ويکيپېډيا pswiki https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter رسنۍ ځانگړی خبرې اترې کارن د کارن خبرې اترې ويکيپېډيا د ويکيپېډيا خبرې اترې دوتنه د دوتنې خبرې اترې مېډياويکي د مېډياويکي خبرې اترې کينډۍ د کينډۍ خبرې اترې لارښود د لارښود خبرې اترې وېشنيزه د وېشنيزې خبرې اترې تانبه د تانبې خبرې اترې مهال‌ليک د مهال‌ليک خبرې اترې چلنوال د چلنوال خبرې اترې پېښه د پېښې خبرې اترې 0 6817 368447 359832 2026-08-21T14:42:22Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368447 wikitext text/x-wiki {{هراړخيز مالوماتبکس |نوم= |انځور=گـل پاچـا الفت.png |انځوراړوند=}} گل پاچا الفت په ۱۹۰۹ ز کال کې د افغانستان د لغمان ولایت په قرغه يي ولسوالۍ کې زېږېدلی دی. الفت د پښتو ژبې پیاوړی شاعر او لیکوال ؤ.<ref name="Ulfat">{{cite web|url=http://www.ulfat.de/LateUstadGulPachaUlfat1.pdf|format=PDF|title=Late Ustad Gul Pacha Ulfat : Short biography|website=Ulfat.de|accessdate=2016-11-30}}</ref> == د ماشومتوب دوره == ګل پاچا الفت د میر سید پاچا زوی، په ۱۹۰۹ ز کال کې د لغمان ولایت قرغیو ولسوالۍ د عزیز خان کڅ په سیمه کې زېږېدلی دی. نوموړي له عربي ژبې او دیني زده کړې وروسته، له دیني علماوو د صرف، نحوې، منطق، حدیثو او تفسیر زده کړه وکړه. == کاري ژوند == الفت په ۱۹۳۵ ز کال کې په خصوصي مدرسو کې له دیني زده کړې وروسته، د انیس په ملي ورځپاڼه کې د منشي په توګه وګومارل شو. نوموړی د ننګرهار ولایت مرکز جلال اباد ښار خلکو له خوا او د لغمان ولایت قرغیو ولسوالۍ خلکو له خوا په ترتیب سره په ۱۹۴۹ او ۱۹۵۲ ز کال کې په ولسي جرګه کې د استازي په توګه غوره شو. نوموړی په همدې موده کې، په ۱۹۵۱ ز کال کې د اولس په نوم اوونیزه جوړه کړه. الفت تر ۱۹۵۳ ز کال پورې د اولس اوونیزې د لوړپوړي تصحیح کوونکي په توګه کار کړی دی. <ref name="Leekwal2">{{cite web|url=http://lekwal.com/fullstory.php?id=174|title=The World Of Afghan Writers|website=Lekwal.com|date=2006-01-23|accessdate=2016-11-30|archive-date=2018-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20181022000655/http://www.lekwal.com/fullstory.php?id=174|url-status=dead}}</ref> ګل پاچا الفت په ۱۹۵۵ ز کال کې د ولسي جرګې په غونډو کې د جلال اباد د خلکو د استازي په توګه برخه واخیسته. نوموړي په ۱۹۵۶ ز کال کې د پښتو اکاډمۍ د رئیس په توګه چې په افغانستان کې د پښتو ټولنې په نوم یادیږي وګومارل شو، وروسته په ۱۹۶۳ ز کال کې د کابینې غړی شو او د قبایلو چارو رئیس شو. په دې موده کې نوموړي، د کابل پوهنتون د ادبیاتو او د حقوقو او سیاسي علومو پوهنځیو کې د استاد په توګه دنده ترسره کړه. نوموړي په ۱۹۶۴ ز کال کې په وزارت کې له خپلې دندې استعفی ورکړه او یو ځل بیا د جلال اباد د خلکو له خوا په ولسي جرګه کې د استازي په توګه غوره شو. نوموړي په ولسي جرګه کې د خپلې دورې له پای ته رسېدو وروسته تقاعد شو.<ref name="Leekwal2" /> الفت په ۱۹۴۷ ز کال کې له غلام حسن صافي، عبدالهادي توخي، محمد رسول پښتون، فیض محمد انګار، قیام الدین خادم، غلام محی الدین زرملوال، عبدالرؤف بېنوا، نور محمد ترکي او ځینې نورو سره یو ځای د وېښ زلمیانو له ډلې نه وو.<ref>{{cite web|url=http://www.afghansite.com/afghanistan/index.asp?file=11|title=Afghanistan History, Afghanistan Leaders, Afghanistan Flag, Information About Afghanistan|website=Afghansite.com|accessdate=2016-11-30|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100102173240/http://afghansite.com/afghanistan/index.asp?file=11|archivedate=2010-01-02}}</ref> == اکادمیک کارونه == الفت وروسته له هغې چې تقاعد هم شو، د ژوند تر پایه پورې د پښتو ژبې بډاینې لپاره شاعري او لیکوالۍ ته دوام ورکړ. نوموړي په زیات شمېر مقالو سربېره، د دیني اخلاقي، سیاسي او ټولنیزو موضوعګانو په اړه ګڼ شمېرکتابونه د شعر او نثر په بڼه ولیکل. د نوموړي ځینې کتابونه تراوسه چاپېږي. ګل پاچا الفت څو جایزې هم واخیستې، لکه: د خوشحال خان، ابوعلي سینا، د روزنې او ستورو مډال<ref name="Ulfat2">{{cite web|url=http://www.ulfat.de/LateUstadGulPachaUlfat1.pdf|format=PDF|title=Late Ustad Gul Pacha Ulfat : Short biography|website=Ulfat.de|accessdate=2016-11-30}}</ref> == مړینه == ګل پاچا الفت د خپل ژوند وروستۍ ورځې په خپل پلرني ټاټوبي لغمان کې تېرې کړې. نوموړی د ۱۹۷۷ ز کال د دسمبر په ۱۹ مه د ۶۷ کلونو په عمر د زړه ناروغۍ له امله  مړ شو  او په خپله پلرنۍ هدیره کې خاوروته وسپارل شو. ==مخينه== استاد گل پاچا الفت د مير سيد پاچا زوی د سيد فقير پاچا لمسی په خټه سيد پښتون چې په ١٢٨۸ ل ل کال کې د [[لغمان|لغمان ولايت]] په عزيز خان کڅ کې زيږيدلی دی. گل پاچا الفت د [[شعر]] او ادب په اسمان کې يو ځلاند ستوری دی. د هغه په ژوندانه کې د هغه ډېرې ديني، ادبي، ټولنيزې، انتقادي، پوهنيزې او څېړنيزې مقالې او کتابونه چاپ شوي دي. تر مړينې وروسته يې د يو شمير ناچاپ نښيرونه هم چاپ شول او ځينې يې بيا بيا چاپ شول. == زده کړې == الفت صاحب خپلې زده کړې په مدرسو کې کړې او د خپل وخت دوديزې بوهنې لکه [[صرف]]، [[نحو]]، [[منطق]]، [[فقه]]، [[تفسير]]، [[حديث]]، [[معاني]] او بيانيې يې د [[ننگرهار ولايت|ننگرهار]] او [[کابل]] له اوڅارو استادانو څخه لوستې دي. == دندې == په ١٣١٤ ل ل کال کې د [[انيس]] ورځپاڼې په اداره کې د کاتب په توگه وگومارل شو. په ١٣١٥ ل ل کال کې د هغه وخت د انجمن ادبي، چې وروسته [[پښتو ټولنه]] ونومول شوه، د تاليف او ترجمې په څانگه کې غړی شو چې ([[زيری]]) [[ورځپاڼه]] يې هم چلوله. په ١٣١٨ کال کې د پښتو ټولنې د صحافت د مديريت مرستيال شو. په ١٣١٩ کال کې د پښتو ټولنې د لغاتو او قواعدو د څانگې مدير شو. په ١٣٢۰ کال کې د [[اصلاح]] ورځپاڼې د پښتو برخې سلاکار شو او پر همدغه کال د پښتو ټولنې لوی مبصر او کابل مجلې چلوونکی وگومارل شو. په ١٣٢٥ کال کې د ننگرهار د [[اتحاد مشرقي]] [[مهالنۍ]] مدير شو. په ١٣٢٧ کال کې د ننگرهار د قبايلو مدير شو او په ١٣٢٨ کال کې د جلال اباد د خلکو له خوا د ملي شورا په ٧ دوره کې په وکالت وټاکل شو چې بيا په ملي شورا کې دويم مرستيال هم شو. په ١٣٣١ ل ل کال کې د لغمان د قرغيو د خلکو له خوا د ملي شورا د ٨ دورې استازی وټاکل شو. په ١٣٣٥ کال کې په لومړۍ پوړۍ (رتبه) د پښتو ټولنې مشر وټاکل شو او پر دې سربيره د ادبياتو په پوهنځي کې د پښتو ژبې استاد هم وو. == د پښتو ادب د هسک ستوری == [[دوتنه:اصيل پښتانه عالمان.jpg|بټنوک|کيڼ|پدې انځور کې گل پاچا الفت ۲۰ کس دی]] الفت صاحب د پښتو ژبې په اوسنيو ليکوالو او اديبانو کې څانگړی ځای لري. په نثر او نظم کې يې استادانه قلم درلود، په پارسي ژبه کې يې هم ښه نثر ليکه او د نظم استعداد هم ورسره وو. په عربي کې يې هم کله کله مقالې ليکلې دي. ارواښاد استاد الفت د شلمې زېږدي پېړۍ د پښتو ادب له ځلاندو ستوريو څخه دی. د هغه شعر ډير سليس، روان، خوږ او په هممهال له نوښته ډک دی. ډېر نازک او نوي خيالات په زړو ساده الفاظو کې ځايوي او ډيرو زړو او له نظره لويدلو مضامينو ته نوی خوند او رنگ ورکوي. په نظم او نثر کې د پوره استدلال خاوند دی. په تيره د هغه د نظم او نثر خوږې ټوټې له هر پلوه زړه وړونکې دي. په دغو ټوټو کې ټولنيز دردونه په ښو اغيزناکو ويیونو انځور شوي دي. د ښاغلي الفت په نثر او نظم کې نوښت، استدلال او انتقادی روح په خورا ساده عباراتو کې ځليږي چې دا د هغه د استادۍ نښه بلل کېږی. خدای بښلی الفت په ټولنيز ژوند کې يو مخی خوش خلق، متين او په عين حال کې د ورين تندي خاوند وو. د هغه مجلس ډېر خوږ او خبرې يې د مزاحيه روح لرونکې وې چې ځينې ټوکې يې د خلکو په خولو کې جاري دي. == ځانگړي وړتوبونه == [[انځور:گـل پاچـا الفت.png|بټنوک|289px|استاد گل پاچا الفت]] استاد الفت د خپلې ذهني او فکري پوهې له مخې د پينۍ (کائيناتو) په رمزونو او رازونو پوه وو؛ د [[انسان]] د پيدايښت او د هغه د [[ژوند]] په اړه يې خورا مينه لرله. الفت د ژوند پر کيفيت او جوهر ټينگار کاوه. هغه داسې وايي، که څوک غواړي چې د خلقت او فکرت په رمزونو او اسرارو پوه شي او په يوه شنه پاڼه کې د معرفت دفتر وگوري، خپل عقل، [[شعور]] او نگېر (احساس) دې پر کار واچوي او د زړه سترگې دې وغړوي. په يوه لاره ډېر خلک تيريږي، خو يو نيم پکې چيرته يوه ښکلې [[مرغلره]] پيدا کړي چې د چا له اميله پرېوتې او په خاورو کې پرته وي. ارواښاد استاد الفت بل ځای داسې وايي: د انسان په وجود کې دوه شيان ډېر عزيز معلوميږي چې يوه ته [[زړه]] او بل ته دماغ وايي. له دماغه [[پوهنه]] او [[فلسفه]] پيدا شوه او له زړه نه شعر او ادب. کله د [[کابل]] او د مشرقي اتحاد مدير وو، کله په شورا کې وو او کله د افغانستان د پښتو ټولنې مشر. موږ د الفت شخصيت په نورو ستاينو پيژنو. هغه يو ډير کره او ستر صنعت کار دی. د هغه [[هنر]] په پښتو نثر او نظم کې ښکاري او ځانته يوه ځانگړې ليار (طرز) لري. د الفت نثر هم شعر دی او نظم يې هم. کوم وخت يې چې پر نثر څه ليکلي، نو د فطرت ډېرې نازکې، وړې شېبې ويني او څرگندوي يې. د انسان د ټولنيز ژوند ډيرې ښيگڼې په داسي ژبه بيانوي چې د هغه استدلال لوستونکي په ښه ډول قانع کوي. د ليکوال په نثر او نظم کې کوم فلسفې يا تاريخي استدلال نشته خو د فطرت له هره گوټه داسې دلايل او براهين راباسې چې تر هر رنگ منطقې استدلال ښه او ټينگ وي. د هغه هنر هم دا دی چې ځانته د استدلال ځانگړې لار لري او د ژوند عادي پېښې هره يوه د هغه لپاره د شعر يوه ښه سکالو وي. کله کله د هغه نثر تر نظم خوږ وي، خلک وايي چې نظم پييل دي او يو ناظم مرغلرې پېي. == چاپ شوي نښیرونه يې == === شعري ټولگې === ۱- د الفت خبرې. ۲- غوره اشعار. ۳- د زړه وينا. === نثري نښيرونه يې === ۱- لغوي څېړنه. ۲- عالي افکار. ۳- پښتو کلی (پېنځم ټوک). ۴- د آزادۍ پيغام. ۵- منطق. ۶- ښه لمسون. ۷- د موفقيت لار (ژباړه). ۸- غوره نثرونه. ۹- ليکوالي، املا او انشاء. ۱۰- اجتماعي نظريات. ۱۱- بله ډيوه. ۱۲- څه ليکل يا ليک پوهه. ۱۳- ادبي بحثونه. ۱۴- نوی سبک او نوی ادب. ۱۵- لوړ خيالونه او ژور فکرونه. ۱۶- اسلام او د اسلام نقش د فرد او جامعې په جوړولو کې. ۱۷- د الفت نثري کليات. ۱۸- نوی څرک يا نوې رڼا. ۱۹- پښتو سندرې. ۲۰- منظوم عالي افکار (ژباړه). ۲۱- د ټولنې علم. ۲۲- څه گورم او څه اورم. ۲۳- بېلابېلې ليکنې. [[دوتنه:گل پاچا الفـت.png|بټنوک]] == د شعر يوه بېلگه == ارواښاد کله کله ويیونه (الفاظ) هسې سره پېيلي چې تر هر رنگ نظم ښه ښکاري. د هنرمند ښه مهارت او کمال دا دی چې عادي شي ته ښکلی رنگ ورکولی شي. ارواښاد په دې برخه کې د لوی لاس او مهارت خاوند وو. {{شعر}} {{ب|زه پټې سترگی نه يمه په هر څه اوس پوهيږم|په خلاصو سترگو باندی ما جهان ليدلی دی}} {{ب|له دامه که دې خلاص کړم په قفس کې دې ايسار کړم|صياده، ما خو څو رنگه زندان ليدلی دی}} {{ب|عمل چې وي ازاد او انتقاد په کې بندي وي|ما هلته د ظلمونو سخت طوفان ليدلی دی}} {{ب|که هر يو رانه وژنې خيال او فکر مو مه وژنه|په دې کې مې وطن ته لوی تاوان ليدلی دی}} {{دشعرپای}} == باندنۍ تړنې == * [http://www.ulfat.de/ د گل پاچا الفت لپاره ځانگړې شوې وېبپاڼه] * [http://ps.poems.wikia.com/wiki/%D9%88%DB%90%D8%B4%D9%86%D9%8A%D8%B2%D9%87:%DA%AB%D9%84_%D9%BE%D8%A7%DA%86%D8%A7_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA په ويکي شعرونه کې د گل پاچا الفت شعرونه]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[وېشنيزه:پښتانه ليکوال]] [[وېشنيزه:پښتانه شاعران]] [[وېشنيزه:افغاني ليکوال]]‎ [[وېشنيزه:پښتانه]] [[وېشنيزه:افغانان]] hb0frm8cf5487mac0clzwh6r437ylsi 0 10994 368448 352577 2026-08-21T21:26:05Z فرج بن القير 40293 368448 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:احمد ولي اڅکزی.png|کيڼ|250px|بټنوک|احمد ولي اڅکزی د [[قاموسونه|قاموسونو]] د وېبپاڼې بنسټگر]] '''أحمد ولي اڅکزی''' (د ۱۹۸۱ زېږدي [[کال]] د [[اکتوبر]] ۱۰ ) ''([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: Ahmad Wali Achakzai)'' د قاموسونه ټکی کام يا (qamosoona.com) د پروژې بنسټگر، [[ليکوال]]، سیند ليکونکی، د راډيو يو اماتور ژورنالست او څېړونکی دی. ==کورنۍ== احمدولي اڅکزی په [[توبه اڅکزۍ]] کې زېږېدلی دی. دی پښتون دی او د [[اڅکزي|اڅکزو]] د ترهټ زو د معدادزيو په کورنۍ پورې تړاو لري چې د ډيورنډ کرښې پر دواړو اړخونو ودان دي . احمدولي اڅکزی د حاجي شاولي خان اڅکزي زوی د پښتو او پاړسي ژبو د شاعر مرزا محمد ايوب خان لمسی او د [[غازي مېداد خان اڅکزی|غازي مېداد خان اڅکزي]] کړوسی دی. ==زده کړې== احمدولي اڅکزي تر لسو کالو څخه زيات وخت ديني زده کړې کړي دي او د دې تر څنگ يې د لسم ټولگي پورې د سويلي پښتونخوا په ښار [[د کوټې ښار|کوټه]] کې ښوونځی لوستی دی. د ده پلار دی د لوړو زده کړو لپاره [[جرمني|المان]] ته ولېږه، چې ده د [[لسانس|باکلوريا]] د [[بري ليک|بري ليک]] له ترلاسه کولو وروسته د انجينرۍ په پوهنځي کې لوړې زده کړې پېل کړې. اڅکزی د ۲۰۰۲ م کال راهيسې [[د المان غږ]] [[دويچه وېله راډيو]] په پښتو څانگه کې د ژورنالست په توگه کار کوي. د دې تر څنگ نوموړي د دويچه وېله راډيو د الماني او د سويلي آسيا د انگريزي او اوردو ژبو د ځانگړو څانگو او د المانۍ راډويو WDR سره هم همکاري کړېده. اڅکزی د خپلې مورنۍ ژبې پښتو تر څنگ په انگريزي، الماني، اردو، روسي او پاړسي هم خبري کولی شي. دی تر يوې کچې په هسپانياوي، سانسکرېټ او پنجابي ژبو هم پوهيږي. == قاموسونه ټکی کام== [[دوتنه:اڅکزی سيند.jpg|کيڼ|250px|بټنوک|د احمد ولي اڅکزي په زيار ليکل شوی قاموسونه]] احمدولي اڅکزی چې د ۲۰۰۱ م زېږدي کال راهيسي د پښتو ژبې د پانگې په راټولولو بوخت دی او ورباندې څېړنه کوي، په ۲۰۰۳ م زېږدي کال يې د [[قاموسونه|قاموسونه ټکی کام]] انټرنټي پروژې بنسټ کېښود. په دغه انټرنټ پاڼه کې تر اوسه پورې څه ورباندې پنځوس پښتو قاموسونه ځای پر ځای شوي دي چې پکې د پښتو مشهوره قاموسونه لکه پښتو تشريحي قاموس، درياب او افغان قاموس هم شامله دي. ده په قاموسونه ټکی کام کې څه ورباندې يو لک او اتيا زره مصرعې ،پښتو شعرونه هم راټول کړي دي چې لا ورباندې کار روان دی. پداسې حال کې چې قاموسونه ټکی کام د پښتو ويونو او سيندونو يوه بېسارې پانگه ده نو دغې پاڼې او د پاڼې بنسټگر په گڼ شمېر پښتنو ځوانانو کې ډېر مينه وال پيدا کړي دي. اڅکزي سره په څنگ کې يو شمېر نورو افغان ځوانان چې په اروپا او د نړۍ په نورور لويو وچو کې مېشت دي هم خپلې هلې ځلې کړي دي او د قاموسونه پروژې په بډاينه کې د هغوی رول د يادولو وړ دی . د وېبپاڼې په تخنیکي اړخ کې د [[مصطفی سادات]] چې د ريښتوني افغان وېب پاڼه چلوونکی پاتې شوی په نیوزيلېنډ کې اوسېږي هم د يادولو وړ دی . اڅکزي په ۲۰۱۰ م زېږدي کال د آزادۍ راډيو سره په يوه مرکه کي وويل چي ده د پښتو ژبې په لسگونو زره داسي ويونه راټول کړي دي چي تر اوسه پوري په هيڅ پښتو قاموس کي نه وه خو پښتانه يې په خپلو ليکونو او خبرو کې کاروي. ==باندنۍ تړنې== [http://www.qamosona.com قاموسونه ټکی کام ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131073107/http://www.qamosona.com/ |date=2010-01-31 }} == سرچينې == [[وېشنيزه:پښتانه ليکوال]] [[وېشنيزه:افغاني ليکوال]]‎ [[وېشنيزه:پښتانه]] [[وېشنيزه:افغانان]] 1xjuwwpjo8phxscd8yp07crexxch1e9 368453 368448 2026-08-21T21:28:09Z فرج بن القير 40293 368453 wikitext text/x-wiki [[دوتنه:احمد ولي اڅکزی.png|کيڼ|250px|بټنوک|احمد ولي اڅکزی د [[قاموسونه|قاموسونو]] د وېبپاڼې بنسټگر]] '''احمد ولي اڅکزی''' (د ۱۹۸۱ زېږدي [[کال]] د [[اکتوبر]] ۱۰ ) ''([[انگرېزي ژبه|په انگرېزي]]: Ahmad Wali Achakzai)'' د قاموسونه ټکی کام يا (qamosoona.com) د پروژې بنسټگر، [[ليکوال]]، سیند ليکونکی، د راډيو يو اماتور ژورنالست او څېړونکی دی. ==کورنۍ== احمدولي اڅکزی په [[توبه اڅکزۍ]] کې زېږېدلی دی. دی پښتون دی او د [[اڅکزي|اڅکزو]] د ترهټ زو د معدادزيو په کورنۍ پورې تړاو لري چې د ډيورنډ کرښې پر دواړو اړخونو ودان دي . احمدولي اڅکزی د حاجي شاولي خان اڅکزي زوی د پښتو او پاړسي ژبو د شاعر مرزا محمد ايوب خان لمسی او د [[غازي مېداد خان اڅکزی|غازي مېداد خان اڅکزي]] کړوسی دی. ==زده کړې== احمدولي اڅکزي تر لسو کالو څخه زيات وخت ديني زده کړې کړي دي او د دې تر څنگ يې د لسم ټولگي پورې د سويلي پښتونخوا په ښار [[د کوټې ښار|کوټه]] کې ښوونځی لوستی دی. د ده پلار دی د لوړو زده کړو لپاره [[جرمني|المان]] ته ولېږه، چې ده د [[لسانس|باکلوريا]] د [[بري ليک|بري ليک]] له ترلاسه کولو وروسته د انجينرۍ په پوهنځي کې لوړې زده کړې پېل کړې. اڅکزی د ۲۰۰۲ م کال راهيسې [[د المان غږ]] [[دويچه وېله راډيو]] په پښتو څانگه کې د ژورنالست په توگه کار کوي. د دې تر څنگ نوموړي د دويچه وېله راډيو د الماني او د سويلي آسيا د انگريزي او اوردو ژبو د ځانگړو څانگو او د المانۍ راډويو WDR سره هم همکاري کړېده. اڅکزی د خپلې مورنۍ ژبې پښتو تر څنگ په انگريزي، الماني، اردو، روسي او پاړسي هم خبري کولی شي. دی تر يوې کچې په هسپانياوي، سانسکرېټ او پنجابي ژبو هم پوهيږي. == قاموسونه ټکی کام== [[دوتنه:اڅکزی سيند.jpg|کيڼ|250px|بټنوک|د احمد ولي اڅکزي په زيار ليکل شوی قاموسونه]] احمدولي اڅکزی چې د ۲۰۰۱ م زېږدي کال راهيسي د پښتو ژبې د پانگې په راټولولو بوخت دی او ورباندې څېړنه کوي، په ۲۰۰۳ م زېږدي کال يې د [[قاموسونه|قاموسونه ټکی کام]] انټرنټي پروژې بنسټ کېښود. په دغه انټرنټ پاڼه کې تر اوسه پورې څه ورباندې پنځوس پښتو قاموسونه ځای پر ځای شوي دي چې پکې د پښتو مشهوره قاموسونه لکه پښتو تشريحي قاموس، درياب او افغان قاموس هم شامله دي. ده په قاموسونه ټکی کام کې څه ورباندې يو لک او اتيا زره مصرعې ،پښتو شعرونه هم راټول کړي دي چې لا ورباندې کار روان دی. پداسې حال کې چې قاموسونه ټکی کام د پښتو ويونو او سيندونو يوه بېسارې پانگه ده نو دغې پاڼې او د پاڼې بنسټگر په گڼ شمېر پښتنو ځوانانو کې ډېر مينه وال پيدا کړي دي. اڅکزي سره په څنگ کې يو شمېر نورو افغان ځوانان چې په اروپا او د نړۍ په نورور لويو وچو کې مېشت دي هم خپلې هلې ځلې کړي دي او د قاموسونه پروژې په بډاينه کې د هغوی رول د يادولو وړ دی . د وېبپاڼې په تخنیکي اړخ کې د [[مصطفی سادات]] چې د ريښتوني افغان وېب پاڼه چلوونکی پاتې شوی په نیوزيلېنډ کې اوسېږي هم د يادولو وړ دی . اڅکزي په ۲۰۱۰ م زېږدي کال د آزادۍ راډيو سره په يوه مرکه کي وويل چي ده د پښتو ژبې په لسگونو زره داسي ويونه راټول کړي دي چي تر اوسه پوري په هيڅ پښتو قاموس کي نه وه خو پښتانه يې په خپلو ليکونو او خبرو کې کاروي. ==باندنۍ تړنې== [http://www.qamosona.com قاموسونه ټکی کام ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131073107/http://www.qamosona.com/ |date=2010-01-31 }} == سرچينې == [[وېشنيزه:پښتانه ليکوال]] [[وېشنيزه:افغاني ليکوال]]‎ [[وېشنيزه:پښتانه]] [[وېشنيزه:افغانان]] oc7er5pfh2no8fv3biqnily6hen80i5 10 25615 368458 186423 2026-08-22T03:39:02Z شاه زمان پټان 26102 368458 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Unreferenced section|date=__DATE__ |$B= {{Ambox | type = content | image = [[دوتنه:Question book-new.svg|50x40px|alt=|link=]] | issue = د ليکنې دې {{{1|برخه}}} '''کې د کوم [[ويکيپېډيا:Verifiability|اخځ يا سرچينې]]''' د [[ويکيپېډيا:د سرچينو درک|درک]] يادونه نه ده شوې. لطفاً [[ويکيپېډيا:باوري سرچينې پېژندل|د باوري سرچينو]] په ورکړې سره {{#ifeq:{{{1}}}|section|improve this section|[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} همدا ليکنه پياوړې کړئ]}}. پاتې دې نه وي چې د بې اخځه او بې سرچينو ليکنې به تر [[کينډۍ:د درک اړتيا|ننگولو]] وروسته [[ويکيپېډيا:باورتيا#د ثبوت پېټی|ړنگې شي]]. {{#if:{{{date|}}}|<small>''({{{date}}})''</small>}} }}{{#ifeq:{{{1}}}|section|{{DMCA|Articles needing additional references|from|{{{date|}}}|ټولې هغه ليکنې چې سرچينې او اخځليکونو ته اړمنې دي}}|{{DMCA|بې سرچينې ليکنې|from|{{{date|}}}|بې سرچينې ليکنې}} }} }}<noinclude> {{لاسوند}} [[وېشنيزه:د ويکيپېډيا کينډۍ]] </noinclude> kgjhqjwbjsa6wfqdd67droewm6jnh5m 368459 368458 2026-08-22T03:40:18Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Unreferenced section]] مخ [[کينډۍ:بې سرچينې برخه]] ته ولېږداوه: نوم پښتو ته وژباړل شو 368458 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Unreferenced section|date=__DATE__ |$B= {{Ambox | type = content | image = [[دوتنه:Question book-new.svg|50x40px|alt=|link=]] | issue = د ليکنې دې {{{1|برخه}}} '''کې د کوم [[ويکيپېډيا:Verifiability|اخځ يا سرچينې]]''' د [[ويکيپېډيا:د سرچينو درک|درک]] يادونه نه ده شوې. لطفاً [[ويکيپېډيا:باوري سرچينې پېژندل|د باوري سرچينو]] په ورکړې سره {{#ifeq:{{{1}}}|section|improve this section|[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} همدا ليکنه پياوړې کړئ]}}. پاتې دې نه وي چې د بې اخځه او بې سرچينو ليکنې به تر [[کينډۍ:د درک اړتيا|ننگولو]] وروسته [[ويکيپېډيا:باورتيا#د ثبوت پېټی|ړنگې شي]]. {{#if:{{{date|}}}|<small>''({{{date}}})''</small>}} }}{{#ifeq:{{{1}}}|section|{{DMCA|Articles needing additional references|from|{{{date|}}}|ټولې هغه ليکنې چې سرچينې او اخځليکونو ته اړمنې دي}}|{{DMCA|بې سرچينې ليکنې|from|{{{date|}}}|بې سرچينې ليکنې}} }} }}<noinclude> {{لاسوند}} [[وېشنيزه:د ويکيپېډيا کينډۍ]] </noinclude> kgjhqjwbjsa6wfqdd67droewm6jnh5m 0 36978 368456 315571 2026-08-22T00:30:50Z ~2026-45621-75 40470 /* دپښتو دغه فلمونه او زما اند او نظر: */ 368456 wikitext text/x-wiki په [[پښتونخوا]] کې دپښتو [[فلمونو]] تاریخچه په پښتونخوا کې دپښتو فلمونو تاریخچه له نن نه ۷۶ څلور اویا کلونووړاندې مودې ته رسیږي یعنې ۱۹۳۹ زیږدیز کال ته او لومړنی [[پښتو فلم]] [[لیلا او مجنون]] نومیده چې په هماغه کال کې جوړ شو او بیا په ۱۹۴۲ زیږدیزکال کې په پيښور، کوئیټې او کلکتې کې دسینماګانو پر پردو وښودل شو.ددغه فلم لارښود(ډایرکټر) امیر حمزه شینواری ( حمزه بابا) واو دفلم کمپوزر عبد الکریم و. د لیلا او مجنون پښتو فلم تر جوړیدو نه ډیر وروسته یعنې په ۱۹۶۰ زیږدیز کال کې دویم پښتو فلم ( نوې پلوشه ) جوړشو. داپه اصل کې دیوه اردو فلم ( نیا کرن) ژباړه وه .ددغه فلم ډیالوګ دامیر حمزه شینواري له خوا لیکل شوي و.دغه فلم دپیښور په نا ولټي [[سینما]] کې وښودل شو. دریم پښتو فلم چې جوړشوهغه ( تیږه ) نومید،دغه فلم په ۱۹۶۳ زیږدیز کال کې دامیر حمزه شینواري له خوا جوړ شو.ددغه فلم ستوری عمر دراز و او دفلم کیمره مین لودیل و.بیاو ورپسې په ۱۹۶۸ زیږدیز کال کې دیکه یو سف خان فلم جوړشو.دغه فلم ستورې (هیروئین)غزاله وه او دفلم ستوری(هیرو) یې رب نوازو. ددغه فلم دپرانیستلو مراسم داردو فلمونو دستورې رنګیلا له خوا ترسره شول. یکه یو سف خان په ۱۹۷۰ زیږدیز کال کې ښودنې ته وړاندې شو. دپښتو بل [[فلم]] [[یوسف خان او شیربانو]] نومید چې په ۱۹۶۹ زیږدیز کال کې جوړشو او په ۱۹۷۰ کالکې ریلیز او نندارې ته وړاندې شو. ددغه فلم کیسه دعلی حیدر جوشي له خوا لیکل شوې وه او ددغه فلم لارښود( ډایرکټر) عزیزشمیم و.ددغه فلم ستوری ( هیرو) بدرمنیر او دفلم ستورې ( هیروئین)یې یاسمین خان وه،ددغه فلم بدماش نعمت سرحدي نومید.سندرغاړی په پښتو ژبه کې دیو بل فلم نوم وچې دغه فلم په ۱۹۷۰ زیږدیز کال کې نندارې ته وړاندې شو. کله خزان کله بهار دیوبل پښتو فلم نوم و چې ددغه فلمډایرکټر جمیل احمد او پروډیوسر بې سید امیر سرحدي و او هيرو يې امان ابراهيم خېل و، د امان په وينا د کله خزان کله بهار فلم چارې له يوسف خان شېربانو و، چې د فلم د بوديجې د کمښت او د امان د مېټريک امتحان له وجې يو څخه وخت وځنډېده، دغه فلم په ۱۹۷۰ زیږدیز کال کې نندارې ته وړاندې شو. علاقه غیر یا هغه سیمه چې قانون پکې نه چلیږي دیوبل پښتو فلم نوم وچې په ۱۹۷۱ زیږدیز کال کې جوړشوچې بروډیوسر یې حبیب الله او ډیالوګ او شاعري یې دامیر حمزه شینواري وه. ددره خیبر او آدم خان او درخانۍ فلمونه دشکیل ایوب له خوا پروډیوس شوی وو او ډایرکټر یې عزیز تبسم و.دپښتو بل مشهور فلم ګل مکۍ او موسی خان و چې دفلم ستوری یې آصف خان او ستوری یې یاسمین خان وو. همداراز د۱۹۷۰ او ۱۹۸۵ کلونو ترمینځ نورډیر بې شمیره پښتو فلمونه جوړشول چې په هغو کې بهادرخان ، عجب خان ابریدی، زما بدن، مغرور، اوربل ، ټوپک زما قانون، دهقان ، باغي ،ارمان ،میرنی ورور، تربور ، اقرار، انګار، زخمونه، ناوې او نکریزې، ناوې دیوې شپې، اجرتي قاتل، توپاني شپه ، بنګړي او هتکړۍ،آب حیات ، ښکلې ناوې او نور چې او س دغو ټولو پښتو فلمونو شمیر تر ننه پورې (۷۵۷) فلمونو ته رسیږي . == '''''دپښتو دغه فلمونه او زما اند او نظر''''': == زما ددغې مقالې دلیکوال په اند دپښتو دلومړیو پنځلسو کلونو یعنې د ۱۹۷۰ زیږدیز کاله راواخله تر ۱۹۸۵ زیږدیزه پورې ددغو پښتوفلمونو نه یې ځینې فلمونه سټینډرډ او معیاري وو او ډیر ښه او اوچت وواو ډیر ښه وځلیدل ،ځکه دامیر حمزه شینواري ، مراد شینواري او امیر غلام صادق نوښاري په څیر ډیرښه ډایرکټران ، دکیسو لیکوالان او پروډیوسران او هم دآصف خان او بدرمنیر په څیر فلمي ستوري ا و دګلنار بیګم ، کشور سلطان ، استاد [[خیال محمد]]او هدایت االله په څیر فلمي هنرمندان او سندرغاړي یې درلودل. د غه فلمونه په دپښتونخوا په ښارونو، [[پيښور]] ، [['|مردان]] ، چارسدې ، مینګوره او دپښتنو په نورو سیمو لکه دسهیلي پښتونخوا په مرکز کوئیټه او ان دافغانستان په ډیرو سینماګانو کې چلیدل او خلک په به په ډیرې مینې او لیوالتیا سره دغه پښتو فلمونه لیدل او دافغانستان راډیو -ټلویزیون به هم کله ناکله د پښتونخوا دغه پښتو فلمونه خپرول. خو زما په اند په دغو فلمونو کې دابتذال ټکی دادي چې په دغو پښتو فلمونو کې پښتني کلچر په پام کې نه ونیول شوی او ددغو فلمونو پر جامو او نڅاوو باندې پردی پنجابي کلتور خپلې کر غیړنې وزرې غوړولې وې او اوس هم دغه لړۍ روانه ده ،نو ځکه دپښتو دغه فلمونه یې پیکه ،بې رنګه او مبتذل کړي وو او کړي یې دي . که چیرې په دغه فلمونو کې سوچه پښتني کلچرساتل شوی وای او دپنجابیانو کلچر او نڅاوې پکې نه وای نو دا فلمونه به نور هم خوندورواي .زما هیله ده چې دپښتو فلمونواوسني پروډیوسران زما داخبره په پام کې ونیسي او ددغه شان ابتذال مخه ونیسي همدا علت دی چې اوس دغه فلمونه چندانې دير مینه وال نه لری ، همداراز دسینماګانو سره دخلکو مینه ځکه کمه شوې ده چې له یوې خوا دپښتنو په سیمو کې نا امنه حالات روان دي او له بلې حوا اوس هرڅوک په خپلو کورونو کې تلویزیونونه( ټي . وي ګانې) او کمپيوټرونه لري او د یوټیوپ له لارې دغه فلمونه لیدلای شي . که موږ وغواړو په رښتیا سره هم دغه پښتو فلمونه پښتني رنګ او بوي ولري باید دپردیو دکلتورد اغیزو نه یې وژغورو ، خکه زموږ ویاړلي پښتني کلتور تر بل هره کلتوره موږ ته زیا ت اهمیت لري . لنډ فلم په پښتو ژبه. https://www.youtube.com/watch?v=ZMEV9Nl8saM r5foqhuhfmax4hu88pvhu3o0lc36pzw 0 55076 368446 368423 2026-08-21T14:01:16Z A09 26851 د [[ځانګړی:ونډې/~2026-45772-88|~2026-45772-88]] ([[د کارن خبرې اترې:~2026-45772-88|خبرې اترې]]) له خوا شوې 368423 بڼه بېرته وګرځول شوه rv LTA 368446 wikitext text/x-wiki [[File:Kimura kesa.jpg|thumb|[[Masahiko Kimura vs. Hélio Gracie]], a 1951 bout between Japanese [[judo]] fighter [[Masahiko Kimura]] and [[Brazilian jiu jitsu]] founder [[Hélio Gracie]] in Brazil, was an early high-profile mixed martial arts bout.]] '''ګډ رزمي هنرونه''’ (ام ام ای) په [[انګلیسي]] mixed martial arts) یوه رزمي ورزشي لوبه ده چې لوبغاړي په کې هراړخیزه ګوزارونه لکه سوک وهنه، زنګون وهنه، لغته، او غیږه میونه کولی شي. د یادو لوبو د برابرولو ترټولو لوی امریکایي [[یو اف سي سازمان]] (U F C ( Ultimate Fighting Championshi دی.{{مالومات}} ==تاریخ== [[File:Leitai.jpg|thumb|right|A [[Chinese martial arts|Chinese martial artist]] preparing to throw his opponent during a [[lei tai]] contest په لرغونی چین کې د ګډو رزمي هنرونو نمونه.]] == سرچينې == {{لړسرچينې}} mgdck7wjazik70uc9rqb3z1shiw3wu2 0 60819 368457 293432 2026-08-22T01:00:34Z ~2026-45621-75 40470 /* کمپوزران او سندرغاړې     */ 368457 wikitext text/x-wiki پښتو موسیقي چې ټنګ ټکورهم  ورته ویل کېږي  ډېری د افغانستان او پاکستان په پښتنو کې دود او   اجرآ کېږي. == ډولونه یا ژانرونه یې == === ټپه === ټپه د پښتو شاعري  یو ترټولو پخوانی اومشهور ژانریا ډول  دی، په جوړښت کې یې دوه  نیم بیتۍ کارېدلې وي چې په هغه کې لومړنۍ کرښه  یا نیم  بیتۍ تر دوهمې هغې لنډه وي، په ټپه کې ټول انساني احساسات او هیلې په ډېر ظرافت سره منعکس شوي.  هغه که د یوهء مزدور وي، بزګر وي  او  یا هم کومې مېرمنې وي. په پښتني ټولنه کې دا عادي خبره  ده چې د ښوونځي د شامیلېدو په منګ یا عمر کې یو هلک ټپه زمزمه  کړای شي، مشران یې په حجرو  یا دېرو، مېرمنې خپلو کورونو او یا ګودرونو کې  زمزمه کړي، دا یوازیېنۍ هغه سندره  ده  چې هم په ویر او هم په ښادۍ  کې ویل کېږي. د موسیقي په الاتو کې د  افغاني موسیقي له  دودیزو الاتو لکه رباب او منګي  سره ویل کېږي. په ټپه  کې تر شپاړلسو ډېر ډولونه دي چې د  موسیقۍ له بشپړ ارکستر یا ډلې سره  ویل کېدای یا سندریز کېدای شي.  په حجرو یا دېرو کې له رباب او سیتارسره هم ویل کېږي. === چاربیته === چاربیته یو بل مشهور ژانر یا سبک دی چې په هغه  کې یو حماسي شعر د یوې ځانګړې موسیقي سره  ویل کېږي. چاربیتې څلور ډولونه لري، په عادي حالت کې دا د څلورو  کرښو یا مسرو شعر دی خو کېدای شي چې  شپږ یا اته کرښې هم ولرې، د ژوند ټولې بڼې په کې یادېږي، د افسانوي کرکترونود اتلولۍ  یاد تازه کوي او کله کله  رومانتیک یا خیالي احساسات هم په کې څرګندېږي. اکثرآ د موسیقۍ طرز پکې ډېر ګړندی وي او دوو یا تر هغو ډېرو سندرغاړو لخوا چې د یوه ''کورس'' یا ګډسندرې برخه وي  اجراء  کېږي چې په دې کې یو سندرغاړی لومړۍ کرښه یا مسره وایي  او نور یې  پاتې برخه پسې بشپړوي. د یوې چاربیتې  سندریز کول یا ویلو ته  ټنګ ټکور وایي . په عمومي ډول چاربیتې د  یوې ټپې له پای ته رسېدو سره سم پیلېږي. === نیمکۍ === نیمکۍ مختلف ډولونه لري  او ډېری د مېرمنولخوا  کمپوز کېږي .دا عمومآ ډېرې لنډې وي (له یوې تر دریو مسرو یا کرښو). لومړۍ مسره  یا کرښه د سندرې په مینځ کې تکرارېږي اوټپه یا لنډۍ د موضوع یا  حالت سره سم  وراضافه کېږي. دا سندرې  ډېری د پښتني فرهنګ د ورځنې ژوند  او مینې اړخونه را سپړي. === لوبه === لوبه په عاموخلګو کې ډېره  مشهوره ده اوکله کله د  ټپو په منځ کې هم  ځایول کېږي.دا د وګړنیزې موسیقي یو ډول دی  چې یو نکل یا کیسه  پکې بیانېږي، په دې کې  دوو یا ډېرو کسانو ته اړتیا  وي چې یو بل ته د شعر په  ژبه ځواب ووایي، دا متقابلې خواوې یا  لورې  د عاشق اومعشوقې استازولي کوي. === شان === ډېری د خوښۍ  لکه د  وادهء  او ماشوم د زېږون  په  وختونو کې همدارنګه په شخصي او ټولنیزو غونډو کې ویل کېږي . === بدله === بدله د فلکوریکې موسیقۍ یوه مسلکي بڼه ده چې یو حماسي یا رومانتیک نظم پکې ویل کېږي، په بدله کې کارېدونکې د موسیقۍ آلې رباب ، هارمونیه، منګی یا طبله ده . له اتلولي، غمیزې او مینه ناکې کیسې یا رومان سره قبایلې دودونه د بدلې اصلي موضوع وي ، په بدله کې مختلف  شکلونه دي ،ځکه چې هره دوبیتي په وزن او آهنګ کې له بلې مختلفه وي،په دودیزه توګه د  شپې ویل کېږي . === رباعي === رباعي د پښتوغزل یو شکل دی. د رحمان  بابا رباعي په پراخو پرګنو کې مشهورې  دي او د بدلې تر پیلېدو وړاندې  ویل کېږي. [[لمونځ|لکه د غزل په]] څېر رباعي د عربي ،فارسي او تورکي شاعري څخه ډېره اغېزمنه شوې ده. === ^ټیکۍ === ^{که څه هم ادبي رنګ پکې لږ وي، ټیکۍ د لویو مجلسونو یو خوندور او بوختونکی عام شکل دی، دوه ګډونوال پخپل وار سره د في البدیهه بیتونو په واسطه په یو بل بریدونه کوي خود لودیځ رپ په  څېر نه. دې ته کله  کله   هجو یا لغت هم ویل کېږي  او د خیبرپښتونخوا په سویلې برخواو د پولې بلې غاړې  خوست کې ډېرې عامې ویل کېږي. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=cvHe5ckBgCo|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/cvHe5ckBgCo|archive-date=2021-12-12|url-status=live|title=Pashto nice lughat &tapa by wazir|accessdate=Aug 25, 2021|via=www.youtube.com}}{{cbignore}}</ref>} == کمپوزران او سندرغاړې     == * هارون باچا * اولمیر * سردارعلی ټکر * عبیدالله جان کندهاری * ناشناس * فرهاددریا * زیک افریدي * نازیه اقبال * رحیم شاه * احمد ولي * خیال محمد * ګلزار عالم * زیب او هانیه * ساجد او زیشان * اسماعیل او جنید * جهانګیر عزیز حیات * غزاله جاوید * سنان محبب<ref>{{Citation|last=Huffman, Brent, film director, film producer. Zhou, Xiaoli (Documentary filmmaker), film producer. Piper, Zak, 1978- film producer. Temori, Qadir, narrator. Sakhi, Homayun, 1976- composer (expression)|title=Saving Mes Aynak|oclc=952551442}}</ref><ref>{{Citation|last=Huffman, Brent, film director, film producer. Zhou, Xiaoli (Documentary filmmaker), film producer. Piper, Zak, 1978- film producer. Temori, Qadir, narrator. Sakhi, Homayun, 1976- composer (expression)|title=Saving Mes Aynak|oclc=952551442}}</ref> * عنایت الله * د ۱۹۸۶ کال پښتو موسیقي https://www.youtube.com/watch?v=y5yUF1UWpQ8 == سرچينې == of64wermqlthwbq6u9a2vhnkt9h5h4t 0 60898 368445 366965 2026-08-21T13:36:12Z InternetArchiveBot 24283 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 368445 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}} ډورتي اډيت سميت (د ۱۹۲۶ ز کال دجولای په ۶ مه زېږېدلې) یوه کاناډايۍ ټولنپوه ده چې د ښځو د زده کړې، د ښځمنپالنې اند، روانپوهنې او تعلیمي مطالعاتو په ګډون، په ګڼو بېلا بېلو برخو کې له څېړنو سره لېوالتيا لري، همدا راز د ټولنپوهنې په ټاکلو فرعي ډګرونو کې، لکه: د زده کړې ټولنپوهنه، د کورنيو مطالعې او کړنلاره. سميت د ښځمنپالنې د لرليد د اند او د توکمونو د علمي څېړنو د فرعي ډګرونو بنسټ اېښی دی. == ژوند ليک == سميت د ۱۹۲۶ز کال په جولای مياشت کې د انګلستان د «يارکشاير» په «نارتاټن» کې زېږېدلې، د مور نوم يې «ډورتي ايف. پليس» او د پلار نوم يې «ټام پليس» و، چا چې درې زامن درلودل. د هغې يو ورور «اولين پيليس» د مغزو د پروسې په توګه د شعور په موضوع د کار کولو له امله شهرت لري، بل ورور يې «ميلنير پيليس» يو شاعر دی.<ref>{{Cite thesis|last=Smyth|first=Deirdre Mary|title=A Few Laced Genes: Sociology, the Women's Movement and the Work of Dorothy E. Smith|date=1999|degree=Doctor of Philosophy|publisher=University of Toronto|url=https://tspace.library.utoronto.ca/bitstream/1807/14239/1/NQ53916.pdf|page=43}}</ref><ref name="Allan">{{cite book|last1=Allan|first1=Kenneth|title=Contemporary social and sociological theory : visualizing social worlds|date=2011|publisher=SAGE|location=Los Angeles|isbn=9781412978200|page=385|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=mf2BxB149KsC&pg=PA385|access-date=5 January 2018}}</ref><ref name="Graham">{{cite book|last1=Graham|first1=George|last2=Valentine|first2=Elizabeth R.|title=Identifying the mind : selected papers of U.T. Place|date=2004|publisher=Oxford University Press|location=New York, N.Y.|isbn=978-0195161373|url=https://books.google.com/books?id=hMSVqx7nYWAC&pg=PR5|page=5|access-date=5 January 2018}}</ref> سميت د لېسانس زده کړې د لندن د اقتصاد له پوهنځي څخه وکړې او په ۱۹۵۵ز کال کې يې په ټولنپوهنه کې چې تخصص يې انسان پېژندنه وه، د بکالوريوس سند تر لاسه کړ. له دې وروسته يې له «وليام ريډ سميت» سره واده وکړ، له هغه سره يې د لندن د اقتصاد په پوهنځي کې کتلي و، دواړه متحده ايالاتو ته ولاړل. دوی لوړې زده کړې د «برکلي»، کلیفورنيا پوهنتون کې تر سره کړې او سميت د خپل دويم بچي له زېږېدو نهه مياشتې وروسته، هلته په ۱۹۶۳ز کال کې په ټولنپوهنه کې د دوکتورا سند تر لاسه کړ. څه موده وروسته د دوی تر منځ طلاق رامنځ ته شو او سميت ماشومان له ځانه سره وساتل. وروسته هغې له ۱۹۶۴ څخه تر ۱۹۶۶ز کال پورې د برکلي کلیفورنيا په پوهنتون کې استادي وکړه. ډورتي د ټولنپوهنې تدريس پيل کړ او هغه د ۴۴ په پوهنځي کې يواځينۍ ښځينه استاده وه. <ref name="UQAC">{{cite web|last1=Smith|first1=Dorothy|title=Dorothy E. Smith|url=http://classiques.uqac.ca/contemporains/smith_dorothy/smith_dorothy_photo/smith_dorothy_photo.html|website=UQAC|access-date=5 January 2018|date=2005-02-02|archive-date=2017-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170802000749/http://classiques.uqac.ca/contemporains/smith_dorothy/smith_dorothy_photo/smith_dorothy_photo.html|url-status=dead}}</ref><ref>Wallace,R. & Wolf, A., "Contemporary Sociological Theory" 6th Edition (2006), Pearson Prentice-Hall. p. 297-298</ref><ref>{{Cite web|title=Dorothy Smith: History & Feminist theory|url=https://schoolworkhelper.net/dorothy-smith-history-feminist-theory/|access-date=2021-10-21|website=SchoolWorkHelper|language=en-US}}</ref> په ۱۹۶۷ز کال کې، هغه له خپلو دوو زامنو سره د بریتانوي کولمبيا «ونکور» ته ولاړه، تر څو د بریتانوي کولمبیا په پوهنتون کې استادي وکړي، دلته يې د ښځو د زده کړې د پروګرام په رامنځ ته کولو کې مرسته وکړه. په ۱۹۷۷ز کال کې، هغه د «اونټيريو» «ټورنټو» ته ولاړه، تر څو د تعلیم او مطالعې لپاره د انټيريو په انستيتيوت کې استادي وکړي، دلته تر تقاعد پورې واوسېده. په ۱۹۹۴ز کال کې، هغه د وکټوريا په پوهنتون کې همکاره پروفيسره شوه، چېرې چې هغې د اداري توکمپېژندنې په برخه کې خپل کار ته دوام ورکړ. سميت د ښځمنپالنې د مجلې «Signs» په نړيوال مشورتي پلاوي کې خدمات وړاندې کوي.<ref>{{Cite news|url=http://signsjournal.org/about-signs/masthead/|title=Masthead|date=2012-08-22|work=Signs: Journal of Women in Culture and Society|access-date=2017-08-22|language=en-US}}</ref> == د نقطه نظر اند == له سميت مخکې امريکايي ښځمنپالې انديالې «سنډرا هارډنګ» د «نقطه نظر» اند تصور ايجاد کړی و، تر څو د ښځو پر پوهه ټينګار وکړی، استدلال يې کاوه چې ډلبندۍ د ښځو په منځ کې د ټولنيز حقيقت په اړه ناپوهي او انتقادي پوښنتې منځ ته راوړي دي، له چا څخه چې ډلبندي ملاتړ کوي، خو هغه څوک چې د دې مراتبو په پای کې دي، داسې ليد يې درلود چې د ټولنيزو ستونزو تشرېح کول يې اسانه کول.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/standpoint-theory#ref1201414|title=Standpoint Theory|last=Borland|first=Elizabeth|website=Encyclopedia Britannica}}</ref> په ۱۹۶۰ز لسيزه کې د لوړو زده کړو پر مهال سميت د «نقطه نظر» په اړوند خپل تصور رامنځ ته او د «هارډنګ» اند يې جوړ کړ. په همدې پړاو کې سميت وليدل چې هغه خپله «دوه موخې» تجربه کوي چې «کور او پوهنتون» دي او دا چې دا دواړه جهانونه سره نه شي يو ځای کېدای. د خپل نقطه نظر په پېژندلو سره، هغې دا حقيقت روښانه کړ چې په ټولنپوهنه کې د نقطه نظر په اړوند د اعتراف کمښت شته. په دې مهال، د ټولنپوهنې طريقې او اندونه د نارينه وو تر واک لاندې ټوليزه نړۍ کې جوړ شوي دي، په غېرقصدي ډول يې د ښځو جنسي توليد، ماشومان او د کورونو د چارو نړۍ له نظره غورځولي دي. د ښځو دندو ته د کلتور د يوې اضافي برخې پر ځای، د ټولنې د طبيعې برخې په توګه کتل کېږي. سميت باور درلود چې د ښځو له نقطه نظره پوښتنې مطرح کول کولای شي په ټولنيزو ادارو کې پوهاوی منځ ته راوړ. سميت دا معلومه کړه چې د لږکيو ډلو لپاره، د نړۍ ترمنځ پرله پسې جلا والی لکه چې دوی دا تجربه کوي، او د دې په مقابل کې غالبې ډلې له نقطه نظر سره په پرله پسې ډول سمون جبر منځ ته راوړي، د کوم په پايله کې چې کېدای شي د څنډې ته شوې ډلې غړي له خپل «حقيقي» وجود څخه د پرديوالي احساس پیدا کړي.<ref name=":0">{{Cite book|title=Classical and Contemporary Sociological Theory: Readings and Text|last1=Appelrouth|first1=Scott|publisher=Pine Forge Press|year=2008|isbn=978-0761927938|last2=Edles|first2=Laura Delfor|edition=First|url-access=registration|url=https://archive.org/details/classicalcontemp0000appe}}</ref> === بېلګه === سميت په عمومي توګه د نقطه نظر د اند د اهميت لپاره د يوې ځانګړې کيسې بېلګه وړاندې کوي، او هغه په دې ډول تشریح کوي: يوه ورځ کله چې په اونټاريو کې په اورګاډي کې سپره وه، سميت يوه هندوستانۍ کورنۍ وليده چې د سمندر په څنډه يو ځای ولاړ وو او تېرېدونکي اورګاډي ته يې کتل. د لومړيو اټکلونو څخه ژر وروسته سميت محسوسه کړه چې دا کورنۍ يواځې اټکلونه وو، داسې اټکلونه چې هغې د دې پوهېدو لپاره هېڅ لاره نه درلوده چې دا اټکلونه رښتيا وو که نه. هغې دوی ته «هندوستانيان» ويل، خو هغه په يقين سره نه شوه پوهېدای چې د هغوی اصليت څه دی. هغې دوی ته يوه کورنۍ وويله چې په  سمه توګه دا رښتيا کېدای نه شوه. هغې همدا راز وويل چې دوی تېرېدونکي اورګاډي ته کتل، يو داسې اټکل چې په وخت او حالت کې يواځې د هغې په موقعيت ولاړ و، د هغې دا موقعيت چې په اورګاډي کې سپره وه او بهر يې دې کورنۍ ته کتل.<ref name=":1">Smith, D. E. (1990). ''The conceptual practices of power: A feminist sociology of knowledge''. Boston: Northeastern University Press.</ref> د سميت لپاره، دې چارې د هغې د خپل امتياز د استازيتوب په توګه کار کاوه، د کوم له لارې چې هغې یواځې اټکلونه کول او په سمدستي ډول يې دا اټکلونه د «هندوستانيانو» په يوې ډلې تحميلول. دې چارې له هغې سره مرسته وکړه دې پايلې ته ورسېږي چې تجربې د ځای، وخت او حالاتو په نظر کې نيولو سره بدلون مومي. يواځې د يو ليد موجودیټ، د يوې نقطې پر بنسټ ټولنه او واکمنې اړيکې منځ ته راوړل مناسب نه دي.<ref>Lemert, C. C. (2004). ''Social theory: The multicultural and classic readings'' (4th ed.). Boulder, CO: Westview Press.</ref> == اداري توکمپېژندنه == اداري توکمپېژندنه (IE) د پلټنې ټولنيزه طريقه ده، کومه چې سميت منځ ته راوړې ده، په دې موخه جوړه شوې چې ټولنيزې اړيکې راوسپړي، کومې چې د خلکو د هرې ورځې ژوند جوړوي. د اداري توکمپېژندنې لپاره، عادي ورځني فعاليتونه د ټولنيز نظم د څېړنو سيمه ګرځي. سميت IE د مارکسيستي ښځمنپالنې ټولنپوهنې «د ښځو لپاره، د خلکو لپاره» په توګه جوړ کړ، دا اند اوسمهال د څېړونکو له خوا په ټولنيزو علومو، په تعلیم، په بشري خدماتو او د تګلارو په څېړنو کې د سيمه يیزو اړيکو د نقشه جوړولو د تګلارې په توګه کارول کېږي، کوم چې د ادارو په داخل کې د خلکو فعاليتونه سره همغږي کوي. سميت ټينګار کړی چې د هغې اداري توکمپېژندنې بهرليکه د ټولنپوهانو په منځ کې له يو بل سره د همکارۍ به مرسته پراخه کېدای شي او د دې اند پر مخ وړلو لپاره يې د اړينې شبکې په جوړولو ټينګار وکړ.<ref name="Carpenter">{{cite web|last1=Carpenter|first1=Sara|last2=Mojab|first2=Shahrzad|title=Institutional ethnography: pursuing a Marxist-feminist analysis of consciousness|url=http://www.leeds.ac.uk/educol/documents/172300.pdf|website=Paper presented at the 38th Annual SCUTREA Conference, 2–4 July 2008 University of Edinburgh|access-date=5 January 2018|تاريخ الأرشيف=6 January 2018|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20180106064211/http://www.leeds.ac.uk/educol/documents/172300.pdf|url-status=dead|خونديځ نېټه=6 January 2018|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20180106064211/http://www.leeds.ac.uk/educol/documents/172300.pdf|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20180106064211/http://www.leeds.ac.uk/educol/documents/172300.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106064211/http://www.leeds.ac.uk/educol/documents/172300.pdf}}</ref><ref>{{cite book|last1=Smith|first1=Dorothy E.|title=The everyday world as problematic a feminist sociology|date=2012|publisher=Northeastern University Press|location=Boston|isbn=978-1-55553-794-4|page=121}}</ref><ref>{{cite journal|jstor=10.1525/sp.2006.53.3.294|title=Introduction: What is Institutional Ethnography?|url=https://archive.org/details/sim_social-problems_2006-08_53_3/page/294|journal=Social Problems|volume=53|issue=3|pages=294–298|doi=10.1525/sp.2006.53.3.294|last1=Devault|first1=Marjorie L.|year=2006}}</ref><ref name="Trenerry">{{cite web|last1=Trenerry|first1=Ruth|title=A Portfolio of Research Career-work: An Institutional Ethnography exploring women's 'career' activity in the paid workplace|url=http://search.ror.unisa.edu.au/media/researcharchive/open/9915951817001831/53111917800001831|website=School of Education Division of Education, Arts and Social Sciences University of South Australia|date=2011|access-date=5 January 2018}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Walby">{{cite journal|last1=Walby|first1=Kevin|title=On the Social Relations of Research|journal=Qualitative Inquiry|date=29 June 2016|volume=13|issue=7|pages=1008–1030|doi=10.1177/1077800407305809|s2cid=143598915}}</ref> == واکمنې اړيکې == سميت همدا راز د واکمنو اړیکو تصور وړاندې کړی دی، اداري ټولګې کومې چې «د ادارې د هرې ورځې کار او د هغو خلکو ژوند همغږي کوي، کوم چې د اداري نظم تابع دي». دا له ټولنې سره مرسته کوي چې تر مديريت لاندې او منظمه وي، د بېلګې په ډول د بيروکراسۍ نظامونه او مديريت.<ref name="blackwellrulingrelations">{{cite web|last1=DeVault|first1=Marjorie|title=Ruling Relations|url=http://www.blackwellreference.com/public/tocnode?id=g9781405124331_chunk_g978140512433124_ss1-82|website=Blackwell Encyclopedia of Sociology}}</ref><ref>{{cite journal|url=https://www.socwork.net/sws/article/view/75/334|title=Sexuality and the 'Relations of Ruling': Using Institutional Ethnography to Research Lesbian and Gay Foster Care and Adoption|last1=Hicks|first1=Stephen|journal=Social Work & Society|date=31 December 2009|volume=7|issue=2|pages=234–245|language=en|issn=1613-8953|access-date=19 July 2020}}</ref> == د شعور وېش == وېش يا انشعاب په دوه برخو يا څانګو باندې د ويشلو په ډول تعريف شوی دی. د شعور د وېش په حالت کې، په ځانګړي ډول د نقطه نظر د اند په اړوند، له دې څخه موخه د ښځو لپاره د وجود د دوه طريقو بېلتون دی. له دې امله چې ټولنپوهنه د نارينه وو تر واک لاندې ډګر دی، په همدې بنسټ ښځې د کور د مېرمنو او مېندو په توګه د خپلې متوقعې ونډې پر مخ وړلو لپاره مبارزه وکړي او د کور له سيمه ييزې داېرې څخه د ټولنې «له سيمه ييزې څخه ورهاخوا» داېرې ته ولېږدېږي. په همدې بنسټ ښځې خپل شعور په دوه برخو وېشي، تر څو وکولای شي په ټولنه او او د ټولنپوهنې به ډګرونو کې خپل خانونه د باشعوره او پوهو انسانانو په توګه ثابت کړي.<ref>{{cite web|title=Bifurcation|url=http://wordnik.com/words/bifurcation|website=Wordnik.com|access-date=5 January 2018|archive-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106072144/http://wordnik.com/words/bifurcation|url-status=dead}}</ref><ref>Mann, D. (2008). ''Understanding society: A survey of modern social theory''. Don Mills, Ont.: Oxford University Press.</ref><ref name="Bowell">{{cite web|last1=Bowell|first1=T.|title=Feminist Standpoint Theory|url=http://www.iep.utm.edu/fem-stan/|website=Internet Encyclopedia of Philosophy|access-date=5 January 2018}}</ref> == سرچينې == r4en23e1xz69k37ll0ljo66wzb1uz1x 0 85631 368455 365135 2026-08-22T00:05:46Z ~2026-45621-75 40470 368455 wikitext text/x-wiki پښتو ولسي سندرې (Pashto Folk Songs) [[پښتو]] <small>ولسي سندرې د پښتنو د شفاهي ادبیاتو او کلتوري هویت هغه بډایه برخه ده چې د ولس رښتیني احساسات، تاریخي حماسې او ټولنیز ژوند له موسیقۍ سره په همغږۍ کې انځوروي.</small> ---- {| class="infobox" style="margin-left: auto; margin-right: auto; width:25em; border:2px solid #202122; background-color:#ffffff; color:#000000; line-height:1.6em; text-align:center;" ! style="background-color:#202122; color:#ffffff; padding:0.6em; font-size:130%;" |پښتو ولسي سندرې |- | style="background-color:#f8f9fa; font-weight:bold; font-size:110%; padding:0.4em; border-top:1px solid #202122;" |Pashto Folk Music & Ethno-Poetics |} پښتو ولسي سندرې د پښتنو د ټولنیز او کلتوري ژوند نه بېلېدونکې برخه ده. دا سندرې چې ډېری یې له نسلونو راهیسې په شفاهي ډول راپاتې دي، د پښتو ژبې د [[موسیقي]] او شعري اصنافو د بډاینې اصلي سرچینه ګڼل کېږي. ولسي سندرې یوازې د ساتېرۍ وسیله نه ده، بلکې د تاریخي پېښو، ملي مبارزو او د پښتني ژوند د [[فلسفه]] یو ژوندی مستند ارشیف دی. علمي او هنري ارزښت ولسي سندرې په نړیوالو اکاډمیکو او ادبي مرکزونو کې د لاندې ځانګړنو له امله د پام وړ دي: تاریخي مستند سازي: ډېرې ولسي سندرې لکه بدلې او غاړې د استعمار پر وړاندې د پښتنو د مبارزو او مهمو تاریخي جګړو رښتیني راپورونه وړاندې کوي. ټولنیزه هنداره: دا سندرې د پښتنې د زړه غږ، د هجرت دردونه، د مېړانې ننګ او د میلمه پالنې دودونه په خورا ساده او اغېزناکه ژبه بیانوي. هنري تنوع: د ولسي سندرو تال او موسیقي د اسیا په کچه ځانګړی مقام لري چې د رباب، منګي او ډول په څېر د محلي وسایلو سره په همغږۍ کې ویل کېږي. د ولسي سندرو مشهور اصناف پښتو ولسي سندرې په بېلابېلو قالبونو کې وړاندې کېږي: لنډۍ (ټپه): د پښتو ولسي سندرو تر ټولو مشهور او خوږ صنف چې شاعر یې معلوم نه وي او د ولس ګډ مال دی. بدله: یو اوږد منظوم داستان چې د حماسو او عشقي کیسو د بیان لپاره کارول کېږي. [[پښتو چاربیته]] او سروکې: هغه رنګین او تال لرونکي اصناف چې په حجرو او د خوشالۍ په مراسمو کې د ولسي سندرغاړو لخوا ویل کېږي. اړوند موضوعات [[پښتو اولسي ادب|پښتو ولسي ادبیات]] [[پښتونولي|پښتونولي او موسیقي]] د پښتو شعري اصناف پښتني دودونه او سندرې نړیوالې او رسمي علمي سرچینې (Global Official Sources) [https://pashto.org.pk/ Pashto Academy Journal: د پښتو ولسي سندرو او ادبیاتو علمي څېړنې] [https://ku.edu.af/sites/default/files/2025-11/1402%20Wazhma%20Journal.pdf د کابل پوهنتون وږمه مجله: د پښتو ولسي موسیقۍ په اړه مقالې]{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [https://www.loc.gov/collections/afghanistan-manuscripts/ Library of Congress: د پښتو شفاهي سندرو او فولکلوریکو ریکارډونو مجموعه] [https://sprinpub.com/smjppe Sprin Multidisciplinary Journal: د پښتو کلتور او ولسي هنرونو په اړه علمي مقالې] [https://www.asa.gov.af/ د افغانستان د علومو اکاډمي (Academy of Sciences of Afghanistan)] [https://aghalibrary.com/all-books/%D9%BE%DA%9A%D8%AA%D9%88 اغا ډیجیټل کتابتون: د پښتو منظومو داستانونو او سندرو ټولګه] [https://benawa.com/pashto/library/ بېنوا کتابتون: د پښتو ولسي ادبیاتو او موسیقۍ مراجع] [https://karkaiacademy.com/archives/1523 کړکۍ اکاډمي: د پښتو ادبیاتو او ولسي هنرونو ډیجیټل ارشیف] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260115170658/https://karkaiacademy.com/archives/1523 |date=2026-01-15 }} [https://ketabton.com/books/DrEOSFXw6dA کتابتون: د پښتو ادبیاتو ډیجیټل سرچینه] [https://easylibrary.org/ Easy Library: د پښتو ولسي ادبیاتو د پی ډي ایف (PDF) مرکز] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250906035318/https://easylibrary.org/ |date=2025-09-06 }} [https://t.me/HamkarPashtoPdfLibrary د همکار پښتو کتابتون (تلګرام): د علمي او ادبي نسخو ارشیف] د ۱۹۸۶ کال پښتو موسیقي. <nowiki>https://youtu.be/4i28R14eyTU</nowiki> chqtmf6znexyqcm5wz35onhf3juoj93 0 87622 368449 2026-08-21T21:26:41Z Fahads1982 28745 د "local p = { ["system title"] = "[[Karachi Circular Railway]]", ["station format"] = { "%1 railway station", ["Drigh Road"] = "[[Drigh Road Junction railway station|Drigh Road Junction]]", }, ["lines"] = { ["_default"] = { ["color"] = "008B8B", ["title"] = "%1 line" }, ["Main"] = { ["title"] = "[[Karachi Circular Railway#Main line|Main line]]", ["color"] = "a9cce3", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Dabhej..." تورو مخ جوړ شو 368449 wikitext text/x-wiki local p = { ["system title"] = "[[Karachi Circular Railway]]", ["station format"] = { "%1 railway station", ["Drigh Road"] = "[[Drigh Road Junction railway station|Drigh Road Junction]]", }, ["lines"] = { ["_default"] = { ["color"] = "008B8B", ["title"] = "%1 line" }, ["Main"] = { ["title"] = "[[Karachi Circular Railway#Main line|Main line]]", ["color"] = "a9cce3", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Dabheji" }, ["Loop"] = { ["title"] = "[[Karachi Circular Railway#Loop line|Loop line]]", ["color"] = "e3a9af", ["left terminus"] = "Drigh Road Junction", ["right terminus"] = "Orangi", ["types"] = { ["unused"] = { ["title"] = "(closed 1999, reopening proposed)", ["circular"] = true, ["left terminus"] = "Clockwise", ["right terminus"] = "Anticlockwise", }, } }, ["Malir"] = { ["title"] = "[[Karachi Circular Railway#Malir line|Malir line]]", ["color"] = "a9e3c0", ["left terminus"] = "Malir", ["right terminus"] = "Malir Cantonment" }, } } return p th0h3qjdg25jrlqv4q2s18ly931qgsr 0 87623 368450 2026-08-21T21:26:49Z Fahads1982 28745 د "local QQQQ = "<span class=error>????</span>" local nf = "font-size: 180%; font-family:Helvetica, Arial, sans-serif; font-weight: bold; line-height: 150%; background-color:#09143C; color:#FFF;" local p = { ["system title"] = "[[Lahore Metro]]", ["system icon"] = "", ["system color"] = "", ["name format"] = { ["orange"] = nf .. "border-top: 10px solid #FFA500;" }, ["system color"] = "", ["header background color"] = "EEEEEE", ["station format"] = {..." تورو مخ جوړ شو 368450 wikitext text/x-wiki local QQQQ = "<span class=error>????</span>" local nf = "font-size: 180%; font-family:Helvetica, Arial, sans-serif; font-weight: bold; line-height: 150%; background-color:#09143C; color:#FFF;" local p = { ["system title"] = "[[Lahore Metro]]", ["system icon"] = "", ["system color"] = "", ["name format"] = { ["orange"] = nf .. "border-top: 10px solid #FFA500;" }, ["system color"] = "", ["header background color"] = "EEEEEE", ["station format"] = { "%1 (Lahore Metro)", }, ["lines"] = { ["_default"] = { ["title"] = "[[%1 Line (Lahore Metro)|%1 Line]]", ["left terminus"] = QQQQ, ["right terminus"] = QQQQ, }, ["Orange"] = { ["color"] = "FFA500", ["left terminus"] = "Dera Gujran Terminal", ["right terminus"] = "Ali Town Terminal", }, }, ["aliases"] = { ["orange"] = "Orange", } } return p 6pc2yfppjo7usiuqduo10mf2umwf52v 0 87624 368451 2026-08-21T21:26:55Z Fahads1982 28745 د "local p = { ["system title"] = "[[Pakistan Railways]]", ["name format"] = "font-size: 150%; font-family:Helvetica, sans; font-weight: bolder; line-height: 120%; color: #FFFFFF; background-color:#7FB17F; padding: 0.3em 0;", ["header background color"] = "f2f7e8", ["header text color"] = "000000", ["station format"] = { "%1 railway station", ["Dadu"] = "Dadu railway station (Pakistan)", ["Jammu"] = "[[Jammu]]", ["Walton"] = "Walton railway station (..." تورو مخ جوړ شو 368451 wikitext text/x-wiki local p = { ["system title"] = "[[Pakistan Railways]]", ["name format"] = "font-size: 150%; font-family:Helvetica, sans; font-weight: bolder; line-height: 120%; color: #FFFFFF; background-color:#7FB17F; padding: 0.3em 0;", ["header background color"] = "f2f7e8", ["header text color"] = "000000", ["station format"] = { "%1 railway station", ["Dadu"] = "Dadu railway station (Pakistan)", ["Jammu"] = "[[Jammu]]", ["Walton"] = "Walton railway station (Pakistan)", ["Warburton"] = "Warburton (Pakistan) railway station" }, ["lines"] = { ["_default"] = { ["color"] = "7FB17F", ["title"] = "[[%1 Line]]" }, ["Akbar Bugti"] = { ["title"] = "[[Akbar Express]]", ["left terminus"] = "Quetta", ["right terminus"] = "Lahore Junction" }, ["Allama Iqbal"] = { ["title"] = "[[Allama Iqbal Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Sialkot Junction" }, ["Attock Passenger"] = { ["title"] = "[[Attock Passenger]]", ["left terminus"] = "Mari Indus", ["right terminus"] = "Attock City Junction" }, ["Awam"] = { ["title"] = "[[Awam Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Peshawar Cantonment" }, ["Badin"] = { ["title"] = "[[Badin Express]]", ["left terminus"] = "Hyderabad Junction", ["right terminus"] = "Badin" }, ["Bahauddin Zakaria"] = { ["title"] = "[[Bahauddin Zakaria Express]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Multan Cantonment" }, ["Bolan Mail"] = { ["title"] = "[[Bolan Mail]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Quetta" }, ["Chaman Mixed"] = { ["title"] = "[[Chaman Mixed]]", ["left terminus"] = "Quetta", ["right terminus"] = "Chaman" }, ["Fareed"] = { ["title"] = "[[Fareed Express]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Lahore Junction" }, ["Green Line Express"] = { ["title"] = "[[Green Line Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Islamabad" }, ["Hazara"] = { ["title"] = "[[Hazara Express]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Havelian" }, ["Islamabad"] = { ["title"] = "[[Islamabad Express]]", ["left terminus"] = "Lahore Junction", ["right terminus"] = "Islamabad" }, ["Jaffar"] = { ["title"] = "[[Jaffar Express]]", ["left terminus"] = "Quetta", ["right terminus"] = "Peshawar Cantonment" }, ["Karachi"] = { ["title"] = "[[Karachi Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Lahore Junction" }, ["Karakoram"] = { ["title"] = "[[Karakoram Express]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Lahore Junction" }, ["Khushal Khan Khattak"] = { ["title"] = "[[Khushhal Khan Khattak Express]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Peshawar Cantonment" }, ["Khyber Mail"] = { ["title"] = "[[Khyber Mail (passenger train)|Khyber Mail]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Peshawar Cantonment" }, ["Khyber Steam"] = { ["title"] = "[[Khyber train safari|Khyber Steam Safari]]", ["left terminus"] = "Peshawar Cantonment", ["right terminus"] = "Attock Khurd" }, ["Margalla"] = { ["title"] = "[[Margalla Express]]", ["left terminus"] = "Lahore Junction", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Mehr"] = { ["title"] = "[[Mehr Express]]", ["left terminus"] = "Multan Cantonment", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Millat"] = { ["title"] = "[[Millat Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Malakwal Junction" }, ["Night Coach Express"] = { ["title"] = "[[Night Coach Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Lahore Junction" }, ["Pakistan"] = { ["title"] = "[[Pakistan Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Rawal"] = { ["title"] = "[[Rawal Express]]", ["left terminus"] = "Lahore Junction", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Shalimar"] = { ["title"] = "[[Shalimar Express (Pakistan)|Shalimar Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Lahore Junction" }, ["Subak Kharam"] = { ["title"] = "[[Subak Kharam Express]]", ["left terminus"] = "Lahore Junction", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Subak Raftar"] = { ["title"] = "[[Subak Raftar Express]]", ["left terminus"] = "Lahore Junction", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Sukkur"] = { ["title"] = "[[Sukkur Express]]", ["left terminus"] = "Karachi City", ["right terminus"] = "Jacobabad Junction" }, ["Tezgam"] = { ["title"] = "[[Tezgam]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Rawalpindi" }, ["Thar"] = { ["title"] = "[[Thar Express]]", ["left terminus"] = "Karachi Cantonment", ["right terminus"] = "Zero Point" }, -- ML 1 ["Karachi–Peshawar"] = { ["color"] = "4444CC", ["left terminus"] = "Kiamari", ["right terminus"] = "Peshawar Cantonment" }, -- ML 2 ["Kotri–Attock"] = { ["color"] = "cc44cc", ["left terminus"] = "Kotri Junction", ["right terminus"] = "Attock City Junction" }, -- ML 3 ["Rohri–Chaman"] = { ["color"] = "44cc44", ["left terminus"] = "Rohri Junction", ["right terminus"] = "Chaman" }, -- ML 4 ["Quetta–Taftan"] = { ["color"] = "cc4444", ["left terminus"] = "Quetta", ["right terminus"] = "Zahedan" }, -- Other ["Dandot Light"] = { ["title"] = "[[Dandot Light Railway]]", ["color"] = "a6acaf", ["left terminus"] = "Dandot", ["right terminus"] = "Chalisa Junction" }, ["Gharibwal Cement Works"] = { ["title"] = "[[Gharibwal]] Cement Works", ["color"] = "17202a", ["left terminus"] = "Haranpur Junction", ["right terminus"] = "Gharibwal" }, ["Malakwal–Bhera"] = { ["title"] = "[[Malakwal–Bhera Railway]]", ["color"] = "99cc33", ["left terminus"] = "Malakwal Junction", ["right terminus"] = "Bhera" }, ["Nowshera–Dargai"] = { ["title"] = "[[Nowshera–Dargai Railway]]", ["color"] = "3CB371", ["left terminus"] = "Nowshera Junction", ["right terminus"] = "Dargai" }, ["Khushalgarh–Kohat–Thal"] = { ["title"] = "[[Khushalgarh–Kohat–Thal Railway]]", ["color"] = "2471a3", ["left terminus"] = "Golra Sharif Junction", ["right terminus"] = "Thal" }, ["Larkana–Jacobabad Light"] = { ["title"] = "[[Larkana–Jacobabad Light Railway]]", ["color"] = "f1ff33", ["left terminus"] = "Larkana Junction", ["right terminus"] = "Jacobabad Junction" }, ["Taxila–Khunjerab"] = { ["title"] = "[[Khunjerab Railway|Taxila–Khunjerab Line]]", ["color"] = "fdea01", ["left terminus"] = "Taxila Cantonment Junction", ["right terminus"] = "Khunjerab Junction" }, -- Branch lines, ["Bahawalnagar–Fort Abbas Branch"] = { ["color"] = "F6CEF5", ["left terminus"] = "Bahawalnagar Junction", ["right terminus"] = "Fort Abbas" }, ["Bannu–Tank Branch"] = { ["color"] = "d7bde2", ["left terminus"] = "Bannu", ["right terminus"] = "Tank Junction" }, ["Daud Khel–Lakki Marwat Branch"] = { ["color"] = "FF7F50", ["left terminus"] = "Daud Khel Junction", ["right terminus"] = "Laki Marwat Junction" }, ["Hyderabad–Badin Branch"] = { ["color"] = "cad089", ["left terminus"] = "Kotri Junction", ["right terminus"] = "Badin" }, ["Hyderabad–Khokhrapar Branch"] = { ["color"] = "d0b389", ["left terminus"] = "Kotri Junction", ["right terminus"] = "Zero Point" }, ["Islamabad–Muzaffarabad Branch"] = { ["color"] = "FAFAFA", ["left terminus"] = "Nur (Rawalpindi)", ["right terminus"] = "Islamabad" }, ["Khanewal–Wazirabad Branch"] = { ["color"] = "d4ff00", ["left terminus"] = "Khanewal Junction", ["right terminus"] = "Wazirabad Junction" }, ["Lahore–Wagah Branch"] = { ["color"] = "0bfb8a", ["left terminus"] = "Lahore Junction", ["right terminus"] = "Wagah" }, ["Lodhran–Khanewal Chord"] = { ["color"] = "FFFF00", ["left terminus"] = "Lodhran Junction", ["right terminus"] = "Khanewal Junction" }, ["Lodhran–Raiwind Branch"] = { ["color"] = "ffbf00", ["left terminus"] = "Lodhran Junction", ["right terminus"] = "Raiwind Junction" }, ["Malakwal–Khushab Branch"] = { ["color"] = "f9e79f", ["left terminus"] = "Malakwal Junction", ["right terminus"] = "Khushab Junction" }, ["Samasata–Amruka Branch"] = { ["color"] = "D8F6CE", ["left terminus"] = "Samasata Junction", ["right terminus"] = "Amruka" }, ["Sangla Hill–Kundian Branch"] = { ["color"] = "90EE90", ["left terminus"] = "Sangla Hill Junction", ["right terminus"] = "Kundian Junction" }, ["Shahdara Bagh–Chak Amru Branch"] = { ["color"] = "C70039", ["left terminus"] = "Shahdara Bagh Junction", ["right terminus"] = "Chak Amru" }, ["Shahdara Bagh–Sangla Hill Branch"] = { ["color"] = "000080", ["left terminus"] = "Shahdara Bagh Junction", ["right terminus"] = "Sangla Hill Junction" }, ["Sher Shah–Kot Addu Branch"] = { ["color"] = "6B8E23", ["left terminus"] = "Sher Shah Junction", ["right terminus"] = "Kot Adu Junction" }, ["Shorkot–Lalamusa Branch"] = { ["color"] = "380B61", ["left terminus"] = "Shorkot Cantonment Junction", ["right terminus"] = "Lala Musa Junction" }, ["Shorkot–Sheikhupura Branch"] = { ["color"] = "088A4B", ["left terminus"] = "Shorkot Cantonment Junction", ["right terminus"] = "Qila Sheikhupura Junction" }, ["Wazirabad–Narowal Branch"] = { ["color"] = "A0522D", ["left terminus"] = "Wazirabad Junction", ["right terminus"] = "Narowal Junction" }, -- Defunct ["Kandahar State"] = { ["title"] = "[[Kandahar State Railway]]", ["color"] = "f7dc6f", ["left terminus"] = "Sibi Junction", ["right terminus"] = "Zardalu" }, ["Khyber Pass"] = { ["title"] = "[[Khyber Pass Railway]]", ["note-mid"] = "(defunct)", ["color"] = "a6e4ea", ["left terminus"] = "Peshawar City", ["right terminus"] = "Landi Khana" }, ["Jammu–Sialkot"] = { ["title"] = "[[Jammu–Sialkot line]]", ["note-mid"] = "(defunct)", ["color"] = "000000", ["left terminus"] = "Jammu", ["right terminus"] = "Sialkot Junction" }, ["Khanpur–Chachran"] = { ["title"] = "[[Khanpur–Chachran Railway]]", ["note-mid"] = "(defunct)", ["color"] = "8053ac", ["left terminus"] = "Khanpur", ["right terminus"] = "Chachran" }, ["Mandra–Bhaun"] = { ["title"] = "[[Mandra–Bhaun Railway]]", ["note-mid"] = "(defunct)", ["color"] = "00bfff", ["left terminus"] = "Mandra Junction", ["right terminus"] = "Bhaun" }, ["Mirpur Khas–Nawabshah"] = { ["title"] = "[[Mirpur Khas–Nawabshah Railway]]", ["note-mid"] = "(defunct)", ["color"] = "FA8072", ["left terminus"] = "Mirpur Khas", ["right terminus"] = "Nawabshah" }, ["Zhob Valley"] = { ["title"] = "[[Zhob Valley Railway]]", ["note-mid"] = "(defunct)", ["color"] = "669999", ["left terminus"] = "Bostan Junction", ["right terminus"] = "Zhob" } }, ["aliases"] = { ["akbarbugti"] = "Akbar Bugti", ["allamaiqbal"] = "Allama Iqbal", ["attockpassenger"] = "Attock Passenger", ["awam"] = "Awam", ["badin"] = "Badin", ["bahauddinzakaria"] = "Bahauddin Zakaria", ["bolanmail"] = "Bolan Mail", ["chamanmixed"] = "Chaman Mixed", ["fareed"] = "Fareed", ["greenlineexpress"] = "Green Line Express", ["hazara"] = "Hazara", ["islamabad"] = "Islamabad", ["jaffar"] = "Jaffar", ["karachi"] = "Karachi", ["karakoram"] = "Karakoram", ["khushalkhankhattak"] = "Khushal Khan Khattak", ["khybermail"] = "Khyber Mail", ["khybersteam"] = "Khyber Steam", ["margalla"] = "Margalla", ["mehr"] = "Mehr", ["millat"] = "Millat", ["nightcoachexpress"] = "Night Coach Express", ["pakistan"] = "Pakistan", ["rawal"] = "Rawal", ["shalimar"] = "Shalimar", ["subakkharam"] = "Subak Kharam", ["subakraftar"] = "Subak Raftar", ["sukkur"] = "Sukkur", ["tezgam"] = "Tezgam", ["thar"] = "Thar", ["ml1"] = "Karachi–Peshawar", ["ml2"] = "Kotri–Attock", ["ml3"] = "Rohri–Chaman", ["ml4"] = "Quetta–Taftan", } } return p o32k0t0ynxc0mepk0bbycvy2vbdzdaa 0 87625 368452 2026-08-21T21:27:03Z Fahads1982 28745 د "local p = { ["system title"] = "[[Peshawar Circular Railway]]", ["station format"] = { "%1 railway station" }, ["lines"] = { ["main"] = { ["color"] = "6d6d6d", ["title"] = "", ["note-mid"] = "(proposed)", ["left terminus"] = "Peshawar Cantonment", ["right terminus"] = "Charsadda" } }, ["aliases"] = { [""] = "main", ["_"] = "main", ["-"] = "main", ["pcr"] = "main" } } return p" تورو مخ جوړ شو 368452 wikitext text/x-wiki local p = { ["system title"] = "[[Peshawar Circular Railway]]", ["station format"] = { "%1 railway station" }, ["lines"] = { ["main"] = { ["color"] = "6d6d6d", ["title"] = "", ["note-mid"] = "(proposed)", ["left terminus"] = "Peshawar Cantonment", ["right terminus"] = "Charsadda" } }, ["aliases"] = { [""] = "main", ["_"] = "main", ["-"] = "main", ["pcr"] = "main" } } return p 7ame3xlvehrjj1oncfto3xhzen1u8mg 3 87626 368454 2026-08-21T23:19:09Z ښه راغلاست پیغام ورکوونکی 11444 د يوه نوي کارن د خبرواترو مخ کې د [[ښه راغلئ|ښه راغلاست پيغام]] ورگډوي 368454 wikitext text/x-wiki {{ښه راغلئ|realName=|name=بهمن طوفان}} -- <span style="font-family: MCS Quds SU normal; font-size: 15px; text-shadow: silver 0.2em 0.2em 0.1em;"> '''[[کارن:Af420|<font color="black">'''Af420''']]''' </span> ^{<font face="MCS Quds SU normal" size="3">'''[[د کارن خبرې اترې:Af420|<font color="#69 69 69">'''اړیکه''']] '''</font>} ۲۱ اگست ۲۰۲۶، گړۍ ۲۳:۱۹ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) s8epii34tbt679mw05aqnzxneb5bm6y 10 87627 368460 2026-08-22T03:40:18Z شاه زمان پټان 26102 شاه زمان پټان د [[کينډۍ:Unreferenced section]] مخ [[کينډۍ:بې سرچينې برخه]] ته ولېږداوه: نوم پښتو ته وژباړل شو 368460 wikitext text/x-wiki #مخګرځ [[کينډۍ:بې سرچينې برخه]] c46t5bsfuyk2y60rhm1amiz0f36ccey