ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې مهال‌ليک د مهال‌ليک خبرې اترې چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 0 7479 365503 360007 2026-08-03T13:34:43Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365503 wikitext text/x-wiki {{ويکيسازنه}} {{Taxobox | color = lightgreen | name = Strawberry | image = StrawberryWatercolor.jpg | image_width = 240px | image_caption = | regnum = [[Plant]]ae | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Rosales]] | familia = [[Rosaceae]] | subfamilia = [[Rosoideae]] | tribus = [[Potentilleae]] | subtribus = [[Fragariinae]]<ref>{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?4744 |title=Fragaria |work=[[Germplasm Resources Information Network]] |publisher=[[United States Department of Agriculture]] |date=2008-03-03 |accessdate=2009-02-17}}</ref> | genus = '''''Fragaria''''' | genus_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] | subdivision_ranks = [[Species]] | subdivision = ''20+ species; see text'' }} ځمكنی توت په كلونو كلونو په وحشي ډول شنه كيدل، دا بوټي مخكي له ميلاد څخه وكرل شو او د پخوانيو روميانو له خوا ارزښتناك و ګڼل شول، د روميانو له سقوط څخه وروسته خپل ارزښت يي له لاسه وركړ تر هغه چې په منځني پيړيو (Middle Age) كلونو كي په اروپا كي دوباره څرګند شو. او وروسته له هغه دابوټي بيا د طبي كيفيت او خوند له مخي ارزښتناك وګڼل شو. اګر چې په هغه وخت كي توت داسي خوشبو او خوندور نه وو لكه چې اوس دي نو له دي امله دا توت په پراخه توګه تيت نه شول. په ۱۸ پيړي كي كله چې د طبيعت پټ رازونه څرګند شول ځمكنی توت په يوه خوشمزه ميوه بدل شول او په پراخه توګه د قدر وړ شول. په ۱۷۱۴ كال كي يوه فرانسوي انجينير د پيرو او چېلي هيوادونه ته د هسپانوي كارونو د ليدلو لپاره وليږل شو، هغه ځمكنی توت چې د اروپايي توتو څخه څو ځله غټ و هغه كشف كړل هغه دا توت د نموني په ډول فرانسي ته راوړل او وروسته هلته وكرل شول، دا تر هغه خوندور نه و كله چې Cross Breding په مابين د دي توتو د نوعو او دشمالي امريكا هغه نوعي چې هلته كرل شوي وو، واقع شو چې په نتيجه كي يي دو رګه (hybride) ځمكنی توت چې لوي او خواږه وو، او په چټكي په اروپا كي عام شول، منځ ته را غلل. ځمكنی توت لكه نوري ميوي د يوي تجملي ميوي په توګه د پډايه خلكو لپاره تر ۱۹مه پيړي نيمايي پوري پاتي شول، كله چې د اورګاډيو كرښي جوړي شوي او ترانسپورت چټك شو، ځمكنی توت هم لري ځايو ته وليږدول شول، ځمكنی توت اوس يوه ډېره عامه ميوه په نړي كي ده، په اوسني وخت كي امريكا، فرانسه، ايتاليا، جاپان، استراليا او نوي زيلاند په لويه او تجارتي پيمانه د ځمكنیو توليدونكي دي. د ځمكنیو توتو نموم له پخواني انګليسي) Old English(يعني streawberige څخه اخيستل شويدي كوم چې تركيب شوي له streaw په معني د واښه "straw" او berige په معني د "berry". يعني توت دي چې ددي دليل واضح ندي. دا ممكن د runners واښه ته ورته شكل يا مطلق معني د واښو، خاشاك او سبوس وي چې ارتباط د بوټي د تيت ظاهريدل دي. په زړه پوري داده چې په جرمني هيوادونو (هالند، جرمني، انګلستان چې په جرمني ژبو پړاو لري) وحشي ځمكنی توت ټولوي او په واښو يي سره پيي، په هغه ملكو كي خلكو straw-berry پيدا كړه ترڅو چې يوه اسانه كلمه چې ددوي جامعي ته قابل د ملاحظي وي. هلته يو بل بديل هم شته چې دا كلمه د Anglo-Saxon د يو فعل څخه اخيستل شوي چې "strew" په معني د شا او خوا تيتيدل) (spread around كوم چې streabergen وه Strea په معني د "strew"او Bergen په معني د "berry" يا ميوه ده او له هغه ځايه او وخته په straubery، strauberryاو بالاخره په strawberry كلمه كومه چې نن ورځ استعماليږي بدل شوي ده. دا نوم كيداي شي چې له دي حقيقت څخه اخيستل شوي وي چې داميوه او ډېر runners په تيت او پاشان شكل "strewn" د ځمكي په مخ ظاهريږي. == عامه ريښه پيژندنه Popular etymology: == چې دا د باغوانانو د mulching عمليي چې د ځمكنی [[توت]] لپاسه يي واښه استعمالول ترڅو ميوه له يخ وهلو (rot) څخه وژغوري (دا ريښه پيژندنه په Old Farmer's Almanac 2005 كي پيدا كيږي) اګر چې داسي يو مدرك په لاس كي نشته چې د Anglo-Saxons خلكوكوم وخت ځمكنی توت كرلي وي او حتي لږ ددي عملياتو په اړه پوه شوي وي. ځمكنی توت د كورنيو كروندو لپاره يوښه مناسب بوټى او غوره ميوه ده ځكه بوتي په چټكۍ سره ميوه توليدوي او د روزنې لپاره لږې ځمكې ته اړتيا لري، هر بوټى په لومړي كال كښې ¼ حصه ميوه توليدوي كه بوټي په كتارونو كښې په كمه فاصله وكرل شي25 بوټي په نورماله توګه د يوې متوسطې كورنۍ لپاره په كافي اندازه توت توليدوي. حاصل معمولا په دوهم او درېم كال لږيږي، نو له دې كبله نوي بوټي په درېم او ځلورم كال له سره بايد كينول شي. ځمكنی توت جلبونكې ميوه د ښه خوند سره توليدوي، ځمكنی توت په لويه پيمانه ويتامين سي Vitamin C لري. دځمكنی توتوډېر كلتيوارونه د تازه خوړولو او ديخ پروسس لپاره ښه مناسب دي. زيات خلك ددې ميوې له تازه خوړولوڅخه خوند اخلي، همدارنګه له دې څخه دلوړكيفيت مربا او شيرنۍ جوړيږي. ځمكنی توت strawberry(Fragaria) د Plant جنس Genus او د Rosaceae له فاميل څخه دي، په نړي كي له ۲۰ څخه ډېري نومول شوي نوعي species او ډېري دورګه hybrids او cultivars يي وجود لري. تر ټولو عمده ځمكنی توت چې په تجارتي بڼه كرل كيږي د Garden strawberry a Fragaria × چې د ananassa hybrid له دورګه والي څخه منځ ته راغلي دي. ==ساختمان Morphology== == دځمكنی توت ګل او پرمختللي ميوه == ځمكنی توت يوه ثانوي ميوه) accessory fruit(ده، د ميوي غوښينه بڼه له تخمدان څخه سرچېنه نه اخلي مګر له peg څخه چې د hypanthium كوم چې تخمدان يي ساتلي، سرچېنه اخلي. نو له تخنيكي نظره تخمونه اصلي ميوه ددي بوټي ده او غوښينه برخه د ځمكنی توت يو ډول سابه دي. د انكشاف په وخت كي ميوه سپين شنه ته ورته رنګ لري او په ځينو نوعوكي كله چې ميوه پخه شي سره رنګ ته بدليږي. ګل ماننده (rosette growth) نمو د نبات يو ښه پيژندل شوي خاصيت) (characteristicددي بوټي دي. اكثر نوعيrunners دباندي وباسي چې هغه نوي جواني) (bud په څنډو (extremity) كي منځ ته راوړي. پاڼي خصوصا درې برګچې) leaflets (لري مګر تعداد ددي برګچو كيداي شي چې ۵ او يا يوه وي. كله چې ګل يوه مخصوص سره ته ورته ساختمان)(typical rosaceous structure ولري، ميوه ډېره ځانګړي وي، مګرهغه كيداي شي په ګلابو كي له تشكيل شوي ميويrose hip سره په مقايسه و پيژندل شي. په ګلاب ګل كي د ګل د ساقي پاسني برخه كله چې ګلاداني ته ورته شكل ته (vase-shaped cavity) نمو كوي منبسط كيږي يعنيhip) (ته بدليږي هغه چې حقيقي ميوه ياتخم مستوروي (پټوي)، او لرونكي د carpels (د ښځينه د توليد مثل اندام چې عبارت له تخمدان او كلالي څخه دي) په خپله داخلي برخه كي دي. په ځمكنی توت كي Floral axis ساختمان ددي په ځاي چې مقعر شكله وي، د باندي خواته په غوښينه بڼه پړ سيږي، ګنبدي ته ورته (dome-shaped) او يا همواره كتله وي چې درلودونكي د carpels او يا حقيقي ميوي (true fruits)دي، عموما تخم ورته ويل كيږي لږ يا ډېر احاطه شوي وي خو هيڅكله په په پوره ډول نه وي پټ شوي.يو پوخ شوي ځمكنی توت ميوه په حقيقت كي په مناسب ډول د يو ګلاب) (rose له ميوي سره پرتله شي كله چې هغه د سر خوا څخه دباندي خوا ته ووځي. د ځمكنیو توتو په فارمونو كي عموما د شاتو مچېو صنوقونه ايښودل كيږي تر څوګرده افشاني (pollination) ته انكشاف وركړي. == ټولګی بندي == په نړيواله كچه له ۲۰ څخه ډېري د Fragaria species نوعي وجود لري. د ځمكنی توتو كليدي طبقه بندي د هغوي د كروموزومونو د تعداد د تغير له مخي، ددوي نوعي پيژندل كيږي، په عامه ډول ځمكنی توت ۷ قسمه كروموزومونه لري، اګر چې دوي مختلف)polyploidy (بيانوي، ځيني ددوي diploid (دوه سيټه كروموزومونه يعني ۱۴ كروموزومونه)، tetraploid (څلور سيټه كروموزومونه يعني ۲۸ كروموزومونه)، hexaploid (شپږ سيټه ټول ۴۲ كروموزومونه)، octoploid(اته سيټه ټول ۵۶ كروموزومونه) او يا decaploid (لس سيټه ټول ۷۰ كروموزومونه)دي. په عمومي ډول (سره له استثنا)، دځمكنی توتو نوعي species چې ډېر كروموزومونه ولري ډېر قوي دي او لو ي بوټي له ډېرو ميوو سره توليدوي. Diploid species • Fragaria daltoniana • Fragaria iinumae • Fragaria nilgerrensis • Fragaria nipponica • Fragaria nubicola • Fragaria vesca (Woodland Strawberry) • Fragaria viridis • Fragaria yezoensis Tetraploid species • Fragaria moupinensis • Fragaria orientalis Hexaploid species • Fragaria moschata (Musk Strawberry) Octoploid species and hybrids • Fragaria x ananassa (Garden Strawberry) • Fragaria chiloensis (Beach Strawberry) • Fragaria iturupensis (Iturup Strawberry) • Fragaria virginiana (Virginia Strawberry) Decaploid species and hybrids • Fragaria × Potentilla hybrids • Fragaria × vescana يو تعدا د نوري نوعي طرح شويدي، ځيني يي اوس د subspecies له يوه د پاسنو نوعو څخه پيژندل شوي (د GRIN taxonomy database جدول وګوري) Mock Strawberry او Barren Strawberry دواړه د Fragaria سره يو شان دي او په جنس كي نيږدي ارتباط د Potentilla سره لري. == د ځمكنیو توتو ډولونه او دورايتي انتخاب : == June- Bearers ياSpring bearing، Ever-Bearers او Day- Neutral درې ډولونو د ځمكنی توتو دي د Day- Neutral اوEver-Bearer ډول نظرJune- Bearer ته واړه دي. June- Bearers ډول په پسرلي كښې د 2-3 اونيو په اوږدو كې ګلان توليدوي، ميوه او رينر Runners په درې ډول طبقه بندي شوې، وختي فصل د منځنى فصل او ناوخته فصل ورايټي گانو. Ever-bearers ډول درى دورې ميوه، ګلان او Runners د پسرلي،دوبي او مني په دوران كښې توليدوي. Day- Neutral ډول ځمكنی توت د ټول وده ايز فصل په اوږدوكښې ميوه توليدوي. او دټول وده ايز فصل په اوږدو كښې يو ځل Runner توليدوي. د Day- Neutral او Ever-Bearers ډولونه د هغه باغ لرونكو لپاره چې لږه ځمكه لپاره غوره ده. همدا راز دوي كولاي شي په Terraced bed، په بيلرو او ګلدانيو كښې وكري،او كروند ګر كولاي شي ځمكنی توت د ځمكې دپوښښ بوټو په توګه وكري. . June- Bearers دا عادت لري چې پوره بوټى يو فصل له كرلوڅخه وروسته منځ ته راوړي. په Day- Neutral ډول د June- Bearers له ډول څخه توپير لري. هغه دا چې دوي پوره بوټى په لومړني فصل كښې كله چې وكرل شي تشكيلوي. د June- Bearers ډول د كورنيو مزرعولپاره او همدارنګه د تجارتي استعمال له كبله او همدارنګه د خوند او كيفيت له مخې ډېر مشهور او عام او هم ارزښناك دي. په يوځل كتو دانشي معلوميداي چې كوم بوټى Day- Neutral او كوم يو June- Bearers له ډول څخه دي. نو له دې كبله كله چې بوتى كري دا مهمه ده چې څرګند كړي كوم يو ستاسو د خوښې وړ دي. دا غوره ده چې دواړه ډولونه وكرل شي تر څوچې د Day- Neutral ځخه په لومړني كال ميوه تر لاسه كړي او لوړ حاصل او ښه كيفيت د June- Bearers څخه ترلاسه كړي. دكورنيو ميوو كرونكي دانتخاب لپاره يو ډېر شمير ورايټي ګاني لري د June -Bearers لپاره انتخاب دير زيات دي نظرDay -Neutral ډول ته دا مهمه ده چې د پخيدو فصل،حاصل، دميوې اندازه، د يخ وهلو كيفيت او خوند په كيفيت د سپارش شويوكلتيوارونو په اړه و پوهيږو(T-1) لومړي جدول : د ځينو ځمكنیو توتو طبيعي خواص varity Ripening Season (Days After Earliglow) Berry Size Freezing Quality Dessert Quality Yield June-Bearers Earliglow 0 Med‚Large Very Good Very Good Medium Lester 5 Large Fair Good Medium Redchief 5 Large Very Good Good High Surecrop 5 Large Good Good Medium Guardian 8 Very Large Fair Good High Midway 9 Med‚Large Very Good Good High Kent 10 Large Poor Fair High Delite 10 Large Good Fair High Lateglow 12 Large Fair Good High Day-Neutral Tristar 5 Small Good Fair Medium Tribute 5 Small Good Fair Medium د ځمكنی توت ورايټۍ د خوند، د پخوالي فصل، دساتلوظرفيت او د ناروغيو په وړاندې مقاومت په اساس انتخابيږي. د ځمكنی توتو كلتيوار،زر رسيدونكي او وروسته رسيدونكي او د ناروغيو پر وړاندې د تنګښت په اساس طبقه بندي شوي. Strawberry type Fruit size Red stele Verticillium wilt Region of adaptation* June bearing Earligrow medium R3 R N,C,S Annapolis large R S N Honeoye large S S N,C,S Delmarvel large R R N,C,S Seneca medium S S N,C Jewel large S S N,C,S Kent large S S N,C Allstar very large R R N,C,S Day neutrals Tristar medium R R N,C,S Tribute medium R R N,C,S R = resistant to this disease; S=susceptible to this disease. * N = adapted to region north of Interstate 80; C = adapted to region between Interstate 80 and Interstate 70; S = adapted to region south of Interstate 70. == Pathogens and Disease ناروغي اود ناروغيو عوامل == ځمكنی توت هغه ميوه ده چې په پراخه توګه كرل كيږي. ځمكنی توت ښې زهكشي شوې خاورې ته ترجيح وركوي چې په لوړه پيمانه عضوي مواد ولري. بوتي پوره لمر ته اړتيا لري ترڅو لوړ حاصل توليد كړي يعنې شپږ ساعته لمر ته په ورځ كښې اړتيالري. په هغه ځمكه كښې چې د ترمخه رومي بانجان، توربانجان،مرچ او كچالو پكښې كرل شوي وي ځمكنی توت بايد ونه كرل شي ځكه چې په داسې ځمكه كښې بوټى د Verticillum wilt په ناروغۍ چې د ځمكنی توت خطرناكه ناروغي ده ككړيږي يو تعداد د Lepidoptera نوعي د ځمكنی توتو څخه تغذيه كوي. برسيره پر دي د ناروغيو په مقابل كښي د تنګو ورايتيو انتخاب بزګرانو سره د بوټي د ناروغيو د خطر په كمولو كښې مرسته كوي.(T-2) دوهم جدول ته دمقاوموورايتيو سپارښتني ته مراجعه وكړي دوهم جدول د ځينو ځمكنیو توتو د امراضو په مقابل كي مقاومت Variety Leaf Spot Leaf Scorch Red Stele Verticilium Wilt Powdery Mildew June-Bearers Earliglow R R R R S to I Guardian S to I R R R S Midway VS S R I U Lester U R R S R Redchief S R R I R Kent S I S S S Surecrop I to R I R VR U Delite R R R R U Lateglow R R R VR S Day-Neutral Tristar T T R T to R R Tribute T T R R R S = susceptible, VS = very susceptible, I = intermediate reaction, R = resistant (the disease does not occur on that cultivar or only to a very small degree), VR = very resistant, T = tolerant (the disease is clearly evident, but with little or no apparent detrimental effect on plant or yield), U = unknown. * Cultivars are only resistant to specific races of the red stele fungus. If races are present in the planting or are introduced into planting for which resistance genes are not available, red stele can develop on "resistant" cultivars. == د كرلو د ځاي سپارښتنه : == ځمكنی توت د كيفيت او ډېر حاصل لپاره پوره اندازه لمر ته اړتيا لري. ځمكنی توت بوټي په مختلفوخاوروكښې د بوټي توليد كولاى شي. كه څه هم چې ښه نتيجه يې د حاصلخيزو ځمكو چې په لويه پيمانه غوره عضوي مواد ولري وركړى دي. [[خاوره]] بايد يوه كمه اندازه تيزابي وي چې پي اچ يې د5.8-6-5 وي. كه چېرې د خاورې حاصلخيزي او تيزابيت معلوم نه وي دا سپارښتنه كيږي چې له [[[[خاوره]]|خاورې]] نه نمونه واخستل شي او تيسټ شي. دا خاورې تيست كيداى شي چې ستاسو د سيمه ايز توسعه وي دفتر په واسطه وشي او همدارنګه ځانګړي ځانګړي ازمايښتونه د عضوي موادو او د بوران لپاره هم بايد وشي، چونه او سره بايد د خاورې د ټيست مطابق واچول شي. ځمكنې توت د خاورې د ډېر لندبل سره حساس دي. كه د لندبل (زهكشي) مشكل وي بوټي بايد په جګ بستر كښې و كرل شي.همدارنګه د ځمكنی توت د كرلو څخه په هغه ساحه كښې چې مخكينى فصل تور بانجان، رومي پانجان او مرچ او يا چمن وي،د حشراتو او ناروغىومشكل ممكن منځ ته راوړي. مهم كرنيز فعاليتونه د ځمكنیو توتو لپاره د كرلو تخنيك او فاصله په مابين د بوټوو، د نامطلوبو بوتو مخنيوى،مناسبي سري استعمال،دغوټيو لر ي كيدل، اوبه لګول، د حاصل اخستلو وروسته دتوتو نويول، د ناروغيو او افتونو مخنيوى،ديخ وهنې او ناروغيو د مخنيوي لپاره د ملچ استعمال دي. دكرني طريقه: د پسرلي شروع تر ټولو غوره وخت د ځمكنیو توتو د كرلو لپاره دي كله چې [[خاوره]] ډېره لندبل ونه لري. په ديرو لندو خاوروكښې دفصل په شروع كښې كرنه بايد تر سره نه شي ځكه د خاورې د يخ وهنې له امله چې د خاورې د پړسوب د بوټي د زخمي كيدو او له منځه تلو سبب ګرځي. ځمكنی توت ريښې، تاج او پاڼي لري (درېم شكل وګورى) تاج يوه لنډه تنه Stem) (ده چې د پاڼو او ريښو تر منځ موقعيت لري.د كرنې په وخت كښې ريښې او نيمايي تاج بايد په خاورو كښې پټ شي. دكرنې لپاره د خاورې سوري په كافي اندازه بايد ژور وي تر ځو ريښې په عموي ډول پكښې ځاي شي.بوټى په داسې ډول چې ريښې يې په [[خاوره]] كښې په افقي شكل ځاي به ځاي شي بايد ونه كرل شي.د June- Bearers بوټي د 12-24in انجوفاصلې په لرلوسره يو له بل نه لرې كرل كيږي.په لنډه فاصله كښې د بوټو رينر بايد كنترول شي، هغه رينرچې ضرورت ورته نشته بايد په لومړي فصل كښې لرې شي د اګيست په مياشت كښې كتارونه بايد 18-24 انچوپورې دي او بوټي بايد 6-8 انچو پورې يو له بل څخه لرې وي. حلقوي تيراسونه هغه وخت پكار وړل كيداى شي كله چې فاصله كمه شي.(ځلورم انځور) د Day- Neutral ځمكنی توتو كښې بوټي 8-12 انچو پورې يو له بل څخه لرې وي او 30-36 انچو پورې فاصله په مابين د دوو قطارونو كښې دي. د لومړني فصل كښي Runner په جريان كښې لرې كري. اوګلان په شپږو لومړنيو هفتو كښې له كرلو وروسته لرې كيږي. === ځمكنی توت څه وخت بايد وكرل شي: === د ځمكنی توتو كرنه په پسرلي كښې هغه محال شروع كيږي چې ځمكه د كار د تر سره كولو اجازه وركړي. كرنه معمولا د مارچ او اپريل په مياشتو كښې مخكښې له دې چې توده هوار راورسيږي تر سره كيږي. كه چېرې [[خاوره]] لنده وي كرنه بايد و ځنډول شي تر څو[[خاوره]] وچه او د كښت لپاره برابره شي.كرنه بايد په وريځ لرونكې ورځ يا په مازديګر كښې تر سره شي. ===د كرنې ژوروالى === بوټى په [[خاوره]] كښې په داسې ډول كيښودل كيږي چې يواځې پاشنۍ ريښې يې په [[خاوره]] پټې شي د بوټي تاج په [[خاوره]] كښې بايد پټ نه شي. بوټي له پنځو اونيو وروسته رينر او نوي بوټي توليدوي. The center plant is set correctly, with the soil just covering the tops of the roots. The plant on the left is set too shallow; the plant on the right too deep. ==اووم انځور== ماپيني بوټي په سم ډول كينول شوي دي خاورې يواځې پاسنۍ ريښې پټې كړې دي. په كيڼ اړخ كښې نبات په لږ ژوروالي سره كرل شوى، ښي اړخ ته بوټي ډېر ژور كرل شوي دي. ===د كرلو سيستم:=== د قطارونو سيستم Method Row System : د June- Bearers كلتيوارونه لپاره داسيستم تر ټولو ښه سيستم دى په دې سيستم كښې د ځمكنیو توتو بوټي يو له بل څخه د 3-18 انچو پورې لرې دي او همدارنګه قطارونه 3-4 فوټه يو له بل څخه لرې دي. تشكيل شويو نويو بوټو daughter Plant بايد پريښودل شي چې ريښې تشكيل كړي تر څو يو گڼ قطار چې له دوه فوټوڅخه پراخه نوي رامنځ ته شي. ===فاصله لرونكى سيستم Spaced Row System :=== په دې سيستم كښې Daughter Plant تعداد كميږي تر څو چې له خپل مورني بوټي Mother Plant څخه زرغون شي. بوټي د 3-18 انچو پورې لرې يو له بل څخه كرل كيږي او قطارونه بايد3-4 فوټو يو له بل څخه لرې وي Daughter Plant يا نوي تشكيل شوي بوټي د ريښو څخه بايد د 4 انچو څخه لرې واقع وي. نور ټول رينر Runner د مورني بوټي څخه بايد پرې شي. ==تصوير:== 4R فاصله وركړل شوې 2R فاصله وركړل شوې گڼ قطارونه ==Hill System == دا يو سيستم د Day- Neutral او Ever -Bearer يو ښه سيتم دي. په دې سيستم كښې ټول Runner له منځه وړل كيږي يواځي اصلي مورني بوټي پريښودل كيږي.ريتر Runner لري كول دمورني بوټي د ښه انكشاف د ډېرو تاجونو او د ګلانو د Stalk سبب كيږي. د نامطلوبو بوټو مخنيوى Weed Control: ميخانيكي طريقه،دملچ استعمال Mulching اود Herbicides كولاى شي چې د د نامطلوبوبوټو څخه خلاصه كرونده ولرو.دمخنيوي لپاره د ميخانيكي طريقې او د ملچ استعمال سپارښتنه كيږي. ===د چوني او سري استعمال:=== د خاورې ازمايښت په لوړه كچه په هر دوو او درېو كلونوكښې د ښه حاصل او كيفيت لپاره ضروري دي. غذايي مواد او چونه كه ضروري وي د خاورې د ازمايښت په نظر كښې نيولو سره د كرنې تر مخه په [[خاوره]] كښې اچول كيږي. يوپونډ (10-10-10) NPK سره بايد په سل فوټ مربع 100ft2 ځمكه كښې وپاشل شي.اويا0.5 پونډه 10-10-10 د باند په شكل 4-6 انچه لرې له بوټو څخه د 7-10 ورځو وروسته له كرلو څخه واچول شي.. دا سره د شپږو انجو په ژوروالي سره بايد په ځمكه كښې خښه شي 1-1.5 pound نايتروجن د جون په نيمايي كښې و پاشل شي كه چېرې باران ډېر وي په نيمايي د اګيست كښې دوهم ځل بايد واچول شي. دميوې اچولوكال كښې 1-1.5 pound نايتروجن وروسته له حاصل اخستلو څخه او داګست په نيمايي كښې وشنل شي. ډېرې سرې بايد ونه لګول شي ځكه د ودې د ډېريدو،د حاصل د كموالي،د يخ وهلو په وړاندې د مقاومت د نه لرلو او د ناروغيو په وړاندې مقاومت له لاسه وركوي. او په ژمي كښې متضرركيږي ===د ګلانو لرې كول Blossom Removal :=== د June- Bearers ځمكنی توتو Flower stalk يا ګلان كله چې څرګنده شي په لومړى فصل كښې لرې شي. لوړ حاصل هغه وخت په لاس راتلاى شي كله چې بوټي پريښودل شي مخكښې له ميوې اچولو څخه خپل لوى سايز ته ورسيږي. Day- Neutral د بوټو غوټۍ په لومړي كال كښې بايد د جون تر نيمايي پورې له منځه لاړې شي. وروسته بايد ګلانو ته اجازه وركړل شي تر ځوچې د ميوې څخه حاصل واخستل شي په پاتې فصل كښې (د اكيست څخه تر اكتوبر پورې). == اوبه لګول Irrigation : == په وچ وده ايز فصل كښې د زياتو اوبو لګولو سپارښتنه كيږي.بوټى د جون له نيمايي څخه د اګست تر نيمايي پورې 1-1.5 انچ اوبه په يوه هفته كښې ضرورت لري. اوبه لګول بايد په ښه منظم ډول تر سره شي. زيات اوبه لګولوته اړتيا نشته پاملرنه بايد وشي چې [[خاوره]] د اوږدې مودې لپاره لنده پاتې نشي. ===د ځمكنیو توتو تمديد(نويول) له حاصل اخستلو وروسته:=== ځمكنی توت كولاى شي چې د يوه كال څخه ډېر حاصل وركړي نظر د بوتي په اندازه او قدرت سرهممكن تر درېو فصلونو يورې. June- Bearers ځمكنی توت بايد هر كال له حاصل اخستلو وروسته بايد نوي كينول شي. او كه چېرې يې په ښه ډول ميوه توليدوي نو بيا له يو كال نه زيات په ځمكه كښې پريښودل شي. نا مطلوبه بوټي لومړى په ميخانيكي طريقه اويادHerbicides په وسيله له منځه وړل كيږي. ټول زاړه بوټي د لاسي وسائلو(لور...) په واسطه پرې كيږي. د پاڼو د پرې كولو په وخت كښې بايد د بوټي تاج ته ضرر ونه رسيږي. كه په پاڼو كښې كمه ناروغي شتون ونه لري په [[خاوره]] كښې دې خښې شي تر څو كمپوست ورنه جوړ شي. كتارونو پراخوالي تر 12 انچه كيږي،په هر كتار كښې بايد د بوټو تعداد كم شي. د بوټو تر منځ فاصله بايد د 4-6 انچو پورې وساتل شي. د بوټي د بستر لپاره د 0.5-1 انچه [[خاوره]] اچول كيږي. دبوټوترميمول (نويول) د ځمكنی توتو د روزنې يوه مهمه برخه ده، تر څو د ميوې ښه توليد لاس ته راشي.په June- Bearers توت چې په ګڼو قطارونو كښې كرل شوي وي. د حاصل اخستلووروسته هر كال بايد ترميم شي. قطارونه بايد د بيل يا كتمن په واسطه 6-12 انجو پورې نرم شي، ټول نامطلوبه بوټي هم ترې لري كيږي، د بوټي ګڼ والى بايد لږ شي. په نويو قطارونوكښې د بوټو كرنه په داسې ډول تر سره كيږي چې د بوټو تر منځ واټن 4-6 انچو پورې وي. په اونۍ كښې يو ځل اوبه لګول تر سره كيږي تر ځو د بوټو ودې او انكشاف ته پراختيا وركړي او نوي Runner د نوى كال لپاره جوړ كړي. == د ژمي ملچ: == د نا مطلوبوبوټو له لرې كولو پرته د ملچ پوښل اړين بريښي تر څو چې بوټي په ژمي كښې له يخ وهلوڅخه وساتل شي. د ملچ لپاره داسې واښه او د بوټو پاتې شوڼي په كار يوړل شي چې د هرزه بوټو تخمونه له ځان سره ونه ليږدوي. د دوو او درېو انچو په پنډوالي سره ملچ كولاي شي چې بوټى له سختې يخنۍ(+20 څخه تر -30) دمني او ژمي په اوږدوكښې په ښه ډول وساتي. ځمكنی توت د يخ وهنې په وړاندې زيات حساس دي،هغه ملچ چې بوټي په ژمي كښې پوښلي وي بايد پسرلي په پيل كښې له بوټي څخه لرې او د پولو دپاسه واچول شي، كه په پسرلي كښې يخ راځي بايد ګلان پرې وپوښل شي. زړه كمبله او يا درخت ټوټه هم كولاى شي د يخ وهنې نه مخنيوى وكړي. كله چې په مني كښې (د نومبر د نيمايي د ډيسمبر تر نيمايي پورې چې هوا د 20C درجو سانتي ګراد نه راښكته شي د قطارونو د پاسه د 3-4 انجو په پلنوالي د وښو ملچ د بوټو د پاسه اچول كيږي. دا ملچ د بوټي دهغې يخ وهنې نه چې bud له منځي وړي،ريښو او تاج ته زيان رسوي، مخنيوى كوي. په پسرلي كښې هغه محال چې د بوټو پاڼې په زيړيدو شي ملچ د بوټو نه لري كيږي. يوه اندازه د ملچ واښه د بوټوشاوخوا پريښودل كيږي، تر څو ميوه د خاورې سره د تماس څخه وساتي. همدارنگه د خاورې لندبل ساتي. ===شپږم انځور=== ====د ګلانو لرې كول Blossom Removal :==== په لومړي وده ايز فصل كښې د June- Bearers ځمكنیو توتو ګلان دراځرګنديدو سره سم لري كيږي. د ګلانو لمنځه وړل د بوټي او رينر Runners د پراخيتاسبب ګرځي اوپه راتلونكي كال كښې به بوټي لوي او ښه قوي وي. په Ever- bearer او Day- Neutral توتو كښې د جون د مياشتې تر وروستيو پورې لرې كيږي او وروسته له هغې ګلانوته اجازه وركول كيږي تر ځو د اوړي او مني په اوږدوكښې ميوه توليد كړي. . == طبي ګټي == برعلاوه څمكني توت يو طبيعي ماده Ellagic acid لري. دا ماده د سرطان د ناروغي څخه مخنيوي كوي ځمكنی توت د يوي بډايي منبع د Phenol اود Phyto Nutrient په نړي كي ګڼل كيږي، دا فينول د Antocyanin او ellagitanins په وسيله رهبري كيږي. Antocyanin په ځمكنیو توتو كي نه يوازي دا چې د سره رنګ برابرونكي دي،دوي د Antioxidant په توګه چې د حجري ساختمان ساتي او د بدن په ټول ارګان كي د اكسيجن د زيان څخه مخنيوي كوي، دا ميوه د يوه ځانګړي Phenol محتوياتو ددرلودو له كبله د زړه د ساتلو، د سرطان ضد او ددرد ضد(Anti inflammatory) ده. د ضد درد مواد چې په ځمكنیو توتو كي شتون لري د Cyclooxygenase (COX) انزايمونو فعاليت كموي او د Aspirin يا Ibuprofen په شكل درد كموي. د (COX) ډېر فعاليت د زيات درد سبب ګرځي، دا نزايمونو په Rheumatoid،Osteoarthirtise, Asthma, atherosclerosis او سرطان كي شامل دي. ځمكنی توت د كولمو د خونريزي (inotestinal bleeding) مخنيوي كوي. ځمكنی توت د Vitamin C, Vitamin K او منګانيز نظر نورو ميوو ته په پراخه پيمانه لري. همدارنګه د Dietary Fiber, Iodine, Potassium, Folate, riboflavin, Vit B5, Omega-3 Fatty acide, Vit B6, Magnissium او Copper دي. === دضد سرطان محتويات Anti cancer Compounds: === ځمكنی توت د ellagitanin محتوياتو د سرطان ناروغيو په مړينه كي يي كموالي راوستي، په يوه مطالعه كي ځمكنی توت د هغه ۸ غذايي موادو په راغي كوم چې د سرطان د ناروغي له كبله يي مړينه يي په ۱۲۷۱ ناروغانو په New Jercy كي ټيټه كړي ده. دي ناروغانو به د ورځي درې ځلي ځمكنی توت خوړل او په دوي كه د سرطان ناروغي نظر هغه خلكو ته چې كم او يا هيڅ ځمكنی توت يي نه خوړل كم انكشاف كړي. يوه مطالعه د Jurnal of Agriculture and Food Chimistry چې په ۲۰۰۳ كال نومبر كي خپره شوه، ۸ ډوله د ځمكنیو توتو هغه كلتيوارونه نظر د هغوي د بوټيو د ساتني د اجزاو لكه د anthocyanins او Phenol, Flavonoics او دهغوي د antioxidante ظرفيت له مخي تجزيه كړي وه، اګر چې مختلف كلتيوارونه نظر دهغوي بيلابيلو مفيده اجزاو درلودو له كبله داهميت وړ و، ټول كلتيوارونه (Earliglow, Annapolis, Evangeline, Allstar, Sable, Sparkle, Jewel, and Mesabi) په موثره توګه قادر و چې د انسان د جګر د سرطان څخه مخنيوي وكړي. د حيواناتو په مطالعه كي محققينو دا پيدا كړه چې ځمكنی توت د مغز د oxidative له فشار څخه د مغز ساتنه كوي، او همدارنګه په پرمختللي سن كي د حافظي او د مغزو د فعاليت د كموالي څخه مخنيوي كوي. محققينو د موږكانو د ځمكنیو توتو له تغذيي څخه دا پيدا كړه چې ددوي د حافظي په زياتوالي كي په موثره توګه انكشاف وركړ. === دMacular Degeneration څخه ساتل: === Macular degeneration دا يوه طبي حالت دي چې معمولا په زړو خلكو كي د ليدلو د لاسه وركول د ليدلو په مركز (macula) كي د Retina د خرابوالي له امله منځ ته راځي، دا په لامده او وچ شكل منځ ته راځي، دا د ۵۰ كلونو په سن كي د ړندوالي عمده دليل دي. Macular degenerationدا نا ممكنه كوي چې خه ولولي او يا وويني، اګر چې يه اندازه د ليدلو قوه پاتي كيږي تر خو ورځني دندي ترسره كړاي شي. د ګازرو خوړل د سترګو بينايي ډېروي، مګر يوه بالغ انسان ته ضرور دي تر څو د ميوو څخه استفاده وكړي ترڅو چې د هغوي د سترګو بينايي ډېره شي. هغه معلو مات چې د ۲۰۰۴ د جون په مياشت كي په Archives of opthomology كي خپاره شول،دا بيانوي چې په ورځ كي د درېو يا ډېر ځل ميو خوړل د Macular degeneration (ARMD) كس كمښت راولي، همدارنګه د حافظي له منځه تللو څخه په بالغو افرادو كي ۳۶% كمښت نظر هغه اشخاصو ته چې په ورځ كي 1.5 ځله ميوه خوري، راولي. په دي مطالعه كي چې په هغه كي 77562 ښځي او ۴۰۸۶۶ نارينه شامل و محققينو ارزيابي په شاملو كسانو تاثيرات د غذايي مصرف د ميوي، سبزيجاتو Antioridant vit A,C,E مصرف د Carotenoids په انكشاف د Early ARMD يا Neovascular ARM چې دا يو ډول د حافظي د زيان ناروغي ده، د غذايي مصارفو يا اخيستني معلومات په معينو وختونو كي د ۱۸ كلونو څخه د زيات عمر ښځو او ۱۲ كلونو نارينه و څخه ټول شول، په زړه پوري دا چې مصرف د سبزيجاتو Antioxidatns vitamins او Carotenoids داسي شديد برخورد يا مخنيوي د دواړو اشكالو د ARM څخه ونه شو كړاي، مګر د ميوي مصرف په قطعي ډول د سخت شكل د ARM څخه په قطعي ډول مخنيوي وكړ. درې ځله د ميوي خوړل په ورځ كي داسي ښكاري چې په ورځ كي بايد ډېره ميوه وخوړل شي، مګر ځمكنی توت ستاسو سره ددي هدف په لاسته راوړلو كي مرسته كوي. === د Rheumatoid Arthritis (روماتيزمي ناروغي) څخه ساتنه: === يوي مطالعي په ۲۰۰۴ كال كي دا پيشنهاد وكړ چې دلوړي پيماني ويتامين سي درلودونكي مواد او يا ځمكنی توت چې په لوړه پيمانه د ويتامين سي درلودونكي دي، د Osteoarthritis چې يوه خرابه نوع د Arthritis Reumatism ده چې د هندي خوګ د غوښي (Gainea Pig) او يا له (Aging) څخه پيښيږي، مخنيوي كوي. دا د روماتيزمي امراضو (Rheumatic Disease) مطالعه د يوه كال په موده كي په ۲۰۰۰۰ تنو چې پرهيز كړلو او د مرض څخه خلاص و (Arthritis Free) و دا سروي شروع شوه، د هغه له جملي څخه ۷۳ تنه د Polyarthritis په روماتيزم دردونو اخته شول، په دي اشخاصو كي هغه چاچې د كم اندازي ويتامين سي درلودونكي غذا څخه استفاده كوله نظر هغه كسانو ته چې دا ويتامين سي يي مصرفول ۳\۱ ځله زيات په هغوي كي مرض انكشاف كړي و. هغه برخي چې د ځمكنی توت څخه د استفادي وړ ګرځي عبارت دي له ميوي پاڼو او ريښو څخه. له ډېرو پخوا كلونو څخه ددي ميوي له پاڼو او ريښو څخه جي د تانن (Tinin) مادي درلودونكي دي د اسهال ضد او د ميتيازو په ډېريدو كي رول لري. ځمكنی توت د ډېرو ويتامينونو درلودونكي او همدارنګه مشبوع چربي نلري يو توت ۵۰ كالري انرژي لري. ځمكنی توت د نورو توتانو په شكل د كولمو او مثاني پاكونكي دي. اخيري تحقيقات دا څرګندوي چې د ځمكنیو استعمالول د اوسپني په ډېرښت كي مرسته كوي او همدارنګه د لوړ فشار د ټيټيدو سبب ګرځي اوسپنه د ويني د هموستين په كموالي كي رول لري، هموستين هغه امينو اسيدونه دي چې ډېروالي يي د رګونو د بنديدو سبب ګرځي. دا څيړني دا ښيي چې ځمكنی توت د زړه او رګونو د سيستم د ښه والي عامل دي. ځمكنی توت د اشتها راوړونكي دي او ادرار ډېروي. د ځمكنیو توتو پاڼي كولاي شي چې د مثاني د تيږو علاج وكړي. د ځمكنیو توتو اوبه (شربت) د تبو په تداوي كي مرسته كوي، ځمكنی توت د اوسپني او ويتامين سي د درلودلو له كبله د ويني په جوړيدو كي ډېر موثر دي. ځمكنی توت د كلسيم او فاسفورس د ډېري اندازي له كبله د ماشومانو په رشد او د غاښونو په كلكوالي د هډوكي د ماتوالي د جوړيدوسره مرسته وكړي نوي څيړني ښيي چې په ورځ كي ۹-۱۰ دانو توتو خوراك د ويني د لوړ فشار په كمښت كي مرسته كوي د يوه ګيلاس (۱۴۹ګرامه) توتو د خوړلو ګټه 45 كیلوكالری انرژی 1 گرام پروتئین 5/10 گرام كاربوهیدرات 6/0 گرام چربی 3/3 گرام فایبر 3 معادل رتینول (RE) ویتامینA 5/84 گرام ویتامینC 1/0 میلی گرام ویتامینB1 1/0 میلی گرام ویتامینB2 4/0 میلی گرام ویتامینB3 1/0 میلی گرام ویتامینB6 1/0 میكروگرام ویتامینB12 4/26 میكروگرام فولات 2 میلی گرام سدیم 21 میلی گرام كلسیم 6/0 میلی گرام آهن 247 میلی گرام پتاسیم 2/0 میلی گرام روی 16 میلی گرام منیزیوم Strawberries, Fresh 1.00 cup 43.20 calories Nutrient Amount DV (%) Nutrient Density World's Healthiest Foods Rating vitamin C 81.65 mg 136.1 56.7 excellent vitamin K 20.16 mcg 25.2 10.5 excellent manganese 0.42 mg 21.0 8.8 excellent dietary fiber 3.31 g 13.2 5.5 very good iodine 12.96 mcg 8.6 3.6 very good potassium 239.04 mg 6.8 2.8 good folate 25.49 mcg 6.4 2.7 good vitamin B2 (riboflavin) 0.10 mg 5.9 2.5 good vitamin B5 (pantothenic acid) 0.49 mg 4.9 2.0 good omega 3 fatty acids 0.11 g 4.4 1.8 good vitamin B6 (pyridoxine) 0.08 mg 4.0 1.7 good magnesium 14.40 mg 3.6 1.5 good copper 0.07 mg 3.5 1.5 good د ځمكنیو توتو مقايسه د څو نورو ميو سره قند(گرام) فایبر(گرام) ويتامين (ملي ګرام) پتاسیم(میلی گرام) اوسپنه (میكروگرام) میوه 7 3 84 210 34 ځمكنی توت 14 4 7 150 4 مڼه د پوست سره 22 1 6 266 6 انگور 17 4 13 504 28 كيله 13 3 74 252 42 مالټه ځني خلك د توتو د خوراك سره حساسيت لري چې ممكن د استفراغ او يا جلدي حساسيت په ډول څرګند شي، او همدارنګه ځني خلك چې د جلد ناروغي لري، هغه ډېره كړي. هغه كسان چې حساسه معده لري او يا د معدي د زخم او نورو ناروغيو درلودونكي وي، دا بهتره ده چې د توتو له خوراك پرهيز و كړي. ==د ځمكنیو توتو په جلد تاثيرات == د زرګونو كلونو را پديخوا ميرمنو د خپل پوست د تازه والي لپاره د ځينو ميو څخه استفاده كوله. اوسنيو څيړنو دا ښودلي چې ميوه د ځينو اسيدونو لكه، Alpha Hydroxy Acide (AHA) درلودونكي دي، دا اسدونه كولاي شي چې د پوست كلك قشر حل كړي سربيره د پوست د تازه ګي د ځينو موادو چې په ښه توګه په وينه كي جذب شي د ويني د دوران او د نويو حجراتو د توليد د تحريك سبب ګرځي، دا اسيدونه ضعيف دي او د ډېرو كلونو لپاره بايد استفاده ورځني وشي. په اوسني و خت كي ډېري كارخاني ددي اسيدو څخه د كريم په ډول توليدات كوي، توپير په مابين د استعمال ددي ميوي دادي چې كريم د دي اسيدونود لوړ غلظت درلودونكي دي او جانبي اثرات هم لري. ددي لپراره چې د جانبي اثراتو څخه مخنيوي وشي بايد د ځمكنیو توتو د د ماسك څخه ګټه واخيستل شي او پايد حوصله ولري ځكه چې د توتو تاثيرات ضعيف دي او ډېره موده وخت نيسي. د توتو د ماسك څخه د استفادي لپاره كولاي شو چې ۵-۱۰ داني توت وروسته له مينځلو څخه سره گډ كړو او وروسته له حمام كړلو څخه د ۲۰ دقيقو لپاره په خپل مخ كيږدو او دا كولاي شو چې هره ۲ ورځي وروسته تكرار كړو. ځمكنی توت د فاسفورس، كلسيم،مګنيزيم، پوتاشيم او اسپني درلودونكي دي، چې د ستړيا په لري كولو كي برخه لري. زده كونكي چې فكري تمرينات كوي بايد حتما توت وخوري ځكه چې ددي ميوي مصرف ددوي د مغزي د اړتيا وړ فاسفورس برابروي. ځمكنی توت د ويتامين بي درلودو له كبله د ډار، عصبانيت، اضطراب او هيجان په كموالي كي موثر دي. ځمكنی توت د ويتامين A درلودونكي دي چې د سترګو د تقويي او نوكانو د رشد سبب ګرځي. د USDA د څرګندولو په اساس ځمكنی توت د انتي اكسيدايز درلودلو له مخي د ۴۰ ميو په منځ كي وروسته له شاتوت څخه په دوهم قدم كي راځي. ځمكنی توت په خارق العاده ډول د سيني او رحم سرطان په مخنيوي كي رول لوبوي، د ځمكنیو توتو عصاره د سيني سرطان په كموالي كي مهمه ونډه لري. ځمكنی توت د بيلا بيلو خاورو سره ساز ګاره دي او نرمو خاورو ته ترجيح وركوي، په ګرم او مرطوب هوا كي مناسب محصول لري، په ۴۰۰-۸۰۰ متره ارتفاع د بحر له سطحي څخه مناسب رشد كوي. په ګلخانه كي د 100m2 ځمكي ته د 3-5 كيلو ګرامه كود وركولاي شو، كودونه بايد د ۱۲-۱۲-۱۷ درجي درلودونكي وي، د ګرده افشاني لپاره بايد په ګلخانه كي د هر 1000m2 سطحي لپاره يو د مچېو صندوق كيښودل شي. د هغه څيړني په اساس چې د يوه مشهور فرانسوي څيړونكي پير برايت له خوا د غذايي موادو د څيړني په مركز كي ترسره شوي دا ښيي چې ځمكنی توت د پولي فينول مادي درلودونكي ده او د انګورو او مڼو څخه مفيده ده، پولي فينول د زړښت په وخت كي د مخ دګونجو، د زړه په محافظت او د جلد په لطافت كي ډېر رول لري. ځمكنی توت د kaemferol او Quercetin لري چې د كلسترول په ټيټوالي او د شريانونو د ديوالونو د اكسيد كيدو او تخريبيدو څخه مخنيوي كوي. ځمكنی توت د Acid allergic درلودونكي دي چې د سرطان د كيمياوي عواملو د منځه وړلو او همدارنګه د هغوي د غير فعاليدو سبب ګرځي او همدارنګه د بكتريا د فعاليت مخنيونكي دي او همدارنګه د سرطان د پيوند په DNA ګرځي، ددي ميوي مصرف قند په وينه كي په كراره لوړوي، ځمكنی توت قوي ترينه ميوه په ضد د سرطان د كولمو او خولي دي. ځمكنی توت د فيتونوترينتونو لرونكي دي چې د سرطان د التهاب او د اعصابو د تخريب د انتي اكسيدان په توګه كار تر سره كوي. دا بايد هي نشي چې دا ميوه حساسيت راوړونكي ده او تر دوو كلونو ټيټو ماشومانو ته ورنكړل شي ، ځمكنی توت اګر چې د قند درلودونكي دي خو بيا هم د شكر د ناروغانو لپاره مضر ندي. == سرچېنې == <references/>‎ # www.wikipedia.com # http://www.sabziran.ir {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303192919/http://sabziran.ir/ |date=2009-03-03 }} # http://daneshnameh.roshd.ir # http://www.tebyan.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181111124458/http://multimedia.tebyan.net/ |date=2018-11-11 }} # http://mizeghaza.wordpress.com/ # http://www.parsbiology.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228025611/http://www.parsbiology.com/ |date=2009-02-28 }} # http://1000gol.blogtak.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090304235653/http://1000gol.blogtak.com/ |date=2009-03-04 }} # Caldwell CR. A device for the semiautomatic determination of oxygen-radical absorbance capacity. Anal Biochem 2000 Dec 15;287(2):226-33. # Cho E, Seddon JM, Rosner B, Willett WC, Hankinson SE. Prospective study of intake of fruits, vegetables, vitamins, and carotenoids and risk of age-related maculopathy. Arch Ophthalmol. 2004 Jun;122(6):883-92. # Ensminger AH, Ensminger, ME, Kondale JE, Robson JRK. Foods & Nutriton Encyclopedia. Pegus Press, Clovis, California. # Ensminger AH, Esminger M. K. J. e. al. Food for Health: A Nutrition Encyclopedia. Clovis, California: Pegus Press; 1986. # Fortin, Francois, Editorial Director. The Visual Foods Encyclopedia. Macmillan, New York. # Joseph JA, Shukitt-Hale B, Denisova NA et al. Long-term dietary strawberry, spinach or vitamin E supplementation retards the onset of age-related neuronal signal-transduction and cognitive behavioral deficits. J Neurosci 1998 Oct 1;18(19):8047-55. # Joseph JA, Shukitt-Hale B, Denisova NA, et al. Reversals of age-related declines in neuronal signal transduction, cognitive, and motor behavioral deficits with blueberry, spinach, or strawberry dietary supplementation. J Neurosci 1999 Sep 15;19(18):8114-21. 15. Kahkonen MP, Hopia AI, Heinonen M. Berry phenolics and their antioxidant activity. J Agric Food Chem 2001 Aug;49(8):4076-82. 16. Kalt W, Forney CF, Martin A, Prior RL. Antioxidant capacity, vitamin C, phenolics, and anthocyanins after fresh storage of small fruits. J Agric Food Chem 1999 Nov;47(11):4638-44. 17. Meyers KJ, Watkins CB, Pritts MP, Liu RH. Antioxidant and antiproliferative activities of strawberries. J Agric Food Chem. 2003 Nov 5;51(23):6887-92. 18. Pattison DJ, Silman AJ, Goodson NJ, Lunt M, Bunn D, Luben R, Welch A, Bingham S, Khaw KT, Day N, Symmons DP. Vitamin C and the risk of developing inflammatory polyarthritis: prospective nested case-control study. Ann Rheum Dis. 2004 Jul;63(7):843-7. 19. Wood, Rebecca. The Whole Foods Encyclopedia. New York, NY: Prentice-Hall Press; 1988. 20. Zhang W, Jin MF, Yu XJ, Yuan Q. Enhanced anthocyanin production by repeated-batch culture of strawberry cells with medium shift. Appl Microbiol Biotechnol 2001 Mar;55(2):164-9. 21. Darrow, George M. The Strawberry: History, Breeding and Physiology. New York. Holt, Rinehart and Winston, 1966. Available online. 22. List of Fragaria resources, USDA 23. GRIN Fragaria Taxonomy Database Listing of Fragaria species, also from a USDA website 24. Medicinal uses of strawberries in Armenia, from an ad-supported wiki 25. Fragaria chiloensis pictures from Chilebosque 26. Ellis, M, and C. Welty. OSU Extension Bulletin 780, Controlling Disease and Insects in Home Fruit Plantings. 27. Funt, R., M. Ellis, and C. Welty. OSU Extension Bulletin 861, Midwest Small Fruit Pest Management Handbook. 28. Funt, R. C., B. L. Goulart, C. K. Chandler, J. D. Utzinger, M. Ellis, R. M. Riedel, R. N. Williams, M. A. Palmer. OSU Extension Bulletin 436, Ohio Strawberry Manual. 29. Strang, J., G. R. Brown, and R. T. Jones. University of Kentucky Cooperative Extension Fact Sheet HO-16, "Strawberry Production in Kentucky." 30. Utzinger, J. D., R. C. Funt, M. Ellis, R. L. Miller. OSU Extension Bulletin 591, Growing and Using Fruit at Home. 31. Welty, C., R. C. Funt, R. N. Williams. T. Wall, M. Ellis. OSU Extension Bulletin 506 B2, Ohio Commercial Small Fruit and Grape Spray Guide. ==سرچینې== '''لیکوال: عزت الله نوری''' [[وېشنيزه:مېوې]] mdcj5281zsci4dzsxp99oxd4t73rd2q 0 57840 365502 273157 2026-08-03T12:48:39Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365502 wikitext text/x-wiki په انسانانو کې جنسي ټاکنه، د جنسي ټاکنې په هغه مفهوم پورې اړه لري چې د چارلس ډاروین له خوا د طبیعي ټاکنې د نظریې د عنصر په توګه پېژندل شوې ده، لکه څرنګه چې انسانان اغېزمنوي. جنسي ټاکنه یوه داسې بیولوژیکي لاره ده چې یو جنس د غوره زېږون د بریالیتوب لپاره یو ملګری غوره کوي. ډېری د ورته جنس له نورو سره د غوره ملګري لپاره سیالي کوي، څو د راتلونکي نسلونو لپاره خپل جینوم سره ګډ کړي. نوموړی  عمل، د موږ تکامل ته د ډېرو کلونو لپاره بڼه ورکړې ده، خو د هغو لاملونو په اړه چې ولې انسانان خپل ملګري غوره کوي، ډېر لږ معلومات شته دی. د انسانانو په پرتله په ناانساني ژوو کې جنسي ټاکنه ډېر توپیر لري، ځکه چې دوی د تکثیر په موخه ډېر تکاملي فشار احساسوي او کولای شي، په اسانۍ سره یو ملګری رد کړي. د انسان په تکامل کې د جنسي ټاکنې رول په خوندي ډول نه دی رامنځته شوی، که څه هم نیوټیني یادونه کړې چې دا د انسان د جنسي ټاکنې له امله ده. دا وړاندیز شوی چې، جنسي ټاکنه له اناتومي پلوه د عصري انسان د دماغو په تکامل کې رول لوبولی دی؛ یعنې د ټولنیزې ځیرکتیا مسؤل جوړښتونه د مثبتې ټاکنې لاندې د مینې څرګندولو کې د کارولو نه د ځان د پایښت لپاره د جنسي تزئین په توګه ځای نیولی دی او دا په داسې طریقو سره رامنځته شوی دی چې د رونالډ فیشر د کب نیوونکو د تېښتې په ماډل کې بیان شوې دي. فشر یادونه کړې ده چې، د جنسي ټاکنې پراختیا په انسانانو کې "ډېره ګټوره" وه.<ref name="PHYS-20140129">{{cite news|last=Vogt|first=Yngve|title=Large testicles are linked to infidelity|url=http://phys.org/news/2014-01-large-testicles-linked-infidelity.html|date=29 January 2014|work=[[Phys.org]]|access-date=31 January 2014}}</ref><ref name="Miller G 2000">Miller G. (2000). ''The mating mind: how sexual choice shaped the evolution of human nature'', London, Heineman, {{ISBN|0-434-00741-2}} (also Doubleday, {{ISBN|0-385-49516-1}}).</ref><ref>[http://www.davidbrin.com/neoteny1.html Neoteny and Two-Way Sexual Selection in Human Evolution: A Paleo-Anthropological Speculation on the Origins of Secondary-Sexual Traits, Male Nurturing and the Child as a Sexual Image]</ref><ref>{{Cite web |title=Sexual Selection and the Mind |url=https://edge.org/conversation/sexual-selection-and-the-mind |access-date=2021-11-06 |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814082530/https://www.edge.org/conversation/sexual-selection-and-the-mind |url-status=dead }}</ref><ref name="fisher30">Fisher, R.A. (1930) [[The Genetical Theory of Natural Selection]]. {{ISBN|0-19-850440-3}}</ref><ref name="pers00">Edwards, A.W.F. (2000) Perspectives: Anecdotal, Historial and Critical Commentaries on Genetics. The Genetics Society of America (154) 1419:1426</ref><ref name="ander94">Andersson, M. (1994) Sexual selection. {{ISBN|0-691-00057-3}}</ref><ref name="ander06">Andersson, M. and Simmons, L.W. (2006) Sexual selection and mate choice. Trends, Ecology and Evolution (21) 296:302</ref><ref name="gayon10">Gayon, J. (2010) Sexual selection: Another Darwinian process. Comptes Rendus Biologies (333) 134:144</ref><ref name="Fisher 1915a">{{cite journal|last1=Fisher|first1=R. A.|year=1915|title=The evolution of sexual preference|journal=Eugenics Review|volume=7|issue=3|pages=184–92|pmc=2987134|pmid=21259607}}</ref> == عمومي فرضیه == د انسان د دماغو د تکامل په اړه ځینې فرضیې استدلال کوي چې دا له جنسي پلوه ټاکل شوې ځانګړتیا ده، ځکه چې دا به د څارنې د لوړو لګښتونو (د انسان له خوا مصرف شوې له پنځمې تر څلورمې برخې انرژي او اکسیجن) په پرتله په خپل ځان کې کافي تناسب نه رامنځته کوي. د انسان د دماغ د تکاملي پرمختګ په اړه اوسنۍ اجماع جنسي ټاکنې د احتمالي مرسته کوونکي فکتور په توګه مني، خو له دې څخه ملاتړ کوي چې د انسان هوښیارتیا او د کتلوري پوهې د زیرمه کولو او شریکولو وړتیا به، په احتمالي ډول د پایښت لوړ ارزښت هم ولري.<ref>{{cite journal|author=Schillaci, M. A.|year=2006|title=Sexual selection and the evolution of brain size in primates|journal=PLOS ONE|volume=1|issue=1|page=e62|doi=10.1371/journal.pone.0000062|pmid=17183693|pmc=1762360|bibcode=2006PLoSO...1...62S|doi-access=free}} {{open access}}</ref><ref>{{Cite journal|last=McElreath|first=Richard|date=May 2018|title=Sizing up human brain evolution|journal=Nature|volume=557|issue=7706|pages=496–497|doi=10.1038/d41586-018-05197-8|pmid=29789743|bibcode=2018Natur.557..496M|doi-access=free}}</ref> د انسان په تکامل کې د جنسي ټاکنې رول په دقیق ډول نه شي ټاکل کېدلای، ځکه چې ځانګړنې ښایي د سیالي کوونکو انتخابي فشارونو ترمنځ د تعادل له امله وي، په ځینو کې جنسي ټاکنه شامله وي او په نورو کې طبیعي ټاکنه او پلیوټراپي شامل وي. ریچرډ ډاکنز استدلال وکړ چې:<blockquote>"کله چې تاسو د یوه ژوي ځانګړتیا وګورئ او پوښتنه وکړئ چې د ډاروین د پایښت ارزښت څه دی، تاسو ښایي غلطه پوښتنه کوئ. دا کېدلای شي، هغه ځانګړتیا چې تاسو غوره کړې، هغه نه وي چې مهمه ده. دا ښایي "د سوارۍ لپاره راشئ"، په تکامل کې د ځینو نوروهغو ځانګړتیاوو له مخې راښکېل شوې وي، چې له هغه سره په پلیوټراپي توګه تړاو ولري."<ref>{{cite book|author=Richard Dawkins|title=The Greatest Show on Earth: The Evidence for Evolution|url=https://books.google.com/books?id=CQdDhIgKM4UC&pg=PT67|year=2009|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-1-4165-9778-0|page=67}}</ref></blockquote> == د ډاروین د جنسي ټاکنې فرضیه == چارلس ډاروین جنسي ټاکنه داسې تشرېح کړې ده چې دا "په هغې ګټې پورې اړه لري چې ځینې اشخاص یې په ځانګړي ډول  د تکثیر په اړه د ورته او مشابه جنس او ډولونو په پرتله لري." ډاروین یادونه وکړه چې جنسي ټاکنه دوه ډوله ده او دې پایلې ته ورسېد چې دواړه ډولونه په انسانانو کې ترسره شوي دي: "جنسي مبارزه په دوه ډوله ده: په یوه کې دا د ورته جنس د افرادو ترمنځ، په عمومي توګه د نارینه جنس ترمنځ ده، څو خپل سیالان له منځه یوسي یا یې ووژني، مېرمنې غیرفعال واوسي؛ په داسې حال کې چې په نورو کې مبارزه، د ورته جنس د اشخاصو ترمنځ هم ترسره کېږي، څو د مخالف جنس هغه، په عمومي توګه ښځینه وهڅوي یا یې خوشحاله کړي چې نور غیرفعال نه وي، خو ډېر موافق ملګري غوره کوي."<ref name="DarwinDescent256">{{cite book|author=Darwin, Charles|url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?pageseq=269&itemID=F937.1&viewtype=side|title=The Descent of Man and Selection in Relation to Sex|location=London|publisher=John Murray|year=1871|volume=1|edition=1st|page=256}}</ref><ref name="DarwinDescent402">{{cite book|author=Darwin, Charles|url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?pageseq=419&itemID=F937.2&viewtype=sidee|title=The Descent of Man and Selection in Relation to Sex|location=London|publisher=John Murray|year=1871|volume=2|edition=1st|page=402}}</ref><ref name="DarwinDescent398">{{cite book|author=Darwin, Charles|url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?pageseq=269&itemID=F937.1&viewtype=side|title=The Descent of Man and Selection in Relation to Sex|location=London|publisher=John Murray|year=1871|volume=1|edition=1st|page=398}}</ref> چارلس ډاروین داسې انګېرله چې، د نارینه ږیره او همدارنګه نږدې د نورو ټولو تي لرونکو ژوو په پرتله، د انسانانو پکوالی د جنسي ټاکنې پایله ده. هغه داسې استدلال وکړ: دا چې د ښځو بدن نږدې هېڅ ویښتان نه لري، د ویښتو له لاسه ورکول د تاریخ په هغو پخوانيو وختونو کې د ښځو د جنسي ټاکنې له امله وو. کله چې نارینه وو زیات ټاکنیز ځواک درلود، خو دې بیا هم د جنسونو ترمنځ د جنیټیکي اړیکو له امله پر نارینه وو اغېز وکړ. هغه فرض کړه چې ، په جنسي ټاکنه کې هغه تضادونه چې له طبیعي ټاکنې سره یوځای عمل کوي، د ځینو ګوښه شوو ډلو د انساني ظهور په جغرافیایي توپیر کې مهم عوامل دي، ځکه چې هغه په دې باور نه و چې طبیعي ټاکنې په یوازیتوب سره یو قانع کوونکی ځواب وړاندې کوي. که څه هم صریح او روښانه نه ده، خو د هغه څارنې پردې بنسټ چې په خویسي( د سهیلي افریقا یو قوم دی) ښځو کې "چې د بدن شاتنۍ برخه په زړه پورې بڼه د باندې وهي" (د سټیټوپیګیا په نوم پېژندل کېږي) د دې ځانګړتیا لپاره جنسي ټاکنې ته اشاره کوي. د انسان اصل او د جنسیت اړوند ټاکنه کتابونو کې ډاروین ډېری داسې فزیکي ځانګړتیاوې چې ، په ټوله نړۍ کې توپیر لري، د پایښت لپاره دومره بې ارزښته ګڼلي دي چې دې پایلې ته ورسېد چې د جنسي ټاکنې په اړه ځیني معلومات د هغوی د شتوالي لپاره لازم دي. هغه یادونه وکړه چې د نړۍ د بېلابېلو خلکو ترمنځ په دغو ځانګړتیاوو کې بدلون په دې معنا ده چې، د انسان د ملګري ټاکلو معیار هم باید په بشپړ ډول توپیر ولري، که چېرته تمرکز یې سره ورته و او هغه په خپله هم د هغه راپورونو د استناد په اړه شک درلود، چې څرګندول یې چې د ښکلا نظریات په حقیقت کې په ټوله نړۍ کې په دا ډول توپیر نه درلود.<ref>{{cite book|title=The Descent of Man and Selection in Relation to Sex|author=Charles Darwin|year=1882|location=London|publisher=John Murray|page=578|url=http://darwin-online.org.uk/content/frameset?itemID=F955&viewtype=text&pageseq=1}}</ref><ref name="Darwin1882">{{cite book|author=Charles Darwin|title=The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex|url=https://archive.org/details/descentmanandse14darwgoog|year=1882|publisher=AMS Press|pages=[https://archive.org/details/descentmanandse14darwgoog/page/n627 605]|quote=The races of man differ from each other, and from their nearest allies, in certain characters which are of no service to them in their daily habits of life, and which it is extremely probable would have been modified through sexual selection}}</ref><ref>Darwin, C. (1936) [1888]. ''The Descent of Man and Selection in Relation to Sex''. reprint of 2nd ed., The Modern Library, New York: Random House.</ref> == جنسي ډای مورفیزم == د بلوغت پر مهال د انسان د دماغو په جوړښت باندې اغېزې مستقیم د هورمونونو بدلونونو سره تړاو لري. د هورمونونو اغېزې مطالعه شوې او د جنسي کروموزوم جین مستقیم عملونو په اړه ډېره پوهه شته دی. په لویدیځه ټولنه کې د بیولوژیکي بلوغت او ټولنیز بلوغ عمر ترمنځ نه سمون، له ماشومانو څخه د روان پېژندنې تمه لري. په بلوغت سره، نارینه په عمومي توګه د ښځو په پرتله ډېر ویښتان لري او ډاروین په دې نظر و چې، د ویښتو نشتوالی له جنسي ټاکنې سره تړاو لري. که څه هم د انسان د ویښتو د نشتوالي د وضاحت لپاره ډېری نورې څرګندونې هم وړاندې شوې دي، له هغوی څخه تر ټولو مهم هغه یې خولې ته د زمینې برابرولو په موخه د بدن د ویښتانو له منځه تلل دي. دا مفکوره د فوټو پروتکشن زیاتوالي لپاره د وړاندیز شوي اړتیا سره نږدې تړاو لري او د رنګ لرونکو ځانګړتیاوو د تکامل لپاره د خورا عامو منل شوو ساینسي څرګندونو یوه برخه ده.<ref>{{cite journal|last1=Gluckman|first1=P. D.|last2=Hanson|first2=M. A.|title=Changing times: The evolution of puberty|journal=Molecular and Cellular Endocrinology|volume=254–255|pages=26–31|doi=10.1016/j.mce.2006.04.005|pmid=16713071|date=25 July 2006|s2cid=8724902}}</ref><ref name="Jablonski06">Jablonski, N. G. (2006). ''[[iarchive:skinnaturalhisto00jabl|Skin: a natural history]].'' Berkeley, CA: University of California Press. p. PP13.</ref><ref name="pmid 20445093">{{Cite journal|last1=Jablonski|first1=N. G.|last2=Chaplin|first2=G.|doi=10.1073/pnas.0914628107|title=Human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=107|issue=Suppl 2|pages=8962–8968|year=2010|pmid=20445093|pmc=3024016|bibcode=2010PNAS..107.8962J|doi-access=free}}</ref> دا په ګوته کول چې یوه ځانګړتیا د جنسي ټاکنې لاندې ځای لري، د ارتباطي مېتودونو له لارې یې ثابتول ستونزمن کېدلای شي، ځکه چې کرکټرونه ښایي د بېلابېلو ټاکنیزو فشارونو پایله وي. په ځینو کې جنسي ټاکنه شامله، ځیني نور یې طبیعي ټاکنه او ځینې یې ښایي ناڅاپي او د پلیوټراپي وي. د بېلګې په توګه: د یو مېړه درلودونکي لومړني ژوي داسې پېژندل کېږي چې معمولاً لږ جنسي ډای مورفیزم نندارې ته وړاندې کوي، لکه : په ځانګړي ډول نارینه یې اوږده غاښونه لري، که څه هم ځواکمن غټ غاښونه درلودونکي د ښکاري ژوو پر وړاندې خوندیتوب وړاندې کولای شي او ښایي د دغه لامل لپاره لوی وي، د دې لپاره چې د ښځو په وړاندې مقابله وګټي. په اندازه کې توپیر لرونکي نارینه او ښځینه کولای شي، په بېلابېلو غذایي سرچینو کې تخصص پیدا کړي او په بشپړ ډول له هغه څخه ګټه پورته کړي او په ورته وخت کې له یو او بل څخه مخنیوی وکړي. پردې سربېره، د ښکاري کوونکو ژوو په مخنیوي کې د بدن اندازه ګټور ثابتېدلای شي او ښایي د ملګري په خوندي ساتلو کې مرسته کوي. دا کار دې ته په پام سره چې د بدن په لویې اندازې سره د تي لرونکي ژوو اسکلیټ خورا پیاوړی کېږي (په نسبي ډول) پېچلی کېږي. د دې اخطارونو په پام کې نیولو سره، د جنسي ډای مورفیزم کچه په عمومي ډول د جنسي ټاکنې ښودونکی په پام کې نیول کېږي. څېړنو ښودلې ده چې، لومړني انسانان خورا ډای مورفیک وو او دا تمایل د انسان د تکامل په اوږدو کې لږ شوی دی او وړاندیز کوي چې، انسانان ډېر مونوګاموس شوي دي. برعکس، هغه ګوریلا بېزوګانې چې په حرم سرایونو کې ژوند کوي، له ځان څخه ډېر پیاوړی ډای مورفیزم څرګندوي (هومینیني وګورئ.). <ref>''Evolution and Human Behavior: Darwinian Perspectives on Human Nature'', by John Cartwright.</ref><ref>''Principles of Human Evolution'', by Roger Lewin, Robert Foley.</ref> == سرچينې او ياداښتونه == poab4alo8azp6647qd1pdapk9uh5dfl 0 59146 365504 276089 2026-08-03T13:40:39Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365504 wikitext text/x-wiki چارلېس، د ويلز شهزاده (چارلېس فيليپ ارتور جورج، د ۱۰۴۸ز کال د نومبر په څوارلسمه زېږېدلی) د ملکې دويمې الزابت د مشر زوی په توګه د بریتانيې د تخت څرګند وارث دی. هغه له ۱۹۵۲ز کال راهيسې څرګند وارث او د کارنوال ډوک او د روتسي ډوک دی، نوموړی د بریتانيې په تاريخ کې تر ټولو مشراو د اوږدې مودې لپاره د څرګند وارث په توګه کار کوي. هغه د اوږدې مودې لپاره د ويلز شهزاده دی چې دا منصب يې د ۱۹۵۸ز کال د جولای له مياشتې خپل کړی دی. د ۲۰۲۱ز کال د اپريل په نهمه نېټه د هغه د پلار شهزاده فيليپ تر مرګ وروسته، چارلېس د ايډنبرګ د ډوک د وارث لقب هم خپل کړ.<ref name="apparent">{{cite news|title=Prince Charles becomes longest-serving heir apparent|url=https://www.bbc.com/news/uk-13133587|work=[[BBC News]]|access-date=30 November 2011|date=20 April 2011|archive-date=18 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150718054032/http://www.bbc.com/news/uk-13133587|url-status=live}}</ref><ref name="wales">{{cite news|last1=Bryan|first1=Nicola|title=Prince Charles is longest-serving Prince of Wales|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-41179772|work=BBC News|access-date=9 September 2017|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909153555/http://www.bbc.com/news/uk-wales-41179772|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.college-of-arms.gov.uk/news-grants/news/item/187-hrh-the-duke-of-edinburgh|title=HRH The Duke of Edinburgh|date=9 April 2021|website=College of Arms|access-date=15 January 2022|archive-date=11 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411005304/https://www.college-of-arms.gov.uk/news-grants/news/item/187-hrh-the-duke-of-edinburgh|url-status=dead}}</ref> چارلېس د پاچا شپږم جورج او ملکې الزابت لومړی لمسی دی چې د بکنګهم په ماڼۍ کې زېږېدلی دی. هغه په چيم او ګوردونسټن په ښوونځيو کې زده کړې کړې، د هغه پلار هم په ماشومتوب کې دې دواړو ښوونځيو ته تللی و. هغه وروسته د استراليا په ويکټوريا کې د جيلانګ ګرامر ښوونځي د تمبرټاپ په برخه کې يو کال تېر کړ. له کمبريج پوهنتون نه په فنونو کې د لېسانس سند له تر لاسه کولو وروسته، چارلېس له ۱۹۷۱ ز نه تر ۱۹۷۶ز کال پورې په شاهي هوايي ځواکونو او شاهي سمندري ځواکونو کې خدمت وکړ. په ۱۹۸۱ز کال کې هغه له ليډي ډيانا سپنسر سره واده وکړ، له هغې نه دوه زامن لري: وليام او هري. په ۱۹۹۶ ز کال کې، د دواړو له خوا له واده دباندې اړيکو له خپرېدو وروسته، د دواړو تر منځ طلاق رامنځ ته شو. له دې يو کال وروسته ډيانا په پاريس کې د موټر د ټکر له امله مړه شوه. په ۲۰۰۵ز کال کې، چارلېس د اوږدې مودې ملګرې کاميلا پارکر بولز سره واده وکړ. د ويلز د شهزاده په توګه، چارلېس د ملکې په استازيتوب رسمي دندې تر سره کوي. هغه په ۱۹۷۶ز کال کې د « The Prince's Trust» بنسټ کېښود، د شهزاده خيريه چارو مالي ملاتړ کوي، له څلور سوو نه د زیاتو نورو خيريه او نورو سازمانونو ملاتړ کوونکی رئيس يا غړی دی. د ژوند چاپيريال د ماهر په توګه، چارلېس په څرګند ډول د طبيعي کروندګرۍ او اقليم د بدلون په اړه څرګندونې کړې دي، له همدې امله هغه د چاپيريال ساتنې د ډلو له خوا جايزې او پېژندنه تر لاسه کړې ده. غه له هوميوپيتي نه د ځای ناستي درملنې په توګه ملاتړ کوي چې د ډېرو نېوکو لاندې راغلې ده. په ټولنه کې د معمارۍ د ونډې او له تاریخي ودانيو نه د ساتنې په اړه د هغه اندونه د بریتانوي معمارانو او پر جوړښتونو د نيوکه کوونکو له خوا د پاملرنې وړ ګرځېدلي دي. له ۱۹۹۳ز راهيسې، چارلېس د معمارۍ فن سره د خپلې لېوالتيا پر بنسټ، هغه د «پاونډبري» په نوم د يوه نوي تجربوي ښار په جوړولو کار وکړ. هغه په خپله هم کتابونه لیکلي، يا يې له بل چا سره په ګډه کتابونه ليکلي دي.<ref>{{cite news|last=Rourke|first=Matt|title=Prince Charles to receive environmental award in NYC|url=http://usatoday30.usatoday.com/news/nation/2007-01-28-prince-charles_x.htm|access-date=19 April 2013|newspaper=[[USA Today]]|date=28 January 2007|archive-date=25 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925215657/http://usatoday30.usatoday.com/news/nation/2007-01-28-prince-charles_x.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Alderson|first=Andrew|title=Prince Charles given 'friend of the forest' award|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/4990226/Prince-Charles-given-friend-of-the-forest-award.html|work=[[The Daily Telegraph]]|date=14 March 2009|access-date=11 May 2013|archive-date=1 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001073239/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/theroyalfamily/4990226/Prince-Charles-given-friend-of-the-forest-award.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last=Lange|first=Stefan|title=Prince Charles collects award in Germany|url=https://www.theguardian.com/world/feedarticle/8481379|access-date=11 May 2013|newspaper=The Guardian|date=29 April 2009|archive-date=22 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022070953/http://www.theguardian.com/world/feedarticle/8481379|url-status=live}}</ref><ref name="Awards">{{cite web|title=2012 Lifetime Achievement Award Winner – HRH The Prince of Wales|url=http://www.greenawards.com/about/lifetime_achievement_award/2012-winner|publisher=greenawards.com|access-date=7 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131003021820/http://www.greenawards.com/about/lifetime_achievement_award/2012-winner|archive-date=3 October 2013|url-status=dead}}</ref><ref name="faseb_journal">{{cite journal|last1=Weissmann|first1=Gerald|title=Homeopathy: Holmes, Hogwarts, and the Prince of Wales|journal=The FASEB Journal|date=September 2006|volume=20|issue=11|pages=1755–1758|doi=10.1096/fj.06-0901ufm|pmid=16940145|s2cid=9305843}}</ref><ref name="independent">{{cite news|last1=Brady|first1=Brian|title=He's at it again: Prince Charles accused of lobbying Health Secretary over homeopathy|url=https://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/hes-at-it-again-prince-charles-accused-of-lobbying-health-secretary-over-homeopathy-8723145.html|access-date=28 November 2015|work=[[The Independent]]|date=21 July 2013|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208160704/http://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/hes-at-it-again-prince-charles-accused-of-lobbying-health-secretary-over-homeopathy-8723145.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Profession reacts to Prince Charles' 10 design principles|url=https://www.architectsjournal.co.uk/news/profession-reacts-to-prince-charles-10-design-principles/8674432.article|access-date=3 December 2018|publisher=architectsjournal.co.uk|date=22 December 2014|archive-date=3 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181203104133/https://www.architectsjournal.co.uk/news/profession-reacts-to-prince-charles-10-design-principles/8674432.article|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|last1=Forgey|first1=Benjamin|title=Prince Charles, Architecture's Royal pain|url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1990/02/22/prince-charles-architectures-royal-pain/a894629c-c0a4-41d5-be83-e4da62a9f90f/?noredirect=on|access-date=3 December 2018|newspaper=The Washington Post|date=22 February 1990|archive-date=29 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429033658/https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1990/02/22/prince-charles-architectures-royal-pain/a894629c-c0a4-41d5-be83-e4da62a9f90f/?noredirect=on|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=How the Poundbury project became a model for innovation|url=https://www.ft.com/content/94e6c310-3c8f-11e3-a8c4-00144feab7de|access-date=12 July 2018|newspaper=Financial Times|archive-date=29 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429033658/https://www.ft.com/content/94e6c310-3c8f-11e3-a8c4-00144feab7de|url-status=live}}</ref> == د ژوند لومړي کلونه، کورنۍ او زده کړه == چارلېس د ۱۹۴۸ز کال د نومبر په څوارلسمه نېټه د پکنګهم په ماڼۍ کې د خپل مورني نیکه شپږم جورج د واکمنۍ پر مهال زېږېدلی دی، نوموړی د اډنبرګ د دوشس شهزادګۍ الزابت او د ايډنبرګ د ډوک فيليپ لومړی بچی و. هغه ته د ۱۹۴۸ز کال د دسمبر په پنځلسمه نېټه د کانتربري د ستر مذهبي مشر جفري فيشر له خوا مذهبي غسل ورکړل شو. د هغه د نیکه مرګ او په ۱۹۵۲ز کال کې د ملکې په توګه د دويمې الزابت پر واک کېناستل، چارلېس د څرګند وارث په توګه وګرځاوه. د پاچا د مشر زوی په توګه، هغه په طبيعي ډول د کورنوال د ډوک، روتسي د ډوک، ايرل کريک، د رونفرو بارون، د ايسليس د مالک او د سکاټلينډ د ستر مهتمم لقبونه تر لاسه کړي دي. چارلېس د ۱۹۵۳ز کال د جون په دويمه نېټه، په ويسټ منسټر ايبي کې د خپلې مور د تاجپوشۍ مراسمو کې ګډون کړی و. <ref>{{London Gazette|issue=38455|date=15 November 1948|page=6003}}</ref><ref>{{cite news|title=50 facts about the Queens Coronation|url=https://www.royal.uk/50-facts-about-queens-coronation-0|access-date=3 January 2019|publisher=www.royal.uk|archive-date=7 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210207234935/https://www.royal.uk/50-facts-about-queens-coronation-0|url-status=live}}</ref>{{sfn|Brandreth|2007|p=127}}{{sfn|Brandreth|2007|p=120}} لکه چې هغه مهال د لوړې طبقې د ماشومانو لپاره دا دود و، د کاترين پيبلیف په نوم يوه پالونکې مېرمنې د پنځه کلنۍ او اته کلنۍ تر منځ موده کې د هغه د زده کړې مسئولیت په غاړه واخيست. په ۱۹۵۵ز کال کې د بکنګهم ماڼۍ اعلان وکړ، چې چارلېس د دې پر ځای چې شخصي ښوونکی ولري، ښوونځي ته به ځي، په دې ډول هغه لومړی څرګند وارث دی چې په دې ډول زده کړه تر لاسه کوي. د ۱۹۵۶ز کال د نومبر په اوومه نېته، چارلېس د لويديځ لندن په هيل هاوس ښوونځي کې ټولګي ته تګ پيل کړ. هغه د ښوونځي د بنسټ اېښودونکي او سرښوونکي ستوارټ تاونند نه ترجيحي چلند نه تر لاسه کاوه، چا چې ملکې ته سپارښتنه کړې وه چې چارلېس ته په فوټبال کې روزنه ورکړي، ځکه چې د فوټبال په ډګر کې هلکانو هېڅکله او د هېچا په وړاندې درناوی نه کاوه. چارلېس له دې وروسته د هغه پلار دوه پخوانيو ښوونځيو ته ولاړ، له ۱۹۵۸ز کال نه د انګلستان په برکشاير کې د چيم چمتووالي ښوونځی، له دې وروسته د سکاټلينډ په شمال ختيځ کې د ګورډونسټن ښوونځی، چې هلته يې د ۱۹۶۲ز کال د اپريل په مياشت کې ټولګي ته تګ پيل کړ. <ref name="time 1988">{{Cite news|title=Growing Up Royal|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|date=25 April 1988|url=http://www.time.com/time/daily/special/diana/readingroom/8191/4_25.html|access-date=4 June 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20050331004503/http://www.time.com/time/daily/special/diana/readingroom/8191/4_25.html|archive-date=31 March 2005}}</ref><ref name="schooling">[https://www.royal.uk/the-prince-of-wales About the Prince of Wales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160509124719/https://www.royal.uk/the-prince-of-wales|date=9 May 2016}} royal.uk - 26 December 2018</ref><ref>{{Cite news|title=Lieutenant Colonel H. Stuart Townend|newspaper=The Times|date=30 October 2002|url=https://www.thetimes.co.uk/article/lieutenant-colonel-h-stuart-townend-l8pgv825p7r|access-date=29 May 2009|location=London|archive-date=22 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622192950/https://www.thetimes.co.uk/article/lieutenant-colonel-h-stuart-townend-l8pgv825p7r|url-status=live}}</ref><ref name="debrett">{{cite web|url=http://www.debretts.com/people/royal-family/royal-portraits/prince-charles.aspx|title=HRH The Prince of Wales|publisher=Debrett's|access-date=27 August 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120704195647/http://www.debretts.com/people/royal-family/royal-portraits/prince-charles.aspx|archive-date=4 July 2012}}</ref><ref name="schooling2">[https://www.royal.uk/the-prince-of-wales About the Prince of Wales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160509124719/https://www.royal.uk/the-prince-of-wales|date=9 May 2016}} royal.uk - 26 December 2018</ref><ref name="schooling3">[https://www.royal.uk/the-prince-of-wales About the Prince of Wales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160509124719/https://www.royal.uk/the-prince-of-wales|date=9 May 2016}} royal.uk - 26 December 2018</ref>{{sfn|Brandreth|2007|p=139}} که څه هم ګوردونسټن چې د خپلو سختو درسي پروګرامونو له امله شهرت لري، د معلوماتو پر بنسټ چارلېس دا ښوونځی «کلديتز په زندان کې» بللی و، خو هغه وورسته د ګورډونسټون ستاينه وکړه او ويې ويل چې: «ماته يې د خپل ځان  او زما د وړتياوو او نيمګړتياوو په اړه ډېر څه رازده کړل. ماته يې راوښودل چې ګواښونه ومنم او نوښتونه په لاس کې و اخلم». د ۱۹۷۵ز کال په يوه ملکه کې هغه وويل چې: هغه خوشحاله دی چې ګورډونسټون ښوونځی ته تللی دی او دا چې د هغه ځای سختوالی له مبالغې ډک و. هغه په ۱۹۶۶ز کال کې د استراليا په ويکټوريا کې د جيلاانګ ګرامر ښوونځي د تمبرټاپ په برخه کې دوه پړاوه تېر کړل، پر دې مهال هغه د تاریخ له ښوونکي، مايکل کالينز پرس سره يو ځای د ښوونځي په يو سفر کې د پاپا نوي ګيني نه لیدنه وکړه. په ۱۹۷۳ز کال کې، په ټيمبرټاپ کې خپل تېر کړی وخت د خپلې زده کړې د ټولې مودې تر ټولو خوندوره برخه وبلله. ګورډونسټون ته له بيا راستنېدو سره سم، د خپل په پيروۍ سره چارلېس د هلکانو په مشر بدل شو. هغه په ۱۹۶۷ز کال کې د شپږ GCE O-levels او په تاريخ او فرانسوي کې د دوه A-levels سره، په ترتيب سره د B  او C درجو په تر لاسه کولو سره پرېښود. چارلېس د خپلو لومړيو زده کړو په اړه وروسته وويل: «ما له ښوونځي دومره خوند نه دی اخیستی، څومره مې چې بايد اخیستی وای، خو دا يوازې له دې امله و چې ، زه له بل هر ځای نه په کور کې خوشحاله يم».<ref name="debrett2">{{cite web|url=http://www.debretts.com/people/royal-family/royal-portraits/prince-charles.aspx|title=HRH The Prince of Wales|publisher=Debrett's|access-date=27 August 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120704195647/http://www.debretts.com/people/royal-family/royal-portraits/prince-charles.aspx|archive-date=4 July 2012}}</ref><ref name="Colditz_kilts">{{Cite news|title=Colditz in kilts? Charles loved it, says old school as Gordonstoun hits back at The Crown|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|date=10 December 2017|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/12/10/prince-charles-school-hits-back-crown-colditz-kilts-portrayal/|access-date=13 December 2017|archive-date=20 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620040626/https://www.telegraph.co.uk/news/2017/12/10/prince-charles-school-hits-back-crown-colditz-kilts-portrayal/|url-status=live}}</ref><ref name="powedu">{{cite web|url=http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/education|title=The Prince of Wales&nbsp;– Education|publisher=Prince of Wales|access-date=8 December 2012|archive-date=13 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113072216/http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/education|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article51384379|title=The New Boy at Timbertop|date=9 February 1966|newspaper=[[The Australian Women's Weekly]]|access-date=13 January 2018|issue=37|location=Australia|volume=33|page=7|via=National Library of Australia|archive-date=1 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210401092057/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/51384379|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=O1AMDaaiHQ4|title=Timbertop - Prince Charles Australia|date=1966|publisher=[[British Pathé]]|format=Video with audio, 1 min 28 secs|via=[[YouTube]]|access-date=12 January 2018|archive-date=11 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311031256/https://www.youtube.com/watch?v=O1AMDaaiHQ4|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article110705075|title=Prince had happy time at Timbertop|date=31 January 1973|newspaper=[[The Canberra Times]]|access-date=13 January 2018|issue=13,346|location=Australian Capital Territory, Australia|volume=47|page=11|via=National Library of Australia|archive-date=1 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210401092105/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110705075|url-status=live}}</ref><ref name="Colditz_kilts2">{{Cite news|title=Colditz in kilts? Charles loved it, says old school as Gordonstoun hits back at The Crown|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|date=10 December 2017|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/12/10/prince-charles-school-hits-back-crown-colditz-kilts-portrayal/|access-date=13 December 2017|archive-date=20 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620040626/https://www.telegraph.co.uk/news/2017/12/10/prince-charles-school-hits-back-crown-colditz-kilts-portrayal/|url-status=live}}</ref> چارلېس د دويم ځل لپاره هغه مهال شاهي دود مات کړ،کله چې هغه د A پړاو له بشپړولو نه وروسته د بریتانيې وسله والو ځواکونو ته د ورتګ پر ځای نېغ په نېغه پوهنتون ته ولاړ. د ۱۹۶۷ز کال په اکتوبر کې، هغه د کمبريج په ترينيټي کالج کې ومنل شو، چېرې چې هغه د Tripos لومړۍ برخه کې لرغون پېژندنه او انسان پېژندنې علوم ولوستل، په دويمه برخه کې يې تاریخ ته زده کړې بدلې کړې. د دويم کال په اوږدو کې چارلېس د ولز د ابريستويټ  کالج پوهنتون ته ولاړ او د يوې دورې لپاره يې د ويلز تاریخ او ژبه ولوستل. نوموړی د ۱۹۷۰ز کال د جون په دروېشتمه نېټه له کمبريج پوهنتون نه د ۲:۲ درجې په حاصلولو سره د لېسانس سند تر لاسه کړ، په دې سره هغه لومړی څرګند د بریتانيې وارث و، چې د پوهنتون سند تر لاسه کوي. د ۱۹۷۵ز کال د اګست په دويمه نېټه، هغه ته د کمبريج له خوا په فنونو کې د ماسترۍ سند (MA Cantab) ورکړل شو. په کمبريج کې د فنونو ماستري د زده کړې د بشپړېدو سند نه دی، بلکې يوه علمي رتبه ده.<ref name="debrett3">{{cite web|url=http://www.debretts.com/people/royal-family/royal-portraits/prince-charles.aspx|title=HRH The Prince of Wales|publisher=Debrett's|access-date=27 August 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120704195647/http://www.debretts.com/people/royal-family/royal-portraits/prince-charles.aspx|archive-date=4 July 2012}}</ref><ref name="powedu2">{{cite web|url=http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/education|title=The Prince of Wales&nbsp;– Education|publisher=Prince of Wales|access-date=8 December 2012|archive-date=13 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113072216/http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/education|url-status=live}}</ref><ref name="hrh biographies">{{cite web|title=HRH The Prince of Wales|url=https://www.princeofwales.gov.uk/biographies/hrh-prince-wales|website=Prince of Wales|access-date=15 May 2021|language=en}}</ref>{{sfn|Brandreth|2007|p=151}}<ref name="powedu3">{{cite web|url=http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/education|title=The Prince of Wales&nbsp;– Education|publisher=Prince of Wales|access-date=8 December 2012|archive-date=13 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113072216/http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography/education|url-status=live}}</ref> == د ويلز شهزاده == د ۱۹۵۸ز کال د جولای په شپږوېشتمه نېټه چارلېس د ويلز د شهزاده او چستر د ارل په توګه وټاکل شو، که څه هم د ۱۹۶۹ز کال د جولای تر لومړې نېټې پورې تر هغه وخته نوموړی ته دا منصب ونه سپارل شو، تر څو چې د هغه مور د کرنارفون په کلا کې د يو لړ مراسمو پر مهال چې په تلويزيون خپاره شول، تاج د هغه په سر کېښود. نوموړي په ۱۹۷۰ز کال کې د مشرانو په مجلس کې خپله چوکۍ اشغال کړه او د ۱۹۷۴ز کال د جون په مياشت کې يې لومړۍ وينا وکړه. چارلېس له اډوارډ اووم ( ۱۸۸۴ز) نه وروسته، لومړی شاهي کس و چې د مجلس له غولي نه يې وينا وکړه. نوموړی دويم ځل وينا په ۱۹۷۵ز کال کې وکړه.<ref>{{London Gazette|issue=41460|page=4733|date=29 July 1958}}</ref><ref name="pow">{{cite web|url=http://www.princeofwales.gov.uk/personalprofiles/theprinceofwales/abouttheprince/previousprincesofwales/|title=The Prince of Wales&nbsp;– Previous Princes of Wales|publisher=Prince of Wales|access-date=12 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081011215745/http://www.princeofwales.gov.uk/personalprofiles/theprinceofwales/abouttheprince/previousprincesofwales/|archive-date=11 October 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.princeofwales.gov.uk/personalprofiles/theprinceofwales/biography/investiture/|title=The Prince of Wales&nbsp;– Investiture|publisher=Prince of Wales|access-date=12 October 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081020021713/http://www.princeofwales.gov.uk/personalprofiles/theprinceofwales/biography/investiture/|archive-date=20 October 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=H.R.H. The Prince of Wales Introduced|url=https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1970/feb/11/hrh-the-prince-of-wales-introduced|website=Hansard|access-date=16 October 2019|page=HL Deb vol 307 c871|no-pp=y|date=11 February 1970|archive-date=19 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019025738/https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1970/feb/11/hrh-the-prince-of-wales-introduced|url-status=live}}</ref><ref name="princeofwales1">{{cite web|url=http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography|title=The Prince of Wales&nbsp;– Biography|publisher=Prince of Wales|access-date=12 October 2008|archive-date=9 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121109142006/http://www.princeofwales.gov.uk/the-prince-of-wales/biography|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Sport and Leisure|url=https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1974/jun/13/sport-and-leisure#S5LV0352P0-01354|website=Hansard|access-date=16 October 2019|page=HL Deb vol 352 cc624–630|no-pp=y|date=13 June 1974|archive-date=18 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201018220808/https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1974/jun/13/sport-and-leisure#S5LV0352P0-01354|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1974/06/14/archives/prince-charles-speaks-in-lords-prince-charles-speaks-in-lords-with.html|author=Alvin Shuster|date=14 June 1974|title=Prince Charles Speaks in Lords|newspaper=The New York Times|access-date=12 June 2018|archive-date=29 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429033659/https://www.nytimes.com/1974/06/14/archives/prince-charles-speaks-in-lords-prince-charles-speaks-in-lords-with.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Voluntary Service in the Community|url=https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1975/jun/25/voluntary-service-in-the-community-1#S5LV0361P0-04601|website=Hansard|access-date=16 October 2019|page=HL Deb vol 361 cc1418–1423|no-pp=y|date=25 June 1975|archive-date=27 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727203121/https://api.parliament.uk/historic-hansard/lords/1975/jun/25/voluntary-service-in-the-community-1#S5LV0361P0-04601|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://princescharities.org/princes-trust|title=The Prince's Trust|publisher=The Prince's Charities|access-date=12 October 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080921102217/http://princescharities.org/princes-trust|archive-date=21 September 2008}}</ref><ref>{{cite news|last=Ferretti|first=Fred|title=Prince Charles pays a quick visit to city|url=https://www.nytimes.com/1981/06/18/nyregion/prince-charles-pays-a-quick-visit-to-city.html|access-date=22 August 2013|work=[[The New York Times]]|date=18 June 1981|archive-date=29 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429033701/https://www.nytimes.com/1981/06/18/nyregion/prince-charles-pays-a-quick-visit-to-city.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2015/nov/09/long-to-reign-over-aus-prince-charles-and-australia-go-way-back|title=Long to reign over Aus? Prince Charles and Australia go way back|last=Daley|first=Paul|date=9 November 2015|work=The Guardian|access-date=13 June 2018|archive-date=13 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613085229/https://www.theguardian.com/australia-news/2015/nov/09/long-to-reign-over-aus-prince-charles-and-australia-go-way-back|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/next-governor-general-could-be-prince-harry-william/news-story/43d5a6aa26f65e692ca31062ba9202ba|title=Next governor-general could be Prince Harry, William|author=David Murray|date=24 November 2009|access-date=12 June 2018|website=The Australian|archive-date=29 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200429033659/https://www.theaustralian.com.au/news/latest-news/next-governor-general-could-be-prince-harry-william/news-story/43d5a6aa26f65e692ca31062ba9202ba?nk=79072f8c83515c42c53f132c2debb7a3-1588131419|url-status=live}}</ref> == سرچینې == o3zy7xn0zo5n1t6cjr1bk8wlug6n500 0 59148 365501 350680 2026-08-03T12:40:58Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365501 wikitext text/x-wiki افغانستان د کوکنارو د اپين د کرلو او ريبلو اوږد تاريخ لري. په ۲۰۲۱ز کال کې، په نړيواله کچه د افغانستان توليد د ناقانونه هيروينو له نوي سلنه نه زياته برخه جوړوله او اروپا ته د برابرېدونکو توکو له پنځه نوي سلنه نه زيات يې د افغانستان توليدات دي. څومره ځمکه چې په لاتينه امريکا کې د کوکنارو د کښت لپاره کارول کېږي، په افغانستان کې ترهغې ډېره ځمکه د اپينو لپاره کارول کېږي. افغانستان له ۲۰۰۱ز کال راهيسې، د نړۍ په کچه د ناقانونه نشه يې توکو د توليد مخکښ هېواد دی. په ۲۰۰۷ز کال کې، په بازار کې له غیر درمليزو شته اپينو موادو له ډلې درې نوي سلنه یې له افغانستان نه سرچينه اخېستي. په ۲۰۱۹ز کال کې هم افغانستان د نړيوال بازار څلور اتيا سلنه اپين توليدول. دا د صادراتو له اړخه د نږدې څلور مليارده امريکايي ډالرو معادل ارزښت دی، څلورمه برخه یې د کوکنارو کروندګرو ته ورځي، پاتې يې سيمه ييزو چارواکو، باغيانو، جنګسالارانو او د نشه يې توکو قاچاقبرو ته ورځي. په اوو کلونو کې (۱۹۹۴-۲۰۰۰)، مخکې تر دې چې طالبان اپين بند کړي، د اپينو د ناخالص عايد نه د افغان کروندګرو برخه د دوه سوه زره کورنيو تر منځ وېشل کېده. په ۲۰۱۷ز کال کې، په افغانستان کې د اپينو توليد څلور سوه زره دندې برابرولې، چې دا شمېره د افغان ملي امنيتي ځواکونو له شمېرنه هم لوړه وه. کله چې طالبانو په سيمه ييزوجنګ سالارانو واک له لاسه ورکړ، په ۲۰۰۶ز کال کې د اپينو سوداګري زياته شوه. پر اپينو سربېره، افغانستان د چرسو په توليد کې هم د نړۍ مخکښ هېواد دی. په ۲۰۲۱ز کال کې د کابل له سقوط وروسته، د اپينو سوداګرۍ وده وکړه. <ref>Felbab-Brown p. 113</ref><ref>{{cite AV media|people=David Greene (host, Morning Edition), Hayatullah Hayat (Governor of Helmand Province, Afghanistan), Tom Bowman (reporter), Dianne Feinstein (U.S. Senator, Chair of the Caucus on International Narcotics Control)|date=6 July 2016|title=Afghan Governor Wants Government To Control Poppy Crop|medium=Radio broadcast|url=https://www.npr.org/2016/07/06/484894669/afghan-governor-wants-government-to-control-poppy-crop|access-date=6 July 2016|time=0:10|publisher=NPR|quote=Afghanistan's poppy production… accounts for more than 91 percent of the world's heroin.}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.unodc.org/documents/wdr/WDR_2010/World_Drug_Report_2010_lo-res.pdf|title=UNODC 2010 world drug report, page 43|access-date=November 30, 2011}}</ref><ref>{{Cite journal|author=UNITED NATIONS Office on Drugs and Crime|title=Afghanistan Opium Survey 2007|url=http://www.unodc.org/pdf/research/AFG07_ExSum_web.pdf|access-date=January 27, 2008|archivedate=January 28, 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080128143609/http://www.unodc.org/pdf/research/AFG07_ExSum_web.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|title=World Drug Survey 2019|url=https://wdr.unodc.org/wdr2020/field/WDR20_Booklet_3.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite press release|title=Opium Amounts to Half of Afghanistan's GDP in 2007, Reports UNODC|publisher=[[UNODC]]|date=November 16, 2007|url=http://www.unodc.org/india/afghanistan_gdp_report.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110618011240/http://www.unodc.org/india/afghanistan_gdp_report.html|url-status=dead|archive-date=June 18, 2011|access-date=April 18, 2012}}</ref><ref>{{Cite journal|title=The opium economy in afghanistan|year=2003|page=7|publisher=UNITED NATIONS OFFICE ON DRUGS AND CRIME|url=http://www.unodc.org//pdf/publications/afg_opium_economy_www.pdf|access-date=June 25, 2009|archivedate=September 8, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090908124201/http://www.unodc.org/pdf/publications/afg_opium_economy_www.pdf}}</ref><ref>{{cite news|title=Does Afghanistan grow more opium poppies than before 2001?|url=http://www.politifact.com/global-news/statements/2017/apr/04/ted-yoho/yoho-afghanistan-poppy-growth-way/|access-date=13 November 2017|publisher=PolitiFact|date=April 4, 2017|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419135440/https://www.politifact.com/global-news/statements/2017/apr/04/ted-yoho/yoho-afghanistan-poppy-growth-way/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.foxnews.com/world/2010/03/31/afghanistan-leading-hashish-producer/|publisher=Fox News|title=UN: Afghanistan is leading hashish producer|date=March 31, 2010|access-date=March 31, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716063928/http://www.foxnews.com/world/2010/03/31/afghanistan-leading-hashish-producer/|archive-date=July 16, 2011|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-12-12|title=Meth and heroin fuel Afghanistan drugs boom|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-59608474|access-date=2021-12-12}}</ref> == تاریخچه == وچ اقليم او د تازه توليداتو د لېږد ستونزمنتيا په افغانستا کې د کرنيزو محصولاتو صادرات سخت کړي، خو اپين د وچکالۍ په وړاندې مقاومت کوي، د اوږد لېږد له امله نه خرابيږي او په ښه نرخ پلورل کېږي. <ref name=":5">{{Cite book|last=Malkasian|first=Carter|url=https://www.worldcat.org/oclc/1240264784|title=The American war in Afghanistan : a history|date=2021|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-755077-9|location=New York|oclc=1240264784}}</ref> له هغه وروسته چې په ايران کې د کوکنارو کښت بند شو، په افغانستان کې د ۱۹۵۰ز لسيزې په نيمايي کې په زياته اندازه د اپينو توليد پيل شو، تر څو ګاونډي ايران ته واستول شي. افغانستان او پاکستان د اپينو توليد زيات کړاو کله چې د سياسي بې ثباتۍ او اوږدې وچکالۍ له امله له طلايي مثلث نه د نشه يې توکو چمتو کېدل له ستونزو سره مخامخ شول، د ۱۹۷۰ز لسیزې په نيمايي کې لويديځې اروپا او شمالي امريکا ته، افغانستان او پاکستان د اپينو ستر برابروونکي هېوادونه وګرځېدل.   <ref>Felbab-Brown p.114</ref> === د شوروي اتحاد پړاو (۱۹۷۹-۱۹۸۹ز) === کله چې د شوروي اتحاد له ملاتړ نه برخمن چپ اړخی حکومت، په افغانستان کې د ولس د ملاتړ په ترلاسه کولو کې ناکام شو، شورويانو د يرغل پریکړه وکړه. د مقاومت يو شمېر مشرانو، پرته له دې چې په اسلام کې د اپينو حرمت ته نظر وکړي، په خپلو سيمو کې د اپينو پر توليد تمرکز زيات کړ، تر څو د خپلو عملياتو لپاره لګښتونه پوره کړي، په ځانګړي ډول ګلبدين حکمتيار، ملا نسيم اخوندزاده او عصمت مسلم. د ۱۹۸۲ او ۱۹۸۲ز کلونو تر منځ موده کې توليد دوه برابره او ۵۷۵ ميټريک ټنه ته لوړ شو. (په دې موده کې متحده ايالاتو د «د وسلې په مرسته» د مجاهدينو د ملاتړ تګلاره تعقيبوله او اصلي موخه يې دا وه چې د چټک او پرېکنده ماتولو پر ځای، شوروي اتحاد کرار کرار د شاتګ لور ته  کمزوری کړي). حکمتيار چې له CIA او پاکستان نه يې تر ټولو زياتې مرستې تر لاسه کولې، د پاکستان شمال لويديځ د کوه سلطان په سیمه کې د هيروينو شپږ کارخانې جوړې کړې وې، په داسې حال کې چې نور جنګسالاران د اومو(خامو) اپينو په پلورلو خوښ وو. نسيم اخوندزاه، چا چې د کوکنارو د کښت دوديزه سيمه شمالي هلمند په واک کې درلود، د اپينو د توليد لپاره يې برخه صادره کړه، د چا په اړه چې داسې اوازه شته چې دا برخه (سهميه) يې په ربړولو او سخت تاوتريخوالي عملي کوله. په دې موخه چې د قاچاق اندازه زياته کړي، نسيم د ايران په زاهدان ښار کې يو دفتر هم درلود. <ref>Felbab-Brown p.115</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irinnews.org/pdf/in-depth/bitter-sweet-harvest-afghanistans-new-war.pdf|title=UN Office for the Coordination of Human Affairs website – Bitter-Sweet Harvest: Afghanistan's New War|publisher=Irinnews.org|date=August 2, 2004|access-date=November 30, 2011}}</ref><ref>Felbab-Brown p.116</ref> شوروي اتحاد ادعا کړې وه چې د متحده ايالاتو د استخباراتو ادارې (CIA) کارکوونکي له افغانستان نه د اپينو د قاچاق په برخه کې مرسته کوي، يا د لويدیځ پر لور، تر څو د افغانستان د مقاومت لپاره پيسې راټولې کړي، يا د شوروي اتحاد پر لور، تر څو ياد هېواد په نشه يې توکو د روږديتابه په مټ کمزوری کړي. د الفريډ مککوای په وينا: سي.آی.ای. په نشه يې توکو کې د ښکېلو افغان چارواکو ملاتړ کاوه، د بېلګې په ډول ګلبدين حکمتيار او ځينې نور لکه حاجي ايوب افريدي.<ref name="McCoy1991-11-09">{{cite web|url=http://www.bearcave.com/bookrev/nugan_hand.html|date=November 9, 1991|title=Interview with Alfred McCoy|first=Paul|last=DeRienzo|author-link=Paul DeRienzo}}</ref> بل لامل يې په پاکستان کې د منځه وړلو هڅې وې، (د کوم هېواد استخباراتي اداره ISI چې په تصادفي ډول د مجاهدينو ملاتړې وه). پاکستاني حکومت، د نړيوالې پرمختيا لپاره د متحده ايالاتو اداره (USAID)  او ځينې نورې ډلې په هغو هڅو کې شاملې وې چې د افغانستان پر پوله د سرحد ايالت (اوس خيبرپښتونخوا) له ځينو ټاکلو سيمو نه د کوکنارو کښت محوه کړي. د ۱۹۸۰ز په لسيزه کې د اپينو صنعت له پاکستان نه افغانستان ته واوښت.<ref name="gir1">Killing the Cranes, Edward Girardet, [http://www.chelseagreen.com/bookstore/item/killing_the_cranes Chelsea Green] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140812143525/http://www.chelseagreen.com/bookstore/item/killing_the_cranes|date=August 12, 2014}} publisher. Opium/Pakistan – p 133</ref><ref>[pdf.usaid.gov/pdf_docs/PDABK009.pdf Project Assistance Completion Report], Northwest Frontier Area Development, 391-0485, [[USAID]] Mission to Pakistan and Afghanistan</ref> === د جنګسالارانو پړاو (۱۹۸۹-۱۹۹۴) === کله چې په ۱۹۸۹ز کال کې شوروي پوځ اړ شو چې له افغانستان نه ووځي، نو د واک تشه رامنځ ته شوه. د ځواک د تر لاسه کولو په موخه د مجاهدينو بېلا بېل ګوندونه په خپلو کې سره په جګړه شول. د لويديځ د ملاتړ د نه شتون له امله، دوی تر پخوا هم د کوکنارو  کرنه زياته مراجعه کوله، تر څو د خپل پوځي شتون لپاره مالي لګښت پيدا کړي. === د طالبانو واک ته رسېدل (۱۹۹۴-۲۰۰۱) === د طالبانو د واکمنۍ پر مهال، په افغانستان کې د اپينو کښت تر ټولو زيات يعنې په ۱۹۹۹ز کال کې ۴۵۰۰ ميټرک ټنو ته ورسېد (۴۴۰۰ بریتانوي ټنه ۵۰۰۰ امريکايي ټنه). <ref>{{Cite press release|title=Press conference on Afghanistan opium survey 2004|publisher=United Nations|date=November 18, 2004|url=https://www.un.org/News/briefings/docs/2004/McCleanBriefing_041118.doc.htm|access-date=January 14, 2006}}</ref> د ۲۰۰۰ز کال په جولای مياشت کې، د طالبانو مشر ملا محمد عمر، په افغانستان کې د هيروينو د توليد له منځه وړلو په موخه له ملګرو ملتو سره د همغږۍ په هدف اعلان وکړ چې: د کوکنارو کرل له اسلام سره په مخالفت کې دي او دا په نړۍ کې د نشه يي توکو پروړاندې يوه بريالۍ مبارزه وه. طالبانو د ګواښونو، په زور بنديز او سرغړوونکو ته د عامه سزا د ورکولو په مټ د کوکنارو پر کښت بنديز عملي کړ. په پايله کې د طالبانو تر واک لاندې سيمو کې د اپينو د کښت د سيمو اندازه نهه نوي سلنه کمه شوه چې هغه مهال يې د ټولې نړۍ ته د درې پر څلور برخه هيروین مهيا کول. دا بنديز يوازې د لنډې مودې لپاره عملي و، ځکه چې په ۲۰۰۱ز کال کې د طالبانو حکومت ړنګ کړای شو.<ref>[http://reformdrugpolicy.com/wp-content/uploads/2011/09/AfghanTalibanOpium.pdf Where have all the flowers gone?: evaluation of the Taliban crackdown against opium poppy cultivation in Afghanistan] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408055710/http://reformdrugpolicy.com/wp-content/uploads/2011/09/AfghanTalibanOpium.pdf|date=April 8, 2016}}</ref> خو ځينې خلک (مارټين، يوه ګرانه جګړه، ۲۰۱۴ز) وړانديز کوي چې، د بنديز پر مهال ځينو ځانګړو ډلو د بیې(نرخ) له لوړوالي نه ګټه پورته کړه. ان ځينې باور لري چې د نشه يي توکو د ځينو کاروباريانو په برخه کې دا د بازار د اداره کولو يوه طريقه وه. د ډېرو کرنيزو محصولاتو په خلاف، شونې ده چې وچ شوی آپين، له يخ ساتلو يا ګران بيه وسايلو پرته د اوږدې مودې لپاره ساتل کېدای شي. طالبان او نورې هغه ډلې چې د نشه يي توکو په سوداګرۍ کې ښکېل و، د اپينو د سترو پټو زېرمو په لرلو سره په خپل نظرکې وتوانيدل چې د ۲۰۰۰ز کال له بنديز او د يوولسم سپتمبر له بريدونو وروسته، د نرخونو د پورته کېدو پر مهال زياتې شخصي ګټې تر لاسه کړي.<ref>''Seeds of Terror'', [[Gretchen Peters (journalist)|Gretchen Peters]], MacMillan</ref><ref>[http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/Publications/448813-1164651372704/UNDC_Ch5.pdf PRICES AND MARKET INTERACTIONS IN THE OPIUM ECONOMY] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130605123543/http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/Publications/448813-1164651372704/UNDC_Ch5.pdf|date=June 5, 2013}}, William A. Byrd and Olivier Jonglez, [[World Bank]] (analysis of prices)</ref><ref>{{cite web|title=U.S.: Taliban continue to profit from drug trade|url=http://edition.cnn.com/2001/US/10/03/inv.drugs.terrorism/|publisher=CNN|access-date=12 November 2016|date=October 3, 2001|archive-date=13 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113041403/http://edition.cnn.com/2001/US/10/03/inv.drugs.terrorism/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|last1=Pharr|first1=Jasper|title=Life, Liberty, and the Pursuit of Terrorist on U.S. Soil|date=January 25, 2016|isbn=978-1-4809-6646-8|page=142|url=https://books.google.com/books?id=iOySCwAAQBAJ&pg=PA142|access-date=12 November 2016}}</ref> === د افغانستان جګړه (۲۰۰۱-۲۰۲۱) === د ۲۰۰۱ز کال د نومبر په مياشت کې او د افغانستان د جګړې په پيليدو سره، د هېواد د اقتصاد پرېوتلو او عايد د نورو سرچينو کمېدو، د هېواد ډېری کروندګر اړ کړل چې بيا د صادراتو په موخه د اپينو کرلو ته مخه کړي (د نشه يې توکو او جرمونو په اړوند د ملګرو ملتونو د دفتر په وينا: په ۲۰۰۴ز کال کې ۱،۳۰۰ کيلو متر مربع يا ۵۰۰ ميل مربع). د ۲۰۰۱ز کال د دسمبر په مياشت کې، يو شمېر پېژندل شويو افغانانو د ملګرو ملتونو تر څار لاندې، د المان په بن کې سره وکتل، تر څو د افغانستان د دولت د بيا جوړولو لپاره، د نوي اساسي قانون د مقرراتو او ملي ټولټاکنو په ګډون يوه طرحه جوړه کړي. د هغه تړون د برخې په توګه، انګلستان په افغانستان کې د نشه يي توکو ضد مسائلو ته د رسېدنې لپاره د مخکښ هېواد په توګه وټاکل شو. له دې وروسته، افغانستان خپل نوی اساسي قانون عملي کړ او ملي ټولټاکنې يې ترسره کړې. د ۲۰۰۴ز کال د دسمبر په اوومه نېټه، حامد کرزي په رسمي ډول د ديموکراتيک افغانستان د ولسمشر په توګه لوړه وکړه. <ref name="Glaze-2007-10">{{Cite journal|url=http://www.strategicstudiesinstitute.army.mil/pdffiles/pub804.pdf|title=Opium and Afghanistan: Reassessing U.S. Counternarcotics Strategy|first=John A.|last=Glaze|date=October 2007|publisher=Strategic Studies Institute, U.S. Army War College|access-date=2022-01-15|archive-date=2009-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303091645/http://www.strategicstudiesinstitute.army.mil/pdffiles/pub804.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YVutDwAAQBAJ&q=government+officials+take+bribes+for+turning+a+blind+eye+to+the+drug+trade+while+punishing+poor+opium+growers.&pg=PA252|title=Afghanistan Immigration Policy, Laws and Regulations Handbook: Strategic Information and Regulations|date=April 4, 2013|isbn=9781438782003}}</ref> == سرچینې == jdmu334eaidaucaqpkwo00n3b5ddpfo 0 59805 365505 322429 2026-08-03T14:24:40Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365505 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}} عیسوي کلیسا یوه کلیسايي اصطلاح ده چې هغه څه ته چې د عیسویانو د بېلابېلو ډلو له خوا د عیسویت د اصلي وجود او د عیسی له خوا جوړ شوي اصلي بنسټ یې بولي اشاره کوي. «عیسوي کلیسا» په علمي برخو کې د عیسویت سره مترادفه کارول کېږي.<ref name="OCA2021">{{cite web|title=The Original Christian Church|url=https://www.oca.org/questions/history/the-original-christian-church|publisher=[[Orthodox Church in America]]|access-date=27 June 2021|language=English}}</ref><ref name="Weaver1900">{{cite book|last1=Weaver|first1=Jonathan|title=Christian Theology: A Concise and Practical View of the Cardinal Doctrines and Institutions of Christianity|date=1900|publisher=United Brethren Publishing House|page=245|language=English|quote=There are distinctions between the general invisible church and the general visible church, which it is not necessary to carry out to the last analysis. In a sense, they are both visible. All who are members of the general invisible church are members of the general visible church. But all who are members of the general visible church are not members of the general invisible church. A clear and distinct difference between the visible and invisible church may be stated thus: (1) The general invisible church includes all out of every kindred and tongue and people and nation who are truly saved. No one denomination has in its communion all who belong to the invisible church. (2) The visible church includes all who are recognized as members of a Christian church. No one denomination can justly claim to be the general visible church.}}</ref><ref name="Lansing2021">{{cite web|title=What do Catholics believe?|url=https://www.dioceseoflansing.org/general/what-do-catholics-believe|publisher=[[Roman Catholic Diocese of Lansing]]|access-date=29 June 2021|language=English|quote=We are the original Christian Church, which began when Jesus himself when he said to the Apostle Peter, “You are the rock on which I will build my church. The gates of hell will not prevail against it.” Every pope since then has been part of an unbroken line of succession since Peter, the first pope.}}</ref><ref>{{cite web|title=Eastern Orthodox Church|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/subdivisions/easternorthodox_1.shtml|publisher=[[BBC]]|access-date=27 June 2021|language=English|date=11 June 2008|quote=The doctrine of the Christian Church was established over the centuries at Councils dating from as early as 325CE where the leaders from all the Christian communities were represented.}}</ref><ref name="Ehrman2018">{{cite web|last1=Ehrman|first1=Bart D.|title=Inside the Conversion Tactics of the Early Christian Church|url=https://www.history.com/news/inside-the-conversion-tactics-of-the-early-christian-church|publisher=[[History (American TV network)|History]]|access-date=27 June 2021|language=English|date=29 May 2018|quote=And yet, within three centuries, the Christian church could count some 3 million adherents.}}</ref><ref>{{Cite book|url=|title=The Oxford Dictionary of the Christian Church|date=1997|publisher=Oxford University Press|others=F. L. Cross, Elizabeth A. Livingstone|isbn=0-19-211655-X|edition=3rd|location=New York|oclc=38435185}}</ref> د ګڼ شمېر پروتستانت عیسویانو لپاره عیسوي کلیسا دوه برخې لري: د کلیسا څرګنده برخه، هغه جوړښت چې په کوم کې د «د خدای کلام یوازې لوستل کېږي او ورته غوږ نیول کېږي. د مسیحیت له بنسټ سره په مطابقت کې سپېڅلي آئینونه پلي کېږي» او هم د کلیسا ناڅرګنده برخه – ټول «هغه کسان چې په رښتیا یې نجات موندلی» (د څرګندې کلیسا د ټولو ژوندیو غړو په ګډون). د ناڅرګندې کلیسا د دغه درک له مخې: «عیسوي کلیسا» (یا کاتولیک کلیسا) یوې ځانګړې عیسوي ډلې ته نه اړوندېږي، بلکې ټول هغه کسان په کې شاملېږي، چې بېرته رغول شوي (بېرته زېږېدلي). د branch theory تیوري له مخې، چې د یو شمېر انګلیکانو له خوا رامنځته شوې، باور په دې دی چې، هغه کلیساوې چې رسولي خلافت یې ساتلی، د واقعي کلیساګانو برخه ده. دا د یوې واقعي کلیسا د اصطلاح پر خلاف ده چې دعیسویت ځانګړي بنسټ ته کارول کېږي. د عیسويت کلیسايي ځایګی د کاتولیکې کلیسا، ختیځو ارتودوکس کلیساګانو، لویدیځې ارتودوکس کلیسا، د ختیځ آشوري کلیسا او د ختیځ د لرغونې کلیسا له خوا ساتل شوی.<ref name="McGrath2016">{{cite book|last1=McGrath|first1=Alister E.|title=Christian Theology: An Introduction|date=4 August 2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-87443-1|page=362|language=English}}</ref><ref name="Weaver19002">{{cite book|last1=Weaver|first1=Jonathan|title=Christian Theology: A Concise and Practical View of the Cardinal Doctrines and Institutions of Christianity|date=1900|publisher=United Brethren Publishing House|page=245|language=English|quote=There are distinctions between the general invisible church and the general visible church, which it is not necessary to carry out to the last analysis. In a sense, they are both visible. All who are members of the general invisible church are members of the general visible church. But all who are members of the general visible church are not members of the general invisible church. A clear and distinct difference between the visible and invisible church may be stated thus: (1) The general invisible church includes all out of every kindred and tongue and people and nation who are truly saved. No one denomination has in its communion all who belong to the invisible church. (2) The visible church includes all who are recognized as members of a Christian church. No one denomination can justly claim to be the general visible church.}}</ref><ref name="Schaff1910">{{cite book|last1=Schaff|first1=Philip|title=History of the Christian Church|date=1910|publisher=[[William B. Eerdmans Publishing Company]]|page=524|language=English}}</ref><ref>{{cite web|title=The Church|url=https://www.newadvent.org/cathen/03744a.htm|publisher=[[Catholic Encyclopedia]]|access-date=27 June 2021|language=English|date=2020|quote=It would appear, then, indisputable that in the earliest years of the Christian Church ecclesiastical functions were in a large measure fulfilled by men who had been specially endowed for this purpose with "charismata" of the Holy Spirit, and that as long as these gifts endured, the local ministry occupied a position of less importance and influence.}}</ref><ref name="Kinsman1924">{{cite book|last1=Kinsman|first1=Frederick Joseph|title=Americanism and Catholicism|url=https://archive.org/details/MN5170ucmf_4|date=1924|publisher=[[Longman]]|page=[https://archive.org/details/MN5170ucmf_4/page/n232 203]|language=en|quote=The one most talked about is the "Branch Theory," which assumes that the basis of unity is a valid priesthood. Given the priesthood, it is held that valid Sacraments unite in spite of schisms. Those who hold it assume that the Church is composed of Catholics, Eastern Orthodox, eastern heretics possessing undisputed Orders, and Old Catholics, Anglicans, Swedish Lutherans, Moravians, and any others who might be able to demonstrate that they had perpetuated a valid hierarchy. This is chiefly identified with High Church Anglicans and represents the survival of a seventeenth century contention against Puritans, that Anglicans were not to be classed with Continental Protestants.}}</ref> د نوي دوران په انګلیسي ژباړو کې په عام ډول د کلیسا د کلیمې کارول، د هغو د لرغونې یوناني کلیمې د ژباړې: ἐκκλησία، لاتین ډول: ''ecclesia،'' چې په اصلي یوناني متنونو کې موندل شوې، د «ټولنې» یا «ټولګې» په معنا ده. د لومړي ځل لپاره د مسیحیت له کلیمې (یوناني: Χριστιανισμός)  ثبت شوې کارونه، په ۱۰۰ ز کال کې د ایګناتوس انطاکي له خوا شوې ده.<ref>[[Louis Berkhof]], ''Systematic Theology'' (London: [[Banner of Truth]], 1949), 572.</ref><ref>McKim, Donald K., ''Westminster Dictionary of Theological Terms'', Westminster John Knox Press, 1996</ref><ref>{{cite web|url=http://www.acu.edu/sponsored/restoration_quarterly/archives/1950s/vol_2_no_4_contents/ward.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20060903214339/http://www.acu.edu/sponsored/restoration_quarterly/archives/1950s/vol_2_no_4_contents/ward.html|url-status=dead|archive-date=3 September 2006|title=Ekklesia: A Word Study|publisher=Acu.edu|access-date=3 September 2013}}</ref><ref>[https://www.studylight.org/lexicons/greek/1577.html Entry for Strong's #1577 - ἐκκλησία] - StudyLight.org. Bible Lexicons - Old / New Testament Greek Lexical Dictionary. Retrieved October 20, 2019.</ref> == وېش او اختلافات == نن ورځ د عیسوي ډلو ترمنځ په پراخه کچه توپیرونه، د ګڼ شمېر نظریاتو او دودونو له مخې شتون لري. د عیسویت د مختلفو څانګو ترمنځ دغه اختلافات، په طبیعي ډول د هغوی د کلیساګانو ترمنځ توپیرونو ته اړوندېږي. === عیسوي فرقې/ډلې === په عیسویت کې فرقه، د توپیر لرونکو مذهبي جوړښتونو لپاره یوه عمومي اصطلاح ده چې د یو شمېر ځانګړنو، لکه: مشترک نوم، جوړښت، رهبري او دو کتورینو له مخې مشخص کېږي. په داسې حال کې چې فردي بنسټونه کېدلای شي، د خپل ځان د توصیف په موخه له مترادفو نورو اصطلاحاتو، لکه: «کلیسا» یا «فیلوشیف» نه ګټنه وکړي. د یوې او بلې ډلې ترمنځ وېش د دوی د دوکتورینو او د کلیسا د واک له مخې تعریف کېږي؛ هغه مسایل، لکه د عیسی ماهیت (nature of Jesus)، د رسولانو ځای ناستوب (apostolic succession)، له مرګ وروسته پوهنه (eschatology) او پاپي مخکښ والی (papal primacy) یوه ډله له بلې جلا کوي. د هغو فرقو ډلې چې معمولا مشترک عقاید، چارې او ورته تاریخي اړیکي لري، د عیسویت د څانګو په توګه پېژندل کېږي. انفرادي عیسوي ډلې د یوبل پېژندنه، د کچې له مخې له یو بل سره ډېر توپیر لري. ګڼ شمېر ډلې ادعا کوي چې په لومړۍ میلادي پېړۍ کې د عیسی له خوا د جوړې شوې یوازنۍ کلیسا مستقیم ځای ناستي دي، په داسې حال کې چې، یو شمېر نور په فرقه پالنې ولاړ دي، چېرې چې څو او یا هم ټولې عیسوي ډلې د هغوی نښانونو، باورونو او عملونو ته له پام پرته د یوې فرقې قانوني کلیساګانو ته ځان اړوند بولي. د دغه مفهوم له امله یو شمېر عیسوي بنسټونه، د خپل ځان د څرګندولو په برخه کې د فرقې د اصطلاح له کارونې ډډه کوي، څو له نورو کلیساګانو او یا هم فرقو سره له معادل کېدو مخه ونیسي. کاتولیک کلیسا او ختیځه ارتودوکس کلیسا باور لري چې، په نیقیه باور پاڼه کې د ''یوې'' اصطلاح نه یوازې له جغرافیايي پلوه په ټوله نړۍ،  بلکې له تاریخي پلوه د تاریخ په اوږدو کې د لید وړ بنسټیز او اعتقادي یووالي سپارښتنه او پر هغو ټینګار کوي. هغوی یووالی یو له هغو څلور نښانو بولي چې دغه باور پاڼه یې اصلي کلیساوو ته اړوند بولي، چې جوهر یې باید د لیدو وړ وي. هغه کلیساګانې چې هویت او بارونه یې له یو هېواد نه تر بل او له یوې دورې تر بلې توپیر کوي، دوی د عقیدې له مخې «یو» نه دي. په دې ترتیب سره هغوی ځان د یوې فرقې په توګه نه، بلکې له فرقې وړاندې فرقې په توګه بولي، نه هم د عقیدوي ټولنو د یوې ډلې په توګه، بلکې د یوې اصلي او رښتینې کلیسا په توګه ځان یادوي. ګڼ شمېر باپتیست او پروتستانت الهیات پېژندونکي، د کلیسا د اصطلاح سیمه ییزه معنا د هغو د یوازنۍ معنا په توګه مني. دوی په کلکه سره د نړیوالې (کاتولیک) کلیسا مفهوم رد وي. دغه فرقې استدلال کوي چې: په اوسني عصر کې د یوناني ''ekklesia'' کلیمې کارونه، د ځانګړې سیمه ییزې ډلې او یا هم د کلیسا د انتزاعي مفهوم استازولي کوي او هېڅکله په نړیواله کچه د یوې واحدې کلیسا څرګندويي نه کوي.<ref>[http://www.vor.org/truth/1689/1689bc26.html 1689 London Baptist Confession]</ref><ref>{{Cite web |عنوان=Savoy Declaration |نښلېدنه=http://www.reformed.org/master/index.html?mainframe=/documents/Savoy_Declaration/index.html |تاريخ الوصول=2022-02-17 |تاريخ الأرشيف=2023-03-26 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230326030506/http://www.reformed.org/master/index.html?mainframe=/documents/Savoy_Declaration/index.html |url-status=dead |سرليک=آرشیف کاپي |لاسرسي نېټه=2022-02-17 |خونديځ نېټه=2023-03-26 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20230326030506/http://www.reformed.org/master/index.html?mainframe=/documents/Savoy_Declaration/index.html }}</ref> ګڼ شمېر انګلیکان، لوتران، پخواني کاتولیک او خپلواک کاتولیک کسان، یووالی د کاتولیکیت نښانه بولي، خو د کاتولیک کلیساوو بنسټیز یووالی، د مشترکو سقفي تشریفاتو او مراتبو د سلسلې پر ځای، د سقفانو د حواریونو ځایناستو په ټاکلو کې څرګندوي. اصلاح شوي عیسویان باور لري چې: هرڅوک په انجیل باندې ایمان ولري او عادلو رسولانو ته ژمن وپېژندل شي، د «واحدې، مقدسې، کاتولیک او رسولي کلیسا» غړي دي. د دغه لیدلوري له مخې: د ټولې کلیسا یووالي او سپېڅلتوب چې د رسولانو له خوا جوړ شوی، تر اوسه نه دی څرګند شوی، چې په ورته مهال د کلیسا پراختیا او ارامښت، د ځمکې پر مخ په نیمګړي ډول په یو ډول د لیدو وړ دی. د لوتري کلیسا – میسوري شورا څرګندوي چې: د سم بیان له مخې، په عیسوي کلیسا کې یوازې هغه کسان شامل دي، چې په انجیل ایمان لري (یعنې د ګناهانو له هغې بښنې نه برخمن وي چې عیسی(ع) د خلکو لپاره ترلاسه کړې) ان که هغه د کلیسا په وجود کې د تېروتنې روزنه ورکوي،مګر نور هغه کسان په کې نه دي شامل، چې دغه ډول ایمان نه لري، ان که د کلیسا غړی وي او هلته د زده کړو ورکولو دفتر هم ولري.<ref>{{Cite web|url=http://www.lcms.org/doctrine/doctrinalposition|title=Brief Statement of the Doctrinal Position of the Missouri Synod|date=1932|website=Lutheran Church–Missouri Synod|pages=Sections 24–26|no-pp=y|access-date=April 3, 2020}}</ref> === نړیوال عیسویت === یو شمېر تاریخ پوهانو په شلمه پېړۍ کې په عیسویت کې «نړیوال بدلون» ته اشاره کړې ده، هغه دین چې په پراخه کچه په اروپا او امریکا کې یې شتون درلود، په نړیوال سويل کې یې هم نښانې وموندل شوې. دغه اصطلاح، چې د «نړیوال عیسویت» یا «عیسوي نړۍ» په توګه توصیف شوې، هڅه کوي چې، د عیسویت دین نړیوال ماهیت بیان کړي. په داسې حال کې چې دغه اصطلاح، تر ډېره په «غیر لوېدیځ عیسویت» تمرکز لري، هغه چې «معمولا په ’نړیوال سويل‘، آسیا، افریقا او لاتینې امریکا کې د عیسوي عقیدې بېلګې (په معمول ډول عجیبې نمونې) په کې شاملېږي». هم په کې په لوېدیځه اروپا او شمالي امریکا کې ډیاسپوریک یا بومي ډولونه هم شاملېږي.<ref name="Walls2015">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=hNq6BwAAQBAJ|title=Missionary Movement in Christian History: Studies in the Transmission of Faith|date=1996|publisher=Orbis Books|isbn=978-1-60833-106-2|author=Andrew F. Walls}}</ref><ref>{{cite journal|url=http://www.internationalbulletin.org/issues/2000-02/2000-02-050-robert.pdf|title=Shifting Southward: Global Christianity Since 1945|first=Dana L.|last=Robert|pages=50–58|journal=International Bulletin of Missionary Research|date=April 2000|volume=24|issue=2|doi=10.1177/239693930002400201|s2cid=152096915|access-date=2022-02-17|archive-date=2022-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220130215756/http://www.internationalbulletin.org/issues/2000-02/2000-02-050-robert.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=b-hUWm88QGkC|title=The Next Christendom: The Coming of Global Christianity|last=Jenkins|first=Philip|year=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199767465|location=New York}}</ref><ref name="Hanciles2008">{{cite book|author=Jehu Hanciles|title=Beyond Christendom: Globalization, African Migration, and the Transformation of the West|url=https://books.google.com/books?id=vmCDAwAAQBAJ|year=2008|publisher=Orbis Books|isbn=978-1-60833-103-1}}</ref><ref>{{cite book|page=2|title=Christianity as a World Religion|author-last1=Kim|author-first1=Sebastian|author-last2=Kim|author-first2=Kirsteen|publisher=Continuum|location=London|date=2008}}</ref> == سرچینې == 3riqj8wserfmeusxa0p7kvc9ehejfih 0 62477 365500 281863 2026-08-03T12:37:48Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 365500 wikitext text/x-wiki '''پلاستيکي کارتونه''' د [[د هویت سند|هویت د اسنادو]] په توګه کار کوي، د دې کارت دننه PIN شمېره يا پټ کوډ وي چې په وسيله يې بېلابېل کارونه او مالومات تصديقيږي، کوم چې مخکې له مخکې د کارت په پټ کوډ کې زېرمه شوي وي، په همدې توګه د جواز اهدافو لپاره هم په کاريږي، ډېری وختونه د بانکي کارتونو په توګه د هغوی مالکینو ته د مالي معاملو اجازه ورکوي. په لومړيو کې دا کارتونه يوازې له يو کلک پلاستيکي پاڼې څخه جوړېدل چې يوازې مالومات او شخص انځور به پکې ځای پرځای کېده، خو اوس [[امنیتي هولوګرام|امنیتي هولوگرامونه]] ، ګیلوچس ، یا مقناطیسي پټه لري چې په هغې کې د شخصي مالوماتو څو بایټ ذخیره کېدی شي ، [[سمارټ کارت|سمارټ کارتونه]] د بېلګې په توګه ترې يادولای شو، کوم چې په [[مدغم سرکېټ (IC)|برېښنایی چپ]] ( ذخیرې یا RFID ) سمبال دي )، نن ورځ د لوړ امنیت فعال [[بریښنایی سند|برېښنایی اسنادو]] په توګه کار کوي چې د دوی لرونکي ته اجازه ورکوي چې د موټر چلولو اجازه ولري (د [[دچلولواجازت پاڼه|موټر چلولو جواز]] کارت) ، طبي درملنه ترلاسه کړي (روغتیا بیمه کارتونه) ، [[بانک|بانکداري]] او نور ډېر څه. == صنعت == د کارت جوړوونکو نړيواله ټولنې (ICMA)د 2020 کال د جنورۍ مياشتې د راپور له مخې په 2019 <ref name="ICMA 20202">{{cite web|title=Global Plastic Card Industry Grows to $27B|website=ICMA|date=2020-01-28|url=https://icma.com/global-plastic-card-industry-grows-to-27b/|access-date=2021-11-24}}</ref> د 37.1 ملیارد کارتونو څخه ګټه اخيستل شوې چې 27 ملیارد ډالرو عاید ریکارډ يې جوړ کړی دی. وړاندوینو د 2021 څخه تر 2028 پورې د 8.2٪ په نرخ کې د بازار وده وړاندوینه کړې ، کوم چې د [[کوويډ-۱۹ وبا|کوویډ وبا]] له لارې د زیانونو سره مبارزه شوې. <ref name="DataBridge2">{{cite web|title=Plastic Cards Market – Global Industry Trends and Forecast to 2028|website=Data Bridge Market Research|url=https://www.databridgemarketresearch.com/reports/global-plastic-cards-market|access-date=2021-11-23}}</ref> <ref name="Rolfe 20212">{{cite web|last=Rolfe|first=Alex|title=Global plastic cards market lose $3 billion amid COVID-19 disruption|website=Payments Cards & Mobile|date=2021-02-02|url=https://www.paymentscardsandmobile.com/global-plastic-cards-market-lose-3-billion-amid-covid-19-disruption/|access-date=2021-11-23}}</ref> == تولید == پلاستيکي کارتونه (معياري اندازه ID-1 ) په بېلابېلو رنګونو او کچو کې راځي. <ref name="All About Cards2">{{cite web|title=Finishings for Plastic Cards like Hotstamp|website=All About Cards|url=https://www.allaboutcards.de/en/plasticcards/finishings/finishings-for-plastic-cards|access-date=2021-11-23}}</ref> د بېلابېلو رنګونو ، [[ليکپاڼه|کاغذ]] او پلاستیکونو [[جوختول|لامینټ]] کول او جوړول (په ځانګړې توګه بيا [[پولي وینايل کلورايډ|PVC]] او PVCA ) د برېښنايي توکو په وسيله سره نښلول کيږي چې [[بېرته دوباره جوړول]] يې ستونزمن کار دی. <ref name="Recyclebank 20202">{{cite web|title=Because You Asked: Are Gift Cards Recyclable?|website=Recyclebank|date=2020-03-25|url=https://livegreen.recyclebank.com/column/because-you-asked/are-gift-cards-recyclable|access-date=2021-11-23}}</ref> <ref name="Thales Group 20172">{{cite web|title=What to do with old credit cards? A quick review|website=Thales Group|date=2017-02-27|url=https://www.thalesgroup.com/en/markets/digital-identity-and-security/banking-payment/inspired/old-credit-cards|access-date=2021-11-23}}</ref> == طبقه بندي == <ref name="DataBridge3">{{cite web|title=Plastic Cards Market – Global Industry Trends and Forecast to 2028|website=Data Bridge Market Research|url=https://www.databridgemarketresearch.com/reports/global-plastic-cards-market|access-date=2021-11-23}}</ref> === ډول === ==== رینج ==== * د تماس کارتونه (باید د [[د کارت لوستونکی|لوستلو مناسب وسیله]] کې دننه شي، د بیلګې په توګه مقناطیسي پټې کارتونه ) * بې اړیکه کارتونه (د [[نږدې ساحه اړیکه|نږدې ساحې ارتباط]] یا RFID په کارولو سره <ref name="Instruments2">{{cite web|last=Instruments|first=Ecom|title=RFID vs. NFC - What is the difference?|website=ECOM Instruments GmbH - Intrinsically Safe Mobile Devices|url=https://www.ecom-ex.com/blog/post/rfid-vs-nfc-what-is-the-difference/|access-date=2021-11-24}}</ref> ) ==== ټیکنالوژي ==== د يوې منظمې برخې په توګه د غیر برېښنایی کارتونو سربیره، د "چپ فعال"، "ډیجیټل" او "سمارټ" کارتونو ترمنځ د پام وړ توپير شته، ډېری وختونه د اوسني بشپړ سمبال شوي سمارټ کارتونو پراختیا کې د تاریخي دلیلونو په اساس بدلون راغلی. <ref>{{Cite web|url=https://privacyrights.org/resources/new-chip-enabled-credit-and-debit-cards-what-do-they-mean-you|title=New Chip-Enabled Credit and Debit Cards: What do They Mean for You? &#124; Privacy Rights Clearinghouse}}</ref> <ref name="American Southwest Credit Union 20202">{{cite web|title=What You Need To Know About Chip-Enabled Cards|website=American Southwest Credit Union|date=2020-04-10|url=https://ascu.org/what-you-need-to-know-about-chip-enabled-cards/|access-date=2021-11-24|archive-date=2021-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211124074911/https://ascu.org/what-you-need-to-know-about-chip-enabled-cards/|url-status=dead}}</ref> * منظم کارتونه * د چپ فعال کارتونه * [[سمارټ کارت|سمارټ کارتونه]] * [[ډیجیټل کارت]] * مقناطیسي پټې کارتونه === غوښتنلیکونه === * [[د ډالۍ کارت|د ډالۍ کارتونه]] * [[د تخفیف کارت|د تخفیف کارتونه]] * [[سمارټ کارت|د لاسرسي کارتونه]] * [[د تادیې کارت|د تادیاتو کارتونه]] ** [[باور کارډ|کریډیټ کارتونه]] ** [[ډېبټ کارډ|د ډبټ کارتونه]] * [[د تلیفون کارت|د تلیفون کارتونه]] * [[د ترانسپورت کارت|د ترانسپورت کارتونه]] * حکومت/روغتیا، د بیلګې په توګه ** د اروپا د روغتیا بیمې کارت ، ** [[پېژندپاڼه|د هویت کارت ،]] ** [[پاسپورټ کارت]] * [[سیم کارډ|سیم کارتونه]] (کوچنۍ اندازه د تماس کارت یوازې په ګرځنده تلیفونونو کې کارول کیږي) == غیر برېښنایی امنیت ځانګړتیاوې == پلاستيکي کارتونه کېدای شي د لاندې امنیتي ځانګړتیاوو سره چاپ شي، ځینې یې [[شخصي معلومات|شخصي مالومات]] هم لري، نور یوازې د جعل ضد وسایلو په توګه کار کوي: <ref name="Anti-counterfeiting technology guide 20212">{{cite book|title=Anti-counterfeiting technology guide|publisher=[[EUIPO]]|publication-place=Alicante|year=2021|url=https://euipo.europa.eu/tunnel-web/secure/webdav/guest/document_library/observatory/documents/reports/2021_Anti_Counterfeiting_Technology_Guide/2021_Anti_Counterfeiting_Technology_Guide_en.pdf|isbn=978-92-9156-288-6|oclc=1246506532|page=}}</ref> <ref name="Anti-counterfeiting technology guide 2021">{{Cite book|title=Anti-counterfeiting technology guide|publisher=[[EUIPO]]|publication-place=Alicante|year=2021|url=https://euipo.europa.eu/tunnel-web/secure/webdav/guest/document_library/observatory/documents/reports/2021_Anti_Counterfeiting_Technology_Guide/2021_Anti_Counterfeiting_Technology_Guide_en.pdf|isbn=978-92-9156-288-6|oclc=1246506532|page=}}</ref> * [[د QR کوډ|د QR کوډ او / یا بار کوډ]] * [[عکاسۍ|انځور]] * [[لاسلیک]] * [[امنیتي هولوګرام]] * [[مایکرو چاپ کول]] * guilloché نمونې (د بانک نوټونو ته ورته) == دا هم وګوره == * [[الکترونیکي بانکداري]] * [[د پلاستيک ریسایکل کول]] * [[د پلاستيک ترکیب]] == سرچينې == {{لړسرچينې}} [[وېشنيزه:مالياتي کارتونه]] [[وېشنيزه:هويت کارتونه]] [[وېشنيزه:پېژندپاڼې]] [[وېشنيزه:پي وي سي کارتونه]] [[وېشنيزه:پېژندکارت]] sucynkwzxl5zry28rgqadx6ro62qlgl 0 87579 365506 365488 2026-08-04T06:48:43Z شاه زمان پټان 26102 365506 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{مالوماتبکس وګړي|name=چنچل|image=|caption=|birth_date=۱۹۳۴ز|birth_place=[[ډېلي]]، [[برېتانوي هند]]|spouse=اېس. کی. پرباکر (مړ)<br />ابراهيم|occupation=اداکاره|years_active=۱۹۵۰-۱۹۶۱}} '''زېب عطاءالله''' <ref name=":4">{{کتابي سرچينه |url=https://books.google.com/books?id=0wY6AQAAIAAJ |title=Asian Film Directory and Who's who |date=1952 |pages=363, 370 |language=en}}</ref> (زېږېدلې په ۱۹۳۴ز کې)، چې د '''چنچل''' په نوم مشهوره ده، یوه پخوانۍ هندي اداکاره ده چې په [[باليووډ]] فلمونو کې يې اداکاري کړې ده. هغه د [[مدهوبالا|مدھوبالا]] خور وه، <ref>{{کتابي سرچينه |last=Gahlot |first=Deepa |url=https://books.google.com/books?id=JEqwDAAAQBAJ&pg=PT134 |title=Take-2: 50 Films That Deserve a New Audience |date=2015-10-01 |publisher=Hay House, Inc |isbn=978-93-84544-85-0 |language=en}}</ref> چې د محبوب خان په بلاک بسټر فلم ''مدر انډیا'' (۱۹۵۷) کې د روپا د رول لوبولو له کبله مشهوره ده. == لومړنی ژوند == چنچل په ۱۹۳۴ کال کې په [[ډيلي|ډیلي]] کې زېږېدلې ده چې ار نوم يې زېب عطاءالله و<ref name=":4">{{کتابي سرچينه |url=https://books.google.com/books?id=0wY6AQAAIAAJ |title=Asian Film Directory and Who's who |date=1952 |pages=363, 370 |language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="">[https://books.google.com/books?id=0wY6AQAAIAAJ ''Asian Film Directory and Who's who'']. 1952. pp.&nbsp;363, 370.</cite></ref>، هغه د عطاءالله خان او عایشه بېگم د یوولسو ماشومانو څخه یوه وه. د هغې مور او پلار [[پښتانه]] [[مسلمان|مسلمانان]] وو. <ref name=":32">{{Cite news|title=मधुबाला की बहन ने राज कपूर के साथ किया था काम, सुनील दत्त की बनी थी पत्नी, ऑस्कर के लिए गई थी फिल्म|url=https://ndtv.in/bollywood/madhubala-sister-had-worked-with-raj-kapoor-was-sunil-dutt-wife-in-film-mother-india-film-went-for-oscar-8092084/amp/1|archive-url=https://web.archive.org/web/20250406235001/https://ndtv.in/bollywood/madhubala-sister-had-worked-with-raj-kapoor-was-sunil-dutt-wife-in-film-mother-india-film-went-for-oscar-8092084/amp/1|archive-date=2025-04-06|access-date=2025-09-06|work=NDTV|language=hi}}</ref> د چنچل په پېنځو خویندو کې ترټولو ډېره مشهوره ممتاز وه، چې د [[مدهوبالا|مدھوبالا]] په نوم مشهوره وه، چې د ۱۹۵۰ او ۱۹۶۰ لسیزو د بالیووډ له ډېرو مشهورو اداکارانو څخه یوه وه. <ref name=":0">{{Cite web|title=Madhubala's sister, Madhur Bhushan, reveals the most shocking details about the late actor's life {{!}} Filmfare.com|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/madhubalas-sister-madhur-bhushan-reveals-the-most-shocking-details-about-the-late-actors-life-25267.html|accessdate=2025-09-06|website=www.filmfare.com|language=en}}</ref> <ref>{{کتابي سرچينه |last=Jain |first=Shashi Bhan |url=https://books.google.com/books?id=uxjgEAAAQBAJ&pg=PA28 |title=India's Past and Present |date=2023-10-31 |publisher=Blue Rose Publishers |pages=28 |language=en}}</ref> == مسلکي ژوند == چنچل ټول په څلورو فلمونو کې کار کړی دی چې د مدهو بالا له خوا ورکړل شوې وو: ''پردېس'' (۱۹۵۰)، ''ناتا'' (۱۹۵۵)، ''مهرون کی خوشاب'' (1۱۹۶۰) او ''جھمرو'' (۱۹۶۱). <ref name=":1">{{کتابي سرچينه |last=Akbar |first=Khatija |url=https://books.google.com/books?id=0SRlAAAAMAAJ |title=Madhubala: Her Life, Her Films |date=1997 |publisher=UBS Publishers' Distributors |isbn=978-81-7476-153-8 |pages=61 |language=en}}</ref> له دې جملې څخه ''ناتا'' او ''مهرون کی خوشب'' د مدهوبالا او عطاء الله خان لخوا تولید شوي. په ''ناتا'' کې د چنچل اداکاري د ليدونکو لخوا ستایل شوې وه. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Dhar |first=Parthiv |url=https://books.google.co.in/books?id=A_KIEAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=kishore+kumar&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=kishore%20kumar&f=false |title=Kishore Kumar: The Ultimate Biography, Winner of the National Award for Best Book on Cinema, 2022 |last2=Bhattacharjee |first2=Anirudha |date=27 October 2022 |publisher=Harper Collins |isbn=978-93-5629-172-0 |pages=267 |language=en}}</ref> وروسته له هغه چې مدھوبالا د ۱۹۶۰ لسیزې په لومړیو کې ناروغه شوه، چنچل د ''"بوای فرینډ'' " (۱۹۶۱) فلم جوړونه د مدھوبالا د ځايناستې په توگه بشپړه کړه. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Patel |first=Bhaichand |url=https://books.google.com/books?id=6yQYcxZ8wmsC&pg=PT111 |title=Bollywood's Top 20: Superstars of Indian Cinema |date=2016-01-15 |publisher=Penguin UK |isbn=978-81-8475-598-5 |language=en}}</ref> == شخصي ژوند == چنچل لومړی د [[هندوان|هندو]] فلم ډایرکټر او ایډیټر ایس کی پراباکر سره واده وکړ. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Deep |first=Mohan |url=https://books.google.co.in/books?id=DCVlAAAAMAAJ |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |date=1996 |publisher=Magna Books |pages=14 |language=en}}</ref> پرابھاکر د مدھوبالا سره یو ځای په ''کال هامارا هی'' او ''دو استاد'' (دواړه ۱۹۵۹) فلمونو کې کار کړی و. <ref name=":5">{{Cite web|title=Kal Hamara Hai (1959)|url=https://k-amarnath-movie-producer-director.com/kal-hamara-hai-1959/|accessdate=6 September 2025|website=K. Amarnath Productions|date=17 November 2018}}</ref> هغه د وینټریکولر سیپټل نیمگړتیا له امله ژر مړ شو. <ref name=":5" /> چنچل وروسته له ابراهیم سره واده وکړ. <ref>{{کتابي سرچينه |last=Kumar |first=Dr Ravinder |url=https://books.google.com/books?id=mFlCEQAAQBAJ&pg=PA157 |title=Did You Know Indian Film Industry Interesring Facts Circa 1913 And After |date=2025-01-29 |publisher=OrangeBooks Publication |pages=157 |language=en}}</ref> د ۲۰۱۷ کال راهیسې، هغه په [[دوبۍ]] ، [[متحده عرب امارات|متحده عربي اماراتو]] کې اوسېده. <ref name=":0">{{Cite web|title=Madhubala's sister, Madhur Bhushan, reveals the most shocking details about the late actor's life {{!}} Filmfare.com|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/madhubalas-sister-madhur-bhushan-reveals-the-most-shocking-details-about-the-late-actors-life-25267.html|accessdate=2025-09-06|website=www.filmfare.com|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.filmfare.com/news/bollywood/madhubalas-sister-madhur-bhushan-reveals-the-most-shocking-details-about-the-late-actors-life-25267.html "Madhubala's sister, Madhur Bhushan, reveals the most shocking details about the late actor's life | Filmfare.com"]. ''www.filmfare.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">6 September</span> 2025</span>.</cite></ref> == فيلمونه == * ''پردیس'' (۱۹۵۰) د چنچل په توگه * ''نازنین'' (۱۹۵۱) * ''ناتا'' (۱۹۵۵) د بینا په توگه <ref name=":2">{{کتابي سرچينه |url=https://books.google.com/books?id=y2UPAQAAIAAJ |title=Swatantra |date=1955 |pages=47–48 |language=en}}</ref> * ''تیرانداز'' (۱۹۵۵) * ''د هند مور'' (۱۹۵۷) د روپا په توگه * ''مهرون کی خوشاب'' (۱۹۶۰) د بیلا په توگه * ''جس دیس می گنگا بهتی های'' (۱۹۶۰) د بجلي په توگه * ''جھمرو'' (۱۹۶۱) د چمکي په توگه <ref>{{کتابي سرچينه |last=Rajadhyaksha |first=Ashish |url=https://books.google.com/books?id=rF8ABAAAQBAJ&pg=PA1977-IA1213 |title=Encyclopedia of Indian Cinema |last2=Willemen |first2=Paul |date=2014-07-10 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-94325-7 |pages=1977 |language=en}}</ref> == ماخذونه == [[وېشنيزه:1934 زېږېدنې]] gnvsov3jich1jl1ezlzitapva1d41ss