قرغيو ولسوالۍ

ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې TimedText TimedText talk چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې قرغيو ولسوالۍ 0 12543 364613 355853 2026-06-10T16:14:57Z ABreault (WMF) 29766 364613 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس سيمه}} '''قرغیو ولسوالۍ''' د [[افغانستان]] د [[د لغمان ولايت|لغمان]] ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۷۰،۶۸۸ وگړو ته رسېږي.<ref>http://www.mrrd-nabdp.org/Provincial%20Profiles/Laghman%20PDP%20Provincial%20profile.pdf {{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == دا هم وگورۍ == * [[د افغانستان ولسوالۍ]] == سرچينې == {{reflist}} {{کينډۍ:د لغمان ولسوالۍ}} {{Afghanistan-stub}} [[وېشنيزه:لغمان]] [[وېشنيزه:افغانستان]] [[وېشنيزه:د لغمان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:ختیځې ولسوالۍ]] 0nqrc68bj2ppyahfgeku121p1vu62wq د کارن خبرې اترې:فدامحمد منصور 3 18194 364618 157569 2026-06-10T17:09:29Z ~2026-34231-67 39793 /* فدامحمد منصور */ نوې برخه 364618 wikitext text/x-wiki روښان د لوړو زده کړو موسسه په ٢٨/١٠/١٣٩٠ هـ ش نېټه د لوړو زده کړو د وزارت سره په ٥٣٨ ګڼه ثبت او راجستر شوه چې فعلاً د جلال آباد په ښار کې خپل اکاډميک فعاليت پرمخ وړي . روښان د لوړو زده کړو مؤسسه د پنځو پوهنځيو په درلودلو سره په دوه برخو کې عملاً علمي او طبي چارې پر مخ وړي . چې يوه برخه يې مجهز تدريسي روغتون او بله برخه يې پوهنتون دى . د موسسې ودانۍ چې د پوهنتون خپل ملکيت دی د ودانۍ په درې پوړونو کې تدريسي روغتون شتون لري چې په ځمک تل ( زير زميني ) کې تشخيصيه وسايل لکه مجهز عمومي لابراتوار ، دايکسرۍ ډيجيټل او ساده ماشينونه د زړه دناروغيو دتشخيص وسايل لکه ايکوکاردوګرافي آى سي جي ، آى ټي ټي او التراسونډ او پدې نږدې ورځو کې ايم آرآى د ځمکى تل په دويم پوړ کې د ناروغانو کتنځايونه OPD دوه مجهزى عمليات خونې ، د جدي څارنې درې کوټې،ولادت خونه ا و وروسته د ولادت نه د مراقبت خونه موقعيت لري . د ودانۍ په لومړي پوړ کې د ناروغانو لپاره د بستر خونې موجودې دي ، د بستر دغه خونې په دوه ډوله دي چې يو ډول يې يو نفري د ټولو تجهيزاتو او ملحقاتو سره ا و دويمه برخه يې دوه نفري ، درې نفري خونې دى چې هغه هم د ناروغانو لپاره لازم ملحقات لري . د ودانۍ پاتې پوړونه د تدريسي ا و اداري د فترونو صنفونو او لابراتوارونو لپاره ځانګړي شويدي . لکه په لاندې ډول : - په دويم پوړ کې کنفرانس هال چې په يو وخت کې د ١٥٠ تنو د ناستې ګنجايش لري. - ٨ تدريسي خونې چې هره خونه يې په يو وخت کې د ٦٥ تنو زده کوونکو ګنجايش لري . - په دريم پوړ کې د فزيک کيميا ، بيولوژي او اناتومي مجهز لابراتوارونه ، کتابتون ، د غونډو خونه ، کمپيوټر لب ، درياست مقام ،د طب پوهنځی ، حقوقو پوهنځی ، اقتصاد پوهنځی، اداري دفترونه ، مالي ،اداري او دمحصلانو معاونيت موجود دي . - په څلورم پوړ کې ٦ درسي خونې چې هره خونه په يو وخت کې د ١٢٠ تنو زده کوونکو ګنجايش لري . - همدارنګه په پنځم پوړ کې هم درسي خونې چې په يو وخت کې هره خونه د ١٢٠ تنو زده کوونکو لپاره د زده کړى ګنجايش لري او ددې تر څنګ منظم ديپارتمنتونه موجود دي . د ودانۍ په شپږم پوړ کې دوبي خانه موجوده ده چې د روغتون د ناروغانو د جامو ، روجايو د مينځلو چاره پر مخ وړي . او په راتلونکى کې يو مجهز کتابتون په پام کې نيول شويدى . د يادولو وړ ده چې د روښان د لوړو زده کړو مؤسسه په مجموع کې په يو وخت د ١٤٠٠ تنو محصلينو د تدريس او عملي کار لپاره منظم چاپيريال لري . == فدامحمد منصور == علمي او اکاډمیک شخصیت دی [[ځانگړی:ونډې/~2026-34231-67|~2026-34231-67]] ([[د کارن خبرې اترې:~2026-34231-67|talk]]) ۱۰ جون ۲۰۲۶، گړۍ ۱۷:۰۹ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) cnkgwc1h6cxcbtw6r7stykl8hen6pr6 صفاریان 0 21513 364619 364137 2026-06-10T20:51:26Z ~2026-34281-96 39795 دقوم اړوند غلط معلومات پکښې وه هغه سم کړل 364619 wikitext text/x-wiki {{مالومات |هېواد= *افغانستان *ايران *بلوچستان}} د صفاریانو لړۍ د سیستان د سني یوه کورنۍ لړۍ وه چې له ۸۶۱ ز کال څخه یې تر ۱۰۰۳ ز کال پورې له خپلې پلازمېنې زرنج څخه د افغانستان او خراسان په ډېرو برخو واکمني کړې. دغه لړۍ له لومړنیو اریایي بومي لړیو څخه ده چې له اسلامي فتوحاتو وروسته رامنځته شوه. د یادي لړۍ بنسټ اېښودونکی یعقوب بن لیث صفار و چې په ۸۴۰ ز کال کې د کرنین (قرنین) په کوچني ښارګوټي کې زېږېدلی چې ختیځ ته یې د افغانستان زرنج او لویدیځ ته یې بست ښارونه پراته دي. یعقوب چې په اصل کې د سیستان و او وړاندې له دې چې د جګړې د مشر په توګه راڅرګند شي مسګري (صفاري) یې کوله. هغه د سیستان سیمه تر خپل کنټرول لاندې راوسته او د پارس (اوسني ایران)، افغانستان او همدارنګه یې د معاصر پاکستان، تاجکستان او ازبکستان ډېرې برخې ونیولې. صفاریانو له خپلې پلازمېنې زرنج ښار څخه د ختیځ او لویدیځ پر لور د بریدونو د ترسره کولو په موخه د یوې پوځي اډې په توګه کار اخیست. هغوی په پیل کې د هندوکش په سوېلي برخو برید وکړ او بیا یې د افغانستان د طاهریانو لړۍ له منځه یووړه او خراسان یې په ۸۷۳ ز کال کې خپل کړ. د یعقوب د مړینې پر مهال هغه د کابل دره، سند، تخارستان، بلوچستان، کرمان، پارس، خراسان فتح کړي وو او نږدې و چې بغداد ته ورسېږي خو د عباسیانو له خوا یې ماته وخوړه. د صفاریانو لړۍ د یعقوب له مړینې وروسته چندان دوام را نه وړ. د هغه ورور او ځای ناستی، عمر بن لیث په ۹۰۰ ز کال کې د بلخ په جګړه کې د اسماعیل ساماني پر وړاندې ماتې وخوړه. عمرو بن لیث اړ شو چې خپلې ډېرې تر واک لاندې سیمې نوو واکمنانو ته پرېږدي. صفاریان یوازې د خپلې واکمنۍ په زړه یعنې سیستان کې پاتې شول او د وخت په تېرېدو د دوی واکمني د سامانیانو د پاتې شونو او د دوی د ځای ناستو له خوا له زوال سره مخ شوه.صفاریان پښتانه وه او تاریخ سیستان په حواله چی صفاریان دسهاکزی یا ساکزی یوه لرغونۍ پښتنه قبیله وه چی ددې قبیلې سره تړاو لري او ,همدارنګه صفاریانو دربارکی مشهوره شاعران پیژندل سویی دی چی دهغو څخه مشهوره یی محمد بن وصیف ساکزی وه , == بنسټ اېښودل == د صفاریانو لړۍ د مس ګر یعقوب بن لیث صفار (یعقوب، د لیث زوی، مس ګر) له خوا چې زرنج ښار ته یې کډه کړې وه رامنځته شوه. هغه خپل کسب پرېښود څو کاکه یا عیار ترې جوړ شي چې په پایله کې یې دا قدرت ترلاسه کړ چې د یو خپلواک واکمن په توګه عمل وکړي. هغه له خپلې پلازمېنې زرنج څخه د ختیځ پر لور د رخج (اراکوزیا)، زمینداور او بالاخره د کابل په لور حرکت وکړ او په ۸۶۵ ز کال کې یې زنبېلیانو او هندو شاهانو ته ماته ورکړه. هغه په بامیان، بلخ، بادغیس او غور برید وکړ. هغه د اسلام تر نوم لاندې هغه سیمې چې د بودایي قبیلوي مشرانو له خوا اداره کېدلې فتح کړې. هغه په دغو بریدونو کې په زیاته کچه غنایم او غلامان ترلاسه کړل. نانسي دوپري په خپل کتاب ''د افغانستان تاریخي لارښود'' کې د یعقوب فتوحات داسې تشرېح کوي: صفاریانو وکولای شول په پنجشېر دره کې د سپینو زرو له کانونو څخه د سپینو زرو سکې ووهي.<ref>{{cite book|chapter=Pandjhir|title=Encyclopedia of Islam|volume=VIII|page=258}}</ref> == پراختیا == په ۸۷۰ ز کال کې هغوی طاهري لړۍ ته اړوند هرات ښار ونیو او په بادغیس سیمه باندې د هغوی برید د خوارجو د نیولو لامل وګرځېد چې وروسته یې د هغه په لښکرو کې د جاش الشورات ډله رامنځته کړه. له دې وروسته یعقوب خپل پام لویدیځ ته واړاوه او په خراسان، خوزستان او پارس یې بریدونه پیل کړل. صفاریانو وروسته له هغی خوزستان او د سویلي عراق یو شمېر برخې ونیولې چې په ۸۷۶ ز کال کې د عباسیانو د واکمنۍ چپه کولو ته نږدې شول، خو د هغوی لښکرو د څو ورځو په اوږدو کې له بغداد څخه په حرکت دوی پر شا کړل. خو له دې سره دغو بریدونو عباسي خلافت دې ته اړ کړ څو یعقوب د سیستان، افغانستان او کرمان د والي په توګه په رسمیت وپېژني او همدارنګه یې صفاریانو ته په بغداد کې لوړ پوړې څوکۍ وسپارلې.<ref>{{cite book|chapter=Saffarids|title=Encyclopedia of Islam|volume=VIII|page=795}}</ref><ref>{{cite book|last=Esposito|first=John L.|title=The Oxford History of Islam|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|year=1999|page=38}}</ref> == زوال == په ۹۰۱ ز کال کې، عمر صفاري د بلخ په جګړه کې د سامانیانو له خوا ماتې وخوړه او افغانستان یې هغوی ته پرېښود. صفاریانو ته یوازې فارس، کرمان او سیستان پاتې شول. د طاهر بن محمد بن عمر د واکمنۍ پر مهال (۹۰۱-۹۰۸ ز کال)، دغې لړۍ د پارس د نیولو او پر دغه ولایت د کنټرول لرلو په موخه له عباسیانو سره جګړه وکړه. په ۹۰۸ ز کال کې د طاهر او لیث بن علي د واک د ګدۍ د مدعي ترمنځ کورنۍ جګړه په سیستان کې ونښته. په راتلونکو کلونو کې د فارس والي سیبک – اري (Sebük-eri) د عباسیانو لاس ته ورغی. په ۹۱۲ ز کال کې بالاخره سامانیانو وکولای شول صفاریان له سیستان څخه وباسي. سیستان د لنډ مهال لپاره د عباسیانو کنټرول ته ورغی، خو بېرته د صفاري ابوجعفر احمد بن محمد تر واکمنۍ لاندې خپلواک شو؛ خو دغې لړۍ په ډېره لږ کچه پر سیستان واک درلود.<ref name="Persian Culture under the Early Ghaznavids2">{{cite journal|title=The Development of Persian Culture under the Early Ghaznavids|first=C. E.|last=Bosworth|journal=Iran|volume=6|year=1968|page=34|doi=10.2307/4299599|jstor=4299599}}</ref> په ۱۰۰۲ ز کال کې محمود غزنوي په سیستان برید وکړ، لومړی خلف یې له واکه ګوښه کړ او په پایله کې یې صفاري لړۍ ته پای ټکی کېښود.<ref>{{cite book|first=C. E.|last=Bosworth|title=The Ghaznavids 994–1040|publisher=Edinburgh University Press|year=1963|page=89}}</ref> == کلتور == صفاریانو د افغانستان دري او پارسي کلتور ته ډېر پام درلود. د هغوی تر واکمنۍ لاندې، د اسلامي نړۍ ختیځ د مخکښو پارسي ژبو شاعرانو لکه فیروز مشرقي، ابوسالک الجرجاني او محمد بن واصف په څېر درباري شاعرانو د ظهور شاهد و.<ref>{{cite journal|title=The Ṭāhirids and Persian Literature|first=C. E.|last=Bosworth|journal=Iran|volume=7|year=1969|page=104|doi=10.2307/4299615|jstor=4299615}}</ref> د نهمې پېړۍ په وروستیو کې، صفاریانو د نوي پارسي ادبیاتو رنسانس ته انګېزه ورکړه. د یعقوب له خوا د هرات له نیولو وروسته، یو شمېر شاعرانو هڅه وکړه چې د هغه بریا په عربي ژبه وستايي، چې په پایله کې یعقوب له خپل سکرتر محمد بن واصف سیستاني وغوښتل چې دغه اشعار په پارسي ژبه ولیکي. == اخیستلیکونه == pr3se1n4c1kp59v540n4ioomrvae3v5 کارن:ABreault (WMF)/sandbox 2 87426 364612 364562 2026-06-10T16:00:43Z ABreault (WMF) 29766 364612 wikitext text/x-wiki {{مالوماتبکس سيمه}} '''قرغیو ولسوالۍ''' د [[افغانستان]] د [[د لغمان ولايت|لغمان]] ولايت یوه ولسوالۍ ده. په دغې ولسوالۍ کې د مېشتو خلکو شمېر ۷۰،۶۸۸ وگړو ته رسېږي.<ref>http://www.mrrd-nabdp.org/Provincial%20Profiles/Laghman%20PDP%20Provincial%20profile.pdf{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == دا هم وگورۍ == * [[د افغانستان ولسوالۍ]] == سرچينې == {{reflist}} {{کينډۍ:د لغمان ولسوالۍ}} {{Afghanistan-stub}} [[وېشنيزه:لغمان]] [[وېشنيزه:افغانستان]] [[وېشنيزه:د لغمان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:د افغانستان ولسوالۍ]] [[وېشنيزه:ختیځې ولسوالۍ]] spjfz5j5o93uv1dl8lu2bgfjfz56law 364614 364612 2026-06-10T16:52:43Z ABreault (WMF) 29766 دا مخ د '{{#invoke:documentation|قرغيو_ولسوالۍ}}' پرځای راوستل 364614 wikitext text/x-wiki {{#invoke:documentation|قرغيو_ولسوالۍ}} 55dgpi6l4hl055gcje1v1xo0bnr9kl2 364615 364614 2026-06-10T16:56:32Z ABreault (WMF) 29766 364615 wikitext text/x-wiki {{#invoke:documentation|page=قرغيو_ولسوالۍ}} epttk00koxfrduxplk4q7ldlqeqqwzz 364616 364615 2026-06-10T16:58:16Z ABreault (WMF) 29766 364616 wikitext text/x-wiki {{#invoke:documentation|main|page=قرغيو_ولسوالۍ}} 1f393ht2jzizyfvqtvw9u2goqtojeen 364617 364616 2026-06-10T17:06:18Z ABreault (WMF) 29766 364617 wikitext text/x-wiki {{#invoke:documentation|main|_content={{قرغيو_ولسوالۍ}}}} eb6o5ej7watmt4uuqt4vmsnersoqiga د کارن خبرې اترې:سکندري صاحب 3 87430 364620 2026-06-10T20:55:46Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 364620 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=سکندري صاحب}} -- '''[[کارن:Af420|'''Af420''']]''' '''[[د کارن خبرې اترې:Af420|'''اړیکه''']] ''' ۱۰ جون ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۵۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) 7k6usv5e6sywx4rcbrquvs7sh87k087 شمس المعارف الکبری 0 87431 364621 2026-06-11T06:40:52Z شاه زمان پټان 26102 د "شمس المعارف الکبری يا شمس المعارف و لطايف العوارف {{د پوهې لوی لمر|Lang-ps}} د يو کتاب سرليک دی چې ابوالعباس احمد بن علي بن يوسف قريشي البوني چې د احمد بن علی البوني په نوم مشهور دی، په ۷مه سپوږميزه پېړۍ کې په [[عربي ژبه]] ليکلی دی. شمس المعارف په ختيځه نړۍ کې د غيبي..." تورو مخ جوړ شو 364621 wikitext text/x-wiki شمس المعارف الکبری يا شمس المعارف و لطايف العوارف {{د پوهې لوی لمر|Lang-ps}} د يو کتاب سرليک دی چې ابوالعباس احمد بن علي بن يوسف قريشي البوني چې د احمد بن علی البوني په نوم مشهور دی، په ۷مه سپوږميزه پېړۍ کې په [[عربي ژبه]] ليکلی دی. شمس المعارف په ختيځه نړۍ کې د غيبي علومو تر ټولو ارزښتمن کتاب دی. دا کتاب دوه برخې لري، لومړۍ برخه يې شمس المعارف الکبری نومېږي او دوهم برخه يې شمس المعارف صغری نومېږي. د کتاب لومړي څپرکي د جادو مربع او د ارواوو او پېريانو سره د اړيکو لپاره د ليکنو ا وشمېرو د ځانگړنو په اړه دی. سره له دې چې دا کتاب د اسلامي تاريخ په ډېرو دورو کې مشهور منع شوی کتاب دی، چې نقشبندي صوفيان له دې کتابه ډېره گټه پورته کوي. iaqriztp4u7ic31it4ol2ektftteffj 364622 364621 2026-06-11T06:45:37Z شاه زمان پټان 26102 364622 wikitext text/x-wiki '''شمس المعارف الکبری''' يا '''شمس المعارف و لطايف العوارف''' {{د پوهې لوی لمر|Lang-ps}} د يو [[کتاب]] نوم دی چې ابوالعباس احمد بن علي بن يوسف قريشي البوني چې د '''احمد بن علی البوني''' په نوم مشهور دی، په ۷مه سپوږميزه پېړۍ کې په [[عربي ژبه]] ليکلی دی. {{مالومات |نوم=شمس المعارف الکبری |انځور=Shams al-Ma'arif.jpg |د انځور اړوند=د شمس المعارف الکبری د يو مخ انځور |ژبه=[[عربي]] |ليکوال=احمد بن علی البوني }} شمس المعارف په ختيځه نړۍ کې د غيبي علومو تر ټولو ارزښتمن کتاب دی. دا کتاب دوه برخې لري، لومړۍ برخه يې شمس المعارف الکبری نومېږي او دوهم برخه يې شمس المعارف صغری نومېږي. د کتاب لومړي څپرکي د جادو مربع او د ارواوو او پېريانو سره د اړيکو لپاره د ليکنو ا وشمېرو د ځانگړنو په اړه دی. سره له دې چې دا کتاب د اسلامي تاريخ په ډېرو دورو کې مشهور منع شوی کتاب دی، چې نقشبندي صوفيان له دې کتابه ډېره گټه پورته کوي. == سرچينې == {{لړسرچينې}} oyd75frc3ti2dcfmp885i1t8h7ueu9q د کارن خبرې اترې:Sadam sabir 3 87432 364623 2026-06-11T07:41:52Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 364623 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Sadam sabir}} -- '''[[کارن:Af420|'''Af420''']]''' '''[[د کارن خبرې اترې:Af420|'''اړیکه''']] ''' ۱۱ جون ۲۰۲۶، گړۍ ۰۷:۴۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) rd7mjo1eyyrlzt5oy8i1o72inaoank8