اورنګ زیب ارشاد په خپل کتاب د افغانستان ولایتونو جغرافیه ګې لیکي! «ساو یو له هغه مشهورو کلیو څخه ده چې اکثرا خلک یې په کرونده او کرکیله بوخت دي » .

د شینا ژبې څیړونکی حیدر وایي” ساو کلمه د مهربان په معنا ده” له همدغو ځانګړتیاوو له امله مؤرخینو یوه مشهوره د کونړ سیمه بللي ده . ساو پراخه حاصل خیزه ځمکه لري چې د لوړو ژورو سره مجموعاً مساحت یې تقریبا ۳۵ کیلومتره مربع دی. 

د ساو کلي اوسیدونکي خپله ځانګړي ژبه ، کلتور او دود لري، چې له پیړیو پیړیو راهیسې یې خپله ژبه ،کلتور او دود ساتلی همدا وجه ده چې د څیړونکو پام یې ځانته اړولي دی، ددغه کلي اوسیدونکو ته ساوجیان ویل کیږي اواوسیدونکو ژبه یې ساوجي Sawji، ساووجي Sowji ، ساوي (Sawi) Savi، پهالورا، پالولا او  پالورا Phalura ،په نوم یاده شوي چې منل شوي نوم یې په نړیوال طبقه بندئ کې  ساوي  Savi  ده.

چې لسګونو لیکوالانو په خپله لیکنوکې ورته اشاره کړیده. ددغه ژبې ویونکو شمیر د یو تخمیني سروی له مخې پنځلس زره یاد شویدی چې د پښتونخوا په لر او بر کې اوسي.

ساوي ژب

ساوي  (Savi)د اندو- اروپايي ژبکورنۍ د (اريک) ژبښاخ د (داردي) څانګې شمال لويديځو داردي ژبو  له ډلې د شينا ګروپ څخه یوه ژوندۍ ژبه ده ، چې له پیړیو راهیسې د افغانستان ختیځ ولایت کونړ ناړۍ ولسوالۍ په  ساو سيمه کې د مرکزي ساو، ناړۍ، کڅ، تورسان، کټګل، شیرګل او نورو کلیو کې پرې خبرې کیږي. پر افغانستان د شوروي يرغل وروسته  دغه خلک  هم لکه د نورو افغانانو ګاونډي هیوادو ته مهاجر شول، چې له مهاجرت وروسته ځینې یې  بیرته هیواد ته راستانه او په هیواد کې مختلفو ولایاتو کې ميشت شول ، چې  اکثرا په پښتونخوا، ننګرهار، کابل او کونړ کې اوسي.

خینې نور یې په نړۍ کې خپاره دي چې زیاتې کورنۍ یې په امریکا او اروپایي هیوادونو کې اوسي چې ساوجي ژبه یې یوڅه هیره ده.

د ساوجي ژبې په اړه څیړنو تاریخچه که وګورو د تیرې یوې پیړۍ راهیسې د بهرنیو او ډیرو کمو داخلي ژبپوهانو لخوا څیړنې شویدي بل د افسوس خبره داده چې په افغانستان کې نه دولت او نه هم کوم اکاډمیکې ادارې ددغه ژبې لپاره کار کړیدی.

په داخلي څیړونکو کې نیمه پیړۍ مخکې استاد عیدالشکور رشاد چې هغه وخت د کابل پوهنتون استاد و ، په خپل اثر د جغرافیايي یاداښتونو کتاب کې د ساوجي په اړه لیکي: دا خلک ځانته ژبه لري . چې ساووجي یا ساوي یې باید وبولو  .

بل څیړونکی ګلاب شاه مسلم  چې د تیرو دری لسیزو راهیسې د ساوجي ژبې ویوونکو په نسلي سلسله پلټنه کوي ، په خپل کتاب د ساوجي ژبې انځوریز قاموس کې لیکي: دغه ژبه د جدي ګواښ سره مخامخ وه ، چې ژغورلو لپاره باید لاس په کار شوو . نوموړی وایي : ساوجي ژبه د افغانستان په جغرافيه کې یوه خپلواکه ژوندۍ ژبه ده.

لدې ور اخوا ډیرو کمو لیکولانو په دغه ژبه تبصرې او لیکنې کړیدي.

ددې ترڅنګ په مونوګرافونو او تیزیز لیکنه کې ځینو زدکړیالانو پرې بحث کړی.چې هغه هم د خپل فراغت او علمي رتبو ته رسیدو په منظور یو هڅه شوي چې بشپړ څیړنه ورته نه شوو ویلی مګر دغه کار یې هم د ستایلو وړ دی. دویم قدم کې بهرني لیکوالان دي چې د داخلي لیکوالانو پرتله یې په خپل وخت کې څو چنده زیات کار کړی دي. 

له دغو څیړونکو څخه ناروېژي ختيځپوه جورج مورګنسټرن ( Georg Morgenstierne )، اروپایي پوهاند ولینتڅ ،  جرمني پوهاند بدروس، هنریک، ډویډ میلر او داسې نور

لنډه دا جورج مورګنسټرن ( Georg Morgenstierne’s ) په ۱۹۴۱م کال او بودرس(Buddruss)  په ۱۹۶۷م کال په يوې څېړنه کې دې ژبې له پاره ساوي نوم استعمال کړ .او ساوي يې د پالولا ژبې ګړدود ګڼلی دی. په دې څېړنه کې ځينو ځواب ورکوونکو وويل چې مشهور نوم يې (ساوجي) دی .  انتولاګ ساوي يا ساوجي د نړۍ د ژونديو ژبو په کتار کې د شمال لوېديزو داردي ژبو له ډلې د شينا ګروپ  د يوې جلا ژبې په ګڼلو سره ليکي”چې ساوي، پالولا او کلکوټي په شينا ګروپ کې داسې ژبې دي، چې ډيرې سره نږدې دي او ساوي د ۵۶ سلنې څخه تر ۵۸  سلنې پورې له پالولا ژبې سره ورته والی لري” .

ساوي له ختېځپوهانو په هغه څېړنو کې چې د دارديک ژبو د ډلبنديو په اړه يې کړي، ساوي لومړی له پالولا ژبې سره د نږديوالي له امله د پالولا يو ګړدود او بيا د شينا ژبې د ډلې يو سيمه ييز ګړدود ګڼل دی. 

خو زه (ذاکرالله مسلم) چې د تیرو نهه کالو راهیسې ددغه ژبې ټولو خویندو ژبو ویونکو سره غږیدلی یم ، څو وارې عشریت، لربیوړي ،منځنۍ بیوړي. دروش، کلکټک(ګلاټاک)، کلکوټ . پاتراک او چترال مختلیفو سیمو حتا د سوات توروالي ژبې ویونکو ته نږدې ورغلی یم او په ورځو ورځو ګرځیدو، ناستو د دوي سره غږیدلی یم .

چې د  دغه ساعتونوساعتونو مرکو. مجلسونو ، پوښتنو او د هغوي ادبیاتو ته په کتو د خپلو څو کلونو څیړنو دې پایلې ته ورسولم چې د مختلفو عواملو مثلا د ګاونډیو ژبو اغیزې، د نوي نسل ژبې ته نه لیوالتیا نورو ژبو باندې زده کړه او د دغه لهجو د وکړو استوګنځیو پیچلي او یو تر بله لرې جغرافیې له امله د شینا کورنۍ لهجې په ژبو اوښتي  چې دا مهال ددغه حالت ته په کتو ساوجي د اوسني افغانستان په جغرافیه کې یو لهجه نه! ژبه ده .

دا ځکه چې د شینا کورنۍ هرې ژبې ویوونکې یوازې څو سلنه  د بلې ژبې په خبرو اترو پوهیږي. چې د لغاتونو له مخې ساوي له توروالي، مايا، اوشوجو، بټیري ، کوندل شاهي او یو شمیر نورو د شمال لوېديزو داردي ژبو سره ورته والی لري چې دغه ورته والې یې له پالولا، کلکوټي او شیناسره د لغاتونو سره سره په ضمایرو او فعلونو کې هم روښانه دی.

خو دا باید واضع ووایم چې شینا ژبې سره یې پریکون ناشونی دی نو ویلي شو چې ساوجي د شینا ژبې ګروپ یوه ژبه ده.

شينا ژبه د اندو- اروپايي ژبکورنۍ د (اريک) ژبښاخ د (داردي) څانګې له لوېديځو داردي ژبو څخه ده. دا د ګيلګيت بليتستان د ګيلګيت سيمې ژبه ده. دې ژبې ته د شينا نوم د (شين) قوم په نسبت ورکړل شوی، چې ډېر ويونکي يې په ګلګيت او ډايمير سيمه کې مېشت دي، او څه لږ ډیر ويونکي يې د بليتستان په نورو سيمو کې هم اباد دي، د پښتونخوا په کوهستان کې هم ويونکي لري او د هندوستان تر ولکې لاندې د کشمير د کارګيل په يوه سيمه کې يې هم ځينې ويونکي آباد دي . پوهنیار احسان الله احسان چې د چترال پوهنتون استاد دی هم دا مني چې ساوجي ، کلکوټي، عشریتي . بیړوجي او یو د شینا نورو ځایونو وکړي سره ورونه دي. قاری محمد جاويد اقبال پر کشمير او ګيلګيت سربېره د افغانستان د کونړ ولايت د ساو سيمه هم ددې ژبې د ويونکو په استوګنځايونو کې شمېرلې ده . هغه وايې د کوهستان په نيمه برخه کې هم په شينا خبرې کېږې، لکه په مدخيل دره ، کوليي، پالس، جلکوټ، کمهالي (کميلد) هربين او د اشتيال په سيمو کې او له کوهستانه د باندې د چلاس، استور، او غذر په ځينو سيمو، د ګيلګيت په ځينو لاندنيو برخو (ارها ګيلګيت) په بلتستان کې د ست ياره زندان له پاسه په پراته کلي کړمنګ، کچوره، د کشمير د مظفراباد په اتو سيمو پلوايي، مرناټ او ټاوبټ، د چترال په ګوش، پريګل، بيوړي، کلکټک، عشريت، د برني دير د کوهستان په کلکوټ، د مدين په بټګرام، د افغانستان د کونړ په ساو سيمه او د جمو کشمير په دراس او د واهنو او لداخ په ځينو سيمو کې د شينا ژبې په مختلفو ګړدودونو خبرې کېږي .</text>
      <sha1>8zwuqcvuddsc4www0gdck4jhau1ekse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارن:شاه زمان پټان/پېژندنه</title>
    <ns>2</ns>
    <id>86336</id>
    <revision>
      <id>364016</id>
      <parentid>362793</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T03:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1276" sha1="bnuvo0vmlx7m2eiyc8j4kzarekna1c8" xml:space="preserve">[[کارن:ANBI|نجيب احمد بياباني]] د ۲۰۰۳ز کال د ډېسمبر په ۲۱ مه  نېټه د لومړي ځل لپاره په [[پښتو ويکيپېډيا]] کې د [[افغانستان]] تر سرليک لاندې لومړنۍ ازمېښتي ليکنه، د دې پروژې د پرانېستې او نورو ته د لارښوونې په موخه ترسره کړه، وسمهال پښتو  ويکيپېډيا {{NUMBEROFARTICLES}} لیکنې لري.

زه '''شاه زمان پټان''' د [[پښتو ويکيپېډيا]] [[ويکيپېډيا:پازوالان|پازوال]] او د [[ويکيپېډيا:برسیر پازوالان|مخبڼې پازوال]] او په [[ويکيژباړه|ويکي‌ژباړه]](wikitranslate) او [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]](wikimedia) پروژو کې [[پښتو]] ژباړن او په [https://gerrit.wikimedia.org/r/settings/#Profile ويکي‌رسنۍ گيريټ] او [https://phabricator.wikimedia.org/p/ShahZamanPathan/ فابريکېټر] کې [[وړانديزگر]] او [[کره کتونکی]] يم.
چې د [[پښتو ويکيپېډيا]] او [[ويکي‌اومتوک]] په لیکنو، سمون او نورو تخنیکي چارو کې تر خپله وسه، مرسته کوم.</text>
      <sha1>bnuvo0vmlx7m2eiyc8j4kzarekna1c8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پښتو جرنل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87356</id>
    <revision>
      <id>364020</id>
      <parentid>364012</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1194" sha1="0qz3pg6koqdwvdac1tmv895910h8li5" xml:space="preserve">'''پښتو جرنل''' يا '''پښتو ژورنال '''د پښتو ژبې یو علمي، ادبي او خبري جرنل دی چې د ۲۰۱۹ز کال څخه په خپلواکه توګه خپرېږي.
پښتو جرنل د پښتو ژبې د پرمختګ او ساتنې په موخه د ۲۰۱۹ز کال کې د بلوچستان څخه پیل شو. دا جرنل خپلې مقالې او لیکنې د خپلې رسمي ویب پاڼې له لارې خپروي.
{{Infobox company
| name                = پښتو جرنل
| logo                = 
| logo_caption        = 
| type                = 
| industry            = 
| predecessor         =  
|  founded             = ی {{Start date and age|2019|01|01}} [[کوېټه]]، [[بلوچستان (پاکستان)|بلوچستان]]
| founder             =  
| website             =  {{URL|pashtojournal.com}} 
}}
== موضوعات ==
* خبرونه
* ادبي مقالې
* تاریخي لیکنې
* کلتوري موضوعات

سرچينې 
* [https://pashtojournal.com پښتو جرنل]

[[وېشنيزه:پښتو ژبه]]
[[وېشنيزه:علمي جرنلونه]]
[[وېشنيزه:پښتو ادب]]
[[وېشنيزه:بلوچستان]]</text>
      <sha1>0qz3pg6koqdwvdac1tmv895910h8li5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364021</id>
      <parentid>364020</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1167" sha1="4nnsrokw3sjergfqco50fncbhil6s2i" xml:space="preserve">'''پښتو جرنل''' يا '''پښتو ژورنال '''د پښتو ژبې یو علمي، ادبي او خبري جرنل دی چې د ۲۰۱۹ز کال څخه په خپلواکه توګه خپرېږي.
پښتو جرنل د پښتو ژبې د پرمختګ او ساتنې په موخه د ۲۰۱۹ز کال کې د بلوچستان څخه پیل شو. دا جرنل خپلې مقالې او لیکنې د خپلې رسمي ویب پاڼې له لارې خپروي.
{{Infobox company
| name                = پښتو جرنل
| logo                = 
| logo_caption        = 
| type                = 
| industry            = 
| predecessor         =  
|  founded             = ی {{Start date and age|2019|01|01}} [[کوېټه]]، [[بلوچستان (پاکستان)|بلوچستان]]
| founder             =  
| website             =  {{URL|pashtojournal.com}} 
}}
== موضوعات ==
* خبرونه
* ادبي مقالې
* تاریخي لیکنې
* کلتوري موضوعات

سرچينې 
{{لړسرچينې}}

[[وېشنيزه:پښتو ژبه]]
[[وېشنيزه:علمي جرنلونه]]
[[وېشنيزه:پښتو ادب]]
[[وېشنيزه:بلوچستان]]</text>
      <sha1>4nnsrokw3sjergfqco50fncbhil6s2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364022</id>
      <parentid>364021</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* موضوعات */</comment>
      <origin>364022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1089" sha1="95iyz96xg8nsom9rwg0ymakyimb1ijg" xml:space="preserve">'''پښتو جرنل''' يا '''پښتو ژورنال '''د پښتو ژبې یو علمي، ادبي او خبري جرنل دی چې د ۲۰۱۹ز کال څخه په خپلواکه توګه خپرېږي.
پښتو جرنل د پښتو ژبې د پرمختګ او ساتنې په موخه د ۲۰۱۹ز کال کې د بلوچستان څخه پیل شو. دا جرنل خپلې مقالې او لیکنې د خپلې رسمي ویب پاڼې له لارې خپروي.
{{Infobox company
| name                = پښتو جرنل
| logo                = 
| logo_caption        = 
| type                = 
| industry            = 
| predecessor         =  
|  founded             = ی {{Start date and age|2019|01|01}} [[کوېټه]]، [[بلوچستان (پاکستان)|بلوچستان]]
| founder             =  
| website             =  {{URL|pashtojournal.com}} 
}}
== موضوعات ==
* خبرونه
* ادبي مقالې
* تاریخي لیکنې
* کلتوري موضوعات

سرچينې 
{{لړسرچينې}}

[[وېشنيزه:پښتو ژبه]]
[[وېشنيزه:بلوچستان]]</text>
      <sha1>95iyz96xg8nsom9rwg0ymakyimb1ijg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364023</id>
      <parentid>364022</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="00uekef2rrptfn9ztuqfhbzrohavdu8" xml:space="preserve">'''پښتو جرنل''' يا '''پښتو ژورنال '''د [[پښتو|پښتو ژبې]] یو علمي، ادبي او خبري ژورنال دی چې د ۲۰۱۹ز کال څخه په خپلواکه توگه خپرېږي.
پښتو ژورنال د پښتو ژبې د پرمختگ او ساتنې په موخه د ۲۰۱۹ز کال کې د بلوچستان څخه پیل شو. دا ژورنال خپلې مقالې او لیکنې د خپلې رسمي وېب پاڼې له لارې خپروي.
{{Infobox company
| name                = پښتو جرنل
| logo                = Pashto-journal-logo-544x180-1-300x99.png
| logo_caption        = د پښتو ژورنال نښان
| type                = 
| industry            = 
| predecessor         =  
|  founded             = {{Start date and age|2019|01|01}} [[کوېټه]]، [[بلوچستان (پاکستان)|بلوچستان]]
| founder             =  
| website             =  {{URL|pashtojournal.com}} 
}}
== موضوعات ==
* خبرونه
* ادبي مقالې
* تاریخي لیکنې
* کلتوري موضوعات

سرچينې 
{{لړسرچينې}}

[[وېشنيزه:پښتو ژبه]]
[[وېشنيزه:بلوچستان]]</text>
      <sha1>00uekef2rrptfn9ztuqfhbzrohavdu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364024</id>
      <parentid>364023</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T07:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* موضوعات */</comment>
      <origin>364024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1190" sha1="2axbxaga6uk3ldflcj5004aokyx1w9q" xml:space="preserve">'''پښتو جرنل''' يا '''پښتو ژورنال '''د [[پښتو|پښتو ژبې]] یو علمي، ادبي او خبري ژورنال دی چې د ۲۰۱۹ز کال څخه په خپلواکه توگه خپرېږي.
پښتو ژورنال د پښتو ژبې د پرمختگ او ساتنې په موخه د ۲۰۱۹ز کال کې د بلوچستان څخه پیل شو. دا ژورنال خپلې مقالې او لیکنې د خپلې رسمي وېب پاڼې له لارې خپروي.
{{Infobox company
| name                = پښتو جرنل
| logo                = Pashto-journal-logo-544x180-1-300x99.png
| logo_caption        = د پښتو ژورنال نښان
| type                = 
| industry            = 
| predecessor         =  
|  founded             = {{Start date and age|2019|01|01}} [[کوېټه]]، [[بلوچستان (پاکستان)|بلوچستان]]
| founder             =  
| website             =  {{URL|pashtojournal.com}} 
}}
== موضوعات ==
* خبرونه
* ادبي مقالې
* تاریخي لیکنې
* کلتوري موضوعات

== سرچينې  ==
{{لړسرچينې}}

[[وېشنيزه:پښتو ژبه]]
[[وېشنيزه:بلوچستان]]</text>
      <sha1>2axbxaga6uk3ldflcj5004aokyx1w9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خبرې اترې:وینڅار</title>
    <ns>1</ns>
    <id>87358</id>
    <revision>
      <id>364018</id>
      <timestamp>2026-05-17T06:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <comment>د &quot;وينڅار په اصل کې يو مرکب نوم دی چې زما له نظره د نوېزونو د ترويج د پروسې مفهوم لري، نه د Word د Word يا لغت لپاره په پښتو کې د ويي اصطلاح کارول کېږي او دا وينڅار په اصل کې د همدې ويي د رواجولو او څارولو بهير ته ويل کېږي.&quot; تورو مخ جوړ شو</comment>
      <origin>364018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="379" sha1="f2quvfu3ofrh38gzu8riovfh2nncclm" xml:space="preserve">وينڅار په اصل کې يو مرکب نوم دی چې زما له نظره د نوېزونو د ترويج د پروسې مفهوم لري، نه د Word د Word يا لغت لپاره په پښتو کې د ويي اصطلاح کارول کېږي او دا وينڅار په اصل کې د همدې ويي د رواجولو او څارولو بهير ته ويل کېږي.</text>
      <sha1>f2quvfu3ofrh38gzu8riovfh2nncclm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>364019</id>
      <parentid>364018</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T06:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>364019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="00y6cq5wpnl6mtr3j00ddoc10mfpf7d" xml:space="preserve">وينڅار په اصل کې يو مرکب نوم دی چې زما له نظره د نوېزونو د ترويج د پروسې مفهوم لري، نه د Word د Word يا لغت لپاره په پښتو کې د ويي اصطلاح کارول کېږي او دا وينڅار په اصل کې د همدې ويي د رواجولو او څارلو بهير ته ويل کېږي.</text>
      <sha1>00y6cq5wpnl6mtr3j00ddoc10mfpf7d</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>