ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې مهال‌ليک د مهال‌ليک خبرې اترې چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 0 9515 368322 156266 2026-08-12T13:59:07Z CommonsDelinker 161 Replacing Flag_of_Afghanistan_(1919–1921).svg with [[File:Flag_of_Afghanistan_(1909–1926).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This flag of Afghanistan w 368322 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 0 0 1em 1em; border-collapse:collapse; font-size: 90%;" border="1" cellpadding="2" align="left" cellspacing="0" |- style="background-color:lightblue;" ! colspan="2" | <br />د افغان-انگرېز درېمه جگړه<br />Third Anglo-Afghan War |- |- id=infObrazek | style="text-align:center;" colspan="2"|[[دوتنه:5thRoyalGurkhaRiflesNorth-WestFrontier1923.JPG|250px]] |- ! align="right" valign="top" |تاريخ |۶.۵.۱۹۱۹ - ۸.۸.۱۹۱۹ |- ! align="right" valign="top" |هېواد | [[افغانستان]] |- |- style="background-color:lightblue;" ! colspan="2" |پوځونه |- ! align="right" valign="top" |[[File:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] بریتانوی امپراطوری |[[File:Flag of Afghanistan (1909–1926).svg|20px]] [[افغانستان]] |- |- style="background-color:lightblue;" ! colspan="2" |قوماندان |- ! align="right" valign="top" |Sir Arthur Arnold Barrett<br /> Reginald Edward Harry Dyer <br />Alexander Eustace |[[امير امان الله خان]]<br />[[محمد نادر شاه]] |- |} '''د افغان-انگرېز درېمه جگړه''' د انگرېز واکمنۍ او د [[افغانستان]] په منځ کې يوه بله تحميلي جگړه وه چې په ۶.۵.۱۹۱۹ زېږد کې پېل شوه او په ۸.۸.۱۹۱۹ کې پای ته ورسېدله. ==تاریخ== د [[امیر حبیب الله خان|امیر حبیب الله]] تر وفات وروسته زوی یی [[امیر امان الله خان|امیر آمان الله خان]] د [[افغانستان]] پاچا شو. کله چه آمان الله خان پر شاهي پلاز کښېناست نو په [[کابل]] کې په ۷.۴.۱۹۱۹ کې یی خپلواک علان کړه. امیر آمان الله خان د شوروی اتحاد سره دیپلوماتیکی (سیاست) اړیکی ټینگی کړی او څو تنه دیپلوماتان یی شوروی اتحاد ته ولیږل. بریتانوی امپراطوری د شورویانو آغېزې څخه په [[افغانستان]] کې ډېر ډاریدلی. بریتانوی امپرطوری ۳۵۰،۰۰۰ عسکران د [[افغانستان]] سرحد ته نژدې ولېږل. په ۶.۵. ۱۹۱۹ کې بریتاوی پوځ پر [[افغانستان]] برید وکړ. {{کينډۍ:د افغانستان سرليکونه}} {{پښتانه}} [[وېشنيزه:افغانستان]] [[وېشنيزه:د افغان-انگرېز لومړۍ جگړه]] [[وېشنيزه:د افغانستان پېښليک]] [[وېشنيزه:د افغانستان جگړې]] 5zj06mq9ueora4w07q6474nlcsh9ky9 0 10487 368326 361160 2026-08-12T14:14:37Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368326 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:Mentha longifolia 2005.08.02 09.53.56.jpg|بټنوک|250px|کيڼ|وېلنی]] '''وېلنی''' ''(په {{Lang-en|Mentha longifolia}})'' د [[سابه|سابو]] يو ډول [[بوټی]] دی<ref>{{cite web |last = حميدي |first = حميدالله |date = ۲۰۱۶ز سېپتمبر ۲۵مه |title = نعنا «ويلنی» مو ستړیا له منځه وړي |url = https://www.nunn.asia/83934/%D9%86%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D9%88%D9%8A%D9%84%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88-%D8%B3%D8%AA%DA%93%DB%8C%D8%A7-%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86%DA%81%D9%87-%D9%88%DA%93%D9%8A/ |website = نن ټکی اسيا |location = |publisher = |access-date = |archive-date = 2024-07-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20240723194832/https://www.nunn.asia/83934/%D9%86%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D9%88%D9%8A%D9%84%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88-%D8%B3%D8%AA%DA%93%DB%8C%D8%A7-%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86%DA%81%D9%87-%D9%88%DA%93%D9%8A/ |url-status = dead }}</ref> چې په کليوالي درملگرۍ کې او خوړو کې ترې کار اخيستل کېږي، دا بوټی په خپله په طبيعي ډول د ويالو او پولو په غاړو راشنه کېږي او تر څنگ يې بزگران په زراعتي بڼه هم کري.<ref>{{cite web |last = حميدي |first = حميدالله |date = ۲۰۱۶ز سېپتمبر ۲۵مه |title = نعنا «ويلنی» مو ستړیا له منځه وړي |url = https://www.nunn.asia/83934/%D9%86%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D9%88%D9%8A%D9%84%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88-%D8%B3%D8%AA%DA%93%DB%8C%D8%A7-%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86%DA%81%D9%87-%D9%88%DA%93%D9%8A/ |website = نن ټکی اسيا |location = |publisher = |access-date = |archive-date = 2024-07-23 |archive-url = https://web.archive.org/web/20240723194832/https://www.nunn.asia/83934/%D9%86%D8%B9%D9%86%D8%A7-%D9%88%D9%8A%D9%84%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88-%D8%B3%D8%AA%DA%93%DB%8C%D8%A7-%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%86%DA%81%D9%87-%D9%88%DA%93%D9%8A/ |url-status = dead }}</ref> وېلنی چې په [[اروپا]]، [[لويديځه اسيا|لوېديځه]] او [[منځنۍ آسيا|مرکزي آسيا]] او [[شمالي افريقا|شمالي]] او [[سوېلي افريقا (سيمه)|سوېلي افريقا]] کې موندل کېږي. ==گټې== ویلنی؛ کولیسټرول کموي او هډونه پیاوړي کوي. د ترکي روغتیاپوهانو په وینا؛ ویلنی د کولیسټرول د کمولو تر څنگ؛ د انسان هډونه هم پیاوړي کوي, روغتیا پوهان وایې چې نوې څیړنې په ډاگه کړې چې د ویلنې په پرله پسې توگه استعمال په وسیله د ا نسان په وجود کې د کولیسټرول اندازه کمیږي او په دې کې شته مگنیزیم د انسان هډوکې پیاوړي کوي. که څه هم وېلنی په ښکاره یو ساده شین نبات ښکاري خو په اصل کې په کې ډیرې گټې نغښتي دي. روغتیا پوهان وایې د ویلني د تازه پاڼو تازه اوبه د لیمو او شهدو سره په گډه خوړلو سره د خېټې او معدې ټولې ناروغۍ جوړیږې. د ټوخی او زکام په وخت کې د ویلنې اوبه د تور مرچ او تورې مالگې (په جنوبي آسیا کې استعمالیدونکې مالگې) سره جوش او نوش جان شي؛ وجود ته راحت او آرام ورکوي. همداراز که د اِټکو پر مهال د ویلني پاڼې وژوول شي نو سمدستي اِټکې دروي. که په گرمۍ کې د زړه بدوالي او استفراق (قي) پر مهال یوه کاچوغه وچ ویلنی د یو کاچوغه لاچي سره په یو گیلاس اوبو کې جوش او نوش جان شي؛ د یادې ستونزې غوره درملنه ده. همداراز روغتیاپوهان دا هم وایي؛ که د سر درد پر مهال د ویلني پاڼې په تندي (ټنډه) وتړل شي؛ سمدستي د سر درد آراموي. [[وېشنيزه:بوټي]] [[وېشنيزه:شفا بښونکي نباتات]] [[وېشنيزه:نعنا ډوله بوټي]] 0y54mibp4wguzunyi6ur9j2kesjdxr8 0 11976 368334 193199 2026-08-13T05:59:34Z شاه زمان پټان 26102 368334 wikitext text/x-wiki '''پيام افغان'''(په {{Lang-en|Payam-e-Afghan}}) ټلويزون د امریکا له کېليفورنيا څخه خپرېږي . دغه ټلويزوني شبکه د يوه افغان سوداگر [[عمر خطاب|حاجي محمد عمر خطاب احمدزی]] لخوا په شخصي پانگې پیل شوه . دا يوه شخصي انځوريزه شبکه ده. == مخينه == د دغه ټلويزون د غوړېدو سرچينه له راډيو راپورته شوې . تر هرڅه دمخه پيام افغان يوه راډيويي شبکه وه چې بنسټ ېې د څو افغانانو لخوا په سر کې د عمر خطاب احمدزي نوم راځي کېښودل شو . == پيام افغان راډيو == پیام افغان په لومړي سر کې د راډیو په توګه د ۱۹۹۰مې لسیزې په پیل کې فعالیت پیل کړ. د دې شبکې له بنسټګرانو څخه عمر خطاب و، چې مخکې یې د افغانستان په دولتي راډیو کې د خبر ویاند په توګه کار کړی و. راډیويي خپرونو کې خبرونه، د اورېدونکو تلیفوني بحثونه، موسیقي او د پخلي پروګرامونه شامل وو. په ۲۰۰۷ کال کې د پیام افغان ټلویزیوني څانګه پیل شوه. تلویزیوني شبکه په عمده توګه د افغانانو لپاره خبري، سیاسي، موسیقۍ او تفریحي پروګرامونه وړاندې کوي. د شبکې د پیل په بهیر کې د امریکا د حکومت د مرستې یو پروګرام هم یاد شوی دی. خپرونې پیام افغان په دري او پښتو ژبو خپرونې لري او د افغانستان له سیاسي او ټولنیزو موضوعاتو، افغان کلتور، موسیقۍ او د افغان کډوالو له ژوند سره تړلي مطالب خپروي. شبکه له امریکا څخه خپرونې کوي، خو د افغانانو لپاره په نورو هېوادونو کې هم د لاسرسي وړ ده. سپوږمکۍ شبکه له ۲۰۰۸ کال څخه په اروپا کې د Hot Bird له لارې هم د لاسرسي وړ وه، خو وروسته یې له دغه سپوږمکۍ څخه خپرونې ودرولې. == د پيام افغان راډيو کارکوونکي == == پيام افغان ټلويزون == == د پیام افغان ټلويزون کارکوونکي == == د خپرونو لړلیک == == سرچينه == [[وېشنيزه:پښتو رسنۍ]] bp279rrgsr1i6obdm4wlc378275azsd 368335 368334 2026-08-13T06:00:34Z شاه زمان پټان 26102 /* پيام افغان راډيو */ 368335 wikitext text/x-wiki '''پيام افغان'''(په {{Lang-en|Payam-e-Afghan}}) ټلويزون د امریکا له کېليفورنيا څخه خپرېږي . دغه ټلويزوني شبکه د يوه افغان سوداگر [[عمر خطاب|حاجي محمد عمر خطاب احمدزی]] لخوا په شخصي پانگې پیل شوه . دا يوه شخصي انځوريزه شبکه ده. == مخينه == د دغه ټلويزون د غوړېدو سرچينه له راډيو راپورته شوې . تر هرڅه دمخه پيام افغان يوه راډيويي شبکه وه چې بنسټ ېې د څو افغانانو لخوا په سر کې د عمر خطاب احمدزي نوم راځي کېښودل شو . == پيام افغان راډيو == پیام افغان په لومړي سر کې د راډیو په توګه د ۱۹۹۰مې لسیزې په پیل کې فعالیت پیل کړ. د دې شبکې له بنسټګرانو څخه عمر خطاب و، چې مخکې یې د افغانستان په دولتي راډیو کې د خبر ویاند په توګه کار کړی و. راډیويي خپرونو کې خبرونه، د اورېدونکو تلیفوني بحثونه، موسیقي او د پخلي پروګرامونه شامل وو. == د پيام افغان راډيو کارکوونکي == == پيام افغان ټلويزون == == د پیام افغان ټلويزون کارکوونکي == == د خپرونو لړلیک == == سرچينه == [[وېشنيزه:پښتو رسنۍ]] ecduvu80hwstey33m6oq8vfa2b5y0rj 368336 368335 2026-08-13T06:00:44Z شاه زمان پټان 26102 /* پيام افغان ټلويزون */ 368336 wikitext text/x-wiki '''پيام افغان'''(په {{Lang-en|Payam-e-Afghan}}) ټلويزون د امریکا له کېليفورنيا څخه خپرېږي . دغه ټلويزوني شبکه د يوه افغان سوداگر [[عمر خطاب|حاجي محمد عمر خطاب احمدزی]] لخوا په شخصي پانگې پیل شوه . دا يوه شخصي انځوريزه شبکه ده. == مخينه == د دغه ټلويزون د غوړېدو سرچينه له راډيو راپورته شوې . تر هرڅه دمخه پيام افغان يوه راډيويي شبکه وه چې بنسټ ېې د څو افغانانو لخوا په سر کې د عمر خطاب احمدزي نوم راځي کېښودل شو . == پيام افغان راډيو == پیام افغان په لومړي سر کې د راډیو په توګه د ۱۹۹۰مې لسیزې په پیل کې فعالیت پیل کړ. د دې شبکې له بنسټګرانو څخه عمر خطاب و، چې مخکې یې د افغانستان په دولتي راډیو کې د خبر ویاند په توګه کار کړی و. راډیويي خپرونو کې خبرونه، د اورېدونکو تلیفوني بحثونه، موسیقي او د پخلي پروګرامونه شامل وو. == د پيام افغان راډيو کارکوونکي == == پيام افغان ټلويزون == په ۲۰۰۷ کال کې د پیام افغان ټلویزیوني څانګه پیل شوه. تلویزیوني شبکه په عمده توګه د افغانانو لپاره خبري، سیاسي، موسیقۍ او تفریحي پروګرامونه وړاندې کوي. د شبکې د پیل په بهیر کې د امریکا د حکومت د مرستې یو پروګرام هم یاد شوی دی. خپرونې پیام افغان په دري او پښتو ژبو خپرونې لري او د افغانستان له سیاسي او ټولنیزو موضوعاتو، افغان کلتور، موسیقۍ او د افغان کډوالو له ژوند سره تړلي مطالب خپروي. شبکه له امریکا څخه خپرونې کوي، خو د افغانانو لپاره په نورو هېوادونو کې هم د لاسرسي وړ ده. سپوږمکۍ شبکه له ۲۰۰۸ کال څخه په اروپا کې د Hot Bird له لارې هم د لاسرسي وړ وه، خو وروسته یې له دغه سپوږمکۍ څخه خپرونې ودرولې. == د پیام افغان ټلويزون کارکوونکي == == د خپرونو لړلیک == == سرچينه == [[وېشنيزه:پښتو رسنۍ]] gfmqxoawlybly4oko06cpbhik65t6jl 0 12603 368325 350679 2026-08-12T14:01:52Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368325 wikitext text/x-wiki احصائیوي وګړپېژندنه (په لنډه توګه: وګړپېژندنه) یا ډېموګرافي (په انګلیسي: demography) د لرغونې یوناني ژبې ګړنه ده چې δῆμος (ډېموس) د «وګړو، ټولنې» او γραφία- (ـ‌ګرافیا) د «لیکل، رسم کاږل، سپړاوي» معنی افاده کوي او په ټوله کې ډېموګرافي د ټولنو، په ځانګړې توګه د انساني ټولنو احصائیوي مطالعې ته ویل کېږي.<ref>{{cite Merriam-Webster|demography}}</ref> وګړپېژندنې ته اړوند شننه کې کېدای واړه ټولنې او یا هم د زده‌کړو، ملیت، مذهب او ولس په څېر معیارونو له‌مخې تعریف شوې ډلې شاملې وي. که څه هم وګړپېژندنه یوشمېر ځانګړې او خپلواکې څانګې لري، خو د لوړو زده‌کړو بنسټونه او ښوونیزې موسسې، وګړپېژندنه د ټولنپوهنې یوې څانګې په توګه پېژني.<ref name="ub">{{Cite web|title=UC Berkeley Demography department website|url=http://www.demog.berkeley.edu/}}</ref><ref>{{cite web|title=The Science of Population|url=http://demographicpartitions.org/science-population-determines-population-change/|website=demographicpartitions.org|access-date=4 August 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150814023915/http://demographicpartitions.org/science-population-determines-population-change/|archive-date=14 August 2015|df=dmy}}</ref> د ناروغانو ډېموګرافیکه مطالعه د یوه روغتیایي بنسټ د معلوماتو د زړه په څېر ګڼل کېږي، چې په هغه کې د ناروغ د بېړني حالت په صورت کې د اړیکو معلومات او روغتیایي ثبت شوي معلومات درج شوي دي. دغه معلومات، د احصائیوي شننې په موخه د یوه ناروغ د پېژندنې او په بېلابېلو ډلو کې د ډلبندي کولو امکان برابروي. د ناروغانو په ډېموګرافیکې مطالعه کې د ناروغ د زېږېدلو نېټه، جنسیت (مرجع: Google Health)، د مړینې نېټه، پُستي کوډ، قومیت، د وینې ګروپ (مرجع: Microsof HealtVault: شخصي ډېموګرافیک معلومات، لومړني ډېموګرافیک معلومات) د بېړنۍ اړیکې معلومات، کورنی ډاکتر، د بیمې د چمتو کوونکي په هکله معلومات، حساسیت (الرجي)، ځیني ځانګړي تشخیصونه او مهمه روغتیایي مخینه شامل دي.<ref name="What Are Patient Demographics?">{{Cite web|title=What Are Patient Demographics?|date=21 December 2011|url=https://www.macadamian.com/learn/patient-demographics/|access-date=17 May 2022|archive-date=28 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128074040/https://www.macadamian.com/learn/patient-demographics/|url-status=dead}}</ref> د '''رسمي وګړپېژندنې''' د څېړنې سکالو یوازې د وګړو د احوال په مطالعه کې رالنډېږي، په داسې حال کې چې د '''ټولنیزې وګړپېژندنې''' یا د وګړو د مطالعاتو په پراخې څانګه کې، پر وګړو باندې د اغېزمنو اقتصادي، ټولنیزو، هڅوبي او بیولوجیکي لړیو ترمنځ اړیکه څېړل کېږي. <ref>Andrew Hinde ''Demographic Methods'' Ch. 1 {{ISBN|0-340-71892-7}}</ref> == تاریخ == د وګړپېژندنې په هکله د تفکر مخینه، لرغوني پېر ته ورګرځي او د لرغوني یونان، لرغوني روم، چین او هند په ډېریو تمدنونو او هڅوبونو کې شامل ؤ. د demography ګړنه، چې له demo- مختاړي او -graphy روستاړي څخه رامنځ‌ته شوې ده، د وګړو هراړخیزې مطالعې ته ویل کېږي.<ref name="Srivastava2006">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oNcflpmW3BUC&dq=studies+in+demography&pg=PA1|title=S.C.Srivastava,''Studies in Demography'', p.39-41|isbn=9788126119929|last1=Srivastava|first1=Sangya|date=December 2005}}</ref> په لرغوني یونان کې، دغه ګړنه د هېرودوت، تیوسیدیدیز، بقراط، اپیکوروس، پروتوګوراس، پولوس، اپلاتون او ارسطو په لیکنو کې د موندلو وړ ده. په روم کې، د سیسرو، سېنېکا، لوی پلیني، مارکوس اورېلیوس، اېپكتېتوس، لوی کاتو او کولومېلا په څېر لیکوالانو او فیلسوفانو هم په دغه هکله مهم مفکورې څرګندې کړې دي.<ref name="Srivastava2006" /> په منځنیو پېړیو کې، مسیحي مفکرانو تر ډېر بریده هڅه وکړه ترڅو د وګړپېژندنې په هکله کلاسیکې نظریې رد کړي. په دغه برخه کې، کونچېسي ویلیام، لوکایي بارتولومېو، اووېرني‌مېشتی ویلیام او پاګولایي ویلیام، او ترڅنګ یې د ابن‌خلدون په څېر مسلمانو ټولنپوهانو ستره ونډه اخېستې ده. <ref name="Biller2000">Peter Biller,''The measure of multitude: Population in medieval thought''[https://books.google.com/books?id=LnqlgqeYhwYC&pg=PA312&lpg=PA312&dq=Nicole+Oresme+on+demographics&source=bl&ots=1RB9HPQrvY&sig=RtvI_JuQ4SGR0QYfa7ptB5eDW1w&hl=es&ei=kdLRS8SJBcO78gbWg8jNDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBkQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false].</ref><ref>See, e.g., [[Andrey Korotayev]], Artemy Malkov, & Daria Khaltourina (2006). [https://www.academia.edu/32757085/Introduction_to_Social_Macrodynamics._Models_of_the_World_System_Development._Moscow_KomKniga_URSS_2006 ''Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth'']. Moscow: URSS, {{ISBN|5-484-00414-4}}.</ref> په نومهال پېر کې تر ټولو لومړنیو مطالعاتو له جملې څخه یوه هم د جان ګرونت «د مړینو د شمېر له‌مخې طبیعي او سیاسي ترسره شوې مطالعې» اثر ؤ چې په ۱۶۶۲ز کې خپور شو او په هغه کې د «ژوندانه جدول» لومړنۍ بڼه ښودل شوې ده. د دغې مطالعې د موندنو له‌مخې، د لندن ښار یو پر درېیمه برخه ماشومان مخکې تر شپاړلس کلنۍ مړه شوي دي. د اېدموند هالي په څېر ریاضي‌پوهانو، د «ژوندانه جدول»، د ژوندون بیمې د حسابونو لپاره د یوې بنسټ په توګه وپنځوه. د ژوند د ناڅاپي پېښو په هکله د لومړي درسي کتاب د لیکلو ویاړ «ریچارد پرایس» ته ورګرځي، چې په ۱۷۷۱ز کې خپور شو او وروسته له هغه، اګوستوس دو مورګان په ۱۸۳۸ز کې «د ژوند په ناڅاپي پېښو کې د احتمالاتو کارونه» تر نامه لاندې خپل اثر خپور کړ. <ref>“Our Yesterdays: the History of the Actuarial Profession in North America, 1809-1979,” by E.J. (Jack) Moorhead, FSA, ( 1/23/10 – 2/21/04), published by the Society of Actuaries as part of the profession’s centennial celebration in 1989.</ref><ref>The History of Insurance, Vol 3, Edited by David Jenkins and Takau Yoneyama (1 85196 527 0): 8 Volume Set: ( 2000) Availability: Japan: Kinokuniya).</ref> په ۱۷۵۵ز کې، بنجامین فرانکلین «د بشریت، د هېوادونو وګړو او داسې نورو مواردو د کچې لوړېدلو په تړاو مشاهدې» تر سرلیک لاندې خپله مقاله خپره کړه چې په هغې کې د بریتانیا تر ښکېلاک لاندې سیمو او هېوادونو کې د وګړو د کچې لوړېدونکې وده منعکس شوې ده. د هغه لیکنه پر ټوماس رابرټ مالتوس اغېزمنه تمامه شوه، چا چې د اتلسمې پېړۍ په وروستیو کې لیکي: «وېرېږم چې، که چېرې د وګړو شمېر تر کنټرول لاندې رانه‌شي، د وګړو د شمېر کچه به د خوراکي توکو د تولید کچې له ودې څخه تېری وکړي او د لوږې او بېوزلۍ د زیاتېدو لامل وګرځي». مالتوس د وګړو د شمېر د ودې تحدیدولو په هکله ګڼ‌شمېر نظریې وړاندې کړي او له‌دې کبله، په دغه برخه کې د ستر متفکر په توګه پېژندل کېږي. وروسته، د بنجامین ګومپرتز او ورهولست له‌خوا لا پېچلي او واقعي موډلونه وړاندې شول.<ref name="valtier">{{cite journal|title="An Extravagant Assumption": The Demographic Numbers behind Benjamin Franklin's Twenty-Five-Year Doubling Period|last=von Valtier|first=William F.|journal=[[Proceedings of the American Philosophical Society]]|volume=155|number=2|date=June 2011|pages=158–188|url=http://www.amphilsoc.org/sites/default/files/proceedings/5VonValtier1550205.pdf|access-date=19 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305211515/https://amphilsoc.org/sites/default/files/proceedings/5VonValtier1550205.pdf|archive-date=5 March 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|last=Zirkle|first=Conway|author-link=Conway Zirkle|date=April 25, 1941|title=Natural Selection before the 'Origin of Species'|journal=[[Proceedings of the American Philosophical Society]]|location=Philadelphia, PA|publisher=[[American Philosophical Society]]|volume=84|issue=1|pages=71–123|jstor=984852|issn=0003-049X}}</ref> په ۱۸۵۵ز کې، بلجیمي څېړونکي «آشیل ګیلارد»، وګړپېژندنه د «انسانانو طبیعي او ټولنیز تاریخ یا د وګړو ریاضیکي پوهه، د هغو سترو بدلونونو او فزیکي، مدني، فکري او اخلاقي وضعیتونو» په توګه تعریف کړه.<ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of the City|last=Caves|first=R. W.|publisher=Routledge|year=2004|pages=169}}</ref> د ۱۸۶۰ – ۱۹۱۰ز کلونو پېر، د یوه اړېدونکي پېر په توګه پېژندل کېږي چې په ترڅ کې یې وګړپېژندنه د احصائیې له علم څخه د یوې جلا څانګې په توګه راڅرګنده شوه. په دغه پېر کې، په نړیواله کچه د آډولف کوتېلېت (۱۷۹۶ تر ۱۸۷۴ز)، ویلیام فار (۱۸۰۷ تر ۱۸۸۳ز)، لویس آډولف برتیلون (۱۸۲۱ تر ۱۸۸۳ز) او د هغه زوی ژاک (۱۸۵۱ تر ۱۹۲۲ز)، جوزېف کوروسي (۱۸۴۴ تر ۱۹۰۶ز) آندرس نیکولاس کایر (۱۸۳۸ تر ۱۹۱۹ز)، ریچارد بوک (۱۸۲۴ تر ۱۹۰۷ز)، امیل دورکیم (۱۸۵۸ تر ۱۹۱۷ز)، وېلهلم لېکزیس (۱۸۳۷ تر ۱۹۱۴ز) او لویجي بودیو (۱۸۴۰ تر ۱۹۲۰ز) په څېر «ستر وګړپېژندونکي» تېر شوي دي چې د ډېموګرافي او د ډېموګرافیکې شننې د مېتودونو او تخنیکونو د اوزارو په پراختیا کې یې ستره ونډه واخېسته.<ref>{{Cite book|title=Encyclopedia of the City|last=Caves|first=R. W.|publisher=Routledge|year=2004|pages=169}}</ref> == مېتودونه == د معلوماتو د راغونډولو دوه ستر ډولونه «مستقیم او غیرمستقیم» دي چې هر یو یې څوګوني بېلابېل فرعي مېتودونه لري. === مستقیم مېتودونه === مستقیم معلومات د سرشمېرنې د ثبت له کتاب څخه ترلاسه کېږي چې په هغه کې زېږون، مړینې او همدا راز د واده، طلاق، کډوالۍ (د استوګنځي ثبتول) په څېر د قانون ځیني ځانګړي بدلونونه ثبت شوي دي. په پرمختللو هېوادونو کې، چې د ثبت غوره سیسټمونه لري (لکه متحده ایالات او د اروپا ډېري هېوادونه)، د زېږون او مړینو د اټکلولو لپاره، د نفوس د احوالو ثبت تر ټولو غوره مېتود دی. سرشمېرنه د احصائیوي وګړپېژندنې د معلومات راغونډولو متداول مستقیم مېتود دی. سرشمېرنه، په ټولیز ډول، د یوه ملي دولت له‌خوا ترسره کېږي او هڅه پر دې ده چې د یوه هېواد ټول وګړي په‌کې وشمېرل شي. له حیاتي احصائیوي معلوماتو سره په توپیر کې (چې په پرله‌پسې توګه راغونډېږي او په یوه کلني راپور کې خلاصه کېږي)، سرشمېرنه، په ټولیزه توګه، هر لس کاله یا لا اوږدې دورې کې ترسره کېږي، نو له‌دې امله د زېږون او مړینې په هکله د معلوماتو غوره سرچینه نه‌ګڼل کېږي. شننې وروسته له سرشمېرنې څخه ترسره کېږي ترڅو په اټکلي توګه د زیات‌شمېرنې یا کم‌شمېرنې سلنه معلومه شي. په دغه توګه، د ښځو او نارینه‌وو ترمنځ هغه نسبت، چې د سرشمېرنې له معلوماتو او د طبیعي ارزښتونو او د مړینې له معلوماتو څخه ترلاسه شوی دی، سره پرتله او سنجول کېږي. === غیرمستقیم مېتودونه === د معلومات د راغونډولو غیرمستقیم مېتودونه په هغو هېوادونو کې اړین ګڼل کېږي، چې بشپړ معلومات د لاسرسي وړ نه‌وي؛ د بېلګې په توګه: هغه حالتونه چې د نړۍ مخ په ودې هېوادونو او لا زیات په تاریخي وګړپېژندنه کې شتون لري. په نومهالې وګړپېژندنه کې، له دغو تخنیکونو څخه یو هم د «خور مېتود» دی، چې څېړونکي له ښځو څخه پوښتنه کوي چې څو خویندې یې مړې شوې یا په کوم عمر کې یې ماشومان زېږولي دي. د دغې پلټنې له‌مخې، څېړونکي کولای شي، په غیرمستقیمه توګه، د ټولو وګړو لپاره د زېږون یا مړینې اټکلي شمېر وسنجوي. په نومهالې وګړپېژندنه کې، بل غیرمستقیم مېتود له خلکو څخه د خور او ورور، مور او پلار او ماشومانو په هکله پوښتل دي. نور غیرمستقیم مېتودونه په تاریخي وګړپېژندنه کې اړین ګڼل کېږي. د وګړو د احوال لپاره د موډل‌جوړونې په موخه ګڼ‌شمېر ډېموګرافیک مېتودونه شتون لري؛ د بېلګې په توګه: د مړینې موډلونه (لکه: د ژوندانه جدول، د ګومپرتز موډلونه، د آفاتو موډلونه، د کوکس نسبتي آفاتو موډلونه، د ژوندون د کمښت څوګوني جدولونه، د براس ارتباطي لوجیتونه)، مثمریت (د هرمس موډل، د کول-ترسل موډلونه، د تعادل متصاعد نسبتونه)، واده (د واده په پړاو کې د مجردۍ منځنۍ کچه، صفحه‌یي موډل)، معلولیت (د سولیوان مېتود، د ژوندانه څوحالتي جدولونه) د وګړو وړاندوینه (د لي-کارتر موډل، د لېزلي متریکس) او د وګړو مومنټم (کېفیتز).<ref>{{cite journal|author=Power C and Elliott J|title=Cohort profile: 1958 British Cohort Study|journal=International Journal of Epidemiology|volume=35|issue=1|pages=34–41|year=2006|pmid=16155052|doi=10.1093/ije/dyi183|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite journal|author=Elliott J and Shepherd P|title=Cohort profile: 1970 British Birth Cohort (BCS70)|journal=International Journal of Epidemiology|volume=35|issue=4|pages=836–43|year=2006|doi=10.1093/ije/dyl174|pmid=16931528|doi-access=free}}</ref><ref>The last three are run by the [http://www.cls.ioe.ac.uk Centre for Longitudinal Studies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181028075855/http://www.cls.ioe.ac.uk/ |date=2018-10-28 }}</ref> == سرچينې == <references /> [[وېشنيزه:وگړشمېرنه]] k63r079t9655m5kf29679cdvnyum7fc 0 15589 368319 302219 2026-08-12T13:07:29Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368319 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:World_Trade_Organization_negotiations.svg|کيڼ|800x800px]] په نړیوال سوداګریز سازمان کې د غړیتوب وضعیت: {{legend|#007f00|په نړیوال سوداګریز سازمان کې غړي هیوادونه}} {{legend|#00ff00| هغه هیوادونه چې د یاد سازمان یو شمیر قانونونه اجرا شوي یاهم د بشپړ غړیتوب په هڅه کې دي.}} {{legend|#e8e800|هغه هیوادونه چې تجارت یاهم خدمتونه یې منل شوي دي.}} {{legend|#ff7f40|هغه هیوادونه چې د نظام لیک د څیړنی په حال او تجارتي رژیم په حال کې شتون لري.}} {{legend|#7f4000|هغه ناظر هیوادونه چې تراوسه یې مذاکرات نه دي شروع کړي یاهم تراوسه تجاري غوښتنلیک نه دی استولی.}} {{legend|#d33|کشورهایی که «په تیرو ۳ کلونو کې» چې د مذاکراتو هوکړه ورسره شروع شوی اما هیڅ مذاکرات نه دي شوي.}} {{legend|#c8ccd1|هغه سیمي چې هیڅ لیوالتیا یې نده ښودلی (د نړیوال تجارتي سازمان سره هیڅ اړیکه نه ده نیول شوی.)}}]] {{-}} '''د سوداگرۍ نړيوال سازمان'''(نړیوال تجارتي سازمان) ''(په [[انګلیسي]]: WTO یا World Trade Organization)'' يو نړيوال څو مليتي سازمان دى، چې د نړيوالې سوداگرۍ قوانين تنظيموي او د غړو ترمينځ اختلافات او ناسم پوهاوي حل و فصل كوي. نوموړي سازمان د [[سويس]] هيواد په [[جینیوا]] ښار کې موقعيت لرى . او د کارکونکو شميريي ٦٢٥ تنو ته رسېږي . د دې سازمان غړو هيوادونو، د همدې سازمان ۳۰ پريكړه ليكونه لاسليك كړي او د پريكړو حقوقي او تطبيقي اړخونو ته يې ژمن دي. د ۲۰۰۶كال د نومبر تر مياشت پورې د دې سازمان ټول غړي ۱۵۰ هيوادونو ته رسيدل، ويتنام د دې سازمان وروستۍ گډونوال غړى دى. دا سازمان ديرش ناظر غړي لري چې پدې توگه يې غړيتوب منل شوى: [[الجزاير]]، [[روسيه]]، [[سعودي عربستان]]، [[بلاروس]] او [[اوكراين]] په كال (۱۹۹۳)، [[سوډان]] او [[ازبکستان]] په كال (۱۹۹۴)، [[ویتنام]]، [[چیلی]]، او [[تونګا]] په كال (۱۹۹۵) كې، [[قزاقستان]] په (۱۹۹۶) كې، [[آذربايجان]] او د [[لايو]] جمهوري ديموكراتيك په كال (۱۹۹۷) كې، [[ساموا]] په (۱۹۹۸) كې، [[آرندروا]]، [[لبنان]]، [[بوسنیا او هرزګوینا]]، [[بوتان]] او [[کیپ ورډ]] په (۱۹۹۹) كې، [[يمن]] په ۲۰۰۰، [[باهاما]] او [[تاجیکستان]] په ۲۰۰۱ كې، [[ایتوپیا]] په ۲۰۰۳ كې، [[ليبيا]]، [[عراق]]، [[افغانستان]]، [[سربیا]] او [[مونتینګرو]] په ۲۰۰۴كې، [[ايران]] او [[سایوتومه]] په (۲۰۰۵) كې د دې سازمان ناظر غړي شوي. == د سوداگرۍ د نړيوال سازمان اهداف == د ژوند د كچې لوړول، په غړو هيوادونو كې د بشپړ اشتغال يا توظف تامينول، د صنعت او سوداگرۍ پراختيا او پدې برخه كې له نړيوالو منابعو څخه بهتره استفاده، هر اړخيزه او پايداره انكشاف، د چاپېريال ساتنه او په بين المللي تجارت كې د پرمختگ په حال هيوادونو ونډه زياتول او په نړيوال تجارت كې ورته د رشد زمينې مساعدول. == د سوداگرۍ نړيوال سازمان اصول == ټاكل شويو پورتنيو اهدافو ته د رسيدو او د ودې د مطلوب حد د حصول لپاره، سازمان يو لړ اصول تدوين كړي، دې اصولو ته ټول غړي هيوادونه پاى بند دي، له دې اصولو نه سرغړونه د غړي هيواد د مجازات سبب هم گرځيداى شي. په لنډه توگه دا اصول څه داسې دي: # له تبعيض څخه ليريتوب او د كامله الوداد (بشپړ رحيم او كريم دولت) Most Favored Nation (MFN) Clause حيثيت ورخپلول. د دې اصل له مخې، كه چېرې يو هيواد وغواړي د كوم بل غړي لپاره څه خاص تجارتي امتياز قايل شي او يا دا چې د تعرفې په برخه كې كوم غړي ته تنزيل وركړي، نو لازمه ده چې همدا امتياز او تنزيل د سازمان ټولو تجاري شركاوو ته قايل شي. البته دا اصل يوه استثنا هم لري چې هغه د غړو تر مينځ د اقتصادي اتحاديو جوړښت دى، كيداى شي د غړو له جملې څخه ځينې داسې غړي هيوادونه وي چې په اروپايي اتحاديې يا نفتا كې غړيتوب ولري، په هغه صورت كې همدا غړي كولى شي پخپلو منڅونو كې (د نورو غړو په غياب كې) ځانگړې تعرفې او تجارتي امتيازات يو بل ته قايل شي. دا ځكه چې د سوداگرۍ نړيوال سازمان نورې اتحادې او سازمانونه په رسميت پېژنې او له هغوى سره تعامل او راكړه وركړه مردوده نه گڼي. # له غير گمرگې تعرفو څخه پرته چې د تجارت په ډگر كې وضع كيږي، نور نو له هر ډول محدوديت څخه بايد اجتناب وشي. هيڅ غړى نشي كولى چې د غړو هيوادونو پر وارداتو محدوديت وضع كړې، يا د سهم بندۍ له مخې د غړو پر وړاندې ممنوعيت غوره كړي، البته د خپلو داخلي صنايعو د حمايت لپاره د گمركي سياستونو په برخه كې مجاز تصرف كولى شي. بل دا چې د تجارتي تعرفو له حذفولو پرته، غړي هيوادونه كولى شي، خپلې گمركې تعرفې تثبيت او په تدريجي ډول يې راښكته كړي. البته دا اصل د هغو هيوادونو لپاره مستثنى بلل كيږي، كوم چې د زراعتي محصولاتو د ودې په برخه كې كروندگرو ته سبسايدى وركوي. د رقابت او سيالى په موخه، د مخ پر ودې هيوادونو د توليدي صنايعو لپاره د امتيازاتو وركړه، او د ترجيحي تعرفو د نظام وضع كول، د تجارتي راكړې وركړې په برخه كې مجاز بلل كيږي. غړي هيوادونه نشي كولى د رقابت په ميدان كې له دامپنگ Dumping (په تمام شوي نرخ) د يو جنس يا توكې د خرڅلاو ماركيټ ته راودانگي. لازمه ده چې غړي هيوادونه د كورنيو او بهرنيو توكو په وړاندې يو ډول او مساوي چلند غوره كړي. د تجارتي ستونزو او منازعو د حل و فصل لپاره غړي هيوادونه مكلف دي چې د مشورو او مذاكراتو له لارې خپل تجارتي اختلافات او دعوې حل كړي. == د سوداگرۍ نړيوال سازمان اركان == د سوداگرۍ نړيوال سازمان د غړو ترمينځ د پريكړه ليكونو د تائيد، د تجارتي چارو د څارنې او ښه انجام لپاره، له مختلفو تصميم نيونكو، څارونكو، اجرائيوي او حقوقي اركانو او شوراگانو څخه استفاده كوى. د مثال په توگه: * د وزيرانو كنفرانس * عمومي شورا * د اختلافونو د حل ركن * د تجارتي كړنلارو او شوراگانو د ارزوني ركن. * د سازمان دايمي شوراگانې === د وزيرانو كنفرانس === د وزيرانو كنفرانس د دې سازمان تر ټولو لوړ ركن دى، چې د ټولو غړو هيوادونو د سوداگرۍ وزيران پكې راغونډيږي. دا كنفرانس د سازمان عمده مسووليتونه او پريكړې عملي كوي، تجارتي پريكړه ليكونه هم د همدې كنفرانس په ترڅ كې مطرح كيږي. د وزيرانو كنفرانس په هرو دوو كلونو كې يو ځل سره راغونډيږي. د غړو ترمينځ په لومړې ځل د وزيرانو كنفرانس په كال ۱۹۹۶كې په سنگاپور كې جوړ شو. بيا په ۱۹۹۸كې په ژنيو كې، بيا ۱۹۹۹د امريكا په سياټل كې، په ۲۰۰۱كې په دوحه كې، بيا په ۲۰۰۳ په مكزيك او په وروستي ځل په ۲۰۰۵ كې په هان كانگ كې ترسره شوى. === عمومي شورا === د وزيرانو له كنفرانس وروسته، عمومي شورا د تصميم نيوني تر ټولو عالى ركن دى، دا شورا معمولاً د ورځنيو مسئلو او د سازمان د كړنو او چلند په اړه نظر وركوي. د دې شورا مقر په ژنيو كې دى، په هرو دوو مياشتو كې يو ځل جلسه جوړوي. د دې شورا په غونډو كې د غړو هيوادونو سفيران يا د هغوى معادل استازي اشتراك كوي. عمومي شورا مستقيماً د وزيرانو كنفرانس ته گزارش وركوي. === د اختلافونو د حل ركن === كه چېرې د دوو غړو تر مينځ د يو بل په وړاندې د معاهداتو د نقض كولو يا د يو بل د مصالحو پر خلاف كومه معاهده تر سره كړې وي، نو په هغه صورت كې عمومي شورا د اختلافونو د حل لپاره څانگړې جلسه كوي چې ورته د د اختلافونو د حل ركن وايي. === د تجارتي كړنلارې د ارزونې ركن === عمومي شورا كولى شي د تجارتي كړنلارې د ارزونې د ركن په توگه جلسه وكړي، دا ركن خپل ځانگړې قوانين او كړنلاره لري چې تر ډېره حده د سازمان د تجارتي سياستونو د بدلون او يا په هغې كې د تجديد نظر په اړه كار كوى. د هر كال په پيل كې د غړو له مينځ څخه د يوه كال لپاره د دې ركن رئيس او دوه معاونين انتخاب كيږي. === د سازمان دايمي شوراگانې === د سازمان د اجرائيوي چارو د پر مخ بيولو لپاره د عمومي شورا تر نظر لاندې شوراگانې جوړېږي. دا شوراگانې په تخصصي او مسلكي ډول د عمومي موافقتنامو تدوين او ارزونه په غاړه لري. سازمان څلور عمده شوراگانې لري: ١ د توليداتو د تجارت شورا،٢ د تجارتي خدمتونو شورا،٣ د حقوقو او ملكيتونو د ارزونې شورا٤ او د فرعي كميټو شورا (په سازمان كې درې اصلي كميټۍ موجودې دي، ١ د تجارت او پراختيا كميټه،٢ د بودجې او مالي چارو كميټه ٣ او د تشكيلاتو كميټه). د دغو كميټو صلاحيتونو او حدود د عمومي شورا او عمومي موافقتنامو له لورې ټاكل كيږي. == د سوداگرۍ په نړيوال سازمان كې د غړيتوب شرايط == د سوداگرۍ په نړيوال سازمان كې غړيتوب، الزاماً غړي هيوادونه مكلف كوي تر څو د دې سازمان ټولې هغه معاهدې او اصولنامې قبولې كړې، چې د غړو له خوا پرې موافقه راغلې. د غړيتوب په مرحلې كې يو نوى غړى ديته اړتيا لري تر څو تر غړيتوب له ترلاسه كولو د مخه (په پيل كې د سازمان د ناظر غړي په توگه) د سازمان په غونډو كې گډون وكړي. په وړاندېز پسې، د نوې غړي داوطلب د تجارتي سياستونو گزارش غوښتل كيږي، د پيوستون د ارزونې ډله په مختلفو مراحلو كې پر وړاندېز غور كوي او د غړيتوب لپاره يو لړ شرايط وضع كوي، چې د شرايطو له بشپړيدو وروسته عمومي شورا د وزيرانو كنفرانس ته خپل نظر وړاندې كوي. هلته بيا د اكثريت آراوو په تاييد سره د يوه هيواد غړيتوب منل كيږي. == افغانستان او د سوداگرۍ په نړيوال سازمان كې غړيتوب == په ۲۰۰۴ كال كې افغانستان رسماً (هغه مهال هدايت امين ارسلا د سوداگرۍ وزير و) له لورې د ناظر غړې په توگه ومنل شو. د وړاندېز له مخې د افغاني هيئت له لورې په لومړي ځل له سازمان څخه وغوښتل شو، تر څو د افغانستان د تجارتي ودې په ميدان كې له دې هيواد سره مرسته وشي. كيداى شي هغه مهال زموږ د پلاوي له طرفه د غړيتوب هر اړخيزه تحليل نه و موجود، ځكه يې په يوې مخې د سازمان له عمومي شورا او د وزيران له كنفرانس څخه د بلا قيد غړيتوب غوښتنه وكړه. پتيل شوې وه چې د ۲۰۰۶ كال تر پاى او يا هم د ۲۰۰۷كال تر نيمايي پورې د افغانستان غړيتوب (الحاق) ومنل شي. خو اوس چې گورو نو د غړيتوب په اړه د سوداگرۍ سازمان په عمومي مجمع او د ۲۰۰۵ كال د وزيرانو په كنفرانس كې پدې اړه بحث نه دى كړى. پدې كې شك نشته چې پدې سازمان كې له غړيتوب سره به افغانستان يو لړ تشريفاتي او ظاهرې لاسته راوړنې ولري، خو په استمراري ډول په دې سازمان كې گډون خامخا افغانستان دېته اړ باسي تر څو خپلو صنعتي توليداتو، د خامو موادو استخراج او خرڅلاو ته چټكتيا وركړي. == '''د نړیوالې سوداگرۍ سازمان کې د غړیتوب کرونولوژي''' == د نړیوالې سوداگرۍ سازمان په ۱۹۹۴ کال کې جوړ شو. هغه مهال افغانستان په کورنۍ جگړه کې ښکېل و او یو سم مرکزي حکومت یې نه درلود. که څه هم د طالبانو له راتگ سره په افغانستان کې نسبي امنیت ټینگ شو؛ خو نړیوالو د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژاند او په ملگرو ملتونو کې د مجاهدینو حکومت (د استاد رباني استازي) د افغانستان استازیتوب کاوه. د دې ترڅنگ هغه مهال په افغانستان اقتصادي بندیزونه هم ولگېدل. له همدې کبله حکومت ونشو کړای چې د نړيوالې سوداگرۍ په سازمان کې غړیتوب وغواړي؛ خو کله چې په افغانستان کې د حامد کرزي تر مشرۍ لاندې نوی نظام رامنځته شو، نو افغانستان هم د ۲۰۰۴ کال د نوامبر په ۲۱مه په دغه سازمان کې د غړیتوب رسمي غوښتنه وکړه. د افغانستان له رسمي غوښتنې وروسته، د نړیوالې سوداگرۍ سازمان د افغانستان په اړه د ۲۰۰۴ کال د ډېسمبر په ۱۳مه یو کاري ټیم جوړ کړ، چې له ۲۸ هېوادونو څخه جوړ و او مشري یې هالنډ کوله. په دغو ۲۸ هېوادونو کې ډېری هغه هېوادونه وو، چې افغانستان تجارتي اړيکې ورسره لري؛ لکه گاونډي هېوادونه (چین، پاکستان، تاجکستان) هند، جاپان، روسیه، سعودي عربستان، اروپايي ټولنه او نور. د ۲۰۰۹ کال د مارچ په ۳۱مه افغانستان د تجارتي سیاستونو راپور وړاندې کړ، چې د ۲۰۱۰ کال د جولای په ۲۶مه بیا د نړیوالې سوداگرۍ سازمان له‌خوا پرې پوښتنې او ځوابونه راغلل. د ۲۰۱۱ کال د جنورۍ په ۳۱مه د افغانستان په اړه د نړیوالې سوداگرۍ سازمان د کاري ټیم له‌خوا لومړنۍ ناسته وشوه او د افغانستان د غړیتوب ترلاسه کولو پورې يې په بېلابېلو وختونو کې پنځه ناستې وکړې (چې دویمه ناسته یې د ۲۰۱۲ کال د جون په ۱۸مه؛ درېیمه ناسته یې د ۲۰۱۲ کال د ډېسمبر په ۷مه؛ څلورمه ناسته یې د ۲۰۱۳ کال د جولای په ۲۵مه او وروستۍ ناسته یې د ۲۰۱۵ کال د نوامبر په ۱۱مه نېټه وکړه). همدا راز افغانستان د نړیوالې سوداگرۍ سازمان له نورو غړو سره هم د سوداگرۍ په اړه بحثونه وکړل او له هغوی سره هم توافق ته ورسېدل. په پای کې د نړیوالې سوداگرۍ سازمان کاري ډلې خپل بشپړ راپور د ۲۰۱۵ کال د نوامبر په ۱۳مه دغه سازمان ته وړاندې کړ او بالاخره افغانستان د ۲۰۱۵ کال د ډېسمبر په ۱۷مه د کینیا د نایروبي په غونډه کې، د اجرائیه ریاست د لومړي مرستيال انجینر محمد خان له‌خوا له دغه سازمان سره د پروتوکول پر لاسلیکولو، غړیتوب ترلاسه کړ.<ref>وگوره: https://www.wto.org/english/thewto_e/acc_e/a1_afghanistan_e.htm#fnt1 </ref> == '''د نړیوالې سوداگرۍ سازمان په تړاو د افغانستان تگلاره''' == د نړیوالې سوداگرۍ په سازمان کې د افغانستان د غړیتوب تر شا په عمومي ډول موخه دا وه، چې هېواد به په اقتصادي برخه کې پرمختگ وکړي او د آزادې او بلا امتیازي سوداگرۍ څخه به برخمن شي. په تجارتي او ترانزيټي برخه کې به یې شخړې هوارې او بهرنۍ پانگونې به راجلب کړای شي . افغانستان په دغه سازمان کې د غړیتوب په موخه، د سوداگرۍ، اقتصاد او پانگونې په برخو کې یو شمېر اصلاحات رامنځته کړل او تراوسه یې د توکو د تجارت په اړه ۹ دوهاړخیزې توافقنامې او د خدماتو په اړه ۷ دوه‌اړخیزې توافقنامې لاسلیک کړې دي. د نړیوالې سوداگرۍ سازمان د رامنځته کېدو ستره موخه د تجارت لپاره د پولو خلاصول او د تعرفې ټيټول دي او افغانستان هم له همدې کبله پر ټولو تجارتي محصولاتو ۱۳.۵ سلنه اوسطه تعرفه، پر زراعتي محصولاتو یې په اوسط ډول ۳۳.۶ سلنه او په غير-زراعتي محصولاتو یې په اوسط ډول ۱۰.۳ سلنه تعرفه لگولې ده. په نړیوالې سوداگرۍ سازمان کې له غړیتوب سره به، افغانستان په اتومات ډول د مخابراتي معلوماتو تړون هم لاسلیک کړي او د دغه تړون له مخې به د مخابراتي معلوماتو پر ټولو محصولاتو هم ټکس ختم شي. د افغانستان د صادراتو تعرفه په ۲۴۳ صادراتي ډولونو ده، چې له دې جملې څخه پر ۲۹.۶ سلنو باندې به ۱۰ سلنه تعرفه وي او پر ۲۴.۲ سلنو باندې به بیا ۲.۵ سلنه تعرفه راشي. همدا راز افغانستان د خدماتو په برخه کې په ۱۱ برخو او په ۱۰۴ عضوي برخو کې، د ځانگړو اصلاحاتو راوستلو ژمنه هم کړې ده .<ref>وگوره:  <nowiki>https://www.wto.org/english/news_e/news15_e/afgancommitmentsmc10_e.pdf</nowiki></ref> == پر افغانستان د نړیوالې سوداگرۍ سازمان مثبت او منفي اغېزې == د نړیوالې سوداگرۍ سازمان کې د افغانستان غړیتوب به، پر افغانستان د اقتصاد او تجارت په برخو کې ژورې اغېزې وښندي. دا چې افغانستان هم د مخ پر دوې او وروسته پاتې هېوادونو له جملې څخه دی، نو له همدې کبله به دا غړيتوب د افغانستان لپاره مثبت او منفي اغېزې دواړې ولري: === مثبت ټکي: === •    د شخړو هواری: د نړیوالې سوداگرۍ سازمان د جوړېدو یوه موخه دا ده، چې په دغه سازمان کې به بېلابېل هېوادونه خپلې سوداگريزې شخړې هواروي؛ ځکه نو له دې وروسته به افغانستان وکړای شي، له نورو هېوادونو سره خپل سوداگريز جنجالونه په آسانۍ سره هوار کړي. •    مساويانه چلند: د نړیوالې سوداگرۍ سازمان بله موخه دا ده، چې له هېڅ یوه هېواد سره به امتیازي چلند نه کېږي. که یو هېواد له بل سره امتیازي چلند کوي، نو مجبور دی چې دغه برخورد له ټولو هېوادونو سره وکړي. د بېلگې په ډول که اروپايي اتحادیه د کچالو په برخه کې د امریکا کچالو ته کوم امتیاز ورکوي، نو بیا اړ ده چې د افغانستان له کچالو سره هم ورته چلند وکړي . •    آزاده سوداگري: د دغه سازمان د جوړېدو یوه بنسټيزه موخه دا هم ده، چې په نړۍ کې سوداگري ازاده شي او پرمخ یې د تعرفې خنډونه ونه زیږي؛ له همدې امله به افغانستان نه یوازې دا چې د نړۍ د ۱۶۴ هېوادونو مارکېټونو ته لاسرسی ومومي، بلکې صادرات به یې هم په نورو هېوادونو کې له لوړو تعرفو سره مخ نه شي. •    د ترانزیټي ستونزو هواری: افغانستان چې په وچه کې راگیر هېواد دی او له نورې نړۍ سره د تجارت په برخه کې له تېرو څو لسیزو راهیسې له ډېرو ستونزو سره مخ دی. د نړیوالې سوداگرۍ سازمان کې د افغانستان له غړیتوب سره به، افغانستان وکړای شي چې د ترانزيټ په برخه کې شته شخړې او ستونزې په دغه سازمان کې هوارې کړي. •    د نړیوالې سوداگرۍ سازمان مرستې: ځینې شنونکي په دې باور هم دي، چې په دغه سازمان کې د غړیتوب له ترلاسه کولو سره به افغانستان په ځینو برخو کې له دغه سازمان څخه مرستې هم ترلاسه کړي. •    د ډمپینگ  سیاست مخنیوی: ځينې پرمختللې کمپنۍ په نورو هېوادونو کې د خپلو توکو د نرخونو له کمولو سره داخلي صنعتونه ماتوي او د هغه ځای مارکېټونه په خپل کنترول کې اخلي. د نړیوالې سوداگرۍ سازمان یوه موخه دا هم ده، چې د ډمپینگ سیاست مخنیوی وکړي. •    پانگونې راجلبول: که څه هم د پانگونې جلبول تر ډېره د هېواد له امنیتي او سیاسي ثبات سره ډېره اړیکه لري؛ خو د نړیوالې سوداگرۍ سازمان له غړیتوب سره به افغان حکومت بهرنیو پانگوالو ته شين څراغ ورکړي، چې افغانستان نړیوالو اصولو ته پابند دی او په دې توگه به د بهرنيو پانگوالو باور زیات شي.<ref>وگوره: [http://moci.gov.af/en/page/8774] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316034654/http://moci.gov.af/en/page/8774 |date=2016-03-16 }} http://moci.gov.af/en/page/8774 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316034654/http://moci.gov.af/en/page/8774 |date=2016-03-16 }}</ref> === منفي ټکي: === •    نويو زیږېدلو صنعتونو ته گواښ: په ځینو هېوادونو کې چې صنعتونه نوي راټوکېدلي وي، د هغو هېوادونو حکومتونه له دغو صنعتونو څخه د ملاتړ په موخه پر وارداتي توکو تعرفې لوړوي، څو دغه نوي داخلي صنعتونه له بهرنیو صنعتونو سره په رقابت کې مات نه شي؛ خو د نړیوالې سوداگرۍ سازمان کې له غړیتوب سره به افغانستان پر وارداتو تعرفې لوړې نه شي کړای او په دې توگه به په داخلي توگه نوي ټوکېدلي صنعتونه له بهرنیو صنعتونو سره په مقابله کې ضربه وویني او له وارداتي توگو سره په رقابت کې به مات شي. له همدې کبله داسې انگېرل کېږي، چې په هېواد کې به د بې‌کارۍ کچه نوره هم لوړه شي. •    سبسېډي  ختمول: د نړیوالې سوداگرۍ سازمان د زراعتي او صنعتي “سبسېډي” پر ختمولو ټینگار کوي، چې دا بیا بهر ته د افغانستان پر زراعتي او صنعتي صادراتو ژوره اغېزه ښندي. •    د عایداتو کمښت: د نړیوالې سوداگرۍ سازمان کې له غړیتوب سره به افغانستان ونشي کړای، چې نور پر وارداتو لوړې تعرفې ولگوي او په دې برخه کې به د حکومت عایدات راکم شي.<ref>'''د ستراتېژیکو او سیمه‌ییزو څېړنو مرکز تحلیل، دسمبر ۲۶، ۲۰۱۵. لینک:''' http://www.nunn.asia/61693 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191119205251/https://www.nunn.asia/61693/ |date=2019-11-19 }}</ref> ==سرچینې== [[وېشنيزه:د سوداگرۍ نړيوال سازمان]] [[وېشنيزه:نړيواله سوداگري]] jhpsw2b4wkzt3aqdtufdl9nhvtphd6m 0 15731 368318 336218 2026-08-12T13:04:13Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368318 wikitext text/x-wiki '''نړيوالتوب''' یا '''نړيوالوالی''' ([[انگريزي ژبه|انگريزي]] : ''Globalization'') د نړيوالې بشپړونې بهير ته نغوته ده.<ref>[http://www.isn.ethz.ch/isn/Digital-Library/Publications/Detail/?ots591=cab359a3-9328-19cc-a1d2-8023e646b22c&lng=en&id=19462 Definitions of Globalization: A Comprehensive Overview and a Proposed Definition]. Nayef R.F. Al-Rodhan, Gérard Stoudmann. 2006. "Globalization is a process that encompasses the causes, course, and consequences of transnational and transcultural integration of human and non-human activities.”</ref><ref>Martin Albrow, “Introduction”, in M. Albrow and E. King (eds.), Globalization, Knowledge and Society (London: Sage, 1990), p. 8. "…all those processes by which the peoples of the world are incorporated into a single world society."</ref> په کوم کې چې بشر کولای شي د [[نړۍ]] تر ډېرو لريو واټنونو پورې هر ډول خپلمنځي اړيکې وساتي. لکه د [[د ورېښم لار]] چې زرگونه کلونه مخکې يې [[آسيا]]، [[افريقا]] او [[اروپا]] سره تړلي وو. == مخینه == د نړیوالتوب اصطلاح د لومړي ځل لپاره په (١٩٣٠م) کال کې وکارول شوه، ولې د شلمې پېړۍ له اوویایمو کلونو وروسته یې استعمال زیات شو. د نړیوالتوب د تعریف په پام کې نیولو سره ویلی شو، چې د نړیوالتوب بهیر هغه مهال پیل شوی، چې کله انسان له خپل کور و کلي ووت او دنړۍ نورو برخو ته یې سفرونه وکړل. دغه ډول سفرونه د یو شمېر نورو پېښو لامل کېږي. یعنې کله چې انسانان سفرونه کوي، له ځانه سره یو شمېر افکار نورو ته لېږدوي او له نورو څخه یې خپل کور و کلي ته راوړي. هغه مهال چې انسان پرمختللې ټکنالوژۍ ته لاسرسی نه لاره، سوداګریز سفرونه یې پر اوښانو ترسره کول، چې دغه سوداګریز سفرونه په خپله کولای شو د نړیوالتوب پیلامه وګڼو. وروسته چې کله انسان وتوانېد ګړندي ټرانسپورتي وسایل، لکه موټر، الوتکه، بېړۍ، رېل ګاډی او … منځ ته راوړي، د نړیوالتوب بهیر یې لا ګړندی کړ. پر ټرانسپورتي وسایلو سربېره، نورو ارتباطي وسایلو هم لکه، راډیو، تلویزیون، موبایل او دا دی اوس انټرنیټ منځ ته راغلل، چې د دوی منځ ته راتګ د نړیوالتوب پروسه کې انقلاب ګڼلی شو. کله چې انسان په مخابراتو او ټرانسپورت کې دومره پرمختګ وکړ، څرګنده ده، چې سوداګري په کې زیاتېږي او له دغو وسایلو په استفاده انسانان کولای شي تر ډېرو لرو پرتو سیمو پورې په کلتوري لحاظ له ډېرو لرو وګړو سره سوداګري ولري. د دغو سوداګریزو سفرونو سره چې کله د مختلفو کلتورونو اړوند انسانان د یو بل هېواد ته ځي، دی له هغو متاثرېږي او هغوی له ده اغېزمنېږي. نه یوازې سفرونه، اوس د ډله ییز ارتباط وسایل، لکه تلویزیون یا انټرنیټ په زرګونه کیلومتره لرې خلک په کلتوري لحاظ له یو بله متاثروي. د بېلګې په ډول، نن زموږ د ټولنې د پام وړ وګړي د امریکا سي.ان.ان تلویزیون، واشنګټن پوسټ، نیویارک ټایمز اخبارونه او نیوزویک او ټایمز مجلې ګوري او لولي، چې په نتیجه کې له هغو متاثرېږي. د یادو پرمختګونو په نتیجه کې نن دنیا یو «ګلوبل» یا نړیوال کلی ګڼل کېږي. ځکه د دې نړیوال کلي په یوې لرې برخه کې که یوه پېښه کېږي، په بله برخه کې ترې په څو شېبو کې نور خبرېږي او کېدای شي متاثر هم شي. مثلاً، د سپتمبر د یوولسمې پېښې، چې په ټوله سیمه بلکې نړۍ یې اغېز وکړ. دغه وړ پېښه پخوا شونې نه وه؛ که پېښه شوې هم وای، شاید پس له ډېره وخته ترې خبر شوي وو او ممکن نه و چې زرګونه کيلو متره لرې یې موږ اغېزمن کړي وو<ref>{{Cite web |title=نړیوالتوب |url=https://www.nunn.asia/4754/%DA%AB%D9%84%D9%88%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%90%D8%B4%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8/amp/ |access-date=2023-10-16 |archive-date=2023-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016144030/https://www.nunn.asia/4754/%DA%AB%D9%84%D9%88%D8%A8%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B2%DB%90%D8%B4%D9%86-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8/amp/ |url-status=dead }}</ref>. == ډولونه == 1-  سیاسۍ نړیوالتوب د نړۍ د هیوادونو د سیاسي ساختارونو یوشانوالي ته ویل کیږی یا د نړۍ د هیوادونو د نظامونو نژدې کیدل او د سیاسي مشرانو د ټاکلو یوشان والي 2-  د قانون نړیوالتوب د یو داسي قانون رامنځته کیدل چی د ټولو هیوادونو لپاره دمنلو وړ وي یعنی د ملی قوانینو تر څنګ داسي يو نړیوال قانون باید شتون ولري چي نړیوال مسایل پری تنظیم شي 3-  اقتصادي نړیوالتوب الله ج د ځمکی پرمخ منابع ویشلي دي نوپه همدې اساس هرهیواد دی ته ضرورت لري چي نورو هیوادونو سره راکړه ورکړه وکړی ددې چاري لپاره اړ دی چي د اقتصاد په برخه کی یو بل ته سهولتونه رامنځته کړي او یو له بل سره تړونونه وکړي همدا اقدامات اقتصادی نړیوالتوب رامنځته کوي. 4-  کلتوري نړیوالتوب د نړۍ د هیوادونو ترمنځ په کلتوری برخه کی نژدیوالي ته ویل کیږي کلتوري برخه د نړیوالتوب ډیر بد شکل دی ځکه زیاتره تحمیلی بڼه لری یعنی نوره نړۍ باید خپل کلتور هیر او پرځای یي د غرب کلتوریا د زبرځواکه هیوادونو کلتور خپل کړي<ref>{{Cite web|title=|url=https://ulearna.com/read/Globalization-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8-172|تاريخ الوصول=2023-10-16|تاريخ الأرشيف=2023-12-18|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20231218083250/https://ulearna.com/read/Globalization-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8-172|url-status=dead|لاسرسي نېټه=2023-10-16|خونديځ نېټه=2023-12-18|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20231218083250/https://ulearna.com/read/Globalization-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8-172|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20231218083250/https://ulearna.com/read/Globalization-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8-172|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218083250/https://ulearna.com/read/Globalization-%D9%86%DA%93%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D8%A8-172}}</ref>. == سرچينې == <references/> [[وېشنيزه:نړيوالتوب]] rooylg8sibs4motr06utbxr86ikj72r 0 17890 368313 257033 2026-08-12T12:46:33Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368313 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:نصر الله خان نصر.png|بټنوک|نصر الله خان نصر]] '''نصر الله خان نصر'''د [[پښتونخوا]] يو پښتون [[ليکوال]] او [[شاعر]] وو. ==مخينه== ==د شعر بېلگې يې== زما شعر كې دلبره څلور څيزه رونما دي - پند، ادب او تصوف دى، بله مينه د مجاز ==مړينه== ==اخځليک== ۱- https://www.nunn.asia/25546/%D8%A7%D9%90%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%BA%D8%B6%D9%86%D9%81%D8%B1/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225112954/https://www.nunn.asia/25546/%D8%A7%D9%90%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%BA%D8%B6%D9%86%D9%81%D8%B1/ |date=2021-02-25 }} [[وېشنيزه:پښتانه ليکوال]] [[وېشنيزه:پښتانه شاعران]] [[وېشنيزه:افغاني ليکوال]]‎ [[وېشنيزه:پښتانه]] [[وېشنيزه:افغانان]] scffntbe2sh374mqvvheljsid25wwcn 0 18479 368327 336295 2026-08-12T14:20:28Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368327 wikitext text/x-wiki {{مالومات}} [[File:Ion Engine Test Firing - GPN-2000-000482.jpg|200px|thumb|left|یونی ماشین]] [[File:Deep Space 1 using its ion engine.jpg|200px|thumb|left|Deep Space 1 فضایي بېړی]] [[File:DS1 Ion Engine Diagram.jpg|200px|thumb|left|یونی ماشین]] '''يوني ماشين''' ([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: ''Ion thruster'') د فضايي ماشينونو څخه دي چی د تشيالي بېړیو او سپوږمكیو د حرکت کولو لپاره ورڅخه کار اخيستل کېږي. يوني ماشين د تيز شوي یونونو په مرسته فضایی بېړي ته د حرکت انرژي ور کوي. په دی صورت کی د فضایی بېړی سرعت کولای سی ۵۰ کیلومتر په ثانیه کی ته ورسېږي. <ref>{{Cite web |url=http://www.tajemstvi-vesmiru.cz/iontovy-pohon-efektivni-motor-na-cesty-do-hlubin-vesmiru |title=آرشیف کاپي |access-date=2014-04-10 |تاريخ الأرشيف=2014-04-08 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20140408013149/http://www.tajemstvi-vesmiru.cz/iontovy-pohon-efektivni-motor-na-cesty-do-hlubin-vesmiru |url-status=dead |خونديځ نېټه=2014-04-08 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20140408013149/http://www.tajemstvi-vesmiru.cz/iontovy-pohon-efektivni-motor-na-cesty-do-hlubin-vesmiru |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20140408013149/http://www.tajemstvi-vesmiru.cz/iontovy-pohon-efektivni-motor-na-cesty-do-hlubin-vesmiru |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408013149/http://www.tajemstvi-vesmiru.cz/iontovy-pohon-efektivni-motor-na-cesty-do-hlubin-vesmiru }}</ref> ==تاريخ== د یوني ماشين اصول په ۱۹۱۱ کال کی د کنستانتین تسیولکوفسکی لخوا وپېژندل شول. خو لمړنی یوني ماشين په [[امريکا]] کی په ۱۹۶۴ کال کی جوړ شو. په دی کال کی د سېړټ ۱ د پروگرام په ترځ کي د مدار لمړنی الوتنه هم تر سره شوه. یوني ماشين په مدار کي ۳۱ دقیقونه کار کاوه، خو تر ۳۱ دقیقونو وروسته په [[ځمکه|مځکې]] غوزار شو. تر اوسه پورې د یوني ماشينونو څو ډولونه جوړ شوي دي. په ۱۹۹۸ کال کی ډيپ سپېس ۱ تشيالی (فضایی) بېړۍ تشيال ته توغ شو. نوموړي بېړی یونی ماشين لری او په ځانگړي ډول نوی قضایی تکنولوژی چی د فضایی الوتنو لپاره اهمیت لري، ازمایښت کوي.<ref>https://cs.wikipedia.org/wiki/Iontov%C3%BD_motor</ref> ==پېژندنه== یونی ماشين د کارندې په برخه کی د زنون گاز په پلازما (یونونو) تبدیل کوی. دغه جوړ شوی یونونه د برقی میدان په مرسته تېز شوي دی او د لوی سرعت سره د ماشین د جټونو څخه پریږدي. که څه هم د ماشین فشار ډېر کم دی او تسریع ورو لري خو د سوند استهلاک کم هم ده او داسی ډول ماشين څو کالونو کار کولای سی. د دی لپاره دغه ماشین د اوږدو مودو د فضایی (کیهانی، تشیالی) الوتنو د پاره مناسب بلل کېږي. <ref>{{Cite web |title=آرشیف کاپي |url=http://www.hybrid.cz/nasa-testovala-novy-typ-iontoveho-pohonu-motor-bezel-5-let-nepretrzite |access-date=2014-04-10 |archive-date=2013-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704080633/http://www.hybrid.cz/nasa-testovala-novy-typ-iontoveho-pohonu-motor-bezel-5-let-nepretrzite |url-status=dead }}</ref> ==د یوني ماشين ډولونه== *[[هال یوني ماشين]] *د الکترواستاتیک یوني ماشين ==سرچینې== <references/>‎ [[وېشنيزه: كيهاني تکنولوژی ]] kws2lynmat25a3vx0od8l2h8r22z6yz 0 26397 368316 318340 2026-08-12T12:54:19Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 11 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368316 wikitext text/x-wiki '''نن ټکی آسیا''' (په انگرېزي: nunn.asia) په پښتو ژبه یوه خبري<ref>{{Cite web |title=خبري برخه |url=http://www.nunn.asia/category/news/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160625110817/http://www.nunn.asia/category/news/ |url-status=dead }}</ref> او ټولنیزه ویب پاڼه ده. په دې ویب پاڼه کې د خبرونو، مرکو<ref>{{Cite web |title=د نن ټکی اسیا د مرکو برخه |url=http://www.nunn.asia/category/interviews/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018074044/http://www.nunn.asia/category/interviews/ |url-status=dead }}</ref>، مقالو او ځانگړو راپورونو تر څنگ، دیني،<ref>{{Cite web |title=دیني برخه |url=http://www.nunn.asia/category/islamic-articles/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008160541/http://www.nunn.asia/category/islamic-articles/ |url-status=dead }}</ref> ټولنیز،<ref>{{Cite web |title=ټولنیزه برخه |url=http://www.nunn.asia/category/social-life/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008160548/http://www.nunn.asia/category/social-life/ |url-status=dead }}</ref> صحي،<ref>{{Cite web |title=روغتیايي برخه |url=http://www.nunn.asia/category/health/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008160537/http://www.nunn.asia/category/health/ |url-status=dead }}</ref> ټیکنالوژي<ref>{{Cite web |title=ټیکنالوژي برخه |url=http://www.nunn.asia/category/tech/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008160638/http://www.nunn.asia/category/tech/ |url-status=dead }}</ref> او ورزشي<ref>{{Cite web |title=ورزشي برخه |url=http://www.nunn.asia/category/sprot/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161008160612/http://www.nunn.asia/category/sprot/ |url-status=dead }}</ref> او ادبي<ref>{{Cite web |title=پښتو ادب |url=http://www.nunn.asia/category/pashto-adab/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2016-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161017153324/http://www.nunn.asia/category/pashto-adab/ |url-status=dead }}</ref> مطالب خپروي. د نن ټکی اسیا (nunn.asia) وېب ادرس (ډومین) په ۱۹-جولايي-۲۰۱۰ ثبت شوی<ref>[http://www.whois.com/whois/nunn.asia د نن ټکی اسیا ډومین د ثبت نیټه]</ref>، خو رسمي فعالیت یې په ۲۴ - دیسمبر - ۲۰۱۰ کې پيل کړ.<ref>[https://www.facebook.com/nunnasia/posts/142328592489407 د پيل نیټه]</ref> د نن ټکی اسیا بنسټ عبد الرحمن فدا او بخت الرحمن بخت ایښی دی. نن ټکی اسیا مرکزي دفتر نه لري، بلکي ازاد همکاران ورسره د نړۍ له هر کونجه همکاري کوي.<ref>{{Cite web |title=د نن ټکی اسیا په اړه |url=http://www.nunn.asia/62525/%d9%86%d9%86-%d9%bc%da%a9%db%8c-%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d9%85%d9%88-%d8%af%d9%88%d9%87-%d8%b3%d9%88%d9%87-%d8%b2%d8%b1%d9%87-%d9%88%d8%a7%d8%b1%db%90-%d9%85%d9%86%d9%86%d9%87-%da%a9%d9%88%d9%8a/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2019-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720133534/https://www.nunn.asia/62525/%D9%86%D9%86-%D9%BC%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%85%D9%86%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%88%D9%8A/ |url-status=dead }}</ref> ==دنن ټکي اسیا نشراتي تګلاره== نن ټکی اسیا د خبر په برخه کې د خبر ثقه توب ته ارزښت ورکوي. تر خپلې وسې هڅه کوي چې د پېښو داسې انځور خپلو لوستونکو ته وړاندې کړو چې کله کله د ځینو رسنیو له خوا یې په اړه لارورک کوونکي تبلیغات کېږي. نن ټکی اسیا غواړي ولس ته حقایق څنګه چې دي، هغسې ورسوي. د خبر د برخې ترڅنګ د سیاسي، ادبي، ټولنیزو مسایلو، دیني، ټکنالوژۍ، روغتیا او ورزش په برخو کې په منظم ډول مطالب خپروي. په دغو برخو کې سربېره پر دې چې د لیکوالۍ پر فن د لیکوال برلاسی په پام کې نیول کیږي، ورسره ورسره ملي او اسلامي ارزښتونه سرې کرښې تشکیلوي. هر هغه مطلب چې د لیکوالۍ له معیار سره برابر وي، ملي او اسلامي ارزښتونه په کې نه وي نقض شوي د نشر وړ بلل کیږي. نن ټکی اسیا د افکارو پر تنوع باور لري؛ خو تر هغه سرحده چې دغه دوه عالي ارزښتونه په کې زیانمن نه شي. نن ټکی اسیا ځان د لیکوالانو او ولس تر منځ ارتباطي پل بولي، که پورته شرایط مراعت سي، د هر چا لیکني نشروي. <ref>{{Cite web |title=د نن ټکی اسیا نشراتي تګلاره |url=http://www.nunn.asia/62525/%d9%86%d9%86-%d9%bc%da%a9%db%8c-%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%a7-%d9%85%d9%88-%d8%af%d9%88%d9%87-%d8%b3%d9%88%d9%87-%d8%b2%d8%b1%d9%87-%d9%88%d8%a7%d8%b1%db%90-%d9%85%d9%86%d9%86%d9%87-%da%a9%d9%88%d9%8a/ |access-date=2016-10-09 |archive-date=2019-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720133534/https://www.nunn.asia/62525/%D9%86%D9%86-%D9%BC%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%87-%D8%B2%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%85%D9%86%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%88%D9%8A/ |url-status=dead }}</ref> == د نشر شویو مطالبو مسؤولیت == نن ټکی اسیا تر هري سیاسي تبصرې او مقالې لاندي په ښکاره توګه لیکلي چې د لیکني مسؤولیت د لیکوال په غاړه دی. په ویب پاڼه کې راغلي: یادونه: په نن ټکی اسیا کې لیکنې یوازې د لیکوال خپل نظر څرګندوي، د ادارې توافق ورسره شرط نه دی. که تاسو غواړئ نن ټکي اسیا کې مو لیکنه خپره شي، اړیکه راسره ونیسئ. مننه <ref>د مسؤولیت اخیستني په اړه د نن ټکی اسیا یادونه تر هري لیکني لاندي . وګورئ: [http://www.nunn.asia/85083/%d8%af-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d8%ad%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%ac%d9%86%da%ab/ د افغانستان احمقانه جنګ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161012113249/http://www.nunn.asia/85083/%D8%AF-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AB/ |date=2016-10-12 }}</ref> == نن ټکی اسیا نړیوالو رسنیو ته د خبري سرچیني په توګه == نن ټکی اسیا په خپل کاري مجال کې وتوانېدل چې په نړیواله سطحه د مهمو خبرونو لومړنۍ سرچینه وګرځي او نوم یې په نړیوالو خبري ویب پاڼو کې راسي، د مثال په ډول: ډیلي میل اونلاین<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2646222/Taliban-leaders-given-heros-welcome-footage-claiming-prisoners-arriving-Qatar-Guantanamo-release-no-American-presence-sight.html ډیلي میل اونلاین کې د نن ټکی اسیا یادونه]</ref> نیویارک ټایمز<ref>نیویارک [http://www.nytimes.com/2014/06/07/world/middleeast/bowe-bergdahl-deal-between-obama-and-taliban-gives-qatar-a-victory-and-a-new-test.html ټایمز]</ref> افغان تحلیل ګران <ref>[https://www.afghanistan-analysts.org/the-shadows-of-islamic-state-in-afghanistan-what-threat-does-it-hold/ The Shadows of ‘Islamic State’ in Afghanistan: What threat does it hold?] </ref>او سلګونو نوري نړیوالي خبري ویب پاڼي. د نن ټکی اسیا مقالی او معلومات په نړیوالو ویب پاڼو کې د سرچیني په ډول اخیستل شوي. <ref>وګورئ: [http://studies.aljazeera.net/ar/reports/2016/06/160615114622798.html مرکز الجزیره للدراسات]</ref> == نن ټکی اسیا په فیسبوک کې == نن ټکی اسیا په فیسبوک ټولنیزه پاڼه کې فعال حضور لري، د خوښوونکو شمېر یې قریب څلور سوه زره ته رسیږي. <ref>[https://www.facebook.com/nunn.asia1/ د نن ټکی اسیا فیسبوک پاڼه]</ref> == نن ټکی اسیا انډرویډ اپلیکیشن == د نن ټکی اسیا اپلیکیشن د انډرویډ تلیفونونو او ټیبلیټونو لپاره جوړ شوی چې تر اوسه تر لس زره زیات ځله کښته شوی او په زرګونو کسان استفاده ځیني کوي. په دغه اپلیکیشن کې د نن ټکی اسیا ټول مطالب په ویب پاڼه کې تر نشر سمدستي وروسته نشریږي. <ref>[https://play.google.com/store/apps/details?id=com.nunnasia په ګوګل سټور کې د نن ټکی اسیا اپلیکیشن]</ref> ==سرچینې== [[وېشنيزه:پښتو رسنۍ]] 7lj0ad8z6tvg31bq5gw8b9o1wdm1y62 0 29941 368330 336507 2026-08-12T17:02:54Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368330 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = کومار سنګاکارا <br>කුමාර සංගක්කාර | country = سرېلانکا | fullname = Kumara Chokshanada Sangakkara | image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG | caption = Sangakkara in his final ODI in Sri Lanka | nickname= Sanga | heightft = 5 | heightinch = 10 | heightm = 1.68 | birth_date = {{Birth date and age|1977|10|27|df=yes}} | birth_place = [[Matale]], [[Sri Lanka]] | family = Yehali Sangakkara (spouse) | batting = Left hand bat | bowling = Right arm [[off spin|off break]] | role = [[Wicket-keeper]], [[Batting (cricket)|Batsman]] | international = true | internationalspan = 2000–2015 | testdebutdate = 20 July | testdebutyear = 2000 | testdebutagainst = South Africa | testcap = 84 | lasttestdate = 20 August | lasttestyear = 2015 | lasttestagainst = India | odidebutdate = 5 July | odidebutyear = 2000 | odidebutagainst = Pakistan | odicap = 105 | lastodidate = 18 March | lastodiyear = 2015 | lastodiagainst = South Africa | odishirt = 11 | T20Idebutdate = 15 June | T20Idebutyear = 2006 | T20Idebutagainst = England | T20Icap = 10 | lastT20Idate = 6 April | lastT20Iyear = 2014 | lastT20Iagainst = India | club1 = [[Nondescripts Cricket Club|Nondescripts]] | year1 = 1997–present | club2 = [[Quetta Gladiators]] | year2 = 2016–present | club3 = [[Warwickshire County Cricket Club|Warwickshire]] | year3 = 2007 | club4 = [[Deccan Chargers]] | year4 = 2011–2012 | club6 = [[Sunrisers Hyderabad]] | year6 = 2013 | club7 = [[Durham County Cricket Club|Durham]] | year7 = 2014 | club8 = [[Surrey County Cricket Club|Surrey]] | year8 = 2015–present | club9 = [[Hobart Hurricanes]] | year9 = 2015–present | club10 = [[Dhaka Dynamites]] | year10= 2015–present | club11 = [[Kings XI Punjab]] | year11 = 2008-2010 | columns = 4 | column1 = [[Test cricket|Test]] | matches1 = 134 | runs1 = 12,400 | bat avg1 = 57.40 | 100s/50s1 = 38/52 | top score1 = 319 | deliveries1 = 84 | wickets1 = 0 | bowl avg1 =&nbsp;– | fivefor1 =&nbsp;– | tenfor1 =&nbsp;– | best bowling1 = – | catches/stumpings1 = 182/20 | column2 = [[One Day International|ODI]] | matches2 = 404 | runs2 = 14,234 | bat avg2 = 41.98 | 100s/50s2 = 25/93 | top score2 = 169 | deliveries2 = – | wickets2 = – | bowl avg2 = – | fivefor2 = – | tenfor2 = – | best bowling2 = – | catches/stumpings2 = 402/99 | column3 = [[Twenty 20 International|T20I]] | matches3 = 56 | runs3 = 1382 | bat avg3 = 31.40 | 100s/50s3 = 0/8 | top score3 = 78 | deliveries3 = – | wickets3 = – | bowl avg3 = – | fivefor3 = – | tenfor3 = – | best bowling3 = – | catches/stumpings3 = 25/20 | column4 = [[First-class cricket|FC]] | matches4 = 250 | runs4 = 19,420 | bat avg4 = 50.44 | 100s/50s4 = 56/84 | top score4 = 319 | deliveries4 = 246 | wickets4 = 1 | bowl avg4 = 150.00 | fivefor4 = 0 | tenfor4 = 0 | best bowling4 = 1/13 | catches/stumpings4 = 365/33 | date = 28 September | year = 2016 | source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ESPNcricinfo }} '''کومار “سنګه" چوکشاناده سنګاکارا''' ({{lang-si|කුමාර සංගක්කාර}}); په کال ۱۹۷۷ د اکټوبر میاشت په ۱۷ نېټه په سرېلانکا کې ژېږېدلی دی. تراوسه یې په دې لوبډلو کې لوبې ترسره کړې دي: سرېلانکلا، اسیا ۱۱، سنټرل پرووینسس، کولمبو ډېسټریکټ، کرېکټ اسوسیشن، ډېکن چارجر، ای سي سي ۱۱، جمیکا تلاواس، کینګز الیون پنجاب، کوېټه ګلاډیتور او نورو ډېري لوبډلو کې یې لوبې ترسره کړي دي. ==لوبې== سنګاکارا په ۲۰۰۹ کال کې د سرېلانکا د ملي لوبډلې لوبډلمشر وټاکل شو چې په ۱۵ ټیست لوبو، ۴۵ یوورځنیو او ۲۱ شل اوریزه لوبو کې یې لوبډلمشري کړې ده، چې پنځه ټیست لوبې یې ګټلي ۳ یې بایللي او ۷ یې مساوي پای ته رسولي دي، همداراز پخپله لوبډلمشرۍ کې یې ۲۷ یوورځنې لوبې ګټلي ۱۴ یې بایللي او ۴ بیا بې پایلې پای ته رسیدلي دي، او دده په لوبډلمشرې کې ټولې ۲۱ لوبې یې ترسره کړي ۱۲ یې ګټلي او ۹ یې بایللي دي..<ref>{{cite news | url=http://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/srilanka/4588721/Kumar-Sangakkara-expected-to-replace-Mahela-Jayawardene-as-Sri-Lanka-captain.html | title=Kumara Sangakkara expected to replace Mahela Jayawardene as Sri Lanka captain | work=The Telegraph | date=11 February 2009 | accessdate=12 June 2012 | author=Briggs, Simon}}</ref> {| class="wikitable" style="float: left; margin-left: 1em; width: 40%; font-size: 90%;" cellspacing="5" |- !colspan="7"|'''د کمار سنګاکارا ريکارډ د کاپیتان په ټوګه''' |- |&nbsp;||لوبې||ګټلې||له لاسه ورکړي||ښکېلې||بې نتيجه |- |ټسټ<ref>{{citation |url=http://cricketarchive.com/Archive/Records/SriLanka/Test/Miscellaneous/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |title=Sri Lanka captains' playing record in Test matches |publisher=CricketArchive |accessdate=6 April 2012}}</ref>||15||5||3||7||– |- |ODI<ref>{{citation |url=http://cricketarchive.com/Archive/Records/SriLanka/ODI/Miscellaneous/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |title=Sri Lanka captains' playing record in ODI matches |publisher=CricketArchive |accessdate=6 April 2012}}</ref>||45||27||14||–||4 |- |T20I<ref>{{citation |url=http://cricketarchive.com/Archive/Records/SriLanka/International_Twenty20/Miscellaneous/Captains/Playing_Record_Captain_Overall.html |title=Sri Lanka captains' playing record in International Twenty20 matches |publisher=CricketArchive |accessdate=6 April 2012}}</ref>||21||12||9||–||– |} کمار سنګاکارا خپله لومړۍ نړېواله یوورځنۍ لوبه د ۲۰۰۰ کال په جولای  میاشت کې د پاکستان په خلاف ترسره کړه چې په خپله لومړۍ دغه لوبه کې یې ۳۵ منډې وکړې چې په دغه لوبه کې د عمران نذیر له لوري رن اوټ شو او یو سټمپ یې هم وکړ، کمار سنګاکارا په ۴۰۴ یوورځنیو لوبو کې ګډون کړې وه چې ټولې یې۱۴۲۳۴ منډې د ۵۷،۴۰ اوسط سره ترسره کړې دي ترټولو زیاتې منډې یې په یوه لوبه کې ۱۶۹ دي چې د سویلي افریقا په خلاف یې ترسره کړي دي، نوموړي په یادو لوبو کې ۵۱ شپږېزې او ۱۴۹۱ څلورېزې وهلي دي.<ref>{{citation |url=http://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/70/70234.html |title=South Africa in Sri Lanka 2000 – Scorecard of the 1st Test |work=CricketArchive |accessdate=4 April 2012}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.islandcricket.lk/videos/sri-lanka/cricket/kumar-sangakkara-batting-on-his-debut|title=Kumara Sangakkara batting on ODI debut|work=islandcricket|accessdate=19 March 2014|تاريخ الأرشيف=2 April 2015|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20150402165624/http://www.islandcricket.lk/videos/sri-lanka/cricket/kumar-sangakkara-batting-on-his-debut|url-status=dead|خونديځ نېټه=2 April 2015|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20150402165624/http://www.islandcricket.lk/videos/sri-lanka/cricket/kumar-sangakkara-batting-on-his-debut|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20150402165624/http://www.islandcricket.lk/videos/sri-lanka/cricket/kumar-sangakkara-batting-on-his-debut|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402165624/http://www.islandcricket.lk/videos/sri-lanka/cricket/kumar-sangakkara-batting-on-his-debut}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/66257.html|title=Singer Triangular Series-Sri Lanka v Pakistan|work=espncricinfo|accessdate=19 March 2014}}</ref> د کمار سنګاکارا په یوورځنیو لوبو کې ۲۵ سلیزې وهلي دي او همدا راز یې ۹۳ نیمه سلیزي وهلي دي ==د کمار سنګاکارا د یوورځنیو لوبو د سلیزو او نیمه سلیزو لېست== د آسټرلیا په خلاف یې په ۴۶ لوبو کې دوه ځلې سلیزې او ۱۲ ځلې نیمه سلیزې جوړې کړي دي د بنګلدېش په خلاف یې په ۳۱ لوبو کې پنځه ځلې سلیزې او ۶ ځلي نیمه سلیزې جوړې کړي دي انګلستان په خلاف یې په ۴۴ لوبو کې څلور ځلې سلیزې او ۱۱ځلې نیمه سلیزې جوړې کړي دي د هندوستان په خلاف یې په ۷۶ لوبو کې شپږ ځلې سلیزې او ۱۸ځلې نیمه سلیزې جوړې کړي دي نیوزلینډ په خلاف یې په ۴۷ لوبو کې دوه ځلې سلیزې او ۱۲ځلې نیمه سلیزې جوړې کړي دي پاکستان په خلاف یې په ۵۶ لوبو کې دوه ځلې سلیزې او ۱۰ ځلې نیمه سلیزې جوړې کړي دي سویلي افریقا په خلاف یې په ۴۴ لوبو کې دوه ځلې سلیزې او ۱۳ځلې نیمه سلیزې جوړې کړي دي د کېنیا په خلاف یې په ۳ لوبو کې یوه سلیزه جوړې کړې ده. د متحده عربې اماراتو په خلاف یې په ۲ لوبو کې یوه سلیزه جوړې کړې ده. کمار سنګاکارا په یوورځنیو لوبو کې ۳۱ ځله د لوبې د غوره لوبغاړي جایزه ترلاسه کړې ده او په همدغو لوبو کې یې بیا پنځه ځلې د سېریز د غوره لوبغاړي جایزه ترلاسه هم کړې ده. کمار سنګاکارا خپله لومړۍ ټیست لوبه په کال ۲۰۰۰ کې د سولي افریقا په خلاف ترسره کړه چې په خپله لومړۍ ټیست لوبه په یوه اننګ یې ۲۳ منډې جوړې کړې، سنګاکارا په ۱۳۴ ټیست لوبو کې برخه اخستې ده او په ټولو ټیست لوبو کې ټولې ۱۲۴۰۰ منډې جوړې کړې دي ترټولو زیاتې منډې یې په یوه لوبه ۳۱۹ دي چې د بنګلدېش په خلاف یې په ۲۰۱۴ کال کې جوړې کړي، په ټیسټ لوبو کې یې ټولې ۳۸ سلیزې او ۵۲ نیمه سلیزي وهلي دي. د آسټرلیا په خلاف یې په ۱۱ لوبو او ۲۲ پاڼیو کې یوه سلیزه او اوه نیمه سلیزې جوړې کړي دي د بنګلدېش په خلاف یې په ۱۵ لوبو او ۲۱ پاڼیو کې ۷ سلیزې او ۷ نیمه سلیزې جوړې کړي دي انګلستان په خلاف یې په ۲۲ لوبو او ۳۹ پاڼیو کې درې سلیزې او اوه نیمه سلیزې جوړې کړي دي د هندوستان په خلاف یې ۱۷ لوبو او ۲۸ پاڼیو کې ۵ سلیزې او دوه نیمه سلیزې جوړې کړي دي نیوزلینډ په خلاف یې په ۱۲ لوبو او ۲۰ پاڼیو کې څلور سلیزې او دوه نیمه سلیزې جوړې کړي دي پاکستان په خلاف یې په ۲۲ لوبو او ۴۳ پاڼیو کې ۱۰ سلیزې او ۱۲ نیمه سلیزې جوړې کړي دي سویلي افریقا په خلاف یې په ۱۷ لوبو او ۲۸ پاڼیو کې درې سلیزې او شپږ نیمه سلیزې جوړې کړي دي د ویسټ انډېز په خلاف یې په ۱۲ لوبو او ۱۹ پاڼیو کې درې سلیزې او پنځه نیمه سلیزې جوړې کړي دي د زیمبابوۍ په خلاف یې په ۵ لوبو او ۶ پاڼیو کې دوه سلیزې او یوه نیمه سلیزه جوړې کړې. کمارسنګاکارا په ټیست لوبو کې ۱۶ ځلي د لوبې د غوره لوبغاړي جایزې ترلاسه کړي دي ا و همدا زار یې په یادو لوبو کې پنځه ځلي د سېریز د غوره لوبغاړي جایزې هم ترلاسه کړي دي سنګاکارا په ۵۶ شل اوریزه نړیوالو لوبو کې ګډون کړی چې ټوليزې ۱۳۸۲ منډې یې کړي زیاتې منډې یې په یوه لوبه کې ۷۸ دي، په شل اوریزه لوبو کې یې ۸ نیمه سلیزې وهلي دي همدا راز یې په یادو لوبو کې۱۳۹ څلوریزې او ۲۰ شپږېزې هم وهلي دي ==د سنګاکارا د ټیست لوبو ریکارډونه== سنګاکارا د کرېکټ په تاریخ کې دوهم لوبغاړی دی چې په ټیست لوبو کې یې ډن براډمن څخه ورورسته ۱۱ غبرګې سلیزې وهلي دي. سنګاکارا په کرېکټ کې۱۴ ځلي ۱۹۰ پورته منډې کړي دي. سنګاکارا په ټیست لوبو کې ۳۸ سلیزې وهلي چې د کرېکټ په تاریخ کې له ټنډولکر، راکي پونټینګ او جک کالیس وروسته څلورم لوبغاړی دی چې دومره سلیزې یې وهلي دي. سنګاکارا په ټیست لوبو کې په نیمه سلیزو کې په اووم مقام کې ځای لري چې ټولې ۵۲ نیمه سلیزې لري. سنګاکارا په ۱۳۱ لوبو کې ۱۹۷ لوبغاړي د ویکت ساتونکي په حیث اوټ کړي چې دا پخپله یو نړیوال ریکارډ دي. د کرېکټ په تاریخ کې لومړنی لوبغاړی دی چې سر په سر یې څلور ځلي په ټیست لوبو کې له ۱۵۰ زیاتې منډې کړي دي. لومړنی لوبغاړی دی چې تر ټولو ژر (۸۰۰۰) منډې یې په ۱۵۲ لوبو کې وکړې لومړنی لوبغاړی دی چې تر ټولو ژر (۹۰۰۰) منډې یې په ۱۷۲ لوبو کې وکړې لومړنی لوبغاړی دی چې تر ټولو ژر (۱۱۰۰۰) منډې یې په ۲۰۸ لوبو کې وکړې لومړنی لوبغاړی دی چې تر ټولو ژر (۱۲۰۰۰) منډې یې په ۲۲۴ لوبو کې وکړې د کريکټ په تاریخ کې تر ټولو اوږده ملګرتیا د مهیلا جیودرنا او د کمار سنګاکارا ده چې دواړو په ۲۰۰۶ کال کې د سویلي افریقا په خلاف ۶۲۴ منډې ملګرتیا کړې وه. ددرېمې ويکټې د ملګرتیا تر ټولو زیاتې منډې هم د د مهیلا جیودرنا او د کمار سنګاکارا دي چې دواړو ۵۸۹۰ منډې ملګرتیا کړې ده. کمار سنګاکارا په ۲۰۱۴ کال کې تر ټولو زیاتې ۱۴۸۳ منډې کړې وې چې پدې کې څلور سلیزي او ۹ نیمه سلیزې شاملې وي. ==د سنګاکارا د یوورځنیو لوبو ریکارډونه== سنګاکارا د کريکټ په تاریخ کې دوهم لوبغاړی دي چې زیاتې (۱۴۲۳۴) منډې یې کړي دي. سنګاکارا لومړنی سرېلانکایي لوبغاړي دی چې (۱۴۰۰۰) منډې یې کړي دي. سنګاکارا د کريکټ په تاریخ کې دوهم لوبغاړی دي چې زیاتې (۹۳)نیمه سلیزې یې وهلې دی. سنګاکارا ترټولو زیات لوبغاړي د د ډګر نیوونکي او ويکټ ساتونکي په حیث (۵۰۱) لوبغاړي اوټ کړي چې پدې کې (۴۰۲)کیچونه او (۹۹) سټمپونه شامل دي. په دوهمه وېکټه تر ټولو اوږده ملګرتیا ۲۰۲ ده چې د سنګاکارا او تریمیني ترمنځ وه او په ۲۰۱۵ کال کې یې جوړه کړه. د کال زیاتې منډې، په ۲۰۱۴ کال کې سنګاکارا تر ټولو زیاتې (۱۲۵۶) منډې کړې وې چې څلور سلیزې او اته نیمه سلیزې یې وهلې وې. په یوه کال کې ترټولو زیاتې منډې ۲۸۶۸ په درې واره ( ټیست، یوورځنیو، شل اوریزو) لوبو کې. سنګاکارا د کريکټ په تاریخ کې لومړنی لوبغاړی دی چې سر په سر یې په څلورو نړېوال جام سیالیو کې څلور سلیزې وهلي دي. ==نورې جایزې== سنګاکارا په ۲۰۱۲ کال کې درې اوارډونه ترلاسه کړل ( د کال کرېکټ لوبغاړی، د ټیست کرېکټ لوبغاړی او د خلکو غوره لوبغاړی). سنګاکارا په ۲۰۱۳ کال کې د کرېکټ د نړیوالې شورا د د یوورځنیو لوبو غوره لوبغاړي مقام هم ترلاسه کړ. او بلاخره لدې ټولو بریاوو او مقامونو سره سره نوموړي وروسته له ۱۵ کالو لوبې په ۲۰۱۵ کال کې له لوبو څخه د تقاعد اعلان وکړ او لدې سره یې د کرېکټ مینه وال له خپلې لوبې څخه بې برخې کړل.<ref>{{Cite web |title=د کرېکټ د نړۍ نه هېرېدونکی ستوری کمار سنګاکارا |url=https://www.nunn.asia/90851/%d8%af-%da%a9%d8%b1%db%90%da%a9%d9%bc-%d8%af-%d9%86%da%93%db%8d-%d9%86%d9%87-%d9%87%db%90%d8%b1%db%90%d8%af%d9%88%d9%86%da%a9%db%8c-%d8%b3%d8%aa%d9%88%d8%b1%db%8c-%da%a9%d9%85%d8%a7%d8%b1-%d8%b3%d9%86/ |access-date=2017-01-14 |archive-date=2017-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170114211925/https://www.nunn.asia/90851/%d8%af-%da%a9%d8%b1%db%90%da%a9%d9%bc-%d8%af-%d9%86%da%93%db%8d-%d9%86%d9%87-%d9%87%db%90%d8%b1%db%90%d8%af%d9%88%d9%86%da%a9%db%8c-%d8%b3%d8%aa%d9%88%d8%b1%db%8c-%da%a9%d9%85%d8%a7%d8%b1-%d8%b3%d9%86/ |url-status=dead }}</ref> ==سرچينې== [[وېشنيزه:کرېکټ لوبغاړي]] محمدشاه ولس يار 836hnio028w7tiwd1yxrqxhnpw5zr3v 0 32630 368321 364079 2026-08-12T13:49:52Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368321 wikitext text/x-wiki '''واوره''' <ref>{{cite web |last = کاکړ |first =ثنا‌ء |date = ۱۴۰۴ سلواغې ۲۵مه |title = واوره څنګه زیرمه کړو چې په اوړي کې ترې بیرته ګټه واخلو؟ |url = https://pa.azadiradio.com/a/33678324.html |website = ازادۍ راډيو ټکی کام }}</ref><ref>{{cite web |last = عمري |first =محب الله |date = ۱۴۰۴ سلواغې ۲۵مه |title = په اوړي کې واوره! |url = https://pajhwok.com/ps/opinion/snow-in-the-summer/ |website = پژواک اخبري اژانس }}</ref><ref>{{cite web |author = <!-- not stated --> |date = ۲۰۲۴ز فېبروري ۰۴مه |title = ډاکټران: واوره خوړل صحت ته تاوان لري |url = https://anisdaily.com/?p=28242 |website = انيس ورځپاڼه |access-date = 2026-02-15 |archive-date = 2025-08-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20250824060903/https://anisdaily.com/?p=28242 |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |last = مومند |first = شمس الرحمن |date = ۲۰۱۷ جنوري ۱۶مه |title = په اوړي کې واوره! |url = https://www.nunn.asia/91042/%D9%88%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C/ |website = نن ټکی اسيا |access-date = 2026-02-15 |archive-date = 2024-07-19 |archive-url = https://web.archive.org/web/20240719034145/https://www.nunn.asia/91042/%D9%88%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%BE%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%84%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%8C/ |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |author = <!-- not stated --> |date = ۲۰۲۴ز اپريل ۲۹مه |title = د افغانستان په څو ولایتونو کې واوره ورېدلې ده |url =https://www.bbc.com/pashto/articles/czkvx5vk528o |website = بي بي سي پښتو }}</ref>(په {{Lang-en|Snow}}) د اسماني اورښتونو يو ډول دي، واوره چي کله يي د اوبو د پيدايښت يوه بهتره سرچینه بللی شو، او کله بيا د سيمو او غريبو هېوادونو د سيمو د ورانولو سرچينه هم واوره وي لکه [[نيپال]]. د دونيا په ډېرو سيمو کې هر کال '''واوره''' کېږي، په ځينو هېوادونو لکه [[افغانستان]]<ref>{{cite web |author = <!-- not stated --> |date = ۲۰۲۴ز اپريل ۲۹مه |title = د افغانستان په څو ولایتونو کې واوره ورېدلې ده |url =https://www.bbc.com/pashto/articles/czkvx5vk528o |website = بي بي سي پښتو }}</ref> [[هند]] [[نيپال]] او [[ناروی]] کي پر ځمکه واوره کېږي. په ځينو افريقايي سيمو کې بيا پر لوړو غرونو باندې واوره کېږي، هغه ځکه چې د افريقايي ډيرو سيمو د ګرمۍ د حرارت درجه ډېره لوړه ده.{{Infobox material | name = واوره | image = CargoNet Di 12 Euro 4000 Lønsdal - Bolna.jpg | alt = | caption = ناروېژي اورگاډی د واورې څخه د راوتلو په حال کې | type = | density = 0.1–0.8 g/cm³ | radiation_resistance = | uv_resistance = | youngs_modulus = | tensile_strength = 1.5–3.5 kPa | elongation = | compressive_strength = 3–7 MPa | poissons_ratio = | coeff_friction = | melting_point = 0 °C | heat_transfer_coeff = | thermal_conductivity_note = د کثافت لپاره 0.1 to 0.5 g/cm³<!---http://www.the-cryosphere.net/7/217/2013/tc-7-217-2013.pdf---> | thermal_conductivity = 0.05–0.7 W/(K·m) | thermal_diffusivity_note = | thermal_diffusivity = | linear_expansion = | specific_heat = | dielectric_constant_note = د وچې واورې کثافت لپاره 0.1 to 0.9 g/cm³<!----http://www.dtic.mil/dtic/tr/fulltext/u2/p000148.pdf----> | dielectric_constant = 1–3.2 | footnotes = د واورې فېزيکي ځانگړنې له يوې پېښې بلې پېښې، له يوې نمونې بلې نمونې او له يوه وخت بل وخت ته د پام‌وړ توپير لري. |image_size=300px}}  د ډېرو سيمو خلک په خپله سيمه کې د سکي سامان همېش تيار لري. ==سرچينې== {{لړسرچينې}} 009pr9kc4kh0d5zkgw2njgr9iw3044c 0 38249 368329 363509 2026-08-12T16:57:47Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368329 wikitext text/x-wiki {{څو انځوریزه | ټول پلنوالی = 300 | کتار= 3/3/3/3/3/3 | سرليک ځای = منځ | انځور1 = Nazoanair2.jpg | د انځور اړوند1 = [[نازو توخۍ|نازو آنا]] | انځور2 = میروایس خان نیکه.jpeg | د انځور اړوند2 = [[ميرويس هوتک]] | انځور3 = د ميوند ملالۍ.jpg | د انځور اړوند3 = [[ملاله ميوندواله]] | انځور4 = ملا محمد عمر موټر چلول.jpg | د انځور اړوند4 = [[ملا محمد عمر]] | انځور5 = USMC-100102-M-2934T-1372.jpg | د انځور اړوند5 = [[حامد کرزی]] | انځور6 = Mullah Dadullah Akhund 2132006.jpg | د انځور اړوند6 = [[ملا دادالله اخوند]] | انځور7 = Afghan Brig. Gen. Abdul Raziq addresses police NCOs during graduation at Kandahar Regional Training Center.jpg | د انځور اړوند7 = [[جنرال عبدالرازق]] | انځور8 = Mullah Akhtar Mansoor.jpg | د انځور اړوند8 = [[ملا اختر محمد منصور]] | انځور9 = ملا یعقوب.jpg | د انځور اړوند9 = [[ملا محمد يعقوب]] | انځور10 = هیبت الله اخوندزاده.jpg | د انځور اړوند10 = [[ملا هيبت الله|مولوي ھیبت الله اخوندزاده]] | انځور11 = Tarzi fig 1.jpg | د انځور اړوند11 = [[محمود طرزی]] | انځور12 = ملا محمد حسن اخوند.jpg | د انځور اړوند12 = [[ملا محمد حسن اخوند]] | انځور13 = عبدالحکیم شرعي 3.jpg | د انځور اړوند13 = [[عبد الحكيم اسحاقزى]] | انځور14 = حاجي عبداللطيف.jpg | د انځور اړوند14 = [[حاجي عبداللطيف]] | انځور15 = عبدالباري جهاني.jpg | د انځور اړوند15 = [[عبدالباري جهاني]] | انځور16 =طیب اغا.jpg | د انځور اړوند16 = [[طیب اغا]] | انځور17 =Ahmadwalikdh.jpeg | د انځور اړوند17 = [[احمد ولي کرزی]] | انځور18 =حاجي سيداحمد سيلاب.jpg | د انځور اړوند18 = [[سید احمد سېلاب|حاجي سيداحمد سېلاب]] }} '''کندهاریان''' يا '''کندهاريان''' او يا ھم ('''د کندهار خلګ''') او يا بيا ('''کندهاري وګړي''') د کندهار ولايت د ټولو وګړو لپاره کارېدونکی سرليک يا نوم دی. که څه هم کندهاریان د [[لوی کندهار]] و ټولو وګړو ته ويلای سو، خو اوسمهال خبره يوازې تر کندهار ولايت پوﺭې محدوده ده. په لاندې ليسټ کې د کندهار ولايت د هغو خلګو خبره هم سوې ده کوم چې په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو پلرني [[ټاټوبی]] (د پلار او نيکه د پیدایښت سېمه) يې [[کندهار ولايت]] وو. دلته نومول سوي خلګ په مختلفو برخو لکه؛ [[خبريالي|جورناليزم]]، [[سياست|سياسي]]، [[حکومت|دولتي]]، [[پوځ|پوځي]] او داسې نورو برخو کې دندې ترسره کړي دي او يا يې هم ترسره کوي. <br> **'''يادونه:''' که مو د يو شخص نوم دوه يا درې ځایه په مختلفو برخو کې وليدئ، نو بيا وپوهیږی چي هغه شخص په بېلابېلو برخو کې دندې ترسره کړي يا يې هم ترسره کوي. [[دوتنه:کندهاريان.jpg|بټنوک|کيڼ|د کندهاﺭ ځيني سيمه‌ييز قومي مشران]] پخوا يو وینا وه;<br> {{وراشه|'''چي کندهار يې ونيوی، نو افغانستان يې ونيوئ}}کندهاریانو د ډېرو حکومتونو د مشرانو په توګه دندې ترسره کړي دي، چي لومړی پښتون باچا میرویس خان، تر ټولو تکړه پښتنه مېرمنه ملالۍ میوندۍ، د طالبانو د واکمنۍ بنسټ اېښودونکی ملا محمد عمر مجاهد، د افغانستان تر ټولو اوږد مهاله ولسمشر حامد کرزی د افغانستان اوسنی لومړی وﺯير ملا محمد حسن اخوند او د طالبانو اوسنی اميرالمؤمنين يې يو څو ښه مثالونه دي. =سیاست= کندهاریانو هم په تاریخ کي او هم په اوسني وخت کې په افغان سیاست کې مهم رول لوبولی دی. دوی د اوږدې مودې راهیسې د سیاسي حرکتونو تر شا تر ټولو زیات لاس درلود او لري يې. هغوی د افغانستان په تاریخ کي د واک پر تقریباً هره چوکۍ یو وخت نه یو وخت اختیار درلودۍ. <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> == د لويې کچې سیاستوال مشران== {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=ملا محمد عمر موټر چلول.jpg |width1=250 |caption1=ملا محمد عمر د ټويوټا موټر څخه د راکښته کېدو په حال کې، د جھاد شپې او ورځي. |alt1= }} {{څو انځوریزه | ټول پلنوالی = 550 | کتار= 2 | سرليک ځای = منځ | انځور1 = Hamid Karzai at Kandahar in June 2010.jpg | د انځور اړوند1 = کرزی په خپل پلارني ټاټوبي کندهار کي شورا ته د خبرو په حال کي. | انځور2 =New Year to Bring Enlightenment to Herat 110317-F-WU507-034.jpg | د انځور اړوند2 = د ۲۰۱۱م کال د مارچ پر ۱۷مه د [[هرات]] د صوفي‌آباد ښوونځۍ د پرانستلو په مراسمو کې یوه افغانه کوشنۍ د پخواني افغان ولسمشر حامد خان کرزي و انځور ته نږدې ولاړه ده. }} <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اميرالمؤمنين</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *[[ملا محمد عمر]] {{ښاخ}} **د افغانستان اسلامي امارت بنسټګر **د افغانستان اسلامي امارت لومړی مشر **د طالبانو د غورځنګ بنسټګر ** د طالبانو لومړی مشر (اميرالمؤمنين) **د افغانستان ۱۱م هېواد مشر (اميرالمؤمنين) {{پای}} *[[مولوي ھیبت الله اخوندزاده]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان امیر المؤمنین]] **د اوسني طالبانو تر ټولو لوړپوړی چارواکۍ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>لومړی وزيران</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[ملا محمد حسن اخوند]] {{ښاخ}} **د طالبانو د حکومت ۲م تر ټولو ستر چارواکۍ **د افغانستان اوسنی لومړی وزير {{پای}} *[[محمد رباني]] {{ښاخ}} **د امارت د لومړۍ دورې د سرغنه مشرانو څخه **د امارت د لومړۍ دورې د افغانستان لومړی وزير {{پای}} *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان لومړی وزير]]؛ ١٩٦٧ - ١٩٧١ **[[د کورنیو چارو وزارت|د کورنیو چارو وزیر]] **په پاکستان کي د افغانستان سفير {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>ولسمشران</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> * [[حامد کرزی]] {{ښاخ}} **تر ١٣ کالو پورې د افغانستان ديارلسم ولسمشر **د افغانانو په رايه لومړی ټاکل سوی ولسمشر {{پای}} </div> </div> </div> ==وزیران== [[دوتنه:Mullah Akhtar Mansoor.jpg|thumbnail|ملا اختر محمد منصور د طالبانو د وخت د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر وو، وروسته بيا [[د طالبانو اميرالمؤمنين]] هم وټاکل سو]] <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *[[ملا محمد يعقوب]]<ref>{{cite web| url= https://www.nunn.asia/193192/%D8%AF-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF-%D9%86%D9%88%D9%8A-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88/| title= نن ټکی اسیا| author= د افغانستان د نوي حکومت کابینه اعلان شوه| publisher= | via= | access-date= 2021-09-23| archive-date= 2021-09-23| archive-url= https://web.archive.org/web/20210923190520/https://www.nunn.asia/193192/%D8%AF-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF-%D9%86%D9%88%D9%8A-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88/| url-status= dead}}</ref>'' <ref>{{cite web | url= https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/whos-who-in-taliban-interim-government/2360424| title=aa.com.tr| author=د طالبانو په موقت حکومت کې څوک دي؟ (انګرېزي)|publisher= | via=}}</ref>'' {{ښاخ}} **[[د افغانستان دفاع وزارت|د افغانستان دفاع وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[عبد الحكيم اسحاقزى]] بل نوم؛ عبدالحکیم شرعی {{ښاخ}} **[[ستره محکمه|د افغانستان د سترې مکمې مشر]] ۲۰۲۱ - **د افغانستان ستر قاضي (قاضي‌القضات)؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - **د افغانستان د عدلیې وزير ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[هدایت الله بدري]] {{ښاخ}} **[[د کانونو او پټروليم وزارت|د کانونو او پټروليم وزير]] ۷ جولای ۲۰۲۴ - **[[د ماليې وزارت|د مالیې وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - می ۲۰۲۳ **[[د افغانستان بانک|د افغانستان بانک مشر]]؛ مارچ ۲۰۲۳ – جولای ۲۰۲۴ {{پای}} *مولوی [[مولوي حبيب الله اغا|حبيب الله آغا]] {{ښاخ}} **[[د پوهنې وزارت|د پوهنې وزير]]؛ ۲۱ سپتمبر ۲۰۲۲ {{پای}} *[[ندا محمد ندیم]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان د لوړو زده کړو وزارت|د لوړو زدکړو وزیر]]؛ ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۲ - {{پای}} *[[خیرالله خیرخواه]] بل نوم؛ گل آغا اسحاقزی {{ښاخ}} **[[اطلاعاتو او کلتور وزارت|د اطلاعاتو او کلتور وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا محمد يونس اخندزاده]] {{ښاخ}} **[[د کلیو د پراختیا او بیارغونې وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا عبدالمنان عمري]] {{ښاخ}} **[[د ټولګټو وزير]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} *[[ملا محمد عیسی آخوند]] {{ښاخ}} **[[د کانونو او پټرولیم وزیر]]؛ سپټمبر ۲۰۲۱ - نومبر ۲۰۲۱ {{پای}} *[[نور احمد آغا]] {{ښاخ}} **[[د افغانستان بانک|د افغانستان بانک مشر]]؛ ۱ جولای ۲۰۲۴ - {{پای}} *[[ملا عبدالمجيد اخوند]] {{ښاخ}} **[[د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت|د شهیدانو او معلولینو چارو وزیر]]؛ ۷ سپټمبر ۲۰۲۱ - {{پای}} {{آرنی|طالب مشران}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي جمهوﺭيت ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> * [[نورالحق علومي]] {{ښاخ}} **[[د کورنیو چارو وزارت|د کورنیو چارو وزیر]]؛ جنوري ٢٠١۵ - فبروري ٢٠١۶ {{پای}} *[[عبدالباري جهاني]] {{ښاخ}} ** [[اطلاعاتو او کلتور وزارت|د اطلاعاتو او کلتور وزیر]]؛ ٢٠١۵ — ۲۰۱۶) {{پای}} *[[گل آغا شېرزی]] {{ښاخ}} **[[د سرحدنو او قبایلو چارو زارت|د سرحدنو او قبایلو چارو وزير]]؛ ٢٠١٧ — ۲۰۲۱ {{پای}} *[[محمود کرزی]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ٢ جون ٢٠٢٠ — ۱۶ اګست ۲۰۲۱) {{پای}} *[[يوسف پښتون]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ۲۰۰۲ — ۲۰۰۳ **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]] ('''۲م ځل''')؛ ۲۰۰۵ — ۲۰۰۹ {{پای}} *[[روښان ولسمل]] {{ښاخ}} **[[د کور او ښار جوړولو وزارت|د کور او ښار جوړولو وزير]]؛ ۲۴ جون ۲۰۰۲ – ۱۵ اګست ۲۰۰۳ {{پای}} *[[رنګينه حميدي]] {{ښاخ}} **[[د پوهنې وزارت|د پوهنې وزيره]]؛ ۱۵ جون ٢٠٢٠ — ۱۵ اګست ۲۰۲۱ {{پای}} *[[محمد عارف نورزى]] {{ښاخ}} **د سپكو صنايعو او خوراكي موادو وزير **د سرحدونو او قبايلو چارو وزير؛ ۲۰۱۳ - ۲۰۱۴ {{پای}} *[[حمیدالله قادري]] {{ښاخ}} **[[د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزارت| د ټرانسپورټ او هوایي چلند وزير]]؛ مارچ ۲۰۰۸ – ۱۰ نومبر ۲۰۰۸ {{پای}} *[[حبيب الله قادري]] {{ښاخ}} **[[د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې وزارت| د نشه‌يي توکو پر ضد د مبارزې وزير]]؛ مارچ ۲۰۰۸ – ۱۰ نومبر ۲۰۰۸ {{پای}} *انجنير [[ابراهيم سپين]] {{ښاخ}} **د ملي امنيت ('''«خاد»''') رئيس؛ جون ۲۰۱۰ – جولای ۲۰۱۰ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۱۹۹۶ — ۲۰۰۱</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> * [[ملا عبدالجلیل اخند]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]] '''لنډ مهاله'''؛ ١٩٩٧ - ١٩٩۸ {{پای}} * [[خیرالله خیرخواه]] {{ښاخ}} **[[د کورنیو چارو وزیر]]؛ ١٩٩٧ - ١٩٩۸ {{پای}} *[[وکيل احمد متوکل]] <ref>{{cite web | url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/2002/02/09/taliban-foreign-minister-gives-up/fd2e52c9-69a6-4e0e-b287-22b2a04f83a6/ | title=د طالبانو د بهرنیو چارو وزير ماته ومنل| author=د سټیو ووګل او ډګ سټرک لخوا| date= ٩ فبروري ٢٠٠٢| publisher=واشنګټن پوسټ | via=}}</ref> {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ١٩٩٩ - ٢٠٠١ {{پای}} *[[ملا محمد حسن اخوند|ملا محمد حسن آخوند]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ۱۹۹۸ – ۲۷ اکتوبر ۱۹۹۹ **د وزیرانو شورا لومړی مرستیال {{پای}} *[[ملا محمد عباس آخوند]] {{ښاخ}} **د عامې روغتیا وزیر {{پای}} *الحاج [[ملا محمد عیسی آخوند]] {{ښاخ}} **د اوبو او بریښنا وزیر {{پای}} *[[ملا عبيدالله اخوند|ملا عبیدالله آخوند]] {{ښاخ}} **د دفاع وزیر {{پای}} *[[مولوي الله داد]] {{ښاخ}} **د تعمیراتو (ښار جوړولو) وزیر {{پای}} *[[مولوي محمد الله مطیع]] {{ښاخ}} **د ټولنیزو چارو وزیر {{پای}} *[[مولوي محمد ولي]] {{ښاخ}} **د امر بالمعروف او نهي عن المنکر وزیر {{پای}} *[[ملا یار محمد رحیمي]] {{ښاخ}} **د مخابراتو وزير {{پای}} *[[ملا اختر محمد منصور]] {{ښاخ}} **د ترانسپورت او ملکي هوانوردۍ وزیر {{پای}} *[[مولوي عبدالرزاق]] {{ښاخ}} **د تجارت وزير {{پای}} * [[مولوي عبدالرحمن آغا]] {{ښاخ}} **د پوځي محکمې رئیس؛ دا هم يو ډول وزیر وو {{پای}} * [[ملا عبدالواسع معتصم آغا]] {{ښاخ}} **د ماليې وزير {{پای}} * [[ملا احمد جان اخوند]] {{ښاخ}} **د اوبو او برېښنا وزير {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>پخوانۍ دورې</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[نور احمد نور]] {{ښاخ}} **د کورنیو چارو وزیر؛ ۳۰ اپریل – ۵ جولای ۱۹۷۸ {{پای}} *[[عبدالروف بېنوا]] {{ښاخ}} **د اطلاعاتو او فرهنګ وزير؛ ۱۳ جون – ۱۵ نومبر ۱۹۶۷ {{پای}} *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **د بهرنیو چارو وزیر؛ ۱۹۶۵ - ۱۹۶۷ {{پای}} *[[محمود طرزي]] {{ښاخ}} **[[د بهرنیو چارو وزير]]؛ ١٩١٩ {{پای}} </div> </div> </div> ==سفيران== <templatestyles src="کينډۍ:کندهاریان/styles.css" /> <div id="audiences" class="mainpage_row"> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleNew-ltr.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-admins" title="System administrators" class="items"> *در اوسه خو شئ لا نسته </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي جمهوﺭيت ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[سيد طيب جواد]] {{ښاخ}} **په امریکا کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۰۳ – ۲۰۱۰ **په برېتانيا کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۱۷ – ۲۰۲۰ **په روسيه کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۲۱ – ۲۰۲۲ {{پای}} **[[عزيزالله کرزی]] {{ښاخ}} **په روسيه کې د افغانستان سفیر؛ ۲۰۱۰ – ۲۰۱۳ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[دوتنه:OOjs UI icon articleSearch-rtl.svg|20px|middle|link=]]</span><span>اسلامي امارت ۱۹۹۶ — ۲۰۰۱</span></h3> <div id="mainpage-devs" title="Developers" class="items"> *[[عبدالسلام ضعيف]] {{ښاخ}} **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۲۰۰۰ - ۲۰۰۱ {{پای}} </div> </div> <div class="mainpage_box"> <h3><span class="header_icon" aria-hidden="true" role="presentation">[[File:OOjs UI icon advanced.svg|20px|middle|link=]]</span><span>پخوانۍ دورې</span></h3> <div id="mainpage-users" title="Users" class="items"> *[[محمد نور احمد اعتمادي]] {{ښاخ}} **په ایټالیا کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۱ - ۱۹۷۳ **په شوروي اتحاد کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۱ – ۱۹۷۶ **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۶۴ - ۱۹۶۵ **په پاکستان کي د افغانستان سفیر ('''۲م ځل''')؛ ۱۹۷۶ - ۱۹۷۸ {{پای}} *[[عبدالرشيد اريان|عبدالرشید آرین]] {{ښاخ}} **په پاکستان کي د افغانستان سفیر؛ ۱۹۷۸ - ۱۹۸۰ {{پای}} </div> </div> </div> =وسله‌وال ځواکونه= ===اسلامي جمهوﺭيت=== ====امنيه قومندانان==== {{آرنی|د کندهار امنیه قومندان}} {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=Afghan Brig. Gen. Abdul Raziq addresses police NCOs during graduation at Kandahar Regional Training Center.jpg |width1=300 |caption1=جنرال عبدالرازق د کندهار پخوانی امنیه قوماندان پوليسو ته د وينا په حال کې |alt1= }} *[[جنرال عبدالرازق اڅکزی|جنرال عبدالرازق]] {{مړ}} {{ښاخ}} **[[د کندهار امنیه قومندان]] **[[د سويلي حوزې اپراتيفي مشر]] **د کندهار د سرحدي ځواکونو مشر {{پای}} *[[خان محمد مجاهد]] {{مړ}} {{ښاخ}} **مجاهد **د دوهم قول اردو مرستيال **د كندهار د قول اردو قومندان **دكندهار امنيه قومندان **دبلخ امنيه قومندان **د كورنيو چارو وزارت سلاكار {{پای}} *[[تادین خان]] ''(د کندهار پخوانی امنيه قومندان)''{{ژوندی}} ====د نورو ولايتونو امنيه قومندانان==== * [[غلام داود تره خیل]] {{ژوندی}} {{ښاخ}} **د غزني ولایت امنيه قومندان **د خوست ولایت امنيه قومندان {{پای}} ====سيمه‌ييز قومندانان==== *[[زینب فایض]] ''(د سويلي حوزې په تاریخ کې لومړۍ څارنواله)'' {{مړ}} *غازي [[عبدالحکيم جان]] {{مړ}} {{ښاخ}} **جهادي مشر **د ارغنداب ولسوالۍ امنيه قومندان **د ژړۍ ولسوالۍ امنيه قومندان {{پای}} ===اسلامي امارت=== * [[ملا محمد رسول]] **(طالب مشر، او [[د طالبانو اميرالمؤمنين]] {{refn|group=د شخړې حالت|د طالبانو د ډېری مشرانو لخوا [[د طالبانو اميرالمؤمنين|د طالبانو د اميرالمؤمنين]] په توګه ملا هیبت الله ټاکل سوی دی.}} <ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/pashto/afghanistan/2015/11/151104_hh-taliban-splinter-group| title= بي بي سي پښتو| author=د طالبانو جلا شوې ډلې مولوي محمد رسول خپل 'سرپرست' ټاکلی </div> |publisher= | via=}}</ref>'') (۲۰۱۹- ۲۰۲۱) *[[ملا دادالله اخوند]] ''(د طالبانو ځانګړی مشر؛ او د ١٩٩۶ څخه تر ٢٠٠١ پورې د کندهاريانو تکړه مشر)''{{مړ}} ===ځانګړې برخه=== *[[انور خان]] ''(په برطانوي هند کې يې د ډي آی جي دنده لرله، هغه د [[سلمان خان]] ترنيکه وو)''{{مړ}} ==واليان، ښاروالان او د والي مرستیالان== ===واليان=== {{آرنی|د کندهار والیان}} ===د والي مرستیالان=== * [[عبداللطیف اشنا]]: (''٢٠١٠—۲۰۱١''){{مړ}} *[[عبدالقدیم پتیال]]: (''....— ٢٠١۴''){{مړ}} * [[عبدالعلي شمسي]]: (''٢٠١۶—۲۰۱۷''){{مړ}} *[[حاجي اغالالي دستګيري]]: (''٢٠١۷—۲۰۱۷''){{ژوندی}} * [[عبدالحنان منيب]]: (''٢٠١٨—٢٠٢١'') {{ژوندی}} ===ښاروالان=== *[[غلام حيدر حميدي]]: (''فبروري ٢٠٠۶ – ۲۷ جولای ٢٠١١'') {{مړ}} *[[روښان ولسمل]]: (''٨ اکتوبر ٢٠١۵ - ١٣ جون ٢٠١٨'') {{ژوندی}} *[[محمد نسیم رضايي]]: (''١ جولای ٢٠١٨'' — ٢٠٢١){{ژوندی}} == کندهاریان په نورو ولایتونو کې د والي په توګه== === ۲۰۲۱ — امارت=== *'''[[محمد یوسف وفا]]''' <ref>{{cite web | url= https://tkg.af/pashto/2023/03/11/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%AE-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%87%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84-%D8%B4%D9%88 | title= حاجي یوسف وفا ته د بلخ چارې هم وسپارل شوې | author= کليد راډيو | date= د ۲۰۲۳ کال د مارچ ۱۱مه | access-date= 2025-01-06 | archive-date= 2023-03-29 | archive-url= https://web.archive.org/web/20230329050235/https://tkg.af/pashto/2023/03/11/%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D9%8A-%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81-%D9%88%D9%81%D8%A7-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D8%AE-%DA%86%D8%A7%D8%B1%DB%90-%D9%87%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84-%D8%B4%D9%88/ | url-status= dead }}</ref> **(''د [[بلخ ولايت]] اوسنی والي'') *'''[[محمد ايوب خالد]]''' <ref>{{cite web |url= https://www.bbc.com/pashto/afghanistan-65485170 | title= د طالبانو مشر پنځو ولایتونو ته نوي والیان ګومارلي | author= بي‌بي‌سي پښتو | date= ۴ می ۲۰۲۳ }}</ref> **(''د [[بدخشان ولايت]] اوسنی والي'') ***(''د [[کونړ ولايت]] پخوانی والي'') === ۲۰۰۱ — ۲۰۲۱ جمهوریت=== *'''[[بسم الله افغانمل]]''' **(''پخوا د کندهار د ولايتي شورا غړي او د زابل ولایت والي وو'') *'''[[عبدالجبار نعیمي]]'''{{ژوندی}} {{ښاخ}} **د افغانستان اسلامي محاذ د رهبرۍ مهم غړي ** په پاکستان کې افغان دپلومات ٢ وارې ** د افغانستان لپاره د ۲۰۰۴میلادي کال دولسمشرۍ دانتخاباتو کې د حامد کرزي دکمپاین مشر ** د اساسي قانون دتصویب لویه جرگه کې دکندهار دپنجوايي ولسوالۍ وکیل ** د میدان وردګ والي ** د خوست ولایت والي ** تر ٢٠٢١م پورې د لغمان ولایت والي وو {{پای}} ===امارت ۱۹۹۶=== '''[[خیرالله خیرخواه|مولوي خیرالله خیر خواه]]''' **(''د هرات ولايت والي؛ ١٩٩۶-۲۰۰۱'') *'''[[ملا دوست محمد]]''' **(''د غزني ولايت والي؛ ١٩٩۶-۲۰۰۱'') === ۱۹۰۰=== *'''[[سردار عبدالوهاب خان]]''' **(''د ګرشک، غور، فراه، هرات او بلخ والي'') ==د ولايتي شورا غړي او رييسان== ===رئیسان=== *[[احمد ولي کرزی]]{{مړ}} **''(د ٢٠٠۵ څخه ١٢ جولای ٢٠١١)'' *[[حاجي سيد جان خاکرېزوال]] {{ژوندی}} **''(د سياسيونو لخوا د احمد ولي کرزي پر ځای وټاکل سو. د دندې مهال ١٢ جولای ٢٠١١- تر شاوخوا ٢٩ جولای، ٢٠١۴ پورې؛ دوهم پړاو: په ١۵ نومبر ٢٠١۶ کې دوهم وار لپاره د ٩ رايو په ګټلو سره د کندهار د ولايتي شورا رئیس وټاکل سو'') *[[هشمت خليل کرزی]] {{مړ}} ** ''(د مړینې پر مهال يې په ٢٩ جولای، ٢٠١۴ کي يې د ولايتي شورا ټاکنې ګټلې وې)'' === نور سياستوالان=== ====د کندهار د نورو ادارو مشران==== *[[محمد عظيم زمريال]]{{ژوندی}} **''(د کندهار د عامي روغتیا پخوانی رئیس.)'' *[[حکمت کرزی]]{{ژوندی}} **''(د بهرنیو چارو مرستیال وزير ۲۰۱۵-۲۰۱۸)'' ====نور دولتي چارواکي==== *[[هدايت الله توخي]]{{مړ}} **(''پخوا: د بیروت په امریکایی پوهنتون کي د افغان محصلینو د ټولنی رئیس وو. هغه ډېرې نورې دندې هم لرلې!'') *[[نثار بارکزی]]{{ژوندی}} **(په المان کي په سياسي علومي کي خپلي زده کړي پاى ته رسولي او له دې مخکي په اداره امور کي د رئيس د مرستيالۍ تر کچي دندي مخ ته وړي، د ٢٠٢٠م څخه تر ٢٠٢١م پورې د اشرف غني لومړى سکرټر وو) *[[شيدا محمد ابدالی]]{{ژوندی}} **''(په هند کې د افغانستان سفير، د ملي امنیت په برخه کې د حامد کرزي سلاکار، په جنورۍ ٢٠١٩ کې کي يې ځان د ولسمشرۍ د ټاکنو لپاره هم نوماند کړ.)'' ===په ولسي جرګه کې=== *[[محمد نعيم حميدزی لالی]] <ref>{{cite web | url=http://www.afghan-bios.info/index.php?option=com_afghanbios&id=634&task=view&total=1994&start=632&Itemid=2 | title=د بيوس انفو.کام څخه | author=د حميدزي لالي ژوند ليک|publisher= | via=}}</ref>{{ژوندی}} *[[حاجي محمد عمر ننګيالی]] {{ژوندی}} *[[خالد پښتون]] {{ژوندی}} * [[عطاالله جان|عطاالله جان حبيب]]{{ژوندی}} *[[عبدالخالق بالاکرزي]] {{ژوندی}} *[[ډاکټر محمود خان]] {{ژوندی}} *[[ملا سيد محمد اخوند]] {{ژوندی}} *[[عبدالرحيم ايوبي]] {{ژوندی}} *[[عبدالجبار قهرمان]]{{ژوندی}} ====د اولسي جرګې اوسني غړي (نارينه)==== *[[حاجی سید احمد خادم]]{{ژوندی}} *[[سید مقتدا میران]]{{ژوندی}} *[[ډاکتر محمود خان نصرت]]{{ژوندی}} *[[روح الله خانزاده]]{{ژوندی}} *[[ګل احمد کمین]]{{ژوندی}} *[[محمد عمر شیرزاد]]{{ژوندی}} *[[حاجي سيداحمد سيلاب]]{{ژوندی}} *[[انجنیر محمد عارف نورزی]]{{ژوندی}} ===ښځينه سياستوال=== په کندهار وسمهال هم د ښځينه سياستوالو کمي ده، خو هرڅه چي وي لاندې يې وګورئ. ====د ولسي جرګې غړي==== *[[ملالی اسحق زی]]{{ژوندی}} *[[فریبا احمدی کاکړ]]{{ژوندی}} *[[آرزو صافی]]{{ژوندی}} ====د ولسي جرګې پخواني غړي==== *[[رڼا ترين]] {{ژوندی}} *[[شکيبا هاشمي]] {{ژوندی}} *[[فريبا احمدی کاکړ]] {{ژوندی}} *[[بي بي حميده يوسفي]] {{ژوندی}} ==مجاهدين== ډېری مجاهدين په نورو برخو کي هم فعاله وه، که يې نوم دلته موجود نه وي نو شايد د وزيرانو، سياسي مشرانو يا په کوم بل لړليک کي يې نوم موجود وي. د مثال په توګه د [[ملا محمد عمر]] نوم د [[کندهاریان#مختلف_سیاستوالان|مختلفو سیاستوالانو]] په ليسټ کي دی. ځکه هغه يواځي مجاهد نه بلکي يو ملي او د نړیوالي کچي مشر وو. * [[ملانقيب الله اخند]] يا '''حاجي ملا ګل اخند''' **(د [[اسلامي جمعیت|افغانستان اسلامي جمعیت]] غړۍ، د الوکوزو مشر، د کندهار او سوېلي افغانستان د مجايدينو لوی مشر.){{مړ}} *[[حاجي عبداللطيف]] **(د [[گل آغا شېرزی|ګل آغآ شېرﺯي]] پلاﺭ، نوموړی په کندهار کي د د حاجي بابا په نامه هم پېژندل کېده.){{مړ}} *[[ملا بورجان]] **(ستر شخصيت، جهادي مشر او د طالبانو د اسلامي غورځنګ مهم مشر) {{مړ}} *[[سید فضل الدین آغا]]<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/amrc_198806_cna_00120_012 | title= قومندان سید فضل الدین آغا په موټر یی د یوی چاودنی له امله ټپي شوی| author=آرشیف ټکی او آر جي| date=۱۲ اپريل ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> **(جهادي مشر) {{مړ}} *[[حاجي مغاش اکا]] يا غريب شاه اڅکزى<ref>{{cite web | url=https://archive.org/details/amrc_198809_cna_00240_019 | title= Pashto-title قومندان حاجی مغاش د کمری مخی ته ولاړدی.| author=آرشیف ټکی او آر جي| date=۱٣ اپريل ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> **(په کندهار کي د ملي نجات جبهې ګوند قومندان او پېژندل سوى مجاهد){{مړ}} =سوداګران= {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=ښادمن.jpg |width1=250 |caption1=د کندهار ولايت اوسېدونکي [[حکمت الله ښادمن]] چي د کندهار د تکړه سوداګرو څخه حسابيږي، او په نړيواله کچه د کم عمره سوداګرو څخه هم حسابيږي |alt1= }} *[[حکمت الله ښادمن]]{{ژوندی}} *[[حاجي عبدالولي وفا]]{{ژوندی}} *[[حاجي جلاالدين]]{{ژوندی}} *[[فضل الرحمان رحماني]]{{ژوندی}} *[[محمد یوسف (سوداګر)|محمد یوسف]]{{ژوندی}} *[[عبدالنافع هوتکي]]{{ژوندی}} *[[رنګينه حميدي]]{{ژوندی}} =هنر= [[دوتنه:قادرخان.jpg|thumbnail|قادرخان ممکن په بهرنۍ نړۍ کې يو د تر ټولو مشهوره فلمي ستورو څخه وي چې پلرنی ټاټوبی يې کندهار دی، او د هندي فلمونو مشهوره فلمي ستوری [[ګوویندا]] د قادرخان شاګرد وو]] *[[حيات الله کاکړ]] (''د سهار پروډکشن مسوول''){{ژوندی}} *[[مجاجو]] (''مسخراچي، ټوکمار'')<ref>{{cite web| url=https://1.khabarial.com/archives/138536| title=کندهاري ممثلين:پر احمدالله مجامجو بريد غندي| author=خبريال ټکی کام| date=مې ٢٠١۵| publisher=| via=}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{ژوندی}} *[[قادر خان]] (''[[فلم لوبګر]]، [[سکرين ليکوال]]، [[مسخراچي]] او [[ډايريکټر]] په هندي فلمونو کې''). ('''''پلرنی ټاټوبی يې کندهار وو''''')<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.com/pashto/arts-and-literature-46718980 | title=د بالیووډ وتلی ستوری قادرخان: زه پښتون او د کندهار یم| author=بي بي سي پښتو| date= ۳۱ ډیسمبر ۲۰۱۸| publisher= | via=}}</ref> {{مړ}} *[[رضا مراد]] (''فلم لوبګر'') ('''''پلرنی ټاټوبی يې کندهار وو''''') {{ژوندی}} *[[جمعه ګل مجاهد]] (''شاعر'') {{ژوندی}} *[[نعمت الله غمزوری]]<ref>{{cite web| url=https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| title=د غمزوري کېسه، د کندهار په لېرې پرته سيمه کې لږ اوریدل شوی غږ| author=زاویه| date=۳ فبروري ۲۰۱۹| publisher=| via=| access-date=2021-06-08| تاريخ الأرشيف=2021-06-08| مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| url-status=dead| خونديځ نېټه=2021-06-08| خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia| archive-url=https://web.archive.org/web/20210608232415/https://www.zawia.af/programms/391-Zawia}}</ref> (''شاعر، سندرغاړی، بشري فعال'') {{مړ}} *[[خاشه ځوان]] (''مسخراچي، ټوکمار''){{مړ}} ==د معارف په برخه کي == *[[محمود طرزي]] **(ليكوال، شاعر، ديمپلومات، سياستوال او [[د بهرنیو چارو وزير]]){{مړ}} {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=Jahani bild.jpg |width1=250 |caption1=د افغانستان د ملي سرود شاعر، او لیکونکۍ عبدالباري جهاني چي په کندهار ولایت کي زيږيدلی دی. |alt1= }} *[[سید عبدالخالق]] (شاعر، د سندرو ليکوال){{مړ}}<br> *[[ سیف الدین (لودین)|سيف لودين]] (ليکوال، د کندهار د پوهني رياست د اداري پخوانی آمر){{ژوندی}}<br> *[[عبدالباري جهاني]] (جورنالیسټ، شاعر او لیکوال){{ژوندی}}<br> *[[عبدالمنان ارغند|ارغند عبدالرحمان]] (جورنالیسټ){{مړ}}<br> *[[محمود نظري]] (ليکوال) {{ژوندی}} *[[عبدالحی حبيبي]] (ليکوال، شاعر، څېړونکی) {{مړ}} *[[عطا محمد بېباني]] (ليکوال، شاعر) {{ژوندی}} *[[عبدالروف بېنوا]] (شاعر، ليکوال) {{مړ}} [[عبدالهادي ريشا‌ء]](ليکوال، سياستوال) {{مړ}} *[[سید محمد حقاني]] (ليکوال، سياستوال){{ژوندی}} *[[عبدالغفار بريالی]] (ليکوال، شاعر) {{مړ}} *[[عبدالعلي مستغني]] (شاعر) {{مړ}} *[[نجيبه سارا بياباني]] (ليکواله) {{ژوندی}} *[[محمود مرهون]] (ژب‌څېړونکی، ژب‌پوه، ليکوال او د کابل پوهنتون استاد) {{ژوندی}} == سندرغاړي == [[File:Naghma 2010.jpg|thumbnail|نغمه د افغانستان يوه ډېره مشهوره سندرغاړې ده، او په نړیواله کچه تر هر کندهاری سندرغاړي ډېره مشهوره ده، خو په خپل پلرني ټاټوبي کندهار ولايت کې يې تر اوسه پورې هم د [[عبيد الله جان کندهاری|عبيد الله جان کندهاري]] په کچه مينوال تر لاسه نکړل]] ===نارينه=== *[[عبيد الله جان کندهاری]] **(''ښاغلی عبيدالله جان کندهاری د کندهار بلبل ګڼل کېږي''){{مړ}} *[[محمد صادق فطرت ناشناس |ناشناس]] **(''د افغانستان بو ډېر مشهوره سندرغاړۍ''){{ژوندی}} *[[ثاني عبيدالله جان]]{{ژوندی}} *[[کاظم قاسمي]]{{ژوندی}} *[[نجيب حق پرست]]{{ژوندی}} *[[عبدالرووف کندهاری]]{{ژوندی}} *[[بشير کندهارى]]{{ژوندی}} *[[ولی محمد کندهاری]]{{ژوندی}} *[[لطيف جان بابی]]{{ژوندی}} *[[انيل بخش]]{{ژوندی}} ===ښځېنه=== *[[ښاپېرۍ نغمه]]{{ژوندی}} *[[قندي کوچۍ]]{{ژوندی}} *[[Ramsha shifa|رمشا شفا]]{{ژوندی}} ==د روغتيا په برخه کې== * [[محمد عالم]] خان **(د یوناني درملو جوړونکی افغان-اسټرالوی طبیب){{مړ}} * [[ټيټی]] **(د ارغنداب ترټولو مشهوره ډاکټر){{مړ}} *پوهاند ډاکټر [[توريالی ويسا]] **(ډاکټر او د کندهار ولايت پخوانی والي){{ژوندی}} * ډاکټر [[بشير احمد سيدي]] **(د کوچنيانو د برخي متخصص ډاکټر){{مړ}} == تاريخي خلګ؛ پاچاهان، ملکې او نور== ===باچاهان=== *ميرويس هوتک **(د هوتک واکمنۍ لومړي مشر او بنياد ايښودونکي، د افغانستان بنیاد ايښودونکي، د پښتو ژبې د ليک او لوست بڼې پيداکوونکي){{مړ}} *احمدشاه بابا **(د معاصر افغانستان بنسټګر او په اتلسمه پېړۍ کي د اسیا په کچه ستر واکمن) ===ملکې مېړنۍ او تاريخي مېرمنې=== {{څو انځوریزه |لوری=کيڼ |image1=د ميوند ملالۍ.jpg |width1=250 |caption1=ملالي آنا د کندهار د ميوند ولسوالۍ ترټولو نامتو شاعره او جنګيالۍ مېرمن. |alt1= }} *[[زرغونه انا]] (''د احمد شاه بابا مور''){{مړ}} *[[پرهیز بانو بیگم]] (''ملکه''){{مړ}} *[[کندهارې بیگم]] (''ملکه''){{مړ}} *[[ملاله ميوندواله]] (''جنګيالي''){{مړ}} *[[زرغونه ادې]] (''تاریخي مشره''){{مړ}} *[[مېرمن تورپېكۍ]] (''تاریخی ښځه''){{مړ}} *[[رابيا]] (''پخواني شاعره''){{مړ}} ==تاريخي خلګ== *[[لال شهباز قلندر]] {{مړ}} **(''ستر صوفي، شاعر او يوه ستره مشهوره څېره، چې د کندهار په ميوند کې يې دنيا ته سترګې وغړولې'') **عمر بن الفرج الرخجي ( په عباسي خلافت کي له ۲۳۲ څخه تر ۲۴۷ هجري سپوږمیز پوري د مکې او مدینې سیمه ییز واکمن) == ورزشکاران == ===نارينه=== * [[نصرت حق پرست]] ([[افغان]]-[[جرمني|المانی]] [[اِم‌اِم‌ای]] سوک وهونکی) {{ژوندی}} ===ښځېنه=== *[[کيميا يوسفي]]{{ژوندی}} ==ساينسپوهان== *[[پامير زيارمل]] (د پښتو ژبي ګوګول يا لټون جوړونکي) <ref>{{cite web | url=http://shamshadtv.tv/en/shamshad-tv-news/2348-2017-04-29-11-36-22 | title=د شمشاد تلویزیون.کام څخه | author=د پامير زيارمل پښتو ګوګل جوړول او دده ژوند ليک | publisher= | via= }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>{{ژوندی}} ==مذهبي وګړي او سیدان== *[[مرچ اغا]] (د کندهار يو ډېر وتلۍ شخصیت) {{مړ}} ==پايلوچان، ناميان، نوموتلي تکړه خلګ== [[د کندهار پايلوڅان]] ډېر زیات دي، البته د هغو اړوند معلومات ډېر کم دي؛ *[[بنګ حبیب الله]] '''(پايلوچه)'''{{مړ}} ==[[دفاکتو]] مشران== [[دوتنه:احمد ولي کرزی دفاکتو.jpg|thumbnail|احمد ولي کرزی د خلکو په منځ کي]] کندهار ولايت په بېلابېلو وختونو کي د هيواد په کچه ډېر شمېر [[دفاکتو]] مشران لرل، چې ځينې يې په لاندې توګه دي. *[[احمد ولي کرزی]] ''(وو د ولايتي شورا رئیس، خو کندهاریانو دده خبرو او کړنو ته د والي تر کړنو ډېر اهميت ورکاوه. د کندهار د هغه وخت والي توريالي ويسا او امنيه قومندان جنرال عبدالرازق هم دده هره خبره منل. د ډيرو په وینا عبدالرازق اڅکزي ته دداسې لويې وظیفې په ورسپارلو کې هم دده لوی لاس وو، دده همدا کار بيا وروسته د کندهاریانو په ګټه هم تمام سو)''<ref>{{cite web | url=https://pa.azadiradio.com/a/24268225.html | title=د احمد ولي کرزي وژنه او په جنوب کې د قدرت سيالۍ| author=ازادي راډیو| date= ١٧ جولای ٢٠١١| publisher= | via=}}</ref> * [[جنرال عبدالرازق]] ''( [[د کندهار امنیه قومندان]]، [[د سويلي حوزې اپراتيفي مشر]] او په کندهار کې د افغان ملي اردو او سرحدي پوليسو مشر. جنرال عبدالرازق ډېر تکړه او واکمن شخص وو، په کندهار کې يې هره خبره منل کېده. د ٢٠٠١ کال راهیسې هيڅوک هم د جنرال عبدالرازق په شان د کندهار په امن په راوستو کې کامیابه نسو, هغه او [[طالبان]] د يو بل سخت مخالفان وه)'' ==[[بارکزی|بارکزي]] پښتانه مشران== د پښتون قوم [[بارکزی|بارکزۍ]] ډله د کندهار څخه پیل سوه، ددې وروسته بیا [[امير دوست محمد خان]] په ١٨٣٧ زيږديز کال کې په افغانستان کې دبارکزيو د واکمنۍ بنسټ کيښود. او بيا د همدغو بارکزیو څخه ډېر واکمنان پاته سول، نو ځکه چي د بارکزي قوم شاوخوا ټوله وګړي که څه هم په کندهار کې نه دي زېږېدلي خو کندهاریان دي او ځينې يې لاندې توګه دي: {| class="wikitable" |- !نوم!! زېږېدنه!! دنده(ې)!! ښځه(ې)!! اولاد |- | محمد يوسف ||[[کندهار]]|| د توپچي ځواکونو مشر || نامعلومه|| [[حاجي جمال خان]] |- | [[حاجي جمال خان]] || [[کندهار]] (١٧١٩)||نامعلومه||۲|| # عبدالحبيب خان سخي # بهادر خان حاجي دروېش # سردار رحيمداد خان # [[سردار پاينده خان]] # يوه لور |- | [[سردار پاينده خان]] || کندهار (١٧۵۸) || د بارکزيو مشر || ۸|| *۲۵ زامن او ۴ لوڼې # [[وزير فتح خان|سردار فتح علي خان]] # نواب اسدالله خان # سردار تېمور قلي خان # نواب عبدالجبار خان # سردار محمد اعظم خان # نواب عبدالصمد خان # [[سردار پردل خان محمدزی]] # [[سردار شېردل خان|سردار شېردل خان محمدزی]] # سردار عطا محمد خان # سردار يار محمد خان # [[امير دوست محمد خان|امير دوست محمد خان]] # [[سردار کهندل خان]] # [[سردار امير محمد خان]] # نواب توراباز خان # [[سردار سلطان محمد خان|سردار سلطان محمد خان]] # سردار رحيم دل خان # [[سردار مهردل خان]] # سردار سيد محمد خان # سردار پير محمد خان # سردار محمد زمان خان # سردار محمد زمر خان # سردار حيدر خان # سردار اسلم خان # سردار جمعه خان # سردار خيرالله خان #وفا بېگم (لور) |- | [[امير دوست محمد خان]] || [[کندهار]] (۲۳ ډېسمبر، ۱۷۹۳) ||د بارکزيو د حکومت بنسټګر|| شاوخوا ۲۵|| *۶۶ اولادونه *[[امير شېر علي خان]]، [[امير محمد اعظم خان]]، [[امير محمد افضل خان]] او ۳۵ نور زامن *۲٨ لوڼې |- | [[امير شېر علي خان]] || [[کابل]] (١٨٢۵)|| د افغانستان پاچا|| ١ شايد|| *٢ زامن *[[امير محمد يعقوب خان]] *[[غازي محمد ايوب خان|ايوب خان]] |- | [[امير محمد يعقوب خان]] || [[کابل]] (شايد)|| د افغانستان پاچا||نامعلوم|| نامعلوم |- |[[غازي محمد ايوب خان|ايوب خان]]|| [[کابل]] (۱۲ د اکتوبر، ۱۸۷۹ ز)|| د افغانستان پاچا|| نامعلومه||نامعلومه |- | [[امير عبدالرحمان خان]] || [[کابل]] (۱۸۴۴ يا ۱۸۴۰ ز) || د افغانستان پاچا؛ (د [[امير محمد افضل خان]] مشر زوی او د [[امير دوست محمد خان|دوست محمد خان]] لمسی و.)|| ١۴ || *دوولس زامن او څلور لوڼې # سردار عبدالله خان # [[امير حبيب الله خان]] # [[سردار نصرالله خان]] # سردار فتح الله خان # سردار عبدالفحد خان # سردار شمس الدين خان # سردار حفيظ الله خان # [[سردار محمد امين خان]] # سردار اسد الله خان # سردار محمد افضل خان # سردار محمد عمر خان # سردار غلام علي جان # گوهر خانم (لور) # روقيه خانم (لور) # فاطمه بېگم (لور) # حاجره بېگم (لور) |- | [[امير حبيب الله خان]] ||[[سمرقند]] (۲ د جولای، ۱۸۷۲ ز) || د افغانستان پاچا||۴۴ ([[د امير حبيب الله خان کورنۍ]]) وګورئ|| ۲۹ زامن او ۳۲ لوڼې ([[د امير حبيب الله خان کورنۍ]] وګورئ) |- | [[سردار نصرالله خان]] || [[سمرقند]] (۱۸۷۴ ز.) || د افغانستان پاچا؛ د [[امير عبدالرحمن خان]] زوی، د [[امير حبيب الله خان]] ورور او د [[امير امان الله خان]] آکا وو|| لس || يوولس زامن او پينځه لس لوڼې |- | [[امير امان الله خان]] || [[پغمان]] (١ د جون، ١٨٩٢) || د افغانستان پاچا|| ١ [[ثريا طرزي]] || ١ لور شاید |- |} == د کندهاﺭيانو په نامه نومول سوي ځايونه== *[[د کندهاریانو دروازه]] **''(د کابل په دهمزنګ سيمه کې)'' *[[کندهار، سسکاچيوان]]، کاناډا **''(د کندهاريانو سره د جګړې په پايله کې د انګریزانو لخوا؛ د کاناډا دا سيمه کندهار ونومول سول)'' *[[کندهار سکۍ]]، سويزرلېنډ **''(د سويزرلېنډ يو سکۍ ریزورټ؛ دا ځای د افغان جګړې وروسته یو انګرېز جوړ کړ)'' == سرچینې== [[وېشنيزه:کندهاریان]] <references group="د شخړې حالت" /> 2otkaen00re18jijb5zbog3lyns1l2s 0 38283 368306 237401 2026-08-12T12:07:35Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368306 wikitext text/x-wiki [[شهادت|شهيد]]ارواښاد علامه عبدالغني (رح) مشهور په حاجی صاحب <ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/عبد_الغني_الشمني</ref>. په ۱۹۴۰ ـــــ ۱۳۵۸ س )کي د [[چمن]] او بولدک تر منځ سيمه کي د يوه نامتو ستانه او ديني پوه ارواښاد مير عالم (۱) (رح) په کور کي وزيږيدی علامه عبد الغني په [[پاکستان]] او [[افغانستان]] کي د خپل وخت له اوڅارو عالمانو او د خپل وخت له نامتو پوهانو او سپين ږيرو څیرو څخه وو<ref>{{Cite web |title=آرشیف کاپي |url=https://www.nunn.asia/1146/2011-11-20-07-15-24/ |access-date=2018-02-07 |archive-date=2019-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210065247/https://www.nunn.asia/1146/2011-11-20-07-15-24/ |url-status=dead }}</ref> == [[زده کړه|زده کړي]] اوعلمی میوه: == لومړنۍ زده کړي يي د مولوي محمد حنيفيا(۲) (رح) څخه تر لاسه کړې.په ديارلس کلنۍ کي يې د مولانا محمد نور(۳) (رح) په [[پوهنتون|مدرسه]] جامعه المعارف [[چمن]] کي ځانګړي زده کړي پيل کړې او دوه کاله يې دلته زده کړي وکړې. په پنځلس کلنۍ کي [[کندهار]] ته ولا ړی او هلته يې د تکړه د يني پوه مولوي محمد صديق کند هاري و مخ ته د شاګردۍ [[زنګون]] کت کړ. او په همدې [[کندهار]] کي يې د ذهانت دډېري ستري کارنامې په ښکاره کولو سره استا ذان ځان ته متوجه کړل. په کندهار کي يې قطبي ، شرح جا مي ، بديع المیزان او داسي نور کتابونه ولوستل. په شپاړس کلنيۍ کي د کندهار څخه کوټي ته ولاړی او د مولانا عبد۱لعزيز (رح) څخه يې هدايه (اولين)، شرح العقائد ،ملا حسن ، سلم العلوم او داسي نور اړين نصا بي کتابونه  ولوستل . په اوولس کلنۍ کي د کوټي څخه خپل پلرنيې ټا ټوبي (چمن) ته راستون سو او د خپل استا ذ مولا نا محمد نور (رح)  په مدرسه جامعه المعارف چمن کي يې مير زاهد ، ملا جلال ، مختصر المعاني ، حسامي او داسي نور کتابونه ولوستل.د دی څخه ورسته د [[پېښور|پیښور]] په مشهور اسلامی پوهنتون دارالعلوم حقا نيه کي يې څلور کاله پر له پسې د پوهي (علم ) تنده ماته کړه.په دې دوران کي يې د کورنۍ د غړو سره هيڅ اړيکي نه وې. يوازي هغه مهال چي دده د مړيني آوازه خپره سوه نو حضرت شيخ (رح)  په يوه لنډ ليک سره دغه آوازه رد کړه. شاعر وا يې:. آن کس که ترا شنا خت جهان راچه کند فرزند وعيال و خانمان را چه کند تقريباپه ۱۹۶۵ کي ېې دوره حديث شروع کړه او د شيخ العرب والعجم مولانا حسين احمد مدني (رح) د شاګرد رشيد شيخ الحديث مولانا عبد الحق حقاني (رح)  څخه يې د حديثو کتا بونه ولوستل. دسبقه په دوران کي يې ډېر لوړ علمي کتانونه شرح جامي ، خيالي ، قاضي، حمدالله او داسي نور طالبانو ته ويل. ورسته [[چارسده|چار سدې]] ته ولاړی اوهغه کتابونه چي پاته سوي وه هغه يې د شهيد شيخ [[حسن جان مدني]] (رح) د ارواښاد پلارمولانا محمد اکبر جان ؒدهغه د ورور مولا نا رحمان الدينؒ او د شهيد [[حسن جان مدني|شيخ حسن جان مدنيؒ]] څخه ولوستل. تر فراغت ورسته خپلي پلرنۍ سيمي ته د خدمت لپاره را ستون سو. لومړی يې امامت او خطابت د پیرعلیزو د ملکا نوپه مسجد کي پيل کړ. د درس او خطابت دا لړۍ تر څلورو کلونو پوري روانه وه. بيا د کوټي د شالدرې په (مظهرالعلوم) مدرسه کي يې يو کال طالبانو ته سبقان وويل.خو وروسته خپل پلرني ښار چمن ته راستون سو.او د خپل کلي په مسجد کي يې له اول څخه دوره حديث (لويه دوره) شروع کړه. د نبوي حديثو دالړۍ د ۱۹۷۴ څخه شروع سوه او تر څو ځله درېدو وروسته بيا روانه سوه. او د ۱۹۹۷ څخه په پرلپسې توګه په جامعه اسلاميه چمن کي روانه وه.او هر کال به پنځه سوه علما دده د فيو ضاتو څخه برخمن اوپه خپلو، خپلو سيمو کي يې د پو هي ډيوې بلولې. همدا ډول د افغانستان او پاکستان په ليري او نيژدې سيمو کي دده په زرګونو شا ګردان په ديني او اسلامي خدمتو نوبوخت دي. د علمي خد متو نو سره، سره د نو موړي سياسي خدمتونه هم له هيچا پټ نه دي. دوه ځله د جمعيت علما اسلام پاکستان ګوند له اړخه ولسي جرګې ( قومي اسمبلي ) ته وټاکل سو.د جمعيت علما اسلام د مرکزي پاکستان ، ګوند دده د سياسي ژوند شاهد دی.  جمعيت علما اسلام آل پاکستان فقهي مجلس جوړ کړ نو دی يې ددې شوری مشر وټاکی. او حضرت مولانا فضل الرحمن د ته وويل :- (تاسي د جمعيت علما اسلام لپاره دديني کتابونو ديوې ټو لګي او الماري حيثيت لری). او اصلاحي خدمتونو يې ده بلوچستان د هر مسجد هر منبر او محراب شاهد دی. او هيڅ داسي سيمه او کلی به نه وي چي هلته د حضرت شيخ صاحب اصلاحي ناستي او غونډي نه وي جوړي سوي. د يوې قبائلي سيمي له امله د بلو چستان ډېری قومونه په خپلو منځو کي سره لاس و ګريوان دي. خو د حضرت شيخ (رح) په هڅو سره دا فتنې تر ډيره حده پوري کمي سيوې == د علامه صاحب مړينه : == علامه صاحب په ۱۴۳۲ هـ ق – 2011 ل یوه ټرافیکي پیښه کي وفات شو په داسي ډول چي کله د دغه کال د میاني د مياشتي د چهارشنبې په ورځ کي د سهار پر نهو بجو خپلي علمي دورې ته مخه کړجې له خپل کورڅخه  دمدرسې په لورپه خپل موټر کې روان وو چې موټر یې  په لاره کي له ترافیکي پیښې سره مخ شو.او علامه صاحب په کی په شهادت ورسیدی دغه دردونکي پیښه دبلوچستان دچمن ښارګوټي په کالج روډ سيمه کي رامنځته شوه.د حضرت شيخ الحديث (رح)  د شهادت خبر په افغانستان او پاکستان کي د اور په ډول خپور سو. او يوازي د شپږو يا اوو ساعتو کي په لنډه موده کي په لکونو افراد او معتقدين راټول سول. د ما ځيګر پر څلور نيمي بجې دده د جنازې  د لمانځه سعادت دده دمشر زوی( حا فظ محمد يو سف) په برخه سو.<ref>{{Cite web |title=آرشیف کاپي |url=https://www.nunn.asia/1841/2011-10-26-07-14-43/ |access-date=2018-02-07 |archive-date=2019-12-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210065251/https://www.nunn.asia/1841/2011-10-26-07-14-43/ |url-status=dead }}</ref> روح دی ښاد وی . <references /> dgxa1n8ml3lz4g2f4l34fpizb1boreh 0 56426 368312 350670 2026-08-12T12:44:49Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368312 wikitext text/x-wiki نسل وژنه، د وګړو د توکمیزو، هېوادنیو، نژادي او دیني ډلو د له منځه وړلو لپاره هڅې ته ویل کېږي. رافایل لمکین، دا صطلاح په ۱۹۴۴ز کال کې د یوناني لغت γένος ( ''genos'' ، د نژاد یا خلکو په معنا) او لاتین وروستاړي caedo  (د وژنې په معنا) په یو ځای کولو سره منځ ته راوړه. ,<ref name="schab">{{cite book|author=William Schabas|url=https://books.google.com/books?id=pYptuRHDQPgC&pg=PA25|title=Genocide in international law: the crimes of crimes|publisher=Cambridge University Press|year=2000|page=25|quote=Lemkin's interest in the subject dates to his days as a student at Lvov University, when he intently followed attempts to prosecute the perpetration of the massacres of the Armenians.|author-link=William Schabas|isbn=9780521787901}}</ref>{{sfn|Power|2003|pp=22–29}}{{sfn|Power|2003|pp=22–29}} د ملګرو ملتونو د نسل وژنې کنوانسیون، په ۱۹۴۸ ز کال کې "د یوې هېوادنۍ، نژادي، توکمېزې یا مذهبي ډلې په بشپړه یا د یوې برخې د له منځه وړلو د هوډ" او د دې ډلو د غړو وژنه چې د سخت بدني او رواني زیان لامل شي، په قصدي توګه په هغوی د ژوند شرایط تپل، چې "په بشپړه او نسبي توګه د فزیکي له منځه تلنې لامل شي"، د زېږون مخه نیول، یا په زوره له دې ډلو نه نورو ډلو ته ماشومان لېږدول، د نسل وژنې په توګه تعریف کړي دي. د دې ډلو قربانیان په یوه ډله کې د ریښتیني یا فکري غړیتوب پر بنسټ په نښه کېږي، نه په ناڅاپي توګه.<ref>{{Cite web|title=Genocide Background|url=https://www.un.org/en/genocideprevention/genocide.shtml|access-date=|website=United Nations Office on Genocide Prevention and the Responsibility to Protect}}</ref><ref name="UNLegalDef">{{cite web|url=https://www.un.org/ar/preventgenocide/adviser/pdf/osapg_analysis_framework.pdf|title=Legal definition of genocide|publisher=United Nations|access-date=22 February 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://m.voanews.com/a/what-is-genocide/3238713.html|title=What Is Genocide?|first=VOA|last=News|publisher=Voice of America|access-date=22 October 2017|archive-date=11 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170811221949/https://www.voanews.com/a/what-is-genocide/3238713.html|url-status=dead}}</ref><ref>Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide art. 2, 78 U.N.T.S. 277, 9 December 1948.</ref> د سیاسي بې ثباتۍ کاري ځواک بنسټ، د ۱۹۵۶ او ۲۰۱۶ ز کلونو تر منځ د نسل وژنې ۴۳ پېښې  اټکل کړې دي، چې په پایله کې شاوخوا ۵۰ میلیونه خلکو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.  د ملګرو ملتونو د کډوالو سترې کمېشنرۍ( UNHCR) اټکل کړی دی چې تر ۲۰۰۸ ز کال پورې د دې ډول تاوتریخوالي د ورته پېښو له امله ۵۰ میلیونه نور بې ځایه شوي دي. نسل وژنه په پراخه کچه د انساني شیطاني نښو په توګه انګیرل کېږي. د تور په توګه د دې اصطلاح کارول، تر شخړې لاندې دي، ځکه هغه اخلاقي بڼه لري او د ۱۹۹۰ ز لسیزې له وروستیو را په دې خوا، د اخلاقي ډلبندي په توګه کارول کېږي. <ref name="auto">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=4KdHDAAAQBAJ&pg=PA510|title=Economic Aspects of Genocides, Other Mass Atrocities, and Their Prevention|editor=Charles H. Anderton, [[Jurgen Brauer]]|publisher=Oxford University Press|year=2016|isbn=978-0-19-937829-6}}</ref><ref>{{cite book|last1=Lang|first1=Berel|title=Genocide and Human Rights: A Philosophical Guide|date=2005|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-0-230-55483-2|pages=5–17|url=https://link.springer.com/chapter/10.1057/9780230554832_1|language=en|chapter=The Evil in Genocide|doi=10.1057/9780230554832_1|quote=On any ranking of crimes or atrocities, it would be difficult to name an act or event regarded as more heinous. Genocide arguably appears now as the most serious offense in humanity’s lengthy—and, we recognize, still growing—list of moral or legal violations.}}</ref><ref>{{cite book|last1=Gerlach|first1=Christian|title=Extremely Violent Societies: Mass Violence in the Twentieth-Century World|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-49351-2|page=6|url=https://books.google.com/books?id=48N-XbOltMEC&q=%22Genocide+is+an+action-oriented+model+designed+for%22&pg=PA6|year=2010|quote=Genocide is an action-oriented model designed for moral condemnation, prevention, intervention or punishment. In other words, genocide is a normative, action-oriented concept made for the political struggle, but in order to be operational it leads to simplification, with a focus on government policies.}}</ref><ref>{{cite journal|last=Hollander|first=Paul|author-link=Paul Hollander|title=Perspectives on Norman Naimark's Stalin's Genocides|journal=Journal of Cold War Studies|date=1 July 2012|volume=14|issue=3|pages=149–189|doi=10.1162/JCWS_a_00250|s2cid=57560838|quote=... genocide has become the yardstick, the gold standard for identifying and measuring political evil in our times. The label 'genocide' confers moral distinction on its victims and indisputable condemnation on its perpetrators.}}</ref><ref>{{cite book|last1=Göçek|first1=Fatma Müge|author1-link=Fatma Müge Göçek|title=Denial of Violence: Ottoman Past, Turkish Present and Collective Violence Against the Armenians, 1789–2009|title-link=Denial of Violence|date=2015|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-933420-9|quote=The term 'genocide' is also contentious in that it has an inherent moral judgment, ... one that privileges the morality of the victims over the perpetrators.|pages=18–19}}</ref><ref>{{cite book|last1=Irvin-Erickson|first1=Douglas|author1-link=Douglas Irvin-Erickson|title=Raphael Lemkin and the Concept of Genocide|date=2017|publisher=University of Pennsylvania Press|isbn=978-0-8122-4864-7|page=[https://books.google.com/books?id=kmw_DQAAQBAJ&pg=PA2 2]|quote=In the late 1990s, the word 'genocide' began to be used as a type of moral category, taking on a symbolic quality as the crime of crimes, the darkest of humanity's inhumanity.}}</ref> == رېښه == د نسل وژنې اصطلاح، د را منځ ته کېدو نه مخکې، د دې ډول پېښو د تشرېح کولو لپاره ځینو ژبو ډول ډول لغتونه درلودل، لکه: په جرمني ژبه کې (Völkermord، چې په تحت الفظي توګه د خلکو د وژنې په معنا دی) او په پولنډي ژبه کې (ludobójstwo، چې په تحت الفظي توګه د خلکو یا د ملت د وژنې په معنا دی).  په ۱۹۴۱ز کال کې، کله چې وینستن چرچیل په جرمني باندې د شوروي اتحاد د یرغل په اړه خبرې کولې، یو "بې نومه جرم" یې بیان کړ. رافایل لمکین، دا صطلاح په ۱۹۴۴ز کال کې د یوناني لغت γένος ( ''genos'' ، د نژاد یا خلکو په معنا) او لاتین وروستاړی caedo  (د وژنې په معنا) په یو ځای کولو سره منځ ته راوړه. د هغه کتاب  Axis Rule in Occupied Europe (1944) (په اشغال شوې اروپا کې محوري قانون (۱۹۴۴ز)  په اشغال شوې اروپا کې د نازي رژیم د کړنلارو د پلي کولو په اړه تشرېحات وړاندې کوي او د پخوانیو ډله ییزو وژنو یادونه کوي. په ۱۹۲۱ ز کال کې د طلعت پاشاه، د ارمنیانو د نسل وژنې اصلي طرح کوونکی، د وژل کېدو له خبر نه وروسته، چې د ارمني وګړي سوغمون تیهلیریان له خوا ووژل شو، لمکین له خپل پروفیسور نه وپوښتل چې، ولې داسې کوم قانون نشته چې پر بنسټ یې طلعت تورن و ګڼل شي. هغه وروسته څرګنده کړه چې: "د یوه وکیل په توګه، ما فکر کاوه چې، جرم باید د قربانیانو له خوا مجازات نه شي، بلکې باید د محکمې له خوا مجازات شي."<ref>{{cite book|last1=Tomaszewski|first1=Irene|title=Inside a Gestapo Prison: The Letters of Krystyna Wituska, 1942-1944|date=2006|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-3887-2|url=https://www.google.com/books/edition/Inside_a_Gestapo_Prison/_kmRAwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Lemkin+ludob%C3%B3jstwo&pg=PR13&printsec=frontcover|language=en|quote=In a letter dated October 3, 1943, Krystyna Wituska described the German atrocities in Poland … Wituska used the German word Volksmord, in Polish ludobojstwo. Both words had been in use long before the war, and, while not endowed with the full meaning Lemkin was to give it, the meaning went beyond "mass murder." The root word, lud, can mean "people" but also "nation." In one angry passage, Wituska specifically wrote about Poles and Jews; it is clear she meant not just the murder of many people but the murder of a people.}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Huttenbach|first1=Henry R|title=Lemkin Redux: in quest of a word|journal=Journal of Genocide Research|date=2005|volume=7|issue=4|pages=443–445|doi=10.1080/14623520500349837|s2cid=216141999}}</ref><ref>{{cite speech|url=http://www.ibiblio.org/pha/policy/1941/410824a.html|last=Churchill|first=Winston|date=24 August 1941|title=Prime Minister Winston Churchill's Broadcast to the World About the Meeting With President Roosevelt|publisher=British Library of Information|via=[[ibiblio]]}}</ref><ref name="ushmm">{{cite web|url=http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007050|title=Coining a Word and Championing a Cause: The Story of Raphael Lemkin|publisher=United States Holocaust Memorial Museum (USHMM), Holocaust Encyclopedia.|quote=Lemkin's memoirs detail early exposure to the history of Ottoman attacks against Armenians (which most scholars believe constitute genocide), antisemitic pogroms, and other histories of group-targeted violence as key to forming his beliefs about the need for legal protection of groups.}}</ref><ref>{{cite book|last1=Irvin-Erickson|first1=Douglas|title=Raphael Lemkin and the Concept of Genocide|date=2016|publisher=[[University of Pennsylvania Press]]|isbn=978-0-8122-9341-8|pages=36–37}}</ref><ref>{{cite book|last1=Hosfeld|first1=Rolf|chapter=Ein Völkermordprozess wider Willen|trans-chapter=An Unintended Genocide Trial|title=Johannes Lepsius–Eine deutsche Ausnahme: Der Völkermord an den Armeniern, Humanitarismus und Menschenrechte|trans-title=Johannes Lepsius—A German Exception: The Armenian Genocide, Humanitarianism, and Human Rights|pages=248–257|publisher={{ill|Wallstein Verlag|de}}|date=2013|isbn=978-3-8353-2491-6|chapter-url=|postscript=. Page numbers based on an [http://www.lepsiushaus-potsdam.de/uploads/images/Publikationen/Konferenzen/V%C3%B6lkerrecht%202011/vortrag-rolf-hosfeld-ein-vc3b6lkermordprozess-wider-willen.pdf online edition], paginated 1–14.}}</ref>{{sfn|Lemkin|2008|p=79}} لمکین نژل، وژنه په لاندې توګه تعریف کوي: <blockquote>نوې مفکورې، نوو اصطلاحاتو ته اړتیا لري. " د نسل وژنې یا genocide" نه زموږ موخه د یوه ملت یا توکمیزې ډلې له منځه وړل دي. د لیکوال له خوا دا نوې کلیمه، چې په عصري پراختیا کې د زړوکړنو د څرګندولو لپاره منځ ته راغلې ده، د لرغوني یوناني کلیمې genos (نسل، قبیلې) او لاتیني cide (وژنې) نه را منځ ته شوې، په دې توګه په جوړښت کې د tyrannicide یا ظالم وژنې، homicide یا انسان وژنې، infanticide یا ماشوم وژنې او داسې نورو سره ورته والی لري. په عمومي ډول، نسل وژنه د یوه ملت د سملاسي له منځه وړلو معنا نه لري، پرته له داسې یوه حالت نه چې د یوه ملت د ټولو وګړو ډله ییزې وژنې ترسره شي، بلکې نسل وژنه، د هېوانیو ډلو د ژوند د اساسي بنسټونو د له منځه وړلو لپاره د بېلابېلو کړنو یو همغږی پلان دی، چې موخه یې د دې ډلو له منځه وړل دي. د ملي ډلو د سیاسي او ټولنیزو بنسټونو، کلتور، ژبې، ملي احساساتو، مذهب او د هغوی د اقتصادي شتون تجزیه او  د دې ډلو د شخصي خوندیتوب، آزادۍ، روغتیا، کرامت او ان د ژوند له منځه وړل، د دې ډول پلانونو موخه ګڼل کېدای شي. نسل وژنه، د ملي ډلې پر وړاندې د یوه بنسټ په توګه او کړنې یې په انفرادي توګه د هغه د غړو پر وړاندې د هغو د شخصي لیدلوري پر بنسټ نه، بلکې په ډله پورې د هغوی د تړاو پر بنسټ ترسره کېږي. </blockquote>د ۱۹۴۸ ز کال د نسل وژنې کنوانسیون (CPPCG) سریزه یادونه کوي چې: د نسل وژنې پېښې په ټول تاریخ کې را منځ ته شوې دي او دا په دې معنا نه ده چې د لیمکین د اصطلاح او د نورمبرګ په محکمو کې د هولوکاسټ د مرتکبینو محاکمه، د دې لامل شوه چې، ملګرو ملتونو د نسل وژنې په کنوانسیون کې د نړیوال قانون له مخې نسل وژنه د جرم په توګه تعریف کړي، بلکې له دې اصطلاح نه کلونه وړاندې، د نړیوالې ټولنې له لوري په پراخه کچه د جرم په توګه منل شوې وه. کله چې د نورمبرګ محاکمې د عباراتو له نیمګړتیا،لکه: د "جرمنایزیشن، یا د جرمني کولو"، یعنې "د بشریت په وړاندې جرمونه" او "ډله ییزې وژنه" سره مخامخ شوې، نړیوال قانون پوهان په دې هوکړې ته ورسېدل چې، د لمکین اصطلاح د نازي رژیم د جرمونو لپاره مفهومي چوکاټ چمتو کړی دی. د ۱۹۴۶ ز کال د نیویارک ټایمز یوه سرلیک ولیکل چې: "نسل وژنه ( genocide )د نازي مشرانو د جرمونو لپاره نوی نوم دی". دا کلیمه د نورمبرګ په محاکمو کې چې د ۱۹۴۵ ز کال راهیسې په لاره واچول شوې، د تورونو د سندونو په ترتیب کې وکارول شوه، چې یوازې يې تشرېحي بڼه درلوده، نه د رسمي قانوني اصطلاح په توګه.  د ارتور ګریزر او امون لیوپولډ ګوت په محاکمو کې، د پولنډ د نسل وژنې تر نامه لاندې،  په ۱۹۴۶ز کال کې لومړنۍ محاکمې وې، چې قاضیانو په کې له دې اصطلاح نه ګټه واخېستله. <ref name="CPPCG">{{cite web|title=Office of the High Commissioner for Human Rights|work=Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide|access-date=22 October 2008|url=http://www.unhchr.ch/html/menu3/b/p_genoci.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20080502140534/http://www.unhchr.ch/html/menu3/b/p_genoci.htm|url-status=dead|archive-date=2 May 2008|date=2 May 2008}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007050|title=Coining a Word and Championing a Cause: The Story of Raphael Lemkin|website=ushmm.org|access-date=22 October 2017}}</ref><ref>{{cite news|last=Kaempffert|first=Waldemer|title=Science in Review; Genocide Is the New Name for the Crime Fastened on the Nazi Leaders Origin of the Word Cultural Debt of Nations|date=20 October 1946|url=https://www.nytimes.com/1946/10/20/archives/science-in-review-genocide-is-the-new-name-for-the-crime-fastened.html|work=The New York Times|accessdate=4 December 2021}}</ref><ref>{{cite book|last1=Schaller|first1=Dominik J.|last2=Jürgen Zimmerer|title=The Origins of Genocide:Raphael Lemkin as a historian of mass violence|publisher=Routledge}}</ref><ref name="HolocaustEncyclopedia2014">{{Citation|url=http://www.ushmm.org/wlc/en/article.php?ModuleId=10007043|title=What Is Genocide?|website=Holocaust Encyclopedia|publisher=United States Holocaust Memorial Museum|date=24 June 2014}}.</ref><ref>Premiel, Kim C.; Stiller, Alexa, eds. (2012). ''[[Reassessing the Nuremberg Military Tribunals]]: Transitional Justice, Trial Narratives, and Historiography (War and Genocide)''. Berghahn Books. p. 110.</ref> ==نسل وژنه څه ته وايي؟== پدې اړه د ملګرو ملتونو “د نسل وژنې د مخنیوي او جزاګانو کنوانسیون” د دویمې مادې په اوله فقره کې راځي، چې نسل وژنه یعنې د یوې قومي، نژادي، مذهبي ډلې د غړو قتل عام ته ویل کېږي. د رافایل لمکین یهودي لهستاتي په قول نسل وژنه یعنې genocide اصطلاح له دوو کلیمو ترکیب ده، چې geno( په یوناني ژبه کې نژاد او قبیلې ته وایي) او cide (په لاتین ژبه کې وژنې ته ویل کیږي ) یعنې نسل وژنه هغه د تاوتریخوالي ډګ نړیوال جرم ته ویل کېږي، چې د یوې قومي، مذهبي او نژادي ډلې د یوې برخې او یا په بشپړ ډول د یوې قومي، مذهبي، نژادي ډلې د له منځه وړلو په موخه ترسره کېږي. ==بېلګې== د نسل وژنې بیلګې د بشریت په تاریخ کې خورا زیاتې دي، چې دلته یې د ځینو مشهورو نسل وژنو نومونه ذکر کوو، چې د ادولف هټلر لخوا د یهودانو (هولوکاست) نسل وژنه او په همدې یوویشتمه پېړۍ کې بیا د برما د حکومت لخوا د روهینګیا د مسلمانانو نسل وژنې سترې نسل وژنې دي. ==سرچينه== https://www.nunn.asia/188038/%d9%be%d9%87-%d9%86%da%93%db%8d-%da%a9%db%90-%d8%af-%d9%86%d8%b3%d9%84-%d9%88%da%98%d9%86%db%90/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210810185218/https://www.nunn.asia/188038/%D9%BE%D9%87-%D9%86%DA%93%DB%8D-%DA%A9%DB%90-%D8%AF-%D9%86%D8%B3%D9%84-%D9%88%DA%98%D9%86%DB%90/ |date=2021-08-10 }} n0xhz5r5ei05wiakptgynom79bwd4wc 0 57757 368328 366411 2026-08-12T14:59:41Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368328 wikitext text/x-wiki {{فيمينيزم څنګپټه}}د ایراني ښځو د حقونو خوځښت یا جنبش زنان ایران بنسټ، د ښځو د حقونو لپاره د ایراني ښځو د ټولنیز خوځښت له مخې اېښودل شوی. دغه خوځښت د لومړي ځل لپاره له ایراني مشروطه انقلاب وروسته په ۱۹۱۰ کې رامنځته شو، هغه مهال چې د مېرمنو لومړنۍ مجله د ایراني مېرمنو له خوا چاپ شوه. دغه خوځښت تر ۱۹۳۳ کال پورې ترهغه مهاله دوام وکړ کله چې د رضا شاه پهلوي له خوا منحل اعلان کړای شو. چې بیا د ۱۹۷۹ کال د ایران له انقلاب وروسته را څرګند شو.<ref name="Sanasarian">{{cite book|last=Sanasarian|first=Eliz|title=The Women's Rights Movements in Iran|url=https://archive.org/details/womensrightsmove00unse|pages=[https://archive.org/details/womensrightsmove00unse/page/124 124]–129|publisher=Praeger|location=New York|year=1982|isbn=0-03-059632-7}}</ref><ref>Afary, Janet. ''The Iranian Constitutional Revolution, 1906 - 1911'', Columbia University Press, 1996.</ref> د ۱۹۶۲ او ۱۹۷۸ کلونو ترمنځ د ایراني ښځو خوځښت یو لړ بریاوو ته لاسرسی وموند چې یو له هغو د رایو کارولو حق وو (په ۱۹۶۳ کال کې، د محمد رضا شاه پهلوي د سپین انقلاب پر مهال). همدارنګه دوی اجازه ترلاسه کړه چې د عامه خدمتونو په دفترونو کې کار وکړي، په ۱۹۷۵ کال کې د کورنۍ ساتنې قانون یو شمېر نور حقونه هم ښځو ته ورکړل، چې د هغو له ډلې د طلاق او جلاکېدو په برخه کې حقونه او همدارنګه د څو ښځو لرلو د شمېر کموالی وو. د اسلامي انقلاب پر مهال د ښځو حقونه محدود شول. د ۱۹۷۹ له انقلاب وروسته ګڼ شمېر قوانین تصویب شول لکه د ښځو لپاره د جبري حجاب لرل او همدارنګه په عامه ډول د حجاب کولو قانون. د ۲۰۱۶ کال د نومبر په میاشت کې، د ایران د پارلمان نږدې ۶ سلنه غړې ښځې وې، په داسې حال کې چې په نړیواله کچه په منځني ډول ۲۳٪ څوکۍ له ښځو سره وې.<ref>{{cite web|url=http://www.bridgew.edu/SoAS/jiws/Nov07/IranianWomen.pdf|title=Iranian Women and the Civil Rights Movement in Iran: Feminism Interacted|publisher=Bridgewater State College|access-date=2010-04-29|archive-date=2012-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120810090219/http://www.bridgew.edu/SoAS/jiws/Nov07/IranianWomen.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ipu.org/wmn-e/classif.htm|title=Women in Parliaments: World Classification|publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]|access-date=2016-11-13}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ipu.org/wmn-e/world.htm|title=Women in Parliaments: World and Regional Averages|publisher=[[Inter-Parliamentary Union]]|access-date=2016-11-13}}</ref> د ایراني ښځو خوځښت لاهم خپلو هڅو ته دوام ورکاوه څو د اصلاحاتو پر بهیر خپل اغېز ولري، په ځانګړي ډول د یو میلیون لاسلیکونو په راغونډولو سره څو دښځو پر وړاندې تبعیض ته د پای ټکی کېږدي.<ref name="Democracy Digest">{{cite web|url=http://www.demdigest.net/blog/regions/iran%e2%80%99s-million-signatures-campaign-a-leading-voice-for-democracy.html|title=Iran's Million Signatures Campaign: A Leading Voice for Democracy|publisher=Democracy Digest|access-date=2010-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100626032207/http://www.demdigest.net/blog/regions/iran%E2%80%99s-million-signatures-campaign-a-leading-voice-for-democracy.html|archive-date=2010-06-26|url-status=dead}}</ref> == زده کړې == ښځینه فعالینو دا واضحه کړه چې زده کړې ددوی د هڅو اصلي برخه جوړوي. دوی استدلال کاوه چې د ښځو زده کړې په ټولیز ډول د ایران په ګټه دي، په ځانګړې توګه د هغو میندو له پلوه کوم چې د خپل هېواد لپاره غوره ماشوم لویوي. د پېړۍ په پیل کې بهرنیو مبلغینو د نجونو لپاره لومړنی ښوونځی پرانیست، کوم چې تر ډېره د مذهبي اقلیتونو اړوند ماشومانو پکې زده کړه پیل کړه. ورپسې حاجی میرزا حسن رشدیه او بی بی خانم استرابادی هم د نجونو ښوونځي پرانیستل، خو ډېر ژر بېرته وتړل شول. وروسته له ډېرو کلونو چې په غیر قانوني او خصوصي توګه د نجونو ښوونځیو فعالیت درلود، په پایله کې په کال ۱۹۱۸، دولت د نجونو لپاره د لسو لومړنیو(ابتدایه) ښوونځیو او د ښوونکو د روزنې د یو انستیتوت لپاره بودیجه ځانګړې کړه. == ټولنې او سازمانونه == په ۱۹۰۶ کال کې، له دې سره چې پارلمان ددوی غوښتنه رد کړه، ښځو څو سازمانونه له دې جملې "انجمن آزادي زنان" جوړ کړ، کوم چې تر هغه مهاله چې کشف او برید پرې وشو په پټه یې ناستې کولې. د وطن غوښتونکو ښځو ډله (جمیعت نسوان وطن خواه) په غالب ګمان په ۱۹۱۸ کال کې تاسیس شوه؛ چې بیا یې د نسوان وطن خواه په نوم نشریه خپره کړه. په ۱۹۲۲ کال کې، محترم اسکندري د وطن پالو ښځو"سازمان زنان وطن پرست" په نوم سازمان جوړ کړ. هغه ونیول شو او بیا یې کورته اور واچول شو. د ښځو له فعالینو زندخت شیرازي، د ښځو انقلابي ټولنه "انجمن انقلابي زنان" جوړ کړ. د ښځو د خوځښتونو په دې لومړیو پړاونو کې د ښځو د حق غوښتلو اړوند ټولنو او سازمانونو کې تر ډېره د مشهورو مشروطه غوښتونکو لوڼو، خویندو او ښځو ګډون کاوه. په عامه توګه دوی له تحصیل یافته او د منځنۍ کچې له کورنیو څخه وې. == له اسلامي انقلاب وروسته == په ایران کې د ۱۹۷۹ کال د فبروري میاشتې له انقلاب وروسته، دښځو وضعیت په اساسي بڼه بدلون وموند. د ۱۹۷۸-۷۹ پورې په انقلاب کې د ښځو ونډه په مخکینیو لسیزو کې د  ښځو اړوند سازمانونو د هڅو پایله وه، له دې ډلې له ۱۹۶۰ مې لسیزې څخه تر ۷۰ مې پورې د هغو سازمانونو کوم چې ښځې یې له امله په خپل سیاسي رول وپوهېدې، او دوی ته یې دا درک ورکړ چې ځانونه څرګند کړي. ښځو له یوازاد او برابر دولت څخه په ملاتړ لاریون وکړ. د وخت په تېرېدو ښځو هغه یو شمېر حقونه چې د شاه په وخت کې یې ترلاسه کړي وو، په سیستماتیکه بڼه له لاسه ورکړل، د قانون له مخې، لکه د اجباري حجاب په ځانګړي ډول د ټکري یا چادر په اغوستو سره. له انقلاب وروسته ډېر ژر، د اجباري حجاب کولو او هغو حقونو اړوند چې د "کورنۍ ساتنې د قانون" له مخې ښځو ته ورکړل شوي وو اوازې خپرې شوې چې دا د "اسلام پر ضد" دي. دغه اوازې د یو شمېر دولتي چارواکو له خوا رد شوې او ګڼ شمېر ښځو هم د هغو له منلو انکار وکړ. خو له دې سره، ډېر وخت لا نه وو تېر، چې دغه اوازې په حقیقت بدلې شوې.<ref name="Afkhami 2004">{{cite book|last=Afkhami|first=Mahnaz|title=The Women's Organization of Iran: Evolutionary Politics and Revolutionary Change in ''Women in Iran from 1800 to the Islamic Republic'' By Lois Beck and Guity Nashat|publisher=University of Illinois Press|year=2004|isbn=978-0-252-07189-8}}</ref><ref>Sanasarian 136</ref><ref>Sanasarian 124–129</ref> نوی فامیلي قانون لغو شو او حجاب هم اجباري شو. فرخرو پارسا لومړنۍ هغه ښځه چې د ایران په کابینه کې یې دنده ترسره کړې وه، اعدام شوه.<ref>{{cite web|url=http://www.bridgew.edu/SoAS/jiws/Nov07/IranianWomen.pdf|title=Iranian Women and the Civil Rights Movement in Iran: Feminism Interacted|publisher=Bridgewater State College|access-date=2010-04-29|archive-date=2012-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120810090219/http://www.bridgew.edu/SoAS/jiws/Nov07/IranianWomen.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Afkhami 1984">{{cite book|last=Afkhami|first=Mahnaz|title=Iran: A Future in the Past--The "Prerevolutionary" Women's Movement in ''Sisterhood Is Global: The International Women's Movement Anthology'', by Robin Morgan (ed.)|location=New York, NY|publisher=Columbia University Press|year=1984|isbn=978-1-55861-160-3|url-access=registration|url=https://archive.org/details/sisterh_xxx_1996_00_7746}}</ref><ref>{{cite news|first=Liane|last=Hansen|title=Executed But Not Forgotten: Iran's Farrokhroo Parsay|date=August 23, 2009|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=112150486|work=[[NPR]]|access-date=April 22, 2010}}</ref> د حجاب قانون د مېرمنو د ګڼ شمېر غیر موازي ډلو له لاریونو سره مخ شو. ددغو لاریونونو موخه د لا زیاتو حقونو ترلاسه کول نه وو، بلکې دوی یوازې غوښتل هغه حقونه وساتي کوم یې چې مخکې ترلاسه کړي وو. د غږ پورته کولو په موخه درې مهمې ټولیزې هڅې وشوې:<ref name="Sanasarian2">{{cite book|last=Sanasarian|first=Eliz|title=The Women's Rights Movements in Iran|url=https://archive.org/details/womensrightsmove00unse|pages=[https://archive.org/details/womensrightsmove00unse/page/124 124]–129|publisher=Praeger|location=New York|year=1982|isbn=0-03-059632-7}}</ref> # پنځه ورځنی لاریون چې د ۱۹۷۹ کال د مارچ په اتمه پیل شو؛ # د ۱۹۷۹ کال په ډسمبر میاشت کې د ښځو د یووالي کنفرانس؛ # د آیت الله خمیني له هغه فرمان وروسته لاریون کوم چې د هرهغه ډول نښې نښانې کارول یې منع کړل چې د شاه د حکومت یاد یې تازه کاوه. نتیجه یې هم د جبري حجاب کولو فرمان وو. دغه ټولیزې او یا هم کوچنۍ هڅې، نه یوازې د اسلامي محافظه کارانو له مخالفت سره مخ وې، ان ځینې وختونه د کیڼو سیاسي ډلو له خوا هم له ستونزو سره مخ کېدلې، د بېلګې په توګه د فدايي ډلې له خوا د ۱۹۷۹ کال د ډسمبر په میاشت کې د ښځو د یووالي د کنفرانس په ورځ د لاریون برابرول وو. په حقیقت کې ډېری چپ ډلو د ښځو د حقونو لپاره کوم ځانګړې پلان او لید نه درلود. دوی فکر کاوه چې په اتوماتیک ډول د یوې ایډیال کمونستي/سوسیالیستي جامعې په جوړېدو د ښځو وضعیت ښه کېدلای شي.<ref name="Sanasarian 1982">{{cite book|last=Sanasarian|first=Eliz|title=The Women's Rights Movements in Iran|url=https://archive.org/details/womensrightsmove00unse|publisher=Praeger|location=New York|year=1982|isbn=0-03-059632-7}}</ref><ref>{{cite book|last=Sanasarian|first=Eliz|title=The Women's Rights Movements in Iran|url=https://archive.org/details/womensrightsmove00unse|pages=[https://archive.org/details/womensrightsmove00unse/page/144 144]–147|publisher=Praeger|location=New York|year=1982|isbn=0-03-059632-7}}</ref> == د یوویشتمې پېړۍ فعالیتونه == د انقلاب له بریا وروسته په ۱۹۹۷ کال کې یو شمېر ښځې وتوانېدې چې د یوې فوټبال مسابقې د لیدو لپاره سټودیوم ته ننوځي. همدارنګه د ښځو د حقوقو په برخه کې یو شمېر سلاکارانې کورنیو ته اړوند ځانګړو محکمو ته وروپېژندل شوې.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1997/12/11/opinion/11iht-edramin.t.html?pagewanted=1|title=There's Hope for Iran, Or Soccer as Metaphor|work=New York Times|access-date=2010-04-30|first=Ramin|last=Golbang|date=1997-12-11|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207022534/http://www.nytimes.com/1997/12/11/opinion/11iht-edramin.t.html?pagewanted=1|archive-date=February 7, 2016}}</ref><ref name="Gheytanchi 2000">{{cite news|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m2267/is_2_67/ai_63787338/|title=Chronology of Events Regarding Women in Iran since the Revolution of 1979|publisher=Social Research, Summer 2000|access-date=2010-04-30|first=Elham|last=Gheytanchi|year=2000|archive-date=2004-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124193258/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m2267/is_2_67/ai_63787338/print|url-status=dead}}</ref> په ۲۰۰۶ کال کې له تبعیض ډکو قوانینو د لغو کولو په موخه د یو میلیون لاسلیکونو د راغونډولو کمپاین پیل شو څو د دغه یو میلیون لاسلیکونو په مټ د تبعیض پلي کوونکو قوانینو د تغییر او همدارنګه د کورنیو په قانون کې د اصلاح په موخه یې پارلمان ته وړاندې او له هغو غوښتنه وکړي پر هغو قوانینو چې له مخې یې تبعیض کېږي بیا کتنه وکړي او اصلاح یې کړي. بل کمپاین هم 'سنګسار د تل لپاره بس کړی'.<ref>{{cite web|url=http://www.meydaan.com/English/aboutcamp.aspx?cid=46|title=Stop Stoning Forever}}</ref> له هغه ځایه چې ډېری ایراني نجونو په ۱۹۸۰مه لسیزه کې زده کړو ته لاسرسی وموند، دولت هم په لوړه کچه د مذهبي زده کړو زمینه ښځو ته برابره کړه، چې له دې سره د اسلامي تفکر پر بنسټ یو شمېر منطقي موارد رامخته شول چې هغو د ښځو د حقونو اړوند ازادیو لپاره له مبارزې سره مرسته وکړه. له دې سربېره ګڼ شمېر ښځې په غوره کار برابرونکو بدلې شوې، ځینو یې ان لوړو څوکیو لکه د پارلمان څوکیو ته لار ومونده. لکه څرنګه چې په ۱۹۹۶ کال کې د یوې مرکې پرمهال پیاوړې سیکولر وکیلې مهر انګیز کار څرګنده کړه ”انقلاب ښځو ته پر ځان باور ورکړ. له ټولو هغو قربانیو سره چې دوی ورکړې، ایراني ښځې پوهېږي څومره د دوی اوسني او راتلونکي مشران ددوی پوروړي دي. اوس دا یوازې د ښځو د یوې ډلې غوښتنه نه ده؛ دا ملي غوښتنه ده. اسلامي حکومت نشي کولای د دین او دولت ترمنځ د جدا کولو له وحشیانه ګواښ پرته له دغې موضوع تېښته وکړي“.<ref>{{cite web|url=http://www.theworld.org/2009/11/27/womens-rights-in-iran/|title=Women's Rights in Iran|publisher=PRI's The World|access-date=2010-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091130172124/http://www.theworld.org/2009/11/27/womens-rights-in-iran/|archive-date=2009-11-30|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=100039579|title=Despite Odds Women's Movement Persists in Iran|publisher=NPR|access-date=2010-04-30}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.corriere.it/esteri/09_giugno_16/una_rivoluzione_la_guidano_donne_e_blogger_alessandra_farkas_e830c394-5a3b-11de-8451-00144f02aabc.shtml|title=''E' la prima rivoluzione via Internet, la guidano le donne e i blogger''|publisher=Corriere della Serra|access-date=2010-04-30}}</ref><ref>Keddie, Nikki R. Modern Iran: Roots and Results of Revolution. New Haven, Connecticut: Yale University Press, 2006. Pages 292-294.</ref> == سرچينې او ياداښتونه == rrye92opoabxpumktt2sskpq3nj9j2g 10 75231 368323 315615 2026-08-12T13:59:10Z CommonsDelinker 161 Replacing Flag_of_Afghanistan_(1919–1921).svg with [[File:Flag_of_Afghanistan_(1909–1926).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This flag of Afghanistan w 368323 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = د افغانستان امارت | shortname alias = افغانستان | flag alias = Flag of Afghanistan (1909–1926).svg | flag alias-1709 = Black flag.svg | flag alias-1880 = Flag of Afghanistan (1880–1901).svg | flag alias-1901 = Flag of Afghanistan (1901–1919).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1709 | var2 = 1880 | var3 = 1901 | related1 = افغانستان | related2 = د افغانستان شاهي واکمني | related3 = د افغانستان امارت(1929) | related4 = د افغانستان جمهوريت | related5 = د افغانستان ديموکراتيک جمهوريت | related6 = د افغانستان اسلامي دولت | related7 = د افغانستان اسلامي امارت | related8 = د افغانستان انتقالي اسلامي دولت | related9 = د افغانستان اسلامي جمهوريت | cat = Afghanistan, Emirate </noinclude> }} d8ct3rcck2eswqsbmr6tdxu34in8ry1 10 75264 368324 315717 2026-08-12T13:59:26Z CommonsDelinker 161 Replacing Flag_of_Afghanistan_(1919–1921).svg with [[File:Flag_of_Afghanistan_(1909–1926).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This flag of Afghanistan w 368324 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = افغانستان | flag alias = Flag of the Taliban.svg | flag alias-1880 = Flag of Afghanistan (1880–1901).svg | flag alias-1901 = Flag of Afghanistan (1901–1919).svg | flag alias-1919 = Flag of Afghanistan (1909–1926).svg | flag alias-1926 = Flag of Afghanistan (1926–1928).svg | flag alias-1928a = Flag of Afghanistan (1928).svg | flag alias-1928 = Flag of Afghanistan (1928–1929).svg | flag alias-1929a = Flag of Afghanistan (1929).svg | flag alias-1929 = Flag of Afghanistan (1929–1931).svg | flag alias-1930 = Flag of Afghanistan (1931–1973).svg | flag alias-1973 = Flag of Afghanistan (1973–1974).svg | flag alias-1974 = Flag of Afghanistan (1974–1978).svg | flag alias-1978a = Flag of Afghanistan (1978).svg | flag alias-1978 = Flag of Afghanistan (1978–1980).svg | flag alias-1980 = Flag of Afghanistan (1980–1987).svg | flag alias-1987 = Flag of Afghanistan (1987–1992).svg | flag alias-1992a = Flag of Afghanistan (1992).svg | flag alias-1992 = Flag of Afghanistan (1992–2001).svg | flag alias-1996 = Flag of Taliban (original).svg | flag alias-1997 = Flag of the Taliban.svg | flag alias-2001 = Flag of Afghanistan (2001–2002).svg | flag alias-2002 = Flag of Afghanistan (2002–2004).svg | flag alias-2004 = Flag of Afghanistan (2004–2013).svg | flag alias-2013 = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg | flag alias-Taliban = Flag of the Taliban.svg | link alias-military = Afghan Armed Forces | link alias-army = Afghan National Army | flag alias-naval = Flag of the Afghan National Police (English).svg | link alias-naval = Afghan National Police | flag alias-air force=Flag of the Afghan Air Force.svg | link alias-air force = Afghan Air Force | flag alias-navy = Flag of the Afghan National Police (English).svg | link alias-navy = Afghan National Police | flag alias-Islamic Emirate = Flag of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg | flag alias-football = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg | flag alias-cricket = Flag of Afghanistan (2013–2021).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1880 | var2 = 1901 | var3 = 1919 | var4 = 1926 | var5 = 1928a | var6 = 1928 | var7 = 1929a | var8 = 1929 | var9 = 1930 | var10 = 1973 | var11 = 1974 | var12 = 1978 | var13 = 1978a | var14 = 1980 | var15 = 1987 | var16 = 1992a | var17 = 1992 | var18 = 1996 | var19 = 1997 | var20 = 2001 | var21 = 2002 | var22 = 2004 | var23 = 2013 | var24 = Taliban | var25 = Islamic Emirate | var26 = football | var27 = cricket | redir1 = AFG | related1 = د افغانستان ديموکراتيک جمهوريت </noinclude> }} aw6hyxw77lqb5vw3m027hcurrjatnz5 0 84318 368320 365054 2026-08-12T13:10:53Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368320 wikitext text/x-wiki {{ديني ژوندليک مالوماتبکس|Religion=[[Islam]]|image=|name=Niat Qabool Hayat|title=Numberdar-e-Aala|birth_date=September 5, 1905|death_date=October 18, 1986|ethnicity=|works=|signature=Niat_q_hayat.png}} '''نیت قبول حیات کاکا خېل''' (همداراز: کاکا خېل؛ د ۱۹۰۵ د سپټمبر ۵مه – د ۱۹۸۶ د اکتوبر ۱۸مه) د پاکستان د ګلګت-بلتستان یو سیاستوال و. له ۱۹۷۳ وروسته، هغه د ګوپس د والي مرستیال پاتې شوی و. کاکاخېل د مرکزي آسیا د عالي شورا غړی او د آغا خان د شورا مشر غړی و. هغه د ۱۹۷۰مو کلونو په پیل کې، د سرحدي جرمونو د مقرراتو (FCR) د واکمنۍ په موده کې یو حکومتي چارواکی و. == لومړنی ژوند == '''کاکا خېل''' د ۱۹۰۵ کال د سپټمبر په ۵مه، د ګلګت ایجنسي په غېزر وادۍ (چې نن ورځ د ګوپس-یاسین ولسوالۍ برخه ده) کې زیږیدلی و. د هغه پلار یو شپونکی و، چې د حیات له زیږیدو څو میاشتې مخکې لادرکه شو. څو میاشتې وروسته له دې چې حیات وزېږېد، د هغه مشر ورور په یوه پېښه کې مړ شو. حیات د واکمن سیدو له کورنۍ سره تعلق درلود، او کله چې هغه ۲۱ کلن شو، ګلګت ته د هلته د راجه سره د اوسېدو لپاره واستول شو. څو کاله وروسته، کاکا خېل خپل کلي ته بېرته ستون شو او د خپل تره، '''زمبول حیات'''، ځای ناستی شو. هغه د راجه ګوپس، '''مقپون حسین علي خان'''، تر والي توب لاندې یو پیاوړی او وړ سیمه‌ییز حاکم و، او ورته د '''"اعلی نمبر دار"''' لقب ورکړل شو. == د شندور پولو میدان == په ۱۹۳۵ کال کې، د ګلګت ایجنسۍ برتانوي ادارې مشر '''ایولین هې کاوب''' له '''نیت قبول حیات کاکاخېل''' څخه غوښتنه وکړه چې د '''شندور سر''' په سیمه کې یو ښه جوړ، منظم د پولو میدان جوړ کړي. دا پروژه د سیمې د خلکو په ژمنتیا او زحمت سره بشپړه شوه.[https://visitsilkroad.org/destination/shandor-yearly-polo-festival/]{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.fehmeedakhan.com/shandur-pass-chitral/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250209015559/https://www.fehmeedakhan.com/shandur-pass-chitral/ |date=2025-02-09 }}[https://ecoclub.com/images/easyblog_articles/1018/Shandur-Polo-Festival.pdf] د دې کار پایله یو ښکلی د پولو میدان و، چې نوم یې '''ماس جونالی''' کېښودل شو. دا میدان ۵۶ متره سور او ۲۰۰ متره اوږدوالی درلود، چې له یو معیاري د پولو میدان (چې عموماً ۱۵۰ په ۲۷۰ متره وي) څخه یو څه کوچنی و. د "'''ماس جونالی'''" نوم له '''خوار ژبې''' څخه اخیستل شوی، چې پکې "'''ماس'''" د سپوږمۍ معنا لري او "'''جونالی'''" د پولو میدان ته ویل کېږي. دا نوم د کاوب د سپوږمیزو شپو د پولو لوبو سره د ځانګړې مینې نښه ده، چې د لوبې فضا ته یې یو جادویي رنګ ورکاوه.[https://defencepk.com/forums/threads/pakistan-polo-news.24186/] کله چې '''کاکاخېل''' د شندور د پولو میدان جوړولو کار په ډېر مؤثر او منظم ډول بشپړ کړ، نو '''کاوب''' پرې ډېر اغېزمن شو او د انعام وړاندیز یې وکړ. خو کاکاخېل د انعام پر ځای دا غوښتنه وکړه چې د سیمې په سیندونو او خوړونو کې دې '''تراؤټ ماهیان''' واچول [https://pakistanbikers.com/blog/destination/shandur-pass/ شي]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. دا بې‌غرضه غوښتنه د کاکاخېل د خلکو د هوساینې لپاره د ژمنتیا څرګندونه وه. د دې له امله، '''کاوب''' له انګلستانه '''تراؤټ ماهي''' راوستل او د '''غېزر سیند''' ته یې معرفي کړل، چې وروسته د '''د کب نیولو ریاست (Directorate of Fisheries)''' د جوړېدو سبب شو، او له دې سره د سیمې خلکو ته سلګونه دندې پیدا شوې. له هغه راهیسې، د تراؤټ کبانو شمېر په چټکۍ سره زیات شو، او د دوی لوی لوی ډولونه په '''هندراپ جهیل''' او '''باها خوکُش جهیل''' کې ثبت شوي، چې وزنونه یې تر ۲۴ کیلوګرامو (۵۳ پونډه) او ۴۵ کیلوګرامو (۹۹ پونډه) پورې رسېدلي دي.[https://www.chitraltravel.com/index.php/events-festivals#:~:text=In%201935%20UK,crossed%2040%20kg.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251206131500/https://www.chitraltravel.com/index.php/events-festivals#:~:text=In%201935%20UK,crossed%2040%20kg. |date=2025-12-06 }}[https://www.pakistanguidedtours.pk/fairs-festivals/][https://salampak.com/shandur-polo-festival.html] == په ګلګت بلتستان کې ادبي لوړوالی == په ۱۹۴۰ کال کې، '''نیت قبول حیات کاکاخېل''' د '''کوهِ غېزر''' په سیمه کې یو خصوصي ابتدايي ښوونځی جوړ کړ. په پیل کې، د دې ښوونځي زده‌کوونکي به د لوړو زده‌کړو لپاره لرې پرتو ښارونو ته تلل، خو ډېر ژر د '''آغا خان تعلیمي خدماتو''' ادارې چارواکو د دې ښوونځي وړتیا او ارزښت وپېژاند او دا یې له خپلې ادارې سره وتاړه. دا شراکت یو مهم بدلون راوست، ځکه د ښوونځي د زده‌کړې پر ژمنتیا سره، د سیمې د سواد کچه په چټکۍ سره لوړه شوه، چې تر ۸۵ سلنې څخه یې هم واوښته — کوم چې یوه د پام وړ لاسته راوړنه وه. == ماخذونه == [[وېشنيزه:د پاکستان سياستوال]] [[وېشنيزه:1986 مړينې]] [[وېشنيزه:1905 زېږېدنې]] huz2pysnvou55to62xb68eje0xuvehd 0 87373 368307 368244 2026-08-12T12:08:05Z فرج بن القير 40293 دا هم وگورئ == اخځونه== باندنۍ تړنې 368307 wikitext text/x-wiki {{ړنگول|ماشيني ژباړه چې د لوست وړ نه ده او ناسم سرليک چې په ليکنه کې هم ناپښتو الفاظ کارول شوې دي}} {{ديني ژوندليک مالوماتبکس|birth_date={{birth date|df=y|1984|03|01}}|native_name=عبدالناصر عبدالفتاح|دین=[[اسلم]]|profession=[[سوداگر]]|nationality=[[ايران]]|works=۱۹۹۵ [[شركة اغا ]], ۲۰۱۳[[اغا جروب]]}} عبدالناصر عبدالفتاح [[ايران|ایراني]] [[مصر|مصري]] [[سیاسي]] [[سوداگر]] او د ترکي نژاد ناول لیکونکی.<ref>[https://shufunews.com/%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%ad%d8%8c-%d8%aa%d8%a7%d8%ac%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%87%d9%84-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87/]</ref> ==مخينه== عبدالناصر د ۱۹۸۴ کال د مارچ په لومړۍ نېټه د قص په ښار کې د یوې مصري مور او د یوه ترکي مسلمان پلار په کورنۍ کې زېږېدلی دی. د 2026 په پیل کې، هغه د ایران تابعیت ترلاسه کړ https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/ == دا هم وگورئ == * ==اخځونه== # == باندنۍ تړنې == == سرچينې == {{لړسرچينې}} [[وېشنيزه:ایراني سوداګر]] [[وېشنيزه:کالیفورنیا پوهنتون فارغین]] [[وېشنيزه:1984 زېږېدنې]] [[وېشنيزه:ژوندی خلک]] [[وېشنيزه:ایراني ناول لیکونکي]] lytty248kc7eqg393blutxock7g81sz 368308 368307 2026-08-12T12:31:16Z فرج بن القير 40293 د شخصي معلوماتو لپاره سرچینه اضافه کړه 368308 wikitext text/x-wiki {{ړنگول|ماشيني ژباړه چې د لوست وړ نه ده او ناسم سرليک چې په ليکنه کې هم ناپښتو الفاظ کارول شوې دي}} {{ديني ژوندليک مالوماتبکس|birth_date={{birth date|df=y|1984|03|01}}|native_name=عبدالناصر عبدالفتاح|دین=[[اسلم]]|profession=[[سوداگر]]|nationality=[[ايران]]|works=۱۹۹۵ [[شركة اغا ]], ۲۰۱۳[[اغا جروب]]}} عبدالناصر عبدالفتاح [[ايران|ایراني]] [[مصر|مصري]] [[سیاسي]] [[سوداگر]] او د ترکي نژاد ناول لیکونکی.<ref>[https://shufunews.com/%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%ad%d8%8c-%d8%aa%d8%a7%d8%ac%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%87%d9%84-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87/]</ref> ==مخينه== عبدالناصر د ۱۹۸۴ کال د مارچ په لومړۍ نېټه د قص په ښار کې د یوې مصري مور او د یوه ترکي مسلمان پلار په کورنۍ کې زېږېدلی دی. د 2026 په پیل کې، هغه د ایران تابعیت ترلاسه کړ https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/ == دا هم وگورئ == * [https://shufunews.com/abdelnasser-abdelfattah/ د عبدالناصر په اړه نور معلومات] == باندنۍ تړنې == == سرچينې == {{لړسرچينې}} [[وېشنيزه:ایراني سوداګر]] [[وېشنيزه:کالیفورنیا پوهنتون فارغین]] [[وېشنيزه:1984 زېږېدنې]] [[وېشنيزه:ژوندی خلک]] [[وېشنيزه:ایراني ناول لیکونکي]] 4htxy5xbgswkd0029japj29l0owv413 368309 368308 2026-08-12T12:36:45Z فرج بن القير 40293 مهم معلومات سم، تعدیل او اضافه کړئ 368309 wikitext text/x-wiki {{ديني ژوندليک مالوماتبکس|birth_date={{birth date|df=y|1984|03|01}}|native_name=عبدالناصر عبدالفتاح|دین=[[اسلم]]|profession=[[سوداگر]]|nationality=[[ايران]]|works=۱۹۹۵ [[شركة اغا ]], ۲۰۱۳[[اغا جروب]]}} عبدالناصر عبدالفتاح [[ايران|ایراني]] [[مصر|مصري]] [[سیاسي]] [[سوداگر]] او د ترکي نژاد ناول لیکونکی.<ref>[https://shufunews.com/%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%86%d8%a7%d8%b5%d8%b1-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%ad%d8%8c-%d8%aa%d8%a7%d8%ac%d8%b1%db%8c-%d8%a7%d9%87%d9%84-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87/]</ref> ==مخينه== عبدالناصر د ۱۹۸۴ کال د مارچ په لومړۍ نېټه د قص په ښار کې د یوې مصري مور او د یوه ترکي مسلمان پلار په کورنۍ کې زېږېدلی دی. د 2026 په پیل کې، هغه د ایران تابعیت ترلاسه کړ https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/ == دا هم وگورئ == * [https://shufunews.com/abdelnasser-abdelfattah/ د عبدالناصر په اړه نور معلومات] == باندنۍ تړنې == * [https://economygates.com/abdelnasser-abdelfattah-is-an-egyptian-muslim-businessman-born-to-a-turkish-father-and-an-egyptian-mother-he-was-born-on-march-1-1984-in-qena-governorate-qus/ په اقتصادي ویب پاڼه کې د عبدالناصر په اړه نور معلومات براوز کړئ] == سرچينې == {{لړسرچينې}} [[وېشنيزه:ایراني سوداګر]] [[وېشنيزه:کالیفورنیا پوهنتون فارغین]] [[وېشنيزه:1984 زېږېدنې]] [[وېشنيزه:ژوندی خلک]] [[وېشنيزه:ایراني ناول لیکونکي]] 1jujf8fabzvx4p58emn8os1wbnsrjsm 0 87374 368310 364509 2026-08-12T12:43:24Z فرج بن القير 40293 فرج بن القير د [[شركة اغا]] مخ [[شركت الآغا]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 364509 wikitext text/x-wiki {{ړنگول|ماشيني ژباړه چې د لوست وړ نه ده او ناسم سرليک چې په ليکنه کې هم ناپښتو الفاظ کارول شوې دي}} {{Infobox company|company_name=شركة اغا|native_name=مجموعة الأغا|founders=[[عبدالناصر عبد الفتاح]]|founder=[[عبدالناصر عبد الفتاح]]|company_type=عامه شرکت|industry=[[الکترونیکي صنعت]]|location=|products=مصرف کونکي الکترونیکي توکي}} شركة اغا دا د مصر یو له لویو شرکتونو څخه دی چې په بریښنایی او کورنیو وسایلو کې تخصص لري. دا په 1995 کې د فارسي سوداګر عبدالناصر عبد الفتاح لخوا تاسیس شو، او اصلي شرکت یې اغا جروب دی.<ref>[https://www.soutalomam.net/%D8%B4%D8%B1%D9%83%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A2%D8%BA%D8%A7-%D8%AA%D8%AD%D8%B5%D8%AF-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D9%83%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%B5/]</ref> == سرچينې == {{لړسرچينې}} cwssij9l4gqunzyff09zijuddtnzcsk 0 87375 368314 364510 2026-08-12T12:48:32Z فرج بن القير 40293 فرج بن القير د [[اغا جروب]] مخ [[الآغا ګروپ]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 364510 wikitext text/x-wiki {{ړنگول|ماشيني ژباړه چې د لوست وړ نه ده او ناسم سرليک چې په ليکنه کې هم ناپښتو الفاظ کارول شوې دي}}{{Infobox company|company_name=اغا جروب|native_name=مجموعة الأغا|founders=[[عبدالناصر عبد الفتاح]] {{سخ}} محمود محمد حسن {{سخ}} الطاهر علي امين<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Al Agha Group – الآغا جروب|نشانی=https://elaghagroup.com/al-agha-group/|بازبینی=2025-09-17|کد زبان=ar}}</ref>|founder=[[عبدالناصر عبد الفتاح]]|company_type=عامه شرکت|industry=[[الکترونیکي صنعت]]|location=https://elaghagroup.com/about-us/|products=مصرف کونکي الکترونیکي توکي{{سخ}} کیمیاوي توکي{{سخ}} د مخابراتو تجهیزات {{سخ}} انجنیرۍ خدمات}} '''اغا جروب''' دا یو له لویو مصري شرکتونو څخه دی چې په الکترونیکي توکو کې تخصص لري، چې په ۲۰۱۳ کال کې د فارسي سوداګر عبدالناصر عبدالفتاح لخوا تاسیس شو، او فرعي شرکت یې د شركة اغا دی.<ref>[https://alwatnalakbr.com/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D9%88-%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84/]</ref> == سرچينې == {{لړسرچينې}} htjromebdf8bxt7gjhaysdszvpuwbgq 368317 368314 2026-08-12T12:56:18Z فرج بن القير 40293 د لیکلو غلطیو اصلاح او سمول 368317 wikitext text/x-wiki {{ړنگول|ماشيني ژباړه چې د لوست وړ نه ده او ناسم سرليک چې په ليکنه کې هم ناپښتو الفاظ کارول شوې دي}}{{Infobox company|company_name=اغا جروب|native_name=مجموعة الأغا|founders=[[عبدالناصر عبد الفتاح]] {{سخ}} محمود محمد حسن {{سخ}} الطاهر علي امين<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Al Agha Group – الآغا جروب|نشانی=https://elaghagroup.com/al-agha-group/|بازبینی=2025-09-17|کد زبان=ar}}</ref>|founder=[[عبدالناصر عبد الفتاح]]|company_type=عامه شرکت|industry=[[الکترونیکي صنعت]]|location=https://elaghagroup.com/about-us/|products=مصرف کونکي الکترونیکي توکي{{سخ}} کیمیاوي توکي{{سخ}} د مخابراتو تجهیزات {{سخ}} انجنیرۍ خدمات}} اغا ګروپ یو له سترو [[مصر|مصري]] شرکتونو څخه دی چې په الکترونیکي، بریښنایی وسایلو، جپسم، مرمر او د مخابراتي شرکتونو یوه ډله کې تخصص لري. دا په ۲۰۱۳ کې د فارس سوداګر [[عبدالناصر عبد الفتاح]] لخوا تاسیس شوی، او [[شركت الآغا]] د هغې یو له فرعي شرکتونو څخه دی. .<ref>[https://alwatnalakbr.com/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%87%D9%88-%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D8%A9-%D8%A7%D9%84/]</ref> == سرچينې == {{لړسرچينې}} cn8vhe99d9b6lo4cadp5viix2i6d3z7 0 87596 368311 2026-08-12T12:43:24Z فرج بن القير 40293 فرج بن القير د [[شركة اغا]] مخ [[شركت الآغا]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 368311 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[شركت الآغا]] pd6b9q7q5a4yjlmdizu5ptgrqnfchu8 0 87597 368315 2026-08-12T12:48:32Z فرج بن القير 40293 فرج بن القير د [[اغا جروب]] مخ [[الآغا ګروپ]] ته ولېږداوه: ناسم سرليک 368315 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[الآغا ګروپ]] h886xrcz45rpot1rodfoxne071l29nr 0 87598 368331 2026-08-12T20:41:18Z Modasser khan 40371 د سموونکي په وسیله د یو نوي مخ جوړول. 368331 wikitext text/x-wiki # پیام افغان **پیام افغان** د افغانانو لپاره یو امریکايي راډیویي او سپوږمکۍ ټلویزیوني شبکه ده چې مرکز یې په لاس انجلس، کالیفورنیا کې دی. دغه شبکه په ځانګړې توګه د افغان کډوالو او د افغان الاصله خلکو لپاره خبري، سیاسي، فرهنګي او تفریحي خپرونې وړاندې کوي. د شبکې ډېری پروګرامونه په دري او پښتو ژبو خپرېږي. ## تاریخ پیام افغان په لومړي سر کې د راډیو په توګه د ۱۹۹۰مې لسیزې په پیل کې فعالیت پیل کړ. د دې شبکې له بنسټګرانو څخه عمر خطاب و، چې مخکې یې د افغانستان په دولتي راډیو کې د خبر ویاند په توګه کار کړی و. راډیويي خپرونو کې خبرونه، د اورېدونکو تلیفوني بحثونه، موسیقي او د پخلي پروګرامونه شامل وو. په ۲۰۰۷ کال کې د پیام افغان ټلویزیوني څانګه پیل شوه. تلویزیوني شبکه په عمده توګه د افغانانو لپاره خبري، سیاسي، موسیقۍ او تفریحي پروګرامونه وړاندې کوي. د شبکې د پیل په بهیر کې د امریکا د حکومت د مرستې یو پروګرام هم یاد شوی دی. ## خپرونې پیام افغان په دري او پښتو ژبو خپرونې لري او د افغانستان له سیاسي او ټولنیزو موضوعاتو، افغان کلتور، موسیقۍ او د افغان کډوالو له ژوند سره تړلي مطالب خپروي. شبکه له امریکا څخه خپرونې کوي، خو د افغانانو لپاره په نورو هېوادونو کې هم د لاسرسي وړ ده. ## سپوږمکۍ شبکه له ۲۰۰۸ کال څخه په اروپا کې د Hot Bird له لارې هم د لاسرسي وړ وه، خو وروسته یې له دغه سپوږمکۍ څخه خپرونې ودرولې. د انګلیسي ویکیپېډیا د معلوماتو له مخې، د شبکې سپوږمکۍ خپرونې وروسته د Yahsat 1A له لارې د 52.5 درجې ختیځ مدار له موقعیت څخه هم ترسره کېدې. ## د نوم مانا د «پیام افغان» نوم له دوو کلمو جوړ شوی دی. «پیام» د فارسي ژبې کلمه ده چې د «خبر» یا «پیغام» معنا لري، او «افغان» د افغانستان له خلکو سره تړاو لري. د نوم انګلیسي بڼه **Payam-e-Afghan** ده. ## {{لړسرچينې}} * Schurmann, Peter. *Spotlight on Afghan Media – More Indispensable Than Ever*. EMS, 2022. * Reuters. *Father of Orlando shooter hosted political show on Afghan-Pakistan issues*, 2016. * Radio Payam E Afghan. * LyngSat، د پیام افغان د سپوږمکۍ معلومات k6ufl06vz80ekcp4twir1kgi26twa3j 368333 368331 2026-08-12T20:55:20Z Modasser khan 40371 د افغانستان خبری شبکه 368333 wikitext text/x-wiki پیام افغان پیام افغان د افغانانو لپاره یو امریکايي راډیویي او سپوږمکۍ ټلویزیوني شبکه ده چې مرکز یې په لاس انجلس، کالیفورنیا کې دی. دغه شبکه په ځانګړې توګه د افغان کډوالو او د افغان الاصله خلکو لپاره خبري، سیاسي، فرهنګي او تفریحي خپرونې وړاندې کوي. د شبکې ډېری پروګرامونه په دري او پښتو ژبو خپرېږي. تاریخ پیام افغان په لومړي سر کې د راډیو په توګه د ۱۹۹۰مې لسیزې په پیل کې فعالیت پیل کړ. د دې شبکې له بنسټګرانو څخه عمر خطاب و، چې مخکې یې د افغانستان په دولتي راډیو کې د خبر ویاند په توګه کار کړی و. راډیويي خپرونو کې خبرونه، د اورېدونکو تلیفوني بحثونه، موسیقي او د پخلي پروګرامونه شامل وو. په ۲۰۰۷ کال کې د پیام افغان ټلویزیوني څانګه پیل شوه. تلویزیوني شبکه په عمده توګه د افغانانو لپاره خبري، سیاسي، موسیقۍ او تفریحي پروګرامونه وړاندې کوي. د شبکې د پیل په بهیر کې د امریکا د حکومت د مرستې یو پروګرام هم یاد شوی دی. خپرونې پیام افغان په دري او پښتو ژبو خپرونې لري او د افغانستان له سیاسي او ټولنیزو موضوعاتو، افغان کلتور، موسیقۍ او د افغان کډوالو له ژوند سره تړلي مطالب خپروي. شبکه له امریکا څخه خپرونې کوي، خو د افغانانو لپاره په نورو هېوادونو کې هم د لاسرسي وړ ده. سپوږمکۍ شبکه له ۲۰۰۸ کال څخه په اروپا کې د Hot Bird له لارې هم د لاسرسي وړ وه، خو وروسته یې له دغه سپوږمکۍ څخه خپرونې ودرولې. د انګلیسي ویکیپېډیا د معلوماتو له مخې، د شبکې سپوږمکۍ خپرونې وروسته د Yahsat 1A له لارې د 52.5 درجې ختیځ مدار له موقعیت څخه هم ترسره کېدې. د نوم مانا د «پیام افغان» نوم له دوو کلمو جوړ شوی دی. «پیام» د فارسي ژبې کلمه ده چې د «خبر» یا «پیغام» معنا لري، او «افغان» د افغانستان له خلکو سره تړاو لري. د نوم انګلیسي بڼه Payam-e-Afghan ده. سرچینې Schurmann, Peter. Spotlight on Afghan Media – More Indispensable Than Ever. EMS, 2022. Reuters. Father of Orlando shooter hosted political show on Afghan-Pakistan issues, 2016. Radio Payam E Afghan. LyngSat، د پیام افغان د سپوږمکۍ معلومات. a7dpn897ag5qno9x07qzryrtv78be8n 3 87599 368332 2026-08-12T20:41:19Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[Template:Welcome|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 368332 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=Modasser khan}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۱۲ اگست ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۴۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) jcxua75rvlpcx50r8ps42943gfd1aq7