کوسټاریکا

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ps">
  <siteinfo>
    <sitename>ويکيپېډيا</sitename>
    <dbname>pswiki</dbname>
    <base>https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">رسنۍ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ځانگړی</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">د کارن خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ويکيپېډيا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">د ويکيپېډيا خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">دوتنه</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">د دوتنې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مېډياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">د مېډياويکي خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">کينډۍ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">د کينډۍ خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">لارښود</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">د لارښود خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">وېشنيزه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">د وېشنيزې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">تانبه</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">د تانبې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">مهال‌ليک</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">د مهال‌ليک خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">چلنوال</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">د چلنوال خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">پېښه</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">د پېښې خبرې اترې</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>کوسټاریکا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2779</id>
    <revision>
      <id>368818</id>
      <parentid>357444</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T02:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>368818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17483" sha1="3y941vsb0ln14tlh9ntrwz6xz4tenxe" xml:space="preserve">{{هراړخيز مالوماتبکس}}[[File: LocationCostaRica.svg|thumb|310px]]کوسټا ریکا (بریتانیا: /ˌkɒstə ˈriːkə/، US: /ˌkoʊstə/ (واورئ  )؛ هسپانوي: [ˈkosta ˈrika]؛ په لفظي بڼه &quot;بډایه ساحل&quot;، )په رسمي ډول د کوسټا ریکا جمهوریت (هسپانوي: República de Costa Rica)، نوموړی په مرکزي امریکا کې پروت یو هېواد دی، په شمال کې د نیکاراګوا، په شمال ختیځ کې د کارابین بحیرې، په سویل ختیځ کې پاناما، په سویل لویدیځ کې له آرام سمندر  او د او د کوکوس ټاپو په سویل کې له اکوادور سره سمندري پوله لري. دا هېواد د 51,060 کیلومتره مربع (19,710 میل مربع) په مساحت کې شاوخوا پنځه ملیونه نفوس لري. د اټکل له مخې 333,980 خلک په پلازمینه او ترټولو لوی ښار سان جوز کې ژوند کوي، چې شاوخوا دوه میلیونه خلک یې د پلازمېنې چاپېره  په لویو ښاري سیمو کې ژوند کوي.&lt;ref name=&quot;worldscapitalcities.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.worldscapitalcities.com/capital-facts-for-san-jose-costa-rica/|title=Capital Facts for San José, Costa Rica|date=18 October 2017|access-date=6 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413020706/https://www.worldscapitalcities.com/capital-facts-for-san-jose-costa-rica/|archive-date=13 April 2020|url-status=dead}}{{Full citation needed|date=October 2018}}&lt;/ref&gt;

کوسټاریکا یو خپلواکه دولت دی چې د اساسي قانون پر بنسټ ولاړ د یو واحد ولسمشریز جمهوریت درلودونکی دی. نوموړی هېواد د خپل اوږدمهاله او باثباته ډیموکراسۍ او د لوړو تحصیلاتو درلودونکي کاري ځواک په درلودو شهرت لري. دغه هېواد د خپلې بودیجې (2016م) شاوخوا 6.9٪ په ښوونه باندې لګوي، چې په نړیواله کچه په منځني ډول 4.4٪ کېږي. د نوموړي هېواد اقتصاد، چې یو وخت په کرنه پورې تړلی ؤ، ډېر پراخ شوی، چې مالي سکټور، د بهرنیو شرکتونو لپاره کارپوریټ خدمتونه، درمل جوړونه، او ایکوتوریزم په شمول سکټورونه شاملوي. ډیری بهرني تولیدي او خدماتي شرکتونه د کوسټا ریکا د آزادې سوداګرۍ په زونونو (FreeTrade Zones) کې فعالیت کوي چیرې چې دوی د پانګوونې او مالیې د هڅونې(تخفیف او معافیت) څخه ګټه پورته کوي. &lt;ref name=&quot;cinde.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cinde.org/en/why/incentives|title=The Investment Promotion Agency of Costa Rica|website=www.cinde.org|access-date=2022-05-13|archive-date=2017-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807232641/http://www.cinde.org/en/why/incentives|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;seattletimes.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.seattletimes.com/business/amazon/amazon-invests-in-costa-rica-as-it-carves-itself-a-profitable-niche-in-the-world-economy/|title=Amazon invests in Costa Rica as tiny nation carves out profitable niche in world economy|date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;

په کوسټا ریکا کې په 16مه پیړۍ کې د هسپانوي واکمنۍ لاندې راتلو څخه مخکې د هغه هېواد اصلي اوسېدونکي میشت وو، چې تر خپلواکۍ پورې د مکسیکو لومړۍ سترواکۍ د یوې برخې په توګه یوه استعماري کالونۍ پاتې شوه، ورپسې یې د مرکزي امریکا فدرالي جمهوریت غړیتوب درلود، چې له هغه ځایه یې په 1847ز کې په رسمي توګه خپلواکي اعلان کړه. په 1948ز کې د کوسټاریکا د داخلي جګړې په تعقیب یې په 1949ز کې خپل پوځ په مکمله توګه ړنګ کړ او یوازې د ګوتو په شمېر هغو خپلواکو هېوادونو څخه یو شمېرل کېږي، چې د فعال پوځ له درلودو پرته جوړ شو.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.elespiritudel48.org/docu/h013.htm|author=El Espíritu del 48|title=Abolición del Ejército|access-date=9 March 2008|language=es|archive-date=9 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110909091956/http://www.elespiritudel48.org/docu/h013.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=9 June 2009|url=http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/CR/defense.html|title=Costa Rica|publisher=World Desk Reference|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080211185659/http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/CR/defense.html|archive-date=11 February 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=9 June 2009|url=http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|title=Costa Rica|publisher=Uppsala University|تاريخ الأرشيف=10 May 2011|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|url-status=dead|خونديځ نېټه=10 May 2011|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas}}&lt;/ref&gt;

دغه هیواد په پرله پسې توګه د بشري پرمختیا په شاخص (HDI) کې ښه ځلېدلی، په 2020 کې په نړۍ کې دوه شپېتم (62) او په لاتینې امریکا کې پنځم ځای لري.  همداراز د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام (UNDP) له خوا هم یادونه شوې چې د ورته عاید په کچه د نورو هیوادونو په پرتله یې خورا لوړ بشري پرمختګ ترلاسه کړی، د بشري پراختیا او نابرابرۍ په اړه د سیمې د منځنۍ کچې په پرتله ښه ریکارډ لري.  دا هېواد په پرتلیزه بڼه د ډیموکراسۍ د وضعیت، د رسنیو ازادۍ او موضوعي خوښۍ په برخو کې هم ښه ځلېدلی دی. نوموړی هېواد د رسنیو د آزادۍ د شاخص له مخې په نړیواله کچه اووم ځای لري، د نړۍ د آزادۍ شاخص له مخې 37م ترټولو ډېموکراتیک هیواد دی او د نړۍ د خوښۍ راپور کې 12م(دولسم) خوشحاله هیواد دی.&lt;ref name=&quot;HDI10&quot;&gt;{{cite book|title=Table 1: Human development index 2010 and its components|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20101108160356/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf|archive-date=8 November 2010|access-date=6 November 2010|author=UNDP Human Development Report 2010|pages=5, 49, 144}}&lt;/ref&gt;

== تاریخچه ==

=== د کولمب څخه مخکې دوره ===
تاریخ پوهانو د کوسټا ریکا اصلي خلک د منځنۍ ساحې پورې اړوند په توګه طبقه بندي کړي ، چیرې چې د میزو امریکایی او اندیان اصلي کلتورونه سره یوځای شوي. په دې وروستیو کې، د کلمب څخه مخکې کوسټا ریکا هم د استمو- کولمبیا(Isthmo-Colombian Area) سیمې د یوې برخې په توګه تشرېح شوي.

د تیږو وسیلې، په کوسټا ریکا کې د انسان د هستوګنې ترټولو زړو شواهدو په توګه، د توریالبا په دره کې له 10,000ق.م څخه تر 7,000ق.م کلونو پورې د ښکار د مختلفو ډلو له راتګ سره تړاو لري. د کلوویس کلتور اړوند نېزې او له سوېلي امریکا نه د غشو شتون دا احتمال ورکوي چې په دې سیمه کې دوو مختلفو کلتورونو یوځای شتون درلود.&lt;ref name=&quot;precolumbian1&quot;&gt;{{harvnb|Botey Sobrado|2002|pp=30–31|sp=yes}}&lt;/ref&gt;

د کرهڼې شواهد په هغو وګړو کې چې شاوخوا 5,000 کاله مخکې یې په کوسټا ریکا کې ژوند کاوه، راڅرګند شوي. دوی په عمده توګه تیوبر او رېښې کرلې دي. له میلاد څخه مخکې له لومړۍ او دوهمې زریزې څخه لا پخوا د کروندګرو ټولنې شتون درلود. خو دا ټولنې کوچینې او تیت وې، که څه هم په سیمه کې د اصلي معیشت په توګه د ښکار کولو او راټولولو څخه کرهڼې ته د لېږد وخت لا تر اوسه نا څرګند دی. &lt;ref name=&quot;precolumbian2&quot;&gt;{{harvnb|Botey Sobrado|2002|p=32|sp=yes}}&lt;/ref&gt;

د لوښو لومړنۍ کارونې شاوخوا 2000ق.م څخه تر 3000ق.م پورې ښکاري. د لوښو پاتې شوني، استوانه اي ګلدانونه، تختې، کدو ډوله ګلدانونه او د ګلدانونو نور ډولونه چې په لیکو سینګار شوي، کښل شوو انځورونو او ځینې یې د حیواناتو په بڼو جوړ دي، موندل شوي دي&lt;ref name=&quot;precolumban3&quot;&gt;{{harvnb|Botey Sobrado|2002|pp=32–33|sp=sí}}&lt;/ref&gt;

د کوسټا ریکا په عصري کلتور کې د ځایی خلکو اغیزه د نورو هیوادونو په پرتله یو څه لږ ده ځکه چې دا هیواد یو پیاوړی اصلي تمدن نلري تر څو یې د مرجع په توګه وکاروي. د اصلي اوسیدونکو ډیری برخه د هسپانوي ژبې استعماري ټولنې ته د یو بل سره د واده کولو له لارې جذب شوې، پرته له ځینو کوچنیو پاتې شونو څخه، چې ترټولو مهم یې د بریبري او بوروکا قومونه دي چې لاهم په سوېل ختیځ کې د کورډیلیرا ډی تالامانکا(Cordillera de Talamanca) په غرونو کې له پانامې سره پولې ته نږدې د کوسټا ریکا په سوېل ختيځه برخه کې  اوسیږي.

=== هسپانوي استعمار ===
د کوسټا ریکا نوم، چې په هسپانوي ژبه کې د &quot;بډایه ساحل&quot; معنا لري، د ځینې آثارو پر بنا د لومړي ځل لپاره د کریسټوف کولمب لخوا کارول شوی ؤ، کله چې نوموړی په 1502م کې د خپل وروستي سفر په بهیر کې کې د کوسټا ریکا ختیځو څنډو ته لاړ،  او د سرو زرو ګاڼو په اړه یې چې د ځایي اوسیدونکو لخوا اغوستل کېدې، معلومات تر لاسه کړل.  دا نوم امکان لري، د فاتح ګیل ګونزالیز ډیویلا (Gil González Dávila) څخه هم راغلی وي، چې په 1522 کې په لویدیځ ساحل کې ښکته شو، د ځايي خلکو سره مخامخ شو او  له دوی څخه يې یو مقدار سره زر څه نا څه د تاوتریخولي، غلا له لارې او ځینې وختونه د ځایی مشرانو څخه د ډالیو په توګه ترلاسه کړل.&lt;ref name=&quot;embassy2&quot;&gt;{{cite web|title=About Costa Rica|work=Embassy of Costa Rica in Washington DC|url=http://www.costarica-embassy.org/index.php?q=node/19|access-date=18 September 2012|archive-date=26 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120726030431/http://costarica-embassy.org/index.php?q=node/19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lp&quot;&gt;{{cite web|title=History of Costa Rica|work=Lonely Planet|url=http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|access-date=18 September 2012|تاريخ الأرشيف=21 January 2013|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|url-status=dead|خونديځ نېټه=21 January 2013|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Rojas, Eugenia Ibarra|title=Fronteras etnicas en la conquista de Nicaragua y Nicoya: entre la solidaridad y el conflicto 800 d.C.-1544.|url=https://www.google.com/books/edition/Fronteras_etnicas_en_la_conquista_de_Nic/IAcx6DtZba4C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=gil+gonzalez+davila+costa+rica&amp;pg=PA89&amp;printsec=frontcover|publisher=Universidad de Costa Rica.|year=2001|isbn=9789977676852}}&lt;/ref&gt;

د استعماري دورې په زیاتره موده کې ، کوسټا ریکا د ګواتیمالا د عامې کپتانۍ (Captaincy General of Guatemala) سویلي ولایت ؤ، چې د نوې هسپانیا د نائب السلطنه برخه ګڼل کېده. په حقیقت کې، عامه کپتاني د هسپانوي سترواکۍ د ننه په لویه کچه خپلواکه اداره وه. په ګواتیمالا کې د کپتانۍ له پلازمینې څخه د کوسټا ریکا فاصله، د هسپانوي سوداګریز قانون له مخې د هغه د سویلي ګاونډي پاناما سره د سوداګرۍ څخه قانوني ممانعت، بیا د نوې ګراناډا (یعنې کولمبیا) د نائب السلطنه  یوه برخه ګرځېدل، او د د سرو زرو او سپینو زرو په څېر د سرچینو نشتوالی، ټول هغه څه وو چې کوسټا ریکا یې د هسپانوي سترواکۍ په د ننه کې په یوه بې وزله، جلا شوې او لږ مېشته سیمه بدله  کړې وه. کوسټا ریکا په 1719م کې د یو هسپانوي والي ل خوا &quot;په ټوله امریکا کې ترټولو بې وزله او تر ټولو بدبخته هسپانوي کالونۍ&quot; وبلل شوه. &lt;ref&gt;{{cite book|title=Claudia Quirós. La Era de la Encomienda. Historia de Costa Rica. Editorial de la Universidad de Costa Rica. 1990.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;!--?REPEAT1?--&gt;{{cite book|author=Shafer, D. Michael|title=Winners and losers: how sectors shape the developmental prospects of states|url=https://archive.org/details/winnerslosershow00shaf|url-access=registration|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca, N.Y.|year=1994|isbn=978-0-8014-8188-8}}&lt;/ref&gt;

د کوسټا ریکا د بې وزلۍ تر شا بل مهم فکتور د پام وړ ځایی نفوس نشتوالی ؤ تر څو د اجباري کاري ځواک په توګه ترې کار اخیستل شوی وای، دا په دې مانا وه چې د کوسټا ریکا ډیری اصلي مېشته اوسیدونکي باید په خپلو ځمکو کې کار وکړي، چې په دې سره  د لویو هیکینډا (کروندو) د جوړولو مخه ونیول شوه. د دې ټولو دلیلونو لپاره، کوسټا ریکا، په لویه کچه، د هسپانوي تاج لخوا نه منل کیده او له پامه غورځول شوې وه او په یواځې ځان پراختیا ته پریښودل شوې وه. داسې انګیرل کیږي چې د دې دورې په موده کې شرایط د ډېر ځانګړي وضعیت د رامنځته کېدو لامل شوي چې د کوسټا ریکا ورباندې مشهوره شوې، پداسې حال کې چې په ورته وخت کې د کوسټا ریکا د نورو ګاونډیو په پرتله د لا ډیرې آزادې ټولنې په توګه د پراختیا لپاره مرحلې ته ننوتله. کوسټا ریکا یوه داسې &quot;کلیوالي ډیموکراسي&quot; شوه چې هیڅ مظلومه میستیزو(دو رګه) یا ځایي مېشته طبقه یې نه درلوده. ډېر وخت نه و تېر شوی چې هسپانوي الاصله اوسېدونکو غونډیو ته مخه کړه، هلته یې د ولکانیکي بهیرونو څخه پاتې بډایه خاوره او د ټیټو ځمکو په پرتله معتدل اقلیم وموند. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|title=Costa Rica – Cartago|publisher=Costarica.com|date=22 May 2009|access-date=26 June 2010|تاريخ الأرشيف=22 February 2008|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|url-status=dead|خونديځ نېټه=22 February 2008|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|archive-url=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/}}&lt;/ref&gt;

== سرچينې ==
&lt;references /&gt;
[[وېشنيزه:د منځنی امریکا هیوادونه]]
[[وېشنيزه:کوسټاریکا]]</text>
      <sha1>3y941vsb0ln14tlh9ntrwz6xz4tenxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>جلال اباد</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30372</id>
    <revision>
      <id>368822</id>
      <parentid>349921</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T04:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>368822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5539" sha1="cqtkoc47ge72z8mlp6vtzy0dj06g85n" xml:space="preserve">'''جلال آباد''' يا '''جلالکوټ''' د [[ننګرهار ولايت]] مرکز، د ټول [[افغانستان]] په کچه له کابل او کندهار وروسته درېيم ستر ښار او د ختيځ له سترو اقتصادي ښارونو څخه دی. دا ښار د [[کابل]] ولايت سره ۹۰ کيلومټره واټن لري، او همدا راز جلال اباد ښار د ختيځې برخې ولایتونو په مېنځ کې ډېر مهم ښار ګڼل کېږي.
{{مالومات
|رسمي ژبه= [[پښتو]]|انځور=جلال آباد ښار، شپنی ليد.jpg}}

جلال آباد له [[کابل]] او [[کندهار]] وروسته د هېواد درېيم ستر ښار دی. دغه ښار د معتدلې هوا او زیاتې زرغونتیا له امله په &quot;همېشه بهار&quot; نومول شوی. دا ښار يوولس ناحیې لري.

==اداري وېش==
==اقتصاد==
==تاريخ==

== وګړشمېرنه او قومونه ==
د اټکلونو له مخې دا ښار نږدې يو ميليون نفوس لري، د دې ښار 95% وګړې [[پښتانه]] او ورپسې دوهمه ډله لوی اوسېدونکي یې [[پشه یی ژبه|پشه‌يان]] دي.

[[پښتو]] د دې ښار د تعليم، ادارې او تجارت ژبه ده، په دې ښار کې ګڼ علمي مراکز او [[پوهنتون|پوهنتونونه]] شتون لري چې د [[د ننگرهار پوهنتون|ننګرهار پوهنتون]] يې ترټولو ستر علمي مرکز ګڼل کېږي.

== موسم ==

{{Weather box
|location = جلال آباد
|metric first = Y
|single line = Y
|جنوري record high C = 25.0
|فبروري record high C = 28.8
|مارچ record high C = 34.5
|اپرېل record high C = 40.5
|مۍ record high C = 45.4
|جون record high C = 47.5
|جولای record high C = 46.7
|اگست record high C = 48.4
|سپټمبر record high C = 44.2
|اوکټوبر record high C = 38.2
|نومبر record high C = 32.4
|ډېسمبر record high C = 25.4
|Jan high C = 15.9
|Feb high C = 17.9
|Mar high C = 22.5
|Apr high C = 28.3
|May high C = 34.7
|Jun high C = 40.4
|Jul high C = 39.3
|Aug high C = 38.0
|Sep high C = 35.2
|Oct high C = 30.5
|Nov high C = 23.3
|Dec high C = 17.5
|Jan mean C = 8.5
|Feb mean C = 10.9
|Mar mean C = 16.3
|Apr mean C = 21.9
|May mean C = 27.7
|Jun mean C = 32.7
|Jul mean C = 32.8
|Aug mean C = 31.9
|Sep mean C = 28.1
|Oct mean C = 22.2
|Nov mean C = 14.9
|Dec mean C = 9.5
|Jan low C = 2.9
|Feb low C = 5.6
|Mar low C = 10.5
|Apr low C = 15.3
|May low C = 19.8
|Jun low C = 24.7
|Jul low C = 26.7
|Aug low C = 26.2
|Sep low C = 21.4
|Oct low C = 14.4
|Nov low C = 6.9
|Dec low C = 3.5
|Jan record low C = −4.1
|Feb record low C = -3.5
|Mar record low C = 1.0
|Apr record low C = 6.1
|May record low C = 10.6
|Jun record low C = 13.5
|Jul record low C = 19.0
|Aug record low C = 17.5
|Sep record low C = 11.0
|Oct record low C = 2.7
|Nov record low C = −4.5
|Dec record low C = −5.5
|Jan precipitation mm = 18.1
|Feb precipitation mm = 24.3
|Mar precipitation mm = 39.2
|Apr precipitation mm = 36.4
|May precipitation mm = 16.0
|Jun precipitation mm = 1.4
|Jul precipitation mm = 6.9
|Aug precipitation mm = 7.7
|Sep precipitation mm = 8.3
|Oct precipitation mm = 3.2
|Nov precipitation mm = 8.3
|Dec precipitation mm = 12.1
|Jan sun = 180.9
|Feb sun = 182.7
|Mar sun = 207.1
|Apr sun = 227.8
|May sun = 304.8
|Jun sun = 339.6
|Jul sun = 325.9
|Aug sun = 299.7
|Sep sun = 293.6
|Oct sun = 277.6
|Nov sun = 231.0
|Dec sun = 185.6
|Jan rain days = 4
|Feb rain days = 5
|مارچ باراني ورځې = 8
|اپرېل باراني ورځې = 8
|May rain days = 4
|Jun rain days = 1
|Jul rain days = 1
|Aug rain days = 1
|Sep rain days = 1
|Oct rain days = 1
|Nov rain days = 2
|Dec rain days = 3
|Jan humidity = 61
|Feb humidity = 60
|Mar humidity = 62
|Apr humidity = 59
|May humidity = 47
|Jun humidity = 40
|Jul humidity = 52
|Aug humidity = 58
|Sep humidity = 56
|Oct humidity = 55
|Nov humidity = 58
|Dec humidity = 63
|source 1 = NOAA (1964-1983) &lt;ref name= NOAA&gt;{{cite web
  |url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-II/AH/40954.TXT
  |title = Jalal Abad Climate Normals 1964-1983
  |publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
  |accessdate = December 25, 2012}}&lt;/ref&gt;
|date=February 2013}}
==انځورونه==
&lt;gallery&gt;
File:Jalalabad_stadium_in_2011.jpg|د فوټبال لوبغالی د جوړېدو په حال کې
Pchowkjaa.jpg|پښتونستان واټ
File:Mausoleum of Amanullah Khan-cropped.jpg|د امیر شهید مسجد، د سردار حبیب الله خان او سردار امان الله خان مزار
File:121205-A-TT389-082.jpg|له بهرنیو ځواکونو و افغان هغو ته د واک لېږد. ۲۰۱۲ز کال-ننگرهار
Example.jpg|Caption1
Example.jpg|Caption2
Example.jpg|Caption1
Example.jpg|Caption2
&lt;/gallery&gt;

==ورته ليکنې==
* [[افغانستان]]
* [[گل اغا شېرزی]]
* [[ولایتي بیارغونې ټیم]]
* [[نړیوال سوله ساتې څواک]]
* [[د افغانستان ولسوالۍ]]
* [[د افغانستان ولايتونه]]
==سرچينې==
&lt;div class=&quot;references-small&quot;&gt;
&lt;references/&gt;
&lt;/div&gt;
[http://jalalabad-m.gov.af/ps/page/5672/5682 http://jalalabad-m.gov.af/ps/page/5672/5682/ جلال اباد ښاروالۍ ویب سایټ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170710035820/http://jalalabad-m.gov.af/ps/page/5672/5682 |date=2017-07-10 }}</text>
      <sha1>cqtkoc47ge72z8mlp6vtzy0dj06g85n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه/۲۰۱۹/۰۱</title>
    <ns>4</ns>
    <id>44029</id>
    <revision>
      <id>368819</id>
      <parentid>350073</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T04:10:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>368819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2040" sha1="fzwtb6w07zodabafual4i1zo4ohd8ot" xml:space="preserve">&lt;div id=&quot;mp-tfa-img&quot; style=&quot;float: left; margin: 0.5em 0.9em 0.4em 0em;&quot;&gt;{{main page image|Manzoor Pashteen.jpg|title=منظور پښتین}}&lt;/div&gt;
'''منظور احمد پښتین''' په ۱۹۹۲ کال کې د سوېلي وزیرستان په یؤ وړوکي کلي کې (مولا خان سرای) کې زیږېدلی دی. پلار یې عبدالودود محسود د کلي په ښوونځۍ کې ښوونکی و نو ځکه منظور احمد خپلې زده کړې د خپل کلي په ښوونځۍ کې پیل کړې. د تعلیم او تحصیل لړۍ يې د ګومل پوهنتون ډېره اسماعیل خان نه د څارو د ډاکټر (DVM) د سند په اخېستو پای ته ورسېده.
پښتین د ۲۰۱۸ زېږدیز کال د جنورۍ تر آخره یو ګمنام ځوان و او هیچا نپېژانده، مګر کله یې چې د فبرورۍ په لومړۍ ورځ په اسلام آباد کې د پاکستان د پوځ د رویې په ضد احتجاجي پرلت ووهلو نو د هر پښتون په زړه کې یې ځای وموند او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې پښتونو وپېژانده. د ښاغلي پښتین دې ناڅاپي شهرت د پاکستان حکومت دې ته اړ کړ چې په رسنیو ځینې بندیزونه ولګوي تر څو د پښتنو پاڅون ته خلک متوجه نکړي.
ښاغلی پښتین په قوم مسید دی او په یوې غریبې کورنۍ کې پیدا شوی. وړوکوالی یې په خپل محل او کورنۍ کې تېر شوی او تنکی ځوان و چې په ۲۰۰۹ زېږدیز کال کې د پاکستان د پوځي عملیاتو په ترځ کې سره د کورنۍ دړ خپلې سیمې نه کډوال شو. د کډوالۍ ژوند یې په ډېره اسماعیل خان کې تېر کړو. هغه څلور وروڼه او درې خویندې لري چې پښتین یې د ټولو مشر دی.
{{TFAFULL|منظور پشتين}}
{{TFAfooter|Month=September|Year=2026}}</text>
      <sha1>fzwtb6w07zodabafual4i1zo4ohd8ot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>368821</id>
      <parentid>368819</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T04:13:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <comment>د [[ځانګړی:ونډې/شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) له خوا شوې 368819 بڼه بېرته وګرځول شوه</comment>
      <origin>368821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2114" sha1="aekwapuwwarhsvhxrjlrrumppfcgvgy" xml:space="preserve">&lt;div id=&quot;mp-tfa-img&quot; style=&quot;float: left; margin: 0.5em 0.9em 0.4em 0em;&quot;&gt;{{main page image|Manzoor Pashteen.jpg|title=منظور پښتین}}&lt;/div&gt;
'''منظور احمد پښتین''' په ۱۹۹۲ کال کې د سوېلي وزیرستان په یؤ وړوکي کلي کې (مولا خان سرای) کې زیږېدلی دی. پلار یې عبدالودود محسود د کلي په ښوونځۍ کې ښوونکی و نو ځکه منظور احمد خپلې زده کړې د خپل کلي په ښوونځۍ کې پیل کړې. د تعلیم او تحصیل لړۍ يې د ګومل پوهنتون ډېره اسماعیل خان نه د څارو د ډاکټر (DVM) د سند په اخېستو پای ته ورسېده.
پښتین د ۲۰۱۸ زېږدیز کال د جنورۍ تر آخره یو ګمنام ځوان و او هیچا نپېژانده، مګر کله یې چې د فبرورۍ په لومړۍ ورځ په اسلام آباد کې د پاکستان د پوځ د رویې په ضد احتجاجي پرلت ووهلو نو د هر پښتون په زړه کې یې ځای وموند او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې پښتونو وپېژانده. د ښاغلي پښتین دې ناڅاپي شهرت د پاکستان حکومت دې ته اړ کړ چې په رسنیو ځینې بندیزونه ولګوي تر څو د پښتنو پاڅون ته خلک متوجه نکړي.
ښاغلی پښتین په قوم مسید دی او په یوې غریبې کورنۍ کې پیدا شوی. وړوکوالی یې په خپل محل او کورنۍ کې تېر شوی او تنکی ځوان و چې په ۲۰۰۹ زېږدیز کال کې د پاکستان د پوځي عملیاتو په ترځ کې سره د کورنۍ دړ خپلې سیمې نه کډوال شو. د کډوالۍ ژوند یې په ډېره اسماعیل خان کې تېر کړو. هغه څلور وروڼه او درې خویندې لري چې پښتین یې د ټولو مشر دی.
{{TFAFULL|منظور پشتين}}
{{TFArecentlist|
* ''[[هما قریشی]]''
* ''[[خراسان]]''
}}      {{TFAfooter|Month=January|Year=2019}}</text>
      <sha1>aekwapuwwarhsvhxrjlrrumppfcgvgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ګرده څیړۍ ولسوالۍ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45149</id>
    <revision>
      <id>368809</id>
      <parentid>366325</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T22:51:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <origin>368809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4997" sha1="ord05qi2ijb4ff4iyh61runzmewuzpd" xml:space="preserve">ګړده څیړۍ ....
۱.سلیمان محمد علی زوی کوشش کونکۍ لیکلو

فخري د ځدراڼو د قوم یوه مشهوره څانګه ده چې د پکتیا ولایت د کردې څېړۍ ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې مېشته ده.

۲. د مېشتېدو مخينه

د سیمه‌ییزو روایتونو له مخې، فخري کورنۍ شاوخوا درې سوه کاله وړاندې دې سیمې ته مېشته شوې ده.

۳. علمي او ديني مقام

فخري قوم د علم، دین او ټولنیز خدمت له امله ځانګړی شهرت لري. په سیمه کې یوه لرغونې دیني مدرسه شته چې د اوږدې مودې راهیسې د دیني زده کړو مهم مرکز ګڼل کېږي او ګڼ شمېر علماء، حافظان او د دین خادمان یې روزلي دي.

۴. مشهور علمي شخصیتونه

د فخري قوم له مشهورو علمي شخصیتونو څخه مولانا عبدالحکیم د خپلې علمي مرتبې، سیاسي بصیرت او ټولنیز خدمت له امله یادېږي. همدارنګه مولوي نظام‌الدین، چې په «تور لالا» مشهور و، د مرحوم جلال‌الدین مرستیال و او د شیخانو له کورنۍ سره یې تړاو درلود.

۵. قومي مشران

فخري قوم د تاریخ په اوږدو کې ډېر نومیالي قومي مشران هم لرلي دي چې د سیمې د یووالي، سولې او قومي مشرۍ په برخه کې یې مهم رول ادا کړی دی. له دغو مشرانو څخه ملک حبیب، ملک جان، حاجي محمد ایوب خان، ملک حضرت ګل ، ملک کولمک، ملک جمعه ګل
، ملک یار، شهید نعیم خان، ملک بهرام جان، شهید مخادک او مادي خان د درناوي وړ نومونه ګڼل کېږي.


    (   اوسني مشران )

حاجي محمد علی باور .داؤد شاه ایوب زوي.شیرباز خان


      ( فخري په اصل کې څوک دي ؟  )


د تاریخ او نسب پېژندنې له مخې، د امام فخر الدین رازي او فخري قوم یا فخري ساداتو ترمنځ د نسب مستقیمه اړیکه نشته، بلکې دا یو عام تېریاد یا کلتوري ورته والی دی. 
د دې موضوع بشپړ حقیقت او د دواړو ترمنځ توپیر په لاندې ډول دی:
## ۱. د امام فخر الدین رازي نسب او اصل

* 
* نسب: د [امام فخر الدین رازي

 اصلي نوم «محمد»، د پلار نوم یې «عمر» او لقب یې «فخرالدین» و. د نسب لړۍ یې ابوبکر صدیق (رض) ته رسېږي (بکري تمیمی قبیله ده.
* سید نه دی: له همدې امله، [امام فخر الدین اصلاً «سید» یا د پیغمبر (ص) اولاده نه و، بلکې د قریشو له بکري قبیلې څخه و. [2] 
* اړیکه له افغانستان سره: نوموړی په ایران (رې ښار) کې زېږېدلی و، خو د ژوند وروستۍ برخه یې په هرات کې تېره کړه او په ۶۰۶ هجري قمرري کال کې په هرات کې وفات او هورې ښخ شو. د هرات په سیمه کې د هغه مینه والو او اولاده ته کله نا کله په درناوي سره «فخري» ویل کېږي. [2, 4] 
* 

## ۲. فخري قوم یا فخري سادات څوک دي؟

* 
* اصلي نسب: په افغانستان، پېښور، او پاراچنار کې «فخري قوم» یا سادات فخري اصلاً د پیغمبر ص د کورنۍ (اهل بیت) او حضرت علي (رض) اولاده ده، چې د امامانو له لارې رسول الله ص ته رسېږي.
* تړاو یې له چا سره دی؟ هغوی خپل نسب د ساداتو یو بل لوی علمي او روحاني مشر سید ابوالحسن فخر عالم بابا (یا په ځینو روایاتو کې شاه فخر الدین ډهلي او نورو ساداتو مشرانو) ته منسوبوي، نه امام فخر الدین رازي ته.
* 

## ولې خلک دا دواړه یو ګڼي؟ (د تېروتنې لامل)
دا چې د امام فخر الدین رازي لقب «فخرالدین» و او مقبره یې هم په هرات کې ده، او بل لور ته په افغانستان او پښتونخوا کې د ساداتو یوې لړۍ ته «فخري» ویل کېږي؛ نو ځینې خلک په لغوي ورته والي (لفظي تشابه) کې تېر وځي او فکر کوي چې فخري قوم د امام فخر رازي اولاده ده. په داسې حال کې چې فخري قوم سادات (هاشمي) دي او امام فخر رازي بکري (صدیقي) و.والله اعلم


        (سلیمان محمدي)</text>
      <sha1>ord05qi2ijb4ff4iyh61runzmewuzpd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>368810</id>
      <parentid>368809</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T22:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>368810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5000" sha1="s5rkl4qdwal01hduwetxq3uehdq9xod" xml:space="preserve">ګړده څیړۍ ۱.سلیمان محمد علی زوی کوشش کونکۍ لیکلوsuliman 

فخري د ځدراڼو د قوم یوه مشهوره څانګه ده چې د پکتیا ولایت د کردې څېړۍ ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې مېشته ده.

۲. د مېشتېدو مخينه

د سیمه‌ییزو روایتونو له مخې، فخري کورنۍ شاوخوا درې سوه کاله وړاندې دې سیمې ته مېشته شوې ده.

۳. علمي او ديني مقام

فخري قوم د علم، دین او ټولنیز خدمت له امله ځانګړی شهرت لري. په سیمه کې یوه لرغونې دیني مدرسه شته چې د اوږدې مودې راهیسې د دیني زده کړو مهم مرکز ګڼل کېږي او ګڼ شمېر علماء، حافظان او د دین خادمان یې روزلي دي.

۴. مشهور علمي شخصیتونه

د فخري قوم له مشهورو علمي شخصیتونو څخه مولانا عبدالحکیم د خپلې علمي مرتبې، سیاسي بصیرت او ټولنیز خدمت له امله یادېږي. همدارنګه مولوي نظام‌الدین، چې په «تور لالا» مشهور و، د مرحوم جلال‌الدین مرستیال و او د شیخانو له کورنۍ سره یې تړاو درلود.

۵. قومي مشران

فخري قوم د تاریخ په اوږدو کې ډېر نومیالي قومي مشران هم لرلي دي چې د سیمې د یووالي، سولې او قومي مشرۍ په برخه کې یې مهم رول ادا کړی دی. له دغو مشرانو څخه ملک حبیب، ملک جان، حاجي محمد ایوب خان، ملک حضرت ګل ، ملک کولمک، ملک جمعه ګل
، ملک یار، شهید نعیم خان، ملک بهرام جان، شهید مخادک او مادي خان د درناوي وړ نومونه ګڼل کېږي.


    (   اوسني مشران )

حاجي محمد علی باور .داؤد شاه ایوب زوي.شیرباز خان


      ( فخري په اصل کې څوک دي ؟  )


د تاریخ او نسب پېژندنې له مخې، د امام فخر الدین رازي او فخري قوم یا فخري ساداتو ترمنځ د نسب مستقیمه اړیکه نشته، بلکې دا یو عام تېریاد یا کلتوري ورته والی دی. 
د دې موضوع بشپړ حقیقت او د دواړو ترمنځ توپیر په لاندې ډول دی:
## ۱. د امام فخر الدین رازي نسب او اصل

* 
* نسب: د [امام فخر الدین رازي

 اصلي نوم «محمد»، د پلار نوم یې «عمر» او لقب یې «فخرالدین» و. د نسب لړۍ یې ابوبکر صدیق (رض) ته رسېږي (بکري تمیمی قبیله ده.
* سید نه دی: له همدې امله، [امام فخر الدین اصلاً «سید» یا د پیغمبر (ص) اولاده نه و، بلکې د قریشو له بکري قبیلې څخه و. [2] 
* اړیکه له افغانستان سره: نوموړی په ایران (رې ښار) کې زېږېدلی و، خو د ژوند وروستۍ برخه یې په هرات کې تېره کړه او په ۶۰۶ هجري قمرري کال کې په هرات کې وفات او هورې ښخ شو. د هرات په سیمه کې د هغه مینه والو او اولاده ته کله نا کله په درناوي سره «فخري» ویل کېږي. [2, 4] 
* 

## ۲. فخري قوم یا فخري سادات څوک دي؟

* 
* اصلي نسب: په افغانستان، پېښور، او پاراچنار کې «فخري قوم» یا سادات فخري اصلاً د پیغمبر ص د کورنۍ (اهل بیت) او حضرت علي (رض) اولاده ده، چې د امامانو له لارې رسول الله ص ته رسېږي.
* تړاو یې له چا سره دی؟ هغوی خپل نسب د ساداتو یو بل لوی علمي او روحاني مشر سید ابوالحسن فخر عالم بابا (یا په ځینو روایاتو کې شاه فخر الدین ډهلي او نورو ساداتو مشرانو) ته منسوبوي، نه امام فخر الدین رازي ته.
* 

## ولې خلک دا دواړه یو ګڼي؟ (د تېروتنې لامل)
دا چې د امام فخر الدین رازي لقب «فخرالدین» و او مقبره یې هم په هرات کې ده، او بل لور ته په افغانستان او پښتونخوا کې د ساداتو یوې لړۍ ته «فخري» ویل کېږي؛ نو ځینې خلک په لغوي ورته والي (لفظي تشابه) کې تېر وځي او فکر کوي چې فخري قوم د امام فخر رازي اولاده ده. په داسې حال کې چې فخري قوم سادات (هاشمي) دي او امام فخر رازي بکري (صدیقي) و.والله اعلم


        (سلیمان محمدي)</text>
      <sha1>s5rkl4qdwal01hduwetxq3uehdq9xod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>368811</id>
      <parentid>368810</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T22:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <comment>سلیمان</comment>
      <origin>368811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5008" sha1="toyenazbs6gkxyhnpr8yznzjmltjwm3" xml:space="preserve">۱.سلیمان محمد علی زوی لیکلو کوشش suliman 

ګرده څیړۍ فخري قوم 

فخري د ځدراڼو د قوم یوه مشهوره څانګه ده چې د پکتیا ولایت د کردې څېړۍ ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې مېشته ده.

۲. د مېشتېدو مخينه

د سیمه‌ییزو روایتونو له مخې، فخري کورنۍ شاوخوا درې سوه کاله وړاندې دې سیمې ته مېشته شوې ده.

۳. علمي او ديني مقام

فخري قوم د علم، دین او ټولنیز خدمت له امله ځانګړی شهرت لري. په سیمه کې یوه لرغونې دیني مدرسه شته چې د اوږدې مودې راهیسې د دیني زده کړو مهم مرکز ګڼل کېږي او ګڼ شمېر علماء، حافظان او د دین خادمان یې روزلي دي.

۴. مشهور علمي شخصیتونه

د فخري قوم له مشهورو علمي شخصیتونو څخه مولانا عبدالحکیم د خپلې علمي مرتبې، سیاسي بصیرت او ټولنیز خدمت له امله یادېږي. همدارنګه مولوي نظام‌الدین، چې په «تور لالا» مشهور و، د مرحوم جلال‌الدین مرستیال و او د شیخانو له کورنۍ سره یې تړاو درلود.

۵. قومي مشران

فخري قوم د تاریخ په اوږدو کې ډېر نومیالي قومي مشران هم لرلي دي چې د سیمې د یووالي، سولې او قومي مشرۍ په برخه کې یې مهم رول ادا کړی دی. له دغو مشرانو څخه ملک حبیب، ملک جان، حاجي محمد ایوب خان، ملک حضرت ګل ، ملک کولمک، ملک جمعه ګل
، ملک یار، شهید نعیم خان، ملک بهرام جان، شهید مخادک او مادي خان د درناوي وړ نومونه ګڼل کېږي.


    (   اوسني مشران )

حاجي محمد علی باور .داؤد شاه ایوب زوي.شیرباز خان


      ( فخري په اصل کې څوک دي ؟  )


د تاریخ او نسب پېژندنې له مخې، د امام فخر الدین رازي او فخري قوم یا فخري ساداتو ترمنځ د نسب مستقیمه اړیکه نشته، بلکې دا یو عام تېریاد یا کلتوري ورته والی دی. 
د دې موضوع بشپړ حقیقت او د دواړو ترمنځ توپیر په لاندې ډول دی:
## ۱. د امام فخر الدین رازي نسب او اصل

* 
* نسب: د [امام فخر الدین رازي

 اصلي نوم «محمد»، د پلار نوم یې «عمر» او لقب یې «فخرالدین» و. د نسب لړۍ یې ابوبکر صدیق (رض) ته رسېږي (بکري تمیمی قبیله ده.
* سید نه دی: له همدې امله، [امام فخر الدین اصلاً «سید» یا د پیغمبر (ص) اولاده نه و، بلکې د قریشو له بکري قبیلې څخه و. [2] 
* اړیکه له افغانستان سره: نوموړی په ایران (رې ښار) کې زېږېدلی و، خو د ژوند وروستۍ برخه یې په هرات کې تېره کړه او په ۶۰۶ هجري قمرري کال کې په هرات کې وفات او هورې ښخ شو. د هرات په سیمه کې د هغه مینه والو او اولاده ته کله نا کله په درناوي سره «فخري» ویل کېږي. [2, 4] 
* 

## ۲. فخري قوم یا فخري سادات څوک دي؟

* 
* اصلي نسب: په افغانستان، پېښور، او پاراچنار کې «فخري قوم» یا سادات فخري اصلاً د پیغمبر ص د کورنۍ (اهل بیت) او حضرت علي (رض) اولاده ده، چې د امامانو له لارې رسول الله ص ته رسېږي.
* تړاو یې له چا سره دی؟ هغوی خپل نسب د ساداتو یو بل لوی علمي او روحاني مشر سید ابوالحسن فخر عالم بابا (یا په ځینو روایاتو کې شاه فخر الدین ډهلي او نورو ساداتو مشرانو) ته منسوبوي، نه امام فخر الدین رازي ته.
* 

## ولې خلک دا دواړه یو ګڼي؟ (د تېروتنې لامل)
دا چې د امام فخر الدین رازي لقب «فخرالدین» و او مقبره یې هم په هرات کې ده، او بل لور ته په افغانستان او پښتونخوا کې د ساداتو یوې لړۍ ته «فخري» ویل کېږي؛ نو ځینې خلک په لغوي ورته والي (لفظي تشابه) کې تېر وځي او فکر کوي چې فخري قوم د امام فخر رازي اولاده ده. په داسې حال کې چې فخري قوم سادات (هاشمي) دي او امام فخر رازي بکري (صدیقي) و.والله اعلم


        (سلیمان محمدي)</text>
      <sha1>toyenazbs6gkxyhnpr8yznzjmltjwm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>368812</id>
      <parentid>368811</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T22:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>368812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5067" sha1="4z28oqx2a7nlbdsb289y4a2drlg615k" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;{{Cite book |first=کوثر النبی |title=}}&lt;/ref&gt;۱.سلیمان محمد علی زوی لیکلو کوشش suliman 

ګرده څیړۍ فخري قوم 

فخري د ځدراڼو د قوم یوه مشهوره څانګه ده چې د پکتیا ولایت د کردې څېړۍ ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې مېشته ده.

۲. د مېشتېدو مخينه

د سیمه‌ییزو روایتونو له مخې، فخري کورنۍ شاوخوا درې سوه کاله وړاندې دې سیمې ته مېشته شوې ده.

۳. علمي او ديني مقام

فخري قوم د علم، دین او ټولنیز خدمت له امله ځانګړی شهرت لري. په سیمه کې یوه لرغونې دیني مدرسه شته چې د اوږدې مودې راهیسې د دیني زده کړو مهم مرکز ګڼل کېږي او ګڼ شمېر علماء، حافظان او د دین خادمان یې روزلي دي.

۴. مشهور علمي شخصیتونه

د فخري قوم له مشهورو علمي شخصیتونو څخه مولانا عبدالحکیم د خپلې علمي مرتبې، سیاسي بصیرت او ټولنیز خدمت له امله یادېږي. همدارنګه مولوي نظام‌الدین، چې په «تور لالا» مشهور و، د مرحوم جلال‌الدین مرستیال و او د شیخانو له کورنۍ سره یې تړاو درلود.

۵. قومي مشران

فخري قوم د تاریخ په اوږدو کې ډېر نومیالي قومي مشران هم لرلي دي چې د سیمې د یووالي، سولې او قومي مشرۍ په برخه کې یې مهم رول ادا کړی دی. له دغو مشرانو څخه ملک حبیب، ملک جان، حاجي محمد ایوب خان، ملک حضرت ګل ، ملک کولمک، ملک جمعه ګل
، ملک یار، شهید نعیم خان، ملک بهرام جان، شهید مخادک او مادي خان د درناوي وړ نومونه ګڼل کېږي.


    (   اوسني مشران )

حاجي محمد علی باور .داؤد شاه ایوب زوي.شیرباز خان


      ( فخري په اصل کې څوک دي ؟  )


د تاریخ او نسب پېژندنې له مخې، د امام فخر الدین رازي او فخري قوم یا فخري ساداتو ترمنځ د نسب مستقیمه اړیکه نشته، بلکې دا یو عام تېریاد یا کلتوري ورته والی دی. 
د دې موضوع بشپړ حقیقت او د دواړو ترمنځ توپیر په لاندې ډول دی:
## ۱. د امام فخر الدین رازي نسب او اصل

* 
* نسب: د [امام فخر الدین رازي

 اصلي نوم «محمد»، د پلار نوم یې «عمر» او لقب یې «فخرالدین» و. د نسب لړۍ یې ابوبکر صدیق (رض) ته رسېږي (بکري تمیمی قبیله ده.
* سید نه دی: له همدې امله، [امام فخر الدین اصلاً «سید» یا د پیغمبر (ص) اولاده نه و، بلکې د قریشو له بکري قبیلې څخه و. [2] 
* اړیکه له افغانستان سره: نوموړی په ایران (رې ښار) کې زېږېدلی و، خو د ژوند وروستۍ برخه یې په هرات کې تېره کړه او په ۶۰۶ هجري قمرري کال کې په هرات کې وفات او هورې ښخ شو. د هرات په سیمه کې د هغه مینه والو او اولاده ته کله نا کله په درناوي سره «فخري» ویل کېږي. [2, 4] 
* 

## ۲. فخري قوم یا فخري سادات څوک دي؟

* 
* اصلي نسب: په افغانستان، پېښور، او پاراچنار کې «فخري قوم» یا سادات فخري اصلاً د پیغمبر ص د کورنۍ (اهل بیت) او حضرت علي (رض) اولاده ده، چې د امامانو له لارې رسول الله ص ته رسېږي.
* تړاو یې له چا سره دی؟ هغوی خپل نسب د ساداتو یو بل لوی علمي او روحاني مشر سید ابوالحسن فخر عالم بابا (یا په ځینو روایاتو کې شاه فخر الدین ډهلي او نورو ساداتو مشرانو) ته منسوبوي، نه امام فخر الدین رازي ته.
* 

## ولې خلک دا دواړه یو ګڼي؟ (د تېروتنې لامل)
دا چې د امام فخر الدین رازي لقب «فخرالدین» و او مقبره یې هم په هرات کې ده، او بل لور ته په افغانستان او پښتونخوا کې د ساداتو یوې لړۍ ته «فخري» ویل کېږي؛ نو ځینې خلک په لغوي ورته والي (لفظي تشابه) کې تېر وځي او فکر کوي چې فخري قوم د امام فخر رازي اولاده ده. په داسې حال کې چې فخري قوم سادات (هاشمي) دي او امام فخر رازي بکري (صدیقي) و.والله اعلم


        (سلیمان محمدي)</text>
      <sha1>4z28oqx2a7nlbdsb289y4a2drlg615k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>368814</id>
      <parentid>368812</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T23:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>368814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5074" sha1="lsd64e02flo7d4b6nxqjo63sn7sz9m2" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;{{Cite book |first=کوثر النبی |title=}}&lt;/ref&gt;۱.سلیمان محمد علی زوی لیکلو کوشش suliman 

ګرده څیړۍ فخري قوم 

فخري د ځدراڼو د قوم یوه مشهوره څانګه ده چې د پکتیا ولایت د کردې څېړۍ ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې مېشته ده.

۲. د مېشتېدو مخينه

د سیمه‌ییزو روایتونو له مخې، فخري کورنۍ شاوخوا درې سوه کاله وړاندې دې سیمې ته مېشته شوې ده.

۳. علمي او ديني مقام

فخري قوم د علم، دین او ټولنیز خدمت له امله ځانګړی شهرت لري. په سیمه کې یوه لرغونې دیني مدرسه شته چې د اوږدې مودې راهیسې د دیني زده کړو مهم مرکز ګڼل کېږي او ګڼ شمېر علماء، حافظان او د دین خادمان یې روزلي دي.

۴. مشهور علمي شخصیتونه

د فخري قوم له مشهورو علمي شخصیتونو څخه مولانا عبدالحکیم د خپلې علمي مرتبې، سیاسي بصیرت او ټولنیز خدمت له امله یادېږي. همدارنګه مولوي نظام‌الدین، چې په «تور لالا» مشهور و، د مرحوم جلال‌الدین مرستیال و او د شیخانو له کورنۍ سره یې تړاو درلود.

۵. فخری قوم مشران

فخري قوم د تاریخ په اوږدو کې ډېر نومیالي قومي مشران هم لرلي دي چې د سیمې د یووالي، سولې او قومي مشرۍ په برخه کې یې مهم رول ادا کړی دی. له دغو مشرانو څخه ملک حبیب، ملک جان، حاجي محمد ایوب خان، ملک حضرت ګل ، ملک کولمک، ملک جمعه ګل
، ملک یار، شهید نعیم خان، ملک بهرام جان، شهید مخادک او مادي خان د درناوي وړ نومونه ګڼل کېږي.


    (   اوسني مشران )

حاجي محمد علی باور .داؤد شاه ایوب زوي.شیرباز خان


      ( فخري په اصل کې څوک دي ؟  )


د تاریخ او نسب پېژندنې له مخې، د امام فخر الدین رازي او فخري قوم یا فخري ساداتو ترمنځ د نسب مستقیمه اړیکه نشته، بلکې دا یو عام تېریاد یا کلتوري ورته والی دی. 
د دې موضوع بشپړ حقیقت او د دواړو ترمنځ توپیر په لاندې ډول دی:
## ۱. د امام فخر الدین رازي نسب او اصل

* 
* نسب: د [امام فخر الدین رازي

 اصلي نوم «محمد»، د پلار نوم یې «عمر» او لقب یې «فخرالدین» و. د نسب لړۍ یې ابوبکر صدیق (رض) ته رسېږي (بکري تمیمی قبیله ده.
* سید نه دی: له همدې امله، [امام فخر الدین اصلاً «سید» یا د پیغمبر (ص) اولاده نه و، بلکې د قریشو له بکري قبیلې څخه و. [2] 
* اړیکه له افغانستان سره: نوموړی په ایران (رې ښار) کې زېږېدلی و، خو د ژوند وروستۍ برخه یې په هرات کې تېره کړه او په ۶۰۶ هجري قمرري کال کې په هرات کې وفات او هورې ښخ شو. د هرات په سیمه کې د هغه مینه والو او اولاده ته کله نا کله په درناوي سره «فخري» ویل کېږي. [2, 4] 
* 

## ۲. فخري قوم یا فخري سادات څوک دي؟

* 
* اصلي نسب: په افغانستان، پېښور، او پاراچنار کې «فخري قوم» یا سادات فخري اصلاً د پیغمبر ص د کورنۍ (اهل بیت) او حضرت علي (رض) اولاده ده، چې د امامانو له لارې رسول الله ص ته رسېږي.
* تړاو یې له چا سره دی؟ هغوی خپل نسب د ساداتو یو بل لوی علمي او روحاني مشر سید ابوالحسن فخر عالم بابا (یا په ځینو روایاتو کې شاه فخر الدین ډهلي او نورو ساداتو مشرانو) ته منسوبوي، نه امام فخر الدین رازي ته.
* 

## ولې خلک دا دواړه یو ګڼي؟ (د تېروتنې لامل)
دا چې د امام فخر الدین رازي لقب «فخرالدین» و او مقبره یې هم په هرات کې ده، او بل لور ته په افغانستان او پښتونخوا کې د ساداتو یوې لړۍ ته «فخري» ویل کېږي؛ نو ځینې خلک په لغوي ورته والي (لفظي تشابه) کې تېر وځي او فکر کوي چې فخري قوم د امام فخر رازي اولاده ده. په داسې حال کې چې فخري قوم سادات (هاشمي) دي او امام فخر رازي بکري (صدیقي) و.والله اعلم


        (سلیمان محمدي)</text>
      <sha1>lsd64e02flo7d4b6nxqjo63sn7sz9m2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کوستاریکا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61335</id>
    <revision>
      <id>368817</id>
      <parentid>357443</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T02:08:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>368817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17286" sha1="gj162ok3iarxnwzoowxz7wpxci2ann4" xml:space="preserve">کوسټا ریکا (بریتانیا: /ˌkɒstə ˈriːkə/، US: /ˌkoʊstə/ (واورئ  )؛ هسپانوي: [ˈkosta ˈrika]؛ په لفظي بڼه &quot;بډایه ساحل&quot;، )په رسمي ډول د کوسټا ریکا جمهوریت (هسپانوي: República de Costa Rica)، نوموړی په مرکزي امریکا کې پروت یو هېواد دی، په شمال کې د نیکاراګوا، په شمال ختیځ کې د کارابین بحیرې، په سویل ختیځ کې پاناما، په سویل لویدیځ کې له آرام سمندر  او د او د کوکوس ټاپو په سویل کې له اکوادور سره سمندري پوله لري. دا هېواد د 51,060 کیلومتره مربع (19,710 میل مربع) په مساحت کې شاوخوا پنځه ملیونه نفوس لري. د اټکل له مخې 333,980 خلک په پلازمینه او ترټولو لوی ښار سان جوز کې ژوند کوي، چې شاوخوا دوه میلیونه خلک یې د پلازمېنې چاپېره  په لویو ښاري سیمو کې ژوند کوي.&lt;ref name=&quot;worldscapitalcities.com&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.worldscapitalcities.com/capital-facts-for-san-jose-costa-rica/|title=Capital Facts for San José, Costa Rica|date=18 October 2017|access-date=6 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413020706/https://www.worldscapitalcities.com/capital-facts-for-san-jose-costa-rica/|archive-date=13 April 2020|url-status=dead}}{{Full citation needed|date=October 2018}}&lt;/ref&gt;

کوسټاریکا یو خپلواکه دولت دی چې د اساسي قانون پر بنسټ ولاړ د یو واحد ولسمشریز جمهوریت درلودونکی دی. نوموړی هېواد د خپل اوږدمهاله او باثباته ډیموکراسۍ او د لوړو تحصیلاتو درلودونکي کاري ځواک په درلودو شهرت لري. دغه هېواد د خپلې بودیجې (2016م) شاوخوا 6.9٪ په ښوونه باندې لګوي، چې په نړیواله کچه په منځني ډول 4.4٪ کېږي. د نوموړي هېواد اقتصاد، چې یو وخت په کرنه پورې تړلی ؤ، ډېر پراخ شوی، چې مالي سکټور، د بهرنیو شرکتونو لپاره کارپوریټ خدمتونه، درمل جوړونه، او ایکوتوریزم په شمول سکټورونه شاملوي. ډیری بهرني تولیدي او خدماتي شرکتونه د کوسټا ریکا د آزادې سوداګرۍ په زونونو (FreeTrade Zones) کې فعالیت کوي چیرې چې دوی د پانګوونې او مالیې د هڅونې(تخفیف او معافیت) څخه ګټه پورته کوي. &lt;ref name=&quot;cinde.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.cinde.org/en/why/incentives|title=The Investment Promotion Agency of Costa Rica|website=www.cinde.org|access-date=2022-05-13|archive-date=2017-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170807232641/http://www.cinde.org/en/why/incentives|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;seattletimes.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.seattletimes.com/business/amazon/amazon-invests-in-costa-rica-as-it-carves-itself-a-profitable-niche-in-the-world-economy/|title=Amazon invests in Costa Rica as tiny nation carves out profitable niche in world economy|date=11 March 2017}}&lt;/ref&gt;

په کوسټا ریکا کې په 16مه پیړۍ کې د هسپانوي واکمنۍ لاندې راتلو څخه مخکې د هغه هېواد اصلي اوسېدونکي میشت وو، چې تر خپلواکۍ پورې د مکسیکو لومړۍ سترواکۍ د یوې برخې په توګه یوه استعماري کالونۍ پاتې شوه، ورپسې یې د مرکزي امریکا فدرالي جمهوریت غړیتوب درلود، چې له هغه ځایه یې په 1847ز کې په رسمي توګه خپلواکي اعلان کړه. په 1948ز کې د کوسټاریکا د داخلي جګړې په تعقیب یې په 1949ز کې خپل پوځ په مکمله توګه ړنګ کړ او یوازې د ګوتو په شمېر هغو خپلواکو هېوادونو څخه یو شمېرل کېږي، چې د فعال پوځ له درلودو پرته جوړ شو.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.elespiritudel48.org/docu/h013.htm|author=El Espíritu del 48|title=Abolición del Ejército|access-date=9 March 2008|language=es|archive-date=9 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110909091956/http://www.elespiritudel48.org/docu/h013.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=9 June 2009|url=http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/CR/defense.html|title=Costa Rica|publisher=World Desk Reference|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080211185659/http://dev.prenhall.com/divisions/hss/worldreference/CR/defense.html|archive-date=11 February 2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|access-date=9 June 2009|url=http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|title=Costa Rica|publisher=Uppsala University|تاريخ الأرشيف=10 May 2011|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|url-status=dead|خونديځ نېټه=10 May 2011|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510015146/http://www.ucdp.uu.se/gpdatabase/gpcountry.php?id=39&amp;regionSelect=4-Central_Americas}}&lt;/ref&gt;

دغه هیواد په پرله پسې توګه د بشري پرمختیا په شاخص (HDI) کې ښه ځلېدلی، په 2020 کې په نړۍ کې دوه شپېتم (62) او په لاتینې امریکا کې پنځم ځای لري.  همداراز د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام (UNDP) له خوا هم یادونه شوې چې د ورته عاید په کچه د نورو هیوادونو په پرتله یې خورا لوړ بشري پرمختګ ترلاسه کړی، د بشري پراختیا او نابرابرۍ په اړه د سیمې د منځنۍ کچې په پرتله ښه ریکارډ لري.  دا هېواد په پرتلیزه بڼه د ډیموکراسۍ د وضعیت، د رسنیو ازادۍ او موضوعي خوښۍ په برخو کې هم ښه ځلېدلی دی. نوموړی هېواد د رسنیو د آزادۍ د شاخص له مخې په نړیواله کچه اووم ځای لري، د نړۍ د آزادۍ شاخص له مخې 37م ترټولو ډېموکراتیک هیواد دی او د نړۍ د خوښۍ راپور کې 12م(دولسم) خوشحاله هیواد دی.&lt;ref name=&quot;HDI10&quot;&gt;{{cite book|title=Table 1: Human development index 2010 and its components|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20101108160356/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete.pdf|archive-date=8 November 2010|access-date=6 November 2010|author=UNDP Human Development Report 2010|pages=5, 49, 144}}&lt;/ref&gt;

== تاریخچه ==

=== د کولمب څخه مخکې دوره ===
تاریخ پوهانو د کوسټا ریکا اصلي خلک د منځنۍ ساحې پورې اړوند په توګه طبقه بندي کړي ، چیرې چې د میزو امریکایی او اندیان اصلي کلتورونه سره یوځای شوي. په دې وروستیو کې، د کلمب څخه مخکې کوسټا ریکا هم د استمو- کولمبیا(Isthmo-Colombian Area) سیمې د یوې برخې په توګه تشرېح شوي.

د تیږو وسیلې، په کوسټا ریکا کې د انسان د هستوګنې ترټولو زړو شواهدو په توګه، د توریالبا په دره کې له 10,000ق.م څخه تر 7,000ق.م کلونو پورې د ښکار د مختلفو ډلو له راتګ سره تړاو لري. د کلوویس کلتور اړوند نېزې او له سوېلي امریکا نه د غشو شتون دا احتمال ورکوي چې په دې سیمه کې دوو مختلفو کلتورونو یوځای شتون درلود.&lt;ref name=&quot;precolumbian1&quot;&gt;{{harvnb|Botey Sobrado|2002|pp=30–31|sp=yes}}&lt;/ref&gt;

د کرهڼې شواهد په هغو وګړو کې چې شاوخوا 5,000 کاله مخکې یې په کوسټا ریکا کې ژوند کاوه، راڅرګند شوي. دوی په عمده توګه تیوبر او رېښې کرلې دي. له میلاد څخه مخکې له لومړۍ او دوهمې زریزې څخه لا پخوا د کروندګرو ټولنې شتون درلود. خو دا ټولنې کوچینې او تیت وې، که څه هم په سیمه کې د اصلي معیشت په توګه د ښکار کولو او راټولولو څخه کرهڼې ته د لېږد وخت لا تر اوسه نا څرګند دی. &lt;ref name=&quot;precolumbian2&quot;&gt;{{harvnb|Botey Sobrado|2002|p=32|sp=yes}}&lt;/ref&gt;

د لوښو لومړنۍ کارونې شاوخوا 2000ق.م څخه تر 3000ق.م پورې ښکاري. د لوښو پاتې شوني، استوانه اي ګلدانونه، تختې، کدو ډوله ګلدانونه او د ګلدانونو نور ډولونه چې په لیکو سینګار شوي، کښل شوو انځورونو او ځینې یې د حیواناتو په بڼو جوړ دي، موندل شوي دي&lt;ref name=&quot;precolumban3&quot;&gt;{{harvnb|Botey Sobrado|2002|pp=32–33|sp=sí}}&lt;/ref&gt;

د کوسټا ریکا په عصري کلتور کې د ځایی خلکو اغیزه د نورو هیوادونو په پرتله یو څه لږ ده ځکه چې دا هیواد یو پیاوړی اصلي تمدن نلري تر څو یې د مرجع په توګه وکاروي. د اصلي اوسیدونکو ډیری برخه د هسپانوي ژبې استعماري ټولنې ته د یو بل سره د واده کولو له لارې جذب شوې، پرته له ځینو کوچنیو پاتې شونو څخه، چې ترټولو مهم یې د بریبري او بوروکا قومونه دي چې لاهم په سوېل ختیځ کې د کورډیلیرا ډی تالامانکا(Cordillera de Talamanca) په غرونو کې له پانامې سره پولې ته نږدې د کوسټا ریکا په سوېل ختيځه برخه کې  اوسیږي. 

=== هسپانوي استعمار ===
د کوسټا ریکا نوم، چې په هسپانوي ژبه کې د &quot;بډایه ساحل&quot; معنا لري، د ځینې آثارو پر بنا د لومړي ځل لپاره د کریسټوف کولمب لخوا کارول شوی ؤ، کله چې نوموړی په 1502م کې د خپل وروستي سفر په بهیر کې کې د کوسټا ریکا ختیځو څنډو ته لاړ،  او د سرو زرو ګاڼو په اړه یې چې د ځایي اوسیدونکو لخوا اغوستل کېدې، معلومات تر لاسه کړل.  دا نوم امکان لري، د فاتح ګیل ګونزالیز ډیویلا (Gil González Dávila) څخه هم راغلی وي، چې په 1522 کې په لویدیځ ساحل کې ښکته شو، د ځايي خلکو سره مخامخ شو او  له دوی څخه يې یو مقدار سره زر څه نا څه د تاوتریخولي، غلا له لارې او ځینې وختونه د ځایی مشرانو څخه د ډالیو په توګه ترلاسه کړل.&lt;ref name=&quot;embassy2&quot;&gt;{{cite web|title=About Costa Rica|work=Embassy of Costa Rica in Washington DC|url=http://www.costarica-embassy.org/index.php?q=node/19|access-date=18 September 2012|archive-date=26 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120726030431/http://costarica-embassy.org/index.php?q=node/19|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lp&quot;&gt;{{cite web|title=History of Costa Rica|work=Lonely Planet|url=http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|access-date=18 September 2012|تاريخ الأرشيف=21 January 2013|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|url-status=dead|خونديځ نېټه=21 January 2013|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121150312/http://www.lonelyplanet.com/costa-rica/history}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Rojas, Eugenia Ibarra|title=Fronteras etnicas en la conquista de Nicaragua y Nicoya: entre la solidaridad y el conflicto 800 d.C.-1544.|url=https://www.google.com/books/edition/Fronteras_etnicas_en_la_conquista_de_Nic/IAcx6DtZba4C?hl=en&amp;gbpv=1&amp;dq=gil+gonzalez+davila+costa+rica&amp;pg=PA89&amp;printsec=frontcover|publisher=Universidad de Costa Rica.|year=2001|isbn=9789977676852}}&lt;/ref&gt;

د استعماري دورې په زیاتره موده کې ، کوسټا ریکا د ګواتیمالا د عامې کپتانۍ (Captaincy General of Guatemala) سویلي ولایت ؤ، چې د نوې هسپانیا د نائب السلطنه برخه ګڼل کېده. په حقیقت کې، عامه کپتاني د هسپانوي سترواکۍ د ننه په لویه کچه خپلواکه اداره وه. په ګواتیمالا کې د کپتانۍ له پلازمینې څخه د کوسټا ریکا فاصله، د هسپانوي سوداګریز قانون له مخې د هغه د سویلي ګاونډي پاناما سره د سوداګرۍ څخه قانوني ممانعت، بیا د نوې ګراناډا (یعنې کولمبیا) د نائب السلطنه  یوه برخه ګرځېدل، او د د سرو زرو او سپینو زرو په څېر د سرچینو نشتوالی، ټول هغه څه وو چې کوسټا ریکا یې د هسپانوي سترواکۍ په د ننه کې په یوه بې وزله، جلا شوې او لږ مېشته سیمه بدله  کړې وه. کوسټا ریکا په 1719م کې د یو هسپانوي والي ل خوا &quot;په ټوله امریکا کې ترټولو بې وزله او تر ټولو بدبخته هسپانوي کالونۍ&quot; وبلل شوه. &lt;ref&gt;{{cite book|title=Claudia Quirós. La Era de la Encomienda. Historia de Costa Rica. Editorial de la Universidad de Costa Rica. 1990.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&lt;!--?REPEAT1?--&gt;{{cite book|author=Shafer, D. Michael|title=Winners and losers: how sectors shape the developmental prospects of states|url=https://archive.org/details/winnerslosershow00shaf|url-access=registration|publisher=Cornell University Press|location=Ithaca, N.Y.|year=1994|isbn=978-0-8014-8188-8}}&lt;/ref&gt;

د کوسټا ریکا د بې وزلۍ تر شا بل مهم فکتور د پام وړ ځایی نفوس نشتوالی ؤ تر څو د اجباري کاري ځواک په توګه ترې کار اخیستل شوی وای، دا په دې مانا وه چې د کوسټا ریکا ډیری اصلي مېشته اوسیدونکي باید په خپلو ځمکو کې کار وکړي، چې په دې سره  د لویو هیکینډا (کروندو) د جوړولو مخه ونیول شوه. د دې ټولو دلیلونو لپاره، کوسټا ریکا، په لویه کچه، د هسپانوي تاج لخوا نه منل کیده او له پامه غورځول شوې وه او په یواځې ځان پراختیا ته پریښودل شوې وه. داسې انګیرل کیږي چې د دې دورې په موده کې شرایط د ډېر ځانګړي وضعیت د رامنځته کېدو لامل شوي چې د کوسټا ریکا ورباندې مشهوره شوې، پداسې حال کې چې په ورته وخت کې د کوسټا ریکا د نورو ګاونډیو په پرتله د لا ډیرې آزادې ټولنې په توګه د پراختیا لپاره مرحلې ته ننوتله. کوسټا ریکا یوه داسې &quot;کلیوالي ډیموکراسي&quot; شوه چې هیڅ مظلومه میستیزو(دو رګه) یا ځایي مېشته طبقه یې نه درلوده. ډېر وخت نه و تېر شوی چې هسپانوي الاصله اوسېدونکو غونډیو ته مخه کړه، هلته یې د ولکانیکي بهیرونو څخه پاتې بډایه خاوره او د ټیټو ځمکو په پرتله معتدل اقلیم وموند. &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|title=Costa Rica – Cartago|publisher=Costarica.com|date=22 May 2009|access-date=26 June 2010|تاريخ الأرشيف=22 February 2008|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|url-status=dead|خونديځ نېټه=22 February 2008|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/|archive-url=https://web.archive.org/web/20080222050056/http://www.costarica.com/Destinations/Cities-and-Towns/Cartago/}}&lt;/ref&gt;

== سرچينې ==</text>
      <sha1>gj162ok3iarxnwzoowxz7wpxci2ann4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نوک‌نيوک</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80905</id>
    <revision>
      <id>368823</id>
      <parentid>342802</parentid>
      <timestamp>2026-09-02T06:37:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>شاه زمان پټان د [[نوکغوڅی]] مخ [[نوک‌نيوک]] ته ولېږداوه</comment>
      <origin>342802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="493" sha1="rdp0eepn16jq67hyj2mwt7fs4vqspmp" xml:space="preserve">{{مالومات}}[[File:Nail-clippers-variety.jpg|بټنوک|300x300px|د نوکنيوک درې بېلابېلې بڼې]]
'''نوک نيوک''' يا  '''نوکغوڅی''' یا هم نوکتراش، {{lang-fa|ناخن گیر}}، {{lang-en|Nail_clipper}} يوه وسيله ده چې خلک يې د [[لاس|لاسونو]] او پښو د ګوتو د [[نوکان|نوکانو]] پرې کولو، پاکولو او تېره کولو لپاره کاروي.

== سرچينې ==
{{لړسرچينې}}</text>
      <sha1>rdp0eepn16jq67hyj2mwt7fs4vqspmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کينډۍ:کتابي سرچينه/لاسوند</title>
    <ns>10</ns>
    <id>82536</id>
    <revision>
      <id>368813</id>
      <parentid>349171</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T23:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <comment>/* پرته بڼه */</comment>
      <origin>368813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40264" sha1="jlo5xm0ojgud7p71znx7i8hcn93gzzw" xml:space="preserve">{{لاسوند څېرمه مخ}}

== کارول ==
د دې لپاره چې تاسو په يوه ليکنه کې کتابي سرچينه ورزياته کړئ، نو وگورئ چې ستاسو سرچينه د کومې کته‌گورۍ سره سمه ده، له دې ځایه د هغې کوډ کاپي کړئ او په خپله ليکنه کې يې ځای پرځای کړئ او په هغې کې د خپلې سرچينې منځپانگه وليکئ.
=== پرته بڼه ===
کتابي سرچينه چې ليکوال يې مالوم وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{cite book |last= |first= |date= |title= |url= |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=}}&lt;/syntaxhighlight&gt;

کتابي سرچينه چې ليکوال يې نامالوم وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{cite book |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= |title= |url= |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=}}&lt;/syntaxhighlight&gt;

عبدالحفیظ فخری
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{cite book |last= |first= |date= |title= |url= |location= |publisher= |page= |isbn= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date=}}&lt;/syntaxhighlight&gt;

کتابي سرچينې چې په بهرنۍ ژبه ليکل شوی وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{cite book |last= |first= |date= |title= |url= |trans-title= |language= |location= |publisher= |page= |isbn= |access-date=}}&lt;/syntaxhighlight&gt;

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{cite book |last1= |first1= |last2= |first2= |date= |title= |url= |url-access= |trans-title= |format= |language= |location= |publisher= |page= |isbn= |url-status= |archive-url= |archive-date= |access-date= |via= |quote=}}&lt;/syntaxhighlight&gt;

==== بشپړ ====
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;{{cite book |last1= |first1= |author-link1= |last2= |first2= |author-link2= |display-authors= |author-mask1= |author-mask2= |collaboration= |df= |date= |year= |orig-date= |orig-year= |contributor-last1= |contributor-first1= |contributor-link1= |contributor-last2= |contributor-first2= |contributor-link2= |display-contributors= |contributor-mask1= |contributor-mask2= |chapter= |script-chapter= |chapter-url= |chapter-url-access= |trans-chapter= |chapter-format= |contribution= |script-contribution= |contribution-url= |contribution-url-access= |trans-contribution= |contribution-format= |location= |editor-last1= |editor-first1= |editor-link1= |editor-last2= |editor-first2= |editor-link2= |display-editors= |editor-mask1= |editor-mask2= |title= |script-title= |title-link= |url= |url-access= |trans-title= |format= |department= |type= |series= |language= |volume= |interviewer-last1= |interviewer-first1= |interviewer-link1= |interviewer-last2= |interviewer-first2= |interviewer-link2= |display-interviewers= |interviewer-mask1= |interviewer-mask2= |translator-last1= |translator-first1= |translator-link1= |translator-last2= |translator-first2= |translator-link2= |display-translators= |translator-mask1= |translator-mask2= |others= |name-list-style= |edition= |publication-place= |publisher= |publication-date= |minutes= |time-caption= |time= |page= |pages= |at= |no-pp= |arxiv= |asin= |asin-tld= |bibcode= |bibcode-access= |biorxiv= |citeseerx= |doi= |doi-access= |doi-broken-date= |eissn= |hdl= |hdl-access= |isbn= |ismn= |issn= |jfm= |jstor= |jstor-access= |lccn= |medrxiv= |mr= |oclc= |ol= |ol-access= |osti= |osti-access= |pmc= |pmc-embargo-date= |pmid= |rfc= |sbn= |ssrn= |s2cid= |s2cid-access= |zbl= |id= |url-status= |archive-url= |archive-format= |archive-date= |access-date= |via= |quote-page= |quote-pages= |quote= |script-quote= |trans-quote= |mode= |ref= |postscript=}}&lt;/syntaxhighlight&gt;

=== نېغه بڼه ===

&lt;!-- Please synchronize this list with the corresponding one at the overview page [[Wikipedia:Citation templates#Examples]] --&gt;
کتابي سرچينه چې ليکوال يې مالوم وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;
{{cite book
|last        = 
|first       = 
|date        = 
|title       = 
|url         = 
|location    = 
|publisher   = 
|page        = 
|isbn        = 
|access-date = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

کتابي سرچينه چې ليکوال يې نامالوم وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;
{{cite book
|author      = &lt;!-- not stated --&gt;
|date        = 
|title       = 
|url         = 
|location    = 
|publisher   = 
|page        = 
|isbn        = 
|access-date = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

انلاين کتابي سرچينه ورکول چې خونديځ (ارشيف) شوې وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;
{{cite book
|last         = 
|first        = 
|date         = 
|title        = 
|url          = 
|location     = 
|publisher    = 
|page         = 
|isbn         = 
|url-status   = 
|archive-url  = 
|archive-date = 
|access-date  = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

کتابي سرچينې چې په بهرنۍ ژبه ليکل شوی وي:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;
{{cite book
|last        = 
|first       = 
|date        = 
|title       = 
|url         = 
|trans-title = 
|language    = 
|location    = 
|publisher   = 
|page        = 
|isbn        = 
|access-date = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

د مالوماتو راټولولو په خدمتونو کې چې گډون ته اړتيا لري د پي ډي اېف په بڼه خپور شوی، دوه ليکواله، بهرنۍ ژبې خونديځ شوی کتاب سرچينه ورکول:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;
{{cite book
|last1        = 
|first1       = 
|last2        = 
|first2       = 
|date         = 
|title        = 
|url          = 
|url-access   = 
|trans-title  = 
|format       = 
|language     = 
|location     = 
|publisher    = 
|page         = 
|isbn         = 
|url-status   = 
|archive-url  = 
|archive-date = 
|access-date  = 
|via          = 
|quote        = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

==== بشپړ ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Full parameter set in vertical format
! width=&quot;7.8%&quot; | Parameters !! width=&quot;9.25%&quot; | Prerequisites !! colspan=&quot;2&quot; | Brief instructions / notes !! Vertical list
|-
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| 
| Author's last name or single name author. Don't link.
| width=&quot;30%&quot; rowspan=&quot;10&quot; | Note that if the parameter &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt;, but not {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its other aliases, including: article; entry; or section}}, is defined, &lt;code&gt;contributor&lt;/code&gt;-related parameters become the first parameters of this template in place of &lt;code&gt;author&lt;/code&gt;-related parameters, while &lt;code&gt;author&lt;/code&gt;-related parameters get shifted to between &lt;code&gt;department&lt;/code&gt;-, and {{tooltip|{{codett|location}}|or alias place}}- and &lt;code&gt;editor&lt;/code&gt;-related parameters, and {{tooltip|{{codett|location}}|or alias place}}- and &lt;code&gt;editor&lt;/code&gt;-related parameters swap places with &lt;code&gt;title&lt;/code&gt;- and &lt;code&gt;department&lt;/code&gt;-related parameters.
| rowspan=&quot;140&quot; style=&quot;vertical-align:top;&quot; | &lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy=&quot;1&quot;&gt;
{{cite book
|last1                   = 
|first1                  = 
|author-link1            = 
|last2                   = 
|first2                  = 
|author-link2            = 
|display-authors         = 
|author-mask1            = 
|author-mask2            = 
|collaboration           = 
|df                      = 
|date                    = 
|year                    = 
|orig-date               = 
|orig-year               = 
|contributor-last1       = 
|contributor-first1      = 
|contributor-link1       = 
|contributor-last2       = 
|contributor-first2      = 
|contributor-link2       = 
|display-contributors    = 
|contributor-mask1       = 
|contributor-mask2       = 
|chapter                 = 
|script-chapter          = 
|chapter-url             = 
|chapter-url-access      = 
|trans-chapter           = 
|chapter-format          = 
|contribution            = 
|script-contribution     = 
|contribution-url        = 
|contribution-url-access = 
|trans-contribution      = 
|contribution-format     = 
|location                = 
|editor-last1            = 
|editor-first1           = 
|editor-link1            = 
|editor-last2            = 
|editor-first2           = 
|editor-link2            = 
|display-editors         = 
|editor-mask1            = 
|editor-mask2            = 
|title                   = 
|script-title            = 
|title-link              = 
|url                     = 
|url-access              = 
|trans-title             = 
|format                  = 
|department              = 
|type                    = 
|series                  = 
|language                = 
|volume                  = 
|interviewer-last1       = 
|interviewer-first1      = 
|interviewer-link1       = 
|interviewer-last2       = 
|interviewer-first2      = 
|interviewer-link2       = 
|display-interviewers    = 
|interviewer-mask1       = 
|interviewer-mask2       = 
|translator-last1        = 
|translator-first1       = 
|translator-link1        = 
|translator-last2        = 
|translator-first2       = 
|translator-link2        = 
|display-translators     = 
|translator-mask1        = 
|translator-mask2        = 
|others                  = 
|name-list-style         = 
|edition                 = 
|publication-place       = 
|publisher               = 
|publication-date        = 
|minutes                 = 
|time-caption            = 
|time                    = 
|page                    = 
|pages                   = 
|at                      = 
|no-pp                   = 
|arxiv                   = 
|asin                    = 
|asin-tld                = 
|bibcode                 = 
|bibcode-access          = 
|biorxiv                 = 
|citeseerx               = 
|doi                     = 
|doi-access              = 
|doi-broken-date         = 
|eissn                   = 
|hdl                     = 
|hdl-access              = 
|isbn                    = 
|ismn                    = 
|issn                    = 
|jfm                     = 
|jstor                   = 
|jstor-access            = 
|lccn                    = 
|medrxiv                 = 
|mr                      = 
|oclc                    = 
|ol                      = 
|ol-access               = 
|osti                    = 
|osti-access             = 
|pmc                     = 
|pmc-embargo-date        = 
|pmid                    = 
|rfc                     = 
|sbn                     = 
|ssrn                    = 
|s2cid                   = 
|s2cid-access            = 
|zbl                     = 
|id                      = 
|url-status              = 
|archive-url             = 
|archive-format          = 
|archive-date            = 
|access-date             = 
|via                     = 
|quote-page              = 
|quote-pages             = 
|quote                   = 
|script-quote            = 
|trans-quote             = 
|mode                    = 
|ref                     = 
|postscript              = 
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;
|-
| {{tooltip|{{codett|first1}}|or any of its aliases, including: first; given1; given; author-first1; author1-first; author-first; author-given1; author1-given; author-given; subject-first1; subject1-first; subject-first; subject-given1; subject1-given; subject-given; host1; and host}}
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| Author's first name. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|author-link1}}|or any of its aliases, including: author1-link; author-link; authorlink1; author1link; authorlink; subject-link1; subject1-link; and subject-link}}
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| Title of Wikipedia article about the first author. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|last2}}|or any of its aliases, including: surname2; author-last2; author2-last; author-surname2; author2-surname; author2; subject-last2; subject2-last; subject-surname2; subject2-surname; and subject2}}
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for 2nd author. Don't link. Similar: &lt;code&gt;last3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|first2}}|or any of its aliases, including: given2; author-first2; author2-first; author-given2; author2-given; subject-first2; subject2-first; subject-given2; subject2-given; and host2}}
| {{tooltip|{{codett|last2}}|or any of its aliases, including: surname2; author-last2; author2-last; author-surname2; author2-surname; author2; subject-last2; subject2-last; subject-surname2; subject2-surname; and subject2}}
| Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for 2nd author. Don't link. Similar: &lt;code&gt;first3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|author-link2}}|or any of its aliases, including: author2-link; authorlink2; author2link; subject-link2; and subject2-link}}
| {{tooltip|{{codett|last2}}|or any of its aliases, including: surname2; author-last2; author2-last; author-surname2; author2-surname; author2; subject-last2; subject2-last; subject-surname2; subject2-surname; and subject2}}
| Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for 2nd author. Don't link. Similar: &lt;code&gt;author-link3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|display-authors}}|or alias display-subjects}}
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| Number (number of authors displayed) or &lt;code&gt;etal&lt;/code&gt; (more authors)
|-
| {{tooltip|{{codett|author-mask1}}|or any of its aliases, including: author1-mask; author-mask; subject-mask1; subject1-mask; and subject-mask}}
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| rowspan=&quot;2&quot; | See [[#Display options|Display options]] below; not for lists of cited works
|-
| {{tooltip|{{codett|author-mask2}}|or any of its aliases, including: author2-mask; subject-mask2; and subject2-mask}}
| {{tooltip|{{codett|last2}}|or any of its aliases, including: surname2; author-last2; author2-last; author-surname2; author2-surname; author2; subject-last2; subject2-last; subject-surname2; subject2-surname; and subject2}}
|-
| &lt;code&gt;collaboration&lt;/code&gt;
| {{tooltip|{{codett|last1}}|or any of its aliases, including: last; surname1; surname; author-last1; author1-last; author-last; author-surname1; author1-surname; author-surname; author1; author; subject-last1; subject1-last; subject-last; subject-surname1; subject1-surname; subject-surname; subject1; and subject}}
| 
|-
| &lt;code&gt;df&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;date&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;year&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;orig-date&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;date&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;year&lt;/code&gt; || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;orig-year&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;date&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;year&lt;/code&gt; || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-last1}}|or any of its aliases, including: contributor1-last; contributor-last; contributor1; contributor; contributor-surname1; contributor1-surname; and contributor-surname}}
| {{tooltip|{{codett|contribution}}|but not any of its aliases, including: article; chapter; entry; or section}}
| Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for contributor. Don't link.
| rowspan=&quot;9&quot; | Note that this parameter requires the use of &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt;-, but not {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its other aliases, including: article; entry; or section}}-related parameters.
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-first1}}|or any of its aliases, including: contributor1-first; contributor-first; contributor-given1; contributor1-given; and contributor-given}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last1}}|or any of its aliases, including: contributor1-last; contributor-last; contributor1; contributor; contributor-surname1; contributor1-surname; and contributor-surname}}
| Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for contributor. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-link1}}|or any of its aliases, including: contributor1-link; and contributor-link}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last1}}|or any of its aliases, including: contributor1-last; contributor-last; contributor1; contributor; contributor-surname1; contributor1-surname; and contributor-surname}}
| Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for contributor. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-last2}}|or any of its aliases, including: contributor2-last; contributor2; contributor-surname2; and contributor2-surname}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last1}}|or any of its aliases, including: contributor1-last; contributor-last; contributor1; contributor; contributor-surname1; contributor1-surname; and contributor-surname}}
| Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for 2nd contributor. Don't link. Similar: &lt;code&gt;contributor-last3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-first2}}|or any of its aliases, including: contributor2-first; contributor-given2; and contributor2-given}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last2}}|or any of its aliases, including: contributor2-last; contributor2; contributor-surname2; and contributor2-surname}}
| Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for 2nd contributor. Don't link. Similar: &lt;code&gt;contributor-first3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-link2}}|or alias contributor2-link}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last2}}|or any of its aliases, including: contributor2-last; contributor2; contributor-surname2; and contributor2-surname}}
| Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for 2nd contributor. Don't link. Similar: &lt;code&gt;contributor-link3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| &lt;code&gt;display-contributors&lt;/code&gt;
| {{tooltip|{{codett|contributor-last1}}|or any of its aliases, including: contributor1-last; contributor-last; contributor1; contributor; contributor-surname1; contributor1-surname; and contributor-surname}}
| Like &lt;code&gt;display-authors&lt;/code&gt;, but for contributors
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-mask1}}|or any of its aliases, including: contributor1-mask; and contributor-mask}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last1}}|or any of its aliases, including: contributor1-last; contributor-last; contributor1; contributor; contributor-surname1; contributor1-surname; and contributor-surname}}
| rowspan=&quot;2&quot; | See [[#Display options|Display options]] below; not for lists of cited works
|-
| {{tooltip|{{codett|contributor-mask2}}|or alias contributor2-mask}}
| {{tooltip|{{codett|contributor-last2}}|or any of its aliases, including: contributor2-last; contributor2; contributor-surname2; and contributor2-surname}}
|-
| {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its aliases, including: article; contribution; entry; and section}} || || This should be the title of the chapter cited. Do not wikilink {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its aliases, including: article; contribution; entry; and section}} if {{tooltip|{{codett|chapter-url}}|or any of its aliases, including: article-url; contribution-url; entry-url; and section-url}} is provided.
| rowspan=&quot;6&quot; | Note that its alias &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt;, but not {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its other aliases, including: article; entry; or section}}, is the only parameter that is allowed with the use of &lt;code&gt;contributor&lt;/code&gt;-related parameters, and that if defined, &lt;code&gt;contributor&lt;/code&gt;-related parameters become the first parameters of this template in place of &lt;code&gt;author&lt;/code&gt;-related parameters, while &lt;code&gt;author&lt;/code&gt;-related parameters get shifted to between &lt;code&gt;department&lt;/code&gt; and {{tooltip|{{codett|location}}|or alias place}}- and &lt;code&gt;editor&lt;/code&gt;-related parameters, and {{tooltip|{{codett|location}}|or alias place}}- and &lt;code&gt;editor&lt;/code&gt;-related parameters swap places with &lt;code&gt;title&lt;/code&gt;- and &lt;code&gt;department&lt;/code&gt;-related parameters.
|-
| {{tooltip|{{codett|script-chapter}}|or any of its aliases, including: script-article; script-contribution; script-entry; and script-section}} || ||
|-
| {{tooltip|{{codett|chapter-url}}|or any of its aliases, including: article-url; contribution-url; entry-url; and section-url}} || {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its aliases, including: article; contribution; entry; and section}} or {{tooltip|{{codett|script-chapter}}|or any of its aliases, including: script-article; script-contribution; script-entry; and script-section}} ||
|-
| {{tooltip|{{codett|chapter-url-access}}|or any of its aliases, including: article-url-access; contribution-url-access; entry-url-access; and section-url-access}} || {{tooltip|{{codett|chapter-url}}|or any of its aliases, including: article-url; contribution-url; entry-url; and section-url}} ||
|-
| {{tooltip|{{codett|trans-chapter}}|or any of its aliases, including: trans-article; trans-contribution; trans-entry; and trans-section}} || {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its aliases, including: article; contribution; entry; and section}} or {{tooltip|{{codett|script-chapter}}|or any of its aliases, including: script-article; script-contribution; script-entry; and script-section}} ||
|-
| {{tooltip|{{codett|chapter-format}}|or any of its aliases, including: article-format; contribution-format; entry-format; and section-format}} || {{tooltip|{{codett|chapter-url}}|or any of its aliases, including: article-url; contribution-url; entry-url; and section-url}} ||
|-
| &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt; || || This should be the title of the contribution cited. Do not wikilink &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt; if &lt;code&gt;contribution-url&lt;/code&gt; is provided
| rowspan=&quot;6&quot; | Note that this parameter, but not {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its other aliases, including: article; entry; or section}}, is required for the use of &lt;code&gt;contributor&lt;/code&gt;-related parameters.
|-
| &lt;code&gt;script-contribution&lt;/code&gt; || ||
|-
| &lt;code&gt;contribution-url&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;script-contribution&lt;/code&gt; ||
|-
| &lt;code&gt;contribution-url-access&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;contribution-url&lt;/code&gt; ||
|-
| &lt;code&gt;trans-contribution&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;script-contribution&lt;/code&gt; ||
|-
| &lt;code&gt;contribution-format&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;contribution-url&lt;/code&gt; ||
|-
| {{tooltip|{{codett|location}}|or alias place}} || {{tooltip|{{codett|publisher}}|or alias institution}} || can be used for written-at location when &lt;code&gt;publication-place&lt;/code&gt; is used for publication place
| rowspan=&quot;10&quot; | Note that if the parameter &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt;, but not {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its other aliases, including: article; entry; or section}}, is defined, these parameters swap places with &lt;code&gt;title&lt;/code&gt;- and &lt;code&gt;department&lt;/code&gt;-related parameters.
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-last1}}|or any of its aliases, including: editor1-last; editor-last; editor1; editor; editor-surname1; editor1-surname; and editor-surname}}
| 
| Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for editor. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-first1}}|or any of its aliases, including: editor1-first; editor-first; editor-given1; editor1-given; and editor-given}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last1}}|or any of its aliases, including: editor1-last; editor-last; editor1; editor; editor-surname1; editor1-surname; and editor-surname}}
| Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for editor. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-link1}}|or any of its aliases, including: editor1-link; and editor-link}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last1}}|or any of its aliases, including: editor1-last; editor-last; editor1; editor; editor-surname1; editor1-surname; and editor-surname}}
| Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for editor. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-last2}}|or any of its aliases, including: editor2-last; editor2; editor-surname2; and editor2-surname}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last1}}|or any of its aliases, including: editor1-last; editor-last; editor1; editor; editor-surname1; editor1-surname; and editor-surname}}
| Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for 2nd editor. Don't link. Similar: &lt;code&gt;editor-last3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-first2}}|or any of its aliases, including: editor2-first; editor-given2; and editor2-given}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last2}}|or any of its aliases, including: editor2-last; editor2; editor-surname2; and editor2-surname}}
| Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for 2nd editor. Don't link. Similar: &lt;code&gt;editor-first3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-link2}}|or alias editor2-link}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last2}}|or any of its aliases, including: editor2-last; editor2; editor-surname2; and editor2-surname}}
| Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for 2nd editor. Don't link. Similar: &lt;code&gt;editor-link3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| &lt;code&gt;display-editors&lt;/code&gt;
| {{tooltip|{{codett|editor-last1}}|or any of its aliases, including: editor1-last; editor-last; editor1; editor; editor-surname1; editor1-surname; and editor-surname}}
| Like &lt;code&gt;display-authors&lt;/code&gt;, but for editors
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-mask1}}|or any of its aliases, including: editor1-mask; and editor-mask}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last1}}|or any of its aliases, including: editor1-last; editor-last; editor1; editor; editor-surname1; editor1-surname; and editor-surname}}
| rowspan=&quot;2&quot; | See [[#Display options|Display options]] below; not for lists of cited works
|-
| {{tooltip|{{codett|editor-mask2}}|or alias editor2-mask}}
| {{tooltip|{{codett|editor-last2}}|or any of its aliases, including: editor2-last; editor2; editor-surname2; and editor2-surname}}
|-
| &lt;code&gt;title&lt;/code&gt; || || This parameter is required.
| rowspan=&quot;8&quot; | Note that if the parameter &lt;code&gt;contribution&lt;/code&gt;, but not {{tooltip|{{codett|chapter}}|or any of its other aliases, including: article; entry; or section}}, is defined, these parameters swap places with {{tooltip|{{codett|location}}|or alias place}}- and &lt;code&gt;editor&lt;/code&gt;-related parameters.
|-
| &lt;code&gt;script-title&lt;/code&gt; || ||
|-
| &lt;code&gt;title-link&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;title&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;script-title&lt;/code&gt; || Name of a Wikipedia article about the work. Do not use if &lt;code&gt;url&lt;/code&gt; is provided
|-
| &lt;code&gt;url&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;title&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;script-title&lt;/code&gt; || Do not use if &lt;code&gt;title-link&lt;/code&gt; is provided
|-
| &lt;code&gt;url-access&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;url&lt;/code&gt; ||
|-
| &lt;code&gt;trans-title&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;title&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;script-title&lt;/code&gt; ||
|-
| &lt;code&gt;format&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;url&lt;/code&gt; ||
|-
| &lt;code&gt;department&lt;/code&gt; || ||
|-
| {{tooltip|{{codett|type}}|or alias medium}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;series&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|language}}|or alias lang}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;volume&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-last; interviewer-last; interviewer1; interviewer; interviewer-surname1; interviewer1-surname; and interviewer-surname}}
| 
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for interviewer. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-first1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-first; interviewer-first; interviewer-given1; interviewer1-given; and interviewer-given}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-last; interviewer-last; interviewer1; interviewer; interviewer-surname1; interviewer1-surname; and interviewer-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for interviewer. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-link1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-link; and interviewer-link}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-last; interviewer-last; interviewer1; interviewer; interviewer-surname1; interviewer1-surname; and interviewer-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for interviewer. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last2}}|or any of its aliases, including: interviewer2-last; interviewer2; interviewer-surname2; and interviewer2-surname}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-last; interviewer-last; interviewer1; interviewer; interviewer-surname1; interviewer1-surname; and interviewer-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for 2nd interviewer. Don't link. Similar: &lt;code&gt;interviewer-last3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-first2}}|or any of its aliases, including: interviewer2-first; interviewer-given2; and interviewer2-given}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last2}}|or any of its aliases, including: interviewer2-last; interviewer2; interviewer-surname2; and interviewer2-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for 2nd interviewer. Don't link. Similar: &lt;code&gt;interviewer-first3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-link2}}|or alias interviewer2-link}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last2}}|or any of its aliases, including: interviewer2-last; interviewer2; interviewer-surname2; and interviewer2-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for 2nd interviewer. Don't link. Similar: &lt;code&gt;interviewer-link3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| &lt;code&gt;display-interviewers&lt;/code&gt;
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-last; interviewer-last; interviewer1; interviewer; interviewer-surname1; interviewer1-surname; and interviewer-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;display-authors&lt;/code&gt;, but for interviewers
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-mask1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-mask; and interviewer-mask}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last1}}|or any of its aliases, including: interviewer1-last; interviewer-last; interviewer1; interviewer; interviewer-surname1; interviewer1-surname; and interviewer-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; | See [[#Display options|Display options]] below; not for lists of cited works
|-
| {{tooltip|{{codett|interviewer-mask2}}|or alias interviewer2-mask}}
| {{tooltip|{{codett|interviewer-last2}}|or any of its aliases, including: interviewer2-last; interviewer2; interviewer-surname2; and interviewer2-surname}}
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-last1}}|or any of its aliases, including: translator1-last; translator-last; translator1; translator; translator-surname1; translator1-surname; and translator-surname}}
| 
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for translator. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-first1}}|or any of its aliases, including: translator1-first; translator-first; translator-given1; translator1-given; and translator-given}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last1}}|or any of its aliases, including: translator1-last; translator-last; translator1; translator; translator-surname1; translator1-surname; and translator-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for translator. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-link1}}|or any of its aliases, including: translator1-link; and translator-link}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last1}}|or any of its aliases, including: translator1-last; translator-last; translator1; translator; translator-surname1; translator1-surname; and translator-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for translator. Don't link.
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-last2}}|or any of its aliases, including: translator2-last; translator2; translator-surname2; and translator2-surname}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last1}}|or any of its aliases, including: translator1-last; translator-last; translator1; translator; translator-surname1; translator1-surname; and translator-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;last1&lt;/code&gt;, but for 2nd translator. Don't link. Similar: &lt;code&gt;translator-last3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-first2}}|or any of its aliases, including: translator2-first; translator-given2; and translator2-given}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last2}}|or any of its aliases, including: translator2-last; translator2; translator-surname2; and translator2-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;first1&lt;/code&gt;, but for 2nd translator. Don't link. Similar: &lt;code&gt;translator-first3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-link2}}|or alias translator2-link}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last2}}|or any of its aliases, including: translator2-last; translator2; translator-surname2; and translator2-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;author-link1&lt;/code&gt;, but for 2nd translator. Don't link. Similar: &lt;code&gt;translator-link3&lt;/code&gt;, etc.
|-
| &lt;code&gt;display-translators&lt;/code&gt;
| {{tooltip|{{codett|translator-last1}}|or any of its aliases, including: translator1-last; translator-last; translator1; translator; translator-surname1; translator1-surname; and translator-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; | Like &lt;code&gt;display-authors&lt;/code&gt;, but for translators
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-mask1}}|or any of its aliases, including: translator1-mask; and translator-mask}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last1}}|or any of its aliases, including: translator1-last; translator-last; translator1; translator; translator-surname1; translator1-surname; and translator-surname}}
| colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; | See [[#Display options|Display options]] below; not for lists of cited works
|-
| {{tooltip|{{codett|translator-mask2}}|or alias translator2-mask}}
| {{tooltip|{{codett|translator-last2}}|or any of its aliases, including: translator2-last; translator2; translator-surname2; and translator2-surname}}
|-
| &lt;code&gt;others&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;name-list-style&lt;/code&gt;
| {{tooltip|{{codett|last2}}|or any of its aliases, including: surname2; author-last2; author2-last; author-surname2; author2-surname; author2; subject-last2; subject2-last; subject-surname2; subject2-surname; and subject2}}
| colspan=&quot;2&quot; | Set to &lt;code&gt;amp&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;ampersand&lt;/code&gt; to separate the last author with {{nowrap|&quot;&lt;code&gt; &amp; &lt;/code&gt;&quot;}}; set to &lt;code&gt;and&lt;/code&gt; to separate with {{nowrap|&quot;&lt;code&gt; and &lt;/code&gt;&quot;}}
|-
| &lt;code&gt;edition&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;publication-place&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|publisher}}|or alias institution}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|publisher}}|or alias institution}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;publication-date&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;minutes&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;time-caption&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;time&lt;/code&gt; || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;time&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|page}}|or alias p}} || || colspan=&quot;2&quot; | choose one: &lt;code&gt;page&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;pages&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;at&lt;/code&gt;
|-
| {{tooltip|{{codett|pages}}|or alias pp}} || || colspan=&quot;2&quot; | choose one: &lt;code&gt;page&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;pages&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;at&lt;/code&gt;. Use when content on multiple pages supports the article text.
|-
| &lt;code&gt;at&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | choose one: &lt;code&gt;page&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;pages&lt;/code&gt;, or &lt;code&gt;at&lt;/code&gt;
|-
| &lt;code&gt;no-pp&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|page}}|or alias p}} or {{tooltip|{{codett|pages}}|or alias pp}} || colspan=&quot;2&quot; | set to &quot;yes&quot; to suppress the &quot;p.&quot; or &quot;pp.&quot; before page numbers
|-
| {{tooltip|{{codett|arxiv}}|or alias eprint}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|asin}}|or alias ASIN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;asin-tld&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|asin}}|or alias ASIN}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;bibcode&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;biorxiv&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;biorxiv-access&lt;/code&gt; || &lt;code&gt;biorxiv&lt;/code&gt; || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;citeseerx&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|doi}}|or alias DOI}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;doi-access&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|doi}}|or alias DOI}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;doi-broken-date&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|doi}}|or alias DOI}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|eissn}}|or alias EISSN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|hdl}}|or alias HDL}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;hdl-access&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|hdl}}|or alias HDL}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|isbn}}|or alias ISBN}} || || colspan=&quot;2&quot; | '''always include ISBN''', if one has been assigned
|-
| {{tooltip|{{codett|ismn}}|or alias ISMN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|issn}}|or alias ISSN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|jfm}}|or alias JFM}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|jstor}}|or alias JSTOR}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;jstor-access&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|jstor}}|or alias JSTOR}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|lccn}}|or alias LCCN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;medrxiv&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|mr}}|or alias MR}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|oclc}}|or alias OCLC}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|ol}}|or alias OL}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;ol-access&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|ol}}|or alias OL}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|osti}}|or alias OSTI}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;osti-access&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|osti}}|or alias OSTI}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|pmc}}|or alias PMC}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;pmc-embargo-date&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|pmc}}|or alias PMC}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|pmid}}|or alias PMID}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|rfc}}|or alias RFC}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|sbn}}|or alias SBN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|ssrn}}|or alias SSRN}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|s2cid}}|or alias S2CID}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;s2cid-access&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|s2cid}}|or alias S2CID}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|zbl}}|or alias ZBL}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|id}}|or alias ID}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;url-status&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|archive-url}}|or alias archiveurl}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|archive-url}}|or alias archiveurl}} || {{tooltip|{{codett|archive-date}}|or alias archiveurl}}, &lt;code&gt;url&lt;/code&gt; || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;archive-format&lt;/code&gt; || {{tooltip|{{codett|archive-url}}|or alias archiveurl}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|archive-date}}|or alias archivedate}} || {{tooltip|{{codett|archive-url}}|or alias archiveurl}} || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| {{tooltip|{{codett|access-date}}|or alias accessdate}} || &lt;code&gt;url&lt;/code&gt; || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;via&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;quote-page&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | choose one: &lt;code&gt;quote-page&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;quote-pages&lt;/code&gt;
|-
| &lt;code&gt;quote-pages&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | choose one: &lt;code&gt;quote-page&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;quote-pages&lt;/code&gt;. Use when quote contains contents from multiple pages.
|-
| {{tooltip|{{codett|quote}}|or alias quotation}} || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;script-quote&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;trans-quote&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;mode&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | &lt;code&gt;cs1&lt;/code&gt; or &lt;code&gt;cs2&lt;/code&gt;
|-
| &lt;code&gt;ref&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| &lt;code&gt;postscript&lt;/code&gt; || || colspan=&quot;2&quot; | 
|-
| colspan=&quot;5&quot; style=&quot;text-align: center&quot; | If a field name is listed in the '''Prerequisites''' column, it is a prerequisite for the field to the left.
|}</text>
      <sha1>jlo5xm0ojgud7p71znx7i8hcn93gzzw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>د میاظفر کلی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84782</id>
    <revision>
      <id>368816</id>
      <parentid>360750</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T23:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>368816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8256" sha1="brdzyne7zh08fxtni3giysfxz30faj6" xml:space="preserve">{{Infobox settlement|name=میا ظفر کلی|native_name=د میا ظفر کلی|settlement_type=کلی|subdivision_type=هېواد|subdivision_name=[[افغانستان]]|subdivision_type1=ولایت|subdivision_name1=[[تخار ولایت]]|subdivision_type2=ولسوالۍ|subdivision_name2=[[بهارک ولسوالۍ(تخار)]]|population_total=شاوخوا ۳۰۰ کورنۍ|pushpin_map=Afghanistan|pushpin_label_position=right|pushpin_map_caption=په افغانستان کې موقعیت|اسم=Mia Zafar Village}}'''میا ظفر کلی''' {{Lang-en|Mia Zafar Village}} د [[افغانستان]] د [[تخار ولایت]] د [[بهارک ولسوالۍ (تخار)|بهارک ولسوالۍ]] یو پېژندل شوی، منځنی او تاریخي کلی دی چې د [[تالقان]] ښار لویدیځ لوري ته د شش‌ تیپې یا شپږ تیپې په سیمه کې موقعیت لري. دا کلی د تالقان ښار له مرکز څخه شاوخوا ۱۰ کیلومتره واټن لري او د سیمې په کچه د خپل کرنیز چاپېریال، ټولنیز یووالي، د علم او دین د درناوي، او د خلکو د همکارۍ له امله ځانګړی شهرت لري. د کلي نوم د سیمې له یو مخکښ، ټولنیز او باوقاره مشر «میا ظفر» څخه اخیستل شوی دی، چې د ۱۹۲۴ کال په شاوخوا کې یې د دې کلي د بنسټ ډبره کېښوده.

== جغرافیه ==
میا ظفر کلی د تخار ولایت په لویدیځو دښتو او کرنیزو سیمو کې موقعیت لري. د سیمې جغرافیه په عمومي ډول هواره ده او د کرنې لپاره ځانګړې وړتیا لري. د کلي شاوخوا د اوبو د لارو، موسمي چینو او کرنیزو کانالونو شتون د دې سیمې د حاصل‌خېزۍ کچه لوړه کړې ده.

د هوا له پلوه، دا سیمه د څلورو فصلونو څرګند بدلونونه تجربه کوي.  د اوړي موسم ګرم او وچ وي، د مني موسم ارام او معتدل وي، د ژمي موسم ډېر ساړه وي او کله ناکله د واورې ورښت هم پکې کېږي، او د پسرلي موسم د شنو بوټو او کرنیزو فعالیتونو د پیل لپاره مناسب دی.

د کلي طبیعي چاپېریال د کرنې ترڅنګ د مالدارۍ لپاره هم مناسب دی، ځکه شنې ډاګونه، څړځایونه او د اوبو سرچینې پکې شتون لري.

== تاریخ ==
د میا ظفر کلی تاریخ د ۲۰مې پېړۍ له لومړیو لسیزو سره تړاو لري. د ۱۹۲۴ کال په شاوخوا کې د سیمې یو باوقاره او ټولنیز مشر «میا ظفر» د دې سیمې د ابادولو بنسټ کېښود. هغه د خلکو د یووالي، د ځمکو د وېش، د اوبو د لارو د جوړولو، د کورونو د جوړېدو او د کلي د بنسټیزو اړتیاوو د پوره کولو لپاره پراخې هڅې وکړې.

د هغه د شخصیت ځانګړتیاوې لکه عدالت، مشرتوب، د خلکو تر منځ د سولې ټینګښت او د دیني ارزښتونو درناوی د دې لامل شول چې خلک ورسره یوځای شي او د کلي د پراختیا لپاره ګډ کار وکړي. د هغه په ژوند او وروسته د سیمې د مشرانو په هڅو دا کلی پراخ شو او اوس مهال شاوخوا ۳۰۰ کورنۍ پکې ژوند کوي.

د کلي اوسېدونکي د بېلابېلو قومونو څخه دي، خو د یووالي، ورورولۍ، سولې او ګډ ژوند فضا یې د سیمې د ټولنیز ثبات یوه ښکاره بېلګه ده.

== اقتصاد ==
د میا ظفر کلي اقتصاد په بنسټیز ډول پر کرنه ولاړ دی. د سیمې د حاصل‌خېزې خاورې، د اوبو د مناسب جریان او د خلکو د کرنیزو تجربو له امله دا کلی د تخار ولایت د کرنیزو سیمو له مهمو ځایونو څخه شمېرل کېږي.

د کلي مهم کرنیز محصولات په لاندې ډول دي:  غنم، وریجې، جوار، کونځلې، زغر، مۍ، لوبیا او سبزیجات.

مالداري هم د کلي د اقتصاد یوه مهمه برخه ده. خلک غواګانې، پسونه، وزې او اسونه ساتي. د لبنیاتو تولید، د څارویو پلور او د څړځایونو شتون د مالدارۍ د پراختیا لپاره ښه شرایط رامنځته کړي دي.

سوداګري هم په وروستیو کلونو کې وده کړې ده. ځینې کورنۍ په کوچنیو دوکانونو، د کرنیزو توکو په پلور، د ترانسپورټ په خدماتو او نورو کوچنیو کاروبارونو بوختې دي.

== ښوونه او روزنه ==
میا ظفر کلی د تعلیم له پلوه د تخار ولایت د هغو سیمو له ډلې دی چې د زده‌کړې کچه پکې لوړه ده. د کلي د خلکو د علم او پوهې سره مینه، د ښوونځیو شتون او د کورنیو هڅې د دې لامل شوي چې د سیمې ډېری ځوانان لوستي او مسلکي شي.

په کلي کې دوه عالي لیسې شتون لري:

'''۱) [[د نثار احمد شهید عالي لیسه]]'''  دا لیسه د هلکانو لپاره یو مهم تعلیمي مرکز دی. زده کوونکي پکې له لومړنیو ټولګیو څخه تر دولسم ټولګي پورې زده‌کړې کوي.

'''۲) [[د حضرت علي تخته کوپرک عالي لیسه]]'''  دا لیسه د نجونو لپاره یوه مهمه تعلیمي اداره ده. د سیمې نجونې پکې تر دولسم ټولګي زده‌کړې کوي او د ښځو د تعلیم په پراختیا کې مهم رول لري.

د دواړو لیسو فارغان د افغانستان په بېلابېلو پوهنتونونو کې لوړې زده‌کړې کوي او ډېری یې اوس د ښوونې، طب، انجینرۍ، اقتصاد، دیني علومو او نورو برخو کې فعال دي. میا ظفر کلی د تخار ولایت یو تاریخي، کرنیز، ټولنیز او تعلیمي مرکز دی چې د خپل جغرافیایي موقعیت، د خلکو د یووالي، د کرنې د پراختیا، د تعلیم د ودې او د تاریخي شالید له امله ځانګړی اهمیت لري. دا کلی د سولې، ورورولۍ، ګډ ژوند، علم او اخلاقو یوه ښکاره بېلګه ده او د سیمې د پرمختګ لپاره مهم رول لري.

== سرچینې ==

* د افغانستان د احصایې او معلوماتو ملي اداره – د تخار ولایت عمومي احصایوي معلومات:

  https://nsia.gov.af {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191110093636/https://nsia.gov.af/ |date=2019-11-10 }}

* د افغانستان د پوهنې وزارت – د ښوونځیو رسمي لېست او تعلیمي راپورونه:

  https://moe.gov.af

* د افغانستان د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت – د تخار ولایت کرنیز راپورونه:

  https://mail.gov.af

* د افغانستان ملي جغرافیایي معلوماتي سیستم (NGIC) – د تخار ولایت نقشه:

  https://ngic.gov.af{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

* د تخار ولایت د بهارک ولسوالۍ سیمه‌ییز راپورونه (UN OCHA):

  https://data.humdata.org/dataset/afghanistan-administrative-boundaries

* د تالقان ښار او شش‌تیپې سیمې جغرافیایي معلومات – OpenStreetMap:

  https://www.openstreetmap.org

* د سیمې د مشرانو شفاهي روایتونه او تاریخي معلومات (لومړنۍ سرچینه).

== وېشنیزه ==
[[وېشنیزه:تخار ولایت]]  [[وېشنیزه:کلي]]  [[وېشنیزه:افغانستان]]</text>
      <sha1>brdzyne7zh08fxtni3giysfxz30faj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نووښتال</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87661</id>
    <revision>
      <id>368806</id>
      <timestamp>2026-09-01T17:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>O.sediqi93</username>
        <id>16958</id>
      </contributor>
      <comment>د &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1344533946|Update]]&quot; مخ پيل برخې په ژباړلو سره رامنځته شوی دی</comment>
      <origin>368806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1836" sha1="fnbtp1mabbilpa84lp8gihuhxohl0tz" xml:space="preserve">'''نووښتال  او یا نووښتال  شوی''' 

'''نووښتال'''  (Update) '''د''' '''مالوماتو،''' '''سافټویر''' کاریالونو '''او''' '''ډیجیټل''' '''سیسټمونو''' '''د''' '''هغې''' '''پروسې''' '''او''' '''لړۍ''' '''نوم''' '''دی''' '''چې''' '''پهترڅ''' '''کې''' '''یې''' '''شته''' '''جوړښت،''' '''بڼه''' '''یا''' '''محتوا''' '''د''' '''وخت''' '''د''' '''غوښتنو،''' '''نویو''' '''ټکنالوژیو''' '''او''' '''اړتیاوو''' '''سره''' '''سم''' '''تازه،''' '''پیاوړېاو''' '''بشپړېږي'''. '''دغه''' '''عمل''' '''په''' '''تخنیکي''' '''ډګر''' '''کې''' '''د''' '''پخوانیو''' '''تخنیکي''' '''نیمګړتیاوو''' '''یا''' '''بګونو''' '''د''' '''له‌منځه''' '''وړلو،''' '''د''' '''امنیتي''' '''پیاوړتیا''' '''د''' '''لوړولو''' '''او''' '''د''' '''سیسټم''' '''د''' '''سرعت''' '''او''' '''ظرفیت''' '''د''' '''زیاتولو''' '''په''' '''موخه''' '''ترسره''' '''کېږي،''' '''ترڅو''' '''کاروونکو''' '''ته''' '''لاهوسا،''' '''خوندي''' '''او''' '''بې‌خېنه''' '''تجربه''' '''وړاندې''' '''شي'''. '''همدارنګه،''' '''په''' '''علمي''' '''او''' '''لیکنیو''' '''اصطلاحاتو''' '''کې''' '''نووښتال''' '''دپوهې''' '''او''' '''مالوماتو''' '''د''' '''تجدید''' '''او''' '''نوي''' '''کولو''' '''په''' '''مانا''' '''هم''' '''کارېږي''' '''چې''' '''د''' '''انسان''' '''د''' '''فکر''' '''او''' '''تخنیکي''' '''لاسته''' '''راوړنوپیاوړتیا''' '''او''' '''پرله‌پسې''' '''تکامل''' '''په''' '''ګوته''' '''کو'''ي.</text>
      <sha1>fnbtp1mabbilpa84lp8gihuhxohl0tz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>سافټویر نووښتال</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87662</id>
    <revision>
      <id>368807</id>
      <timestamp>2026-09-01T18:12:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>O.sediqi93</username>
        <id>16958</id>
      </contributor>
      <comment>د &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1370653037|Software update]]&quot; مخ پيل برخې په ژباړلو سره رامنځته شوی دی</comment>
      <origin>368807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2853" sha1="nblie3d1gpkzau1ejd378pgqw02uy8w" xml:space="preserve">'''سافټویر نووښتال هغه بهیر دی چې پکې انسټال یا (لګول) شوی''' [[سافټویر]] '''د لا ښه   او پرمختللي کولو په موخه  رامنځته کېږي. دا هغه'''  زېرمه شویو مالوماتو  '''ته هم ویل کېږي چې د سافټویر د''' نووښتال '''لپاره کارېږي.''' کله چې ذخیره کول خورا ګران وو، د فایلونو پیچ کول '''کله چې د زېرمه کولو وسایل خورا ګران وو، د فایلونو پچ کول د نوښتال تر ټولو عامه بڼه وه.'''

'''د وېش لپاره د لویو زېرمه''' '''‌رسنیو او د [[انټرنېټ]] د لوړ بینډوېت له رامنځته کېدو سره، د پچ کولو پر ځای د بشپړو فایلونو بدلول عام شول.'''


'''یو [[نووښتال]] ښايي د پلي کېدو لپاره د نورو نووښتالونو له مخکې پلي کولو سره تړاو ولري، یا ښايي د څو برخو لپاره د نورو نووښتالونو له مخکې یا هم‌مهاله پلي کولو ته اړتیا ولري.''' '''د نووښتالونو د پلي کولو د اسانتیا لپاره، عملیاتي سیسټمونه ډېری وخت د اوتومات یا نیمه‌اوتومات نوښتال اسانتیاوې برابروي.''' د کڅوړو د سمبالښت سیسټمونه او [[کاريال پلورنځی|د کاریالونو پلورنځی]] '''هم د نووښتالونو د اوتومات پلي کولو اسانتیا برابروي.'''

'''یو نوښتال هره اندازه لرلی شي.''' '''یو نوښتال هغه مهال نسبتاً لوی کېدای شي چې په بدلونونو کې د انځوریزو او غږیزو فایلونو''' لکه ګرافیک او غږ  انځوریز فایلونه، د بیلګې په توګه د لوبې نووښتال. '''د نووښتال پلي کول معمولاً د سافټویر د لومړني نصب په پرتله لږ وخت نیسي.'''

که څه هم  په لوړه کچه نووښتال  '''ډېری وخت د سافټویر د ښه کولو لپاره وړاندې کېږي، خو کله ناکله یې پایله د سافټویر د''' '''سرعت د کچې  ټېټېدو لامل  هم کېدای شي.''' ځینې وخت د سافټویر نووښتال کول '''ښايي د سافټویر د پخوانیو برخو د ناغوښتل شوو ستونزو د بېرته راپیدا کېدو لامل شي.''' '''په ځینو مواردو کې، نووښتال په قصدي توګه د سافټویر ځینې فعالیتونه غیرفعالوي؛ د بېلګې په توګه، هغه برخې لرې کوي چې کاروونکی یې نور د کارولو جواز نه لري.'''</text>
      <sha1>nblie3d1gpkzau1ejd378pgqw02uy8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خبرې اترې:له ننوتلو پرته سکس</title>
    <ns>1</ns>
    <id>87663</id>
    <revision>
      <id>368808</id>
      <timestamp>2026-09-01T19:14:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47570-79</username>
        <id>40578</id>
      </contributor>
      <comment>/* سلام */ نوې برخه</comment>
      <origin>368808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313" sha1="2sxtz73ksvwok23xavox2rye0ygehz6" xml:space="preserve">== سلام ==

سنګه خه يي تاسو چيرته يي [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2026-47570-79|&amp;#126;2026-47570-79]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2026-47570-79|talk]]) ۱ سېپتمبر ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۱۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])</text>
      <sha1>2sxtz73ksvwok23xavox2rye0ygehz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>خبرې اترې:ګرده څیړۍ ولسوالۍ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>87664</id>
    <revision>
      <id>368815</id>
      <timestamp>2026-09-01T23:06:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47563-46</username>
        <id>40579</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>368815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="j5lvzemfj8y47veajoxtaj7vzm4eszb" xml:space="preserve">فخری سادات جو پکتیا زدران قبیلے گردہ سیڑی میں آباد ہیں</text>
      <sha1>j5lvzemfj8y47veajoxtaj7vzm4eszb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ويکيپېډيا:د مياشتې غوره ليکنه/۲۰۲۶/۰۹</title>
    <ns>4</ns>
    <id>87665</id>
    <revision>
      <id>368820</id>
      <timestamp>2026-09-02T04:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <comment>د &quot;&lt;div id=&quot;mp-tfa-img&quot; style=&quot;float: left; margin: 0.5em 0.9em 0.4em 0em;&quot;&gt;{{main page image|Manzoor Pashteen.jpg|title=منظور پښتین}}&lt;/div&gt; '''منظور احمد پښتین''' په ۱۹۹۲ کال کې د سوېلي وزیرستان په یؤ وړوکي کلي کې (مولا خان سرای) کې زیږېدلی دی. پلار یې عبدالودود محسود د کلي په ښوونځۍ کې ښوونکی و نو ځکه منظور احمد خپلې ز...&quot; تورو مخ جوړ شو</comment>
      <origin>368820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2040" sha1="fzwtb6w07zodabafual4i1zo4ohd8ot" xml:space="preserve">&lt;div id=&quot;mp-tfa-img&quot; style=&quot;float: left; margin: 0.5em 0.9em 0.4em 0em;&quot;&gt;{{main page image|Manzoor Pashteen.jpg|title=منظور پښتین}}&lt;/div&gt;
'''منظور احمد پښتین''' په ۱۹۹۲ کال کې د سوېلي وزیرستان په یؤ وړوکي کلي کې (مولا خان سرای) کې زیږېدلی دی. پلار یې عبدالودود محسود د کلي په ښوونځۍ کې ښوونکی و نو ځکه منظور احمد خپلې زده کړې د خپل کلي په ښوونځۍ کې پیل کړې. د تعلیم او تحصیل لړۍ يې د ګومل پوهنتون ډېره اسماعیل خان نه د څارو د ډاکټر (DVM) د سند په اخېستو پای ته ورسېده.
پښتین د ۲۰۱۸ زېږدیز کال د جنورۍ تر آخره یو ګمنام ځوان و او هیچا نپېژانده، مګر کله یې چې د فبرورۍ په لومړۍ ورځ په اسلام آباد کې د پاکستان د پوځ د رویې په ضد احتجاجي پرلت ووهلو نو د هر پښتون په زړه کې یې ځای وموند او د نړۍ په ګوټ ګوټ کې پښتونو وپېژانده. د ښاغلي پښتین دې ناڅاپي شهرت د پاکستان حکومت دې ته اړ کړ چې په رسنیو ځینې بندیزونه ولګوي تر څو د پښتنو پاڅون ته خلک متوجه نکړي.
ښاغلی پښتین په قوم مسید دی او په یوې غریبې کورنۍ کې پیدا شوی. وړوکوالی یې په خپل محل او کورنۍ کې تېر شوی او تنکی ځوان و چې په ۲۰۰۹ زېږدیز کال کې د پاکستان د پوځي عملیاتو په ترځ کې سره د کورنۍ دړ خپلې سیمې نه کډوال شو. د کډوالۍ ژوند یې په ډېره اسماعیل خان کې تېر کړو. هغه څلور وروڼه او درې خویندې لري چې پښتین یې د ټولو مشر دی.
{{TFAFULL|منظور پشتين}}
{{TFAfooter|Month=September|Year=2026}}</text>
      <sha1>fzwtb6w07zodabafual4i1zo4ohd8ot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نوکغوڅی</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87666</id>
    <redirect title="نوک‌نيوک" />
    <revision>
      <id>368824</id>
      <timestamp>2026-09-02T06:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>شاه زمان پټان</username>
        <id>26102</id>
      </contributor>
      <comment>شاه زمان پټان د [[نوکغوڅی]] مخ [[نوک‌نيوک]] ته ولېږداوه</comment>
      <origin>368824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="nlx2mnexvdsken18d51yuhoedv32z74" xml:space="preserve">#مخګرځ [[نوک‌نيوک]]</text>
      <sha1>nlx2mnexvdsken18d51yuhoedv32z74</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>