ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې TimedText TimedText talk چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 0 9877 364428 192357 2026-05-30T04:49:52Z شاه زمان پټان 26102 364428 wikitext text/x-wiki {{قران}} '''مقطعات حرفونه''' يا (حروف مقطعات) چې په عربي كې ورته حواميم، فواتح هم وايي، په [[قرآن كريم]] كې هغه استعمال شوي عربي ابجدي حرفونه دي، كوم چې د قرآن په ځينو سورتونو په سر كې راځي. مثلا: الم، المر، يس او داسې نور. د عربي ژبې داسې حرف نشته چې په هغه څېړنه نه وي شوي. مگر دا مقطعاتحرفونه، چې ددې په مانا يواځې الله تعالى پوهېږي. دا حرفونه د ۲۹ سورتونو په پېل كې راځي، او د (شورى) په سورت كې د دوهم ايت په ډول راغلي دي. == مقطعات حروف == {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="center" |+'''حروف مقطعات''' |- ! style="background:#ffdead;" |شمېر نمبر ! style="background:#ffdead;" | سورۃ نمبر ! style="background:#ffdead;" | سورۃ نوم ! style="background:#ffdead;" | حروف مقطعات ! style="background:#ffdead;" | ! style="background:#ffdead;" |نمبر شمار ! style="background:#ffdead;" | سورۃ نمبر ! style="background:#ffdead;" | سورۃ نوم ! style="background:#ffdead;" | حروف مقطعات |- |1 |2 |[[سورة البقرة]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الم'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |16 |30 |[[سورة الروم]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |2 |3 | [[سورة آل عمران]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الم'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |17 |31 |[[سورة لقمان]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |3 |7 |[[سورة الأعراف]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''المص'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |18 |32 |[[سورة السجدة]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |4 |10 |[[سورة يونس]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الر'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |19 |36 |[[سورة يس]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''يس'''</span>{{عربي متن پای}} |- |5 |11 |[[سورة هود]] |<span style='color: Purple'>'''الر'''</span> | bgcolor="#ffdead" | |20 |38 |[[سورة ص]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''ص'''</span>{{عربي متن پای}} |- |6 |12 |[[سورة يوسف]] |<span style='color: Purple'>'''الر'''</span> | bgcolor="#ffdead" | |21 |40 |[[سورة غافر]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |7 |13 |[[سورة الرعد]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''المر'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |22 |41 |[[سورة فصلت]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |8 |14 |[[ابراہیم]] |<span style='color: Purple'>'''الر'''</span> | bgcolor="#ffdead" | |23 |42 |[[سورة الشورى]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} ۔ {{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''عسق'''</span>{{عربي متن پای}} |- |9 |15 |[[سورة الحجر]] |<span style='color: Purple'>'''الر'''</span> | bgcolor="#ffdead" | |24 |43 |[[سورة الزخرف]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |10 |19 |[[سورة مريم]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''كهيعص'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |25 |44 |[[سورة الدخان]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |11 |20 |[[سورة طه]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''طه'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |26 |45 |[[سورة الجاثية]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |12 |26 |[[سورة الشعراء]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''طسم'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |27 |46 |[[سورة الأحقاف]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''حم'''</span>{{عربي متن پای}} |- |13 |27 |[[سورة النمل]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''طس'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |28 |50 |[[سورة ق]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''ق'''</span>{{عربي متن پای}} |- |14 |28 |[[سورة القصص]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''طسم'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |29 |68 |[[سورة القلم]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''ن'''</span>{{عربي متن پای}} |- |15 |29 |[[سورة العنکبوت]] |{{عربي متن پيل}}<span style='color: Purple'>'''الم'''</span>{{عربي متن پای}} | bgcolor="#ffdead" | |} == نور ولولئ == * [[تجويد]] * [[تلاوت]] [[وېشنيزه:فران]] kx5lo8qald9hxgfqgmb92ow4t6i6ug5 0 9919 364369 326294 2026-05-30T02:45:55Z CommonsDelinker 161 Replacing Farm_Security_Administration_school_in_Alabama_USA_1935.gif with [[File:Farm_Security_Administration-_School_in_Alabama_-_DPLA_-_3c404c0ee16ff88f0ecf4a81dc65463d.gif]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File ren 364369 wikitext text/x-wiki {{هراړخيز مالوماتبکس |نوم= |انځور= |انځوراړوند= }}[[دوتنه:Farm Security Administration- School in Alabama - DPLA - 3c404c0ee16ff88f0ecf4a81dc65463d.gif|کيڼ|250px|بټنوک|ښوونځی]] '''ښوونځی''' یو طراحي شوی بنسټ دی د زده کونکو د زده کړې لپاره د ښوونکو تر څارنې لاندې، ډیری هیوادونه د ښوونې او روزنې د یوه رسمي غونډال درلودونکي دی. چې د دې غونډال پر بنسټ زده کونکي تر یوه رسمي بهیر لاندې خپلې زده کړې په ښوونځیو کې ترسره کوي. په [[افغانستان]] کې په ښونځیو کې د زده کړو بهیر په دریو پړاونو کې ترسره کیږي چې '''''لمړنی'''''، '''''منځنی''''' او د '''''لیسه''''' دوره او هر بهیر څلور کاله کې بشپړ کیږي او ټول ۱۲ کاله د ښونځیو ښونیزه موده ده. چې دا بهیر بیا د نړۍ په هر هیواد کې بیل بیل ډولونه او رسمیات لري. ==تړلې لیکنې== * [[د ننګرهار عالي لېسه]] * [[خصوصي ښوونځی]] * [[دولتي ښوونځی]] == سرچينې == lv6ry7zz78qdge2xymu73kenjnhc3ky 10 10275 364400 285709 2026-05-30T03:48:32Z شاه زمان پټان 26102 [[:کينډۍ:د توکميزې ډلې مالوماتبکس]] [[:کينډۍ:توکميزه ډله مالوماتبکس]] کې اخږل شوی: دواړه يو کينډۍ ده 364400 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:توکميزه ډله مالوماتبکس]] pajmmdsqcpaxfyq76mymjd0vja0clf7 10 12159 364401 155699 2026-05-30T04:01:56Z شاه زمان پټان 26102 364401 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic |name = د بغلان ولسوالۍ |state = autocollapse |title=د [[د بغلان ولايت|بغلان]] [[د افغانستان ولسوالۍ|ولسوالۍ]] |image = |above = |below = |list1=[[اندراب ولسوالۍ|اندراب]] • [[برکه ولسوالۍ|برکه]] • [[بغلان ولسوالۍ|بغلان]] • [[پل حصار ولسوالۍ|پل حصار]] • [[پلخمري ولسوالۍ|پلخمري]] • [[تاله او برفک ولسوالۍ|تاله او برفک]] • [[خنجان ولسوالۍ|خنجان]] • [[خواجه هجران ولسوالۍ|خواجه هجران]] • [[خوست او فرنگ ولسوالۍ|خوست او فرنگ ]] • [[ده صالح ولسوالۍ|ده صالح]] • [[دهنه غوري ولسوالۍ|دهنه غوري]] • [[دوشي ولسوالۍ|دوشي]] • [[فرنگ او غارو ولسوالۍ|فرنگ او غارو]] • [[گذرگاه نور ولسوالۍ|گذرگاه نور]] • [[ناهرين ولسوالۍ|ناهرين]] • [[نوی بغلان ولسوالۍ|نوی بغلان]]}} <hr> [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د بغلان ولايت]] sdabe2mqgx7edmpjfexnhfbmq3hiug4 10 12346 364402 156795 2026-05-30T04:03:38Z شاه زمان پټان 26102 364402 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic |name = د سرپل ولسوالۍ |state = autocollapse |title=د [[د سرپل ولایت|سرپل]] [[د افغانستان ولسوالۍ|ولسوالۍ]] |image = |above = |below = |list1=[[بلخاب ولسوالۍ|بلخاب]] • [[سرپل ولسوالۍ|سرپل]] • [[سنگچارک ولسوالۍ|سنگچارک]] • [[سوزمه کلا ولسوالۍ|سوزمه کلا]] • [[سياد ولسوالۍ|سیاد]] • [[گوسفندي ولسوالۍ|گوسفندي]] • [[کوهستانات ولسوالۍ|کوهېستانات]]}} <hr> [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د سرپل ولسوالۍ]] dm8tfva8pfepdgxzqh7xorqgkex08mf 10 13129 364403 246182 2026-05-30T04:04:44Z شاه زمان پټان 26102 364403 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic |name = د کندهار ولسوالۍ |state = autocollapse |title=د [[کندهار ولايت|کندهار]] [[د افغانستان ولسوالۍ|ولسوالۍ]] |image = |above = |below = <center> |list1=[[ارغستان ولسوالۍ|ارغستان]] • [[ارغنداب]] • [[پنجوايي ولسوالۍ|پنجوايي]] • [[خاکرېز ولسوالۍ|خاکرېز]] • [[دامان ولسوالۍ|دامان]] • [[رېگ ولسوالۍ (کندهار)|رېگ]] • [[ژړۍ ولسوالۍ|ژړۍ]] • [[سپين بولدک ولسوالۍ|سپين بولدک]] • [[شاه ولي کوټ ولسوالۍ|شاه ولي کوټ]] • [[شورابک ولسوالۍ|شورابک]] • [[غورک ولسوالۍ|غورک]] • [[کندهار ولسوالۍ|کندهار]] • [[معروف ولسوالۍ|معروف]] • [[ميان نشين ولسوالۍ|ميان نشين]] • [[ميوند ولسوالۍ|ميوند]] • [[نېش ولسوالۍ|نېش]]}} <hr> </center> [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د کندهار ولايت]] g69vvuddopfj60z72pkyjyrgfzzn9ao 364404 364403 2026-05-30T04:05:42Z شاه زمان پټان 26102 364404 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic |name = د کندهار ولسوالۍ |state = autocollapse |title=د [[کندهار ولايت|کندهار]] [[د افغانستان ولسوالۍ|ولسوالۍ]] |image = |above = |below = <منځ> |list1=[[ارغستان ولسوالۍ|ارغستان]] • [[ارغنداب]] • [[پنجوايي ولسوالۍ|پنجوايي]] • [[خاکرېز ولسوالۍ|خاکرېز]] • [[دامان ولسوالۍ|دامان]] • [[رېگ ولسوالۍ (کندهار)|رېگ]] • [[ژړۍ ولسوالۍ|ژړۍ]] • [[سپين بولدک ولسوالۍ|سپين بولدک]] • [[شاه ولي کوټ ولسوالۍ|شاه ولي کوټ]] • [[شورابک ولسوالۍ|شورابک]] • [[غورک ولسوالۍ|غورک]] • [[کندهار ولسوالۍ|کندهار]] • [[معروف ولسوالۍ|معروف]] • [[ميان نشين ولسوالۍ|ميان نشين]] • [[ميوند ولسوالۍ|ميوند]] • [[نېش ولسوالۍ|نېش]]}} <hr> </منځ> [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د کندهار ولايت]] f889sd0k6j1aj3hu02rxzb5igs4ril8 364405 364404 2026-05-30T04:06:02Z شاه زمان پټان 26102 364405 wikitext text/x-wiki {{Navbox generic |name = د کندهار ولسوالۍ |state = autocollapse |title=د [[کندهار ولايت|کندهار]] [[د افغانستان ولسوالۍ|ولسوالۍ]] |image = |above = |below = |list1=[[ارغستان ولسوالۍ|ارغستان]] • [[ارغنداب]] • [[پنجوايي ولسوالۍ|پنجوايي]] • [[خاکرېز ولسوالۍ|خاکرېز]] • [[دامان ولسوالۍ|دامان]] • [[رېگ ولسوالۍ (کندهار)|رېگ]] • [[ژړۍ ولسوالۍ|ژړۍ]] • [[سپين بولدک ولسوالۍ|سپين بولدک]] • [[شاه ولي کوټ ولسوالۍ|شاه ولي کوټ]] • [[شورابک ولسوالۍ|شورابک]] • [[غورک ولسوالۍ|غورک]] • [[کندهار ولسوالۍ|کندهار]] • [[معروف ولسوالۍ|معروف]] • [[ميان نشين ولسوالۍ|ميان نشين]] • [[ميوند ولسوالۍ|ميوند]] • [[نېش ولسوالۍ|نېش]]}} [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د کندهار ولايت]] hofve1dvg9jf8x2wq9q9ph3tun1eafd 0 16139 364368 363972 2026-05-30T01:57:10Z ~2026-32018-60 39659 مالومات 364368 wikitext text/x-wiki شيخ متي چي خليلي و لوى څښتن ځني راضي و دا ستر فیلسوف، عارف او متقي شاعر د پښتنو د [https://ketabona.com/books/%D9%BE%DA%9A%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%A8%DB%8C%D9%84%DB%90-%D9%88%D9%BE%DB%90%DA%98%D9%86%D8%A6/ غوریاخېلو] له ټبر څخه دی. دی د شیخ عباس زوی او د خرښبون پرهېزګاره لمسی دی. د نوموړي مشهوره کورنۍ د خرښبون تر مړینې وروسته په ارغستان، پښین او پېښور کې خپره شوه. شیخ متي بابا له دغو سیمو څخه بېرته د کندهار خوا ته راغی او د '''[[ترنک او جلدک ولسوالۍ|ترنک]]''' سیند پر غاړه مېشت شو. نوموړی په ۶۲۳ هجري قمري کال زېږېدلی و او په '''۶۸۸''' هـ کال کې د ۶۵ کلونو په عمر وفات شو. د ده مزار تر اوسه هم د کندهار په شمال ختیځ کې، نږدې ۵۰ میله لرې په یوه غونډۍ کې دی چې د کلات په نوم یادیږي او په «کلات بابا» مشهور دی. نوموړي خپل ژوند د [[ترنک سیند]] پر غاړه، د غونډان په غره او د کلات په حدودو کې تېر کړی دی. د شیخ متي بابا د ژوند او اثارو په اړه تر اوسه خورا لږه څېړنه شوې ده. هغه څه چې د نوموړي د ژوند او ستر علمي شخصیت په اړه زموږ تر پوهې رسېدلي، یوازې د ولس ترمنځ د هغه پر محبوبیت او یا د ځینو لیکوالانو پر مقدماتي لیکنو ولاړ دي چې ډېر تمرکز یې د هغه پر شخصیت دی. دا چې نوموړي د پېړیو په تېرېدو سره لا هم د خلکو په زړونو کې خپل لوړ مقام ساتلی، دا په خپله د هغه د شخصیت یو داسې پیاوړی اړخ دی چې د لا نورو ژورو علمي څېړنو لپاره لاره هواروي. == د شیخ متي بابا ستر روحاني شخصیت == شیخ متي بابا د خپل وخت یو [https://www.tolafghan.com/articles/13550 نامتو عارف، مخکښ عالم او د لوړ شخصیت خاوند] و، چې د خلکو په منځ کې یې بې کچې محبوبیت درلود. د نوموړي د ولسي منښت او قدر کچه له دې معلومېږي چې د سیمې خلکو ورته د بابا لوړ لقب ورکړی دی. په پښتني کلتور کې د «بابا» لقب هغو کسانو ته ورکول کېږي چې په علم، عرفان، ملي خدمتونو او ټولنیزو اصلاحاتو کې یې د پام وړ خدمتونه کړي وي او ولس یې په روحاني او ملي مشرۍ زړه پورې باور ولري. د شیخ متي بابا په اړه په پخوانیو تاریخونو او معتبرو کتابونو کې مستند معلومات او ګڼ روایتونه شته، چې د هغه معنوي او ټولنیز لارښود تاییدوي. د «[[iarchive:20200522_20200522_0355/page/n1/mode/2up|پټې خزانې]]» مؤلف، [[محمد هوتک]]، شیخ متي بابا یو ستر زاهد، د حق عابد او پر خدای مین انسان معرفي کوي. دی نوموړی د دین یو داسې مرشد بولي چې په روحاني ژوند کې یې خورا لوړ مقام درلود. د همدې معنوي کمالاتو له امله، تر ننه د ولس په منځ کې د هغه د شخصیت او کراماتو په اړه ډېر روایتونه ژوندي پاتې دي. محمود هوتک په خپل اثر کې له افضل الطرائق څخه یو اخلاقي حکایت را اخلي چې د شیخ متي بابا د خاکسارۍ او خدمت څرګندونه کوي. په روایت کې راځي: یوه ورځ شیخ متي پر یوه لاره تېرېده چې لویه ډبره پکې پرته وه او د خلکو لاره یې بنده کړې وه. شیخ چې دا حالت ولید، څو شپې پرله پسې راغی او په یوازې ځان یې هغه درنې ډبرې له لارې لرې کړې. یوه بزګر (دهقان) چې دا ننداره کوله، ورته ویې ویل: ته د خدای دوست او د دومره لوړ مقام خاوند یې، ټول خلک ستا درناوی کوي؛ نو ولې ځان ته دومره زحمت ورکوې او لاره پاکوې؟ شیخ متي په ځواب کې ورته وویل: د خلکو خدمت تر هر څه غوره عبادت دی. '''[[نعمت الله هروي]]''' پخپل اثر '''[https://afghanpedia.com/depot/article/D2/xxj26E8O2lHHNaNd مخزن افغاني]''' کې د شیخ متي بابا د زهد او تقوا په اړه ليکي چې نوموړي خپل ټول عمر د حق په عبادت او ریاضت کې تېر کړ. د هروي په وینا، شیخ متي بابا په ولس کې دومره زیات محبوبیت او نفوذ درلود چې خلکو به ډلې ډلې د هغه حضور ته مخه کوله ترڅو د مریداینو په لړۍ کې یې شامل شي. د نوموړي د کراماتو او معنوي شخصیت کیسې د ولس په منځ کې په پراخه کچه خپرې وې، چې همدې چارې هغه د خپل وخت یو له خورا منلو او مشهورو روحاني مشرانو څخه ګرځولی و. د ولسي روایاتو له مخې، ویل کېږي چې یوه ورځ د شیخ متي بابا مشر زوی، شیخ محمد زهیر، د خپل پلار په زیارت کې د سختې تندې له امله بې‌حاله شو. په هغه وخت کې پر دغې غونډۍ اوبه نه وې او مریداینو او لیدونکو به اوبه په ډېر زحمت سره له لیرې واټن او د ترنک له سینده راوړلې. د روایت پر بنسټ، د الله (ج) په امر د مزار تر څنګ له وچې ځمکې یوه شفافه او بهانده چینه راوخوټېده چې تر نن ورځې پورې بهېږي. د دغې چينې یوه ځانګړتیا دا ده چې اوبه یې د ژمي په موسم کې تودې او د اوړي په ګرمۍ کې خورا سړې وي. لـه دغي چينې څخه خلـك د پوستكي ناروغيو لپاره اوبه د درمل په توګه استعمالوي. د زیارت لیدونکي دا چینه د شیخ متي بابا د یو معنوي کرامت په توګه یادوي چې د زایرو ستونزه یې پرې حل کړې وه. د کابل پوهنتون د تاریخ استاد او د تاریخي مطالعاتو د مرکز غړي، شاه محمود محمود، پخپلې یوې [https://afghanistanefarda.blogfa.com/post/304 ارزښتناکې څېړنیزې مقالې] کې چې د افغانستان د تمدني او روحاني میراثونو په اړه یې کښلې، د شیخ متي بابا شخصیت داسې څېړلی دی: "دا به له ګټې خالي نه وي چې دلته د هغه مزار په اړه لنډ معلومات وړاندې کړل شي چې په دغه سیمه کې شتون لري؛ د پښتو ژبې د مشهور فیلسوف او شاعر، شیخ متي علیه الرحمه مزار، چې په '''کلات بابا''' مشهور دی. دا مزار له پېړیو راهیسې د خلکو د پاملرنې او درناوي وړ دی. هغه څه چې خلک یې دغه مزار او مقبرې ته ډېر متوجه کړي دي، د دې سیمې د خلکو پاکه عقیده ده. همدارنګه د دغه زیارت تر څنګ یو کارېز یا چینه بهېږي. د دغې چینې اوبه سره له دې چې خورا رڼې او سړې دي، خو کله چې د زیارت له ازغلي (پښو) څخه تېرېږي، تودوخه یې بدلون مومي او خپله یخنۍ له لاسه ورکوي. نن سبا د کلات ښاریانو د زیارت په شاوخوا کې کوټې (سقاخانې) ابادې کړې دي او د دغې چینې له اوبو څخه د پاکۍ، اودس او غسل لپاره ګټه اخلي." == د شیخ متي بابا کورنۍ او علمي لړۍ == د پښتو ژبې تاریخ‌پوهان په دې باور دي چې د شیخ متي بابا کورنۍ پښتني ټولنې ته ستر علمي او روحاني شخصیتونه وړاندې کړي دي. د شیخ متي بابا له وفات وروسته هم د هغه په کورنۍ کې د علم، عرفان، زهد او تقوا لړۍ روانه وه؛ په هره دوره کې له دغې کورنۍ څخه [Https://www.tolafghan.com/articles/13550 لويان، عالمان، عارفان، لیکوالان او شاعران راپورته شوي] چې د خپل وخت د علم او کلتور په وده کې یې اغېزناک رول لوبولی دی. لکه څنګه چې د پټې خزانې په کتاب کې راغلي، شیخ متي درې وروڼه لرل: لومړی امران، دویم حسن، او درېیم پیر ګرمام. همداراز، هغوی یوه خور هم لرله چې بي بي خاله نومېده. د نعیم متي زي د دیوان په پای کې هم دا روایت تایید شوی دی. د «توبې» غر چې د قندهار په سویل ختیځ کې پروت دی او اوسمهال د اڅکزي قوم مېشت ځای دی (او په پښتو ژبه ورته کوږک هم وايي)، همدې مشهور خواجه امران ته منسوب دی، چې د شیخ متي ورور و. خو د حسن په اړه (چې په پټه خزانه کې د شیخ متي له وروڼو څخه شمېرل شوی)، د نعمت الله هروي په قول هغه د ده له زامنو څخه دی. د شیخ بل ورور په پیر ګرمام مشهور دی او خور یې، بي بي خاله، په پښین کې ښخه ده چې مزار یې تر اوسه پورې مشهور دی.<ref>{{Cite web|url=https://www.academia.edu/39122237/Shaikh_Imam_Al_Din_and_his_Tomb_at_Palosi_Piran|title=Shaikh Imam Al-Din and his Tomb at Palosi Piran}}</ref> '''د شیخ متي بابا مشهور اولادونه او لمسيانو څو بیلګې:''' * د شیخ متي له زامنو څخه '''حسن''' او '''یوسف''' خورا مشهور ول. * [https://afghanpedia.com/depot/article/D2/w4LlYCebGWh5IuZx شیخ کټه] یو ستر عارف و چې د اتمې هجري پېړۍ په نیمايي (شاوخوا ۷۵۰ هـ.ق) کې ژوند کاوه. علامه '''عبدالحي حبیبي''' خپله څېړنیزه مقاله، ''«د افغانستان د پښتنو د تاریخ نومورکي مؤرخین»'' کې د دغه ستر علمي شخصیت په اړه داسې لیکي: "دا مدقق مؤرخ او د پښتنو د یوې خورا لویې علمي او ادبي کورنۍ رکن، د '''شیخ یوسف''' زوی او د '''شیخ متی''' لمسی دی. دی د شیخ متی تر مړینې وروسته د هغه پر علمي، ادبي او روحاني مسند کښېناست. شیخ یوسف اوه زامن درلودل، چې په هغوی کې '''شیخ کټه''' خورا مشهور شو. د ده مور '''بي بي مراد بخته''' نومېده چې په خټه زمنده وه." '''[https://afghanpedia.com/depot/article/D2/w4LlYCebGWh5IuZx د شیخ کټه علمي میراث]:''' دغه نامتو عالم د پښتنو د رجالو او مشاهیرو په تاریخ کې یو نفیس کتاب ولیکه چې '''«لرغوني پښتانه»''' نومېده. دا کتاب په پښتو ژبه و او د پښتو ادب په تاریخ کې ځانګړی ځای لري. د «پټې خزانې» مؤلف، '''محمد هوتک'''، په خپل اثر کې ډېر ځله د دغه کتاب یادونه کړې ده. داسې ښکاري چې د پخوانیو شاعرانو او مشاهیرو د پېژندنې په برخه کې د محمد هوتک تر ټولو مهم او یګانه ماخذ همدا د «لرغوني پښتانه» اثر و. *د شیخ کټه له پښت څخه بل ستر شخصیت '''خواجه محمد زاهد خلیل متي زی''' و، چې د خپل وخت یو نامتو خدای‌پېژندونکی او پېژندل شوی عارف تېر شوی دی. * د دې علمي او عرفاني کورنۍ بل ځلاند ستوری '''شیخ قدم متي زی''' و. نوموړی د خپل وخت له خورا مشهورو او منلو عارفانو څخه ګڼل کېده چې په معنوي ارشا‌د کې یې ځانګړی مقام درلود. شیخ قدم بالاخره په '''سرهند''' کې وفات شو او د نوموړي سپېڅلی مزار اوس هم په همدې سیمه کې د مینه والو او عقیدتمنو زیارت ځای دی. * '''بي بي نیکبخته''' د پښتو ادب او عرفان په تاریخ کې یوه خورا منلې او عالمه څېره ده، چې په لسمه هجري پېړۍ کې یې د یوې عارفې مېرمنې په توګه شهرت درلود. د هغې ژوند او اثار نه یوازې د هغې د شخصي تقوا ښکارندویي کوي، بلکې د هغه وخت د علمي او روحاني کورنیو ترمنځ نږدې فکري اړیکې هم په ډاګه کوي. د پېښور پوهنتون د اریکولوژی پخواني استاد، ډاکتر عبدالرحمان په خپله یوه علمي مقاله کې [https://www.academia.edu/39122237/Shaikh_Imam_Al_Din_and_his_Tomb_at_Palosi_Piran لیکي] چې نوموړې د '''«ارشادالفقراء»''' په نامه یو ارزښتمن کتاب په ۹۶۹ هجري شمي کال کې لیکلی و. په دغه اثر کې هغې عرفاني حقایق او اخلاقي نصیحتونه په پښتو نظم بیان کړي دي، چې د متی زي کورنۍ د علمي حوزې د فکري بډاینې یوه غوره نمونه ګڼل کېږي. همداراز، اغلې '''[[پروين فيض زاده ملال|پروین ملال]]''' په خپله یوه څېړنیزه مقاله کې د '''«[https://qamosona.com/j/index.php/all-articles-%D9%BC%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8/56-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D9%87/11-dummy/281-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%BA%D9%86%D9%87 اسرار الافغان]»''' کتاب پر صوفيی او عارفې مېرمنو رڼا اچولې او لیکي: "په اسرار الافغان کې د ډېرو ښځینه وو ذکر راغلی چې ډېری یې [https://qamosona.com/j/index.php/all-articles-%D9%BC%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8/56-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D9%87/11-dummy/281-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%BA%D9%86%D9%87 د '''حضرت شیخ متی''' د] [https://qamosona.com/j/index.php/all-articles-%D9%BC%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8/56-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D9%87/11-dummy/281-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%BA%D9%86%D9%87 کورنۍ غړې دي]؛ لکه: '''بي بي رقیه''' د شیخ قاسم خور، '''بي بي توتیا''' د شیخ قاسم مېرمن، '''بي بي بسۍ، بي بي حاکمه، بي بي مرجانه، بي بي هاجره او بي بي خدیجه.''' دا هغه نومونه دي چې ما د بېلګې په توګه له دغه اثره راخیستي دي."[[دوتنه:Mausoleum of Kausim Solemance at Chunar Gur - British Library X432 3(23).jpg|بټنوک|د شاه قاسم سلیماني متي زي مقبره، چې په ۱۷۹۷ کال کې د توماس او ویلیم ډینیل لخوا انځور شوې او اوس په برېتانوي کتابتون کې ساتل کېږي، د هند د اترپردیش ایالت په میرزا پور کې د چونار کلا سویل لویدیز ته په نیم میل واټن کې موقعیت لري.]] * '''[https://qamosona.com/j/index.php/all-articles-%D9%BC%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8/56-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D9%BE%D9%88%D9%87%D9%86%D9%87/11-dummy/281-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%A7%D8%BA%D9%86%D9%87 شیخ قاسم]''' (۹۵۶ هـ / ۱۵۴۹ م) د خپلې زمانې مشهور عارف او د '''«[https://afghanpedia.com/depot/article/D2/92dOfxc4yLlMCwFd تذکرة الاولیای افغان]»''' اثر مؤلف و. د پېښور پوهنتون د اریکولوژی پخواني استاد، ډاکتر عبدالرحمان [https://www.academia.edu/39122237/Shaikh_Imam_Al_Din_and_his_Tomb_at_Palosi_Piran لیکي]: "د شیخ پراخ ولسي نفوذ د مغول پاچا، '''جلال الدین اکبر'''، کینه او شک راوپاراوه. اکبر وېرېده چې شیخ به سیاسي ستونزې ورته جوړې کړي، نو ځکه یې هغه له پېښور څخه لاهور ته جلاوطن کړ. خو لاهور د شیخ د فعالیتونو لپاره لا ښه زمینه برابره کړه. په دې جریان کې اکبر مړ شو او د هغه ځای ناستي، '''جهانګیر'''، په ۱۶۰۵-۰۶ز کال کې شیخ سمدستي «چنار ګړ» ته ولېږه او هلته یې په کلا کې بندي کړ. که څه هم مغول پاچا جهانګیر په خپل توزک (تزکِ جهانګیري) کې شېخ قاسم متي‌زی د 'شېخ ابراهیم بابا' په نوم یاد کړی، خو محققین او ځايي اسناد هغه د شاه قاسم سلېماني (متي‌زي) په نوم پېژني. شیخ قاسم په ۱۶۰۷-۰۸ میلادي کال کې په هماغه زندان کې وفات شو او په '''چنار ګړ''' کې خاورو ته وسپارل شو. شیخ قاسم اووه زامن لرل. د تاریخي روایاتو له مخې، لکه څنګه چې یې نیکونو په علمي ډګر کې نوم درلود، د نوموړي ټول زامن د خپل وخت غوره عالمان ول." * '''شیخ کبیر متي ‌زي''' چې په «بالا پیر» مشهور و، په عرفان او تقوا کې یې خورا لوړ مقام درلود. نوموړی د اوولسمې پېړۍ یو وتلی صوفي او عارف و چې د هند د اترپردېش په قنوج کې یې ژوند کاوه. د هغه ژوند له معنوي عبادت، عاجزۍ او ژور فکري اغېز څخه ډک و، تر دې چې نفوذ یې ان د مغولي واکمنۍ تر ټولو لوړو چارواکو او حلقو پورې رسېده. شیخ کبیر د مغولي دورې یو له سترو روحاني شخصیتونو څخه و چې په خپلې پوهې او حکمت سره به یې د خپلو مینه والو ترمنځ پېچلې مذهبي شخړې او بحثونه حل کول. د مغولو پادشاهانو، شاه جهان او اورنګزېب، د نوموړي او د هغه د زوی، بل ستر روحاني شخصیت '''شیخ محمد مهدي متي زي''' په ویاړ د معمارۍ شهکار بیلابیل مزارونه جوړ کړ، چې په هند کې د [https://nmma.nic.in/nmma/NAS1/nmma_doc/IAR/Indian%20Archaeology%201998-99%20A%20Review.pdf تاریخي ابداتو په ثبت کې شامل] دی او یو له خورا مهمو تاريخي ځایونو څخه شمېرل کېږي. * '''شیخ واصل متي‌ زی''' د دې [https://archive.org/stream/b-pashto-adabiyat-tarikh/B_Pashto_Adabiyat_Tarikh_djvu.txt کورنۍ یو بل ستر ولي، عالم او متصوف شخصیت] '''و''' چې په ۱۰۰۷ هجري قمري کال کې زېږېدلی دی. نوموړي پښتنو ته د عرفان، روحاني بیدارۍ او د ظلم په وړاندې د مقاومت فکر ورکړ او د هغوی په منځ کې یې علمي شعور بیدار کړ. شیخ واصل د وحدت‌الوجود غوندې پېچلي فلسفي او عرفاني مسایل په خورا ساده او روانه پښتو ژبه بیان کړل، چې دا کار پښتو ژبې ته له علمي پلوه د سیمې د نورو ژبو (لکه فارسي او عربي) سره د سیالۍ ځواک ورکړ. خوشحال بابا د هغه په اړه وایي: چې دا لاف وهي د شعر، نن په دا دور دی ډېر خدای دې ناکا چې به حال وایم، د دوی تېر او بېر<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/stream/b-pashto-adabiyat-tarikh/B_Pashto_Adabiyat_Tarikh_djvu.txt|title=}}</ref> څوک پاوي څوک نیم پاوي دی، قلندر پکې نیم سېر هېڅ مې نه دی واصل هېر، بل دولت فقیر پاوي زه تېری څو سېره شاهي تېر! * '''شیخ امام الدین متي زي''' (زوکړه: ۱۰۲۰ هـ) د خپل وخت عالم او لیکوال و چې '''«تاریخ افغان»''' او '''«اولیای افغان»''' یې مشهور اثار دي. د پېښور پوهنتون د اریکولوژی پخواني استاد، ډاکتر عبدالرحمان [https://www.academia.edu/39122237/Shaikh_Imam_Al_Din_and_his_Tomb_at_Palosi_Piran لیکي]: "د شیخ د ماشومتوب او لومړني ژوند په اړه ډېر معلومات په لاس کې نشته؛ همداراز د هغه د زده کړو د ځای او یا د هغو استادانو په اړه چې ده ورڅخه ګټه پورته کړې وي، کره معلومات نه تر سترګو کېږي. احتمالاً هغه د خپلې کورنۍ په روحاني او عرفاني فضا کې روزل شوی وي، چې همدې چارې د هغه د ژوند راتلونکی مسیر وټاکه. شیخ د خپلو هغو نیکونو په څېر چې په تقوا او پوهه کې یې نوم درلود، ډېر ژر په پېښور او شاوخوا سیمو کې د یو ستر عالم او عارف په توګه شهرت وموند." * '''میا متو صاحب (متي‌زي)''' یو مخکښ رهبر او روحاني شخصیت و، چې په اوولسمه پېړۍ کې (تقریباً تر ۱۶۱۴ میلادي کال وروسته) یې د [https://jalandhar.nic.in/about-district/ هند پنجاب ایالات جالندھر له مشهورو دولسو بستیو (استوګنځیو) څخه یوه مهمه مستحکمه کلا او مېشته، «بستي متو صاحب»، بنسټ کېښود]. د هغه دا اقدام له پېښور درې څخه د پنجاب میدانونو ته د پښتنو د لوېدیځ لوري د پراختیا او کډوالۍ یو تاریخي پړاو بلل کېږي، چې موخه یې د مغولي واکمنۍ پر مهال د پښتني کلتور ساتنه او د خپلې ټولنې لپاره د یوې خوندي سیمې رامنځته کول وو. میا متو صاحب یوازې یو متفکر مشر نه، بلکې د متي‌ زي په کورنۍ پورې د تړاو له امله د خپلې سیمې روحاني او مذهبي لارښود هم ګڼل کېده، چې تر ۳۰۰ کلونو زیات یې د جالندھر په سیمه کې د پښتنو معنوي او ټولنیز نفوذ خوندي وساتلو؛ نن ورځ هم دغه سیمه په هند کې د هغه په نوم یادیږي چې د نوموړي د تاریخي میراث او اغېز ژوندۍ بېلګه ده. * د دغې علمي کورنۍ بل مشهور مؤلف او شاعر '''نعیم متي زي''' دی چې په '''۱۲۳۰ هـ (۱۸۱۴ م)''' کال وفات شوی او په کندهار کې یې ژوند کاوه. د دې کورنۍ ځانګړتیا دا ده چې ميراث يې یوازې په نسب پورې تړلی نه دی، بلکې هغه علمي او روحاني پانګه ده چې پېړۍ پېړۍ یې د پښتنو د هویت او عرفان ساتنه کړې ده. == د شیخ متي بابا عرفاني اشعار او مناجات == شیخ متي بابا د پښتنو یو له خورا لویو صوفي شاعرانو او عارفانو څخه دی، چې د غونډان په غره (د کلات په حدودو کې) یې په یوې غار کې د عبادت پر مهال د '''«خداى مينه»''' په نوم یو کتاب لیکلی و. د «پټې خزانې» مؤلف، محمود هوتک، روایت کوي چې دا کتاب د شیخ متي تر مړینې وروسته د هغه پر مزار پروت و او خلکو به په ډېر عقیدت سره لوست. د شیخ متي بابا ډېری عرفاني اشعار او مناجات په داسې یو سوزناک او مانیز انداز ویل شوي، چې د هغو په اورېدو به د خلکو زړونه ولړزېدل او ژور اغېز به یې پرې کاوه. که څه هم نن سبا د دغه مقتدر صوفي شاعر د اشعارو بشپړه ټولګه زموږ په لاس کې نشته، خو د پټې خزانې مؤلف یوه خورا مشهوره عرفاني منظومه (مناجات) له خپل پلار څخه اورېدلې او په خپل کتاب کې یې خوندي کړې ده. دلته د دغه مناجات نهم بند ته لنډه کتنه کوو چې په لاندې ډول دی: ستا په جمال باندي شيدا سوم لـه خپلي سټي را جلا سوم په ژړا ژاړم چي بېلتون دى يمه پردېسى بل مي تون دى == د شیخ متي بابا عرفاني او فلسفي لیدلوری == د شیخ متي بابا د مناجاتو له بندونو څخه د هغه لوړ عرفاني، فکري او فلسفي مقام په څرګند ډول ښکاري. نوموړی په خپل دغه لیدلوري کې کاینات د یوه ابدي حقیقت څرګندوی بولي. د هغه په باور: که لمر او سپوږمۍ نړۍ روښانه کوي، که په دښتو کې ګلان خاندي، که په پسرلي کې د ځمکې پر مخ د زرغونېدو مېله وي، که په غرونو کې د مینې شپېلۍ غږېږي او که بورا د ګل پر سر له مینې کړېږي؛ دا ټول د هغه '''«ابدي عرفاني جمال»''' بېلابېل مظاهر او نښې دي. شیخ متي بابا په دې باور دی چې انسان تل د همدغه ازلي ښکلا او جمال په مینه ژوندی پاتې دی. د هغه د فلسفې له مخې، انسان پخپله هم له یوې فیاضې او ښکلې منبع څخه راوتلی (صادر شوی) دی؛ ځکه خو په دې نړۍ کې هم د فطرت پر ښکلا مین دی او تل دا میل ورسره وي چې بېرته خپلې هغې ښکلې مرجع (حقیقي محبوب) ته ور وګرځي. == د شیخ متي بابا د افکارو ارزونه او ادبي مقام == که څه هم د شیخ متي بابا اشعار په ظاهري بڼه ساده او روان برېښي، خو په حقیقت کې خورا ژور مفاهیم پکې نغښتي دي. سره له دې چې نوموړی د پوهې، تصوف او پرهېزګارۍ په لوړو پوړیو کې و، خو بیا هم د حق له دربار څخه د بېلتون شېبې ورته سختې تمامېدې. هغه په دې نړۍ کې خپل ټول زهد او نېک کړه وړه د الله (ج) د رضا په وړاندې ډېر ناڅیزه ګڼل او تل یې پر دې ټینګار کاوه چې د دنیا ژوند موقتي او یوازې آخروي ژوند ابدي او همېشنی دی. د پورتنیو څېړنو پر بنسټ ویلی شو چې شیخ متي بابا د خپل عصر پر تصوفي علومو بشپړ حاکمیت درلود او په عرفاني برخه کې یې خورا پاخه او پیاوړي افکار وړاندې کړي دي. له همدې امله، نوموړی د پښتو د متصوفو شاعرانو «امام» او مخکښ ګڼل کېږي. د هغه د فکر او سبک اغېزې تر ده پېړۍ وروسته د روښانیانو په اثارو، او د عبدالقادر خان خټک، رحمان بابا او نورو عارفو شاعرانو په کلام کې په څرګند ډول لیدل کېږي. 1m533l2xlfdqisz52sg5fpmjgqo4uio 10 21890 364406 230202 2026-05-30T04:11:00Z شاه زمان پټان 26102 364406 wikitext text/x-wiki {{Main other|{{Top icon | imagename = cscr-featured.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې* | alt = ويکيپېډيا ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ.. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې]] }}|<includeonly>{{Error|[[کينډۍ:ټاکلې ليکنه]] يوازې د [[ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې]] لپاره ده.}}</includeonly> }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> 3i00sdtllikizb7361n6rs39zgccwa9 364407 364406 2026-05-30T04:16:11Z شاه زمان پټان 26102 364407 wikitext text/x-wiki {{Main other|{{Top icon | imagename = cscr-featured.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې* | alt = ويکيپېډيا ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې]] }}|<includeonly>{{Error|[[کينډۍ:ټاکلې ليکنه]] يوازې د [[ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې]] لپاره ده.}}</includeonly> }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> {{Top icon | imagename = Symbol_star_gold.svg | wikilink = وويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې|{{PAGENAME}}]] }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> h86q3lxbcwecc90014uamjgwr8g25he 364408 364407 2026-05-30T04:16:28Z شاه زمان پټان 26102 364408 wikitext text/x-wiki {{Main other|{{Top icon | imagename = cscr-featured.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې* | alt = ويکيپېډيا ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې]] }}|<includeonly>{{Error|[[کينډۍ:ټاکلې ليکنه]] يوازې د [[ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې]] لپاره ده.}}</includeonly> }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> abf994pnep6aw52c4ycenq7vyupe8i9 364409 364408 2026-05-30T04:17:17Z شاه زمان پټان 26102 364409 wikitext text/x-wiki {{Top icon | imagename = Symbol_star_gold.svg | wikilink = وويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې|{{PAGENAME}}]] }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> fjkiaq4n4eeie7v9pi7vzcurf0be3pf 364410 364409 2026-05-30T04:18:24Z شاه زمان پټان 26102 364410 wikitext text/x-wiki {{Top icon | imagename = Symbol_star_gold.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې|{{PAGENAME}}]] }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> cfoxqjdvjhi7o7fj9fr5n68p3lmzzou 364411 364410 2026-05-30T04:19:50Z شاه زمان پټان 26102 364411 wikitext text/x-wiki {{Top icon | imagename = cscr-featured.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې|{{PAGENAME}}]] }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> 51nemy0nzwei9ougwr2zysq1wqp6oc9 364412 364411 2026-05-30T04:20:23Z شاه زمان پټان 26102 364412 wikitext text/x-wiki {{Top icon | cscr-featured.svg imagename = cscr-featured.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې|{{PAGENAME}}]] }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> fjile3koofu97y9iba655qgr0rihmek 364413 364412 2026-05-30T04:20:48Z شاه زمان پټان 26102 364413 wikitext text/x-wiki {{Top icon | imagename = cscr-featured.svg | wikilink = ويکيپېډيا:ټاکلې ليکنې | description = دا يوه ټاکلې شوې ليکنه ده. د نورو مالوماتو لپاره دلته کلېک وکړئ. | id = featured-star | maincat = [[وېشنيزه:ټاکلې ليکنې|{{PAGENAME}}]] }}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> 51nemy0nzwei9ougwr2zysq1wqp6oc9 10 30942 364414 201821 2026-05-30T04:28:58Z شاه زمان پټان 26102 364414 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki /><!-- This nowiki tag helps prevent whitespace at the top of articles. -->{{#tag:indicator |[[دوتنه:{{{image|{{{imagename|{{{انځور|{{{انځورنوم|}}}}}}}}}}}}|{{#که:{{{width|{{{پراخوالی|}}}}}}|{{{width|{{{پراخوالی}}}}}}|20}}x{{#که:{{{height|{{{جگوالی|}}}}}}|{{{height|{{{جگوالی}}}}}}|20}}px |{{#که:{{{link|{{{wikilink|{{{تړونی|{{{ويکي‌تړونی|}}}}}}}}}}}}|link={{{link|{{{wikilink|{{{تړونی|{{{ويکي‌تړونی}}}}}}}}}}}}}} |{{#که:{{{alt|{{{ځايناستی|}}}}}}|alt={{{alt|{{{ځايناستی}}}}}}}} |{{{text|{{{description|{{{څرگنداوی|}}}}}}}}}]] |name = {{#که:{{{sortkey|{{{اوډون‌کونجي|}}}}}}|{{{sortkey|{{{اوډون‌کونجي}}}}}}-}}{{#که:{{{name|{{{نوم|}}}}}}|{{{name|{{{نوم}}}}}}|{{#که:{{{id|{{{پېژند|}}}}}}|{{{id|{{{پېژند}}}}}}|{{{image|{{{imagename|{{{انځور|{{{انځورنوم|}}}}}}}}}}}}}}}} }}{{وېشنيزه سمبالوونکی |user = {{{usercat|{{{کارن وېشنيزې|}}}}}} |main = {{{maincat|{{{اره وېشنيزه|}}}}}} |subpage = {{{subpage|{{{څېرمه‌مخ|no}}}}}} |nocat = {{{nocat|{{{بې‌وېشنيزې|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> ay9d457gkhwdoqedvxeacyljqpn1kqb 10 31031 364415 202135 2026-05-30T04:31:55Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:اصلي وېشنيزه]] مخ [[کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 202135 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Cat main|catMain}}<noinclude> {{لاسوند}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 4po6wdhb9ajfvkvo7sy9tkis8wznu0h 828 31033 364419 202129 2026-05-30T04:34:11Z شاه زمان پټان 26102 364419 Scribunto text/plain -- This module implements {{cat main}}. local mHatnote = require('Module:Hatnote') local yesno = require('Module:Yesno') local mTableTools -- lazily initialise local mArguments -- lazily initialise local p = {} function p.catMain(frame) mTableTools = require('Module:TableTools') mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame, {wrappers = 'کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه'}) local pages = mTableTools.compressSparseArray(args) local options = { article = args.article, selfref = args.selfref } return p._catMain(options, unpack(pages)) end function p._catMain(options, ...) options = options or {} -- Get the links table. local links = mHatnote.formatPages(...) if not links[1] then local page = mw.title.getCurrentTitle().text links[1] = mHatnote._formatLink(page) end for i, link in ipairs(links) do links[i] = string.format("'''%s'''", link) end -- Get the pagetype. local pagetype if yesno(options.article) ~= false then pagetype = 'د دې وېشنيزې اره ليکنه' else pagetype = 'مخ' end -- Work out whether we need to be singular or plural. local stringToFormat if #links > 1 then stringToFormat = '%s‌[[لارښود:وېشنيزه|وېشنيزې]] %s ده.' else stringToFormat = '%s [[لارښود:وېشنيزه|وېشنيزه]] %s ده.' end -- Get the text. local text = string.format( stringToFormat, pagetype, mw.text.listToText(links) ) -- Pass it through to Module:Hatnote. local hnOptions = {} hnOptions.selfref = options.selfref hnOptions.extraclasses = 'relarticle mainarticle' return mHatnote._hatnote(text, hnOptions) end return p jb0arzuh41h1oz7fnne2wkxlnqsf7g9 364420 364419 2026-05-30T04:40:23Z شاه زمان پټان 26102 364420 Scribunto text/plain -- This module implements {{cat main}}. local mHatnote = require('Module:Hatnote') local yesno = require('Module:Yesno') local mTableTools -- lazily initialise local mArguments -- lazily initialise local p = {} function p.catMain(frame) mTableTools = require('Module:TableTools') mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame, {wrappers = 'کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه'}) local pages = mTableTools.compressSparseArray(args) local options = { article = args.article, selfref = args.selfref } return p._catMain(options, unpack(pages)) end function p._catMain(options, ...) options = options or {} -- Get the links table. local links = mHatnote.formatPages(...) if not links[1] then local page = mw.title.getCurrentTitle().text links[1] = mHatnote._formatLink(page) end for i, link in ipairs(links) do links[i] = string.format("'''%s'''", link) end -- Get the pagetype. local pagetype if yesno(options.article) ~= false then pagetype = 'د دې' else pagetype = 'مخ' end -- Work out whether we need to be singular or plural. local stringToFormat if #links > 1 then stringToFormat = '%s‌[[لارښود:وېشنيزه|وېشنيزې]] %s ده.' else stringToFormat = '%s [[لارښود:وېشنيزه|وېشنيزه]] %s ده.' end -- Get the text. local text = string.format( stringToFormat, pagetype, mw.text.listToText(links) ) -- Pass it through to Module:Hatnote. local hnOptions = {} hnOptions.selfref = options.selfref hnOptions.extraclasses = 'relarticle mainarticle' return mHatnote._hatnote(text, hnOptions) end return p 8maesxpp0w1xj5jle55r1kknguyj4ur 364421 364420 2026-05-30T04:41:59Z شاه زمان پټان 26102 364421 Scribunto text/plain -- This module implements {{cat main}}. local mHatnote = require('Module:Hatnote') local yesno = require('Module:Yesno') local mTableTools -- lazily initialise local mArguments -- lazily initialise local p = {} function p.catMain(frame) mTableTools = require('Module:TableTools') mArguments = require('Module:Arguments') local args = mArguments.getArgs(frame, {wrappers = 'کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه'}) local pages = mTableTools.compressSparseArray(args) local options = { article = args.article, selfref = args.selfref } return p._catMain(options, unpack(pages)) end function p._catMain(options, ...) options = options or {} -- Get the links table. local links = mHatnote.formatPages(...) if not links[1] then local page = mw.title.getCurrentTitle().text links[1] = mHatnote._formatLink(page) end for i, link in ipairs(links) do links[i] = string.format("'''%s'''", link) end -- Get the pagetype. local pagetype if yesno(options.article) ~= false then pagetype = 'د دې' else pagetype = 'مخ' end -- Work out whether we need to be singular or plural. local stringToFormat if #links > 1 then stringToFormat = '%s‌[[لارښود:وېشنيزه|وېشنيزې اره ليکنه]] %s ده.' else stringToFormat = '%s [[لارښود:وېشنيزه|وېشنيزې اره ليکنه]] %s ده.' end -- Get the text. local text = string.format( stringToFormat, pagetype, mw.text.listToText(links) ) -- Pass it through to Module:Hatnote. local hnOptions = {} hnOptions.selfref = options.selfref hnOptions.extraclasses = 'relarticle mainarticle' return mHatnote._hatnote(text, hnOptions) end return p t81hdwleamrmh0od98id2t1m2btc8p6 10 31034 364417 202128 2026-05-30T04:31:55Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:اصلي وېشنيزه/doc]] مخ [[کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه/doc]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 202128 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata --> <includeonly>{{high-risk| 116,000+ }}</includeonly> {{lua|Module:Cat main}} ==Usage== This template is for use on Category pages, to refer to the primary article associated with this category, which most of the time, describes the entire set containing the category. '''This template is not a replacement for adding a category to the main article.''' The main article of a category should always have the category set. Furthermore the main article should always have a space as [[WP:SORTKEY|sortkey]] so that it appears on top of a category. Example: the article [[Internet]] should have the category <nowiki>[[Category:Internet| ]]</nowiki>. Normal usage (uses category name for wiki link): * {{tlx|اصلي وېشنيزه}} &rarr; {{اصلي وېشنيزه}} If the name of the main article is different than the name of the category &mdash; for example: if the main article for [[:Category:Dead or Alive]] is [[:Dead or Alive (series)]] &mdash; then you will need to use one parameter to specify the article: * {{tlx|اصلي وېشنيزه|Dead or Alive (series)}} &rarr; {{اصلي وېشنيزه|Dead or Alive (series)}} ===Multiple articles=== Simply append more articles as additional arguments (up to five): * {{tlx|اصلي وېشنيزه|1 BC}} results in {{اصلي وېشنيزه|1 BC}} * {{tlx|اصلي وېشنيزه|1 BC|2 BC}} results in {{اصلي وېشنيزه|1 BC|2 BC}} * {{tlx|اصلي وېشنيزه|1 BC|2 BC|3 BC|4 BC|5 BC}} results in {{اصلي وېشنيزه|1 BC|2 BC|3 BC|4 BC|5 BC}} ===Pages which aren't articles=== * {{tlx|اصلي وېشنيزه|WP:WikiProject|article{{=}}no}} &rarr; {{اصلي وېشنيزه|WP:WikiProject|article=no}} ==TemplateData== {{TemplateData header}} <templatedata>{ "description": "Specifies the primary article(s) associated with this category", "params": { "1": { "label": "Article 1", "description": "Name of primary article, if different from category name", "type": "string/wiki-page-name", "default": "", "required": false }, "2": { "label": "Article 2", "description": "Name of second main article", "type": "string/wiki-page-name", "default": "", "required": false }, "3": { "label": "Article 3", "description": "Name of third main article", "type": "string/wiki-page-name", "default": "", "required": false }, "4": { "label": "Article 4", "description": "Name of fourth main article", "type": "string/wiki-page-name", "default": "", "required": false }, "5": { "label": "Article 5", "description": "Name of fifth main article", "type": "string/wiki-page-name", "default": "", "required": false } }}</templatedata> ==See also== * {{tl|Cat more}} * {{tl|Category explanation}} * {{tl|Category main section}} * {{tl|Main category}} * {{tl|Main article}} {{Hatnote templates}} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories below this line, please; interwikis at Wikidata --> [[Category:Hatnote templates for category pages]] }}</includeonly> fkalr72z4b3xtq86vl55gsk96e2rt4t 10 31603 364393 203815 2026-05-30T03:26:02Z شاه زمان پټان 26102 [[:کينډۍ:Wikidata property]] [[:کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا]] کې اخږل شوی: دواړه يو مخ دی 364393 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا]] jr7mwsplahg2fdif08zty4fiazf67n6 10 38978 364381 216847 2026-05-30T03:09:17Z شاه زمان پټان 26102 364381 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{1|}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label}}}}<noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> ro2bc74a01caeoj4887ycyrjjbi3zbn 10 39923 364396 364358 2026-05-30T03:32:42Z شاه زمان پټان 26102 364396 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{لاسوند}}</noinclude><includeonly><span style="border: 1px solid #C9C9C9;"><span style="background-color:#FFFFFF; padding-right: 0.5em; white-space:nowrap;">{{#که:{{{1|}}}| '''{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{1}}} }} | {{str left|{{{1}}}|1}} | Q }} |{{ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی|{{{1}}}}}|{{{1}}}}}'''}}</span><span style="white-space:nowrap;"><span style="background-color:#E8E8E8;">{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{2}}} }} | {{str left|{{{2}}}|1}} | P }} |{{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|{{{2}}}}}|{{{2}}}}}&nbsp;</span><span style="background-color:#FFFFFF;">&nbsp;{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{3}}} }} | {{str left|{{{3}}}|1}} | Q }} |{{ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی|{{{3}}}}}|{{{3}}}}}{{#if:{{{4|}}}|<span style="color:#AAA;"> / </span>{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{4}}} }} | {{str left|{{{4}}}|1}} | P }} |{{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|{{{4}}}}}|{{{4}}}}}<span style="padding-left:2em;">{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{5}}} }} | {{str left|{{{5}}}|1}} | Q }} |{{ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی|{{{5}}}}}|{{{5}}}}}</span>}}</span></span></span></includeonly> fox5p1bkayljlbwzseofsjwlnbm5me9 0 60358 364370 352521 2026-05-30T02:47:13Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 364370 wikitext text/x-wiki د هېرولو حق ('''RTBF''') هغه حق دی چې د يو تن په اړه شخصي معلومات بايد د ځانګړو شرايطو پر بنسټ د انټرنيټ له لټونځایونو او نورو لارښودونو څخه لرې کړای شي. د ارجنټاين، ارويايي اتحاديې (EU) او فيليپين په ګډون په ګڼو قضايي حوزو کې د دې اند په اړه بحث شوی او عملي شوی دی. دا موضوع د ځينو خلکو له دې هيلې څخه راپورته شوې چې غوښتل يې «په خپلواک ډول د خپل ژوند د ودې په اړه پرېکړه وکړي، بې له دې چې په تېر کې د يو ځانګړي تر سره شوي کار د پايلې په توګه د تل لپاره يا کله ناکله دوی بدنامه شي». <ref>{{cite web|last=Vaas|first=Lisa|title=Google wins landmark case: Right to be forgotten only applies in EU|website=Naked Security|date=25 September 2019|url=https://nakedsecurity.sophos.com/2019/09/25/google-wins-landmark-case-right-to-be-forgotten-only-applies-in-eu/|access-date=9 May 2021|archive-date=23 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123021621/https://nakedsecurity.sophos.com/2019/09/25/google-wins-landmark-case-right-to-be-forgotten-only-applies-in-eu/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/08/20/technology/internet/20google.html?_r=0|newspaper=New York Times|title=Google and Yahoo Win Appeal in Argentine Case|date=19 August 2010|first=Vinod|last=Sreeharsha}}</ref><ref>{{cite news|title=El derecho al olvido en Internet se deberá aplicar también en la Capital Federal|url=http://www.lanacion.com.ar/1736360-el-derecho-al-olvido-en-internet-se-debera-aplicar-tambien-en-la-capital-federal|newspaper=La Nación|date=17 October 2014|language=es|access-date=15 March 2022|archive-date=7 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180707034708/https://www.lanacion.com.ar/1736360-el-derecho-al-olvido-en-internet-se-debera-aplicar-tambien-en-la-capital-federal|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=National Privacy Commission|date=August 24, 2016|title=Implementing Rules and Regulations of the Data Privacy Act of 2012|url=https://www.privacy.gov.ph/implementing-rules-regulations-data-privacy-act-2012/|url-status=live}}</ref><ref name="mantelero">{{cite journal|last=Mantelero|first=Alessandro|title=The EU Proposal for a General Data Protection Regulation and the roots of the 'right to be forgotten'|journal=Computer Law & Security Review|volume=29|issue=3|year=2013|pages=229–235|doi=10.1016/j.clsr.2013.03.010|url=http://porto.polito.it/2506410/}}</ref> د يوه نړيوال بشري حق په توګه د هېرولو د حق د منځ ته راوړلو د عملي کېدو په اړه اختلافات شته (معلوماتو ته د لاسرسي له نظره). د دې لامل تر يو بريده د اوسنيو هغو قوانينو پېچلتیا ده چې هڅه کوي، دا ډول حق عملي کړي. سربېره پر دې، د بيان آزادۍ پر حق د دې د اغېزې، د محرميت له حق سره د دې حق د تعامل او په دې اړه هم اندېښنه شته چې ايا د هېرولو د حق منځ ته راتګ به د سانسور کولو او تاريخ د بيا لیکلو له لارې د انټرنيت څرنګوالی (کيفيت) کم کړي. د هېرولو د حق پلويان د کساتي شهوت پارونکو ويبپاڼو د موضوعاتو يادونه کوي چې په لټون ماشينونو کې د يو تن د نوم پر بنسټ يې نوملړ جوړ شوی وي، د دې تر څنګ د دې لټونونو پايلې د خلکو د کوچنيو جرمونو يادونه کوي چې په تېر کې يې تر سره کړي وي. مهمه اندېښنه يې د بالقوه ناروا اغېز په اړه ده، که چېرې دا ډول معلومات لرې نه شي، نو د يو شخص پرليکه شهرت به يې نامحدود اغېز وغورځي. <ref name="fleischer">{{cite web|first=Peter|last=Fleischer|url=http://peterfleischer.blogspot.co.nz/2011/03/foggy-thinking-about-right-to-oblivion.html|title=Peter Fleischer: Privacy...?: Foggy thinking about the Right to Oblivion|publisher=Peterfleischer.blogspot.co.nz|date=2011-03-09|access-date=2014-08-09}}</ref><ref>{{cite web|first=Tessa|last=Mayes|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/libertycentral/2011/mar/18/forgotten-online-european-union-law-internet|title=We have no right to be forgotten online|publisher=theguardian.com|date=2014-05-21|access-date=2014-08-09}}</ref><ref name="Arthur">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2014/jul/04/what-is-google-deleting-under-the-right-to-be-forgotten-and-why|last=Arthur|first=Charles|title=What is Google deleting under the 'right to be forgotten' - and why? What if there were a page on a 'revenge porn' site about you - would you want to use Google's 'right to be forgotten' to get it taken out of search?|work=The Guardian|date=4 July 2014|access-date=11 August 2014}}</ref> == مفکوره او وړانديز == د اروپا د معلوماتو د خونديتابه قوانينو موخه دا ده، څو د افرادو په اړه د خصوصي معلوماتو د احتمالي زيان مخه ونيسي، خو د «هېرولو قانون» پر ځای له دې هم زيات محدود قانون عملي شوی دی چې هغه «د معلوماتو ډاډمنتيا حق» دی. د «هېرولو حق» اند له مخکې څخه په اروپا کې له شته ګڼو اندونو څخه اخستل شوی. په انګلستان کې له اوږدې مودې راهيسې دا باور شته، په ځانګړي ډول د مجرمانو د بيا ځای پر ځای کولو د قانون له مخې، چې له يوې ټاکلې مودې وروسته، په جرم ډيری تورن خلک «ستړي» شوي دي، دا معنا چې د دې ټاکلي شخص په اړه معلوماتو ته به هغه مهال پاملرنه ونه شي، کله چې هغه بيمه اخلي يا د دندې لټون کوي. په ورته توګه، فرانسې دې حق ته ارزښت ورکړی -  ''le droit à l'oubli''  (د هېرولو حق) همدا حق د ۲۰۱۰ز کال د فرانسې په قانون کې په رسمي ډول منل شوی و. د متحده ايالاتو او اروپايي ټولنې په هېوادونو کې د هېرولو د حق په اړه نظريات سره ډېر زيات توپير لري. په متحده ايالاتو کې، روڼتيا، د لومړي تعديل تر مخې د بيان د ازادۍ حق او «د خبرېدو حق» په عموم کې د خلکو او شرکتونو په اړوند په رېښتيني ډول خپرو شويو معلوماتو ته د لاسرسي په برخه کې د ستونزو د لرې کولو يا زياتولو پلوي کوي. خو «د هېرولو حق» اصطلاح په پرتليز ډول يو نوی اند دی، اروپايي عدلي محکمې په قانوني ډول دا موضوع هغه مهال سخته کړه، کله يې چې د ۲۰۱۴ز کال د مۍ مياشتې په ديارلسمه نېټه د «کوسټيجا» په قضيه کې د ګوګل پر ضد پرېکړه کوله او ويې ويل چې: «د هېرولو حق» يو بشري حق دی. <ref name="ReferenceB">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2014/may/14/explainer-right-to-be-forgotten-the-newest-cultural-shibboleth|title=Explaining the 'right to be forgotten' – the newest cultural shibboleth|first=Charles|last=Arthur|work=The Guardian|date=14 May 2014}}</ref><ref>{{Citation|year=2010|title=Charte sur la publicité ciblée et la protection des internautes|trans-title=Code of Good Practice on Targeted Advertising and the Protection of Internet Users|publisher=Secrétariat d'Etat chargé de la Prospective et du Développement de l'économie numérique|url=http://www.huntonfiles.com/files/webupload/PrivacyLaw_Charte_publicite.pdf|language=FR|تاريخ الوصول=2022-03-15|تاريخ الأرشيف=2016-03-03|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160303221853/http://www.huntonfiles.com/files/webupload/PrivacyLaw_Charte_publicite.pdf|url-status=dead|لاسرسي نېټه=2022-03-15|خونديځ نېټه=2016-03-03|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20160303221853/http://www.huntonfiles.com/files/webupload/PrivacyLaw_Charte_publicite.pdf|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20160303221853/http://www.huntonfiles.com/files/webupload/PrivacyLaw_Charte_publicite.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221853/http://www.huntonfiles.com/files/webupload/PrivacyLaw_Charte_publicite.pdf}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Lynskey|first=Orla|date=May 2015|title=Control over Personal Data in a Digital Age: Google Spain v AEPD and Mario Costeja Gonzalez.|url=http://eprints.lse.ac.uk/61944/1/__lse.ac.uk_storage_LIBRARY_Secondary_libfile_shared_repository_Content_Lynskey%2C%20O_Control%20personal%20data_Lynskey_Control%20personal%20data_2015.pdf|journal=Modern Law Review|volume=78|issue=3|pages=522–534|doi=10.1111/1468-2230.12126|s2cid=143317787|access-date=2022-03-15|archive-date=2022-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20220315195457/http://eprints.lse.ac.uk/61944/1/__lse.ac.uk_storage_LIBRARY_Secondary_libfile_shared_repository_Content_Lynskey,%20O_Control%20personal%20data_Lynskey_Control%20personal%20data_2015.pdf|url-status=dead}}</ref> په ۱۹۹۵ز کال کې، اروپايي اتحاديې د معلوماتو د خونديتابه اروپايي لارښود (95/46/EC لارښود) ومانه، تر څو د شخصي معلوماتو د پرمخ وړلو بهير منظم کړي. دا لارښود اوس د بشري حقوقو د قانون يوه برخه بلل کېږی. د معلوماتو د عمومي خونديتابه تنظيم په اړوند نوی اروپايي وړانديز هغو شرکتونو ته خونديتوب او استثنا ورکوي، کوم شرکتونه چې د «رسنيو» په نوملړ کې دي، لکه: ورځپاڼې او نور ژورنالستيکي کارونه، خو ګوګل دا غوره کړه چې د يو رسنيز شرکت په توګه ډلبندي نه شي، له همدې امله دا شرکت خوندي نه دی. په اروپايي اتحاديه کې قاضیانو داسې حکم صادر کړ، له دې کبله چې نړيوال شرکت ګوګل معلومات راټولوي او بيا په جريان کې اچوي، ګوګل بايد د اروپا د معلوماتو د خونديتابه د لارښود د معنا سره سم د «معلوماتو مديريت» کوونکي په توګه ډلبندي شي. د اروپايي اتحاديې د قانون له مخې: د «معلوماتو له دې راټولوونکو» څخه غوښتنه شوې، چې هغه معلومات پاک کړي، کوم چې «نامناسب، نااړوند، يا هغه چې اوس اړوند نه وي» او دې لارښود ته نړيوال اهميت ورکړي.<ref>Directive 95/46/EC on the protection of individuals with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data. EU Directive 1995.</ref><ref>{{cite journal|last1=Mitrou|first1=Lilian|first2=Maria|last2=Karyda|title=EU's Data Protection Reform and the right to be forgotten—A legal response to a technological challenge?|journal=5th International Conference of Information Law and Ethics|year=2012|pages=29–30|ssrn=2165245}}</ref> == اوسنی حقوقي چوکاټ == د هېرولو حق د يو تن د هغه ادعا عکاسي کوي، چې بايد د هغه په اړوند ځانګړي معلومات ړنګ کړای شي، په دې ډول چې نور دې معلوماتو ته يو درېيم تن لاسرسی نه لري. تعريف يې په دې ډول شوی دی چې: «په ژوند کې د تېرو پېښو په اړه د چوپتيا حق، هغه پېښې چې نورې منځ ته نه راځي». د هېرولو حق له افرادو سره مرسته کوي چې د خپل ځان په اړه معلومات، ويډيوګانې يا انځورونه د انټرنيټ له ځانګړو ثبت ځايونو څخه په دې ډول ړنګ کړي چې نور په لټون ماشينونو کې نه موندل کېږي. تر ۲۰۱۱ز کال پورې د زيان په وړاندې یو کم شمېر خونديتوبونه شته، لکه: د غچ په ډول بربنډ توکي شريکول يا د ناسمې پرېکړې له امله انټرنيټ ته د پورته شويو انځورونو پېښې.<ref name="weber">Weber, Rolf H. "The right to be forgotten." More than a Pandora's Box 2 (2011)</ref><ref>Pino, G. (2000). "The right to personal identity in Italian private law: Constitutional interpretation and judge-made rights". In: M. Van Hoecke; F. Ost (eds.). The harmonization of private law in Europe (pp. 225-237). Oxford: Hart Publishing. p. 237.</ref><ref>{{cite web|last=Hill|first=Kashmir|url=https://www.forbes.com/sites/kashmirhill/2011/07/06/revenge-porn-with-a-facebook-twist|title=Revenge Porn With A Facebook Twist|work=Forbes|date=July 6, 2011|access-date=2014-08-09}}</ref> د هېرلو حق د محرميت له حق سره توپير لري. د محرميت حقوق هغه معلومات تشکيلوي ،چې په عام ډول معلوم نه وي، په داسې حال کې چې د هېرولو په حقوقو کې د هغو معلوماتو ړنګول شامل دي، کوم چې په يو ځانګړي وخت کې خلکو ته معلوم او د نورو خلکو لپاره د لاسرسي وړ وي. <ref>{{cite web|first=L. Gordon|last=Crovitz|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748704658204575610771677242174|title=Crovitz: Forget any 'Right to Be Forgotten' - WSJ|publisher=Online.wsj.com|date=2010-11-15|access-date=2014-08-09}}</ref> په يوه ځانګړې قضايي حوزه کې د عملي کېدو محدوديتونه، له دې قضايي حوزې څخه دباندې شرکتونو سره د شته معلوماتو د ړنګولو د غوښتنې وړتيا له منځه وړي. په نړيواله کچه داسې کارچوکاټ نه شته چې پرلیکه په خپل شهرت واک ولري، خو د اکسفورډ پوهنتون د اکسفورډ انټرنيټ انستيتيوت پروفيسر « Viktor Mayer-Schönberger» ويلي دي چې: ګوګل نه شي کولای د فرانسې له هغو قانونو سره له ځان سمولو ډډه وکړي، کوم چې د هېرولو د حق په اړوند په ۲۰۱۴ز کال کې د اروپا د انصاف د محکمې پرېکړه عملي کوي. نوموړي ويلي دي چې: د متحده ايالاتو په ګډون هېوادونو له اوږدې مودې راهيسې منلې ده چې سيمه ييز قوانين، «له خپلې سيمې څخه د باندې اغېزې» هم لري. <ref>{{cite news|last1=Villamar|first1=Lawrence|title=Expert: Google Cannot Escape French Law on Right to Be Forgotten|url=http://en.yibada.com/articles/66331/20150922/expert-google-escape-french-law-right-forgotten.htm|access-date=October 20, 2020|work=Yibada|date=September 22, 2015}}</ref> == پېژندنه == === ګوګل او اروپايي ټولنه === د «95/46/EC » لارښود د دوولسمې مادې له مخې، خلکو ته د انټرنيټ خونديتابه ته حقوقي بنسټ بښي. په ۲۰۲۱ز کال کې اروپايي کميسیون د معلوماتو اروپايي خونديتابه مقررې يوه مسوده روښانه کړه چې د دې لارښود ځای ونيسي، د کوم په اولسمه ماده کې چې د هېرولو د حق په اړوند ځانګړي خونديتوب ته ځای ورکړل شوی دی. د GDPR  د نسخې په اولسمه ماده کې د هېرولو حق د يو بل ډېر محدود حق ځای ونيو، چې د ړنګولو حق په نوم پېژندل کېږي، کوم چې د ۲۰۱۴ز کال د مارچ په مياشت کې اروپايي پارلمان منلی و او کوم چې د ۲۰۱۶ز کال د اپريل په مياشت کې د اروپايي اتحاديې قانون وګرځېد. <ref>European Commission. Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council on the Protection of Individuals with Regard to the Processing of Personal Data and On the Free Movement of Such Data ([[General Data Protection Regulation]]). 2012/0011 (COD). Article 17. Right to be forgotten and To Erasure</ref> د هېرولو له حق څخه د ګټې اخستلو او لټونځايونو څخه د معلوماتو د لرې کولو د غوښتنې لپاره، يو تن بايد د همدې لټونځای د ويبپاڼې له لارې يوه فورمه بشپړه کړي. د ګوګل د ړنګولو غوښتنې پروسه له عارض څخه غوښتنه کوي چې بايد خپل اصلي هېواد، شخصي معلومات، د URLs  يو نوملړ چې بايد لرې شي او د هغې لنډه تشرېح او په ځينو حالاتو کې حقوقي تشخيص وښيي. عارض له ګوګل څخه يو برېښنا ليک تر لاسه کوي، کوم چې د دې غوښتنې رسېدل تاييدوي، خو د ړنګولو د غوښتنې له تاييد مخکې بايد وارزول شي. کله چې غوښتنه تاييد شي، هغه لټون چې د دې شخص نوم کاروي، له دې وروسته به د لټون په پايلو کې نه راڅرګندېږي. دا معلومات بيا هم پر ليکه پاتې کيږي او نه پاکېږي. کله چې د ړنګولو غوښتنه وشوه، د دوی د ړنګولو ډلې د غوښتنې بيا کتنه کوي، «د خلکو د دې حق په وړاندې چې بايد خبر و اوسي، د ياد فرد د محرميت حق» اندازه يو له بل سره پرتله کوي، پرېکړه کوي چې ايا دا ويبپاڼه «نامناسبه، نااړونده يا نوره بې اړيکې ده، يا د هغو موخو څخه پښه اړوي، د کومو لپاره چې په جريان کې اچول شوي وو». ګوګل له ټولې اروپا څخه د ګڼو پروفيسرانو، قانون پوهانو او حکومتي مسئولينو  يوه سلاکاريزه شورا جوړه کړې، تر څو د دا ډول پرېکړو لپاره لارښودونه جوړه کړي،خو لا هم د دې بيا کتنې پروسه د عامو خلکو لپاره يو راز دی. د اروپايي اتحاديې د تنظيموونکو له خوا جوړ شوي لارښودونه تر ۲۰۱۴ز کال پورې د عامو خلکو د پوهاوي لپاره نه وو خپاره شوي، خو ګوګل په دې اړوند د ډېر ژر اقدام کولو پيل وکړ، کومو چې (د یو ليکوال په وينا:)  له دوی سره مرسته وکړه چې «د خپلو پايلو لپاره تفسيرونه پیدا کړي». د ۲۰۱۵ز کال د مۍ په مياشت کې، اتو اکاډيميکانو په يو پرانيستي ليک کې له ګوګل څخه د لا زياتې روڼتيا غوښتنه وکړه.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/may/14/dear-google-open-letter-from-80-academics-on-right-to-be-forgotten|title=Dear Google: open letter from 80 academics on 'right to be forgotten'|website=The Guardian|last=Kiss|first=Jemima|date=14 May 2015}}</ref><ref name="Powles and Chaparro">{{cite news|last1=Powles|first1=Julia|last2=Chaparro|first2=Enrique|title=How Google determined our right to be forgotten|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/18/the-right-be-forgotten-google-search|access-date=22 May 2015|work=The Guardian}}</ref><ref name="Brindle">{{cite web|last1=Brindle|first1=Beth|title=How can Google forget you?|url=http://computer.howstuffworks.com/how-can-google-forget-you.htm|website=How Stuff Works|date=4 March 2015|access-date=22 May 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://searchengineland.com/google-right-to-be-forgotten-form-192837|title=How Google's New "Right To Be Forgotten" Form Works: An Explainer|date=30 May 2014|work=Search Engine Land|access-date=15 March 2022|archive-date=8 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308160126/https://searchengineland.com/google-right-to-be-forgotten-form-192837|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/webmasters/tools/legal-removal-request?complaint_type=rtbf&visit_id=637264162986382812-1359959225&rd=1|title=EU Privacy Removal|website=www.google.com}}</ref> == سرچینې == swna81gc57i2kw1zugdirry9gvfva1j 0 60869 364367 279109 2026-05-30T00:58:34Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 364367 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}} جورج آلبرت موریس ویکتور باتای (په انګلیسي: Georges Albert Maurice Victor Bataille؛ په فرانسوي: ʒɔʁʒ batɑj؛ پیدایښت ۱۰-سپټمبر-۱۸۹۷؛ مړینه: ۹-جولای-۱۹۶۲ز) یو فرانسوي فیلسوف او روښاند ؤ، چې په فلسفه، ادبیاتو، ټولنپوهنې، انسان‌پوهنې او د هنر تاریخ په برخو کې یې فعالیت کاوه. مقالې، ناولونه او شعرونه یې لیکل چې په هغو کې ګڼ‌شمېر شهواني، عرفاني، سریالیزم او بدسلوکه مسایل راسپړل. د هغه آثار د «poststructuralism» په شمول، پر راتلونکو فلسفي مکتبونو او ټولنیزې تیوري باندې اغېزناک تمام شول.<ref>Michael Richardson, [https://us.sagepub.com/en-us/nam/georges-bataille-essential-writings/book206155 ''Georges Bataille: Essential Writings''], SAGE, 1998, p. 232.</ref> == د ژوند لومړي کلونه == جورج باتای د جوزف-اریستید باتای (پیدایښت: ۱۸۵۱ز) زوی ؤ. پلار یې یو مستوفي ؤ (چې وروسته د نیوروسیفیلس له‌امله ګوزڼ ووهه او ړوند شو). ناسکه پلار یې انتوانت-اګلا تورنارد (پیدایښت ۱۸۶۵ز) نومېده. جورج باتای د ۱۸۹۷ز کال د سپټمبر پر ۱۰^مه نېټه، د اوورن سیمې په بیلوم کې وزېږېده، کورنۍ یې په ۱۸۹۸ز کې ریمز ته کډه شوه او هلته ورته د تعمید غسل ورکړل شو. هغه لومړی د ریمز ښوونځي او وروسته د اپېرنې ښوونځي ته لاړ. که څه هم پرته له دیني څارنې څخه لوی شو، په ۱۹۱۴ز کې کاتولیک ته یې مخه کړه او د شاوخوا نهو کلونو لپاره یو عقیدتي کاتولیک ؤ. د کاهن کېدو په هیله، د لنډې مودې لپاره یوې کاتولیک مدرسې ته لاړ. سره له‌دې چې تر یوه بریده یې د یوې دندې موندلو لپاره هڅه وکړه ترڅو د خپل مور او کورنۍ اعاشه وکړای شي، له کاره یې لاس واخېست. جورج باتای په ۱۹۲۰ز لسیزه کې مسیحیت پرېښود.<ref>This fact is not mentioned in the biography by [[Michel Surya]], but see the Chronology in Georges Bataille, ''Romans et récits'', Pléiade, 2004, p. xciv.</ref><ref>[[Michel Surya]], ''Georges Bataille: an intellectual biography'', 2002; Georges Bataille, ''Choix de lettres'' (Paris: NRF), 1997.</ref> باتای د پاریس «د میثاقونو ملي ښوونځي» کې شامل او د ۱۹۲۲ز په فبروري کې فارغ شو. د «ځواک نظم، د دیارلسمې پېړۍ د آیت کیسه، له سریزې او یادښتونه سره» تر سرلیک لاندې د لېسانس تېزس ولیکه. که څه هم، د فرانسې په ملي کتابتون کې د کار کولو له‌امله، هغه د یوه سرکاتب او کتابوال په نوم یادېده، هغه د نښانو پر کلکسیون باندې کار کاوه (او د سکه‌پېژندنې په هکله یې علمي مقالې هم خپرې کړې). د میثاقونو په ملي ښوونځي کې د هغه تېزس د منځنیو پېړیو پر شعرونو «د ځواک نظم» باندې یوه انتقادي اثر ؤ چې د اتو خطي نسخو په ډلبندي او د شعرونو په تصحیح کولو سره یې، په مستقیمه توګه، رامنځ‌ته کړ. له فراغت وروسته، هغه مادرید ته لاړ او د پرمختللو سپانیایي مطالعاتو په مرکز کې شامل شو. په ځوانۍ کې هغه له روسي وجودپال «لېف شېستوف» سره ملګری شو، چې هغه یې د نېتشي، دوستایوفسکي او اپلاتون له لیکنو سره اشنا او همدا راز د عقل په هکله له خپل انتقادي لیدلوري او فلسفي نظام سره یې معرفي کړ. == کاري ژوند == باتای د څوګونو مجلو او ادبي ډلو بنسټګر او د بېلابېلو او خورا زیاتو آثارو لیکوال پاتې شوی دی؛ د بېلابېلو سکالوګانو (لکه: اقتصاد عرفان، فلسفه، هنرونه، جنسي مسایل) په هکله یې مطالعاتي آثار او شعرونه او مقالې لیکلې دي. کله، ناکله یې خپل آثار په مستعار نوم خپرول او ځینو مضامینو باندې یې بندیز لګېده. په ژوند کې هغه ته چا اهمیت نه‌ورکاوه او د ځینو معاصرانو (لکه: د عرفان مدعي ژان پاول سارتر) له‌خوا ورته سپکاوی وشو، خو له مړینې وروسته یې د مایکل فوکو، فیلیپ سولرز او ژاک دریدا په څېر لیکوالانو باندې، چې ټول له «تېل کوېل» مجلې سره همکار وو، خورا اغېزناک تمام شو. د ژان‌لوک نانسي پر ښکارندپوهنیزو آثارو باندې د هغه اغېز په څرګنده توګه جوته ده، خو د ژان بودریار پر اثر (د ژاک لاکان او ژولیا کریستېوا ساپوهنیزې تحلیلي تیوري‌ګانې) او د انسان‌پوهنې په هکله د مایکل تاوسیګ پر وروستي لیکنې باندې د هغه اغېزه تر سترګو کېږي.<ref>Amine Benabdallah, [https://www.academia.edu/17883271/Georges_Bataille_et_le_fascisme_Vers_une_approche_psychanalytique_du_concept_dHomo_Sacer "Georges Bataille et le fascisme: Vers une approche psychanalytique du concept d'Homo Sacer"].</ref> باتای په لومړیو کې د سریالیزم مینه‌وال ؤ، خو که څه هم له دوه‌یمې نړیوالې جګړې وروسته له سریالیستانو سره یې احتیاطي اړیکې درلودې، لږ ځنډ وروسته د دغه فلسفي مکتب له بنسټګر «آندرې برېتون» څخه جلا شو. باتای د ټولنپوهني د کالج یو خورا بانفوذه غړی ؤ چې یاد کالج کې یوشمېر مرتدو سریالیستانو هم فعالیت درلود. هغه په ژوره د هېګل، فروید، مارکس، مارسل ماوس، مارکي دو ساد، الکساندر کوژو او فریدریک نېتشي تر اغېزې لاندې راغلی ؤ او نازيانو د تملک پر وړاندې یې له نېشتي څخه یې د یوې مشهورې مقالې له‌لارې دفاع وکړه.<ref>In an 'Autobiographical Note', Bataille describes his encounter with Nietzsche's writings in 1923 as "decisive" (Georges Bataille, ''My Mother, Madame Edwarda, The Dead Man'', trans. A. Wainhouse, London, 1989, p. 218 as quoted in Michael Weston, ''Philosophy, Literature and the Human Good'', Routledge, p. 19).</ref><ref name="Bataille">Bataille, Georges. "[http://i.a.m.free.fr/acephale/nietzsheetlesfascistes.html Nietzsche and Fascists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180427043432/http://i.a.m.free.fr/acephale/nietzsheetlesfascistes.html |date=2018-04-27 }}", ''[[Acéphale]]'', January 1937'</ref> == خصوصي ژوند == د باتای لومړی واده، په ۱۹۲۸ز کې، له ممثلې «سېلویا ماکلېس» سره ؤ؛ خو په ۱۹۳۴ز کې سره طلاق شول او سېلویا، څه موده وروسته، د ساپوهنې له شنونکي «ژاک لاکان» سره واده وکړ. باتای له کولېتې پیګنوت سره، چې په ۱۹۳۸ز کې مړه شوه، نامشروع اړیکه درلوده. په ۱۹۴۶ز کې باتای له دایان دو بوهارنایس سره واده وکړ او یوه لور یې پيدا شوه.<ref>[[Michel Surya|Surya, Michel]]. ''Georges Bataille: An Intellectual Biography'', 2002, p. 474.</ref> په ۱۹۵۵ز کې ناروغ شو او ډاکترو یې ناروغي د دماغي شریانونو تصلب تشخیص کړ، خو سره له‌دې، هغه مهال، له خپلې وژونکې ناروغي څخه خبر نه‌ؤ. باتای اووه کاله وروسته، د ۱۹۶۲ز کال د جولای پر ۹^مه نېټه مړ شو.<ref>{{cite book|title=Georges Bataille|year=2007|publisher=Reaktion Books|author=Stuart Kendall|quote="An atheist in a deeply Catholic country, he rejected Surrealism, Marxism and Existentialism in turn."}}</ref> باتای یو آتیست ؤ. == مضامین == د باتای آثار (د اړوند پېر د پوهې او سترو اېډیولوجیکو، فلسفي او انسان‌پوهنیزو بحثونو په څلورلارې کې) ادبي او فلسفي، څوګوني، ډول، ډول، حاشیه‌یي او له بېلابېلو ټاپه لګولو څخه په تېښته کې وو: «سنتي مقولې، رامنځ‌ته کېدونکې محدودې، کله چې څوک غواړي خپلو ټولو لیکنو په هکله وضاحت ورکړي، لاس او پښې یې تړلي دي». باتای د ټولو کرښو د ړنګولو لپاره خپله هڅه وکړه، څرنګه چې د ۱۹۶۱ز کال په مارچ میاشت کې، له مادلین چپسل سره په‌خپله وروستۍ مرکه کې وایي: «په خورا هیلې سره وایم، تر ټولو ستر ویاړ مې دا دی چې هغه کرښې مې ړنګې کړې […]، یعنې تر ټولو بلواګره او لړزوونکې او تر ټولو شرموونکې خندا مې، له ژور دیني اروا سره اړوند ګڼلې». دغه «د غره غوندې بار پورته کول»، د ګڼ‌شمېر نسخو او د هغه د متنونو خطي او ټایپي بڼو له‌امله دي او همدا راز یو لامل یې دا دی چې هغه ډېري وخت په ځینو لیکنو کې له مستعار نومونو (تروپمن، لارډ اوچ، پیر انجېلیک، لویس ترېنتې او دیانوس). == د کتابونو نوملړ == === په فرانسوي ژبې خپاره شوي آثار === * Histoire de l'oeil؛ ۱۹۲۸ز (د سترګې کیسه) (د لارډ اوچ له مستعار نوم سره). * L'Anus solaire؛ ۱۹۳۱ز (لمریز مقعد). * د لګښت مفهوم؛ ۱۹۳۳ز. * Le Petit؛ ۱۹۴۳ز؛ (د لویس ترېنتې له مستعار نوم سره؛ د خپرېدو جعلي کال: ۱۹۳۴ز). * L'expérience intérieure؛ ۱۹۴۳ز (دننۍ تجربه).<ref>Georges Bataille, ''Madame Edwarda'' in ''Œuvres complètes'', tome III, Paris, Gallimard, 1971, notes, p. 491.</ref> * L'Archangélique؛ ۱۹۴۴ز (لرغونی). * Le Coupable؛ ۱۹۴۴ز (ګناهکار). * ککړ، ۱۹۴۵ز. * L'Orestie؛ ۱۹۴۵ز (اورستیا). * Histoire de rats؛ ۱۹۴۵ز (د موږکانو یوه کیسه). * L'Alleluiah؛ ۱۹۴۷ز (تهلیل: د دیانوس مذهبي دود دستور). * Méthode de méditation؛ ۱۹۴۷ز (د تخیل مېتود). * La littérature et le Mal؛ ۱۹۵۷ز؛ (ادبیات او شر). * Le Coupable؛ ۱۹۶۱ز (د «ګناهکار» دوه‌یم او اصلاح شوې اېډېټ، او وروسته له هغې، تهلیل: د دیانوس مذهبي دود دستور). * Les larmes d'Éros؛ ۱۹۶۱ز؛ (د اروس اوښکې). '''له مړینې وروسته خپاره شوي آثار''' * Ma Mère؛ ۱۹۶۶ز؛ (زما مور). * Le Mort؛ ۱۹۶۷ز؛ (مړ انسان). * Théorie de la Religion؛ ۱۹۷۳ز (د دین فلسفه). == سرچينې == gkfgru08apxp5wenu2n137rn7xgkdpq 0 61744 364375 344914 2026-05-30T03:01:45Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 364375 wikitext text/x-wiki د چاپ او نشر حق د معنوي شتمنۍ يو ډول دی، کوم چې د يو توليدي کار څښتن ته د هغې د کاپي کولو او وېش اختصاصي حق ورکوي، عموماً د محدود وخت لپاره وی. شونې ده چې دا توليدي کار يا په ادب، په هنر، تعلیم يا د موسيقۍ په بڼه کې وي. د چاپولو حق موخه دا ده چې د تولیدي کار په بڼه د يوې نظريې اصلي عبارت (اصل بڼه يا کلمه بندي) خوندي کوي، نه خپله نظريه. د چاپولو حق د عامې ګټې په نظر کې نيولو سره تر محدوديت لاندې راتلای شي، لکه په متحده ايالاتو کې د مناسب استعمال نظريه (د مناسب يا منصفانه استعمال نظریه هغه ده چې د څښتن له اجازې پرته خوندي موادو کارولو اجازه ورکړل شي).<ref>{{Cite web|title=Definition of copyright|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/copyright|publisher=[[Oxford Dictionaries]]|access-date=20 December 2018|تاريخ الأرشيف=29 September 2016|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20160929180424/https://en.oxforddictionaries.com/definition/copyright|url-status=dead|خونديځ نېټه=29 September 2016|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20160929180424/https://en.oxforddictionaries.com/definition/copyright|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20160929180424/https://en.oxforddictionaries.com/definition/copyright|archive-url=https://web.archive.org/web/20160929180424/https://en.oxforddictionaries.com/definition/copyright}}</ref><ref>{{Cite dictionary|title=Definition of Copyright|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/copyright|dictionary=[[Merriam-Webster]]|access-date=20 December 2018|language=en}}</ref><ref>Nimmer on Copyright, vol. 2, §&nbsp;8.01.</ref><ref>"Intellectual property", ''Black's Law Dictionary'', 10th ed. (2014).</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo_pub_909_2016.pdf|title=Understanding Copyright and Related Rights|website=www.wipo.int|page=4|access-date=6 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fairuse.stanford.edu/overview/faqs/copyright-basics/|title=Copyright Basics FAQ|last=Stim|first=Rich|website=The Center for Internet and Society Fair Use Project|publisher=Stanford University|access-date=21 July 2019|date=27 March 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bitlaw.com/copyright/unprotected.html#ideas|title=Works Unprotected by Copyright Law|publisher=Bitlaw|author=Daniel A. Tysver}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://digital-law-online.info/lpdi1.0/treatise9.html|title=Legal Protection of Digital Information|page=''Chapter 1: An Overview of Copyright'', Section II.E. Ideas Versus Expression|author=Lee A. Hollaar|access-date=2022-06-02|archive-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028211829/http://digital-law-online.info/lpdi1.0/treatise9.html|url-status=dead}}</ref> ځیني قضايي حوزې په واقعي ډول د چاپ حق لرونکو اثارو «تثبيت» ته اړتيا لري. عموماً د ګڼو ليکوالانو تر منځ شریک وي، هر يو يې د يو لړ حقوقو لرونکی وي چې دا اثر وکاروي يا يې جواز ورکړي چې دوی عموماً د حقوقو د لرونکو په نوم يادېږي. ډېر ځله په دې حقوقو کې بيا توليد، پر اشتقاقي اثر واک (اشتقاقي اثر هغه چې له اصلي اثر څخه اخستل شوی وي)، وېش، د عامو خلکو په وړاندې تر سره کول او اخلاقي حقوق لکه انتساب شامل دي.<ref>{{Citation|title=Copyright|publisher=University of California|year=2014|url=http://copyright.universityofcalifornia.edu/ownership/joint-works.html|access-date=15 December 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jetlaw.org/publish/journal-conventions/|title=Journal Conventions – Vanderbilt Journal of Entertainment & Technology Law|website=www.jetlaw.org}}</ref><ref>{{Cite book|title=Sports Marketing Agreements: Legal, Fiscal and Practical Aspects|first=Ian S.|last=Blackshaw|date=20 October 2011|publisher=Springer Science & Business Media|url=https://books.google.com/books?id=kz1F6uAHtaEC|via=Google Books|isbn=9789067047937}}</ref><ref>{{Cite book|title=Publishing Forms and Contracts|first=Roy|last=Kaufman|date=16 July 2008|publisher=Oxford University Press|url=https://books.google.com/books?id=xD_iBwAAQBAJ|via=Google Books|isbn=9780190451264}}</ref><ref>{{Cite web|title=Copyright Basics|url=https://www.copyright.gov/circs/circ01.pdf|website=www.copyright.gov|publisher=U.S. Copyright Office|access-date=20 February 2019}}</ref> د چاپ او نشر حقوق د عام قانون پر مټ ورکول کېدای شي او په دې حالت کې «اقليمي حقوق» بلل کېدای شي (د چاپ او نشر د حقوقو په مفهوم کې territorial rights اقليمي يا سيمه ييز حقوق هغه دي د يو هيواد په داخل کې د قانون له مخې ورکړل شوي وي). دا معنا چې د يو ټاکلي هېواد د قانون له خوا د چاپ او نشر حقوق ورکړل شي، همدا حقوق د ټاکلې قضايي حوزې له ځمکنيو حدودو څخه دباندې نه وځي. د دې بڼې د چاپ او نشر حقوق په هېوادونو کې يو له بل څخه بدلون لري؛ ډېری هيوادونه او کله کله د هېوادونو يوه ستره مجموعه له نورو هېوادونو سره د هغې تګلارې په اړوند تړون کړی وي، کومه چې هغه مهال عملي کېږي، کله چې يو اثر د هېواد له پولو څخه اوړي يا د هېواد له حقوقو سره په تطابق کې نه وي.<ref name="International Copyright Law Survey">{{cite web|url=http://worldcopyrightlaw.com/copyrightsurvey|title=International Copyright Law Survey|publisher=Mincov Law Corporation|access-date=2022-06-02|archive-date=2019-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511102156/http://worldcopyrightlaw.com/copyrightsurvey|url-status=dead}}</ref> عموماً، د قضايي حوزې تر مخې، د چاپ او نشر حقوقو د عام قانون موده د يو اثر د پنځونکي له مړينې وروسته له پنځوس څخه تر سلو کلونو پورې پای ته رسېږي. په ځېنو هېوادونو کې د چاپ او نشر حقوقو منځ ته راوړل، د چاپ او نشر حقوقو اړوند ځينو رسمياتو ته اړتيا لري، نور يې بيا له رسمي ثبت پرته د هر ډول بشپړ شوي اثر د چاپ او نشر حقوق په رسمي ډول پېژني. کله چې د يو اثر د چاپ او نشر حقوقو موده پای ته رسېږي، همدا اثر بيا عام ملکيت ته داخلېږي.<ref name=":32">{{Cite web|url=https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo_pub_909_2016.pdf|title=Understanding Copyright and Related Rights|website=www.wipo.int|page=4|access-date=6 December 2018}}</ref> == تاریخ == === شالید === په اروپا کې د چاپ او نشر حقوقو تصور په پنځلسمه او شپاړسمه پېړۍ کې وروسته له هغې جوړ شوی، کله چې د مطبعې (چاپخانې) استعمال پيل شو. مطبعې توليدي اثار ډېر ارزانه کړل، خو له دې امله چې له دې وړاندې د چاپ او نشر حقوق نه و، هر چا کولای شول يوه مطبعه په بيه یا کرايه واخلي او هر متن چاپ کړي. مشهور نوي اثار په سملاسي ډول د سيالي کوونکو تر منځ بيا ترتيب او بيا خپاره شول، په همدې بنسټ د چاپونکو لپاره په پرله پسې ډول د نویو موادو د رسېدو اړتيا وه. د نويو اثارو لیکوالانو ته لوړ فيسونه تاديه کېدل او د ډېرو تعليمي پوهانو په عايد کې يې د پام وړ زياتوالی راووست.<ref name="histpersp">''Copyright in Historical Perspective'', p. 136-137, Patterson, 1968, Vanderbilt Univ. Press</ref><ref name=":0">Joanna Kostylo, "From Gunpowder to Print: The Common Origins of Copyright and Patent", in Ronan Deazley et al., ''Privilege and Property: Essays on the History of Copyright'' (Cambridge: Open Book, 2010), 21-50; online at books.openedition.org/obp/1062</ref><ref name="reason">{{cite news|last1=Thadeusz|first1=Frank|title=No Copyright Law: The Real Reason for Germany's Industrial Expansion?|url=https://www.spiegel.de/international/zeitgeist/no-copyright-law-the-real-reason-for-germany-s-industrial-expansion-a-710976.html|work=Spiegel Online|date=18 August 2010}}</ref> چاپ ژور ټولنيز بدلونونه منځ ته راوړل. په ټوله اروپا کې د سواد زياتوالي د لوستلو د توکو په غوښتنه کې هېښونکی زياتوالی راوست. د چاپ او نشر حقوقو له راتګ مخکې د الماني ژبې په بازارونو کې، د مشهورو افسانو په څېر تخنيکي مواد ارزانه او په پراخه کچه موندل کېدل؛ وړانديز شوی چې همدې چارې د المان په صنعتي او اقتصادي برياليتوب کې مهمه ونډه درلوده. له هغې وروسته چې د چاپ او نشر حقوق منځ ته راغلل (په انګلستان او سکاټلينډ کې په ۱۷۱۰ او په الماني ژبه خبرې کوونکو سيمو کې په ۱۸۴۰ز لسيزه کې) د کم نرخ ستر بازار له منځه ولاړ، کمې؛ خو ډېر ګران بيه ګڼې خپرې شوې؛ د ساينسي او تخنیکي معلوماتو وېش ډېر کم شو.<ref name="histpersp" /><ref name=":0" /><ref name="reason" /><ref name="world">{{cite magazine|last1=Lasar|first1=Matthew|title=Did Weak Copyright Laws Help Germany Outpace The British Empire?|url=https://www.wired.com/2010/08/copyright-germany-britain/|magazine=Wired|date=23 August 2010}}</ref> === پيل (مفکوره) === د چاپ او نشر حقوقو مفهوم په لومړي ځل په انګلستان کې منځ ته راغی. د «رسوا کوونکو کتابونو او رسالو» د چاپېدو په غبرګون کې، د انګلستان پارلمان د جواز ورکولو د چاپ قانون ۱۶۶۲ تصويب کړ، د کوم تر مخې چې بايد ټولې خپرونې د حکومت له خوا د تاييد شوي قرطاسيې شرکت (د لیکنې اړوند لوازومو پلورونکي) سره ثبت او راجسټر شي او قرطاسيه پلرونکي ته يې د دې کار د ترتيبولو حق ورکاوه چې کوم مواد چاپېدای شي.<ref>{{Cite journal|doi=10.1086/677787|title=''Cum privilegio'': Licensing of the Press Act of 1662|journal=The Library Quarterly|volume=84|issue=4|pages=494–500|url=https://dash.harvard.edu/bitstream/1/17219056/1/677787.pdf|year=2014|last1=Nipps|first1=Karen|s2cid=144070638}}</ref> په انګلستان او سکاټلينډ کې په ۱۷۱۰ز کال کې نافذ شوي «ان» اساسنامې د چاپ او نشر حقوقو (خو د لیکوالانو حقوق نه) د ساتنې لپاره لومړۍ قانون جوړونه وړاندې کړه. د ۱۸۱۴ز کال د چاپ او نشر حقوقو قانون د ليکوالانو په حقوقو کې لا زياته پراختيا راوسته، خو برتانويان ته يې په متحده ايالاتو کې د بيا چاپولو خونديتوب ورنه کړ. په پايله کې د ۱۸۸۶ز کال د «برن چاپ او نشر حقوقو کنوانسيون/تړون» د هغو هېوادونو ليکوالانو ته خونديتوب ورکړ، چا چې په دې تړون لاسلیک کړی و، که څه هم تر ۱۹۸۹ز کال پورې متحده ايالات په برن کنوانسيون کې نه و داخل شوي.<ref name=":2">{{Cite journal|last=Day O'Connor|first=Sandra|date=2002|title=Copyright Law from an American Perspective|journal=Irish Jurist|volume=37|pages=16–22|jstor=44027015}}</ref> په متحده ايالاتو کې اساسي قانون کانګريس ته دا حق ورکوي چې د چاپ او نشر حق او نوښت حق قوانين جوړ کړي. د اساسي قانون له تصويب کېدو ډېر ژر وروسته، کانګريس د ۱۷۹۰ د چاپ او نشر حقوقو قانون نافذ کړ او دا يې د «ان» د اساسنامې سره سم جوړ کړ. په داسې حال کې چې ملي قانون د ليکوالانو خپرو شويو اثارو ته خونديتوب ورکړ، ايالتونو ته دا واک ورکړل شو چې د ليکوالانو ناخپاره (ناچاپ اثار) شوي اثار هم خوندي کړي. په متحده ايالاتو کې د چاپ او نشر حقوقو تر ټولو وروستي ستر بدلون چې هغه د ۱۹۷۶ د چاپ او نشر حقوقو قانون دی، د چاپ او خپرولو فدرالي حقوق د تخليق او تثبيت سره سم ټولو اثارو ته پراخه کړل، بې له دې چې خپرولو يا ثبت ته اړتيا ولري. ايالتي قانون په هغو ناچاپو اثارو عملي کېږي، د کومو د چاپ او نشر حقوق چې د فدرالي قانون په مټ نه دي خوندي شوي. دې قانون همدا راز د چاپ او نشر حقوقو د مودې محاسبه له يوې ټاکلې مودې (چې هغه مهال تر ټولو زيات يې شبږ پنځوس کاله وه) څخه د «لیکوال د ژوند جمع پنځوسو کلونو» ته واړوله. همدې بدلونونو متحده ايالات د «برن» کوانسيون منلو ته نژدې کړل، په ۱۹۸۹ز کال کې متحده ايالاتو د چاپ او نشر د حقوقو په اړوند د خپل قانون بيا کتنه وکړه او په رسمي ډول يې په «برن» کنوانسيون کې ګډون وکړ.<ref name=":2" /> د چاپ او نشر حقوقو قوانين ادبي او هنري توليداتو په څېر د بشري فعاليتونو توليدي محصولاتو ته اجازه ورکوي چې په ترجيحي ډول ګټه ځينې واخستل شي او په دې ډول وهڅول شي. ګڼې دوديزې رويې، ټولنيز سازمانونه، اقتصادي نمونې او حقوقي چوکاټونه ليدل کېږي چې په اروپا کې د چاپ او نشر حقوقو د منځ ته راتلو لاملونه روښانه کوي، خو د بېلګې په ډول همدا بيا په اسيا کې نه دي. په اروپا کې د منځنيو پېړيو پر مهال، عموماً د محصولاتو د عمومي اړيکو، ادبي محصولاتو د ځانګړي تنظيم او په ټولنه کې د کلتور د ونډې له امله د ادبي شتمنۍ مفهوم نه و. کلتوري اړخ يې د ژبنيو ټولنو تمايل ته اشاره کوي، لکه د منځنيو پېړيو پر مهال په اروپا کې، پوهې او علم ته د انفرادي ملکيت په توګه د کتنې پر ځای د ټولنيز محصول او تعبير په توګه کتل. په هر حال، د چاپ او نشر حقوقو قوانينو په جوړېدو سره، فکري محصول ته د یو فرد د محصول په سترګه کتل پيل شول چې اړوند حقوق هم لري. تر ټولو مهمه نقطه دا ده چې د نوښت او چاپ او نشر حقوقو قوانين د انساني تخليقي فعالیتونو په دايره کې له پراختيا څخه ملاتړ کوي، کوم چې په سوداګريز مال (متاع/جنس) بدلېدای شي. دا د هغو طريقو سره موازي یوه ده، په کومو کې چې پانګوال نظام د ټولنيز ژوند ډېر اړخونه په سوداګريزو مالونو د بدليدو لور ته بيولي دي، کومو چې مخکې په خپله هېڅ ډول نقدي يا اقتصادي ارزښت نه درلود.<ref>Bettig, Ronald V. (1996). ''Copyrighting Culture: The Political Economy of Intellectual Property. Westview Press''. p. 9–17. {{ISBN|0-8133-1385-6}}.</ref> د چاپ او نشر حق د يو داسې تصور په توګه جوړ شو، د کوم چې نږدې په هر نوي صنعت مهم اغېز وغورځيد، په کوم کې چې نه يواځې ادبي کارونه شامل دي، بلکې د تخليقي کار بڼې هم پکې شاملې دي، لکه د اواز ثبتول، فلمونه، انځورونه، سافټوير (پوستکالی) او ودانيز کارونه (معماري). == سرچينې == 35rqnzcpbmv79dlntcm236yvxbnb5lb 0 63807 364365 362110 2026-05-30T00:17:57Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 364365 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}}ایزاک فلورانسو اډیول (Isaac Folorunso Adewole؛ زوکړه: د ۱۹۵۴ زکال د مۍ ۵ مه) د نسایي ولادي ناروغیو په برخه کې نایجریايي ښوونکی و. نوموړی د ۲۰۱۵ زکال له نومبر میاشتې څخه د ۲۰۱۹ زکال تر می میاشتې پورې د ولسمشر محمد بوهاري په کابینه کې د نایجریا د عامې روغتیا وزیر و. نوموړی د ایبادان د پوهنتون پخوانی مرستیال او د سرطان ناروغۍ په برخه کې د څېړنیز او روزنیز بنسټ مشر و. د یاد پوهنتون د یوولسم مرستیال په توګه هغه د دغه پوهنتون د طب په پوهنځي کې د ښوونکي په توګه خدمت وکړ چې د نایجریا تر ټولو لوی او پخوانی طبي روزنیز بنسټ دی. د نوموړي څېړنو په انساني پاپیلومای، ایډز او ښځینه انکولوژي تمرکز لرلی؛ چې ښځینه انکولوژي هغه ځانګړې تخصصي طبي څانګه ده چې د تخمدان د سرطان، د رحم د سرطان، د واژن د سرطان، د رحم د خولې د سرطان او د فرج د سرطان په ګډون د ښځو د تناسلي آلې په سرطانونو تمرکز لري. اډیول د آدلکه پوهنتون د مشرتابه پلاوي غړی او همدارنګه د رحم د خولې د سرطانونو د کنټرول د ملي پالیسۍ د پلاوي مشري په غاړه لري. هغه یوازنی نایجریایي ښوونکی دی چې د ټولګټو پوهنتونونو د سازمان د شورا د غړي په توګه ټاکل شوی. نوموړی همدارنګه د افریقا د سرطانونو د انستیتوت د نړیوالو سلاکارانو د پلاوي غړی دی. <ref name="autogenerated1">{{Cite web |date=23 July 2019 |title=18 former ministers who didn't make Buhari's new list |url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/342569-18-former-ministers-who-didnt-make-buharis-new-list.html |access-date=8 November 2021 |website=Premiumtimesng.com}}</ref><ref name="Saanu">{{cite web |author=Sunday Saanu |date=4 May 2015 |title=Adewole: Celebrating a quintessential administrator, scholar at 61 |url=http://tribuneonlineng.com/content/adewole-celebrating-quintessential-administrator-scholar-61 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117015113/http://tribuneonlineng.com/content/adewole-celebrating-quintessential-administrator-scholar-61 |archive-date=17 November 2015 |access-date=18 September 2015 |work=Nigerian Tribune}}</ref><ref>{{cite web |title=UI sets tone for selection of new VC |url=http://tribuneonlineng.com/ui-sets-tone-selection-new-vc |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119094942/http://tribuneonlineng.com/ui-sets-tone-selection-new-vc |archive-date=19 November 2015 |access-date=18 September 2015 |work=Nigerian Tribune}}</ref><ref>{{Cite web |title=PROFESSOR ISAAC FOLORUNSO ADEWOLE FAS RECEIVES AWARD OF THE ORDER OF RISING STAR, GOLD AND SILVER STAR OF JAPAN |url=https://www.com.ui.edu.ng/index.php/professor-isaac-folorunso-adewole-fas-receives-award-of-the-order-of-rising-star-gold-and-silver-star-of-japan |access-date=2022-04-28 |website=www.com.ui.edu.ng |archive-date=2022-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220302014247/https://www.com.ui.edu.ng/index.php/professor-isaac-folorunso-adewole-fas-receives-award-of-the-order-of-rising-star-gold-and-silver-star-of-japan |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Search {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/search |access-date=2022-04-26 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Stakeholders salute UI VC |url=http://www.punchng.com/education/stakeholders-salute-ui-vc-at-60/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514081431/http://www.punchng.com/education/stakeholders-salute-ui-vc-at-60/ |archive-date=14 May 2014 |access-date=18 September 2015 |work=The Punch News}}</ref><ref>{{Cite web |title=Isaac Folorunso Adewole |url=https://frontend/topic/Isaac_Folorunso_Adewole |access-date=2022-04-28 |website=frontend |language=en }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Prof Isaac Folorunsho Adewole |url=http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/ |access-date=18 September 2015 |work=DAWN Commission |تاريخ الأرشيف=19 November 2015 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151119015037/http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/ |url-status=dead |خونديځ نېټه=19 November 2015 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20151119015037/http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/ |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20151119015037/http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119015037/http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/ }}</ref><ref>{{cite web |title=Governing Council – Adeleke University |url=http://www.adelekeuniversity.edu.ng/management/governing-council |access-date=13 September 2015 |website=Adelekeuniversity.edu.ng |archive-date=16 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150816194127/http://www.adelekeuniversity.edu.ng/management/governing-council |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Association of Commonwealth Universities {{!}} ACU |url=https://www.acu.ac.uk/ |access-date=2022-04-26 |website=www.acu.ac.uk}}</ref><ref>{{cite web |title=Celebrating UI VC at 60 |url=http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/ |access-date=18 September 2015 |work=New Telegraph |تاريخ الأرشيف=18 November 2015 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151118235057/http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/ |url-status=dead |خونديځ نېټه=18 November 2015 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20151118235057/http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/ |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20151118235057/http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118235057/http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/ }}</ref><ref>{{cite web |date=5 September 2013 |title=UI VC gets new roles |url=http://thenationonlineng.net/ui-vc-gets-new-roles/ |access-date=18 September 2015 |work=The Nation Nigeria}}</ref> نوموړي په ۲۰۱۴ زکال کې خپله ۶۰ مه کالیزه ولمانځله. د ایبادان پوهنتون د نړیوالو کنفرانسونو په تالار کې د یوې عامه غونډې پر مهال یادونه وشوه چې په ۲۰۱۰ زکال کې څه ډول یو شمېر کسانو په بې وقفې ډول هڅه وکړه څو د دغه پوهنتون مرستیالۍ ته د ده لار موندنه سبوتاژ کړي. د هغه د ۶۰ مې کالېزې د لمانځونکې غونډې مشري ول اولانیپیکون پر غاړه لره چې د یو حقوقي شخصیت د لرلو سربېره د نایجریا مخکښ وکیل، د نایجریا د وکیلانو د ټولنې پخوانی مشر او د دغه پوهنتون له پخوانیو مشرانو څخه و. هغه اډیول، «د ۹ ځله ژوند لرونکې پشکې پر ځای د ۱۸ ځله ژوند لرونکې پشکې په توګه توصیف کړ چې د مخالفینو د هر ډول هڅو او توطئو څخه بریالی راوتلی». په ۲۰۱۲ زکال کې نوموړی د نایجریا د علومو اکاډمۍ د غړي په توګه چې په نایجریا کې مخکښ علمي بنسټ دی، وټاکل شو. نوموړي په لاګوس پوهنتون کې د کمپیوټر ساینس له ښوونکي مجید اولاید عباس او د لویدیځې افریقا د جراحۍ د کالج د مشر او په ایبادان پوهنتون کې د طبي کالج د پخواني ښوونکي اکینینکا اومیګبودون سره یوځای د علومو اکاډمۍ ته لار ومونده. <ref name="dictionary.com">{{Cite web |title=Definition of international {{!}} Dictionary.com |url=https://www.dictionary.com/browse/international |access-date=2022-04-26 |website=www.dictionary.com |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Celebrating UI VC @ 60 |url=http://www.nigeriaheadlines.com/news/celebrating-ui-vc-60 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119163826/http://www.nigeriaheadlines.com/news/celebrating-ui-vc-60 |archive-date=19 November 2015 |access-date=13 September 2015 |work=Nigeria Headlines}}</ref><ref>{{cite web |title=Forget Past Injustices Olanipekun Tells UI VC |url=http://www.thisdaylive.com/articles/forget-past-injustices-olanipekun-tells-ui-vc/177879/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119114034/http://www.thisdaylive.com/articles/forget-past-injustices-olanipekun-tells-ui-vc/177879/ |archive-date=19 November 2015 |access-date=18 September 2015 |work=Thisday News}}</ref><ref>{{cite web |title=Fellows of the academy |url=http://www.nas.org.ng/fellowship/fellows-of-the-academy/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151109232120/http://www.nas.org.ng/fellowship/fellows-of-the-academy/ |archive-date=9 November 2015 |access-date=15 September 2015 |publisher=nas.org.ng}}</ref> په ۲۰۱۴ زکال کې نوموړی د آدلکه پوهنتون د مدیره پلاوي او همدارنګه د ۲۰۱۵ زکال په جون میاشت کې د پان افریقايي پوهنتون د مدیره پلاوي د غړي په توګه وټاکل شو. پان افریقايي پوهنتون د دوکتورا په کچه د افریقا د پنځو برخو هغه مشترکه روزنیزه او څېړنیزه شبکه ده چې د افریقايي اتحادیې له خوا یې ملاتړ کېږي. د ۲۰۱۵ زکال د مارچ په ۲۸ مه د نایجریا د ۲۰۱۵ زکال په عمومي ټاکنو کې د لاګوس ایالت د ټاکنو د خپلواک ملي کمیسیون د مشر او همدارنګه د ۲۰۱۵ زکال د اپرېل په ۱۱ مه د لاګوس ایالت د ایالتي ټاکنو د ټاکنیز مشر په توګه وټاکل شو. د ۲۰۱۵ زکال د نومبر په ۱۱ مه نوموړی د نایجریا د فدرال جمهوریت د عامې روغتیا د وزیر په توګه وټاکل شو. <ref>{{cite web |title=Professor I.F. Adewole- VICE-CHANCELLOR |url=http://dlc.ui.edu.ng/about-us/about-university-of-ibadan/principal-officers/298-professor-i-f-adewole-vice-chancellor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150922131821/http://dlc.ui.edu.ng/about-us/about-university-of-ibadan/principal-officers/298-professor-i-f-adewole-vice-chancellor |archive-date=22 September 2015 |access-date=18 September 2015 |publisher=University of Ibadan}}</ref><ref>{{cite web |title=President Buhari Keeps Petroleum Ministry, Assigns Others |url=http://www.channelstv.com/2015/11/11/president-buhari-keeps-petroleum-ministry-assigns-others/ |access-date=10 November 2015 |work=Channels TV}}</ref><ref>{{cite web |title=Finally, Ambode Emerges Winner in Lagos Guber Contest |url=http://www.thisdaylive.com/articles/finally-ambode-emerges-winner-in-lagos-guber-contest/206595/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119142149/http://www.thisdaylive.com/articles/finally-ambode-emerges-winner-in-lagos-guber-contest/206595/ |archive-date=19 November 2015 |access-date=18 September 2015 |work=Thisday News}}</ref><ref>{{cite web |title=Guber Poll: APC Sweeps Out PDP |url=http://leadership.ng/news/425413/guber-polls-apc-sweeps-out-pdp |access-date=18 September 2015 |work=Leadership Newspaper |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211231311/https://leadership.ng/news/425413/guber-polls-apc-sweeps-out-pdp |url-status=dead }}</ref> == لومړی ژوند == اډیول د ۱۹۵۴ زکال د مۍ په ۵ د نایجریا د سویل لویدیځ اوسون ایالت په ایلیسا ښار کې وزېږېد. د هغه مور او پلار سوداګر و او هغه ته یې مسلک پلار ټاکلی و. پلار یې د یونایټد افریقا د کمپنۍ استازی و؛ هغه بریتانوي کمپنۍ چې د شلمې پېړۍ پر مهال یې تر ډېره پورې لویدیځي افریقا ته سوداګریزې چارې ترسره کولې. <ref name="Saanu2">{{cite web |author=Sunday Saanu |date=4 May 2015 |title=Adewole: Celebrating a quintessential administrator, scholar at 61 |url=http://tribuneonlineng.com/content/adewole-celebrating-quintessential-administrator-scholar-61 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117015113/http://tribuneonlineng.com/content/adewole-celebrating-quintessential-administrator-scholar-61 |archive-date=17 November 2015 |access-date=18 September 2015 |work=Nigerian Tribune}}</ref><ref>{{cite web |date=2014 |title=Ifa Foundation |url=http://www.ifaf.org.ng/profAdewole.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160531160143/http://www.ifaf.org.ng/profAdewole.aspx |archive-date=31 May 2016 |access-date=16 April 2016 |work=ifaf.org.ng}}</ref><ref>{{Cite web |last=Martins |first=Ameh |date=2017-09-06 |title=ADEWOLE,Isaac Folorunsho |url=https://blerf.org/index.php/biography/adewoleisaac-folorunsho/ |access-date=2022-04-28 |website=Biographical Legacy and Research Foundation |language=en-US}}</ref><ref name="Challenge">{{cite web |date=27 April 2014 |title=Nigeria: My Greatest Challenge As UI VC – Adewole |url=http://allafrica.com/stories/201404280084.html |access-date=26 November 2015 |work=Daily Independent}}</ref> د هغه لومړنی پلان دا و چې د هوانوردۍ مسلک په ځانګړې توګه د هوا فضا انجینري انتخاب کړي؛ په داسې حال کې چې په ښوونځي کې یې لارښود ورته د داسې موضوعاتو لارښوونه کړې وه چې د طبابت لپاره ګټمنې وې. په ۱۹۶۰ زکال کې هغه په ایلیسا کې میتودیست ابتدایه ښوونځي ته لاړ او هلته یو کال پاتې شو، ورپسې د ایبادان اوکه آدو میتودیست ښوونځي ته لاړ او هلته یې هم یو کال تېر کړ؛ هغه خپلې لومړنۍ زده کړې د اکوره په سنت ماتیاس ښوونځي کې بشپړې کړې. وروسته له هغه نوموړی د ایلیسا ګرامر ښوونځي ته لاړ او په ۱۹۷۰ زکال کې یې له هغه ځایه د لومړۍ درجې زده کوونکي سند او بیا یې په ۱۹۷۲ زکال کې له دغه ښوونځي څخه د فراغت سند هم ترلاسه کړ. د ۱۹۷۳ زکال په اکتوبر میاشت کې یې د ایبادان په طب پوهنځي کې داخله وکړه او په ۱۹۷۸ زکال کې یې له دغه ځایه د لیسانس سند ترلاسه او همدارنګه یې همدغه کال د ماشومانو په برخه کې د عالي درملنې له امله د ګلکسو النبری جایزه هم ترلاسه کړه. <ref name="thenewsnigeria.com.ng">{{cite web |date=20 May 2014 |title=My Life At 60 – Prof. Adewole |url=http://thenewsnigeria.com.ng/2014/05/life-60/ |access-date=18 September 2015 |work=The News Nigeria}}</ref><ref>{{cite web |title=I'll Make UI Greater – New VC |url=http://www.thisdaylive.com/articles/i-ll-make-ui-greater-new-vc/78948/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151119100218/http://www.thisdaylive.com/articles/i-ll-make-ui-greater-new-vc/78948/ |archive-date=19 November 2015 |access-date=18 September 2015 |work=Thisday News}}</ref><ref>{{cite web |title=Adewole, UI VC, at 60 – The Sun News Online |url=http://sunnewsonline.com/new/adewole-ui-vc-60/ |access-date=18 September 2015 |work=The Sun News}}</ref><ref>{{cite web |title=ADEWOLE, UI VC AT 61: The doctor farm activist |url=http://www.mynewswatchtimesng.com/adewole-ui-vc-at-61-the-doctor-farm-activist/ |access-date=18 September 2015 |work=Newswatch Times}}{{Dead link|date=January 2020|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> == مسلک == په ۱۹۷۸ زکال کې وروسته له هغه چې له ایبادان پوهنتون فارغ شو د ایبادان پوهنتون په تدریسي روغتون کې یې دنده پیل کړه. په ۱۹۷۹ زکال کې یې د ځوانانو د ملي سرتېرو په اډانه کې د یو کال اجباري خدمت د ترسره کولو په موخه روغتون د سوکوټو په هوډ پرېښود. د پوځي ډاکټر په توګه له یو کال خدمت وروسته وړاندې له دې چې د تدریسي روغتون د نسايي ولادي برخې مشر شي؛ هغه د ایبادان په ادئویو نسايي ولادي روغتون کې کار وکړ. نوموړی وړاندې له دې چې په ۱۹۸۲ زکال کې د نفوسو د ثبت د مدیر په توګه وټاکل شي د یوکال لپاره یې په دغه ځایګي کې خدمت وکړ. <ref>{{cite web |title=Race for the Strongest |url=http://newtelegraphonline.com/race-for-the-strongest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150927025510/http://newtelegraphonline.com/race-for-the-strongest/ |archive-date=27 September 2015 |access-date=18 September 2015 |work=New Telegraph |df=dmy-all}}</ref> په ۱۹۸۵ زکال کې هغه د لندن په چرینګ کراس روغتون کې د انکولوژي په څانګه کې د څېړنیز فیلوشیپ ترسره کولو په موخه نایجریا پرېښوده. د دغه فیلوشیپ پروګرام له بشپړولو وروسته هغه نایجریا ته راوګرځېد څو د ایبادان له سلطنتي تخصصي کالج سره یوځای شي چېرې چې نوموړي د پوهنتون تدریسي روغتون ته له بېرته ستنېدو څخه وړاندې د څلورو کلونو لپاره د نسایي ولادي برخې د سلاکار په توګه تېر کړل. <ref>{{cite web |title=Day UI stood still for 'IFA' |url=http://dailyindependentnig.com/2014/05/day-ui-stood-still-ifa/ |access-date=18 September 2015 |work=Daily Independednt}}</ref> نوموړي په ۱۹۲۲ زکال کې خپل اکاډمیک کار د ایبادان د طبي کالج د لومړۍ درجه ښوونکي په توګه پیل کړ او په دغه کالج کې د طبابت مخکښ ښوونکی شو. د ۱۹۹۷ زکال د اکتوبر میاشتې په لومړۍ نېټه هغه د ایبادان پوهنتون د طب پوهنځي د ښوونکي په توګه وګمارل شو او همدغه کال یې د پوهنتون مشرتابه پلاوي ته لار ومونده. په ۱۹۹۹ زکال کې نوموړی د نسايي ولادي برخې مشر وټاکل شو او یو کال یې په دغه څوکۍ خدمت وکړ. د ۲۰۰۰ زکال د اګست په لومړۍ نېټه د کلینیکي علومو او ستوماتولوژۍ د پوهنځۍ د رئیس په توګه وټاکل شو او د ۲۰۰۲ زکال د جولای تر ۳۱ مې نیټې پورې یې په دغه څوکۍ کار وکړ. <ref>{{cite web |title=Professor Isaac Folorunso Adewole awarded an honorary Doctor |url=http://thechronicleofeducation.com/2015/07/14/professor-isaac-folorunso-adewole-awarded-an-honorary-doctor-of-science-degree-by-uk-university/ |access-date=18 September 2015 |publisher=thechronicleofeducation.com}}</ref><ref>{{cite web |title=Isaac Adewole, MBBS : Faculty Profile |url=http://www.feinberg.northwestern.edu/faculty-profiles/az/profile.html?xid=19488 |access-date=18 September 2015 |work=feinberg.northwestern.edu |خونديځ نېټه=22 November 2015 |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20151122193411/http://www.feinberg.northwestern.edu/faculty-profiles/az/profile.html?xid=19488 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122193411/http://www.feinberg.northwestern.edu/faculty-profiles/az/profile.html?xid=19488 }}</ref> د ۲۰۰۲ زکال د اګست په لومړۍ نېټه د طبي کالج د مشر په توګه وټاکل شو او پروفیسور اکینینکا اومیګوبودون د هغه ځای ونیو. په دغه څوکۍ باندې د دندې ترسره کولو سربېره نوموړي د ښوونکو او د پوهنتونو د مشرانو د کمېټو غړیتوب او همدارنګه د پوهنتون دننه د ایډز د کمېټې مشري په غاړه لرله. نوموړي همدارنګه په ۲۰۰۴ زکال کې د پوهنتونونو د علمي پرسونل د ارزونې د کمېټې د مشر په توګه خدمت وکړ. د ۲۰۱۰ زکال د مۍ په لومړۍ نېټه د شیکاګو په شمال لویدیځ پوهنتون کې فرعي ښوونکی شو. د ۲۰۱۰ زکال د ډسمبر په میاشت کې د میخانیک انجینرۍ د ښوونکي او د نایجریا د انجینرۍ د اکاډمۍ د غړي اولوفمی بامیرو پر ځای د ایبادان پوهنتون علمي مرستیال شو. <ref>{{cite web |title=Nigeria: UI – Agenda for Adewole |url=http://allafrica.com/stories/201012060993.html |access-date=18 September 2015 |publisher=allAfrica.com}}</ref> د ۱۹۸۹ او ۱۹۹۲ زکلونو ترمنځ هغه د نایجریا د طبي مجلې د لیکونکي پلاوي سلاکار و او په ۱۹۷۷ زکال کې د همدغې مجلې د لیکونکي پلاوي غړی شو. نوموړی اوس مهال د انکولوژي په برخه کې د طبي ارزونو د پلاوي د غړي په توګه په کار بوخت دی. همدارنګه د The Global Santé Journal د لیکونکي پلاوي غړی دی. نوموړي له ۱۸۰ زیاتې علمي مقالې او لسګونه کتابونه لیکلي او همدارنګه یې د سلګونو نورو کتابونو په لیکلو کې مرسته کړې. <ref>{{cite web |title=Why Nigerian varsities are poorly ranked |url=http://dailyindependentnig.com/2015/03/nigerian-varsities-poorly-ranked/ |access-date=18 September 2015 |work=Daily Independent}}</ref> == سرچينې == 2pw7on88d5no7yz50knck3dhmqcaqf5 0 64344 364435 302190 2026-05-30T05:39:05Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 364435 wikitext text/x-wiki په بیاتولیدي بیولوژۍ کې '''نرښځک''' یا '''هرمافروډایټ''' هغه موجود ته ویل کېږي چې د مثل د تولید لپاره دواړه ډوله غړي لري او کولای شي د نرینه او ښځینه جنسونو اړوند دواړه ګامېټونه تولید کړي.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=AKGsDwAAQBAJ&q=The+Biology+of+Reproduction+PAGE+112|title=The Biology of Reproduction|vauthors=Fusco G, Minelli A|date=2019-10-10|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-49985-9|pages=111–113|language=en|author-link2=Alessandro Minelli (biologist)|access-date=29 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210401100101/https://books.google.com/books?id=AKGsDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&dq=The+Biology+of+Reproduction+PAGE+112&hl=en|archive-date=1 April 2021|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{cite journal|vauthors=Lehtonen J, Parker GA|title=Gamete competition, gamete limitation, and the evolution of the two sexes|journal=Molecular Human Reproduction|volume=20|issue=12|pages=1161–8|date=December 2014|pmid=25323972|doi=10.1093/molehr/gau068|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite book|vauthors=Avise JC|url=https://books.google.com/books?id=jqiR8C0lEckC&q=Sex+is+defined+by+gametes&pg=PA1|title=Hermaphroditism: A Primer on the Biology, Ecology, and Evolution of Dual Sexuality|date=2011-03-18|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-52715-6|pages=1–7|language=en}}</ref> د حیواناتو د ډلبندۍ یا ټکسونومۍ ډېری ګروپونه (تر ډېره بې‌شمزۍ یا غیر فقاریه حیوانات) جلا جلا جنسیتونه نه‌لري. په دغو ګروپونو کې نرښځکوالی یا هرمافروډایټېزم یو طبیعي حالت دی او د مثل د جنسي تولید داسې بڼه ممکنوي چې په هغې کې هر یو لوری د نرینه یا ښځینه په توګه عمل کولی شي. د بېلګې په توګه ډېری ټونیکاټونه، سږي لرونکي تن‌پوستي، اوپیستوبرانچیا، د خاورې چینجي او د سلګ په نامه یو ډول حلزون هرمافروډایټ دي. هرمافروډایټېزم د کبانو په ځینو نوعو او په لږه اندازه په فقاریه یا شمزۍ لرونکو موجوداتو کې لیدل کېږي. ډېری نباتات هم هرمافروډایټ دي. هغه حیواني نوعې چې د نرینه او ښځينه متفاوت جنسونه لري، ګورنوکوریک بلل کېږي چې د هرمافروډایټ برعکس دي.<ref>{{cite web |title=hermaphroditism |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/263151/hermaphroditism |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308104232/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/263151/hermaphroditism |archive-date=8 March 2013 |access-date=9 April 2013 |publisher=[[Encyclopædia Britannica Online]]}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Mantovani B, Cesari M, Luchetti A, Scanabissi F|title=Mitochondrial and nuclear DNA variability in the living fossil Triops cancriformis (Bosc, 1801) (Crustacea, Branchiopoda, Notostraca)|journal=Heredity|volume=100|issue=5|pages=496–505|date=May 2008|pmid=18285812|doi=10.1038/hdy.2008.3|quote=While the latter comprises parthenogenetic females with an all-female progeny (thelytoky), the former can be either gonochoric, with distinct female and male individuals, or hermaphroditic with individuals producing both male and female gametes (Trusheim, 1938; Longhurst, 1955; Wingstrand, 1978; Zaffagnini and Trentini, 1980; Fryer, 1985; Eder et al., 1996; Engelmann et al., 1997; Scanabissi and Mondini, 2002; Scanabissi et al., 2005).|s2cid=23743639|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Kerr AM, Baird AH, Hughes TP|title=Correlated evolution of sex and reproductive mode in corals (Anthozoa: Scleractinia)|journal=Proceedings. Biological Sciences|volume=278|issue=1702|pages=75–81|date=January 2011|pmid=20659935|pmc=2992726|doi=10.1098/rspb.2010.1196|quote=For example, the cnidarian class Anthozoa (corals and anemones) is mainly {{sic|comprised |hide=y|of}} gonochoric (separate sex) brooders or spawners, while one order, Scleractinia (skeleton-forming corals), appears to be mostly hermaphroditic spawners. Here, using the most complete phylogeny of scleractinians, we reconstruct how evolutionary transitions between sexual systems (gonochorism versus hermaphrodism) and reproductive modes (brooding versus spawning) have generated large-scale taxonomic patterns in these characters.}}</ref><ref>{{cite book|url=https://www.toddkshackelford.com/downloads/Holub-Shackelford-Gonochorism-EACB-2021.pdf|title=Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior|vauthors=Holub AM, Shackelford TK|date=2020|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-47829-6|veditors=Vonk J, Shackelford TK|place=Cham|pages=1–3|language=en|chapter=Gonochorism|doi=10.1007/978-3-319-47829-6_305-1|s2cid=240938739|author-link2=Todd K. Shackelford}}</ref> په وروستیو کلونو کې چې هرمافروډایټ اصطلاح د انسانانو په برخه کې کارول کېږي چندان توجه یې نه ده جلب کړې، ځکه چې د نر او ښځې په ډول د انسان د مثل د تولید هېڅ کوم مشخص مورد نه دی لیدل شوی. ځینې بیولوژېستان وايي چې هرمافروډایټېزم په انسان کې نه رامنځته کېږي. د انټرسېکس فعالانو د «انټرسېکس» اصطلاح غوره بللې ده، ځکه چې هرمافروډایټ کلمه یو ډول پېغور یا بدنامي بلل کېږي، له علمي پلوه غولوونکې او له کلینیکي پلوه ستونزه جوړوونکې ده.<ref>{{Cite book|vauthors=Fusco G, Minelli A|url=https://books.google.com/books?id=AKGsDwAAQBAJ&q=trioecy|title=The Biology of Reproduction|date=2019-10-10|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-49985-9|pages=133–135|language=en}}</ref> په تي لرونکو او الوتونکو کې هېڅ کومه هرمافروډایټي نوعه نه‌شته. «ډېوېډ بي رایورز» وايي چې په حشراتو کې د هرمافروډايټېزم په اړه د نظر اختلاف موجود دی او ځینې کارپوهان په دې باور دي چې په حشراتو کې هرمافروډايټېزم نه رامنځته کېږي. ویل کېږي چې هرمافروډايټېزم د حشرو په یوه یا دوو نوعو کې رامنځته کېږي.<ref>{{Cite book|vauthors=Majerus ME|url=https://books.google.com/books?id=vDHOYPQ2mmYC|title=Sex Wars: Genes, Bacteria, and Biased Sex Ratios|date=2003|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0-691-00981-0|pages=50|language=en}}</ref><ref>{{Citation|vauthors=Rosenfield KA|title=Hermaphrodite|date=2018|encyclopedia=Encyclopedia of Animal Cognition and Behavior|pages=1–2|veditors=Vonk J, Shackelford T|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|language=en|doi=10.1007/978-3-319-47829-6_329-1|isbn=978-3-319-47829-6}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|vauthors=Phelan J|url=https://books.google.com/books?id=0RYNTYWQEnoC&q=human+hermaphrodites+do+not+exist&pg=PA243|title=What Is Life?: A Guide to Biology w/Prep-U|date=2009-03-02|publisher=Macmillan|isbn=978-1-4292-8079-2|pages=243|language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|vauthors=Mills A|url=https://books.google.com/books?id=bLhcDwAAQBAJ&q=term+hermaphrodite+misleading+biology+of+sex&pg=PA309|title=Biology of Sex|date=2018-01-01|publisher=University of Toronto Press|isbn=978-1-4875-9337-7|pages=309|language=en}}</ref> == حیوانات == === متسلسل هرمافروډایټونه === متسلسل هرمافروډایټونه (ډیموګامي) په هغو نوعو کې رامنځته کېږي چې په هغه کې فرد د یوه جنس په توګه زیږېږي خو وروسته کولای شي مخالف جنس ته بدل شي. دا له هغو هم‌مهاله هرمافروډایټونو سره په ټکر کې حالت دی چې په هغه کې ښايي یو فرد داسې نرینه او ښځینه تناسلي الې ولري چې په بشپړ ډول فعالیت ولري. متسلسل هرمافروډایټېزم په کبانو (په ځانګړي ډول په هډوکي لرونکو کبانو) او ګسټروپاډونو او ځینو ګل لرونکو نباتاتو کې معمول دی. متسلسل هرمافروډایټونه یوازې یو ځل کولی شي چې خپل جنسیت بدل کړي. متسلسل هرمافروډایټېزم د چلندي ایکولوژۍ او همدا راز د تکاملي ژوند د تاریخچې د تیورۍ له نظره په ډېر ښه ډول درک کولی شو، لکه څرنګه چې د لومړي ځل لپاره «مایکل ګیسلین» وویل چې که د یوه ځانګړي جنس اړوند شخص د خپل بیاتولید په بریالیتوب کې ټاکلې اندازې ته تر رسېدو وروسته په پام وړ ډول زیاتوالی راولي، هغه جنس ته بدلون به د هغه په ګټه وي.<ref name="barrows">{{cite book|title=Animal behavior desk reference: a dictionary of animal behavior, ecology, and evolution|url=https://archive.org/details/animalbehaviorde00barr_955|url-access=limited|vauthors=Barrows EM|edition=2nd|year=2001|publisher=CRC Press|location=Boca Raton, Fla|isbn=978-0-8493-2005-7|oclc=299866547|page=[https://archive.org/details/animalbehaviorde00barr_955/page/n329 317]}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eAjSBQAAQBAJ&pg=PA164|title=Sex Determination in Fish|vauthors=Pandian TJ|date=2 September 2011|publisher=CRC Press|via=Google Books|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107033127/https://books.google.co.uk/books?id=eAjSBQAAQBAJ&pg=PA164#v=onepage|archive-date=7 November 2017|isbn=9781439879191}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Warner RR|title=Sex change and the size-advantage model|journal=Trends in Ecology & Evolution|volume=3|issue=6|pages=133–6|date=June 1988|pmid=21227182|doi=10.1016/0169-5347(88)90176-0}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Ghiselin MT|title=The evolution of hermaphroditism among animals|journal=The Quarterly Review of Biology|volume=44|issue=2|pages=189–208|date=June 1969|pmid=4901396|doi=10.1086/406066|s2cid=38139187}}</ref> == نباتات == هرمافروډایټ په بوتاني یا بوټي پېژندنه کې هغه ګل ته ویل کېږي چې هم نرینه (ګرده تولیدوونکې) برخې لري او هم ښځینه (تخمې تولیدوونکې) برخې لري.<ref>{{Cite book|last=Soni|first=N. K.|url=https://books.google.com/books?id=RvBe_bCQAukC&q=hermaphrodite+or+bisexual+flower&pg=PA87|title=Fundamentals Of Botany|date=2010-04-01|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-0-07-068177-4|pages=87|language=en}}</ref> === مانوسي === هغه ګل لرونکې نباتي نوعې چې په ورته فرد کې جلا جلا نرینه او ښځینه ګلونه لري، مانوسي بلل کېږي. نباتي مانوسي عموماً هرمافروډایټ دي، ځکه چې هم نرینه ګامېټونه تولیدوي او هم ښځینه تولیدوي. له دې سره سره، منفرد ګلونه ځکه هرمافروډایټ نه دي چې یوازې یو جنس لري. مانوسي یوازې په شاوخوا ۷ سلنه انجیوسپرم نوعو کې رامنځته کېږي. غوټۍ نیوونکي نباتات یا مخروطونه کابو ټول مانوسي دي، خو ۶۵ سلنه جیمنوسپرم نوعې بیا ډایشس دي. ځینې نباتات کولای شي د خپل ژوند په اوږدو کې خپل جنسیت بدل کړي. دغه پروسه متسلسل هرمافروډایټېزم بلل کېږي.<ref>{{Cite book|last=Glover|first=Beverley|url=https://books.google.com/books?id=uXMVDAAAQBAJ&q=Monoecy&pg=PA139|title=Understanding Flowers and Flowering Second Edition|date=February 2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-966159-6|pages=138–139|language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=17 February 2004 |title=Plant Reproductive Systems |url=http://www.geocities.com/we_evolve/Plants/breeding_sys.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20091022174814/http://geocities.com/we_evolve/Plants/breeding_sys.html |archive-date=2009-10-22 |access-date=12 September 2009 |work=Evolution and the Origins of Life |publisher=Geocities.com |vauthors=Molnar S}}</ref><ref name="Walas">{{cite journal|vauthors=Walas Ł, Mandryk W, Thomas PA, Tyrała-Wierucka Ż, Iszkuło G|date=2018|title=Sexual systems in gymnosperms: A review|journal=Basic and Applied Ecology|volume=31|pages=1–9|doi=10.1016/j.baae.2018.05.009|s2cid=90740232|url=http://eprints.keele.ac.uk/4961/1/29052018_1-s2.0-S1439179117304498-main.pdf|access-date=2022-09-18|archive-date=2022-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127084144/https://eprints.keele.ac.uk/4961/1/29052018_1-s2.0-S1439179117304498-main.pdf|url-status=dead}}</ref> === انډرومانوسي === په انډرومانوسي نوعو کې ګلان بشپړ (هرمافروډایټ) ګلونه او له یو بله داسې جلا ګلونه تولیدوي چې د نرینه په څېر عمل کوي خو د ښځینه په څېر عقیم یا شنډ دي. انډرومانوسي د ګل لرونکو نباتاتو په شاوخوا ۴۰۰۰ نوعو کې موجود دي (چې د ګل لرونکو نباتاتو ۲ سلنه کېږي).<ref>{{cite journal|vauthors=Vallejo-Marín M, Rausher MD|title=The role of male flowers in andromonoecious species: energetic costs and siring success in Solanum carolinense L|journal=Evolution; International Journal of Organic Evolution|volume=61|issue=2|pages=404–12|date=February 2007|pmid=17348949|doi=10.1111/j.1558-5646.2007.00031.x|s2cid=781464}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Kouonon LC, Jacquemart AL, Bi AI, Bertin P, Baudoin JP, Dje Y|title=Reproductive biology of the andromonoecious Cucumis melo subsp. agrestis (Cucurbitaceae)|journal=Annals of Botany|volume=104|issue=6|pages=1129–39|date=November 2009|pmid=19671577|pmc=2766191|doi=10.1093/aob/mcp196}}</ref> == انسانانو ته د دې اصطلاح کارېدنه == له تاریخي پلوه هرمافروډایټ اصطلاح په قانون کې هغو کسانو ته کارول کېده چې جنسیت یې په شک کې و. «ډیکریټم ګاټیاني» په دوولسمه پېړۍ کې وویل: "دا چې هرمافروډایټ د وصیت‌لیک شاهد کېدای شي که نه، په دې پورې اړه لري چې کوم جنسیت یې غالب دی". په همدې توګه په اوولسمه پېړۍ کې انګرېز حقوق‌پوه او قاضي «اډوارډ کوک» د انګلستان د قوانینو په انستېتیوت کې د میراث د قوانینو په اړه ولیکل: "هر وارث یا نر دی، یا ښځه ده او یا هم هرمافروډایټ دی چې هم مذکر یا نرینه او هم مؤنث یا ښځینه وي. او هرمافروډایټ (چې انډروجینوس هم بلل کېږي) وارث کېدای شي، هر جنسیت یې چې غالب وي هماغه ته په کتو سره به یا د نرینه په ډول او یا هم د ښځینه په ډول وارث کېږي".<ref>Decretum Gratiani, C. 4, q. 2 et 3, c. 3</ref><ref>{{cite web |date=February 5, 2009 |title=Decretum Gratiani (Kirchenrechtssammlung) |url=http://geschichte.digitale-sammlungen.de/decretum-gratiani/kapitel/dc_chapter_1_1585 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220084841/http://geschichte.digitale-sammlungen.de/decretum-gratiani/kapitel/dc_chapter_1_1585 |archive-date=December 20, 2016 |work=Bayerische StaatsBibliothek ([[Bavarian State Library]])}}</ref><ref>[[Edward Coke|E Coke]], The First Part of the Institutes of the Laws of England, Institutes 8.a. (1st Am. Ed. 1812).</ref><ref>{{Cite journal|volume=41|vauthors=Greenberg J|title=Defining Male and Female: Intersexuality and the Collision Between Law and Biology|journal=Arizona Law Review|date=1999|ssrn=896307|pages=277–278}}</ref> د ویکتوریا په دوره کې لیکوالانو او ډاکټرانو هڅه وکړه تر څو څرګنده کړي چې ایا انسانان هرمافروډایټ کېدای شي که نه او دغې اصطلاح ته یې یو دقیق بیولوژيکي تعریف هم رامنځته کړ. له هغې دورې راهیسې د یوویشتمې پېړۍ تر لومړیو پورې هغه انټرسېکس یا جنسیت‌منځي اشخاص هرمافروډایټ بلل کېدل چې د جنسي غدو نسج به یې د بیضو او تخمدان نسجونه لرل. که بېرونی اړخ (فنوټایپ) به یې د جنسي غدو له معمول جنسیت سره توپير درلود، نیمه یا داخلي هرمافروډایټ بلل کېدل. دغه ژبه د ناسمو تصوراتو، له دغو اصطلاحاتو سره د اړوندو ناوړه معناوو او د جینیټیک له مخې په نوم اېښودنو کې د بدلون له امله له منځه تللې ده.<ref>{{Cite book|publisher=Johns Hopkins University Press|isbn=978-0-8018-9155-7|vauthors=Reis E|title=Bodies in Doubt: an American History of Intersex|location=Baltimore|pages=55–81|date=2009}}</ref><ref>{{cite journal|vauthors=Dreger AD, Chase C, Sousa A, Gruppuso PA, Frader J|title=Changing the nomenclature/taxonomy for intersex: a scientific and clinical rationale|journal=Journal of Pediatric Endocrinology & Metabolism|volume=18|issue=8|pages=729–33|date=August 2005|pmid=16200837|doi=10.1515/JPEM.2005.18.8.729|url=http://www.aissg.org/PDFs/Dreger-Nomenclature-2005.PDF|access-date=27 July 2016|url-status=dead|s2cid=39459050|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220154642/http://www.aissg.org/PDFs/Dreger-Nomenclature-2005.PDF|archive-date=20 December 2016|archivedate=20 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220154642/http://www.aissg.org/PDFs/Dreger-Nomenclature-2005.PDF}}</ref><ref name="davis-dsd">{{Cite journal|url=http://www.emeraldinsight.com/books.htm?chapterid=1943090|vauthors=Georgiann D|author-link=Georgiann Davis|date=2011|title=DSD is a Perfectly Fine Term": Reasserting Medical Authority through a Shift in Intersex Terminology|veditors=McGann PJ, Hutson DJ|journal=Sociology of Diagnosis (Advances in Medical Sociology)|series=Advances in Medical Sociology|volume=12|pages=155–182|doi=10.1108/S1057-6290(2011)0000012012|isbn=978-0-85724-575-5}}</ref><ref name="morgan-name">{{cite journal|year=2011|title=The Intersex Enchiridion: Naming and Knowledge in the Clinic|journal=Somatechnics|volume=1|issue=2|pages=87–114|doi=10.3366/soma.2011.0026|vauthors=Holmes M|author-link=Morgan Holmes}}</ref><ref name="darlington2017">{{Citation|title=Darlington Statement|date=March 2017|url=https://oii.org.au/darlington-statement/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322204013/https://oii.org.au/darlington-statement/|access-date=March 21, 2017|archive-date=2017-03-22|author1-link=Androgen Insensitivity Syndrome Support Group Australia|author2-link=Intersex Trust Aotearoa New Zealand|author3-link=Organisation Intersex International Australia|author6-link=Tony Briffa (politician)|author7-link=Morgan Carpenter|vauthors=((Androgen Insensitivity Support Syndrome Support Group Australia)), ((Intersex Trust Aotearoa New Zealand)), ((Organisation Intersex International Australia)), Black E, Bond K, Briffa T, Carpenter M, Morgan, Cody C, David A, Driver B, Hannaford C, Harlow E, Hart B, Hart P, Leckey D, Lum S, Mitchell MB, Nyhuis E, O'Callaghan B, Perrin S, Smith C, Williams T, Yang I, Yovanovic|author17-link=Mani Mitchell|first24=Georgie|author14-link=Phoebe Hart|author13-link=Bonnie Hart|url-status=dead}}</ref> == تکامل == انیسوګامي تکامل ښايي د هم‌مهاله هرمافروډایټېزم او متسلسل هرمافروډایټېزم له تکامل سره مرسته کړې وي، خو له ۲۰۱۶ کال راهیسې مشخصه نه ده چې ایا انیسوګامي تکامل لومړی هرمافروډایټېزم رامنځته کړ او که ګونوکورېزم. ښايي هرمافروډایټېزم له ګونوکورېزم څخه تکامل کړی وي یا هم برعکس وي. د تکامل په اړه یې ډېری څېړنې پر نباتاتو متمرکزې دي او په حیواناتو کې یې تکامل تر ۲۰۱۷ کال پورې نامشخص دی.<ref>{{Cite journal|last=Schärer|first=Lukas|date=2017|title=The varied ways of being male and female|journal=Molecular Reproduction and Development|language=en|volume=84|issue=2|pages=94–104|doi=10.1002/mrd.22775|pmid=28032683|issn=1098-2795|doi-access=free}}</ref><ref name=":03">{{cite book|last=Kliman|first=Richard|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Evolutionary_Biology/_r4OCAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0&kptab=overview|title=Encyclopedia of Evolutionary Biology|date=2016|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-800426-5|volume=2|location=|pages=212–224|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506205920/https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_Evolutionary_Biology/_r4OCAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0&kptab=overview|archive-date=2021-05-06|url-status=bot: unknown|تاريخ الوصول=2022-09-18}}</ref><ref name=":3">{{cite journal|vauthors=Sasson DA, Ryan JF|date=December 2017|title=A reconstruction of sexual modes throughout animal evolution|journal=BMC Evolutionary Biology|volume=17|issue=1|pages=242|doi=10.1186/s12862-017-1071-3|pmc=5717846|pmid=29207942}}</ref> هم‌مهاله هرمافروډايټېزم چې په انحصاري ډول د ځاني القاح له لارې مثل تولیدوي، څو څو ځله یې په نباتاتو او حیواناتو کې تکامل کړی دی، خو ښايي له تکاملي پلوه ډېر وخت دوام ونه‌کړي.<ref name=":15">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0rWZDwAAQBAJ&q=sexual+system|title=Transitions Between Sexual Systems: Understanding the Mechanisms of, and Pathways Between, Dioecy, Hermaphroditism and Other Sexual Systems|vauthors=Leonard JL|date=2019-05-21|publisher=Springer|isbn=978-3-319-94139-4|pages=|language=en}}</ref> == سرچينې == s87i135njhx6r8wrhr8novsjyi0syo5 0 71082 364366 300563 2026-05-30T00:27:06Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 364366 wikitext text/x-wiki برېښنايي نقلیه وسایط هغه ډول وسایط دي چې د تګ په موخه له یو یا څو برېښنايي موتورونو څخه ګټنه کوي. دا کېدای شي خپله برېښنا د برېښنا له مزو، له نقلیه وسیلې بهر د برېښنا له منبع یا په خپلواکه بڼه د یوې بټرۍ څخه (چې ځینې مهالونه د لمریزې برېښنا د تختو، په برېښنا باندې د سون توکو اړونکو موتورونو او یا هم جنراتورونو پر مټ چارج کېږي) انرژي ترلاسه کړي. په دغه ډول نقلیه وسایطو کې پر سړک باندې ګرځېدونکي موټر، رېل ګاډي، د اوبو په سطحه بېړۍ او یا هم له هغو لاندې اوبتلونه، برېښنايي الوتکې او برېښنایي ستور مزلي شامل دي، خو دې ته محدود هم نه دي. پر سړک باندې ګرځېدونکو برېښنايي نقلیه وسایطو کې د اتومات چلېدنې، یو بل سره د اړیکې او مشترک تحرک په څېر د ګڼ شمېر نوو رامنځته شوو ټکنالوژیو سربېره د راتلونکي ګرځندتوب لرلید شتون لري چې د تړلي، خپلواک، مشترک او برېښنايي ګرځندتوب (CASE) په نوم پېژندل کېږي.  <ref>{{cite book|author1=Asif Faiz|author2=Christopher S. Weaver|author3=Michael P. Walsh|title=Air Pollution from Motor Vehicles: Standards and Technologies for Controlling Emissions|url=https://books.google.com/books?id=Hqsyv_KD0lgC&pg=PA227+|year=1996|publisher=World Bank Publications|isbn=978-0-8213-3444-7|page=227|access-date=4 December 2017|archive-date=4 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210704025952/https://books.google.com/books?id=Hqsyv_KD0lgC&pg=PA227+|url-status=live}}</ref> برېښنايي نقلیه وسایط د لومړي ځل لپاره د نوولسمې پېړۍ په وروستیو کې هغه مهال رامنځته شول، چې برېښنا د موټرو د ګرځېدو په موخه د یوې غورې لارې په توګه وبلل شوه او د هغو په فعالیت کې یې داسې اسانتیاوې رامنځته کولې چې د تیلو پر مټ چلېدونکو موټرو کې لاسرسي وړ نه وې. د داخلي احتراقي ماشینونو څخه ګټنه د شاوخوا ۱۰۰ کلونو لپاره د موټرو او ټېلرونو د چلن په موخه غالبه کړنلار وه، خو د برېښنايي انرژۍ څخه ګټنه هم په یو شمېر نورو نقلیه وسایطو لکه رېل ګاډو او بېلابېلو نور کوچنیو نقلیه وسایطو کې دود وه. <ref>{{cite book|last=Hamid|first=Umar Zakir Abdul|title=Autonomous, Connected, Electric and Shared Vehicles: Disrupting the Automotive and Mobility Sectors|date=2022|url=https://www.sae.org/publications/books/content/r-517/|access-date=11 November 2022}}</ref> د لومړي ځل لپاره د ۲۰۰۰مې لسیزې په وروستیو کې په متحده ایالاتو او اروپا کې د برېښنايي موټرو د ترویج په موخه یو شمېر دولتي هڅونکې کړنلارې معرفي شوې چې له امله یې په ۲۰۱۰مه لسیزه کې د دغه ډول وسایطو بازار په ودې پیل وکړ. د برېښنايي وسایطو سره د عامه لیوالتیا زیاتوالی او د هغو اړوند اګاهي؛ همدارنګه د کوېډ – ۱۹ وبا پر مهال د شنې بیارغونې په څېر ساختاري هڅونکې کړنلارې لامل وګرځېدې څو د برېښنايي نقلیه وسایطو بازار تود شي. د کوېډ – ۱۹ وبا پر مهال په کورونو کې د خلکو بندښت لامل وګرځېد د ډیزلي او پټرولي موټرو څخه د تولید کېدونکو ګلخانه يي ګازونو کچه کمه شي. د انرژۍ نړیوال آژانس څرګنده کړه چې دولتونه باید اقلیمي موخو ته د رسېدو لپاره د لویو برېښنايي نقلیه وسایطو د ترویج په ګډون لا زیاتې چارې ترسره کړي. په ۲۰۲۲ زکال کې د ټولو نویو پلورل شوو نقلیه وسایطو ۲۲٪ برخه برېښنايي نقلیه وسایطو جوړوله چې د ۲۰۲۱ زکال د ۹٪ کچې او د ۲۰۲۰ زکال د ۵٪ کچې په پرتله یې پام وړ زیاتوالی درلود. په نړیواله کچه کېدای شي د برېښنايي وسایطو پلور د ۲۰۱۶ زکال پر مهال له ۱٪ کچې څخه په ۲۰۳۰ زکال کې ۳۵٪ ته ورسېږي. د ۲۰۲۲ زکال تر جولای میاشتې پورې د برېښنايي موټرو نړیوال مارکېټ ۲۸۰ میلیارده ډالر ارزښت درلود او تمه کېږي تر ۲۰۲۶ زکال پورې یو ټرېلیون ډالرو ته لوړ شي. د دغه ودې ډېره تمه د شمالي امریکا، اروپا او چین بازارونو ته کېږي؛ په ۲۰۲۰ زکال کې یوې علمي څېړنې وښووله چې په مخ پر ودې اقتصادونو کې د څلور ټیره برېښنايي نقلیه وسایطو وده لرې ښکاري، خو د دوه ټیره دغه ډول وسایطو وده شونې ده. اوس مهال د بېلابېلو ډولونو لرونکي ګڼ شمېر دوه ټیره او درې ټیره برېښنايي وسایط شتون لري. <ref>{{Cite web |title=FACT SHEET: Obama Administration Announces Federal and Private Sector Actions to Accelerate Electric Vehicle Adoption in the United States |url=https://www.energy.gov/articles/fact-sheet-obama-administration-announces-federal-and-private-sector-actions-accelerate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603055847/https://www.energy.gov/articles/fact-sheet-obama-administration-announces-federal-and-private-sector-actions-accelerate |archive-date=3 June 2021 |access-date=3 June 2021 |website=Energy.gov}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-eu-transportation-electric-cars-idUSKBN0L71I720150203|title=EU policy-makers seek to make electric transport a priority|work=[[Reuters]]|date=3 February 2015|access-date=2 July 2017|archive-date=23 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170223125419/http://www.reuters.com/article/us-eu-transportation-electric-cars-idUSKBN0L71I720150203|url-status=live}}</ref><ref name="IntEnergyAgcy_Outlook2021">{{cite web |date=April 2021 |title=Global EV Outlook 2021 / Technology Report |url=https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429190733/https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2021 |archive-date=29 April 2021 |website=IEA.org |publisher=International Energy Agency}}</ref><ref name=":6">IEA (2022), [https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2022 Global EV Outlook 2022], IEA, Paris</ref><ref name="auto1">{{Cite web |title=Global EV Outlook 2023 - Data product |url=https://www.iea.org/data-and-statistics/data-product/global-ev-outlook-2023 |access-date=2023-06-30 |website=IEA |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=The electric-vehicle outlook is stronger in China and Europe than in the United States {{!}} McKinsey & Company |url=https://www.mckinsey.com/featured-insights/coronavirus-leading-through-the-crisis/charting-the-path-to-the-next-normal/the-electric-vehicle-outlook-is-stronger-in-china-and-europe-than-in-the-united-states |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606152932/https://www.mckinsey.com/featured-insights/coronavirus-leading-through-the-crisis/charting-the-path-to-the-next-normal/the-electric-vehicle-outlook-is-stronger-in-china-and-europe-than-in-the-united-states |archive-date=6 June 2021 |access-date=2021-06-06 |website=www.mckinsey.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-30 |title=Electric Vehicle (EV) Industry Statistics and Forecasts |url=https://evhype.com/ev-industry-stats/ |access-date=2022-10-31 |website=EVhype |archive-date=2023-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030626/https://evhype.com/ev-industry-stats/ |url-status=dead }}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Electric vehicles |url=https://www2.deloitte.com/us/en/insights/focus/future-of-mobility/electric-vehicle-trends-2030.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606152405/https://www2.deloitte.com/us/en/insights/focus/future-of-mobility/electric-vehicle-trends-2030.html |archive-date=6 June 2021 |access-date=2021-06-06 |website=Deloitte Insights |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Prospects for electric vehicle deployment – Global EV Outlook 2021 – Analysis |url=https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2021/prospects-for-electric-vehicle-deployment |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729132723/https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2021/prospects-for-electric-vehicle-deployment |archive-date=29 July 2021 |access-date=2021-07-29 |website=IEA |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Rajper|first1=Sarmad Zaman|last2=Albrecht|first2=Johan|date=January 2020|title=Prospects of Electric Vehicles in the Developing Countries: A Literature Review|journal=Sustainability|volume=12|issue=5|pages=1906|doi=10.3390/su12051906|doi-access=free}}</ref> == تاریخچه == له برېښنايي محرکې قوې څخه په ۱۸۲۷ زکال کې ګټنه پیل شوه، هغه مهال چې هنګري الاصله کشیش آنیوس یدلیک نیمګړی خو با دوامه برېښنايي موتور جوړ کړ او په هغو کې یې له سټاټور، روټور او کموټاټور څخه ګټنه وکړه. راتلونکی کال نوموړي له هغو څخه یوه کوچني موټر ته د برېښنا په ورکولو کې ګټنه وکړه. د ۱۸۳۵ زکال پر مهال په هالنډ کې دګرونینګن پوهنتون پروفیسور سیبراندوس ستراتینګ، یو ډېر کوچنی برېښنايي موټر جوړ کړ؛ د ۱۸۳۲ زکال او ۱۸۳۹ زکال ترمنځ مهال کې سکاټلنډي رابرټ انډرسون ابتدايي برېښنايي ګاډۍ جوړه کړه چې برېښنا یې د نه چارچ کېدونکو لومړنیو بټریو پر مټ تامین کېده. په ۱۸۳۵ زکال کې امریکايي آهنګر او مخترع توماس ډاونپورټ د لوبو یو برېښنايي رېل ګاډی جوړ کړ چې د یو ابتدايي برېښنايي موتور پر مټ چلېده. په ۱۸۳۸ زکال کې د رابرټ ډیوېډسون په نامه بل سکاټلندي برېښنايي لوکومتیو (د رېل ګاډي ماشین) جوړ کړ چې په ساعت کې یې ۴ مایله (۶ کیلومتره) تګ کاوه. له همدې امله په انګلستان کې د برېښنايي رېل ګاډو د اختراع حق په ۱۸۴۰ زکال کې د ده په نوم ثبت شو؛ په داسې حال کې چې په امریکا کې د ورته اختراع حق په ۱۸۴۷ زکال کې لیلي او کولټن ته ورکړل شو.<ref name="Guarnieri">{{Cite book|last=Guarnieri|first=M.|title=2012 Third IEEE HISTory of ELectro-technology CONference (HISTELCON)|year=2012|chapter=Looking back to electric cars|pages=1–6|doi=10.1109/HISTELCON.2012.6487583|isbn=978-1-4673-3078-7|s2cid=37828220}}</ref><ref>{{cite web |title=History of Railway Electric Traction |url=http://mikes.railhistory.railfan.net/r066.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180824101849/http://mikes.railhistory.railfan.net/r066.html |archive-date=24 August 2018 |access-date=26 December 2010 |publisher=Mikes.railhistory.railfan.net}}</ref> په زیاته کچه د برېښنايي موټرو تولید د ۱۹۰۰مې لسیزې په لومړیو کې په امریکا کې راڅرګند شو. په ۱۹۰۲ زکال د سټوډبېکر په نامه موټر جوړونکي شرکت د برېښنايي نقلیه وسایطو په سوداګرۍ لاس پورې کړ، په داسې حال کې چې په ۱۹۰۴ زکال کې د تیلو سوزونکو موټرو په بازار کې هم ورګډ شو. <ref name="hendrym">{{cite book|title=Studebaker: One can do a lot of remembering in South Bend|last=Hendry|first=Maurice M|publisher=Automobile Quarterly|location=New Albany, Indiana|pages=228–275|id=Vol X, 3rd Q, 1972}} p231</ref> دغه مهال د برېښنا د شبکې د نشتوالي او همدارنګه د زېرمه کوونکو بټریو د محدودیت له امله برېښنايي موټرو چندان محبوبیت وه نه موند. په داسې حال کې چې برېښنايي رېل ګاډو بیا د لګښت د کموالي او همدارنګه پام وړ چټکتیا ته د لاسرسي له امله پریمانه شهرت وموند. په ۲۰مه پېړۍ کې رېلي ټرانسپورټ په برېښنايي رېلونو کې د ودې له امله دود شو. <ref name=":4">{{Cite journal|last1=Taalbi|first1=Josef|last2=Nielsen|first2=Hana|date=2021|title=The role of energy infrastructure in shaping early adoption of electric and gasoline cars|url=https://www.nature.com/articles/s41560-021-00898-3|journal=Nature Energy|language=en|volume=6|issue=10|pages=970–976|doi=10.1038/s41560-021-00898-3|bibcode=2021NatEn...6..970T|s2cid=242383930|issn=2058-7546}}</ref><ref>pp.8–9 Batten, Chris ''Ambulances'' Osprey Publishing, 4 March 2008</ref><ref>{{cite web |title=Escaping Lock-in: the Case of the Electric Vehicle |url=http://www.cgl.uwaterloo.ca/~racowan/escape.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923202136/http://www.cgl.uwaterloo.ca/~racowan/escape.html |archive-date=23 September 2015 |access-date=26 December 2010 |publisher=Cgl.uwaterloo.ca}}</ref> له برېښنايي رېل ګاډو څخه تر ډېره د ډبرو د سکرو په انتقال کې ګټنه کېده، ځکه ماشینونو یې په کانونو کې کان ویستونکو ته د اړتیا وړ ارزښتمن اکسیجن څخه ګټنه نه کوله. په سویس کې د طبیعي فوسیلي منابعو کمښت لامل وګرځېد چې دغه هېواد هم په چټکۍ سره د خپل رېل ګاډي شبکه برېښنايي کړي. یو له لومړنیو چارج کېدونکو بټرویو څخه د نیکلو او اوسپنۍ بټرۍ وه چې توماس اډیسون اختراع کړه او د هغه له خوا په برېښنايي موټرو کې د ګټنې لپاره وړاندې شوه. برېښنايي نقلیه وسایط یو له هغو لومړنیو نقلیه وسایطو څخه و چې د ۱۹۰۰مې لسیزې په لومړیو کې یې د سپکو او پیاوړو داخلي احتراقي موټرو له مخکښتوب وړاندې د سرعت او د طۍ کوونکې فاصلې د کچې ریکارډ خپل کړی و. دغه ډول وسایط د بېکر الکټریک، کلمبیا الکټریک، ډیټرویټ الکټریک او نورو شرکتونو له خوا تولید کېدل او یو مهال یې د تیلو پر مټ له چلېدونکو موټرو څخه ډېر پلور درلود. په ۱۹۰۰ زکال کې د متحده ایالاتو په واټونو کې ۲۸٪ موټر برېښنايي و. دغو برېښنايي موټرو دومره محبوبیت درلود چې آن ولسمشر ووډرو ویلسون او د هغه د ځانګړي سروېس کارکوونکي به په واشنګټن ډي سي کې د میلبرن الکټریک په برېښنايي موټرو کې ګرځېدل، چې د یوه ځل چارج پر مټ یې ۶۰ – ۷۰ مایله (۱۰۰ – ۱۱۰ کیلومتره) تګ کولای شو. <ref>AAA World Magazine. Jan–Feb 2011, p. 53</ref> له دې سره د شلمې پېړۍ په لومړیو کې د سورلۍ وړونکو موټرو ډیری تولید کوونکو شرکتونو د تیلو پر مټ د چلېدونکو موټرو تولید ته مخه کړه، خو لاهم تر ۱۹۲۰مې لسیزې پورې برېښنايي ټېلرو په خپل کاري ډګر کې ځانګړی ځایګی درلود. په دې سره یو شمېر بدلونونه لامل وګرځېدل څو برېښنايي موټر خپل محبوبیت له لاسه ورکړي. د واټونو په زیاتوالي سره اړتیا پېښه شوه څو د برېښنايي موټرو پر ځای داسې موټر شتون ولري چې وکولای شي زیات تګ وکړي؛ ورته مهال په تکزاس، اوکلاهاما او کالیفورنیا کې د تیلو د لویو زیرمو کشف لامل وګرځېد چې په پریمانه کچه سپما کېدوني نفت لاسرسي وړ ګرځي او په اوږد مهال کې د داخلي احتراقي موټرو د ګرځېدو لګښت راکم شي. ورته مهال برېښنايي نقلیه وسایط په ډېره لږ کچه د ښځینه لوکسو موټرو په توګه بازار ته وړاندې کېدل او احتمالا دغه ډول موټر د نارینه وو کاروونکو لپاره په یو ننګ واوښتل. سربېره پر دې په ۱۹۱۲ زکال کې د چارلز کټرینګ له خوا د برېښنايي چالان کوونکي سیسټم په کشف سره د داخلي احتراقي موټرو کارکړنه لاپسې اسانه شوه؛ دغې چارې د تیلو پر مټ د چلېدونکو موټرو د چالان کولو لپاره لاسي ډنډې ته اړتیا له منځه یووړه؛ همدارنګه د هیرام پرسي ماکسیم له خوا په ۱۸۹۷ زکال کې د موټرو د غږ کموونکي په اختراع د دغه تیلي موټرو لوړ غږ هم د زغملو وړ وګرځېد. له دې امله چې واټونه له ښاري سیمو بهر هم جوړ شول نور نو برېښنايي نقلیه وسایطو نشو کولای له تیلي نقلیه وسایطو سره سیالي وکړي. بالاخره په ۱۹۱۳ زکال کې د هنري فورډ له خوا په تیلو باندې د چلېدونکو نقلیه وسایطو د جمعي تولید له امله د برېښنايي نقلیه وسایطو په پرتله د دغو موټرو بیه راولوېده. <ref>{{Cite book|last=Kirsch|first=David|title=The electric vehicle and the burden of history.|publisher=Rutgers University Press.|year=2000}}</ref><ref>{{Cite book|last=Mom|first=Gijs|url=https://books.google.com/books?id=34em7PuciFAC&dq=gijs+mom&pg=PP1|title=The Electric Vehicle: Technology and Expectations in the Automobile Age|date=2013-02-15|publisher=JHU Press|isbn=978-1-4214-1268-9|language=en}}</ref><ref name=":43">{{Cite journal|last1=Taalbi|first1=Josef|last2=Nielsen|first2=Hana|date=2021|title=The role of energy infrastructure in shaping early adoption of electric and gasoline cars|url=https://www.nature.com/articles/s41560-021-00898-3|journal=Nature Energy|language=en|volume=6|issue=10|pages=970–976|doi=10.1038/s41560-021-00898-3|bibcode=2021NatEn...6..970T|s2cid=242383930|issn=2058-7546}}</ref><ref>See Loeb, A.P., "Steam versus Electric versus Internal Combustion: Choosing the Vehicle Technology at the Start of the Automotive Age," Transportation Research Record, Journal of the Transportation Research Board of the National Academies, No. 1885, at 1.</ref><ref name="Britannica">{{citation|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/44957/automobile/259061/Early-electric-automobiles#ref=ref918099|title=Automobile|access-date=18 July 2009|archive-date=30 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150430024225/https://www.britannica.com/EBchecked/topic/44957/automobile/259061/Early-electric-automobiles#ref=ref918099|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite book|last=Scharff|first=Virginia|title=Taking the Wheel: Women and the Coming of the Motor Age|publisher=Univ. New Mexico Press|year=1992}}</ref><ref name="R1">{{cite book|title=The Voltec System – Energy Storage and Electric Propulsion|pages=151–176|url=https://www.researchgate.net/publication/262004450|last1=Matthe|first1=Roland|last2=Eberle|first2=Ulrich|date=1 January 2014|access-date=4 May 2014|isbn=978-0-444-59513-3|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009220808/https://www.researchgate.net/publication/262004450_The_Voltec_System_Energy_Storage_and_Electric_Propulsion|url-status=live}}</ref> په ۱۹۳۰مه لسیزه کې د نیشنل سیټي لاینز په نامه د عامه ټرانسپورټ شرکت له جنرال موټرز (General Motors)، فایرسټون (Firestone) او سټنډر آیل آف کلیفورنیا (Standard Oil of California) سره په ګډه په ټول هېواد کې د برېښنايي رېلونو ګڼ شمېر شبکې وپیرلې څو هغه ټولې او پر ځای یې جي ام (GM) بسونه په کار بوخت کړي. دغه شراکت په خپلو اړوند شرکتونو باندې د وسایلو د انحصاري پلور په توطئه تورن شو، خو د لېږد را لېږد په خدمتونو کې یې د انحصار له تور څخه برائت ترلاسه کړ. په ۲۰۰۹ زکال کې د کوپنهاګن غونډه په داسې حال کې جوړه شوه چې د انسانانو له خوا د تولید کېدونکو ګلخانه يي ګازونو له امله مشاهده کېدونکي شدید اقلیمي بدلونونه د رامنځته کېدو په حال کې و. په دغه غونډه کې څه باندې اویا هېوادونو خالص صفر ته د کاربن د رسولو اړوند خپل پلانونه وړاندې کړل. په دغو کې یوه موضوع د برېښنايي نقلیه وسایطو وه چې د تېلو پر مټ د چلېدونکو وسایطو پر ځای له هغو ګټنې کولای شو دغو موخو ته د رسېدو په لار کې مرسته وکړي. <ref>{{Cite web |title=Net Zero Coalition |url=https://www.un.org/en/climatechange/net-zero-coalition |access-date=2022-12-02 |publisher=United Nations |language=en}}</ref> == سرچينې == 45js9iqtwdg14bnvg2g8zaui6u3kyj7 10 78139 364361 364357 2026-05-29T12:09:22Z شاه زمان پټان 26102 /* */ 364361 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{لاسوند}}</noinclude><includeonly><span style="border: 1px solid #C9C9C9;"><span style="background-color:#FFFFFF; padding-right: 0.5em; white-space:nowrap;">{{#که:{{{1|}}}| '''{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{1}}} }} | {{str left|{{{1}}}|1}} | Q }} |{{وصلة ويكي بيانات|{{{1}}}}}|{{{1}}}}}'''}}</span><span style="white-space:nowrap;"><span style="background-color:#E8E8E8;">{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{2}}} }} | {{str left|{{{2}}}|1}} | P }} |{{خاصية|{{{2}}}}}|{{{2}}}}}&nbsp;</span><span style="background-color:#FFFFFF;">&nbsp;{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{3}}} }} | {{str left|{{{3}}}|1}} | Q }} |{{وصلة ويكي بيانات|{{{3}}}}}|{{{3}}}}}{{#if:{{{4|}}}|<span style="color:#AAA;"> / </span>{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{4}}} }} | {{str left|{{{4}}}|1}} | P }} |{{خاصية|{{{4}}}}}|{{{4}}}}}<span style="padding-left:2em;">{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{5}}} }} | {{str left|{{{5}}}|1}} | Q }} |{{وصلة ويكي بيانات|{{{5}}}}}|{{{5}}}}}</span>}}</span></span></span></includeonly> 8097qyqt1pdj5jyrava9g5yeij94j7v 364383 364361 2026-05-30T03:11:10Z شاه زمان پټان 26102 364383 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{لاسوند}}</noinclude><includeonly><span style="border: 1px solid #C9C9C9;"><span style="background-color:#FFFFFF; padding-right: 0.5em; white-space:nowrap;">{{#که:{{{1|}}}| '''{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{1}}} }} | {{str left|{{{1}}}|1}} | Q }} |{{وصلة ويكي بيانات|{{{1}}}}}|{{{1}}}}}'''}}</span><span style="white-space:nowrap;"><span style="background-color:#E8E8E8;">{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{2}}} }} | {{str left|{{{2}}}|1}} | P }} |{{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|{{{2}}}}}|{{{2}}}}}&nbsp;</span><span style="background-color:#FFFFFF;">&nbsp;{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{3}}} }} | {{str left|{{{3}}}|1}} | Q }} |{{وصلة ويكي بيانات|{{{3}}}}}|{{{3}}}}}{{#if:{{{4|}}}|<span style="color:#AAA;"> / </span>{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{4}}} }} | {{str left|{{{4}}}|1}} | P }} |{{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|{{{4}}}}}|{{{4}}}}}<span style="padding-left:2em;">{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{5}}} }} | {{str left|{{{5}}}|1}} | Q }} |{{وصلة ويكي بيانات|{{{5}}}}}|{{{5}}}}}</span>}}</span></span></span></includeonly> 1t1f7wciy57tmty2oxfrtwb9hrjhvsg 364394 364383 2026-05-30T03:28:25Z شاه زمان پټان 26102 364394 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{لاسوند}}</noinclude><includeonly><span style="border: 1px solid #C9C9C9;"><span style="background-color:#FFFFFF; padding-right: 0.5em; white-space:nowrap;">{{#که:{{{1|}}}| '''{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{1}}} }} | {{str left|{{{1}}}|1}} | Q }} |{{ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی|{{{1}}}}}|{{{1}}}}}'''}}</span><span style="white-space:nowrap;"><span style="background-color:#E8E8E8;">{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{2}}} }} | {{str left|{{{2}}}|1}} | P }} |{{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|{{{2}}}}}|{{{2}}}}}&nbsp;</span><span style="background-color:#FFFFFF;">&nbsp;{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{3}}} }} | {{str left|{{{3}}}|1}} | Q }} |{{ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی|{{{3}}}}}|{{{3}}}}}{{#if:{{{4|}}}|<span style="color:#AAA;"> / </span>{{#که‌مساوي: P | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{4}}} }} | {{str left|{{{4}}}|1}} | P }} |{{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|{{{4}}}}}|{{{4}}}}}<span style="padding-left:2em;">{{#که‌مساوي: Q | {{#که‌تېروتنه: {{#څرگندول: {{{5}}} }} | {{str left|{{{5}}}|1}} | Q }} |{{ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی|{{{5}}}}}|{{{5}}}}}</span>}}</span></span></span></includeonly> fox5p1bkayljlbwzseofsjwlnbm5me9 0 79193 364362 364001 2026-05-29T14:46:19Z O.sediqi93 16958 تېروتنه اصلاح شوه 364362 wikitext text/x-wiki =='''وینڅار''' / Word== [[دوتنه:وینڅار Word.jpg|بټنوک]] ''وینڅار''' {{Lang-en|Word}} په کره او ادبي [[پښتو]] کې هغه ژبنی توکی دی چې د یوې مانا، اند, شي، کړنې، ځانګړنې یا حالت د څرګندولو لپاره کارول کېږي. په [[ژبپوهنه]] کې وینڅار د پښتو ژبې کره برخه ده د ژبې له بنسټیزو رغښتي واحدونو څخه ګڼل کېږي او د وینا او لیکنې اساسي برخه جوړوي. '''وینڅارونه''' د انسانانو ترمنځ د افهام او تفهیم، پوهې لېږد، ادبي پنځونو، علمي لیکنو او ورځني خبرو اترو لپاره کارېږي. هره ژبه زرګونه وینڅارونه لري چې د وخت، ټولنې، [[کلتور]] او پوهې له بدلونونو سره پراخېږي او بدلېږي. == پېژندنه == وینڅار د غږونو یا تورو هغه جوړښت ته ویل کېږي چې ځانګړې مانا ولري. کله چې وینڅارونه له یو بل سره یوځای شي، غونډلې او متنونه ترې جوړېږي. د بېلګې په ډول [[اوبه]]، [[کتاب]]، «ځیرک» او «تګ» ټول وینڅارونه دي. په ژبپوهنه کې وینڅارونه د مانا، جوړښت، ریښې او کارونې له مخې څېړل کېږي. ځینې وینڅارونه ساده وي او ځینې نور له څو برخو څخه جوړ شوي وي. == رېښه == د «وینڅار» وینڅار د کره پښتو له هغو بدیلو څخه دی چې د «لغت» او «کلمه» پر ځای کارول کېږي. دا وینڅار له «وینا» او «څار» سره تړاو لري او د مانا لرونکي ژبني توکي مفهوم څرګندوي. په معاصره کره پښتو کې ګڼو لیکوالانو او ژبپوهانو هڅه کړې چې د پردیو ژبو پر ځای خالص پښتو وینڅارونه دود کړي، او «وینڅار» هم د همدغو هڅو یوه بېلګه ګڼل کېږي. == په ژبپوهنه کې == ژبپوهان وینڅارونه د بېلابېلو ځانګړنو له مخې وېشي. ځینې وینڅارونه د شي نوم څرګندوي، ځینې کړنه، او ځینې بیا ځانګړنه یا حالت بیانوي. په ډېرو ژبو کې وینڅارونه د زمان، شمېر، جنس, حالت او نورو ژبنیو بدلونونو له مخې بدلېږي. پښتو ژبه هم د وینڅارونو د جوړښت او بدلون ځانګړی نظام لري. == په الکترونيکي چاپېریال کې == په کمپیوټري او الکترونيکي چاپېریال کې وینڅارونه د مالوماتو د لټون، ژباړې، غږپېژندنې، الکترونيکي ځیرکتیا او متن شننې لپاره مهم ارزښت لري. د الکترونيکي ځیرکتیا سیسټمونه د ژبو د پوهېدو لپاره وینڅارونه شنني او پرتله کوي. د لټون ډېری سیسټمونه هم د وینڅارونو پر بنسټ کار کوي. == په ادبیاتو کې == په شعر، کیسه، ناول او نورو ادبي پنځونو کې د وینڅارونو ټاکنه د لیکوال د سبک، احساس او پیغام په څرګندولو کې مهم رول لري. ادیبان هڅه کوي داسې وینڅارونه وکاروي چې روښانه، اغېزمن او هنري ښکلا ولري. == اړوندې لیکنې == [[ژبپوهنه]] [[پښتو ژبه]] [[غونډله]] [[ادبیات]] [[الکترونيکي ځیرکتیا]] == سرچینې == زیار، مجاور احمد. ''پښتو وییپوهنه''. رښتین، صدیق الله. ''پښتو قاموس''. د افغانستان د علومو اکاډمي / د پښتو ژبې او ادبیاتو مرکز. {{Cite web|url=https://ps.wikipedia.org|title=پښتو ويکيپېډيا|website=پښتو ويکيپېډيا|access-date=2026-05-15}} == وېشنيزه == [[وېشنيزه:کره پښتو]] [[وېشنيزه:ژبپوهنه]] [[وېشنيزه:پښتو وینڅارونه]] [[وېشنيزه:ادبیات]] o8cjcbe7wkapvt5lbnmcux5x83np7cj 10 79223 364395 364199 2026-05-30T03:31:12Z شاه زمان پټان 26102 364395 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} == بېلگه == * <code><nowiki>{{کشپ||31|5}}</nowiki></code> پايله به يې {{کشپ||31|5}} وي * <code><nowiki>{{کشپ|42|31|5}}</nowiki></code> پايله به يې{{کشپ|42|31|5}} وي r6mwxt36jiimq39i3ek3e2edxlo1ijt 4 83038 364397 364323 2026-05-30T03:39:34Z شاه زمان پټان 26102 /* تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي */ 364397 wikitext text/x-wiki '''پښتو انگليسي نوم‌ژباړه''' په حقيقت کې د [[ويکي میډيا بنسټ|ويکي‌رسنۍ]] د بېلابېلو پروژو د [[انګرېزي|انگليسي]] ويي‌پانگې [[پښتو]] ژباړه ده، چې په بېلابېلو پروژو کې په پښتو ژبه راژباړل شوې دي، دلته لاندې ځينې نومونه دي چې په پښتو پروژو کې د انگليسي ژبې د معادلې ژباړې په توگه وړاندې شوې دي: == A == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || April || [[اپرېل|اپريل]]|| |- | ۲ || August || [[اګست|اگست]]|| |- | ۳ || Abuse filter ||ورانکارۍ چاڼگر|| |- | ۴ || Appearance ||ونگبڼه|| |- | ۵ ||automatic||خپلکاره|| |- | ۶ ||aliases||بل‌نومونه||مستعار نومونه، پټ نومونه، دروغي نوم |- | ۷ ||alerts||خبرونې|| |- | ۸ ||Align||پېيل|| |- | ۹ ||Alternative||بلونج|| بديل، انتخاب |- | ۱۰ ||Accountability||پازوالي||مسؤليت |- | ۱۱ ||Adminship||پازوالي|| |- | ۱۲ ||Advisor||سالاکار|| |- | ۱۳ ||Accessibility||لاسرسی||لاسرسي وړتيا، لاسرسي وړ |- |۱۴ ||Assistant election official|| |- |۱۴ ||Author||ليکوال|| |- |۱۵ ||Abuse||ورانکاري|| |- |۱۶ ||argument||ويې‌ينه<ref>کتاب:'''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس ليکوال:مجاوراحمد زيار، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ </ref>||بحث، استدلال، حجت |- | ۱۷ ||array||کتار||لړ کول، په قطار درول، په ليكه برابرونه |- | ۱۸ ||ascending||پيليز||صعودي |- | ۱۹ ||Append||پای‌تړنه||يو څيز د لړليک اخر سرکې ټومبل، ځړول، نښلول |- | ۲۰ ||Attribution||ځانگړی‌کونگ||منسوبول |- | ۲۱ ||Attachment||مښلن|| |- |} == B == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || browser ||ښوونگر|| کتنمل |- | ۲ ||badge ||وياړنښه|| |- | ۳ ||Behaviors||چلند|| سلوک، روش، رفتار |- | ۴ ||Beach||سيندغاړه|| سمندرغاړه، ساحل |- | ۵ ||Background||شاليد|| |- | ۶ ||Backwards||شاته وړل|| |- |} == C == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Caption || نيونگ|| |- | ۲ || custom || دوديز|| دود، دستور، رواج، عرف''' لکه custom Value لپاره دوديز ارزښت په توگه کارول شوی.''' |- | ۳ || category ||وېشنيزه||کته گورۍ |- | ۴ || comment ||څرگندونه||تبصره |- | ۵ || campaign||ټاکنيزه‌سيالۍ||سيالۍ، کمپاين |- | ۶ || clipboard ||ټينگدړه|| |- | ۷ ||calendar||کليز||جنتري، کاليز |- | ۸ ||compiler||اوډونکی||ترتيبوونکی، مرتب، |- | ۹ ||collapse||پرځول|| |- | ۱۰ ||compact||رالنډول|| |- | ۱۱ ||consider||غور|| فکر کول |- | ۱۲ ||comparative ||پرتليز|| |- | ۱۳ ||Compare ||پرتلل|| |- | ۱۳ ||CopyPatrol ||لمېسل‌څار|| |- | ۱۴ ||Convenient Discussions||ارامه شننې|| |- | ۱۵ || contribution || ونډې|| برخې |- | ۱۶ || component || ټوټه|| برخه |- | ۱۷ || chromaticity || رنگينتوب|| |- | ۱۸ || Capacity || وړتيا|| |- | ۱۹ || console || ښودنمخ||اصلي لغاتي مانا يې دلاساينه ده؛ خو دلته موږ د کوډېنگ او او ماډيول جوړونې برخه کې کارولی چې په انگليسي کې همدا د ښودنمخ سره راژباړل کېدای شي، ځکه په کوډېنگ کې دا اصطلاح د اوامرو اخيستلو او پايلې ښودلو لپاره کارېږي. |- | ۲۰ || Client || غوښتندوی|| |- | ۲۱ || Cookies || نښه‌توکي|| |- |} == D == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || December || [[ډېسمبر]]|| |- | ۲ || Day || [[ورځ]]|| |- | ۳ || Description ||څرگنداوی||څرگندی،سپړنه، تشريح، سپيناوی |- | ۴ || definition || پېژندون|| پېژندنه، معرفت، تعريف، ستاينه، توصيف |- | ۵ || DiscussionTools ||شنن‌توکي||شننتوکي، د بحث توکي |- | ۶ || Detail ||سپيناوی||تفصيل، توضيح، تشريح |- | ۷ || Discussion ||شننه||بحث، خبرې اترې |- | ۸ || Disable ||ناچارن|| غيرفعال، تړل شوی |- | ۹ || Display ||ښکارېدنه|| ښودل، ښکاره کول |- | ۱۰ ||default||تلواله|| |- | ۱۱ ||Dashboard ||ليددړه|| |- | ۱۲ || draft || گارليک|| خاکه، يادښت |- | ۱۳ ||Disclaimers || بېرته واگ اخيستنې|| |- | ۱۴ ||domain|| واک‌سيمه|| واکسيمه، شپول |- | ۱۵ ||Data|| اومتوک|| اومتوکي، ډاټا، ډېټا، معلومات، مالومات |- | ۱۶ ||definite|| ټاکلی|| محدود |- | ۱۷ ||descending|| پاييز|| نزولي، له پای نه پيل پورې اوډل يا له کښته پورته ته اوډل |- |} ==E == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- |۱ ||engage||ښکېلتيا|| |- |۲ ||emed||ځای‌پرځای‌کول|| نښلول، اغږل |- |۳ ||endpoint||پای‌ټکی|| پای ټکی |- |} == F == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- |۱ ||font||ليکبڼه|| |- | ۲ ||formatted||بڼل‌شوی|| |- | ۳ ||feedback||غبرگون|| |- | ۴ ||Functionality||کړنچار|| |- | ۵ || Friday || [[جمعه|ادينه]]|| جمعه |- | ۶ || February || [[فېبروري]]||فبرورۍ يا فېبرورۍ |- | ۷ || Fall || [[منی]]|| |- | ۸ || Featured || ټاکلې|| غوره، غوره شوې |- | ۹ || features ||ځانگړنه||غونی |- | ۱۰ || features ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول |- | ۱۱ || File ||دوتنه|| |- | ۱۲ || function ||کړنچار<ref>کتاب نوم: '''پښتو څو ژبيز د نولوجزمونو قاموس (مجاور احمد زيار)، وېبپاڼه:قاموسونه ټکی کام، تړونی:'''https://qamosona.com/j/ </ref>||دنده، فعاليت، وظيفه |- | ۱۳ || Forward ||مخ‌ته‌وړل|| |- | ۱۴ || Feed ||کتنمخ|| د هغه مالوماتو پرله‌پسې تازه کېدونکی بهير چې موږ يې د ښيښې(سکرين) پرمخ وينو |- |} == G == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || glossary||ويي‌لړ|| وييزېرمه |- | ۲ ||gloss||لمنليک|| څنگ‌ليک |- |} == H == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Hour || [[ساعت|گړۍ]]|| په پښتو کې بېلابېل ځايونه ياد هدف په '''ساعت'''، '''گړۍ''' يا '''بجې''' سره اداء کېږي |- | ۲||Height||لوړوالی||جگوالی |- | ۳||Horizontal||پروت||څنډيز،افقي |- | ۴||Hierarchical||لړيز|| |- |} == I == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || intermediate||منځمهاله||منځ‌مهاله، متوسطه، منځنۍ |- | ۲ || inputs ||ننوتنې|| داخلول |- | ۳||input||ننوتنه|| |- | ۴ ||Index||لیکلړ|| |- | ۵ ||interface||مخبڼه|| |- | ۶ ||issues||ستونزې|| |- | ۷ || Invalid || ناچله|| ناباوره، بې باوره، بې اعتباره، ناسم |- | ۸ || IP address||وېب‌پته||وېبپته، آی پي ادرس |- | ۹ || Indefinite||ناټاکلی||نامحدود |- | ۱۰ ||Insights||[[پوه‌ليد|پوه‌ليدونه]]||ليد، بصيرتونه، د يو پېچلي وضعيت، شخص يا ستونزې ژوره، روښانه او ډېری وخت ناڅاپي پوهه |- |} == J == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || January || [[جنوري]]|| جنورۍ |- | ۲ || June || [[جون]]|| |- | ۳ || July || [[جولای]]|| |- | ۴ || Jade || [[شين‌کاڼی]]||شين ياقوت |- |} == K == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- |} == L == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Legacy ||ورېشون||زېږنده، ميراثي |- | ۲ ||lemma ||بيان|| بيان د ويوکي ترټولو لنډه بڼه ده (دقيقې ژباړې ته اړتيا ده که پوهېږئ، راسره شريک يې کړئ.) |- | ۳ ||label||نښکه||ليبل، نښه |- | ۴ ||Lexeme||پيل‌ويوکی|| |- | ۵ ||Lexicography||ويي‌کښنه|| يوځای کول |- | ۶ ||Lexicology||وييپوهنه|| لغات پوهنه |- | ۷ ||layout ||هډوانه|| |- | ۸ ||link||وېبتړ||وېب‌تړنه، وېب‌تړنه، تړنه |- | ۹ ||Leaderboard||سرمشريزه|| |- | ۱۰ ||Longitude||اوږدوالی||طول البلد |- | ۱۱ ||Latitude||لوړوالی||عرض البلد |- | ۱۲ ||lexicon||ويي‌پانگه||ويي پانگه، قاموس |- |} == M == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Minute || [[دقيقه]]|| ملټ، مينټ... |- | ۲ ||Merge||اخږل|| يوځای کول |- | ۳ ||mention||يادگېرنه|| ذکرکول، يادونه کول، په خوله راوړل |- | ۴ ||Malformed||بدبڼی|| بد شکله، بدبڼه، بدشکله |- | ۵ ||marathoner ||نه ستړی کېدونکی سمونگر|| |- | ۶ || Management ||چاروالي|| اداره کول، مديرت کول |- | ۷ || mode ||ونگ‌ډول||حالت |- | ۸ || monolingual || يوژبيز|| |- | ۹ || multilingual || څوژبيز|| |- | ۱۰ || Month || [[مياشت]]|| |- | ۱۱ || May || [[می]]|| |- | ۱۲ ||March || [[مارچ]]|| |- | ۱۳ || Monday || [[دوه نۍ|دوه‌نۍ]]||دونۍ، دوشنبه... |- | ۱۴ ||milestone||پړاو||مهم پړاو، مهمه پېښه، څلی |- | ۱۵ ||methods ||چلندلارې||يوازې حالت يې چلندلار(method) |- | ۱۶ ||mentor||لارښود||لارښوونکی، روزونکی، کارښود |- | ۱۷ ||mentee||لارزدکړی||کارزدکړی |- | ۱۸ ||Moonlight||وږمکۍ||وږمه‌کۍ، د سپوږمۍ رڼا، ماتاوۍ |} == N== {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || November || [[نومبر]]|| |- | ۲ || namespace||نوم‌تشيال||نومتشيال |- | ۳ || native keyboard||ولسي ليکدړه|| ځايي ليکمن |- | ۴ ||normative ||کره|| |- | ۵ ||notifications||خبرتياوې|| |- | ۶ ||notification methods||خبرلارې|| د خبرېدو طريقې، خبرتياوو ترلاسه کولو تگلار |- | ۷ ||notice||يادښت|| |- | ۸ ||notification||خبرتيا|| |- | ۹ ||Neologism||وييرغاونه|| ويی‌رغاونه |- | ۱۰ ||Nominative||نوملی|| ور پېژندل شوی |- | ۱۱ ||Neutral||بې‌پرې|| د يو څه په اړه د پرېکړې کولو پرمهال بې طرفه پاتې کېدل (مطلب د هېڅ يوه په اړخ نه کېدل) |- |} == O == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || October || [[اکتوبر]]|| |- | ۲ || Orientation || لورموندنه|| لوری، جهت، طرف، پلو |- | ۳ || Obsession|| اندېښنه|| سودا |- |} == P == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ ||Pendulum||ځوړند|| |- | ۲ ||Prevent||ستنول|| مخنيوی |- | ۳ ||personalize||ځانواله‌کول|| ځانواله |- | ۴ || prererences||مخکې‌توبونه||مخکېتوبونه |- | ۵ ||prohibited||بډن|| ممنوع، بند شوی |- | ۶ ||Proofreading||لوست‌ارزونه|| کره‌کتنه |- | ۷ || proofreader ||لوست‌ارزوونکی||کره‌کتونکی |- | ۸ || preferences||غوره‌توبونه||غوره توبونه |- | ۹ || password||پټنوم||رمز، پاسورډ |- | ۱۰ ||Preview||مخکتنه|| مخليدنه |- | ۱۱|| Permanent link||تلپاتې تړونی||تلپاتې وېبتړ، تلپاتې تړنه |- | ۱۲ ||property ||ځانتيا|| |- | ۱۳ ||Preview||مخکتنه|| |- | ۱۴ ||public||ټولگړی|| ټولگړې، عامه |- | ۱۴ ||Privacy ||پټنتيا|| پټتيا، محرميت |- | ۱۵ ||policy ||تگلار|| تگلاره |- | ۱۶ ||Privacy policy ||پټنتيا تگلار|| پټتيا تگلار، د محرميت تگلاره |- | ۱۷ ||Printable ||چاپ‌وړ|| |- | ۱۸ ||panel||منځدړه||منځنۍ تخته، څلوگوټيزه تخته |- | ۱۹ ||prefix||مختاړی|| |- | ۲۰ ||Paradigm||نمونه||بېلگه، مثال |- | ۲۱ ||Prepend||مخکې‌تړنه||مخ‌تړ، مختړنه، يو څيز د ليست سر کې ټومبل |- | ۲۲ ||Playback||بياغږول||د يو ثبت شوي کليپ يا سندرې غږول |- |} == Q == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || quantity || څومره‌والی|| مقدار |- |} == R == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Relevance || انډولتيا|| |- | ۲ || Representation ||استازيتوب||نماينده‌گي، وکالت کول |- | ۳ || Reason||لامل||سبب |- | ۴ || Redo ||بياکړل|| |- | ۵ || Refresh||بياتاندول|| تازه کول |- | ۶ ||revert ||په څټ گرځول||ستنېدنه |- | ۷ ||rollback||شاگرځ|| پرشا کول، بېرته گرځول |- | ۸ ||Redirect ||مخگرځ|| مخ گرځونه |- | ۹ ||Router||لارموند|| |- | ۱۰ ||responsive||ځوابگر|| |- | ۱۱ ||recovery||بياترلاسنه|| |- | ۱۲ || resolution ||بېلن‌نښه|| ژورليدنه |- | ۱۳ || revision||بياکتنه||کره کتنه |- | ۱۴ || Refresh || بياتاندول|| بياتازه کول، تازه کول، تازه کېدل |- | ۱۵ || regular||سمدودی||باقاعده، منظم، دوديز |- | ۱۶ ||Ruby||لال||لعل، سره |- |} == S == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Second || [[ثانيه]]|| |- | ۲ || Saturday || [[ونۍ]]||پيلنۍ، شنبه... |- | ۳ || Sunday || [[يونۍ]]||يوه نۍ، يکشنبه |- | ۴ || Spring || [[پسرلی]]|| |- | ۵ || Summer || [[اوړی]]|| |- | ۶ ||statement ||[[پرېکړه ليک]]|| |- | ۷ ||Sense ||جاج||مانا، معنی |- | ۸ || sidebar ||[[څنگپټه]]||سايډبار |- | ۹ || Site ||وېبځی||وېب ځی، وېبپاڼه، وېبسايټ |- | ۱۰ || settings||اوڼنې||تنظيمات، سمونې، امستنې |- | ۱۱ || syntax ||غونډلپوهه||غونډلپوهنه، نحوه |- | ۱۲ || Suggestions || وړانديزونه|| پېشنهادونه |- | ۱۳ || Security||خونديتوب|| |- | ۱۴ ||string||لړۍ|| تار |- | ۱۵ || subscription ||ونډکښنه||ونډه اخيستل، مشارکت کول، برخه اخيستل، گډون کول |- | ۱۶ ||Sitelink||وېبځي‌وېبتړ|| |- | ۱۷ || Save draft || [[گارليک]] خوندي کول|| |- | ۱۸ ||Save ||خوندي کول|| ثبتول |- | ۱۹ ||status||دريځ|| |- | ۲۰ || Style ||[[ښودبڼه]]|| |- | ۲۱ ||server||[[پالنگر]]|| لکه |- | ۲۲ || subsection ||څنگبرخه|| څېرمه برخې |- | ۲۲ || Submit ||[[سپارل]]|| |- | ۲۲ || Special ||[[ځانگړی]]|| |- | ۲۳ || Software ||[[پوستغالی]]|| |- | ۲۴ ||Sapphire||نيلم|| |- | ۲۵ ||Sky||اسمان|| آسمان |- | ۲۶ ||Slate||شوکاڼی|| |- | ۲۷ ||Smoke||لوگی||دود |- | ۲۸ ||sort||[[اوډل]]|| |- | ۲۹ ||survey||اندغوښتنه||آند غوښتنه، سروې، نظرسنجي |- | ۳۰ ||Semantic||[[ماناپوهنه]]||په ژبه کې د ماناپوهنه |- | ۳۱ ||speech||وينا||خبرې |- | ۳۲ ||Singular||يوگړی||مفرد |- | ۳۳ ||suffixe||[[وروستاړی]]|| |- | ۳۴ ||Schema||[[جوړښتي‌گارليک]]||يو جوړښتي چوکاټ، پلان يا د مالوماتو د ترتيبولو تگلار چې د حقيقي نړۍ د ماډل کولو، وېبپاڼو د جوړولو او اومتوک‌اډانې ډيزاين يا په ارواپوهنه کې د ادراکي نمونو لپاره کارېږي (د پېچلو مالوماتو د پوهېدو او تنظيم نخشه) |- | ۳۵ ||Stable||ټيکاو||ثبات |- | ۳۶ ||Stabilize||ټيکاو راوستل||ټيکاو، ثبات راوستل |- |} == T == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱||thumbnail||بټنوک|| |- | ۲ ||transclusions||مخ لېږدونې|| |- | ۳ || toolbar ||توک‌پټه||توکپټه |- | ۴ || template ||کينډۍ|| |- | ۵ || Thursday || [[پينځه نۍ|پېنځه‌نۍ]]||پنځنۍ، پنجشنبه..... |- | ۶ || Tuesday || [[درې نۍ|درې‌نۍ]]||درې نۍ، سه شنبه... |- | ۷ ||Theme ||شاليد|| |- | ۸ || table ||لښتيال||جدول |- | ۹ ||template wizard ||کينډۍ کوډگر|| |- | ۱۰ ||transcription||غږاړه|| غږآړه، يا غږليکون، د یوه متن یا وینا را اړونه (البته دې ځای کې غږاړه د (phonetic)transcription په مانا ده. |- | ۱۱ ||transcription||لاس‌ليکنه|| لاسي ليکنه، لاس کښنه manuscript |- | ۱۲ ||trace||پل‌څار|| پل څار (د کرښو، لارو يا شواهدو، څارل، موندل يا نخچول) |- | ۱۳ ||tracking||پل‌نيوی|| څار |- |} == U == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || user ||کارن||کاروونکی |- | ۲ || UserName ||کارن‌نوم||کارن نوم |- | ۳ ||Update||هم‌مهالول|| تازه کول |- | ۴ || Undo ||ناکړل|| |- | ۵ || Unification||يوځای‌کول||يوځاييتوب، دلته په بېلابېلو ويکي‌گانو کې د گڼونو يوځای‌کول ترې موخه ده |- |} == V == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || variant ||بلبڼه|| بل‌بڼه، بل‌ډول، د يو څيز بله بڼه |- | ۲ ||variable||اوښتونکی|| بدلېدونکی، متغير |- | ۳ ||Vanish||له منځه وړل|| |- | ۴ || Visual mode ||ليدنيز ونگ‌ډول||ليدنيزه بڼه، کتل کېدونکې ونگه |- | ۵ || version||بل‌بڼه||بلبڼه، نسخه، بياځلي نوې بڼه |- | ۶ || Vertical||ولاړيز||عمودي |- | ۷ || verbose||خبراوږد||خبره اوږدونکی، طولاني، مطول، اوږد، لفاظ |- |} == W == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Wednesday || [[څلرنۍ|څلورنۍ]]||څلرنۍ، چهارشنبه..... |- | ۲ || Week || [[اوونۍ]]|| |- | ۳ || Winter || [[ژمی]]|| |- | ۴ ||Wikibase||ويکي‌اډانه|| |- | ۵ ||Width||پراخوالی|| |- |} == X == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- |} == Y == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- | ۱ || Year || [[کال]]|| |- |} == Z == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- |} == نوم‌تشيال‌نومونه == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي کوډ ! پښتو ژباړ کوډ ! انگليسي ويی ! پښتو ژباړه |- | ۱ || NS_MEDIA || رسنۍ||'''MEDIA'''||'''رسنۍ''' |- | ۲ || NS_SPECIAL || ځانگړی||'''SPECIAL''' || '''ځانگړی''' |- | ۳ || NS_TALK || خبرې_اترې||'''TALK''' || '''خبرې اترې''' |- | ۴ || NS_USER || کارن||'''USER''' || '''کارن''' |- | ۵ || NS_USER_TALK || د_کارن_خبرې_اترې||'''USER TALK''' || '''د کارن خبرې اترې''' |- | ۶ || NS_PROJECT_TALK || د_$1_خبرې_اترې||'''PROJECT TALK''' || '''د پروژې خبرې اترې''' |- | ۷ || NS_FILE || دوتنه||'''FILE''' || '''دوتنه''' |- | ۸ || NS_FILE_TALK || د_دوتنې_خبرې_اترې||'''FILE TALK''' || '''د دوتنې خبرې اترې''' |- | ۹ || NS_MEDIAWIKI || مېډياويکي||'''MEDIAWIKI''' || '''مېډياويکي''' |- | ۰۱ || NS_MEDIAWIKI_TALK || د_مېډياويکي_خبرې_اترې|| '''MEDIAWIKI TALK''' || '''د مېډياويکي خبرې اترې''' |- | ۱۱ || NS_TEMPLATE || کينډۍ||'''TEMPLATE'''||'''کينډۍ''' |- | ۱۲ || NS_TEMPLATE_TALK || د_کينډۍ_خبرې_اترې||'''TEMPLATE TALK'''||'''د کينډۍ خبرې اترې''' |- | ۱۳ || NS_HELP || لارښود||HELP || '''لارښود''' |- | ۱۴ || NS_HELP_TALK || د_لارښود_خبرې_اترې||'''HELP TALK''' || '''د لارښود خبرې اترې''' |- | ۱۵ || NS_CATEGORY || وېشنيزه||CATEGORY || '''وېشنيزه''' |- | ۱۶ || NS_CATEGORY_TALK || د_وېشنيزې_خبرې_اترې||'''CATEGORY TALK'''||'''د وېشنيزې خبرې اترې''' |- |} ==تجزيه‌کوونکي کړنچارو کوډگر ويي== {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي کوډ ! پښتو ژباړ کوډ ! بله ژباړه |- | ۱ || expr || څرگندول|| |- | ۲ || if || که|| |- | ۳ || ifeq || که‌مساوي|| که_مساوي |- | ۴ || ifexpr || که‌څرگندول|| که_څرگندول |- | ۵ || iferror ||که‌تېروتنه|| که_تېروتنه |- | ۶ || switch || ټاکنه|| بدلول |- | ۷ || default || #تلواليز|| #تلواله |- | ۹ || ifexist || که‌وي|| که_وي |- | ۹ || time || وخت|| |- | ۱۰ || timel|| وخت‌اوږدوالی|| وخت_اوږدوالی |- | ۱۱ || rel2abs || د‌مطلق‌په‌پرتله||د_مطلق_په_پرتله |- | ۱۲ || titleparts || سرليک‌برخې|| سرليک_برخې |- | ۱۳ || len ||اوږدوالی|| |- | ۱۴|| pos || ځای|| |- | ۱۵ || rpos || شاگرځ‌ځای|| شاگرځ_ځای |- | ۱۶ || sub || څېرمه|| |- | ۱۷ || count || شمېرل||شمېر |- | ۱۸ || replace||ځايناستول|| |- | ۱۹ || explode || وېشل|| غځول |- | ۲۰ || urldecode || بې‌کوډوېبتړ|| بې_کوډ_وېبتړ |- |} == ۱ == {| class="wikitable plainrowheaders" |- style="background:#9cf;" ! گڼه ! انگليسي ! ټاکلې کره پښتو ژباړه ! سپيناوی (نور حالتونه، نومونه او ناکره بديلونه) |- Bylaws |- call |- Chief operational officer |- Chief technical officer |- Committee |- commission contractor Communications committee conversation Desktop Direction Domain names workgroup ED Search committee Election officers Events committee Face-to-face meeting financial committee Fundraising committee Funds Dissemination Committee General Counsel Grant Grant Advisory Committee (GAC) in-house legal counsel Insurance committee Legal officer Matching fund medium language Mission statement officers Ombudsman commission Outreach Retreat Scope Special Projects Committee, SPC Trademarks committee Vision statement |} 37acffkgdo0cxtfislo3ws0bs0lv2kh 3 84382 364363 354581 2026-05-29T15:30:54Z KonstantinaG07 16596 KonstantinaG07 د [[د کارن خبرې اترې:Animaǂ]] مخ [[د کارن خبرې اترې:Magos Kaladon]] ته ولېږداوه: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Animaǂ|Animaǂ]]" to "[[Special:CentralAuth/Magos Kaladon|Magos Kaladon]]" 354581 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Animaǂ}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۱۵:۴۰, ۱ سېپتمبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) gxgz3mlsl2h1bwtul2t7wn9cpqnvank 3 87388 364364 2026-05-29T15:30:54Z KonstantinaG07 16596 KonstantinaG07 د [[د کارن خبرې اترې:Animaǂ]] مخ [[د کارن خبرې اترې:Magos Kaladon]] ته ولېږداوه: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Animaǂ|Animaǂ]]" to "[[Special:CentralAuth/Magos Kaladon|Magos Kaladon]]" 364364 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[د کارن خبرې اترې:Magos Kaladon]] huhmywpjp3jz2yvcqid344gwa79qhjn 10 87389 364371 2026-05-30T02:56:18Z شاه زمان پټان 26102 د "<includeonly>{{#switch:{{str left|{{uc:{{{id|}}}}}|1}} | N <!--none--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}]] }} | O <!--only--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]] | d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|..." تورو مخ جوړ شو 364371 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{str left|{{uc:{{{id|}}}}}|1}} | N <!--none--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}]] }} | O <!--only--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]] }} | F <!--first--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}} | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}} }} | #default = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>({{uc:{{{1|}}}}})</small>]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>(P{{uc:{{{1|}}}}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> k8jv170qlggs0249fpe48ygwkpgfzbn 364372 364371 2026-05-30T02:58:04Z شاه زمان پټان 26102 364372 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{str left|{{uc:{{{id|}}}}}|1}} | N <!--none--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}]] }} | O <!--only--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]] }} | F <!--first--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}} | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}} }} | #default = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>({{uc:{{{1|}}}}})</small>]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>(P{{uc:{{{1|}}}}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> 3lp22wsjr0vwcsg98bor3yuzyfgcv35 364376 364372 2026-05-30T03:01:50Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata property link]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی]] ته ولېږداوه: نوم يې وژباړل شو 364372 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{str left|{{uc:{{{id|}}}}}|1}} | N <!--none--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}]] }} | O <!--only--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]] }} | F <!--first--> = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}} | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|P{{uc:{{{1|}}}}}]]{{#if:{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}}</small>}} }} | #default = {{#switch:{{str left|{{uc:{{{1|}}}}}|1}} | P = [[d:Special:EntityPage/{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>({{uc:{{{1|}}}}})</small>]] | [[d:Special:EntityPage/P{{uc:{{{1|}}}}}|{{wikidata|label|P{{uc:{{{1|}}}}}}} <small>(P{{uc:{{{1|}}}}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude>{{لاسوند}}</noinclude> 3lp22wsjr0vwcsg98bor3yuzyfgcv35 364382 364376 2026-05-30T03:10:34Z شاه زمان پټان 26102 364382 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{uc:{{Str left|{{{id|}}}|1}}}} | N <!--none--> = {{#switch: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1|}}}}}|{{Label|{{#if:1|{{{1|}}}}}}}]] | [[d:Property:P{{#if:1|{{{1|}}}}}|{{Label|P{{#if:1|{{{1|}}}}}}}]] }} | O <!--only--> = {{#switch: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1|}}}}}|{{#if:1|{{{1|}}}}}]] | [[d:Property:P{{#if:1|{{{1|}}}}}|P{{#if:1|{{{1|}}}}}]] }} | F <!--first--> = {{#switch: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1|}}}}}|{{#if:1|{{{1|}}}}}]]{{#if:{{Label|{{#if:1|{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{Label|{{#if:1|{{{1|}}}}}}}</small>}} | [[d:Property:P{{#if:1|{{{1|}}}}}|P{{#if:1|{{{1|}}}}}]]{{#if:{{Label|P{{#if:1|{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{Label|P{{#if:1|{{{1|}}}}}}}</small>}} }} | #default = {{#switch: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1|}}}}}|{{Label|{{#if:1|{{{1|}}}}}}} <small>({{#if:1|{{{1|}}}}})</small>]] | [[d:Property:P{{#if:1|{{{1|}}}}}|{{Label|P{{#if:1|{{{1|}}}}}}} <small>(P{{#if:1|{{{1|}}}}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 08qrdqincq8jcpveleheuf7q84bpjsp 364398 364382 2026-05-30T03:40:27Z شاه زمان پټان 26102 364398 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#بدلول: {{uc:{{Str left|{{{id|}}}|1}}}} | N <!--none--> = {{#بدلول: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#که:1|{{{1|}}}}}|{{Label|{{#که:1|{{{1|}}}}}}}]] | [[d:Property:P{{#که:1|{{{1|}}}}}|{{Label|P{{#که:1|{{{1|}}}}}}}]] }} | O <!--only--> = {{#بدلول: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#که:1|{{{1|}}}}}|{{#که:1|{{{1|}}}}}]] | [[d:Property:P{{#که:1|{{{1|}}}}}|P{{#که:1|{{{1|}}}}}]] }} | F <!--first--> = {{#بدلول: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#که:1|{{{1|}}}}}|{{#که:1|{{{1|}}}}}]]{{#که:{{Label|{{#که:1|{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{Label|{{#که:1|{{{1|}}}}}}}</small>}} | [[d:Property:P{{#که:1|{{{1|}}}}}|P{{#که:1|{{{1|}}}}}]]{{#که:{{Label|P{{#که:1|{{{1|}}}}}}}|&#58; <small>{{Label|P{{#که:1|{{{1|}}}}}}}</small>}} }} | #default = {{#بدلول: {{uc:{{Str left|{{{1|}}}|1}}}} | P = [[d:Property:{{#که:1|{{{1|}}}}}|{{Label|{{#که:1|{{{1|}}}}}}} <small>({{#که:1|{{{1|}}}}})</small>]] | [[d:Property:P{{#که:1|{{{1|}}}}}|{{Label|P{{#که:1|{{{1|}}}}}}} <small>(P{{#که:1|{{{1|}}}}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 893scjd107ufftet6xo8szqpp7rqgoy 10 87390 364373 2026-05-30T03:00:58Z شاه زمان پټان 26102 د "{{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ويکي اومتوک کې وليکئ --> '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' displays a link to [[ويکي‌اومتوک]] property. == کارولو تگلار == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASE..." تورو مخ جوړ شو 364373 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ويکي اومتوک کې وليکئ --> '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' displays a link to [[ويکي‌اومتوک]] property. == کارولو تگلار == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|P123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|P123}} ; Leading/trailing whitespace : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | 123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | 123 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | P123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | P123 }} ; Template shortcuts : <code><nowiki>{{</nowiki>Wdp|123}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>Wpl|123}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>WPL|P123}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|P123}} ; id = n(one) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=n}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|123|id=n}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=none}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|P123|id=none}} ; id = o(nly) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=o}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|123|id=o}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=only}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|P123|id=only}} ; id = f(irst) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=f}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|123|id=f}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=first}}</code> → {{پیوند خصوصیت ویکی‌داده|P123|id=first}} == Supporting template and module == * [[Template:Label]] which uses [[چلنوال:Wikibase]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ويکي‌اومتوک کې وليکئ --> [[رده:الگو:ویکی‌داده]] }}</includeonly> tjw9pacu1kghm09pysymaua2frfwwz0 364374 364373 2026-05-30T03:01:27Z شاه زمان پټان 26102 364374 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ويکي اومتوک کې وليکئ --> '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' displays a link to [[ويکي‌اومتوک]] property. == کارولو تگلار == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|P123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|P123}} ; Leading/trailing whitespace : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | 123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | 123 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | P123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | P123 }} ; Template shortcuts : <code><nowiki>{{</nowiki>Wdp|123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>Wpl|123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>WPL|P123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123}} ; id = n(one) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=n}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=n}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=none}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=none}} ; id = o(nly) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=o}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=o}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=only}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=only}} ; id = f(irst) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=f}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=f}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=first}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=first}} == Supporting template and module == * [[Template:Label]] which uses [[چلنوال:Wikibase]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ويکي‌اومتوک کې وليکئ --> [[رده:الگو:ویکی‌داده]] }}</includeonly> fj2iqzyrgr1gxztvepd6w8vwyzrnvur 364378 364374 2026-05-30T03:01:51Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata property link/لاسوند]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی/لاسوند]] ته ولېږداوه: نوم يې وژباړل شو 364374 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ويکي اومتوک کې وليکئ --> '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' displays a link to [[ويکي‌اومتوک]] property. == کارولو تگلار == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|P123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|P123}} ; Leading/trailing whitespace : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | 123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | 123 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | P123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | P123 }} ; Template shortcuts : <code><nowiki>{{</nowiki>Wdp|123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>Wpl|123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>WPL|P123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123}} ; id = n(one) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=n}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=n}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=none}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=none}} ; id = o(nly) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=o}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=o}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=only}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=only}} ; id = f(irst) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=f}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=f}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=first}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=first}} == Supporting template and module == * [[Template:Label]] which uses [[چلنوال:Wikibase]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ويکي‌اومتوک کې وليکئ --> [[رده:الگو:ویکی‌داده]] }}</includeonly> fj2iqzyrgr1gxztvepd6w8vwyzrnvur 364380 364378 2026-05-30T03:04:21Z شاه زمان پټان 26102 364380 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ويکي اومتوک کې وليکئ --> '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' displays a link to [[ويکي‌اومتوک]] property. == کارولو تگلار == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|P123}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|P123}} ; Leading/trailing whitespace : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | 123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | 123 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | P123 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | P123 }} ; Template shortcuts : <code><nowiki>{{</nowiki>Wdp|123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>Wpl|123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123}} : <code><nowiki>{{</nowiki>WPL|P123}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123}} ; id = n(one) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=n}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=n}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=none}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=none}} ; id = o(nly) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=o}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=o}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=only}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=only}} ; id = f(irst) : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|123|id=f}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|123|id=f}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdp|P123|id=first}}</code> → {{ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی|P123|id=first}} == Supporting template and module == * [[Template:Label]] which uses [[چلنوال:Wikibase]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ويکي‌اومتوک کې وليکئ --> [[وېشنيزه:ويکي‌اومتوک کينډۍ]] }}</includeonly> fps7pbtx2v5hhvsz0dkkvlstwqpyl6f 10 87391 364377 2026-05-30T03:01:51Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata property link]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی]] ته ولېږداوه: نوم يې وژباړل شو 364377 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی]] sriz7glm9w76doaq065wv1o04yw8cwn 10 87392 364379 2026-05-30T03:01:51Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata property link/لاسوند]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی/لاسوند]] ته ولېږداوه: نوم يې وژباړل شو 364379 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی/لاسوند]] isjaoiip9yrrjtyvluaqhkm3t2to2jc 10 87393 364384 2026-05-30T03:13:33Z شاه زمان پټان 26102 د "<includeonly>{{#if: {{{1|}}} | {{#switch: {{uc:{{padleft:|1|{{#if:1|{{{1}}}}}}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#if:1|{{{1}}}}})</small>]] | Q = [[d:{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#if:1|{{{1}}}}})</small>]] | #default = [[d:Q{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|Q{{#if:1|{{{1}}}}}}} <small>(Q{{#if:1|{{{1|}}}}})</small>]] }} | {{#ifeq: {{#invoke:Wikibase|id}} | no e..." تورو مخ جوړ شو 364384 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{1|}}} | {{#switch: {{uc:{{padleft:|1|{{#if:1|{{{1}}}}}}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#if:1|{{{1}}}}})</small>]] | Q = [[d:{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#if:1|{{{1}}}}})</small>]] | #default = [[d:Q{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|Q{{#if:1|{{{1}}}}}}} <small>(Q{{#if:1|{{{1|}}}}})</small>]] }} | {{#ifeq: {{#invoke:Wikibase|id}} | no entity | <small>(no entity)</small> | [[d:{{#invoke:Wikibase|id}}|{{#invoke:Wikibase|label}} <small>({{#invoke:Wikibase|id}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 71tjyu34hmlzv6fo40a6hr7p57yxrhg 364386 364384 2026-05-30T03:18:01Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata entity link]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی]] ته ولېږداوه 364384 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if: {{{1|}}} | {{#switch: {{uc:{{padleft:|1|{{#if:1|{{{1}}}}}}}}} | P = [[d:Property:{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#if:1|{{{1}}}}})</small>]] | Q = [[d:{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#if:1|{{{1}}}}})</small>]] | #default = [[d:Q{{#if:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|Q{{#if:1|{{{1}}}}}}} <small>(Q{{#if:1|{{{1|}}}}})</small>]] }} | {{#ifeq: {{#invoke:Wikibase|id}} | no entity | <small>(no entity)</small> | [[d:{{#invoke:Wikibase|id}}|{{#invoke:Wikibase|label}} <small>({{#invoke:Wikibase|id}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 71tjyu34hmlzv6fo40a6hr7p57yxrhg 364399 364386 2026-05-30T03:43:30Z شاه زمان پټان 26102 364399 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#که: {{{1|}}} | {{#ټاکنه: {{uc:{{کيڼ‌خوا:|1|{{#که:1|{{{1}}}}}}}}} | P = [[d:Property:{{#که:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#که:1|{{{1}}}}})</small>]] | Q = [[d:{{#که:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|{{{1}}}}} <small>({{#که:1|{{{1}}}}})</small>]] | #default = [[d:Q{{#که:1|{{{1}}}}}|{{#invoke:Wikibase|label|Q{{#که:1|{{{1}}}}}}} <small>(Q{{#که:1|{{{1|}}}}})</small>]] }} | {{#که‌مساوي: {{#invoke:Wikibase|id}} | no entity | <small>(no entity)</small> | [[d:{{#invoke:Wikibase|id}}|{{#invoke:Wikibase|label}} <small>({{#invoke:Wikibase|id}})</small>]] }} }}</includeonly><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 51szfo0ki1agwsakogm4p9fk6negnlk 10 87394 364385 2026-05-30T03:17:11Z شاه زمان پټان 26102 د "{{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --> {{لوا|Module:Wikibase}} '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' is used to get an automatically localized link to a Wikidata item or property. == کارولو بېلگې == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|1}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|1..." تورو مخ جوړ شو 364385 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --> {{لوا|Module:Wikibase}} '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' is used to get an automatically localized link to a Wikidata item or property. == کارولو بېلگې == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|1}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|Q1}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|Q1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|P681}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|P681}} ; Leading/trailing white space : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | 1 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | 1 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | Q1 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | Q1 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | P681 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | P681 }} ; Lower case : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | q1 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | q1 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | p681 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | p681 }} ; Template shortcuts : <code><nowiki>{{</nowiki>q|1}}</code> → {{Wikidata entity link|1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wde|Q1}}</code> → {{Wikidata entity link|Q1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdq|P681}}</code> → {{Wikidata entity link|P681}} == داهم وگورئ == * [[Wikidata:Template:Q]] * [[Wikidata:Template:Property]] * [[کينډۍ:Label]] * [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا]] * [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories go here and interwikis go in Wikidata. --> [[وېشنيزه:ويکي‌اومتوک کينډۍ]] }}</includeonly> npcmx29r2zvjqpscq480wvokwf8tjkr 364388 364385 2026-05-30T03:18:01Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata entity link/لاسوند]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی/لاسوند]] ته ولېږداوه 364385 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- Categories go at the bottom of this page and interwikis go in Wikidata. --> {{لوا|Module:Wikibase}} '''{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}''' is used to get an automatically localized link to a Wikidata item or property. == کارولو بېلگې == ; Standard usage : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|1}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|Q1}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|Q1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}}|P681}}</code> → {{{{BASEPAGENAME}}|P681}} ; Leading/trailing white space : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | 1 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | 1 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | Q1 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | Q1 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | P681 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | P681 }} ; Lower case : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | q1 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | q1 }} : <code><nowiki>{{</nowiki>{{BASEPAGENAME}} | p681 }}</code> → {{{{BASEPAGENAME}} | p681 }} ; Template shortcuts : <code><nowiki>{{</nowiki>q|1}}</code> → {{Wikidata entity link|1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wde|Q1}}</code> → {{Wikidata entity link|Q1}} : <code><nowiki>{{</nowiki>wdq|P681}}</code> → {{Wikidata entity link|P681}} == داهم وگورئ == * [[Wikidata:Template:Q]] * [[Wikidata:Template:Property]] * [[کينډۍ:Label]] * [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا]] * [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک ځانتيا تړونی]] <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|| <!-- Categories go here and interwikis go in Wikidata. --> [[وېشنيزه:ويکي‌اومتوک کينډۍ]] }}</includeonly> npcmx29r2zvjqpscq480wvokwf8tjkr 10 87395 364387 2026-05-30T03:18:01Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata entity link]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی]] ته ولېږداوه 364387 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی]] 58earv30v8fogw36rv5ijmyddj1p6ua 10 87396 364389 2026-05-30T03:18:02Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Wikidata entity link/لاسوند]] مخ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی/لاسوند]] ته ولېږداوه 364389 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:ويکي‌اومتوک شتونتيا تړونی/لاسوند]] n7quk0q7nocin6qn8w7sosv96f84qgb 10 87397 364390 2026-05-30T03:23:14Z شاه زمان پټان 26102 د "{{Sister project | position = {{{position|{{{ځای|}}}}}} | project = data | text = په [[ويکي‌اومتوک]] کې لاندې ځانتيا{{#if:{{{2|}}}|‌وې|}} {{#if:{{{2|}}}|‌شته}}: {{#invoke:Uses Wikidata|usesProperty}} }}<noinclude> {{لاسوند}}<!-- مهرباني وکړې وېشنيزې او ويکي‌خپلمنځي په لاسوند څېرمه مخ کې وليکئ --> </noinclude>" تورو مخ جوړ شو 364390 wikitext text/x-wiki {{Sister project | position = {{{position|{{{ځای|}}}}}} | project = data | text = په [[ويکي‌اومتوک]] کې لاندې ځانتيا{{#if:{{{2|}}}|‌وې|}} {{#if:{{{2|}}}|‌شته}}: {{#invoke:Uses Wikidata|usesProperty}} }}<noinclude> {{لاسوند}}<!-- مهرباني وکړې وېشنيزې او ويکي‌خپلمنځي په لاسوند څېرمه مخ کې وليکئ --> </noinclude> 4mwniknsst9j2k5bkj2o8f4xkampsc6 364391 364390 2026-05-30T03:23:41Z شاه زمان پټان 26102 364391 wikitext text/x-wiki {{Sister project | position = {{{position|{{{ځای|}}}}}} | project = data | text = په [[ويکي‌اومتوک]] کې لاندې ځانتيا{{#if:{{{2|}}}|‌وې|}} {{#if:{{{2|}}}|‌شته|‌شته}}: {{#invoke:Uses Wikidata|usesProperty}} }}<noinclude> {{لاسوند}}<!-- مهرباني وکړې وېشنيزې او ويکي‌خپلمنځي په لاسوند څېرمه مخ کې وليکئ --> </noinclude> q1xi4mx1mx2yhq0ei6w5l50j4v4r8tv 364392 364391 2026-05-30T03:25:16Z شاه زمان پټان 26102 364392 wikitext text/x-wiki {{Sister project | position = {{{position|{{{ځای|}}}}}} | project = data | text = په [[ويکي‌اومتوک]] کې لاندې ځانتيا{{#که:{{{2|}}}|‌وې|}} {{#if:{{{2|}}}|‌شته|‌شته}}: {{#invoke:Uses Wikidata|usesProperty}} }}<noinclude> {{لاسوند}}<!-- مهرباني وکړې وېشنيزې او ويکي‌خپلمنځي په لاسوند څېرمه مخ کې وليکئ --> </noinclude> 1t9ykjj4n1dura2n9a537ky6va68ong 10 87398 364416 2026-05-30T04:31:55Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:اصلي وېشنيزه]] مخ [[کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 364416 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه]] gy2p8x8tzadu52wr92k82j6el5ty24i 10 87399 364418 2026-05-30T04:31:55Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:اصلي وېشنيزه/doc]] مخ [[کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه/doc]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 364418 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:د وېشنيزې اره ليکنه/doc]] 23ya59di9e3x9jzx4x0mupz8n00bbyo 10 87400 364422 2026-05-30T04:43:43Z شاه زمان پټان 26102 د "{{Hatnote|1=Main category: [[:Category:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]}}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude>" تورو مخ جوړ شو 364422 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|1=Main category: [[:Category:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]}}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> bmoguvi2fcy47ubqj46p9h56et9akns 364423 364422 2026-05-30T04:44:18Z شاه زمان پټان 26102 364423 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|1=اره وېشنيزه: [[:وېشنيزه:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]}}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 05uxdznecbab2lbuio5oj2koqgcv75w 364424 364423 2026-05-30T04:44:55Z شاه زمان پټان 26102 364424 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|1=اره وېشنيزه: [[:Category:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> aytzwdr5p4gtrxuoe9df1qwgjmf1pao 364425 364424 2026-05-30T04:45:42Z شاه زمان پټان 26102 364425 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|1=اره وېشنيزه: [[:وېشنيزه:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]}}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 05uxdznecbab2lbuio5oj2koqgcv75w 364426 364425 2026-05-30T04:48:05Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Main category]] مخ [[کينډۍ:اره وېشنيزه]] ته ولېږداوه: نوم پښتو ته وژباړل شو 364425 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|1=اره وېشنيزه: [[:وېشنيزه:{{{1|{{PAGENAME}}}}}|{{{2|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}}]]}}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 05uxdznecbab2lbuio5oj2koqgcv75w 10 87401 364427 2026-05-30T04:48:05Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Main category]] مخ [[کينډۍ:اره وېشنيزه]] ته ولېږداوه: نوم پښتو ته وژباړل شو 364427 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:اره وېشنيزه]] 37l36zqkw6285uwdm4h705hfm4v5xng 8 87402 364429 2026-05-30T05:07:24Z شاه زمان پټان 26102 د "کاريال بشپړه سرچينه" تورو مخ جوړ شو 364429 wikitext text/x-wiki کاريال بشپړه سرچينه tajbgqbp6pw0800xus7de0dqytfypy2 8 87403 364430 2026-05-30T05:11:10Z شاه زمان پټان 26102 د "د ژباړې شاتاړي له لارې د جوړې شوې مرکزي‌خبرتيا منځپانگې سمول" تورو مخ جوړ شو 364430 wikitext text/x-wiki د ژباړې شاتاړي له لارې د جوړې شوې مرکزي‌خبرتيا منځپانگې سمول 68c7hcnopt0bbev5dob35pw3ykat4o3 8 87404 364431 2026-05-30T05:12:20Z شاه زمان پټان 26102 د "د بل کارن سي‌اېس‌اېس سم شو" تورو مخ جوړ شو 364431 wikitext text/x-wiki د بل کارن سي‌اېس‌اېس سم شو 8h8pp4cfyncf2xui6lsxa92o99dp72w 8 87405 364432 2026-05-30T05:13:42Z شاه زمان پټان 26102 د "په کارن‌تشيال کې هغه سمونونونه چې د نورو کارنانو اړوند سي‌اېس‌اېس مخونه بدلوي" تورو مخ جوړ شو 364432 wikitext text/x-wiki په کارن‌تشيال کې هغه سمونونونه چې د نورو کارنانو اړوند سي‌اېس‌اېس مخونه بدلوي 2wacx14p1xcj0960ig3hvwy28b2tg0t 8 87406 364433 2026-05-30T05:18:40Z شاه زمان پټان 26102 د "د بل کارن جاواسکريپټ سم شو" تورو مخ جوړ شو 364433 wikitext text/x-wiki د بل کارن جاواسکريپټ سم شو 3ujt8e4lag0xw02uvt1405guosx1srm 8 87407 364434 2026-05-30T05:20:14Z شاه زمان پټان 26102 د "هغه سمونونه چې واردمخه ړنگ شوي مخونه جوړوي" تورو مخ جوړ شو 364434 wikitext text/x-wiki هغه سمونونه چې واردمخه ړنگ شوي مخونه جوړوي j3msbhn29d3trr2b5t57uzhu1ptckjx