ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې مهال‌ليک د مهال‌ليک خبرې اترې چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 10 20262 365414 167002 2026-07-29T07:57:47Z شاه زمان پټان 26102 [[کينډۍ:پارا]] ته وروگرځېده 365414 wikitext text/x-wiki #مخگرځ[[کينډۍ:پارا]] qdv4tdqtue4vfcgbtoqc64l9ln27y2j 10 21118 365413 170378 2026-07-29T07:56:00Z شاه زمان پټان 26102 365413 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{<includeonly>safesubst:</includeonly>lc: {{{1|¬}}} }} |no|n|0|نه = {{{no|<!-- null -->}}} | = {{{blank|{{{no|<!-- null -->}}}}}} |¬ = {{{¬|}}} |yes|y|1|هو = {{{yes|{{{هو|yes}}}}}} |#default = {{{def|{{{yes|{{{هو|yes}}}}}}}}} }}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> hj9qghz6zkm44fr9l45nzteagf7vk11 0 40544 365390 224894 2026-07-28T12:12:14Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365390 wikitext text/x-wiki ديوبند [[هند]] د اترا پردېش ايالت د سهارنپور ولسوالي يو ښار دى، ديوبند له دهلي نه ١۵۰ کيلو متره لري پروت ده.  == تاريخ == له بريتانيا نه د ازادي لمړنۍ مفکوره له ديوبنده پيل شوه،دغه نظريه خپره شوه تر څو چي د ۱۸۵۷ ميلادي کال د انقلاب لامل شوه.د هند د ۱۸۵۷ کال د بغاوت نه وروسته ،دارالعلوم ديوبند د زده کړي مرکز د [[مولانا محمد قاسم نانتوي]] په واسطه د مۍ په ٢١ په ١٨۶۶ کال کي تاسيس شو،ديوبندي اسلامي حرکت له دارالعلوم ديوبند نه سرچينه اخلي . == جغرافيه == ديوبند شريف په {{Coord|29.7|N|77.68|E|}}.<ref>{{cite web|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Deoband.html|work=Falling Rain Genomics, Inc|title=Deoband Shareef|access-date=2018-05-24|archive-date=2019-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190113063331/http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Deoband.html|url-status=dead}}</ref> کي موقعيت لري. په اوسط ډول سره 256متره (۴۸۰ فوټه) ارتفاع لري. == نفوس == ديوبند شريف  د ۲۰۱۱ د راپور له مخي  ۹۷۰۳۴ نفوس لري چي ۵۳۵۳۸ تنه يې نارينه او ۴۳۴۹۹ تنه يې ښځينه نفوس تشکيلوي. د هغو ماشومانو نفوس چي عمر يې د ۰-۶ کالو پوري وي ۱۲۲۰۰ ده، چي د ټول نفوس  ۱۲،۵۷٪ سلنه تشکيلوي. د سواد سلنه يې ۷۵،۲۳٪ ده د نارينه وو د سواد کچه يې ۷۹،۵۹٪ ده او دښځينه وو د سواد کچه يې ۶۹،۷۷٪ ده د ټول نفوس له جملې نه يې ۲۴۵۵۹ تنه په کار او تجارت بوخت دي. == سر چينه == [[وېشنيزه:هند]] [[وېشنيزه:ديوبندي]] lj1wuvzitehxbaltz0lqvk9a498lge0 10 44726 365401 312299 2026-07-29T07:23:43Z شاه زمان پټان 26102 365401 wikitext text/x-wiki <code class="{{#ifeq:{{{wrap|}}}|yes|wrap|nowrap}}" style="{{#ifeq:{{{style|}}}|plain|border:none;background:transparent;color:inherit;|{{{style|}}}}}"><!-- Opening tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = |e|empty|s|single|v|void |o|open |p|pair = &lt;{{#if:{{{link|}}}|[[HTML element#{{{1|tag}}}|{{{1|tag}}}]]|{{{1|tag}}}}}{{#if:{{{params|{{{attribs|}}}}}}|&#32;{{{params|{{{attribs}}}}}}}} }}<!-- Content between tags -->{{#switch:{{{2|pair}}} |c|close = {{{content|}}} |e|empty|s|single|v|void = &#32;&#47;&gt; |o|open = &gt;{{{content|}}} |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--||&gt;}}{{{content|...}}} }}<!-- Closing tag -->{{#switch:{{{2|pair}}} |e|empty|s|single|v|void |o|open = |c|close |p|pair = {{#ifeq:{{{1|tag}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|tag}}}&gt;}} }}<!-- --></code><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> raaklsk7m011yysk3yxm5h60oevl896 365403 365401 2026-07-29T07:27:14Z شاه زمان پټان 26102 365403 wikitext text/x-wiki <code class="nowrap">{{#switch:{{{2|جفت}}} |c|close|ت|تړل = <!--nothing--> |s|single|ي|يوگړی |o|open|پ|پرانېستل |p|pair|ج|جوړه = &lt;{{{1|نښلن}}}{{#if:{{{ارزښتونه|{{{params|}}}}}}|&#32;{{{ارزښتونه|{{{params}}}}}}}} }}{{#switch:{{{2|جفت}}} |c|close|ت|تړل = {{{منځپانگه|{{{content|}}}}}} |s|single|ي|يوگړی = &#32;&#47;&gt; |o|open|پ|پرانېستل = &gt;{{{منځپانگه|{{{content|}}}}}} |p|pair|ج|جوړه = {{#ifeq:{{{1|نښلن}}}|!--||&gt;}}{{{منځپانگه|{{{content|...}}}}}} }}{{#switch:{{{2|جفت}}} |s|single|ي|يوگړی |o|open|پ|پرانېستل = <!--nothing--> |c|close|ت|تړل |p|pair|ج|جوړه = {{#ifeq:{{{1|نښلن}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|نښلن}}}&gt;}} }}</code><noinclude> {{توضیحات}} </noinclude> t1ddi9oqmkkkakxyjxpan4lew83arj8 365404 365403 2026-07-29T07:27:43Z شاه زمان پټان 26102 365404 wikitext text/x-wiki <code class="nowrap">{{#switch:{{{2|جوړه}}} |c|close|ت|تړل = <!--nothing--> |s|single|ي|يوگړی |o|open|پ|پرانېستل |p|pair|ج|جوړه = &lt;{{{1|نښلن}}}{{#if:{{{ارزښتونه|{{{params|}}}}}}|&#32;{{{ارزښتونه|{{{params}}}}}}}} }}{{#switch:{{{2|جوړه}}} |c|close|ت|تړل = {{{منځپانگه|{{{content|}}}}}} |s|single|ي|يوگړی = &#32;&#47;&gt; |o|open|پ|پرانېستل = &gt;{{{منځپانگه|{{{content|}}}}}} |p|pair|ج|جوړه = {{#ifeq:{{{1|نښلن}}}|!--||&gt;}}{{{منځپانگه|{{{content|...}}}}}} }}{{#switch:{{{2|جوړه}}} |s|single|ي|يوگړی |o|open|پ|پرانېستل = <!--nothing--> |c|close|ت|تړل |p|pair|ج|جوړه = {{#ifeq:{{{1|نښلن}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|نښلن}}}&gt;}} }}</code><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 0fk8beb71egpokkgqgx01dvmp567m9s 365408 365404 2026-07-29T07:46:53Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Tag]] مخ [[کينډۍ:نښلن]] ته ولېږداوه 365404 wikitext text/x-wiki <code class="nowrap">{{#switch:{{{2|جوړه}}} |c|close|ت|تړل = <!--nothing--> |s|single|ي|يوگړی |o|open|پ|پرانېستل |p|pair|ج|جوړه = &lt;{{{1|نښلن}}}{{#if:{{{ارزښتونه|{{{params|}}}}}}|&#32;{{{ارزښتونه|{{{params}}}}}}}} }}{{#switch:{{{2|جوړه}}} |c|close|ت|تړل = {{{منځپانگه|{{{content|}}}}}} |s|single|ي|يوگړی = &#32;&#47;&gt; |o|open|پ|پرانېستل = &gt;{{{منځپانگه|{{{content|}}}}}} |p|pair|ج|جوړه = {{#ifeq:{{{1|نښلن}}}|!--||&gt;}}{{{منځپانگه|{{{content|...}}}}}} }}{{#switch:{{{2|جوړه}}} |s|single|ي|يوگړی |o|open|پ|پرانېستل = <!--nothing--> |c|close|ت|تړل |p|pair|ج|جوړه = {{#ifeq:{{{1|نښلن}}}|!--|--&gt;|&lt;&#47;{{{1|نښلن}}}&gt;}} }}</code><noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 0fk8beb71egpokkgqgx01dvmp567m9s 0 58582 365396 345643 2026-07-29T05:02:37Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365396 wikitext text/x-wiki د الکولي مشروباتو تولید او مصرف په تېره بیا شراب د افغانستان لرغونی دود دی چې له مخزېږد څلور پېړۍ مخکې ته ورګرځي. دم ګړۍ د افغانستان خلک حق نه لري چې الکولي مشروبات ولري یا یې وکاروي. په همدې حال کې د افغانستان حکومت څو بېلابېلو شرکتونو ته بهرنیو خبریالانو او سیلانیانو ته د الکولي مشروباتو د وېش جواز ورکړی. دغه راز، په تور بازار کې هم الکولي مشروبات شته. هغه بهرنیان چې په ۲۰۲۱ ز کال کې واک ته د طالبانو له رسېدو مخکې افغانستان ته راتلل، د دوه لیټره الکولي مشروباتو راوړولو اجازه یې لرله. <ref name="autogenerated1">{{cite web|author=Sean Carberry|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2013/07/06/199087974/what-a-fella-has-to-do-to-get-a-drink-around-the-muslim-world|title=What A Fella Has To Do To Get A Drink Around The Muslim World|publisher=[[National Public Radio]]|date=6 July 2013|accessdate=10 November 2015}}</ref><ref name="MLDA">{{cite web|url=http://drinkingage.procon.org/view.resource.php?resourceID=004294|title=Minimum Legal Drinking Age (MLDA) in 190 Countries|publisher=[[ProCon.org]]|date=25 August 2015|accessdate=10 November 2015|تاريخ الأرشيف=26 January 2019|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190126233412/https://drinkingage.procon.org/view.resource.php?resourceID=004294|url-status=dead|خونديځ نېټه=26 January 2019|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20190126233412/https://drinkingage.procon.org/view.resource.php?resourceID=004294|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20190126233412/https://drinkingage.procon.org/view.resource.php?resourceID=004294|archive-url=https://web.archive.org/web/20190126233412/https://drinkingage.procon.org/view.resource.php?resourceID=004294}}</ref><ref name="Jilani">{{cite web|first=Seema|last=Jilani|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/31/kabul-expat-bars-war-afghanistan|title=Getting drunk in Kabul bars? Pass the sick bag|newspaper=[[The Guardian]]|date=31 August 2010|accessdate=10 November 2015}}</ref><ref name="GlobalPost">{{cite news|last=MacKenzie|first=Jean|accessdate=6 January 2016|url=http://www.globalpost.com/dispatch/afghanistan/090603/the-party's-over|title=Last call in Kabul|work=[[GlobalPost]]|date=30 May 2010}}</ref><ref name="Jilani2">{{cite web|first=Seema|last=Jilani|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/31/kabul-expat-bars-war-afghanistan|title=Getting drunk in Kabul bars? Pass the sick bag|newspaper=[[The Guardian]]|date=31 August 2010|accessdate=10 November 2015}}</ref> == د افغانستان شاهي کورنۍ == د شاه امان الله او ظاهر شاه کورنۍ په دوران کې الکولي مشروبات، د ټولنې یوه برخه وه او د کابل نامتو څېرو د افراطي غونډو په جوړولو کې شهرت درلود. == بیاکتنه == افغانستان دمګړۍ د انګورو نږدې ۶۰،۰۰۰ هکټاره (۱۵۰۰۰۰جرېبه) باغونه لري او د کیفیت لرونکو شرابو جوړولو لپاره مناسبه خاوره او اقلیم لري. سره له دې چې د شرابو تاریخچه ډېرو پخوانیو دورو ته رسېږي، خو په ظاهره د (موکاري) انګورو روزنه له مخ زېږد نږدې څلور پېړۍ مخکې د افغانستان په ځینو برخو کې  په ښه توګه روانه ده. ویل کېږي چې د مغولو لومړنی سترواک بابر، د کابل د شرابو په اړه معلومات ترلاسه کړل. بابر هغه لیک چې د نوموړي د اتو بیوګرافي شرحه ده، ویل کېږي چې په ځانګړي ډول د استالف سیمې په اړه (په احتمالي توګه د استافیلي له یوناني کلېمې چې د انګورو په معنی مشتق شوې ده) داسې شرح ورکړې، «د څپاند سیند دواړوغاړو ته چې تاکونه او باغونه دي چې رڼې او سړې اوبه لري». د مغولو سترواک د سیند له درې  او افغانستان نه کیفیت لرونکي شراب ترلاسه کول. منځنۍ پېړۍ د شرابو د تولید یوه بډایه دوره وه چې په اتلسمه زیږدیزه پېړۍ کې پای ته ورسېده. د ۱۹۶۰ ز لسیزه د بیا تولید شاهده وه چې طالبانو له خوا پای ته ورسېده په ۱۹۶۹ زیږدیز کې یوې فرانسوي څېړنې اټکل وکړ چې لویو تاکونو نږدې ۳۷،۵۰۰ هکټاره ځمکه تر پوښښ لاندې راوستې او دا یوازې د کرنې وړ ۲٪ اراضي ده. ډېری تاکونه هرات، کندهار او کابل ته نږدې وو؛ په شمالي پولو کې هم لږ د انګورو سیمې وې. سره له دې چې دغې فرانسوي څېړنې په لویو او مسلکي تاکونو باندې متمرکزه وې، خو وايي چې انګور په بېلابېلو باغونو، حتی په نورستان کې په ۲۴۰۰ متره ارتفاع کې هم روزل کېږي. هغه اټکل چې په ۱۹۶۸ ز کال کې د یوې سیمه ییزې مرستې لپاره پروګرام جوړ شو، د  ۶۰،۰۰۰ هکټاره (۱۵۰۰۰۰جرېبه) تاکونو ښکارندوی وو. که چېرې پرتله شي، اتریشي شراب په ۵۱،۰۰۰ هکټاره (۱۳۰،۰۰۰جریبه) ځمکه کې تولیديږي. اوس د انګورو تولید تر ډېره د کابل په شاو خوا کې تر سره کېږي او د مذهبي دلایلو له امله، تر ډېره د مېوې اوبه او ممیز ورنه تولیديږي. <ref name=":2">{{cite web|title=Weinbau in Afghanistan – Die Weinkennerin (Blog entry, confirmed in Wilhelm Hamm, Das Weinbuch: Der Wein, sein Werden und Wesen, 1874)|url=http://www.weinkennerin.de/weinlaender/afghanistan/weinbau-in-afghanistan.html|newspaper=Der Wein|publisher=weinkennerin.de|language=German|accessdate=26 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208012526/http://www.weinkennerin.de/weinlaender/afghanistan/weinbau-in-afghanistan.html|archive-date=8 December 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|title=Wine and the Vine: An Historical Geography of Viticulture and the Wine Trade|url=https://books.google.com/books?id=I5EqBgAAQBAJ|publisher=[[Routledge]]|location=London New York|date=12 July 2005|isbn=0415144167|first=Tim|last=Unwin}}</ref><ref>{{Cite book|title=The World's Wine Markets: Globalization at Work|url=https://books.google.com/books?id=PMKc8Ed8qoIC|publisher=[[Edward Elgar Publishing]]|date=1 January 2004|isbn=9781845420765|first=Kym|last=Anderson|location=Northampton, MA}}</ref><ref name=":22">{{cite web|title=Weinbau in Afghanistan – Die Weinkennerin (Blog entry, confirmed in Wilhelm Hamm, Das Weinbuch: Der Wein, sein Werden und Wesen, 1874)|url=http://www.weinkennerin.de/weinlaender/afghanistan/weinbau-in-afghanistan.html|newspaper=Der Wein|publisher=weinkennerin.de|language=German|accessdate=26 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208012526/http://www.weinkennerin.de/weinlaender/afghanistan/weinbau-in-afghanistan.html|archive-date=8 December 2015|url-status=dead}}</ref><ref name=":4">{{cite journal|url=http://www.vitis-vea.de/admin/volltext/e006150.pdf|first1=P.|last1=Galet|language=French|title=Rapport sur la viticulture en Afghanistan|publisher=[[SupAgro|Ecole Nationale Supérieure Agronomique de Montpellier]]|journal=Vitis|volume=8|pages=114–128|year=1969|accessdate=7 January 2016|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305023135/http://www.vitis-vea.de/admin/volltext/e006150.pdf}}</ref><ref>{{cite report|first=M.|last=Grncarevic|title=Recommendations for improved handling of grapes and raisins in the Koh-i-Daman valley of Afghanistan – Programme on Agricultural Credit and Cooperatives in Afghanistan|pages=27|docket=1|date=1968}}{{Full citation needed|date=January 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Statistic Archive of the AWMB|url=http://www.austrianwine.com/facts-figures/austrian-wine-docu-2011/statistic-archive-of-the-awmb/|website=Austrian Wine|publisher=Austrian Wine Marketing Board www.austrianwine.com|accessdate=6 January 2016|تاريخ الأرشيف=19 December 2017|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20171219165119/http://www.austrianwine.com/facts-figures/austrian-wine-docu-2011/statistic-archive-of-the-awmb/|url-status=dead|خونديځ نېټه=19 December 2017|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20171219165119/http://www.austrianwine.com/facts-figures/austrian-wine-docu-2011/statistic-archive-of-the-awmb/|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20171219165119/http://www.austrianwine.com/facts-figures/austrian-wine-docu-2011/statistic-archive-of-the-awmb/|archive-url=https://web.archive.org/web/20171219165119/http://www.austrianwine.com/facts-figures/austrian-wine-docu-2011/statistic-archive-of-the-awmb/}}</ref> == سیمه ییز خلک == افغانستان یو له هغو ۱۶ هېوادونو نه دی چې د هر سن خلکو له خوا یې د الکولي مشروباتو څښل غیر قانوني دي. له دغه قانون نه د خلکو د سرغړونې په صورت کې، د اسلامي شریعت احکام ورباندې جاري کېږي. د شرابو څښلو په سزا کې جریمه، زنداني کېدل او ۶۰ شرعي درې وهل شامل دي. د نړیوال روغتیايي سازمان (WHO) د معلوماتو له مخې، په رسمي توګه په افغانستان کې د شرابو مصرف صفر دی. له ۲۰۰۳ تر ۲۰۰۵ کلونو په ترڅ کې په افغانستان کې د شرابو کارول نږدې صفر وو؛ د ۲۰۰۸ تر ۲۰۱۰ کلونو په بهیر کې د شرابو ثبت شوی مصرف نږدې صفر، خو یو تن لپاره نه ثبت شوی مصرف نږدې ۰،۷ لېټره اټکل شوی ؤ. د قانون عملي کول په متناقض ډول ترسره کېږي او په تور بازار کې شراب په پراخه کچه د لاس رسي وړ دي، په تېره کابل او د افغانستان په لوېدیځ د هرات په ښار کې، چېرې چې ویل کېږي کورني شراب په مناسبه بیه او اسانه د لاس رسي وړ دي. د هېواد په شمال کې د ازبکستان له لارې د شرابو قاچاق لویه سوداګري بلل کېږي. په شمالي ښار مزار شریف کې په پراخه کچه شراب مصرفېږي، چې له هغې جملې یې جګړه مار عبدالرشید دوستم ډېر کاروي.  <ref>{{Cite web|url=https://www.rferl.org/a/1084846.html|title=Afghanistan: Taliban Tries to Consolidate Hold on Rebel Stronghold}}</ref><ref>{{Cite book|title=Afghanistan. Ediz. Inglese|url=https://books.google.com/books?id=PjhP76JaVgkC|location=Footscray, Vic. London|publisher=[[Lonely Planet]]|date=1 January 2007|isbn=9781740596428|first=Paul|last=Clammer}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.who.int/substance_abuse/publications/global_alcohol_report/profiles/afg.pdf|title=Afghanistan alcohol consumption: Levels and patterns|date=2014|publisher=[[World Health Organization]]}}</ref><ref name="GlobalPost2">{{cite news|last=MacKenzie|first=Jean|accessdate=6 January 2016|url=http://www.globalpost.com/dispatch/afghanistan/090603/the-party's-over|title=Last call in Kabul|work=[[GlobalPost]]|date=30 May 2010}}</ref> د طالبانو له سقوط وروسته می خانو/ او ډول ډول بازارونو بهرنیانو او سیلانیانو ته د الکولي مشروباتو په پلورلو پيل کړی وو. کابل اوږدې او رنګینې شپې لرلې، حتی د ګاونډیو هېوادونو لکه: نوي ډیلي، کراچۍ یا تهران لویو ښارونو په پرتله. په افغانستان کې د نړیوالو مرستندویه ادارو، امنیتي کارکوونکو له ښو معاشونو سره د ځوانو ډیپلوماټانو لویې غونډې کېدې. په ۲۰۱۰ ز کال کې ځینې ځایونه وپلټل شول او یو شمېر اوکرایني نوکرانې (نجونې) چې فحاشي یې کوله ونیول شوې. په می خانو او تفریح ځایونو باندې د طالبانو له خوا څو ځلې بریدونه وشول. <ref>{{cite news|url=http://www.csmonitor.com/World/Asia-South-Central/2012/0622/Taliban-attack-Kabul-resort-citing-illicit-fun-and-alcohol-video|title=Taliban attack Kabul resort, citing 'illicit fun' and alcohol|work=[[The Christian Science Monitor]]|date=22 June 2012|accessdate=10 November 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/01/19/world/asia/afghanistan-restaurant-attack.html|title=Deadly Attack at Kabuil Restaurant Hints at Changing Climate for Foreigners|first1=Aram|last1=Ahmad|first2=Matthew|last2=Rossenberg|newspaper=[[The New York Times]]|date=18 January 2014|accessdate=4 January 2016}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|title=Alkoholversorgung in Afghanistan: Ausländer werden trockengelegt|url=http://www.taz.de/!5143465/|newspaper=[[Die Tageszeitung]]|accessdate=26 November 2015|first=Agnes|last=Tandler|language=German|date=30 April 2010}}</ref> == سیلانیان == مخکې له دې چې طالبانو د ۲۰۲۱ په اګسټ میاشت کې په افغانستان کې واک ترلاسه کړي، هر بهرني سیلاني اجازه لرله چې دوه بوتل یا دوه لیټره شراب له ځان سره افغانستان ته راوړي.<ref name="autogenerated12">{{cite web|author=Sean Carberry|url=https://www.npr.org/sections/parallels/2013/07/06/199087974/what-a-fella-has-to-do-to-get-a-drink-around-the-muslim-world|title=What A Fella Has To Do To Get A Drink Around The Muslim World|publisher=[[National Public Radio]]|date=6 July 2013|accessdate=10 November 2015}}</ref><ref name="Jilani3">{{cite web|first=Seema|last=Jilani|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/31/kabul-expat-bars-war-afghanistan|title=Getting drunk in Kabul bars? Pass the sick bag|newspaper=[[The Guardian]]|date=31 August 2010|accessdate=10 November 2015}}</ref> == بهرني پوځي ځواکونه == په افغانستان کې له امنیت سره د مرستې د نړیوالو ځواکونو (ISAF) قرار ګاه د ۲۰۰۹ کال له سپټمبر مخکې حد اقل اووه می خانې لرلې چې له مالیې پرته یې د وربشو اوبه بیر او شراب وړاندې کول، له هغې جملې د تورې بوړې په نوم یوه ورزشي می خانه. په ۲۰۰۹ ز کال کې په هوايي برید کې د ۱۲۵ ملکي وګړو د وژل کېدو خبر خپور شو. جنرال ستنلي مک کریسټال چې هغه وخت په افغانستان کې د ISAF قومندان و، هڅه یې وکړه څو د ځواکونو له مسؤلینو سره په اړیکه کې شي. وروسته له هغې چې نوموړی پوه شو چې ځینې ځواکونه د نشې له امله د دې جوګه نه وو چې د پېښې په اړه مناسب ځواب ووايي، نوموړي د امریکا متحده ایالاتو اړوندو کار ځایونو کې د الکولي مشروباتو کارول منع کړل. دغه ممنوعیت په بهرنیو سرتیرو باندې د پلي کېدو وړ وه.<ref name=":1">{{cite web|title=Deutsche Soldaten betrinken sich mit Sanitätsalkohol – Alkoholexzesse in Afghanistan|url=http://www.focus.de/politik/deutschland/tid-32039/alkoholexzesse-in-afghanistan-deutsche-soldaten-betrinken-sich-mit-sanitaetsalkohol_aid_1026013.html|website=FOCUS Online|language=German|accessdate=26 November 2015|date=25 May 2013|archive-date=26 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426111449/https://www.focus.de/politik/deutschland/tid-32039/alkoholexzesse-in-afghanistan-deutsche-soldaten-betrinken-sich-mit-sanitaetsalkohol_aid_1026013.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/afghanistan/6153744/Alcohol-banned-on-Afghanistan-base-after-troops-party-too-hard.html|title=Alcohol banned on Afghanistan base after troops party too hard|newspaper=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|date=8 September 2009|accessdate=10 November 2015}}</ref> دغه راز ویل کېږي چې الکولي مشروباتو د کندهار په وژنو کې ونډه لرلې ده، د ۲۰۱۲ ز کال پېښه، کوم چې د کندهارولایت پنجوايي ولسوالۍ کې د رابرت بېلز په نوم یوه امریکايي سرتیري شپاړس ملکي وګړي ووژل او شپږ نوریې ټپیان کړل. څه موده وروسته متحده ایالاتو په خپلو سرتیرو باندې الکولي مشروبات بند کړل. د دغه ممنوعیت سربېره، د امریکا متحده ایالاتو د دفاع وزارت چارواکو په خپلو پوځي اډو کې ځینې الکولي مشروبات وموندل. <ref name="DrugFree">{{cite web|url=http://www.drugfree.org/join-together/u-s-soldiers-find-ways-to-get-hands-on-alcohol-in-afghanistan-despite-ban/|title=U.S. Soldiers Find Ways to Get Hands on Alcohol in Afghanistan Despite Ban|publisher=[[Partnership for Drug-Free Kids]]|date=20 March 2012|accessdate=10 November 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ctvnews.ca/despite-ban-alcohol-reaches-u-s-bases-in-afghanistan-1.782761|title=Despite ban, alcohol reaches U.S. bases in Afghanistan|publisher=[[CTV News]]|agency=[[Associated Press]]|date=16 March 2012|accessdate=10 November 2015|archive-date=29 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161029025147/http://www.ctvnews.ca/despite-ban-alcohol-reaches-u-s-bases-in-afghanistan-1.782761|url-status=dead}}</ref> د نورو هېوادونو سرتېرو د شراب څښلو اجازه لرله. د اروپايي هېوادونو پوځي اډو په معمولي ډول د شرابو دوه زېرمې لرلې. فرانسوي او الماني ځواکونو اجازه لرله هره ورځ دوه د وربشو کوچني بوتل وڅښي. د مارمل په څېر په کوچنیو کمپونو کې د هر سرتیري ونده د رسید په ترلاسه کولو سره برابرېده او دوی اړ وو چې ډېر ژر یې وڅښي، څو د ډېرېدو مخنیوی یې وشي. په ۲۰۱۳ ز کال کې د الکولو اړوند په څو پېښو کې، جنرال جروګ ولمر شخصاً له ځینو ځایونو لیدنه وکړه څو ډاډمن شي چې له قوانینو پيروي کېږي. <ref name=":12">{{cite web|title=Deutsche Soldaten betrinken sich mit Sanitätsalkohol – Alkoholexzesse in Afghanistan|url=http://www.focus.de/politik/deutschland/tid-32039/alkoholexzesse-in-afghanistan-deutsche-soldaten-betrinken-sich-mit-sanitaetsalkohol_aid_1026013.html|website=FOCUS Online|language=German|accessdate=26 November 2015|date=25 May 2013|archive-date=26 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426111449/https://www.focus.de/politik/deutschland/tid-32039/alkoholexzesse-in-afghanistan-deutsche-soldaten-betrinken-sich-mit-sanitaetsalkohol_aid_1026013.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=Afghanistan-Mission: Bundeswehr kämpft gegen Alkoholmissbrauch im Camp|url=http://www.spiegel.de/politik/ausland/afghanistan-bundeswehr-kaempft-gegen-alkoholmissbrauch-im-camp-a-907579.html|newspaper=[[Der Spiegel Online]]|language=German|date=25 June 2013|accessdate=26 November 2015|first=Matthias|last=Gebauer}}</ref> د ایساف ماموریت له پای ته رسېدو سره، د بهرنیو ځواکونو په شمېر کې د پام وړ کموالی راغی. د ایساف په پرتله، د غوڅ ماموریت تر ملاتړ لاندې یوازې د لسو هېوادونو ځواکونو په افغانستان کې شتون درلود. بهرنيو سیلانیانو د مالېې له ورکړې پرته، افغانستان ته د راتلو پرمهال دوه لیټره شراب له ځان سره راوړلای شوای. په نشه حالت کې موټر چلول او له حده زیات د الکولي مشروباتو لرل، د څو میاشتې زنداني کېدو لامل کېدل. د الماني پوځ Bundeswehr  له خوا د الکولي مشروباتو راوړل په افغانستان کې د مېشتو نورو ملکي المانانو او را بلل شویو خبریالانو لپاره په ورته ډول و. <ref>{{Cite news|title=German Supply Lines Flow With Beer in Afghanistan|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/11/14/AR2008111403512.html|newspaper=[[The Washington Post]]|date=15 November 2008|accessdate=26 November 2015|issn=0190-8286|language=en-US|first=Craig|last=Whitlock}}</ref><ref>{{cite web|url=https://travel.state.gov/content/passports/en/country/afghanistan.html|title=Alerts & Warnings|work=Afghanistan|publisher=[[United States Department of State]]|accessdate=10 November 2015|archive-date=25 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171125013636/https://travel.state.gov/content/passports/en/country/afghanistan.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.foxnews.com/leisure/2014/04/04/countries-where-alcohol-is-illegal/|title=Countries where alcohol is illegal|publisher=[[Fox News]]|date=4 April 2014|accessdate=10 November 2015}}</ref> == سرچينې == pc2c0h6hlrfdgtdw3xrawhbl9f2krs3 0 61309 365391 335835 2026-07-28T13:15:07Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365391 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}} ریچارد مکې رورټي (د ۱۹۳۱ ز کال د اکتوبر له ۴ – د ۲۰۰۷ ز کال د جون تر ۸) یو امریکایی فیلسوف و. نوموړي چې د شیکاګو او یېل په پوهنتونو کې زده کړې کړې وې، هم د فلسفې په تاریخ کې او هم معاصره تحلیلي فلسفه کې پراخه لېوالتیا او روزنه ترلاسه کړې وه. رورټي د پرنسټن په پوهنتون کې د فلسفې په برخه کې د سټوارټ پروفیسور په توګه، د ویرجینیا په پوهنتون کې د بشري علومو په برخه کې د کینن پروفیسور په توګه او په سټنفورډ پوهنتون کې د پرتلیزو ادبیاتو د پروفیسور په توګه اوږد او متنوع علمي ژوند لري او د نوموړي په تر ټولو اغېزمنو کتابونو کې: فلسفه او د فطرت هېنداره (۱۹۷۹ز کال)، د رښتین پالنې پایلې (۱۹۸۲ز کال) او شونتیا، تناقص، او پیوستون (۱۹۸۹ ز کال) دي. رورټي هغه اوږدمهاله تیوري رد کړه چې ګواکي په بهرنۍ نړۍ کې د شیانو په اړه غوره داخلي انځور د پوهې لپاره اړین شرط دی. د دې پرځای رورټي استدلال وکړ چې پوهه یوه داخلي او ژبنۍ چاره ده؛ په دې معنا چې پوهه یوازې زموږ په خپله ژبه پورې اړه لري. رورټي استدلال کوي چې ژبه له داسې اصطلاحاتو جوړه شوې ده چې لنډمهاله او تاریخي دي او دې پایلې ته رسېږي "[...] چې: له هغه ځایه چې اصطلاحات او لغات د انسانانو له خوا جوړېږي، همدا ډول حقیقتونه هم د دوی له خوا را منځ ته کېږي." د مخکینیو دلایلو منل د هغه څه لامل کېږي، چې هغه ته رورټي "تناقص پلوي" وایي؛ یعني یو داسې ذهني حالت چې په کې خلک په بشپړ ډول پوهېږي چې د دوی پوهه له تاریخي اړخه د دوی په وخت او ځای پورې اړه لري، او له همدې امله یو څه د خپلو باورونو څخه واټن اخلی. خو رورټي دا هم استدلال کوي چې "[...] یو باور لاهم کولای شي، یا لا هم ډېره لېوالتیا را منځ ته کولای شي، د هغو خلکو په منځ کې یوه کړنې ته بڼه وروبښي چې په دې پوهېږي چې دا باور د شونتیا د تاریخي شرایطو په پرتله کوم بل څه نه دی."<ref>Robert Brandom summarizes Rorty's anti-representationalism like so: "In a nutshell, this is how I think Rorty's critique of semantic representationalism goes: Normative relations are exclusively intravocabulary. Extravocabulary relations are exclusively causal. Representation purports to be both a normative relation, supporting assessments of correctness and incorrectness, and a relation between representings within a vocabulary and representeds outside of that vocabulary. Therefore, the representational model of the relation of vocabularies to their environment should be rejected." {{cite book|last=Brandom|first=Robert|title=Vocabularies of Pragmatism: Synthesizing Naturalism and Historicism. (In: Rorty and His Critics)|publication-place=Malden, Mass.|isbn=0-631-20981-6|oclc=43109795|page=160|url={{GBurl|ls8y52IpkDkC|p=160}}}}</ref><ref>Rorty distinguished between knowledge-that and knowledge-how; only language users can have knowledge-that (epistemically valid knowledge) while all life forms, including bacteria and virus, can have "knowledge-how" (know-how). {{cite book|last=Rorty|first=Richard|title=Response to Barry Allen. (In: Rorty and His Critics)|publication-place=Malden, Mass.|isbn=0-631-20981-6|oclc=43109795|pp=238-239|url={{GBurl|ls8y52IpkDkC|p=238 }}}}</ref><ref>{{cite book|last=Rorty|first=Richard|title=Contingency, irony, and solidarity|publication-place=Cambridge|year=1989|url={{GBurl|vpTxxYR7hPcC}}|p=6, 21|isbn=0-521-35381-5|oclc=18290785|quote=The world can, once we have programmed ourselves with a language, cause us to hold beliefs. But it cannot propose a language for us to speak. Only other human beings can do that. [...] [S]ince truth is a property of sentences, since sentences are dependent for their existence upon vocabularies, and since vocabularies are made by human beings, so are truths.}}</ref><ref>{{cite book|last=Rorty|first=Richard|title=Consequences of pragmatism: Essays, 1972-1980|year=1982|publication-place=Minneapolis|isbn=0-8166-1064-9|oclc=8222790|page=158|url={{GBurl|6L2Wkls7UnwC}}}}</ref><ref>{{cite book|last=Rorty|first=Richard|title=Contingency, irony, and solidarity|publication-place=Cambridge|year=1989|url={{GBurl|vpTxxYR7hPcC|p=189}}|p=189|isbn=0-521-35381-5|oclc=18290785}}</ref><ref>"The ironist spends her time worrying about the possibility that she has been initiated into the wrong tribe, taught to play the wrong language game. She worries that the process of socialization which turned her into a human being by giving her a language may have given her the wrong language, and so turned her into the wrong kind of human being. But she cannot give a criterion of wrongness. So, the more she is driven to articulate her situation in philosophical terms, the more she reminds herself of her rootlessness by constantly using terms like «Weltanschauung,» «perspective,» «dialectic,» «conceptual framework,» «historical epoch,» «language game,» «redescription,» «vocabulary,» and «irony.»" {{cite book|last=Rorty|first=Richard|title=Contingency, irony, and solidarity|publication-place=Cambridge|year=1989|url={{GBurl|vpTxxYR7hPcC|p=75}}|p=75|isbn=0-521-35381-5|oclc=18290785}}</ref> == ژوندلیک == ریچارد رورټي د ۱۹۳۱ ز کال د اکتوبر په ۴ نیټه په نیویارک ښار کې نړۍ ته سترګې پرانیستې. د نوموړي مور او پلار، جیمز او وینفرډ روټی، لیکوالان، فعالان او ټولنیز دیموکراتان وو. د هغه مورنی نيکه والټر راؤشينبوش د شلمې پېړۍ په لومړيو کې د عیسی د زېرې د ټولنيز خوځښت نامتو څېره وه. پلار یې د ژوند په وروستیو کې دوه رواني کړکیچونه تجربه کړل. دوهم کړکېچ، چې د نوموړي د ژوند د ۱۹۶۰ ز کلونو په لومړیو کې را منځ ته شو، ډېر زیان رسوونکی و او "په هغه کې د الهی غیب پوهنې ادعاوې راپورته شوې." په پایله کې، په ځوانۍ کې ریچارد رورټي په خپګان اخته شو او په ۱۹۶۲ ز کال کې یې د رواني وسواس د رنځ له امله شپږ کلنه رواني شننه پیل کړه. رورټي د "ټروتسکي او صحرایي ارغوان ګلونه" تر عنوان لاندې په خپل لنډ ژوندلیک کې د زړه راښکونکې ښکلا او ټولنیز عدالت په یوځای کولو سره د نیو جرسي د کلیوالي ارغوان ګلونو د ښکلا په اړه لیکلنه کوي. د رورټي په اړه د هغه د همکار، جورګین هابرماس، یادښت د رورټي د ماشومتوب متضاده تجربې په ګوته کوي لکه د ښکلو ارغوان ګلونو او د خپل مور او پلار په کور کې د یو کتاب لوستل چې د سټالین په وړاندې د لیون ټروټسکي دفاع کوي، چې له فلسفې سره لومړنۍ لېوالتیا را منځ ته کړه. نوموړی روټي د یو متناقص کس په بڼه وړاندې کوي:  <ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/10/AR2007061001268.html|title=Richard Rorty, 75; Leading U.S. Pragmatist Philosopher|newspaper=washingtonpost.com|author=Bernstein, Adam|date=11 June 2007|access-date=26 September 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/309903.html|title=Richard Rorty: The Making of an American Philosopher|publisher=press.uchicago.edu|date=1931-10-04|access-date=2012-09-26}}</ref><ref name="autogenerated1">Bruce Kuklick. "Neil Gross, Richard Rorty: The Making of an American Philosopher." ''Transactions of the Charles S. Peirce Society'' 47.1 (2011):36.</ref><ref>[[Casey Nelson Blake]], "Private Life and Public Commitment: From Walter Rauschenbusch to Richard Rorty," in ''A Pragmatist's Progress?: Richard Rorty and American Intellectual History'', ed. John Pettegrew (Rowman & Littlefield, 2000), 85. {{ISBN|9780847690626}}</ref><ref name="signandsight1">{{cite web|url=http://www.signandsight.com/features/1386.html|title=Jürgen Habermas: Philosopher, poet and friend (12/06/2007)|publisher=signandsight|access-date=2012-09-26}}</ref><blockquote>د تناقص پلوي راورټي لپاره هېڅ شی سپېڅلي نه دي. کله چې له نوموړي د خپل ژوند په پای کې د "سپېڅلتیا" په اړه وپوښتل شول، سخت دریځه خدای-منکر د ځوان هیګل د ټکو په بڼه ځواب ورکړ: "زما د سپېڅلتیا احساس په دې هیله پورې تړلی دی، چې یوه ورځ به زما کړوسي په داسې نړیوال تمدن کې ژوند وکړي چې مینه په کې یوازینی قانون وي. <ref name="signandsight12">{{cite web|url=http://www.signandsight.com/features/1386.html|title=Jürgen Habermas: Philosopher, poet and friend (12/06/2007)|publisher=signandsight|access-date=2012-09-26}}</ref></blockquote>رورټي د ۱۵ کلنۍ عمر څخه لږ وړاندې د شیکاګو په پوهنتون کې ګډون ترلاسه کړ، چې په دې ځای کې نوموړي په ​​فلسفه کې (د ریچارد مک کیون تر نظر لاندې) د لیسانس او ​​ماسټرۍ سند ترلاسه کړ او په ۱۹۵۲ – ۱۹۵۶ ز کلونو کې یې په یېل پوهنتون کې په فلسفه کې پی ایچ ډي (ډوکتورا) ته دوام ورکړ. هغه په ۱۹۵۴ز کال کې له یوې علمي څېرې، امېلي اوکسنبرګ (د هارورډ پوهنتون استاد) سره واده وکړ، چې له هغې څخه يې يو زوی جې روټي پيدا شو. د متحده ایالاتو په په پوځ کې له دوو کلونو وروسته، نوموړي تر ۱۹۶۱ ز کال پورې دری کاله د ويلزلي په کالج کې تدريس وکړ. رورټي خپله مېرمن طلاق کړه او وروسته یې په ۱۹۷۲ ز کال کې د سټینفورډ پوهنتون په بیولوژي کې د اخلاقیات پوهې، ماري وارني سره واده وکړ. دوی د کیون او پیټریشیا په نومونو دوه ماشومان درلودل. پداسې حال کې چې ریچارد رورټي یو "سخت دریځه خدای-منکر" (هبرماس) و، ماري وارني رورټي د مورمون مذهبې ډلې (د راتلونکې ورځې عیسي) پلوه وه. <ref name="sa">[http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html "Richard Rorty, distinguished public intellectual and controversial philosopher, dead at 75"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100316125610/http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html |date=2010-03-16 }} (Stanford's announcement), June 10, 2007</ref><ref>Marchetti, Giancarlo. "Interview with Richard Rorty." Philosophy Now Volume 43, Oct.–Nov. 2003.</ref><ref>Ryerson, James. [http://linguafranca.mirror.theinfo.org/print/0012/feature_quest.html "The Quest for Uncertainty: Richard Rorty's Pragmatic Pilgrimage"] ''[[Lingua Franca (magazine)|Linguafranca]]'' Vol. 10, No. 9. December 2000/January 2001.</ref><ref name="plato.stanford.edu">{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2009/entries/rorty/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=Bjørn|last=Ramberg|editor-first=Edward N.|editor-last=Zalta|date=August 1, 2009|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref><ref name="autogenerated12">Bruce Kuklick. "Neil Gross, Richard Rorty: The Making of an American Philosopher." ''Transactions of the Charles S. Peirce Society'' 47.1 (2011):36.</ref> رورټي په پرنسټن پوهنتون کې ۲۱ کاله د فلسفې پروفیسور و. نوموړي په ۱۹۸۱ز کال کې، د مک ارتور فیلوشپ ترلاسه کړ، چې زیاتره د "جینیوس اوارډ یا د نابغه جایزه" په نوم یادېږي. د اوارډ په لومړي کال، نوموړی په ۱۹۸۲ ز کال کې د ویرجینیا په پوهنتون کې د کینان پروفیسور په توګه د بشري علومو استاد شو، چې په ګڼو څانګو کې، په ځانګړې توګه په انګلیسي ژبه کې یې له خپلو همکارانو او زده کونکو سره نږدې کار کاوه. رورټي په ۱۹۹۸ز کال کې په ستنفورډ پوهنتون کې د پرتلیزو ادبياتو (او فلسفې) پروفیسور شو، چې په دې ځای کې نوموړي د خپل علمي ژوند پاتې برخه تېره کړه. د دې مودې په اوږدو کې نوموړی په ​​ځانګړې بڼه مشهور و، او یو ځل داسې آوازه شوه چې هغه د "د عصري مطالعاتو د لېږد (پل) پروفیسور" په توګه ګمارل شوی و.<ref name="plato.stanford.edu2">{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/spr2009/entries/rorty/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=Bjørn|last=Ramberg|editor-first=Edward N.|editor-last=Zalta|date=August 1, 2009|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}</ref><ref>Ryerson, James. [https://www.nytimes.com/2007/07/22/books/review/Ryerson-t.html?em&ex=1185163200&en=b5c7e421ef8aa6b6&ei=5087%0A "Essay: Thinking Cheerfully."] ''[[The New York Times Book Review]]''. July 22, 2007: p. 27.</ref><ref name="nyto">[https://www.nytimes.com/2007/06/11/obituaries/11rorty.html?_r=3&ref=obituaries&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin "Richard Rorty, Philosopher, Dies at 75"] (NY Times Obituary), June 11, 2007</ref> د رورټي د ډوکتورا رساله، چې  د پټ ځواک د مفهوم تر نوم لاندې یوه تاریخي مطالعه وه، د پاول ویس تر څارنې لاندې بشپړه شوه، خو د نوموړي لومړی کتاب (د اډېتور په توګه)، چې د ژبني بدلون (۱۹۶۷ز کال) تر نوم لاندې و، اساساً په موجوده تحلیلي بڼې کې و، چې په تحلیلي فلسفه کې یې د ژبني بدلون په اړه کلاسیک مقالې راټولولې کړې. خو هغه په کراره د امریکایی فلسفی له غورځنګ سره چې د پراګماتزم یا عملي فلسفې په نوم یادېده، په ځانګړې توګه د جان ډیوي له لیکنو سره آشنا شو. هغه ارزښتمند کارونه چې د تحلیلي فیلسوفانو لکه ویلارډ وان اورمن کوین او ویلفرډ سیلارز له خوا ترسره شوي وو د هغه په ​​فکر کې د پراخ بدلون لامل شو، چې د نوموړي په ​​راتلونکي کتاب، فلسفه او د فطرت هنداره (۱۹۷۹ز کال) کې څرګند شو.   عمل پلویان زیاتره په دې اند دي چې د فرضیي معنی په ژبني عمل کې د هغې د کارولو له لارې ټاکل کېږي. رورټي د حقیقت او نورو مسلو په اړه عملي فلسفه د ژبې د وټګینسټنین د وروستنۍ فلسفې سره ګډ کړ چې بیانوي چې معنی یو ټولنیز-ژبنی محصول دی، او جملې  د توافق د اړیکې په مفهوم کې نه "اوبدل کېږي:". رورټي په خپل د شونتیا، تناقص، او پیوستون (۱۹۸۹ز کال) اثر کې لیکلي: <blockquote>حقیقت په دې ځای کې نشته - یعنې د انسان له ذهن څخه په خپلواکه توګه شتون نلري - ځکه چې دلته جملې شتون نلري. نړۍ دلته شته، مګر د نړۍ توضیحات شتون نلري. یوازې د نړۍ توضیحات ریښتیا یا غلط کېدای شي. نړۍ په خپله د انسانانو د توصیفي کړنو له مرستې پرته نشي کولای ځان څرګند کړي."</blockquote>ډا ډول نظرونه د دې لامل شول چې رورټي د فلسفې زیاتره لومړنۍ انګیرنې تر پوښتنې لاندې راولي — او همدارنګه د دې لامل شول چې هغه له موډرن-نه-وروسته / پرانیست-کوونکی فیلسوف په توګه شهرت ترلاسه کړي. په حقیقت کې، رورټي د ۱۹۸۰ لسیزې له وروستیو څخه تر ۱۹۹۰ ز کلونو پورې، د اروپا د وچې په فلسفي (براعظمي فلسفي) دود تمرکز وکړ او د فریډریش نیچه، مارتین هایدګر، میشل فوکو، ژان فرانسوا لیوټار او ژاک دیریدا اثار یې تر سپېړنې لاندې ونیول. د نوموړي کارونه له دې دورې څخه، شونتیا، تناقص، او پیوستون (۱۹۸۹ز کال) د هایدګر او نورو په اړه مقالې: فلسفې مقالې ۲ (۱۹۹۱ز کال) او حقیقت او پرمختګ: فلسفې مقالې ۳ (ز کال) دي. وروستني دوه آثار هڅه کوي چې د تحلیلي او د اروپا د وچې د فلسفې (براعظمي فلسفې) تر منځ بېلوالی په دې دلیل کم کړي چې دا دواړه دودونه یو بل بشپړوي، نه د دا چې د یو بل مخالف دي.   د رورټي په وینا: شونې وه چې تحلیلي فلسفه تر خپل تظاهر پورې ژوندۍ پاتې نه شي او داسې نه انګېرل کېدل چې له خپلې وړتیا سر سم لانجې حل کړي. خو بیا هم دې ډول فلسفې، له تظاهر او لانجو څخه د لاس په سر کېدو لپاره د دلایلو د موندلو په بهیر کې، مرسته کړې چې د افکارو په تاریخ کې ځانته مهم ځای پیدا کړي. د تظاهر د وړتیا او قطعیت د سپېړلو څخه لاس اخیستل چې اډمونډ هوسرل له روډولف کارنپ او برټرانډ رسل سره شریک کړل او د دې فکر لپاره یې د نویو دلیلونو په موندلو سره چې دا ډول سپېړل به هیڅکله بریالي نشي، تحلیلي فلسفې داسې یوه لاره وړاندې کړه چې پخوانۍ ساینس پالنه یې په هغه ډول رهبري کړه چې آلماني آرمان پالونکو (ایډیالیسټانو) د تجربې پالنې د رهبرۍ لپاره لاره وړاندې کړه. د د خپل ژوند په وروستیو پنځلسو کلونو کې، روټي خپلو لیکنو ته دوام ورکړ، پشمول د کلتوري سیاست په توګه فلسفه (د فلسفې مقالې IV)، او زموږ هیواد ته رسیدل (1998)، یو سیاسي منشور چې یو څه برخه یې د ډیوي او والټ ویټمن په لوستلو ولاړه وه چې په هغه کې هغه د هغه څه په مقابل کې چې هغه فکر کوي د ماتې غوښتونکي، لیبرال ضد، د بشریت ضد دریځونو په وړاندې د کیڼ اړخو او براعظمي ښوونځي لخوا ملاتړ شوي د یو پرمختلونکي، پراګماتیک بائیں نظریې دفاع وکړه. رورټي احساس وکړ چې دا د انسانیت ضد دریځونه د نیټز، هیډیګر، او فوکو په څیر شخصیتونو لخوا مشخص شوي. دا ډول تیوریسټان هم د "الوتونکي افلاطونزم" مجرم و چې په هغه کې یې هڅه کوله چې پراخه، مابعدالطبعي، "عالي" فلسفې رامینځته کړي - کوم چې په حقیقت کې د دوی اصلي ادعاګانې د اوسپنې او متقابلو ادعاوو سره مخالفت کوي. د رورټي وروستي اثار، د سټینفورډ پوهنتون ته د هغه د تګ وروسته په معاصر ژوند کې د مذهب ځای، لیبرال ټولنو، مقایسوي ادبیاتو او فلسفې ته د "کلتوري سیاست" په توګه اشاره وکړه. نوموړي له خپلې مړینې لږ وړاندې، د "د ژوند اور" په نوم یوه مقاله ولیکه، (چې د شعر د مجلې د ۲۰۰۷ ز کال د نومومبر په ګڼه کې خپره شوه)، چې په کې هغه د خپل تشخیص او د شاعرۍ آرامامتیا په اړه ژور فکر وړاندې کوي. په پای کې هغه بیانوي: "ای کاش ما د خپل ژوند یو څه نوره برخه د شعر له کرښو سره تېره کړې وای. دا له دې امله نه چې زه ویره لرم چې هغه حقیقتونه مې له لاسه ورکړي چې په نثر کې د بیان وړ ندي. دا ډول حقیقتونه نشته؛ د هغه مرګ په اړه چې سوینبورن او لینډر پوهېدل، هېڅ نشته، خو ایپیکورس او هایدګر يې په پوهیدو کې پاتې راغلل. خو دا له دې امله چې ما به ډیر بشپړ ژوند کړی وای که ما لږ نوره سپېړنه کړې وای - لکه څنګه چې ما به ډېر نږدې ملګري پیدا کړي وای. هغه دودونه چې د لغاتو بډایه ذخیرې لري بشپړ انسانان دي - یعنې له حیوانتوب څخه لرې شوي - د هغو کسانو په پرتله چې لږ او کمزوري د لغاتو ذخیرې لري؛ نارینه او ښځینه وګړي هغه وخت ډېر بشپړ انسانان دي چې د دوی یادونه د شعر له کرښو ډک وي."<ref>{{cite journal|url=http://www.poetryfoundation.org/article/180185|title=The Fire of Life|author=Rorty, Richard|journal=Poetry Magazine|date=November 2007|لاسرسي نېټه=2022-05-12|خونديځ نېټه=2020-03-28|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20200328113559/https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/articles/68949/the-fire-of-life|url-status=dead|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20200328113559/https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/articles/68949/the-fire-of-life|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328113559/https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/articles/68949/the-fire-of-life}}</ref> رورټي د ۲۰۰۷ ز کال د جون په ۸ په خپل کور کې د پانقراس د سرطان له امله له نړۍ سترګې پټې کړې. <ref name="sa2">[http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html "Richard Rorty, distinguished public intellectual and controversial philosopher, dead at 75"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100316125610/http://news-service.stanford.edu/news/2007/june13/rorty-061307.html |date=2010-03-16 }} (Stanford's announcement), June 10, 2007</ref><ref name="nyto2">[https://www.nytimes.com/2007/06/11/obituaries/11rorty.html?_r=3&ref=obituaries&oref=slogin&oref=slogin&oref=slogin "Richard Rorty, Philosopher, Dies at 75"] (NY Times Obituary), June 11, 2007</ref><ref>[http://www.telospress.com/main/index.php?main_page=news_article&article_id=188 "Richard Rorty,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612122248/http://www.telospress.com/main/index.php?main_page=news_article&article_id=188 |date=2007-06-12 }} (short obituary), June 9, 2007.</ref> == سرچينې == 8f7nhwhktpg1sakemcppoe8ijoozl7v 10 69199 365415 324645 2026-07-29T07:59:21Z شاه زمان پټان 26102 365415 wikitext text/x-wiki <code class="nowrap" {{#if:{{{plain|{{{ساده|}}}}}}|style="background-color:inherit;border:none;"}}{{#if:{{{dir|}}}| dir="{{{dir}}}"}}>&#124;{{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}&#61;}}{{{2|}}}</code><noinclude> {{لاسوند}} <!-- مهرباني وکړئ، وېشنيزې او ويکي‌خپلمنځي په لاسوند څېرمه مخ کې وليکئ. --> </noinclude> azz2trapea18dwwrodmketiw6wt5e5j 10 69231 365416 296953 2026-07-29T08:00:32Z شاه زمان پټان 26102 /* تګلار */ 365416 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ، وېشنيزې د دې پاڼې په پای کې په ټاکلي ځای کې او ويکي خپلمنځي تړنې په ويکي ډاټا کې وليکئ! د لا زياتو مالوماتو لپاره ([[ويکيپېډيا:ويکيډاټا]] وګورئ!) --> == تګلار == د دې کينډۍ په مرسته، کولای شئ چې د يو پاراميتر د سرچينې کوډ [[ويکيپېډيا:د پيغامي کينډيو نوملړ|کينډۍ]] بېلګه جوړه کړئ (د کينډۍ لاسوند او د پاڼې د خبرو اترو کوډ مخ لپاره ګټور). دا کينډۍ بايد لږ ترلږه دوه پاراميتره ولري، لومړنی پاراميتر ، د پاراميتر نوم دی کوم پاراميتر چې مونږ د بېلګې په توګه راولو (کېدای شي ''خالي'' وي، خو ''بايد وي''). دوهم پاراميتر (اختياري)، د لومړني پاراميتر لپاره مقدار دی؛ خو که لومړنی پاراميتر خالي وي، دوهم پاراميتر د لومړي بېلګه [[لارښود:کينډۍ#پاراميترونه|بې نومه پاراميترونه]] به وي (چې کله هم د يو مخټاکلي پاراميتر ښودونکی وي، چې هيڅ<code>{{!}}{{=}}{{Var|مقدار}}</code> له هغې وروسته نه راځي). <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|تمرین | | <!-- وېشنيزې دلته او ويکي خپلمنځي تړنې په ويکيډاټا کې وليکئ! --> }}</includeonly> ogu9ur45ylm0w61mt4cpun6d838gru1 0 70182 365393 342651 2026-07-28T21:22:39Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365393 wikitext text/x-wiki == [https://www.facebook.com/mohammadbashir.madani?mibextid=9R9pXO نوم : محمدبشیر مدنی ژوندلیک] == === ترتیب کوونکئ : لیکوال پخپله === [[دوتنه:محمد بشیر مدنی.jpg|بټنوک| {| class="wikitable" |نوم |محمد بشیر مدنی |- |د پلار نوم |محمدپذیر آخندزاده |- |د نیکه نوم |محمد یاسین |- |تخلص |مدنی |- |د زیږیدنی نیټه |1346 |- |ولایت |وردګ |- |ولسوالی |چک |- |کلی |قولک لنګر |- |ثانوی زدکړی |سید جمال الدین افغان |- |د لیسانس دوره |مدینه منوره اسلامی پوهنتون |- |د ماسټری دوره |د پښور پوهنتون |- |د فراغت کال |1413-1414 |- |د اولادونو شمیر |9 |- |د مشر زوی نوم |حمزه مدنی |- |چاپ او نا چاپ شوی کتابونه |30 |- |د نشر شویو کتابونو نومونه |سیرت النبی، حسن خاتمه (ښه پایله) |- |د صفحه جوړونکی |طلحه مدنی |- |د مشر ورور نوم |مرحوم محمد نذیر علمیار |- |د ماسټری د فراغت کال |1396 |} {| class="wikitable" |+ ! !د محمد بشیر مدنی کتابونه |- |1 |[https://ketabton.com/books/15804 -سیرت النبی صلی الله علیه وسلم دسوال او ځواب په ډول چاپ شوئ دی .] |- |2 |[https://ketabton.com/books/15827 حسن خاتمه ( ښه پایله )] |- |3 |[https://ketabton.com/books/15828 سازاوسرود داسلام او طب له نظره] |- |4 |[https://ketabton.com/books/15849 خلیفه : تنصیب ډولونه اوحکمونه یی .] |- |5 |[https://ketabton.com/books/15829 د مرحوم مولوی محمد پذیر آخندزاده لنډې سوانح.] |- |6 | [https://www.ketabton.com/books/16015 د کفارو سره د مرستی کوونکوحکم] |- |7 |[https://mail.ketabton.com/books/16116 استاد ملنګ علمیار لنډه پیژندنه] |- |8 |[Https://ketabton.com/books/16396 د اقصی طوفان 50 ورځی] |- |9 |[https://mail.ketabton.com/books/16396 اقصی طوفان دهمه برخه] |- |10 |[https://mail.ketabton.com/books/16510 13- د اقصی طوفان دریمه برخه] |- |11 |[https://www.ketabton.com/books/16534 14- د اقصی طوفان څلورمه برخه ١٠٠ ورځی] |} [[دوتنه:2021 Facebook icon.svg|بټنوک|https://www.facebook.com/mohammadbashir.madani?mibextid=9R9pXO|مېنځ،_center]]'''د محمدبشیر مدنی فیسبوک''']] === کال : 1445 ه ق مطابق / 1402 ه شمسې === === [https://instagram.com/mohammadbashirmadani?igshid=OGQ5ZDc2ODk2ZA== '''محمد بشیر مدني لنډې سوانح''' :] === === '''شهرت''' : === === محمدبشیرمدنی : نوم محمدبشیر،تخلص مدنی، د مولوی قاضی مرحوم محمدپذیرآخندزاده رحمت الله علیه زوی ، دوردګواومیدان ولایت چک ولسوالي دقــــــــــــــــــــولک لنګر دکلي اوسیدونکۍ، چې ژوندمــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــې د بیکسمنددری ټټنګ په کلي کې تر1358شمسي کال پوری تیرکړ. === === '''دهجرت پیلامه :''' === === بیادروسانودلویې اوخونړئ حملې په ترڅ کې چې عمرمې تقریبا۱۴ کلونوپه اوږدوکې وه د کورنئ سره دخپل ګاونډي هیوادپاکستان ته مهاجرشوم، دتذکرې مطابق په 1346 شمسی کال تولدشوئ ، کله چی پاکستان ته مهاجرشوو، لومړی دصدې ښارنه ښکته داړولې دمهاجرینوکیمپ ته لاړودوه اوونۍ وروسته دکورنئ سره یوځای دغلجوکیمپ ته چې اورکزائی ایجنسئ په تیرامنطقه کې موقعیت درلود ، تقریباڅلورکمپونه وه موږ د وردګو کیمپ ته ، دکورمشرمو زما مشرورور مرحوم استاد ملنګ وه چې تریو لړمشکلاتو تیرولو وروسته راشن کارتونه مو جوړ او خپل ژوند مو پیل کړ ، داچې نیمایي کورنئ موپه هیوادکې پاتې وه ، او والد صاحب موپه جبهه کې په عملي جهادبوخت وه . === === '''تحصیلي دوره''' : === === زه په ابتدائیه ښوونځي کــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــې شامل اوتردریم ټولګـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــي پورې هلته پاتې شـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــوم ، کله چې په پیښورکې دشمشتونصرت مینه کې کارپیل شو زماوالدصاحب ته هم یوه نمره ځمکه ورکړل شوه چې هلته موبیاکورآبادکړ، زه هم د سیدجمال الدین افغان عالي لیسې ته په اتم ټولګي کې شامل شوم ، پدې مهال زه په ورسک دوهم نمبرکیمب کې اوسیدم کله چې داووجهادی تنظیمونوترمنځ اتحادوشو ، موږته یی هم د پیښورښاراشنغری ښکته لـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــورد مټرو سینماسره یې لیلیه ونیوله چې ژوند مـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــوڅه ناڅه ښه شو ، نونیم کورمو په تیراغلجوکیمپ او نیم نورمو بیا دپیښورښارنصرت مینې ته راوست خــــــــــــــــــــــــــــــــــــو زه تریو مهاله په لیلیه کی اوسیدم په لسم ټولګي کې په درس مصروف وم چې د مدینې منورې اسلامــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــی لپاره ازموینه واخستل شوه او ماته هم چانس برابرشوبیاویزې ناوخته شوې ماهم خپل درس ته دوام ورکړچې تردولسم ټولګې پورې مې په همدې لیسه کې تیر بیاد الدعوة والجهاد پوهنتون د طب پوهنځی ته بریالئ شوم یو څه وخت مـــــــــــــــــــــــــــــــو p-c-b ;کې درس ووایه چې خوشبختانه د مدینې منـــــــــــــــــــــــورې داسلامــــی پوهنتون څخه تحصیلي ویزه راته راغله ، په 1408 قمری کال مدینې منورې اسلامـــــــــــــــــــــی پوهنتون ته شامل دوه کاله مې دلغت عربي معهد ووایه ، الحمد لله په دواړو کالـــــــــــــــــــوکې ممتاز او هــــــــــــــــرڅل یی 1000 ریاله جائزه راکــــــــــــــــــــــــــــــــــــــړه ، وروسته د حدیثـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــواواسلامی دراساتوپوهنځئ ته شامل په 1413-1414 قمری کال ددې پوهنځی څخه فارغ شوم ، دفــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــراغت څخه وروسته پاکستان ته راغلم اوپیښورپوهنتون کې مې اسلامیاتو څانګه کې د ماسترئ لپاره شامل دوه کاله وروسته په 1396 میلادي کال کې د ماسترئ څخه فارغ شوم. === === '''آثار:''' === === زما تقریبا دیرش لوی او واړه موجوددي چې نیم یی چاپ نیم نوریی نیمه چاپ او پاته یی بیا صرف په قلم لیکل شوي دي : === === '''لومړی ډول آثار :''' === === 1- مکاشفة القلوب د امام غزالي رحمت الله علیه لیکنه بیا ماپه دري ژبه وژباړه او د الفاروقې کتابخانې لخوا په پیښورکې چاپ شو ، خو کله چې کابل ته راغلم ماولیدل دسعدیی کتابخانې لخواهم چاپ شوی دی چی اجازه غوښتل یا نه غوښتل دلته هیڅ معنی نلری . === === 2-سازاو سرود داسلام له نظره ، په کابل کې چاپ شو. === === [https://ketabton.com/books/15804 3-سیرت النبی صلی الله علیه وسلم دسوال او ځواب په ډول چاپ شوئ دی .] === === '''دوهم ډول آثار''' : === === دا آثار زما ددوهم زوی طلحه صالح لخوا الله جل جلاله د ورته روغ صحت او سمه لار وښیې د نور کتابخانې له لارې نشرشول او په ګوګل کې په آسانه ترلاسه کیدئ شي اوهغه دادي : === === [https://ketabton.com/books/15827 4- حسن خاتمه ( ښه پایله ) چې يه همدی اثرمې په وزارت معارف اسلامي معینیت کې علمي رتبه هم واخسته .] === === [https://ketabton.com/books/15804 5 – سیرت النبی صلی الله علیه وسلم د سوال او ځواب په طرز .] === === [https://ketabton.com/books/15828 6 – سازاوسرود داسلام او طب له نظره .] === === 7 – [https://ketabton.com/books/15829 د مرحوم مولوی محمد پذیر آخندزاده لنډې سوانح.] === === [https://ketabton.com/books/15849 8 – خلیفه : تنصیب ډولونه اوحکمونه یی .] === === [https://www.ketabton.com/books/16015 9- د کفارو سره د مرستی کوونکوحکم] === === '''[https://mail.ketabton.com/books/16116 10 - استاد ملنګ علمیار لنډه پیژندنه]''' === === 11[Https://ketabton.com/books/16396 <nowiki>- د اقصی طوفان 50 ورځی]</nowiki>] === === [https://mail.ketabton.com/books/16396 12 - د اقصی طوفان دوهمه برخه] === === [https://mail.ketabton.com/books/16510 13- د اقصی طوفان دریمه برخه] === === [https://www.ketabton.com/books/16534 14- د اقصی طوفان څلورمه برخه ١٠٠ ورځی] === === '''[https://ketabton.anzorpanna.com/index.php/books/16588 15 - ترجمة معاذ بن مسلم الهراء الکوفی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250415203435/https://ketabton.anzorpanna.com/index.php/books/16588 |date=2025-04-15 }}''' === === دریم ډول آثار چی یواځې په قلم لیکل شوي دي : === === 9 – توحید : دماشومانو او تنکیو ځوانانو لپاره . === === 10 – عقیده د سوال او ځواب په ډول . === === 11 – زما ( محمد بشیر مدني لنډې سوانح ) === === 12- دحل او عقد شوری . === === 13- دسریالونو دلیدلوحکم . === === 14 – د کناهونو اغیزې . === === 15 – اسلام او غربیان. === === 16 – توحید دشیخ محمد بن سلیمان رح لیکنه . === === 17 – څلورقاعدې او درې اصول ژباړه . === === 18- التبیان پښتو ژباړه . === === 19 – ماثورات پښتو ژباړه . او نور آثار چې بیابه یی ان شاء الله وراضافه کړم . === === 20- === [[دوتنه:محمدبشیر مدنی۱۱.jpg|بټنوک|مح مدبشیر مدنی[[دوتنه:استاد محمد بشیر مدنی افغانی.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی]][[دوتنه:محمدبشیر مدنی۱۸.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی *]][[دوتنه:محمدبشیر مدنی۱۱.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی]]|ښي]] [[دوتنه:محمدبشیر مدنی۱۵.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی[[دوتنه:استاد محمد بشیر مدنی.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی]][[دوتنه:محمدبشیر مدنی۱۰.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی]][[دوتنه:محمدبشیر مدنی۱۴.jpg|بټنوک|محمدبشیر مدنی]]]] [[دوتنه:محمدبشیر مدنی۵.jpg|بټنوک]] [[دوتنه:محمدبشیر مدنی۳.jpg|بټنوک]] [[دوتنه:محمدبشیر مدنی۲۲.jpg|کيڼ|253x253px]] ieql64tpyh70sr56nluuv916x7awwof 0 70920 365395 300204 2026-07-29T04:03:10Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365395 wikitext text/x-wiki {{مصنوعي ځيرکتيا}} '''ټوليزه مصنوعي ځيرکتيا يا عمومي مصنوعي ځيرکتيا''' {{بلنوم|انګلیسي=Artificial general intelligence}} لنډيز يې AGI یو ماشیني وېښارتيا يا ځيرکتيا ده چې کولی شي په بریالیتوب سره هر هغه فکري دنده ترسره کړي چې [[انسان]] یې د ترسره کولو توان لري. دا مقاله [[مصنوعي ځيرکتیا|د مصنوعي ځيرکتيا]] په برخه کې د ځینو څېړنو اصلي هدف او [[علمي تخیلي ژانر|علمي تخيلي ژانر]] او [[د راتلونکي څېړنې|راتلونکي څېړنې]] یوه عامه موضوع ده. عمومي مصنوعي وېښیارتیا ته د " '''قوي مصنوعي ځيرکتيا''' " يا " '''بشپړه مصنوعي ځيرکتيا''' " یا د "عمومي مصنوعي وېښيارتيا عمل" د ترسره کولو لپاره د ماشین وړتیا هم ویل کیږي. اکاډمیکو سرچینو "ټوليزه مصنوعي ځيرکتيا" د ماشينونو په برخه کې په کار اچولې ترڅو د ماشينونو په برخه کې داسې ماشينونه رامنځته کړي چې [[فهم|د شعور]] تجربه کولو وړ دي. ځینې مآخذونه دا ځيرکتيا د قوي مصنوعي ځيرکتيا او "کمزورې مصنوعي ځيرکتيا" تر مینځ په توپیر ټینګار کوي (د "کمزورې مصنوعي ځيرکتيا" یا " کمزوري مصنوعي ذهانت " : د مطالعې لپاره د سافټویر کارول یا د ټاکل شويو دندو بریالي بشپړول د ستونزې حل کول یا [[دلیل|استدلال]] شامل دي د قوي مصنوعي ځيرکتيا په څېر، کمزورې مصنوعي ځيرکتيا هڅه نه کوي چې د انسان [[ادراک (پوهېدنه)|د ادراکي]] وړتیاوو بشپړه لړۍ ترسره کړي. نږدې راتلونکې په 2023 کې، د OpenAI او د ګوګل د DeepMind ځینې څېړونکو او مدیرانو او ځینو کارپوهانو وړاندوینه وکړه چې د 15 کلونو څخه په کمه موده کې به د AGI (ټوليزه مصنوعي ځيرکتيا) سیسټم د ټورینګ ټیسټ او نورو څو اړخیزو ازموینو کې د بریالي کېدو وړ وي. دا سیسټم به د انسان په څېر جامع او عمومي فعالیت ولري یا دا چې کړنې به يې د انسان کړنو ته ډېرې نږدې وي. == سرچينې == {{لړسرچينې|refs=<ref name="K"> {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = کرزویل | نام =ری | پیوند نویسنده=ری کرزویل| عنوان = [[:en:The Singularity Is Near|تکینگی نزدیک است]] | سال = ۲۰۰۵| ناشر = وایکینگ |مکان = ایالات متحده | صفحه=صفحهٔ ۲۶۰ | شابک = ۹۷۸-۰-۶۷۰-۰۳۳۸۴-۳}} </ref><ref name="ted"> {{یادکرد وب | نام خانوادگی=جان |نام= جرج |عنوان=دوران هوش مصنوعی | نشانی=http://tedxtalks.ted.com/video/The-Age-of-Artificial-Intellige |اثر =TEDxLondonBusinessSchool | ناشر=[[تد]]|تاریخ=۲۰۱۳ | پیوند مرده=بله | زبان=انگلیسی}} </ref><ref name="Newell_1963"> {{یادکرد کتاب | نام خانوادگی = نیوول | نام = آلن | پیوند نویسنده = آلن نیوول | نام خانوادگی۲ = سیمون | نام۲ = ه. ا. | پیوند نویسنده۲ = هربرت الکساندر سیمون | نام ویراستار = ادوارد | نام خانوادگی ویراستار = فاین‌باوم | پیوند ویراستار = ادوارد فاین‌باوم | فصل = GPS, a Program That Simulates Human Thought | عنوان = Computers & Thought| ترجمه عنوان = کامپیوترها و فکر | نشانی = http://digitalcollections.library.cmu.edu/awweb/awarchive?type=file&item=33607 | نشانی بایگانی = https://web.archive.org/web/20170822071454/digitalcollections.library.cmu.edu/awweb/awarchive?type=file&item=33607 | تاریخ بایگانی = {{میلادی|۲۰۱۷|۰۸|۲۲}}| فرمت =PDF | تاریخ بازبینی = {{میلادی|۲۰۱۷|۱۲|۲۶}} | سال = ۱۹۸۹ | سال اصلی = ۱۹۶۳ | ناشر = [[انتشارات ام‌آی‌تی]] | شابک = ۹۷۸۰۲۶۲۶۹۱۳۳۸ | صفحات = صفحات ۲۷۹–۲۹۳ }} </ref><ref name="Britannica_AI"> {{یادکرد دانشنامه | نام خانوادگی = کوپلند| نام = جک | پیوند نویسنده = جک کوپلند | مقاله = Artificial intelligence | دانشنامه = [[دانشنامه بریتانیکا]] | سال = ۲۰۱۷ | ماه = اکتبر | ناشر = [[:en:Encyclopædia Britannica, Inc.|Encyclopædia Britannica, Inc]] | شابک = ۱-۵۹۳۳۹-۲۹۲-۳ | پیوند مقاله = https://www.britannica.com/technology/artificial-intelligence | تاریخ بازبینی = {{میلادی|۲۰۱۷|۱۲|۲۶}} | نشانی بایگانی = https://web.archive.org/web/20171213235532/https://www.britannica.com/technology/artificial-intelligence |تاریخ بایگانی = {{میلادی|۲۰۱۷|۱۲|۱۳}} }} </ref><ref name="open2"> {{یادکرد وب |عنوان=Artificial Intelligence | نشانی=http://www.open2.net/nextbigthing/ai/ai_in_depth/in_depth.htm |اثر =[[:en:OpenLearn|اُپن‌لِرن]] |تاریخ=۲۰۰۲ | پیوند مرده=بله | نشانی بایگانی=https://web.archive.org/web/20090925043908/http://www.open2.net/nextbigthing/ai/ai_in_depth/in_depth.htm | تاریخ بایگانی={{میلادی|۲۰۰۹|۰۹|۲۵}} |زبان=انگلیسی}} </ref>}} == بهرنۍ لینک == * [https://sites.google.com/site/narswang/home/agi-introduction د مصنوعي عمومي استخباراتو پورټل د پی وانګ تر څارنې لاندې] * د MIT د [[:en:MIT Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory|کمپیوټر ساینس او مصنوعي استخباراتو لابراتوار]] کې [http://groups.csail.mit.edu/genesis/index.html جینیسس ګروپ] - د کمپیوټرونو په اړه نوې څیړنه چې د انسان استخباراتو ته زیان رسوي * [https://opencog.org/ Opencog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230628003212/https://opencog.org/ |date=2023-06-28 }} [[:en:OpenCog|د انساني کچې مصنوعي استخباراتو پراختیا]] لپاره د متن لوبې پروژه ده * په ویکیا کې [http://academia.wikia.com/wiki/A_Method_for_Simulating_the_Process_of_Logical_Human_Thought د انسان منطقي فکر سمول] * [https://www.openphilanthropy.org/focus/global-catastrophic-risks/potential-risks-advanced-artificial-intelligence/ai-timelines موږ د مصنوعي استخباراتو مهال ویشونو په اړه څه پوهیږو؟] - [[:en:GiveWell#Open_Philanthropy_Project|د پرانیستې فلانتروپی پروژې]] څخه د ادب بیاکتنه 4j3fljzteukh9rt28jm6f4rk1mg5c9r 0 72056 365417 305589 2026-07-29T10:20:42Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365417 wikitext text/x-wiki ګایاتري چکراورتي سپیواک ایف بي اې ( د کال ۱۹۴۲ د فبرورۍ په ۲۴ کې زېږېدلې) یوه هندۍ پوهانده، ادبې نظریه جوړونکې او ښځینه منتقده ده. هغه د کولمبیا په پوهنتون کې پروفیسوره او د پرتلیزوادبیاتو او ټولنې د انستیتوت له بنسټ ايښودونکو څخه ده. <ref name="CU">{{Cite web |title=Gayatri Chakravorty Spivak |url=http://english.columbia.edu/people/profile/409 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180111012404/http://english.columbia.edu/people/profile/409 |archive-date=11 January 2018 |access-date=March 22, 2016 |website=Department of English and Comparative Literature |publisher=Columbia University in the City of New York}}</ref><ref>"Spivak, Gayatri." Encyclopædia Britannica. ''Encyclopædia Britannica Ultimate Reference Suite''. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2014.</ref> له استعمار وروسته د یوې نفوذ لرونکې  روڼ آندې په توګه پېژندل شوې سپیواک د هغې د (( ایا مادون خبرې کولای شي)) په نامه مقاله او د جاکوس دیریدا  دې لا ګراماتولوژې Jacques Derrida's ''De la grammatologie''  ( جا کوس یو الجیریا الاصله فرانسوی فیلسوف و) د ژباړې او معرفی له امله مشهوره ده. هغه د مها سیویتا دیوي ډیر آثار انګلیسی ژبې ته ژباړلي او د هغه په ژوند او لیکلو په طرز یې یاددښتونه لیکلي په تیره بیا د هغه د خیالي نقشې او د سینې کیسې کتاب په اړوند یې ياددښتونه لیکلي. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3hurBgAAQBAJ&q=%22one+of+the+most+influential+postcolonial+intellectuals%22+Spivak&pg=PA210|title=From Agamben to Zizek: Contemporary Critical Theorists: Contemporary Critical Theorists|last=Simons|first=Jon|date=2010-09-10|publisher=Edinburgh University Press|isbn=9780748643264|language=en|access-date=17 October 2020|archive-date=17 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220717125801/https://books.google.com/books?id=3hurBgAAQBAJ&q=%22one+of+the+most+influential+postcolonial+intellectuals%22+Spivak&pg=PA210|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|last1=Morton|first1=Stephen|editor1-last=Simons|editor1-first=Jon|title=From Agamben To Zizek Contemporary Critical Theorists|date=2010|publisher=Edinburgh University Press|location=Edinburgh|isbn=978-0-7486-3973-1|page=210|url=https://books.google.com/books?id=b0wTTPRsPv8C|language=en|access-date=17 October 2020|archive-date=7 April 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407011737/https://books.google.com/books?id=b0wTTPRsPv8C|url-status=live}}</ref> هغې ته د کال ۲۰۱۲ په آرت او فلسفه کې د کیوتو جایزه له دې امله ورکړل شوه چې هغه یوه منتقده تیوري جوړونکې او ښوونکې وه چې د بشر په ملاتړ یې  په نړۍ کې د معنوي استعمار په ضد خبرې کړې دي. په کال ۲۰۱۳ کې هغې د هند له دولت څخه د پادما بوشان دریمه درجه ملکي جایزه ترلاسه کړه. که څه هم هغې له وروستې استعمار سره اړیکې درلودې خو هغې له دې برخې څخه خپل بیلتون په خپل کتاب کې  چې له استعمار څخه وروسته عقل نومېږي او په ۱۹۹۹ کې خپور شو تصدیق کړ. د هغې (( له استعار وروسته د مطالعاتو میراث څنګه د اوسنې استعارپه هکله فکر کوي)) په نامه مقاله چې د جانس ان بوند د نقدی مطالعاتو په ژورنال کې خپره شوه هغې ته ښه مقام ورکړ.  <ref>{{cite web |title=The Kyoto Prize / Laureates / Gayatri Chakravorty Spivak |url=http://www.inamori-f.or.jp/laureates/k28_c_gayatri/prf_e.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316234334/http://www.inamori-f.or.jp/laureates/k28_c_gayatri/prf_e.html |archive-date=16 March 2016 |access-date=19 April 2016 |website=Inamori Foundation |language=en |quote=A Critical Theorist and Educator Speaking for the Humanities Against Intellectual Colonialism in Relation to the Globalized World. |df=dmy}}</ref><ref>{{cite web |title=Columbia University Professor Gayatri Spivak Selected as 2012 Kyoto Prize Laureate in Arts and Philosophy |url=http://kyotoprize-us.org/columbia-university-professor-gayatri-spivak-selected-as-2012-kyoto-prize-laureate-in-arts-and-philosophy-2/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160506053413/http://kyotoprize-us.org/columbia-university-professor-gayatri-spivak-selected-as-2012-kyoto-prize-laureate-in-arts-and-philosophy-2/ |archive-date=6 May 2016 |access-date=19 April 2016 |website=Kyoto Symposium Organization |publisher=Kyoto Prize USA}}</ref><ref>{{cite web |title=Professor Gayatri Spivak Selected as 2012 Kyoto Prize Laureate in Arts and Philosophy |url=http://news.columbia.edu/content/professor-gayatri-spivak-selected-2012-kyoto-prize-laureate-arts-and-philosophy |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160621103307/http://news.columbia.edu/content/professor-gayatri-spivak-selected-2012-kyoto-prize-laureate-arts-and-philosophy |archive-date=21 June 2016 |access-date=19 April 2016 |website=Columbia News |publisher=Columbia University |quote=Known as the 'Nobel of the arts,' the Kyoto Prize is an international award presented annually to individuals who have contributed significantly to the scientific, cultural and spiritual betterment of mankind in categories of advanced technology, basic sciences and arts and philosophy.}}</ref><ref name="pib4">{{cite web |date=25 January 2013 |title=Padma Awards Announced |url=http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181119042602/http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 |archive-date=19 November 2018 |access-date=25 January 2013 |publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)]]}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Spivak|first1=Gayatri Chakravorty|title=How the Heritage of Postcolonial Studies Thinks Colonialism Today|journal=Janus Unbound: Journal of Critical Studies|date=11 November 2021|volume=1|issue=1|pages=19–29|url=https://journals.library.mun.ca/index.php/JU/article/view/2309/1826|access-date=28 October 2023|archive-date=16 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231016041941/https://journals.library.mun.ca/index.php/JU/article/view/2309/1826|url-status=dead}}{{psc|date=October 2023}}</ref> == ژوند == === د ژوند لومړي وختونه === سپیواک د ګایاتری چکراورتي په نامه  د هند په کلکته کې د پارېس چندرا (پلار) او سیوانی چکراورتي ( مور) په کور کې وزېږېده. د سنټ جان دیوسیسن د نجونو په لېسه کې له زده کړو بشپړولو وروسته هغه په کلکته کې پریزدینسې په کالج کې چې د کلکتې د پوهنتون تر ادارې لاندې و شامله شوه او په کال ۱۹۵۹ کې ترې فارغه شوه. <ref name="reader">{{cite book|editor1-last=Landry|editor1-first=Donna|editor2-last=MacLean|editor2-first=Gerald|title=The Spivak Reader|chapter=Reading Spivak|date=1996|publisher=Routledge|location=New York|isbn=978-0415910019|pages=1–4|chapter-url=https://books.google.com/books?id=gCHcsaSi-sUC&pg=PT12|access-date=21 April 2016|archive-date=4 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104025848/https://books.google.com/books?id=gCHcsaSi-sUC&pg=PT12|url-status=live}}</ref> سپیواک دوه ځله واده کړی. لومړی واده یې له تلبات سپیواک ( ۱۹۶۴ـ۱۹۷۷) او دویم واده یې له باسودي چاترجی سره و. هغه ماشومان نه لري. <ref name=":0">{{cite news|last1=Smith|first1=Dinitia|title=Creating a Stir Wherever She Goes|url=https://www.nytimes.com/2002/02/09/arts/creating-a-stir-wherever-she-goes.html|work=The New York Times|date=9 February 2002}}</ref> === د ۱۹۶۰ او ۱۹۷۰ کلونه === په کال ۱۹۵۹ کې، له فارغېدو وروسته، هغه د انګلیسي ژبې د ښوونکې په توګه چې په یوه اونۍ کې یې ۴۰ ساعته درس ورکاوه دنده پیدا کړه. د هغې د ام اې د درجې تیزس له ام اچ ابرام  ( یو امریکایي ادبي منتقد ) سره د وردس ورت ( یو انګرېزی شاعر او ادیب ) د بې ګناهې د استا‌ذولۍ په هکله و. په کال ۱۹۶۱ کې سپیواک د امریکا  په کومېل پوهنتون کې د انګلیسي ژبې د فراغت له پروګرام سره یوځای شوه. هغې امریکا ته د دې پروګرام کې ګډون له پاره په هغو پیسو سفر وکړ چې په اصطلاح د ژوند د ګرو کولو پروګرام څخه یې په پور اخیستې وې. په کال ۱۹۶۲ کې چې نوره ونه توانېده د انګلیسي ژبې دپارتمنت څخه مالي مرسته تر لاسه کړي، هغه د پرتلیزو ادبیاتو په نامه یوه بل پروګرام ته لاړه که څه هم په فرانسوي او جرمني کې یې بشپړ چمتو والی نه درلود.  د هغې دیسرتشن د نوموړي پروګرام لومړي دایرکتر پاول دي من تر لارښوونې لاندې د (( زه باید خپل ځان بیا جوړ کړم)) : د دبلیو بي ییتز ( یو ایرلندی شاعر او ډرامه لیکونکی و)  ژوند او شاعري په نامه و. په ۱۹۶۳ او ۱۹۶۴ کې، د کمبریج د ګیرتون کالج ته د یوې تحقیق کوونکې زده کوونکې په توګه لاړه او هلته یې پروفسیور ټي آر هېن تر لارښوونې لاندې د ييتز په شاعرۍ کې د غزلي موضوع د پرمختګ د بیا ښودلو په هکله لیکنه وکړه. هغې د کال ۱۹۶۳ په دوبي کې د آیرلند په سلیګو کې د دوبي په ښوونځي کې د (( ییتس او د مرګ موضوع )) په نامه وړاندې کړه. ( هغه هلته په کال ۱۹۸۷ کې د ییتز اوسنې ځای ځایګي ته ستنه شوه ). <ref name="reader2">{{cite book|editor1-last=Landry|editor1-first=Donna|editor2-last=MacLean|editor2-first=Gerald|title=The Spivak Reader|chapter=Reading Spivak|date=1996|publisher=Routledge|location=New York|isbn=978-0415910019|pages=1–4|chapter-url=https://books.google.com/books?id=gCHcsaSi-sUC&pg=PT12|access-date=21 April 2016|archive-date=4 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104025848/https://books.google.com/books?id=gCHcsaSi-sUC&pg=PT12|url-status=live}}</ref> د کال ۱۹۶۵ په مني کې، سپیواک د لووا په پوهنتون کې د انګلیسي ژبې په دپارتمنت کې مرستیاله پروفیسوره شوه هغې په کال ۱۹۷۰ کې خپل موقف تر لاسه کړ. هغې د خپل  د داکترۍ دیزرتشن خپور نه کړ بلکه تصمیم یې ونیو چې د ییتس په اشعارو د نقد یو کتاب ولیکي چې دهغې د لسانس دورې زده کوونکو ته پرته له دې چې د دې فکری موقعیت  ته زیان ورسوي دلاس رسي وړ وي. د دې پایله د هغې لومړی کتاب و چې د تنکیو ځوانانو لپاره لیکل شوی و چې نوم یې (( زه پخپله باید ځان بیا جوړ کړم)): د دبلیو بي ییتس ژوند او  شعرونه.<ref>{{Cite book|url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/gayatri-chakravorty-spivak/myself-must-i-remake-the-life-and-poetry-of-w-b/|title=MYSELF MUST I REMAKE: The Life and Poetry of W. B. Yeats by Gayatri Chakravorty Spivak {{!}} Kirkus Reviews|language=en-us|access-date=10 March 2018|archive-date=4 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104025242/https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/gayatri-chakravorty-spivak/myself-must-i-remake-the-life-and-poetry-of-w-b/|url-status=live}}</ref> په کال ۱۹۶۷ کې، د ځان د  رغولو لپاره د منظمو هڅو په لړ کې، سپیواک یو کتاب واخیست چې د لا ګراماتولوژي نومیده او لیکوال یې داسې څوک وه چې ده نه پېژانده. دې وپتیله چې دا کتاب وژباړي او په هغه یې د ژباړن یوه اوږده سریزه ولیکله. دا خپرونه په فوري توګه یو بری و، او د(( ژپاړن سریزه)) په نړۍ کې د ادبي نقد د فلسفي د پېژندلو په توګه یې  استعمالېدل پیل شول او د دې کتاب لیکوال جاکوس دریدا و چې سپيواک په کال ۱۹۷۱ کې ورسره لیدلي و. <ref>{{Cite web |title=Gayatri Spivak on Derrida, the subaltern, and her life and work |url=https://conversations.e-flux.com/t/gayatri-spivak-on-derrida-the-subaltern-and-her-life-and-work/4198 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180310010714/https://conversations.e-flux.com/t/gayatri-spivak-on-derrida-the-subaltern-and-her-life-and-work/4198 |archive-date=10 March 2018 |access-date=2018-03-09 |website=e-flux conversations |language=en}}</ref> په کال ۱۹۷۴ کې، سپيواک د لووا د پوهنتون د پرتلیزو ادبیاتو په دپارتمنت کې د  MFA  ( دښکلو هنرونو ماسترۍ) اساس کېښود. راتلونکي کال کې هغه د پرتلیزو ادبیاتو د څانګې مشره شوه او استادۍ ته یې ارتقا وکړه. په کال ۱۹۷۸ کې، هغه د شیکاګو په پوهنتون کې د انساني علومو ملي پروفیسوره وه. هغې له دې وروسته  د هستوګنه لرونکي  او لیدونکې ډیرې استادۍ او فیلوشیپونه تر لاسه کړل. په کال ۱۹۷۸ کې، هغه  په استین کې  تکزاس پوهنتون ته د د انګلیسي ژبې او پرتلیزو ادبیاتو د استادې په توګه لاړه. <ref>{{Cite web |title=Writing at Iowa &#124; the Writing University |url=http://www.writinguniversity.org/content/writing-iowa |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190617150913/https://www.writinguniversity.org/content/writing-iowa |archive-date=17 June 2019 |access-date=19 March 2016}}</ref> === له ۱۹۸۰ څخه تر اوسه === په کال ۱۹۸۲ کې، هغه د ایموري په پوهنتون کې د انګلیسي او پرتلیزو ادبیاتو دا لانګ ستریت پروفېسورې استادې په توګه وګمارل شوه. په کال ۱۹۸۶ کې، هغه د پیتسبرګ په پوهنتون کې د انګلیسي ژبې  لومړنۍ میلون پروفیسوره  شوه اوهلته یې د کلتورې مطالعاتو پروګرام جوړ کړ. له ۱۹۹۱ څخه را په دې خوا، هغه  د کولمبیا د پوهنتون د یوې فاکولتې د غړې او د اوالون د بنسټ پروفیسوره ده چې په انساني علومو کې تدریس کوی اوهمدلته  هغه په کال ۲۰۰۷ کې د انساني علومو پروفیسوره شوه. له کال ۱۹۸۶ څخه را په دېخوا، سپيواک د لویدیځ بنګال او بیحار/ جارخند تر منځ په سرحد کې د بې ځمکې او نالوسته ځوانانو او کوچنیانو په روزنه او تدریس کې ښکېل ده.  دا ډول دوامداره هڅه د دې لپاره وه چې تر څو هغې معرفت پېژندنې ته لاس رسی پیدا شي چې د کیست د سیستم ( داسیستم په هند کې د اجتماعي طبقه بندۍ نمونه اي توکمیز مثال دي) د زرونو کلونو ظلم په واسطه زیانمن شوی دی او سپیواک ته یې دا موکه ورکړه چې د نړي په وضعیت اود های تیوری  ( لوړې نظریې) په محدودیتونو په واضحه توګه  پوه شی. په کال ۱۹۹۷ کې، د هغې ملګري لور میتزګر، چې په جرمني کې د نازي دولت څخه ژوندۍ پاتې وه دې ته لس زره ډالره ورکړل ترڅو په کلیوالو سیمو کې د ښوونې اوروزنې په برخه کې مرسته وکړي. هغې له دې پیسو سره د خپلې کیوتو د جایزې د پيسو ډیره برخه یو ځای کړه او د کلیوالي ښوونې روزنې لپاره یې د پارېس چندرا او سیوانی چکراورتي یادګاري بنسټ جوړ کړ. == کار == سپيواک د دیراید د دیرا ګراماتولوژي د کتاب د ژباړې له امله چې په هغه کې د ژباړې مقدمه هم شامله وه او په هغه کې (( د ځان د انعکاسولو لپاره نوي ستندردونه تعین شوي و)) شهرت ته ورسېده. له دې وروسته د "Subaltern Studies Collective" ( د فرعي مطالعاتو مجموعه) د یوې غړې په توګه، هغې د امپریالیزم او  نړیوال فیمینیزم ( د نارینه وو او ښځو د ټولنیزو او سیاسي حقونو د تساوۍ د ملاتړ غورځنګ)  په اړوند یولړ تاریخي مطالعات او ادبې نقدونه تر سره کړل هغې ډيرۍ وخت ځان یوه عملي مارکسسته فیمینسته او ادبي منتقده بللې ده. د هغې سیاسي اخلاقي اندېښنې د هغې خلا لپاره دي چې د مادونانو له خوا ډکېږي په تېره د مادونو ښځو چې هم په  خبرو اترو متودونو او هم د لویدیځو کلتوري بنسټونو کې شاملې دي. ادوارد ساید دسپيواک د کار په اړه لیکلي، (( هغه د غیرغربي ښځو د ادب د تیورۍ په مطالعه کې مخکښه ده او د دې نقش ډير پخوانی او مرتبط راپور یې جوړ کړ چې لاهم مونږ سره شته. <ref name="spivak_reader">{{cite book|title=The Spivak Reader: Selected Works of Gayatri Chakravorty Spivak|publisher=Routledge|year=1996|isbn=9780415910019|pages=1–4|chapter=Reading Spivak|chapter-url=https://books.google.com/books?id=gCHcsaSi-sUC&pg=PT12|access-date=19 April 2016|archive-date=4 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104025848/https://books.google.com/books?id=gCHcsaSi-sUC&pg=PT12|url-status=live}}</ref><ref name="thehindu">{{cite news|last=Lahiri|first=Bulan|date=6 February 2011|title=Speaking to Spivak|newspaper=[[The Hindu]]|location=Chennai, India|url=http://www.thehindu.com/books/in-conversation-speaking-to-spivak/article1159208.ece|access-date=7 February 2011|archive-date=24 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130424182808/http://www.thehindu.com/books/in-conversation-speaking-to-spivak/article1159208.ece|url-status=live}}</ref><ref>Dinitia Smith, [https://www.nytimes.com/2002/02/09/arts/creating-a-stir-wherever-she-goes.html "Creating a Stir Wherever She Goes,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501112532/http://www.nytimes.com/2002/02/09/arts/creating-a-stir-wherever-she-goes.html|date=1 May 2017}} ''New York Times'' (9 February 2002) B7.</ref> === آیا مادون خبرې کولای شي === د سپيواک د (( آیا مادون خبرې کولای شي)) د کال ۱۹۸۸ مقاله ، سپیواک  دفیمینستانو هغه کتار کې راوستله چې هغوی د ښځو په باره کې د فکر کولو په وخت کې  تاریخ، جغرافیا او طبقه په پام کې نیسي. د (( آیا مادون خبرې کولای شي)) په مقاله کې سپيواک  <ref name="sharp6">{{cite book|last=Sharp|first=J.|title=Geographies of Postcolonialism|chapter=Chapter 6, Can the Subaltern Speak?|publisher=SAGE Publications|year=2008}}</ref> == سرچينې == eeag9b6tr1j2oxushiw7jjkvpiozjfx 10 73928 365399 336923 2026-07-29T07:17:48Z شاه زمان پټان 26102 365399 wikitext text/x-wiki {{#که:{{{1|<noinclude>a</noinclude>}}}|<{{{tag|span}}} class="anonymous-show">{{{1|<noinclude>تاسو اوسمهال خپل گڼون ته ننوتي نه ياست.</noinclude>}}}</{{{tag|span}}}>}}{{#که:{{{2|<noinclude>a</noinclude>}}}|<{{{tag|span}}} class="user-show">{{{2|<noinclude>تاسو خپل گڼون ته ننوتي ياست.</noinclude>}}}</{{{tag|span}}}>}}<noinclude> {{لاسوند}} </noinclude> 2bkurwrokjcx76eazfnonud9n1286t8 4 74270 365397 324389 2026-07-29T07:14:40Z شاه زمان پټان 26102 365397 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:Wikipedia_Autoconfirmed.svg|ښي|150x150px]] '''تاييد شوي کارنان''' [[ويکيپېډيا:د کارنانو لاسرسي کچې|کارن ډله]]‌ ده چې په خپلکارې توګه د [[ويکيپېډيا:گڼون ولې جوړ کړم؟|ثبت شوي کارن ګڼوڼ]] چې د هغې له جوړېدو ۴ورځې تېرې شوې اوسي او لږ تر لږه ۱۰ سمونونه ولري، ورکول کيږي. دا واک کارن ته د مخونو د بېلابېلو سرليکونو د [[ويکيپېډيا:اخږل|يوځای]] کولو واک ورکوي. — او نه يوازې عادي ليکنې بلکې هغه ليکنې او مخونه چې د [[ويکيپېډيا:پازوالان|پازوالانو]] له خوا [[ويکيپېډيا:ژغورنې تګلار#نيمه ژغورل شوي|نيمه ژغورل شوي]] وي، هم سمولی شي. {{Quote box | width = 20% | border = 1px | align = left | bgcolor = #F5FAFF | fontsize = 1em | title_bg = #CEE0F2 | qalign = center | quote = ستاسې کارنکچه :{{که آی پي|تاسو ګڼوڼ نه دی جوړ کړی، نو ستاسې کارننوم '''{{color|DarkRed|تاييد شوی کارن ګڼوڼ نه دی}}''' | '''{{خپلکاری تاييد شوی|{{color|DarkGreen| خپلکاره تاييد شوی کارن دی }}|{{color|DarkRed|}}}}'''}}. }} د ويکيپېډيا تاييدشوي کارن دليل د [[ويکيپېډيا:ورانکاري|ورانکارۍ]] او [[ويکيپېډيا:ورانکاری سمون|ورانکاري سمون]] مخنيوی دی، مشهورو مخونو ته اجازه يوازې هغه کارنانو ته ورکول کيږي چې دا يې ثابته کړې وي چې دوی کولی شي سم سمون او پرځای سمون وکړي او د دې پاڼو په سمون کې رغنده رول لوبولی شي، دا ډله يوازې په هغه وخت کې چې يو کارن [[ويکيپېډيا:سمون ارزونه|سمون ارزونه]] وننګوي، د ړنګولو قابل ده. [[پښتو ويکيپېډيا]]اوسمهال {{NUMINGROUP:confirmed}} '''تاييد شوي کارنان''' لري. {{که آی پي|تاسو تراوسه گڼون نه دی جوړ کړی؛ نو ستاسو کارن‌نوم '''{{color|DarkRed|خپلکاره تاييد شوی گڼون نه دی}}'''|'''{{خپلکاری تاييد شوی|{{color|DarkGreen|خپلکاره تاييد شوی گڼون دی}}|{{color|DarkRed|}}}}'''}}. p3p9810hzb4t0t1mowkcfhoyhk3gvcn 365398 365397 2026-07-29T07:15:51Z شاه زمان پټان 26102 365398 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:Wikipedia_Autoconfirmed.svg|ښي|150x150px]] '''تاييد شوي کارنان''' [[ويکيپېډيا:د کارنانو لاسرسي کچې|کارن ډله]]‌ ده چې په خپلکارې توګه د [[ويکيپېډيا:گڼون ولې جوړ کړم؟|ثبت شوي کارن ګڼوڼ]] چې د هغې له جوړېدو ۴ورځې تېرې شوې اوسي او لږ تر لږه ۱۰ سمونونه ولري، ورکول کيږي. دا واک کارن ته د مخونو د بېلابېلو سرليکونو د [[ويکيپېډيا:اخږل|يوځای]] کولو واک ورکوي. — او نه يوازې عادي ليکنې بلکې هغه ليکنې او مخونه چې د [[ويکيپېډيا:پازوالان|پازوالانو]] له خوا [[ويکيپېډيا:ژغورنې تګلار#نيمه ژغورل شوي|نيمه ژغورل شوي]] وي، هم سمولی شي. {{Quote box | width = 20% | border = 1px | align = left | bgcolor = #F5FAFF | fontsize = 1em | title_bg = #CEE0F2 | qalign = center | quote = ستاسې کارنکچه :{{که آی پي|تاسو تراوسه گڼون نه دی جوړ کړی؛ نو ستاسو کارن‌نوم '''{{color|DarkRed|خپلکاره تاييد شوی گڼون نه دی}}'''|'''{{خپلکاری تاييد شوی|{{color|DarkGreen|خپلکاره تاييد شوی گڼون دی}}|{{color|DarkRed|}}}}'''}}. }} د ويکيپېډيا تاييدشوي کارن دليل د [[ويکيپېډيا:ورانکاري|ورانکارۍ]] او [[ويکيپېډيا:ورانکاری سمون|ورانکاري سمون]] مخنيوی دی، مشهورو مخونو ته اجازه يوازې هغه کارنانو ته ورکول کيږي چې دا يې ثابته کړې وي چې دوی کولی شي سم سمون او پرځای سمون وکړي او د دې پاڼو په سمون کې رغنده رول لوبولی شي، دا ډله يوازې په هغه وخت کې چې يو کارن [[ويکيپېډيا:سمون ارزونه|سمون ارزونه]] وننګوي، د ړنګولو قابل ده. [[پښتو ويکيپېډيا]]اوسمهال {{NUMINGROUP:confirmed}} '''تاييد شوي کارنان''' لري. tsibxkp1if8oegdb4b3uxdu4yclmlyp 10 74272 365400 312298 2026-07-29T07:22:12Z شاه زمان پټان 26102 365400 wikitext text/x-wiki {{main other||{{#if:{{{1|<noinclude>a</noinclude>}}}|<{{{tag|span}}} class="autoconfirmed-show">{{{1|<noinclude>You are autoconfirmed.</noinclude>}}}</{{{tag|span}}}>}}{{#if:{{{2|<noinclude>a</noinclude>}}}|<{{{tag|span}}} class="unconfirmed-show">{{{2|<noinclude>You are not autoconfirmed.</noinclude>}}}</{{{tag|span}}}>}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> mtg2mmwh084lcv2g61o7a221h1x7zpp 365402 365400 2026-07-29T07:23:52Z شاه زمان پټان 26102 د [[ځانګړی:ونډې/شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) له خوا شوې 365400 بڼه بېرته وګرځول شوه 365402 wikitext text/x-wiki {{main other||{{#if:{{{1|<noinclude>a</noinclude>}}}|<{{{tag|span}}} class="autoconfirmed-show">{{{1|<noinclude>تاسې خپلکاری تاييد شوی کارن ياست.</noinclude>}}}</{{{tag|span}}}>}}{{#if:{{{2|<noinclude>a</noinclude>}}}|<{{{tag|span}}} class="unconfirmed-show">{{{2|<noinclude>تاسې خپلکاری تاييد شوی کارن نه ياست.</noinclude>}}}</{{{tag|span}}}>}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> slliv83hcstwz56l5w8wvuley2mbcaw 0 83654 365394 352634 2026-07-29T00:38:32Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365394 wikitext text/x-wiki NFT (Non-Fungible Token)  یا نه تبادله کېدونکی توکن یو ځانګړی ډیجیټل پیژندونکی دی، چې په بلاک‌چین کې ثبت کیږي، ترڅو مالکیت او اعتبار تصدیق کړي.  NFT نه کاپی کېدای شي، نه بدیل کېدای او نه هم وېشل کېدای شي. د NFT  مالکیت په بلاک‌چین کې ثبت کیږي، او مالک یې انتقالولی شي، چې بیا دا پلور او تبادلې ته اجازه ورکوي. په لومړیو کې د پانګونې د نوي ډول په توګه معرفي شو، خو د ۲۰۲۳ کال د سپتمبر تر میاشتې، یوه څیړنه ښيي چې له ۹۵٪ څخه زیات NFT ټولګې هیڅ مالي ارزښت نه درلود.<ref>{{Cite web|title=Definition of NFT|date=July 20, 2023|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/NFT|website=[[Merriam-Webster]]}}</ref><ref name="Yang2023">{{cite news|last1=Yang|first1=Maya|title=The vast majority of NFTs are now worthless, new report shows|url=https://www.theguardian.com/technology/2023/sep/22/nfts-worthless-price|access-date=26 September 2023|work=The Guardian|date=22 September 2023}}</ref><ref name="Vigliarolo2023">{{cite news|last1=Vigliarolo|first1=Brandon|title=95% of NFTs now totally worthless, say researchers|url=https://www.theregister.com/2023/09/21/95_percent_nfts_worthless/|access-date=26 September 2023|work=The Register|date=21 September 2023|language=en}}</ref> هر څوک کولی شي NFTs جوړ کړي، او دا د لږ یا هېڅ کوډینګ مهارت ته اړتیا نه لري. NFTs معمولاً د ډیجیټل فایلونو لکه هنري اثارو، عکسونو، ویډیوګانو او آډیو ریفرنسونه لري. ځکه چې NFTs په ځانګړي ډول سره د پېژندنې وړ دي، نو دوی له کریپټو اسعارو سره توپیر لري، ځکه چې کریپټو اسعار بدلیدونکي (fungible) دي، خو NFTs نه دي (non-fungible token). د NFT پلویان ادعا کوي چې دا توکنونه د اعتبار عام سند یا د مالکیت ثبوت چمتو کوي، خو د NFT حقوقي حیثیت لا هم نامعلوم دی. د بلاک‌چین له خوا تعریف شوی NFT مالکیت هیڅ ثابت حقوقي مانا نه لري. NFT معمولا د چاپ حق، فکري ملکیت حقوق، یا د اړوند ډیجیټل فایل نور قانوني حقوق نه تضمینوي. NFT د اړوند فایل شریکول یا کاپي کول نه محدودوي او د ورته فایلونو لپاره د نویو NFTs جوړیدو مخه نه نیسي. د NFT بازار د ۲۰۲۰ څخه تر ۲۰۲۱ کال پورې د پام وړ وده وکړه، د تبادلې حجم یې له $۸۲ میلیونه څخه $۱۷ میلیارد ته لوړ شو.  NFTs د ګوماني پانګونو لپاره کارول شوي، خو د بلاک‌چین د انرژي لګښت او کاربن اثر له امله یې انتقادونه هم ترلاسه کړي دي. د هنر د درغلیو لپاره د NFTs کارول هم بحثونه راپورته کړي.  د NFT بازار د اقتصادي بلبل یا Ponzi  سکیم سره پرتله شوی.  په ۲۰۲۲ کال کې، د NFT بازار سقوط تجربه کړ، چې د ۲۰۲۲ کال د مۍ میاشت د اټکل له مخې، د پلور شمیر یې له ۲۰۲۱ څخه ۹۰٪ کم شوی و.<ref>{{Cite web|date=March 10, 2022|title=NFTs Hit $17B In Trading in 2021, Up 21,000%|url=https://www.pymnts.com/nfts/2022/nfts-hit-17b-in-trading-in-2021-up-21000/|access-date=May 5, 2022|website=pymnts.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Genç|first=Ekin|date=October 5, 2021|title=Investors Spent Millions on 'Evolved Apes' NFTs. Then They Got Scammed.|url=https://www.vice.com/en/article/investors-spent-millions-on-evolved-apes-nfts-then-they-got-scammed/|access-date=November 9, 2021|website=[[Vice Media]]}}</ref><ref>{{Cite news|last=Hawkins|first=John|date=January 13, 2022|title=NFTs, an overblown speculative bubble inflated by pop culture and crypto mania|work=The Conversation|url=https://theconversation.com/nfts-an-overblown-speculative-bubble-inflated-by-pop-culture-and-crypto-mania-174462|access-date=May 7, 2022}}</ref><ref name="flatlining">{{Cite web|last=Vigna|first=Paul|date=May 3, 2022|title=NFT Sales Are Flatlining|url=https://www.wsj.com/articles/nft-sales-are-flatlining-11651552616|access-date=May 5, 2022|website=[[The Wall Street Journal]]}}</ref> == ځانګړنې == NFT (غیر تبادله کیدونکی توکن) یو ډیجیټل فایل دی، چې په بلاک‌چین کې ساتل کیږي او د پلور او تبادلې وړ دی.  NFTs د ځانګړو شتمنیو (ډیجیټل یا فزیکي) سره تړل کېدای شي، لکه انځور، هنر، موسیقي یا د سپورتي پیښو ثبتونه. دا کیدای شي د مشخص هدف لپاره د شتمنۍ د کارولو حقوق ورکړي. NFTs په ډیجیټل بازارونو کې تبادله کېدای شي، خو د قانوني چوکاټ نه شتون یې مالکیت غیر رسمي کوي، چې حقوقي پلي کیدو ته هیڅ تضمین نه لري. زیاتره NFTs یوازې د حیثیت سمبول په توګه کارول کیږي، پرته له دې چې مالک ته اصلي قانوني حقوق ورکړي.<ref>{{Cite journal|last1=Wilson|first1=Kathleen Bridget|last2=Karg|first2=Adam|last3=Ghaderi|first3=Hadi|date=October 2021|title=Prospecting non-fungible tokens in the digital economy: Stakeholders and ecosystem, risk and opportunity|journal=Business Horizons|volume=65|issue=5|pages=657–670|doi=10.1016/j.bushor.2021.10.007|s2cid=240241342|url=https://repositorio.unal.edu.co/handle/unal/81769}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mayor|first=Daniel|date=April 4, 2022|title=NFTs and the Legitimizing Power of Copyright|url=https://lawreview.law.miami.edu/nfts-legitimizing-power-copyright/|access-date=June 7, 2025|archive-date=May 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505051042/https://lawreview.law.miami.edu/nfts-legitimizing-power-copyright/|url-status=dead}}</ref><ref name="$69 million for digital art?">{{Cite news|last=Dean|first=Sam|date=March 11, 2021|title=$69&nbsp;million for digital art? The NFT craze, explained|work=Los Angeles Times|url=https://www.latimes.com/business/technology/story/2021-03-11/nft-explainer-crypto-trading-collectible|access-date=March 12, 2021}}</ref><ref name="Kastrenakes">{{Cite web|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=March 11, 2021|title=Beeple sold an NFT for $69&nbsp;million|url=https://www.theverge.com/2021/3/11/22325054/beeple-christies-nft-sale-cost-everydays-69-million|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321215043/https://www.theverge.com/2021/3/11/22325054/beeple-christies-nft-sale-cost-everydays-69-million|archive-date=March 21, 2021|access-date=March 21, 2021|website=[[The Verge]]}}</ref><ref name="Mendis-2021">{{Cite web|last=Mendis|first=Dinusha|date=August 24, 2021|title=When you buy an NFT, you don't completely own it – here's why|url=http://theconversation.com/when-you-buy-an-nft-you-dont-completely-own-it-heres-why-166445|access-date=November 23, 2021|website=The Conversation|language=en}}</ref><ref name="vice right-clicker">{{Cite web|last=Gault|first=Matthew|date=November 3, 2021|title=What the Hell Is 'Right-Clicker Mentality'?|url=https://www.vice.com/en/article/what-the-hell-is-right-clicker-mentality/|access-date=November 3, 2021|website=[[Vice (magazine)|Vice]]}}</ref> NFTs  د کریپټو توکنونو په څیر عمل کوي، خو برعکس، دا نه تبادله کیدونکي دي (Non-Fungible)، ځکه چې د کریپټو اسعارو په څیر د یو بل سره متقابل بدلیدو وړ نه دي. د NFT د معلوماتو لینکونه چې د اصلي هنر د ذخیره کولو جزیات ښيي، د "link rot" (د معلوماتو ورکیدو ستونزې) له امله اغیزمن کېدای شي.<ref>{{Cite news|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=March 25, 2021|title=Your Million-Dollar NFT Can Break Tomorrow If You're Not Careful|work=The Verge|url=https://www.theverge.com/2021/3/25/22349242/nft-metadata-explained-art-crypto-urls-links-ipfs|access-date=March 31, 2021}}</ref> === کاپي رایټ (د کاپي حق) === NFT  یوازې د بلاک‌چین ثبت مالکیت ثبوت کوي، خو دا معنی نه لري چې مالک د اصلي ډیجیټل شتمنۍ فکري ملکیت حقوق لري. یو شخص کولای شي خپل کار د NFT په توګه وپلوري، خو اخیستونکی د چاپ حق نه ترلاسه کوي. پلورونکی ممکن د ورته کار اضافي NFT نسخې جوړولو څخه منع نه وي. د قانوني متخصص Rebecca Tushnet په وینا: ''"د یوه مفهوم له مخې، اخیستونکی هر هغه څه ترلاسه کوي چې د هنر نړۍ یې د ترلاسه کولو حق ورکوي. هغوی چاپ حق نه لري، پرته له دې چې واضح انتقال شوی وي."<ref>{{Cite news|last=Gallagher|first=Jacob|date=March 15, 2021|title=NFTs Are the Biggest Internet Craze. Do They Work for Sneakers?|language=en-US|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/nfts-and-fashion-collectors-pay-big-money-for-virtual-sneakers-11615829266|access-date=June 26, 2021|issn=0099-9660}}</ref><ref name="Thaddeus-Johns-2021">{{Cite news|last=Thaddeus-Johns|first=Josie|date=March 11, 2021|title=What Are NFTs, Anyway? One Just Sold for $69 Million.|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/11/arts/design/what-is-an-nft.html|access-date=June 26, 2021|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite news|date=March 3, 2021|title=NFT blockchain drives surge in digital art auctions|publisher=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/technology-56252738|access-date=March 12, 2021}}</ref>''<ref>{{Cite news|last=Salmon|first=Felix|date=March 12, 2021|title=How to exhibit your very own $69&nbsp;million Beeple|work=Axios|url=https://www.axios.com/beeple-crypto-nft-art-a4c631d1-d173-46a5-b514-9732b2fcecaf.html|access-date=March 13, 2021|archive-date=November 22, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211122005804/https://www.axios.com/beeple-crypto-nft-art-a4c631d1-d173-46a5-b514-9732b2fcecaf.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Clark-2021">{{Cite news|last=Clark|first=Mitchell|date=March 11, 2021|title=NFTs, explained|work=The Verge|url=https://www.theverge.com/22310188/nft-explainer-what-is-blockchain-crypto-art-faq|access-date=March 11, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|last=Majocha|first=Courtney|title=Memes for Sale? Making sense of NFTs|url=https://today.law.harvard.edu/memes-for-sale-making-sense-of-nfts/|access-date=June 26, 2021|website=Harvard Law Today}}</ref> ځینې NFT پروژې، لکه Bored Apes، د هر انځور فکري ملکیت حقوق واضح ډول مالک ته سپاري.  CryptoPunks  د NFT ټولګه وه چې په پیل کې یې مالکین له سوداګریزو کارولو منع کړي وو، خو وروسته له دې چې د ټولګې اصلي شرکت یې ملکیت واخیست، سوداګریز کارولو ته یې هم اجازه ورکړه.<ref>{{Cite web|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=March 11, 2022|title=Bored Ape Yacht Club creator buys CryptoPunks and Meebits|url=https://www.theverge.com/2022/3/11/22973394/bored-ape-yacht-club-cryptopunks-meebits-nft|access-date=July 19, 2022|website=The Verge|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ifeanyi|first=K. C.|date=January 18, 2022|title=The Bored Ape Yacht Club apes into Hollywood|url=https://www.fastcompany.com/90706534/the-bored-ape-yacht-club-apes-into-hollywood|access-date=July 19, 2022|website=Fast Company|language=en-US}}</ref> == تاریخچه == === لومړۍ پروژې === لومړی پیژندل شوی  NFT، "Quantum"، د Kevin McCoy او Anil Dash لخوا د ۲۰۱۴ کال د می په میاشت کې جوړ شو. دا د Jennifer McCoy له خوا جوړ شوی ویډیو کلیپ و، چې Kevin McCoy  د Namecoin بلاک‌چین کې ثبت کړ.  McCoy دا ویډیو د Seven on Seven کنفرانس پر مهال د نیویارک په New Museum  کې، د $۴ په بیه Dash  باندې وپلورله.  McCoy او Dash دې ټیکنالوژي ته "monetized graphics" نوم ورکړ، چې په صریحه توګه یې غیر تبادله کیدونکی، د تبادلې وړ بلاک‌چین مارکر دNamecoin له خوا ملاتړ شوي زنځیري میټا‌ډاټا له لارې له هنر سره وصل کړ.<ref>{{Cite web|last=Cascone|first=Sarah|date=May 7, 2021|title=Sotheby's Is Selling the First NFT Ever Minted – and Bidding Starts at $100|url=https://news.artnet.com/market/sothebys-is-hosting-its-first-curated-nft-sale-featuring-the-very-first-nft-ever-minted-1966003|access-date=November 12, 2021|website=Artnet News|language=en-US}}</ref><ref name="dash2">{{Cite news|last=Dash|first=Anil|date=April 2, 2021|title=NFTs Weren't Supposed to End Like This|url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2021/04/nfts-werent-supposed-end-like/618488/|access-date=May 5, 2021|website=The Atlantic|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|last=Ostroff|first=Caitlin|date=May 8, 2021|title=The NFT Origin Story, Starring Digital Cats|language=en-US|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/the-nft-origin-story-starring-digital-cats-11620446425|access-date=December 12, 2021|issn=0099-9660}}</ref> د NFT لومړۍ پروژه Etheria د ۲۰۱۵ کال د اکتوبر په میاشت کې پیل شوه او د Ethereum لومړني پراختیایي کنفرانس (DEVCON 1) کې په لندن کې نندارې ته وړاندې شوه. دا پروژه د Ethereum بلاک‌چین له پیل درې میاشتې وروسته معرفي شوه. د Etheria زیاتره ۴۵۷ د تبادلې وړ شپږ‌ضلعي ټایلونه د څه باندې پنځو کلونو لپاره هېڅ و نه پلورل شوې، تر هغه چې د ۲۰۲۱ کال د مارچ په ۱۳، د NFTs نوي شهرت د پلور طوفان رامنځته کړ. په ۲۴ ساعتونو کې، د اوسنۍ او پخوانۍ نسخې ټول ټایلونه، چې هر یو یې د ۱ ETH (د پرانیستې پر مهال $۰.۴۳) سخت‌کوډ شوي وو، ټولټال په $۱.۴ میلیون سره وپلورل شول.<ref>{{Cite web|date=April 8, 2021|title=The Cult of CryptoPunks|url=https://techcrunch.com/2021/04/08/the-cult-of-cryptopunks/|access-date=May 5, 2021|website=TechCrunch|language=en-US|archive-date=May 6, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506142353/https://techcrunch.com/2021/04/08/the-cult-of-cryptopunks/|url-status=live}}</ref> په ۲۰۱۶ کال کې، د Rare Pepes "نیمه تبادله کیدونکي"NFT  پروژه، د Bitcoin بلاک‌چین له لارې د Counterparty  پروتوکول پر بنسټ رامنځته شوه، چې دا پروژه د Pepe the Frog میم پر بنسټ وه، چې د هنرمندانو یوې ټولنې یې د تنظیم شوي ډایرکټري له لارې خپل کارونه وړاندې کول.  Counterparty پروتوکول، چې په ۲۰۱۴ کال کې جوړ شوی و، د ډیجیټل شتمنیو د ایجاد لپاره کارول کیده.  Rare Pepes د لومړیو بلاک‌چین هنري ټولګو څخه وه، چې د NFT مفهوم ته یې پراختیا ورکړه.<ref>* {{Cite web|last=Faife|first=Corin|date=2017-01-27|title=Meme Collectors Are Using the Blockchain to Keep Rare Pepes Rare|url=https://www.vice.com/en/article/collectors-are-using-the-blockchain-to-keep-rare-pepes-rare/|access-date=2023-11-28|website=Vice|language=en}} * {{Cite news|last=Ostroff|first=Caitlin|date=2021-05-08|title=The NFT Origin Story, Starring Digital Cats|language=en-US|work=The Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/the-nft-origin-story-starring-digital-cats-11620446425|access-date=2023-11-28|issn=0099-9660}} * {{Cite news|last1=Casey|first1=Michael J.|last2=Vigna|first2=Paul|date=2014-11-12|title=BitBeat: Bitcoin 2.0 Firm Counterparty Adopts Ethereum's Software|language=en-US|work=The Wall Street Journal|url=http://blogs.wsj.com/moneybeat/2014/11/12/bitbeat-bitcoin-2-0-firm-counterparty-adopts-ethereums-software/|access-date=2023-11-28|issn=0099-9660}} * {{Cite web|title=ERC-721: Non-Fungible Token Standard|url=https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-721|access-date=2023-11-28|website=Ethereum Improvement Proposals|language=en}}</ref> په ۲۰۱۷ کال کې، څو NFT پروژې په Ethereum بلاک‌چین کې رامنځته شوې، چې د ERC-20 تبادله کیدونکي توکن معیار یې کاراوه.  Curio Cards د ۲۰۱۷ کال د می په میاشت کې د Ethereum لومړنی هنري NFT پروژه ګڼل کیږي، چې د کارت شکل لرونکي هنرونه، د مختلفو انځورونو ډولونه او طنزي سوداګریز لوگوګانې په کې شاملي دي. CryptoPunks  د ۱۰,۰۰۰ پکسل شوي کرکټرونو تولیدي هنر پروژه وه، چې د ۲۰۱۷ کال د جون په میاشت کې رامنځته شوه، او وروسته یې د NFT بازار کې ستره تجارتي بریا ترلاسه کړه.  EtherRock د ۲۰۱۷ کال د دسمبر په میاشت کې د Ethereum بلاک‌چین کې د کلیپ‌آرت پر بنسټ د ډبرو انځورونو ټولګه وه، چې یوازې ۱۰۰ توکنونه یې تولید شوي وو.<ref>* {{Cite news|last=León|first=Riley de|date=2021-10-01|title=Doodles used to create Gary Vaynerchuk NFT collection sell for $1.2 million in Christie's auction|url=https://www.cnbc.com/2021/10/01/christies-auctioned-gary-vaynerchuks-nft-art-for-1point2-million.html|access-date=2023-11-28|publisher=CNBC|language=en}} * {{Cite news|date=2021-09-21|title=Christie's Is Now Accepting Ether in Exchange for Ethereum's Earliest NFTs|url=https://observer.com/2021/09/christies-is-now-accepting-ether-in-exchange-for-ethereums-earliest-nfts/|access-date=2023-11-28|website=[[The New York Observer]]|language=en-US}} * {{Cite news|date=2021-09-21|title=Christie's Is Now Accepting Ether in Exchange for Ethereum's Earliest NFTs|url=https://observer.com/2021/09/christies-is-now-accepting-ether-in-exchange-for-ethereums-earliest-nfts/|access-date=2023-11-28|website=[[The New York Observer]]|language=en-US}}</ref><ref>* {{Cite web|last=Matney|first=Lucas|date=2021-04-08|title=The Cult of CryptoPunks|url=https://techcrunch.com/2021/04/08/the-cult-of-cryptopunks/|access-date=2023-11-28|website=TechCrunch|language=en-US}} * {{Cite news|last=Linares|first=Maria Gracia Santillana|title=Crypto Punk Mania: The Top 10 NFT Collections Of 2022|url=https://www.forbes.com/sites/mariagraciasantillanalinares/2023/01/11/crypto-punk-mania-the-top-10-nft-collections-of-2022/|access-date=2023-11-28|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>* {{Cite news|title=EtherRock NFTs are now worth millions, but are they the originals?|url=https://fortune.com/2021/08/27/etherrock-nfts-worth-millions/|access-date=2023-11-28|website=Fortune|language=en}} * {{Cite web|last=Gottsegen|first=Will|date=2021-08-17|title=Free Clipart of a Cartoon Rock Is Selling for $300,000 as NFTs|url=https://www.vice.com/en/article/free-clipart-of-a-cartoon-rock-is-selling-for-dollar300000-as-nfts/|access-date=2023-11-28|website=Vice|language=en}}</ref> CryptoKitties، چې د Ethereum بلاک‌چین کې مشهوره لوبه وه، د ۲۰۱۷ کال د نومبر په میاشت کې پیل شوه، او د ERC-721 غیر تبادله کیدونکي توکن معیار بنسټ یې کیښود. د ERC-721 معیار، چې په ۲۰۱۸ کال کې رسمي خپور شو، د CryptoKitties د لومړنۍ نسخې سره یې یو څه توپیر درلود.<ref>* {{Cite journal|last1=Bamakan|first1=Seyed Mojtaba Hosseini|last2=Nezhadsistani|first2=Nasim|last3=Bodaghi|first3=Omid|last4=Qu|first4=Qiang|date=2022-02-09|title=Patents and intellectual property assets as non-fungible tokens; key technologies and challenges|journal=Scientific Reports|volume=12|issue=1|pages=2178|doi=10.1038/s41598-022-05920-6|pmid=35140251|pmc=8828876|arxiv=2304.10490|bibcode=2022NatSR..12.2178B|issn=2045-2322}} * {{Cite journal|last1=Nadini|first1=Matthieu|last2=Alessandretti|first2=Laura|last3=Di Giacinto|first3=Flavio|last4=Martino|first4=Mauro|last5=Aiello|first5=Luca Maria|last6=Baronchelli|first6=Andrea|date=2021-10-22|title=Mapping the NFT revolution: market trends, trade networks, and visual features|journal=Scientific Reports|volume=11|issue=1|pages=20902|doi=10.1038/s41598-021-00053-8|pmid=34686678|pmc=8536724|arxiv=2106.00647|bibcode=2021NatSR..1120902N|s2cid=235266255|issn=2045-2322}} * {{Cite web|last=Schroeder|first=Stan|date=2017-12-04|title=How to play CryptoKitties, the insanely popular crypto game|publisher=Mashable|url=https://mashable.com/article/how-to-play-cryptokitties|access-date=2023-11-21}}</ref><ref>{{cite web|last1=Vereš|first1=Igor|title=Identification of Unusual Transactions in Blockchain Networks|url=https://www.researchgate.net/publication/333774473|publisher=[[Slovak University of Technology in Bratislava]], Informatics and Information Technologies|date=April 2019}}</ref> == سرچينې == pl9ab1aeijh3j4zsau5ilxk04uwv9hg 0 87561 365392 2026-07-28T20:32:55Z ~2026-42167-07 40250 د "پښتو سکسي ويډيو" تورو مخ جوړ شو 365392 wikitext text/x-wiki پښتو سکسي ويډيو byyhdr3pi1ep35qw54iiqd80aukmkax 10 87562 365405 2026-07-29T07:36:39Z شاه زمان پټان 26102 د "{{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ) --> {{کينډۍ لنډلار|Tag}} دا کينډۍ د [[اېکس‌اېم‌اېل]] په بڼه مخکې له مخکې ډلبندي شوې لنډلاره د نښلن نومولو لپاره برابروي. چې تر ډېره د لار..." تورو مخ جوړ شو 365405 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ) --> {{کينډۍ لنډلار|Tag}} دا کينډۍ د [[اېکس‌اېم‌اېل]] په بڼه مخکې له مخکې ډلبندي شوې لنډلاره د نښلن نومولو لپاره برابروي. چې تر ډېره د لارښود مخونو يا شننپاڼو کې کارېږي. == کارونې تگلار == * '''لومړی ارزښت''' — ''(الزامي)'' د [[ااېچ‌تي‌اېم‌اېل]] نښلن نوم * '''دوهم ارزښت''' — نښلن په کوم ډول وښودل شي: ** <code>ج</code> يا <code>جوړه</code> - ''(تلواليز)'' د پرانېستي او تړلي نښلن يوه جوړه ښودل: {{نښلن|font|جوړه}} *** برای مانع شدن از قرار گرفتن سه نقظهٔ پیش‌فرض، یک پارامتر {{پارا|منځپانگه}} خالی بیافزایید. ** <code>آ</code> یا <code>آغاز</code> - فقط نښلن آغازین از یک جفت باز و بسته را نمایش می‌دهد: {{نښلن|span|آغاز}} ** <code>پ</code> یا <code>پایان</code> - فقط نښلن پایانی از یک جفت باز و بسته را نمایش می‌دهد: {{نښلن|span|پایان}} ** <code>ت</code> یا <code>يوگړی</code> - یک نښلن يوگړیی را نمایش می‌دهد: {{نښلن|br|يوگړی}} * '''منځپانگه=''' — منځپانگهی متنی نښلن‌ها * '''پارامترها=''' — هر پارامتری که در نښلن آغازین گنجانده می‌شود == نمونه‌ها == * <code><nowiki>{{نښلن|ref}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|منځپانگه=مثال}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|منځپانگه=مثال}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|آغاز}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|آغاز}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|آغاز|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|آغاز|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|پایان|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|پایان|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|جفت|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|جفت|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|آغاز|پارامترها=group="note"}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|آغاز|پارامترها=group="note"}} * <code><nowiki>{{نښلن|references|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|references|يوگړی}} * <code><nowiki>{{نښلن|br|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|br|يوگړی}} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|تمرین | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ --> }}</includeonly> 2808q7u5nqs8uxsxnuyui65v9y8jet2 365406 365405 2026-07-29T07:40:25Z شاه زمان پټان 26102 365406 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ) --> {{کينډۍ لنډلار|Tag}} دا کينډۍ د [[اېکس‌اېم‌اېل]] په بڼه مخکې له مخکې ډلبندي شوې لنډلاره د نښلن نومولو لپاره برابروي. چې تر ډېره د لارښود مخونو يا شننپاڼو کې کارېږي. == کارونې تگلار == * '''لومړی ارزښت''' — ''(الزامي)'' د [[ااېچ‌تي‌اېم‌اېل]] نښلن نوم * '''دوهم ارزښت''' — نښلن په کوم ډول وښودل شي: ** <code>ج</code> يا <code>جوړه</code> - ''(تلواليز)'' د پرانېستي او تړلي نښلن يوه جوړه ښودل: {{نښلن|font|جوړه}} *** برای مانع شدن از قرار گرفتن سه نقظهٔ پیش‌فرض، یک پارامتر {{پارا|منځپانگه}} خالی بیافزایید. ** <code>پ</code> یا <code>پرانېستل</code> - يوازې پرانېستی نښلن د يوې پرانېستې او تړلې جوړې ښيي: {{نښلن|span|پرانېستل}} ** <code>ت</code> یا <code>تړل</code> - فقط نښلن پایانی از یک جفت باز و بسته را نمایش می‌دهد: {{نښلن|span|تړل}} ** <code>ي</code> یا <code>يوگړی</code> - يو يو گړی نښلن ښيي: {{نښلن|br|يوگړی}} * '''منځپانگه=''' — د نښلن ليکنيزه منځپانگه * '''ارزښتونه=''' — هر ارزښت چې په پرانېستي نښلن کې ځای پرځای کېږي == بېلگې == * <code><nowiki>{{نښلن|ref}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|منځپانگه=مثال}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|منځپانگه=مثال}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|جفت|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|جفت|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|پرانېستل|پارامترها=group="note"}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|پرانېستل|پارامترها=group="note"}} * <code><nowiki>{{نښلن|references|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|references|يوگړی}} * <code><nowiki>{{نښلن|br|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|br|يوگړی}} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|تمرین | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ --> }}</includeonly> pf65y8jglbcc53e3si9n63c036h422w 365407 365406 2026-07-29T07:46:26Z شاه زمان پټان 26102 365407 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ) --> {{کينډۍ لنډلار|Tag}} دا کينډۍ د [[اېکس‌اېم‌اېل]] په بڼه مخکې له مخکې ډلبندي شوې لنډلاره د نښلن نومولو لپاره برابروي. چې تر ډېره د لارښود مخونو يا شننپاڼو کې کارېږي. == کارونې تگلار == * '''لومړی ارزښت''' — ''(الزامي)'' د [[ااېچ‌تي‌اېم‌اېل]] نښلن نوم * '''دوهم ارزښت''' — نښلن په کوم ډول وښودل شي: ** <code>ج</code> يا <code>جوړه</code> - ''(تلواليز)'' د پرانېستي او تړلي نښلن يوه جوړه ښودل: {{نښلن|font|جوړه}} *** د درې‌گونو تلواليزه ټکو د مخنيوي لپاره يو تش {{پارا|منځپانگه}} ارزښت ورزيات کړئ. ** <code>پ</code> یا <code>پرانېستل</code> - د پرانسېتې او تړلې جوړې یوازې لومړۍ نښلن ښیې: {{نښلن|span|پرانېستل}} ** <code>ت</code> یا <code>تړل</code> - د پرانسېتې او تړلې جوړې یوازې وروستی نښلن ښیې: {{نښلن|span|تړل}} ** <code>ي</code> یا <code>يوگړی</code> - يو يوگړی نښلن ښيي: {{نښلن|br|يوگړی}} * '''منځپانگه=''' — د نښلن ليکنيزه منځپانگه * '''ارزښتونه=''' — هر ارزښت چې په پرانېستي نښلن کې رانغاړل شوی وي == بېلگې == * <code><nowiki>{{نښلن|ref}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|منځپانگه=بېلگه}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|منځپانگه=بېلگه}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|جوړه|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|جوړه|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|پرانېستل|ارزښتونه=group="note"}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|پرانېستل|ارزښتونه=group="note"}} * <code><nowiki>{{نښلن|references|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|references|يوگړی}} * <code><nowiki>{{نښلن|br|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|br|يوگړی}} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ --> }}</includeonly> 0r7hc3kxhr5w18dx50jboaxdj4t89v1 365410 365407 2026-07-29T07:46:54Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Tag/لاسوند]] مخ [[کينډۍ:نښلن/لاسوند]] ته ولېږداوه 365407 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ) --> {{کينډۍ لنډلار|Tag}} دا کينډۍ د [[اېکس‌اېم‌اېل]] په بڼه مخکې له مخکې ډلبندي شوې لنډلاره د نښلن نومولو لپاره برابروي. چې تر ډېره د لارښود مخونو يا شننپاڼو کې کارېږي. == کارونې تگلار == * '''لومړی ارزښت''' — ''(الزامي)'' د [[ااېچ‌تي‌اېم‌اېل]] نښلن نوم * '''دوهم ارزښت''' — نښلن په کوم ډول وښودل شي: ** <code>ج</code> يا <code>جوړه</code> - ''(تلواليز)'' د پرانېستي او تړلي نښلن يوه جوړه ښودل: {{نښلن|font|جوړه}} *** د درې‌گونو تلواليزه ټکو د مخنيوي لپاره يو تش {{پارا|منځپانگه}} ارزښت ورزيات کړئ. ** <code>پ</code> یا <code>پرانېستل</code> - د پرانسېتې او تړلې جوړې یوازې لومړۍ نښلن ښیې: {{نښلن|span|پرانېستل}} ** <code>ت</code> یا <code>تړل</code> - د پرانسېتې او تړلې جوړې یوازې وروستی نښلن ښیې: {{نښلن|span|تړل}} ** <code>ي</code> یا <code>يوگړی</code> - يو يوگړی نښلن ښيي: {{نښلن|br|يوگړی}} * '''منځپانگه=''' — د نښلن ليکنيزه منځپانگه * '''ارزښتونه=''' — هر ارزښت چې په پرانېستي نښلن کې رانغاړل شوی وي == بېلگې == * <code><nowiki>{{نښلن|ref}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|منځپانگه=بېلگه}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|منځپانگه=بېلگه}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|جوړه|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|جوړه|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|پرانېستل|ارزښتونه=group="note"}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|پرانېستل|ارزښتونه=group="note"}} * <code><nowiki>{{نښلن|references|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|references|يوگړی}} * <code><nowiki>{{نښلن|br|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|br|يوگړی}} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ --> }}</includeonly> 0r7hc3kxhr5w18dx50jboaxdj4t89v1 365412 365410 2026-07-29T07:48:28Z شاه زمان پټان 26102 /* کارونې تگلار */ 365412 wikitext text/x-wiki {{لاسوند څېرمه مخ}} <!-- مهرباني وکړئ وېشنيزې د دې مخ پای کې په ټاکلي ځای او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ) --> {{کينډۍ لنډلار|Tag}} دا کينډۍ د [[اېکس‌اېم‌اېل]] په بڼه مخکې له مخکې ډلبندي شوې لنډلاره د نښلن نومولو لپاره برابروي. چې تر ډېره د لارښود مخونو يا شننپاڼو کې کارېږي. == کارونې تگلار == * '''لومړی ارزښت''' — ''(الزامي)'' د [[ااېچ‌تي‌اېم‌اېل]] نښلن نوم * '''دوهم ارزښت''' — نښلن په کوم ډول وښودل شي: ** <code>ج</code> يا <code>جوړه</code> - ''(تلواليز)'' د پرانېستي او تړلي نښلن يوه جوړه ښودل: {{نښلن|font|جوړه}} *** د درې‌گونو تلواليزه ټکو د مخنيوي لپاره يو تش {{کينډۍ:پارا|منځپانگه}} ارزښت ورزيات کړئ. ** <code>پ</code> یا <code>پرانېستل</code> - د پرانسېتې او تړلې جوړې یوازې لومړۍ نښلن ښیې: {{نښلن|span|پرانېستل}} ** <code>ت</code> یا <code>تړل</code> - د پرانسېتې او تړلې جوړې یوازې وروستی نښلن ښیې: {{نښلن|span|تړل}} ** <code>ي</code> یا <code>يوگړی</code> - يو يوگړی نښلن ښيي: {{نښلن|br|يوگړی}} * '''منځپانگه=''' — د نښلن ليکنيزه منځپانگه * '''ارزښتونه=''' — هر ارزښت چې په پرانېستي نښلن کې رانغاړل شوی وي == بېلگې == * <code><nowiki>{{نښلن|ref}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|منځپانگه=بېلگه}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|منځپانگه=بېلگه}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل}} * <code><nowiki>{{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|font|پرانېستل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|تړل|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|span|جوړه|منځپانگه=سلام}}</nowiki></code> ← {{نښلن|span|جوړه|منځپانگه=سلام}} * <code><nowiki>{{نښلن|ref|پرانېستل|ارزښتونه=group="note"}}</nowiki></code> ← {{نښلن|ref|پرانېستل|ارزښتونه=group="note"}} * <code><nowiki>{{نښلن|references|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|references|يوگړی}} * <code><nowiki>{{نښلن|br|يوگړی}}</nowiki></code> ← {{نښلن|br|يوگړی}} <includeonly>{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|ازمون‌مخ | | <!-- وېشنيزې د دې کرښې لاندې او ويکي‌خپلمنځي په ([[ويکيپېډيا:ويکي‌اومتوک]] کې وليکئ --> }}</includeonly> brwdjz789n1dj72xjoxjm4lzl0ty92i 10 87563 365409 2026-07-29T07:46:53Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Tag]] مخ [[کينډۍ:نښلن]] ته ولېږداوه 365409 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:نښلن]] hbhl6w5sumfwl6flh85ulnyfxc3bcsa 10 87564 365411 2026-07-29T07:46:54Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Tag/لاسوند]] مخ [[کينډۍ:نښلن/لاسوند]] ته ولېږداوه 365411 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:نښلن/لاسوند]] tugs4xzh0p83z5v21h9tr4tuvjw23d5 1 87565 365418 2026-07-29T11:48:40Z ~2026-42124-64 40255 /* دانسان مغز سومره نېورونونه لرې */ نوې برخه 365418 wikitext text/x-wiki == دانسان مغز سومره نېورونونه لرې == دانسان مغر سومره نېورونونه لرې [[ځانگړی:ونډې/&#126;2026-42124-64|&#126;2026-42124-64]] ([[د کارن خبرې اترې:&#126;2026-42124-64|talk]]) ۲۹ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۱:۴۸ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) ld4sotccaykjlyjq7tk1sb2w9bwc3te