Wikipedia
quwiki
https://qu.wikipedia.org/wiki/Qhapaq_p%27anqa
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Midya
Sapaq
Rimanakuy
Ruraq
Ruraq rimanakuy
Wikipidiya
Wikipidiya rimanakuy
Rikcha
Rikcha rimanakuy
MediaWiki
MediaWiki rimanakuy
Plantilla
Plantilla rimanakuy
Yanapa
Yanapa rimanakuy
Katiguriya
Katiguriya rimanakuy
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Inlis simi
0
2112
692153
692054
2026-10-18T00:24:01Z
Capiñistan
35591
692153
wikitext
text/x-wiki
{{Rimay
| nombre = Inlish simi
| nativo = English
| color = #B6D7A8
| oficial_paises =
* {{GBR}}
* {{IRL}}
* {{USA}}
* {{CAN}}
* {{AUS}}
* {{NZL}}
* {{ZAF}}
* {{BLZ}}
* {{IND}}
* {{LBR}}
* {{PHL}}
| oficial_territorios =
* [[Iwrupa Huñu]]
| no_oficial =
57 mama llaqtakunapi, 30 kamachisqa suyukunapi
| organizaciones =
[[Huñusqa Nasyunkuna]]
[[Iwrupa Huñu]]
[[Commonwealth]]
[[International Criminal Court|ICC]]
[[International Monetary Fund|IMF]]
[[International Olympic Committee|IOC]]
[[ISO]]
[[NATO]]
[[World Trade Organization|WTO]]
[[ASEAN]]
[[Organization of American States|OAS]]
[[OECD]]
| hablantes = 1.457 hunu
| h1 = 380 hunu
| h2 = 1.077 hunu
| rank =
| fam1 = [[Indu iwrupiyu rimaykuna]]
| fam2 = [[Qirmanu simikuna|Qirmanu rimaykuna]]
| fam3 = Kinti Qirmanu rimaykuna
| fam4 = Chincha Mamaqucha Qirmanu rimaykuna
| fam5 = Anklichi rimaykuna
| escritura = [[Latin siq'i llumpa]]
| dialectos =
Britaniya Inlish simi, Amirika Norte Inlish simi, Karibin Inlish simi, Awstralya Inlish simi, Musuq Silanda Inlish simi, Uralan Afrika Inlish simi, Ilanda Inlish simi
| agencia =
Mana kanchu, mana kamachisqa
| iso1 = en
| iso2 = eng
| iso3 = eng
| lingua = 52-ABA
| glotto = stan1293
| glottorefname = English
| mapa = English language distribution.svg
| mapa_leyenda =
Kay mapapi Inlish simi rimaypa churasqanmi rikuriy.
}}
'''Inlis simi''' icha '''Inlish simi''' ''(English language)'' nisqaqa huk [[Qirmanu simikuna|Qirmañamanta simim]], tukuy [[Tiksimuyu]]ntinpi mast'arisqam. 456.000.000-chá rimaqninkuna kachkan.
* [[Hukllachasqa Qhapaq Suyu]] ''(United Kingdom)'', [[Irihallp'a]]
* [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna|Hukllachasqa Amirika Mamallaqtakuna]] (USA), [[Kanata]], [[Shamayka]], [[Pahamakuna]], [[Purinkin]] (Puerto Rico), [[Wilis]], [[Wayana]]
* [[Awustaralya]], [[Musuq Silantha]], [[Phiyi]], [[Guam]], [[Samwa]]
* [[Nihirya]], [[Qampiya]], [[Kinya]], [[Namipya]], [[Simpapwi]], [[Urin Aprika|Urin Apirika]]
* [[Inriya]], [[Pakisuyu]], [[Philipina wat'akuna|Philipinakuna]], [[Hong Kong]], [[Sinqapur]]
[[Katiguriya:Hirmanik rimay]]
7jx83nn8han6l6p5ntavec8zdpvvwad
U2
0
5009
692156
654764
2026-10-18T08:23:24Z
Niegodzisie
21383
692156
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" align="right" style="background:#FFFFFF;margin-left:1.0em"
|
{| {{Prettytable}} border="1" cellpadding="3" cellspacing="1" align="right" width="100%"; style="border-collapse:collapse; margin-left:0.5em"
|-
|colspan="2" align="center" | [[Rikcha:U2_in_the_heart.jpg|300px]]<br /><small>U2 live ([[2001]])</small>
|-
! colspan="2" bgcolor="#FFDEAD" | U2
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| Mit'a: || [[1976]] - actualidad
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| Istilu: || [[Rock (Musik)|Rock]]
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| Website: || [http://www.u2.com/ U2.com]
|-----
! colspan="2" bgcolor="#FFDEAD" | Bandmitglieder
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Takiq]]: || [[Bono|Paul David Hewson (Bono)]]
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kitara]]: || [[David Howell Evans|David Howell Evans (The Edge)]]
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Takana waqachina]]: || [[Larry Mullen Junior]]
|----- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hatun kitara]]: || [[Adam Clayton]]
|}
|}
[[Rikcha:U2-Anaheim 2005 1.jpg|thumb|230px|U2-''Konzert'' 2005]]
[[Rikcha:Adam Clayton 2005 Wien.jpg|thumb|230px|U2-''Konzert'' 2005, [[Wien]]]]
[[Rikcha:Bono U2 with Horst Köhler at Prague 2000 IMF.jpeg|thumb|230px|[[Horst Köhler]] & Bono]]
'''U2''' nisqaqa huk [[Ilanda]] mama llaqtayuq [[rock]] [[kusituy]]mi, [[1976]]/[[1977]] watapi [[Baile Átha Cliath]] llaqtapi paqarisqa. 1980 watakunapim ancha riqsisqam kusituy tukurqan.
Kaymi wankurisqan waqachiqkuna:
* [[Bono (U2)|Bono]] (Paul David Hewson) - [[takiq]], waskariqlla armunika [[kitara]].
* [[The Edge]] (David Howell Evans) - ch'ulla [[kitara]], [[tiklaw]], [[takiq]].
* [[Adam Clayton]] - [[hatun kitara]].
* [[Larry Mullen]] Jr. - [[takana waqachina]], ([[takiq]]).
=== Albumkuna ===
* ''[[Boy]]'' ([[Octubre]] de [[1980]])
* ''[[October]]'' ([[Octubre]] de [[1981]])
* ''[[War]]'' ([[28 de febrero]] de [[1983]])
* ''[[Under a Blood Red Sky]]'' ([[Noviembre]] de [[1983]])
* ''[[The Unforgettable Fire]]'' ([[Octubre]] de [[1984]])
* ''[[Wide Awake in America]]'' ([[Julio]] de [[1985]])
* ''[[The Joshua Tree]]'' ([[9 de marzo]] de [[1987]])
* ''[[Rattle and Hum]]'' ([[11 de octubre]] de [[1988]])
* ''[[Achtung Baby]]'' ([[12 de noviembre]] de [[1991]])
* ''[[Zooropa]]'' ([[6 de julio]] de [[1993]])
* ''[[Passengers]]'' (Original Sountracks no.1) ([[6 de noviembre]] de [[1995]])
* ''[[Pop (U2)|Pop]]'' ([[4 de marzo]] de [[1997]])
* ''[[The Best of 1980-1990]]'' ([[10 de noviembre]] de [[1998]])
* ''[[All That You Can't Leave Behind]]'' ([[31 de octubre]] de [[2000]])
* ''[[The Best of 1990-2000]]'' ([[12 de noviembre]] de [[2002]])
* ''[[How to Dismantle an Atomic Bomb]]'' ([[22 de noviembre]] de [[2004]])
* ''[[U218 Singles]]'' ([[20 de noviembre]] de [[2006]])
* ''No Line on the Horizon'' (2009)
* ''Songs of Innocence'' (2014)
* ''Songs of Experience'' (2017)
* ''Songs of Surrender'' (2023)
* ''Carnaval de Luz'' (2026)
=== Videokuna ===
* ''[[Under a Blood Red Sky]]'' (en vivo desde el [[Red Rocks]]) (1983)
* ''[[The Unforgettable Fire Collection]]'' (collección de los videos promocionales y documental) ([[1985]])
* ''[[Rattle and Hum]]'' (documental en vivo del Joshua Tree Tour) ([[1988]])
* ''[[Achtung Baby]]'' (videos promocionales y documentales) ([[1992]])
* ''[[Zoo TV: Live from Sydney]]'' (en vivo) ([[1994]])
* ''[[Popmart: Live from Mexico City]]'' [en vivo] ([[1998]])
* ''[[The Best of 1980-1990]]'' (videos musicales) ([[1999]])
* ''[[Elevation: Live from Boston]]'' (en vivo) ([[2001]])
* ''[[The Best of 1990-2000]]'' (videos musicales) ([[2002]])
* ''[[U2 Go Home: Live from Slane Castle]]'' (en vivo) ([[2003]])
* ''[[Vertigo: Live from Chicago]]'' (en vivo) ([[2005]])
* ''[[Zoo TV: Live from Sydney]]'' (relanzamiento en DVD) ([[2006]])
* ''[[Vertigo: Live from Milán]]'' (en vivo, regalado junto a las primeras ediciones de [[U218 Singles]]).
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.u2.com Web oficial del grupo] [[Rikcha:Symbole-en.png|30px]]
[[Katiguriya:Kusituy (Hukllachasqa Qhapaq Suyu)]]
8tvsi65jzpzbiyqn0igieldil9kxjwm
Iran
0
5314
692145
692066
2026-10-17T17:14:26Z
Qhapaqkanki
27936
692145
wikitext
text/x-wiki
{{MamaLlaqta
| nombre_oficial = جمهوری اسلامی ایران<br />''Yomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān''<br />Muslim Ripuwlika Pharsya
| nombre_común = Iran
| imagen_bandera = State flag of Iran (1964–1980).svg
| imagen_escudo = Lion and Sun.svg
| imagen_escudo_tamaño = 65px
| símbolos =
| imagen_mapa = Iran in its region.svg
| lema_nacional = ''Esteqlāl, āzādī, jomhūrī-ye eslāmī''<br />([[Pharsi simi]]: ''«[[Kachariy]], [[Qispi kay]], [[Islam]] [[Ripuwlika]]»'')
| himno_nacional = ''[[Sorood-e Melli-e Jomhoori-e Eslami]]''
| capital = [[Tehran]]
| capital_población = 11.931.656 ([[2004]])
| capital_coor_fmt =
| capital_coor = 35_40_N_51_25_E 35°40′ N 51°25′ E
| ciudad_principal = [[Tehran]]
| idioma_oficial = [[Pharsi simi]]; [[Aslla simikuna]]: [[Asar simi|Asar]], [[Kurdi simi|Kurdi]], [[Arabya simi|Arabya]]
| gobierno = [[República islámica]]
| dirigentes_títulos = [[Líder Supremo de Irán|Líder Supremo]]<br /><br /><br /><br />[[Presidente de Irán|Presidente]]
| dirigentes_nombres = vacant
| fundación = [[Revolución iraní|Instauración de la]]<br />[[Revolución iraní|República Islámica]]
| fundación_hitos = • Fecha
| fundación_fechas = [[Revolución]] contra<br />[[Mohammad Reza Pahlevi|Mohammad Reza Pahlaví]]<br />[[1 de abril]] de [[1979]]
| superficie = 1.648.195
| superficie_puesto = 17
| superficie_agua = 0,7
| fronteras = 5.440 [[kilómetro|km]]
| costas = 2.440 km
| población = 68.688.433
| población_puesto = 18
| población_densidad = 41
| PIB_nominal = US$ 212.492 millones
| PIB_nominal_año = 2006
| PIB_nominal_puesto = 32
| PIB_nominal_per_cápita = US$ 3.046 (2006)
| PIB = [[Dólar estadounidense|USD]] 601.675 millones
| PIB_año = 2006
| PIB_puesto = 21
| PIB_per_cápita = USD 8.624 (2006)
| IDH = 0,746
| IDH_año = 2006
| IDH_puesto = 96
| IDH_categoría = <span style="color:#FFCC00;">medio</span>
| moneda = [[Rial iraní]] (ریال ایران) (<code>[[ISO 4217|IRR]]</code>)
| gentilicio = Iranimanta/Pharsimanta
| horario = ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+3.30)
| cctld = [[.ir]]
| código_telefónico = 98
| prefijo_radiofónico = 9BA-9DZ, EPA-EQZ
| código_ISO = 364 / IRN / IR
| miembro_de = [[Organización de Países Exportadores de Petróleo|OPEP]], [[Organización de las Naciones Unidas|ONU]]
| notas =
}}
'''Iran''' icha '''Musul Ripuwlika'''qa [[Asya]]pi huk [[mama llaqta]]m. Uma llaqtanqa [[Tehran]] llaqtam.
==Simikuna==
* [[Pharsi simi]] ([[tukri simi]])
* [[Aslla simi]]kuna: [[Asar simi]], [[Kurdi simi]], [[Arabya simi]], hukkunapas
== Hatun llaqtakuna ==
{| {{prettytable}}
|-----
|colspan="8" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Llaqtakuna (Iran)'''
|-----
|rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="4" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Pruwinsya'''
|-----
| align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Transkripsyun''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''pharsi simi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1986''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1991''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1996''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2006'''
|-----
|align="right" | 1. || [[Tehran]] || align="right" | '''تهران'''|| align="right" | 6.042.584 || align="right" | 6.475.527 || align="right" | 6.758.845 || align="right" | 7.160.094 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 2. || [[Mashhad]] || align="right" | '''مشهد'''|| align="right" | 1.463.508 || align="right" | 1.559.155 || align="right" | 1.887.405 || align="right" | 2.387.734 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 3. || [[Isfahan]] || align="right" | '''اصفهان'''|| align="right" | 986.753 || align="right" | 1.127.030 || align="right" | 1.266.072 || align="right" | 1.573.378 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 4. || [[Karadzh]] || align="right" | '''کرج'''|| align="right" | 275.100 || align="right" | 442.387 || align="right" | 940.968 || align="right" | 1.523.085 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 5. || [[Tabriz]] || align="right" | '''تبریز'''|| align="right" | 971.482 || align="right" | 1.088.985 || align="right" | 1.191.043 || align="right" | 1.460.961 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 6. || [[Shiraz]] || align="right" | '''شیراز'''|| align="right" | 848.289 || align="right" | 965.117 || align="right" | 1.053.025 || align="right" | 1.279.140 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 7. || [[Qom]] || align="right" | '''قم'''|| align="right" | 543.139 || align="right" | 681.253 || align="right" | 777.677 || align="right" | 1.046.578 || [[Qom suyu|Qom]]
|-----
|align="right" | 8. || [[Ahvaz]] || align="right" | '''اهواز'''|| align="right" | 579.826 || align="right" | 724.653 || align="right" | 804.980 || align="right" | 841.145 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 9. || [[Kermanshah|Kermānshāh]] || align="right" | '''کرمانشاه'''|| align="right" | 560.514 || align="right" | 624.084 || align="right" | 692.986 || align="right" | 765.075 || [[Kermanshah suyu|Kermānshāh]]
|-----
|align="right" | 10. || [[Orumijeh]] || align="right" | '''ارومیه'''|| align="right" | 300.746 || align="right" | 357.399 || align="right" | 435.200 || align="right" | 623.143 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 11. || [[Rasht]] || align="right" | '''رشت'''|| align="right" | 290.897 || align="right" | 340.637 || align="right" | 417.748 || align="right" | 618.589 || [[Gilan]]
|-----
|align="right" | 12. || [[Kerman (Iran)|Kerman]] || align="right" | '''کرمان'''|| align="right" | 257.284 || align="right" | 311.643 || align="right" | 384.991 || align="right" | 606.967 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 13. || [[Zahedan]] || align="right" | '''زاهدان'''|| align="right" | 281.923 || align="right" | 361.623 || align="right" | 419.518 || align="right" | 570.389 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 14. || [[Hamadan]] || align="right" | '''همدان'''|| align="right" | 272.499 || align="right" | 349.653 || align="right" | 401.281 || align="right" | 528.261 || [[Hamadan suyu|Hamadan]]
|-----
|align="right" | 15. || [[Arak]] || align="right" | '''اراک'''|| align="right" | 265.349 || align="right" | 331.354 || align="right" | 380.755 || align="right" | 521.166 || [[Markazi]]
|-----
|align="right" | 16. || [[Yazd]] || align="right" | '''یزد'''|| align="right" | 230.483 || align="right" | 275.298 || align="right" | 326.776 || align="right" | 505.037 || [[Yazd suyu|Yazd]]
|-----
|align="right" | 17. || [[Ardabil]] || align="right" | '''اردبیل'''|| align="right" | 281.973 || align="right" | 311.022 || align="right" | 340.386 || align="right" | 421.248 || [[Ardabil suyu|Ardabil]]
|-----
|align="right" | 18. || [[Abadan]] || align="right" | '''آبادان'''|| align="right" | 21.900 || align="right" | 84.774 || align="right" | 206.073 || align="right" | 415.139 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 19. || [[Zandzhan]] || align="right" | '''زنجان'''|| align="right" | 215.261 || align="right" | 254.100 || align="right" | 286.295 || align="right" | 367.464 || [[Zandzhan suyu|Zandzhan]]
|-----
|align="right" | 20. || [[Sanandadzh]] || align="right" | '''سنندج'''|| align="right" | 204.537 || align="right" | 244.039 || align="right" | 277.808 || align="right" | 358.084 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 21. || [[Qazvin]] || align="right" | '''قزوین'''|| align="right" | 248.591 || align="right" | 278.826 || align="right" | 291.117 || align="right" | 341.771 || [[Qazvin suyu|Qazvin]]
|-----
|align="right" | 23. || [[Khorramabad]] || align="right" | '''خرمآباد'''|| align="right" | 208.592 || align="right" | 249.258 || align="right" | 272.815 || align="right" | 339.205 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 23. || [[Khorramshahr]] || align="right" | '''خرمشهر'''|| align="right" | 151.000 || align="right" | 34.750 || align="right" | 105.636 || align="right" | 338.922 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 24. || [[Bandar Abbas]] || align="right" | '''بندر عباس'''|| align="right" | 201.642 || align="right" | 249.504 || align="right" | 273.578 || align="right" | 323.256 || [[Hormozgan]]
|-----
|align="right" | 25. || [[Islamshahr]] || align="right" | '''اسلامشهر'''|| align="right" | 215.129 || align="right" | 230.183 || align="right" | 265.450 || align="right" | 321.525 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 26. || [[Kashan (Iran)|Kashan]]|| align="right" | '''کاشان'''|| align="right" | 138.599 || align="right" | 155.188 || align="right" | 201.372 || align="right" | 310.777 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 27. || [[Chomeinishahr]] || align="right" | '''خمینی شهر'''|| align="right" | 104.647 || align="right" | 118.348 || align="right" | 165.888 || align="right" | 288.916 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 28. || [[Ghods]] || align="right" | '''قدس'''|| align="right" | k.A. || align="right" | 89.680 || align="right" | 138.278 || align="right" | 288.059 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 29. || [[Gharchak]] || align="right" | '''قرچک'''|| align="right" | 77.957 || align="right" | 98.202 || align="right" | 142.690 || align="right" | 264.235 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 30. || [[Sari llaqta|Sari]] || align="right" | '''ساری'''|| align="right" | 141.020 || align="right" | 167.602 || align="right" | 195.882 || align="right" | 262.627 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 31. || [[Borudzherd]] || align="right" | '''بروجرد'''|| align="right" | 183.879 || align="right" | 201.016 || align="right" | 217.804 || align="right" | 256.962 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 32. || [[Gorgan]] || align="right" | '''گرگان'''|| align="right" | 139.430 || align="right" | 162.468 || align="right" | 188.710 || align="right" | 252.052 || [[Golestan]]
|-----
|align="right" | 33. || [[Sabsevar]] || align="right" | '''سبزوار'''|| align="right" | 129.103 || align="right" | 148.065 || align="right" | 170.738 || align="right" | 234.916 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 34. || [[Nasarabad]] || align="right" | '''نظرآباد'''|| align="right" | 21.660 || align="right" | 28.600 || align="right" | 69.342 || align="right" | 232.169 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 35. || [[Nishapur]] || align="right" | '''نیشابور'''|| align="right" | 109.258 || align="right" | 135.681 || align="right" | 158.847 || align="right" | 231.379 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 36. || [[Nadzhafabad]] || align="right" | '''نجف آباد'''|| align="right" | 129.058 || align="right" | 160.004 || align="right" | 178.498 || align="right" | 228.789 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 37. || [[Bukan]] || align="right" | '''بوکان'''|| align="right" | 67.938 || align="right" | 83.401 || align="right" | 120.020 || align="right" | 225.391 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 38. || [[Sirdzhan]] || align="right" | '''سیرجان'''|| align="right" | 90.072 || align="right" | 107.887 || align="right" | 135.024 || align="right" | 218.610 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 39. || [[Babol]] || align="right" | '''بابل'''|| align="right" | 115.320 || align="right" | 137.348 || align="right" | 158.346 || align="right" | 208.285 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 40. || [[Desful]] || align="right" | '''دزفول'''|| align="right" | 151.420 || align="right" | 181.309 || align="right" | 202.639 || align="right" | 208.183 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 41. || [[Birdzhand]] || align="right" | '''بیرجند'''|| align="right" | 81.798 || align="right" | 101.177 || align="right" | 127.608 || align="right" | 207.947 || [[Urin Khorasan]]
|-----
|align="right" | 42. || [[Amol]] || align="right" | '''آمل'''|| align="right" | 118.242 || align="right" | 139.923 || align="right" | 159.092 || align="right" | 204.361 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 43. || [[Bodzhnurd]] || align="right" | '''بجنورد'''|| align="right" | 93.392 || align="right" | 112.426 || align="right" | 134.835 || align="right" | 201.148 || [[Chincha Khorasan]]
|-----
|align="right" | 44. || [[Varamin]] || align="right" | '''ورامین'''|| align="right" | 58.311 || align="right" | 77.624 || align="right" | 107.233 || align="right" | 188.274 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 45. || [[Qaemzhahr]] || align="right" | '''قائم شهر'''|| align="right" | 109.288 || align="right" | 123.684 || align="right" | 143.286 || align="right" | 185.850 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 46. || [[Saveh]] || align="right" | '''ساوه'''|| align="right" | 64.081 || align="right" | 87.621 || align="right" | 111.245 || align="right" | 185.203 || [[Markazi]]
|-----
|align="right" | 47. || [[Malayer]] || align="right" | '''ملایر'''|| align="right" | 103.640 || align="right" | 130.458 || align="right" | 144.373 || align="right" | 180.886 || [[Hamadan suyu|Hamadan]]
|-----
|align="right" | 48. || [[Khoy]] || align="right" | '''خوی'''|| align="right" | 115.343 || align="right" | 137.885 || align="right" | 148.944 || align="right" | 179.179 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 49. || [[Maragha]] || align="right" | '''مراغه'''|| align="right" | 100.679 || align="right" | 117.388 || align="right" | 132.318 || align="right" | 173.865 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 50. || [[Andimeshk]] || align="right" | '''اندیمشک'''|| align="right" | 56.288 || align="right" | 73.759 || align="right" | 106.923 || align="right" | 170.044 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 51. || [[Mahabad]] || align="right" | '''مهاباد'''|| align="right" | 75.238 || align="right" | 81.987 || align="right" | 107.789 || align="right" | 168.328 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 52. || [[Bushehr]] || align="right" | '''بوشهر'''|| align="right" | 120.787 || align="right" | 132.824 || align="right" | 143.641 || align="right" | 158.756 || [[Bushehr suyu|Bushehr]]
|-----
|align="right" | 53. || [[Saqqez]] || align="right" | '''سقز'''|| align="right" | 81.351 || align="right" | 98.933 || align="right" | 115.394 || align="right" | 155.784 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 54. || [[Rafsandzhan]] || align="right" | '''رفسنجان'''|| align="right" | 66.498 || align="right" | 79.926 || align="right" | 98.257 || align="right" | 155.244 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 55. || [[Shahinshahr]] || align="right" | '''شاهین شهر'''|| align="right" | 49.312 || align="right" | 62.592 || align="right" | 84.827 || align="right" | 147.861 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 56. || [[Yasudzh]] || align="right" | '''یاسوج'''|| align="right" | 29.991 || align="right" | 48.957 || align="right" | 69.133 || align="right" | 146.145 || [[Kohkiluyeh und Buyer Ahmad]]
|-----
|align="right" | 57. || [[Ilam]] || align="right" | '''ایلام'''|| align="right" | 89.035|| align="right" | 116.428 || align="right" | 126.346 || align="right" | 141.382 || [[Ilam suyu|Ilam]]
|-----
|align="right" | 58. || [[Iranshahr]] || align="right" | '''ایرانشهر'''|| align="right" | 40.027 || align="right" | 56.581 || align="right" | 76.959 || align="right" | 139.146 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 59. || [[Miandoab]] || align="right" | '''میاندوآب'''|| align="right" | 59.551 || align="right" | 71.273 || align="right" | 90.141 || align="right" | 138.127 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 60. || [[Shahrud]] || align="right" | '''شاهرود'''|| align="right" | 78.950 || align="right" | 92.195 || align="right" | 104.765 || align="right" | 134.920 || [[Semnan suyu|Semnan]]
|-----
|align="right" | 61. || [[Gonbad-e Qabus]] || align="right" | '''گنبدکاوس'''|| align="right" | 87.100 || align="right" | 102.768 || align="right" | 111.253 || align="right" | 134.346 || [[Golestan]]
|-----
|align="right" | 62. || [[Marvdasht]] || align="right" | '''مرودشت'''|| align="right" | 79.132 || align="right" | 92.013 || align="right" | 103.579 || align="right" | 133.253 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 63. || [[Shahr-e Kord]] || align="right" | '''شهر کرد'''|| align="right" | 75.080 || align="right" | 89.253 || align="right" | 100.477 || align="right" | 133.247 || [[Chahār Mahālwan Bachtiyārī]]
|-----
|align="right" | 64. || [[Torbat-e Heydariyeh]] || align="right" | '''تربت حیدریه'''|| align="right" | 72.068 || align="right" | 81.781 || align="right" | 94.647 || align="right" | 130.429 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 65. || [[Marand]] || align="right" | '''مرند'''|| align="right" | 71.394 || align="right" | 85.253 || align="right" | 96.396 || align="right" | 128.624 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 66. || [[Semnan]] || align="right" | '''سمنان'''|| align="right" | 64.891 || align="right" | 75.131 || align="right" | 91.045 || align="right" | 128.462 || [[Semnan suyu|Semnan]]
|-----
|align="right" | 67. || [[Zabol]] || align="right" | '''زابل'''|| align="right" | 75.015 || align="right" | 91.041 || align="right" | 100.887 || align="right" | 124.809 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 68. || [[Marivan]] || align="right" | '''مریوان'''|| align="right" | k.A. || align="right" | 45.205 || align="right" | 60.459 || align="right" | 122.579 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 69. || [[Dzhiroft]] || align="right" | '''جیرفت'''|| align="right" | 35.033 || align="right" | 40.700 || align="right" | 59.201 || align="right" | 119.127 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 70. || [[Dorud]] || align="right" | '''دورود'''|| align="right" | 62.517 || align="right" | 77.299 || align="right" | 88.152 || align="right" | 118.547 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 71. || [[Quchan]] || align="right" | '''قوچان'''|| align="right" | 66.531 || align="right" | 74.919 || align="right" | 85.750 || align="right" | 115.800 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 72. || [[Baneh]] || align="right" | '''بانه'''|| align="right" | 16.933 || align="right" | 40.837 || align="right" | 50.433 || align="right" | 113.585 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 73. || [[Bandar Anzali]] || align="right" | '''بندر انزلی'''|| align="right" | 87.063 || align="right" | 94.697 || align="right" | 98.544 || align="right" | 112.891 || [[Gilan]]
|-----
|align="right" | 74. || [[Jahrom]] || align="right" | '''جهرم'''|| align="right" | 77.174 || align="right" | 88.693 || align="right" | 94.185 || align="right" | 110.216 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 75. || [[Parsabad]] || align="right" | '''پارسآباد'''|| align="right" | 27.792 || align="right" | 47.130 || align="right" | 60.485 || align="right" | 109.065 || [[Ardabil suyu|Ardabil]]
|-----
|align="right" | 76. || [[Ezeh]] || align="right" | '''ایزه'''|| align="right" | 46.042 || align="right" | 64.072 || align="right" | 81.288 || align="right" | 108.312 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 77. || [[Masdzhed Soleyman]] || align="right" | '''مسجد سلیمان'''|| align="right" | 104.787 || align="right" | 107.539 || align="right" | 116.883 || align="right" | 107.547 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 78. || [[Kuhdasht]] || align="right" | '''کوهدشت'''|| align="right" | 44.653 || align="right" | 61.935 || align="right" | 72.105 || align="right" | 105.077 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 79. || [[Bam]] || align="right" | '''بم'''|| align="right" | 50.709 || align="right" | 59.007 || align="right" | 70.079 || align="right" | 103.683 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 80. || [[Shirvan]] || align="right" | '''شیروان'''|| align="right" | 48.688 || align="right" | 58.940 || align="right" | 70.028 || align="right" | 103.309 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 81. || [[Shahreza]] || align="right" | '''شهرضا'''|| align="right" | 73.367 || align="right" | 84.666 || align="right" | 89.779 || align="right" | 101.771 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 82. || [[Fasa]] || align="right" | '''فسا'''|| align="right" | 64.771 || align="right" | 74.487 || align="right" | 81.706 || align="right" | 100.536 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 83. || [[Kashmar]] || align="right" | '''کاشمر'''|| align="right" | 49.259 || align="right" | 58.522 || align="right" | 69.177 || align="right" | 100.448 || [[Razavi-Khorasan]]
|-----
|align="right" | 84. || [[Akbarabad]] || align="right" | '''اکبر آباد'''|| align="right" | k.A. || align="right" | k.A. || align="right" | 85.124 || align="right" | 100.304 || [[Fars]]
|}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Iran}}
[[Katiguriya:Mama llaqta (Asya)]]
[[Katiguriya:Iran]]
jafbqlvxy2prvr4e07yge4cvkwflsu3
692146
692145
2026-10-17T17:24:37Z
Qhapaqkanki
27936
692146
wikitext
text/x-wiki
{{MamaLlaqta
| nombre_oficial = جمهوری اسلامی ایران<br />''Yomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān''<br />Muslim Ripuwlika Pharsya
| nombre_común = Iran
| imagen_bandera = State flag of Iran (1964–1980).svg
| imagen_escudo = Lion and Sun.svg
| imagen_escudo_tamaño = 65px
| símbolos =
| imagen_mapa = Iran in its region.svg
| lema_nacional = ''Esteqlāl, āzādī, jomhūrī-ye eslāmī''<br />([[Pharsi simi]]: ''«[[Kachariy]], [[Qispi kay]], [[Islam]] [[Ripuwlika]]»'')
| himno_nacional = ''[[Sorood-e Melli-e Jomhoori-e Eslami]]''
| capital = [[Tehran]]
| capital_población = 11.931.656 ([[2004]])
| capital_coor_fmt =
| capital_coor = 35_40_N_51_25_E 35°40′ N 51°25′ E
| ciudad_principal = [[Tehran]]
| idioma_oficial = [[Pharsi simi]]; [[Aslla simikuna]]: [[Asar simi|Asar]], [[Kurdi simi|Kurdi]], [[Arabya simi|Arabya]]
| gobierno = [[República islámica]]
| dirigentes_títulos = [[Líder Supremo de Irán|Líder Supremo]]<br /><br /><br /><br />[[Presidente de Irán|Presidente]]
| dirigentes_nombres = vacant
| fundación = [[Revolución iraní|Instauración de la]]<br />[[Revolución iraní|República Islámica]]
| fundación_hitos = • Fecha
| fundación_fechas = [[Revolución]] contra<br />[[Mohammad Reza Pahlevi|Mohammad Reza Pahlaví]]<br />[[1 de abril]] de [[1979]]
| superficie = 1.648.195
| superficie_puesto = 17
| superficie_agua = 0,7
| fronteras = 5.440 [[kilómetro|km]]
| costas = 2.440 km
| población = 68.688.433
| población_puesto = 18
| población_densidad = 41
| PIB_nominal = US$ 212.492 millones
| PIB_nominal_año = 2006
| PIB_nominal_puesto = 32
| PIB_nominal_per_cápita = US$ 3.046 (2006)
| PIB = [[Dólar estadounidense|USD]] 601.675 millones
| PIB_año = 2006
| PIB_puesto = 21
| PIB_per_cápita = USD 8.624 (2006)
| IDH = 0,746
| IDH_año = 2006
| IDH_puesto = 96
| IDH_categoría = <span style="color:#FFCC00;">medio</span>
| moneda = [[Rial iraní]] (ریال ایران) (<code>[[ISO 4217|IRR]]</code>)
| gentilicio = Iranimanta/Pharsimanta
| horario = ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+3.30)
| cctld = [[.ir]]
| código_telefónico = 98
| prefijo_radiofónico = 9BA-9DZ, EPA-EQZ
| código_ISO = 364 / IRN / IR
| miembro_de = [[Organización de Países Exportadores de Petróleo|OPEP]], [[Organización de las Naciones Unidas|ONU]]
| notas =
}}
'''Iran''' icha '''Iranpa Musulman Ripuwlikan'''qa [[Asya]]pi huk [[mama llaqta|llaqta]]m. Uma llaqtanqa [[Tehran]] llaqtam.
==Simikuna==
* [[Pharsi simi]] ([[tukri simi]])
* [[Aslla simi]]kuna: [[Asar simi]], [[Kurdi simi]], [[Arabya simi]], hukkunapas
== Hatun llaqtakuna ==
{| {{prettytable}}
|-----
|colspan="8" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Llaqtakuna (Iran)'''
|-----
|rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="4" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Pruwinsya'''
|-----
| align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Transkripsyun''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''pharsi simi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1986''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1991''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1996''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2006'''
|-----
|align="right" | 1. || [[Tehran]] || align="right" | '''تهران'''|| align="right" | 6.042.584 || align="right" | 6.475.527 || align="right" | 6.758.845 || align="right" | 7.160.094 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 2. || [[Mashhad]] || align="right" | '''مشهد'''|| align="right" | 1.463.508 || align="right" | 1.559.155 || align="right" | 1.887.405 || align="right" | 2.387.734 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 3. || [[Isfahan]] || align="right" | '''اصفهان'''|| align="right" | 986.753 || align="right" | 1.127.030 || align="right" | 1.266.072 || align="right" | 1.573.378 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 4. || [[Karadzh]] || align="right" | '''کرج'''|| align="right" | 275.100 || align="right" | 442.387 || align="right" | 940.968 || align="right" | 1.523.085 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 5. || [[Tabriz]] || align="right" | '''تبریز'''|| align="right" | 971.482 || align="right" | 1.088.985 || align="right" | 1.191.043 || align="right" | 1.460.961 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 6. || [[Shiraz]] || align="right" | '''شیراز'''|| align="right" | 848.289 || align="right" | 965.117 || align="right" | 1.053.025 || align="right" | 1.279.140 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 7. || [[Qom]] || align="right" | '''قم'''|| align="right" | 543.139 || align="right" | 681.253 || align="right" | 777.677 || align="right" | 1.046.578 || [[Qom suyu|Qom]]
|-----
|align="right" | 8. || [[Ahvaz]] || align="right" | '''اهواز'''|| align="right" | 579.826 || align="right" | 724.653 || align="right" | 804.980 || align="right" | 841.145 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 9. || [[Kermanshah|Kermānshāh]] || align="right" | '''کرمانشاه'''|| align="right" | 560.514 || align="right" | 624.084 || align="right" | 692.986 || align="right" | 765.075 || [[Kermanshah suyu|Kermānshāh]]
|-----
|align="right" | 10. || [[Orumijeh]] || align="right" | '''ارومیه'''|| align="right" | 300.746 || align="right" | 357.399 || align="right" | 435.200 || align="right" | 623.143 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 11. || [[Rasht]] || align="right" | '''رشت'''|| align="right" | 290.897 || align="right" | 340.637 || align="right" | 417.748 || align="right" | 618.589 || [[Gilan]]
|-----
|align="right" | 12. || [[Kerman (Iran)|Kerman]] || align="right" | '''کرمان'''|| align="right" | 257.284 || align="right" | 311.643 || align="right" | 384.991 || align="right" | 606.967 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 13. || [[Zahedan]] || align="right" | '''زاهدان'''|| align="right" | 281.923 || align="right" | 361.623 || align="right" | 419.518 || align="right" | 570.389 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 14. || [[Hamadan]] || align="right" | '''همدان'''|| align="right" | 272.499 || align="right" | 349.653 || align="right" | 401.281 || align="right" | 528.261 || [[Hamadan suyu|Hamadan]]
|-----
|align="right" | 15. || [[Arak]] || align="right" | '''اراک'''|| align="right" | 265.349 || align="right" | 331.354 || align="right" | 380.755 || align="right" | 521.166 || [[Markazi]]
|-----
|align="right" | 16. || [[Yazd]] || align="right" | '''یزد'''|| align="right" | 230.483 || align="right" | 275.298 || align="right" | 326.776 || align="right" | 505.037 || [[Yazd suyu|Yazd]]
|-----
|align="right" | 17. || [[Ardabil]] || align="right" | '''اردبیل'''|| align="right" | 281.973 || align="right" | 311.022 || align="right" | 340.386 || align="right" | 421.248 || [[Ardabil suyu|Ardabil]]
|-----
|align="right" | 18. || [[Abadan]] || align="right" | '''آبادان'''|| align="right" | 21.900 || align="right" | 84.774 || align="right" | 206.073 || align="right" | 415.139 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 19. || [[Zandzhan]] || align="right" | '''زنجان'''|| align="right" | 215.261 || align="right" | 254.100 || align="right" | 286.295 || align="right" | 367.464 || [[Zandzhan suyu|Zandzhan]]
|-----
|align="right" | 20. || [[Sanandadzh]] || align="right" | '''سنندج'''|| align="right" | 204.537 || align="right" | 244.039 || align="right" | 277.808 || align="right" | 358.084 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 21. || [[Qazvin]] || align="right" | '''قزوین'''|| align="right" | 248.591 || align="right" | 278.826 || align="right" | 291.117 || align="right" | 341.771 || [[Qazvin suyu|Qazvin]]
|-----
|align="right" | 23. || [[Khorramabad]] || align="right" | '''خرمآباد'''|| align="right" | 208.592 || align="right" | 249.258 || align="right" | 272.815 || align="right" | 339.205 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 23. || [[Khorramshahr]] || align="right" | '''خرمشهر'''|| align="right" | 151.000 || align="right" | 34.750 || align="right" | 105.636 || align="right" | 338.922 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 24. || [[Bandar Abbas]] || align="right" | '''بندر عباس'''|| align="right" | 201.642 || align="right" | 249.504 || align="right" | 273.578 || align="right" | 323.256 || [[Hormozgan]]
|-----
|align="right" | 25. || [[Islamshahr]] || align="right" | '''اسلامشهر'''|| align="right" | 215.129 || align="right" | 230.183 || align="right" | 265.450 || align="right" | 321.525 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 26. || [[Kashan (Iran)|Kashan]]|| align="right" | '''کاشان'''|| align="right" | 138.599 || align="right" | 155.188 || align="right" | 201.372 || align="right" | 310.777 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 27. || [[Chomeinishahr]] || align="right" | '''خمینی شهر'''|| align="right" | 104.647 || align="right" | 118.348 || align="right" | 165.888 || align="right" | 288.916 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 28. || [[Ghods]] || align="right" | '''قدس'''|| align="right" | k.A. || align="right" | 89.680 || align="right" | 138.278 || align="right" | 288.059 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 29. || [[Gharchak]] || align="right" | '''قرچک'''|| align="right" | 77.957 || align="right" | 98.202 || align="right" | 142.690 || align="right" | 264.235 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 30. || [[Sari llaqta|Sari]] || align="right" | '''ساری'''|| align="right" | 141.020 || align="right" | 167.602 || align="right" | 195.882 || align="right" | 262.627 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 31. || [[Borudzherd]] || align="right" | '''بروجرد'''|| align="right" | 183.879 || align="right" | 201.016 || align="right" | 217.804 || align="right" | 256.962 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 32. || [[Gorgan]] || align="right" | '''گرگان'''|| align="right" | 139.430 || align="right" | 162.468 || align="right" | 188.710 || align="right" | 252.052 || [[Golestan]]
|-----
|align="right" | 33. || [[Sabsevar]] || align="right" | '''سبزوار'''|| align="right" | 129.103 || align="right" | 148.065 || align="right" | 170.738 || align="right" | 234.916 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 34. || [[Nasarabad]] || align="right" | '''نظرآباد'''|| align="right" | 21.660 || align="right" | 28.600 || align="right" | 69.342 || align="right" | 232.169 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 35. || [[Nishapur]] || align="right" | '''نیشابور'''|| align="right" | 109.258 || align="right" | 135.681 || align="right" | 158.847 || align="right" | 231.379 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 36. || [[Nadzhafabad]] || align="right" | '''نجف آباد'''|| align="right" | 129.058 || align="right" | 160.004 || align="right" | 178.498 || align="right" | 228.789 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 37. || [[Bukan]] || align="right" | '''بوکان'''|| align="right" | 67.938 || align="right" | 83.401 || align="right" | 120.020 || align="right" | 225.391 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 38. || [[Sirdzhan]] || align="right" | '''سیرجان'''|| align="right" | 90.072 || align="right" | 107.887 || align="right" | 135.024 || align="right" | 218.610 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 39. || [[Babol]] || align="right" | '''بابل'''|| align="right" | 115.320 || align="right" | 137.348 || align="right" | 158.346 || align="right" | 208.285 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 40. || [[Desful]] || align="right" | '''دزفول'''|| align="right" | 151.420 || align="right" | 181.309 || align="right" | 202.639 || align="right" | 208.183 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 41. || [[Birdzhand]] || align="right" | '''بیرجند'''|| align="right" | 81.798 || align="right" | 101.177 || align="right" | 127.608 || align="right" | 207.947 || [[Urin Khorasan]]
|-----
|align="right" | 42. || [[Amol]] || align="right" | '''آمل'''|| align="right" | 118.242 || align="right" | 139.923 || align="right" | 159.092 || align="right" | 204.361 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 43. || [[Bodzhnurd]] || align="right" | '''بجنورد'''|| align="right" | 93.392 || align="right" | 112.426 || align="right" | 134.835 || align="right" | 201.148 || [[Chincha Khorasan]]
|-----
|align="right" | 44. || [[Varamin]] || align="right" | '''ورامین'''|| align="right" | 58.311 || align="right" | 77.624 || align="right" | 107.233 || align="right" | 188.274 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 45. || [[Qaemzhahr]] || align="right" | '''قائم شهر'''|| align="right" | 109.288 || align="right" | 123.684 || align="right" | 143.286 || align="right" | 185.850 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 46. || [[Saveh]] || align="right" | '''ساوه'''|| align="right" | 64.081 || align="right" | 87.621 || align="right" | 111.245 || align="right" | 185.203 || [[Markazi]]
|-----
|align="right" | 47. || [[Malayer]] || align="right" | '''ملایر'''|| align="right" | 103.640 || align="right" | 130.458 || align="right" | 144.373 || align="right" | 180.886 || [[Hamadan suyu|Hamadan]]
|-----
|align="right" | 48. || [[Khoy]] || align="right" | '''خوی'''|| align="right" | 115.343 || align="right" | 137.885 || align="right" | 148.944 || align="right" | 179.179 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 49. || [[Maragha]] || align="right" | '''مراغه'''|| align="right" | 100.679 || align="right" | 117.388 || align="right" | 132.318 || align="right" | 173.865 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 50. || [[Andimeshk]] || align="right" | '''اندیمشک'''|| align="right" | 56.288 || align="right" | 73.759 || align="right" | 106.923 || align="right" | 170.044 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 51. || [[Mahabad]] || align="right" | '''مهاباد'''|| align="right" | 75.238 || align="right" | 81.987 || align="right" | 107.789 || align="right" | 168.328 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 52. || [[Bushehr]] || align="right" | '''بوشهر'''|| align="right" | 120.787 || align="right" | 132.824 || align="right" | 143.641 || align="right" | 158.756 || [[Bushehr suyu|Bushehr]]
|-----
|align="right" | 53. || [[Saqqez]] || align="right" | '''سقز'''|| align="right" | 81.351 || align="right" | 98.933 || align="right" | 115.394 || align="right" | 155.784 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 54. || [[Rafsandzhan]] || align="right" | '''رفسنجان'''|| align="right" | 66.498 || align="right" | 79.926 || align="right" | 98.257 || align="right" | 155.244 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 55. || [[Shahinshahr]] || align="right" | '''شاهین شهر'''|| align="right" | 49.312 || align="right" | 62.592 || align="right" | 84.827 || align="right" | 147.861 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 56. || [[Yasudzh]] || align="right" | '''یاسوج'''|| align="right" | 29.991 || align="right" | 48.957 || align="right" | 69.133 || align="right" | 146.145 || [[Kohkiluyeh und Buyer Ahmad]]
|-----
|align="right" | 57. || [[Ilam]] || align="right" | '''ایلام'''|| align="right" | 89.035|| align="right" | 116.428 || align="right" | 126.346 || align="right" | 141.382 || [[Ilam suyu|Ilam]]
|-----
|align="right" | 58. || [[Iranshahr]] || align="right" | '''ایرانشهر'''|| align="right" | 40.027 || align="right" | 56.581 || align="right" | 76.959 || align="right" | 139.146 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 59. || [[Miandoab]] || align="right" | '''میاندوآب'''|| align="right" | 59.551 || align="right" | 71.273 || align="right" | 90.141 || align="right" | 138.127 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 60. || [[Shahrud]] || align="right" | '''شاهرود'''|| align="right" | 78.950 || align="right" | 92.195 || align="right" | 104.765 || align="right" | 134.920 || [[Semnan suyu|Semnan]]
|-----
|align="right" | 61. || [[Gonbad-e Qabus]] || align="right" | '''گنبدکاوس'''|| align="right" | 87.100 || align="right" | 102.768 || align="right" | 111.253 || align="right" | 134.346 || [[Golestan]]
|-----
|align="right" | 62. || [[Marvdasht]] || align="right" | '''مرودشت'''|| align="right" | 79.132 || align="right" | 92.013 || align="right" | 103.579 || align="right" | 133.253 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 63. || [[Shahr-e Kord]] || align="right" | '''شهر کرد'''|| align="right" | 75.080 || align="right" | 89.253 || align="right" | 100.477 || align="right" | 133.247 || [[Chahār Mahālwan Bachtiyārī]]
|-----
|align="right" | 64. || [[Torbat-e Heydariyeh]] || align="right" | '''تربت حیدریه'''|| align="right" | 72.068 || align="right" | 81.781 || align="right" | 94.647 || align="right" | 130.429 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 65. || [[Marand]] || align="right" | '''مرند'''|| align="right" | 71.394 || align="right" | 85.253 || align="right" | 96.396 || align="right" | 128.624 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 66. || [[Semnan]] || align="right" | '''سمنان'''|| align="right" | 64.891 || align="right" | 75.131 || align="right" | 91.045 || align="right" | 128.462 || [[Semnan suyu|Semnan]]
|-----
|align="right" | 67. || [[Zabol]] || align="right" | '''زابل'''|| align="right" | 75.015 || align="right" | 91.041 || align="right" | 100.887 || align="right" | 124.809 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 68. || [[Marivan]] || align="right" | '''مریوان'''|| align="right" | k.A. || align="right" | 45.205 || align="right" | 60.459 || align="right" | 122.579 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 69. || [[Dzhiroft]] || align="right" | '''جیرفت'''|| align="right" | 35.033 || align="right" | 40.700 || align="right" | 59.201 || align="right" | 119.127 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 70. || [[Dorud]] || align="right" | '''دورود'''|| align="right" | 62.517 || align="right" | 77.299 || align="right" | 88.152 || align="right" | 118.547 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 71. || [[Quchan]] || align="right" | '''قوچان'''|| align="right" | 66.531 || align="right" | 74.919 || align="right" | 85.750 || align="right" | 115.800 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 72. || [[Baneh]] || align="right" | '''بانه'''|| align="right" | 16.933 || align="right" | 40.837 || align="right" | 50.433 || align="right" | 113.585 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 73. || [[Bandar Anzali]] || align="right" | '''بندر انزلی'''|| align="right" | 87.063 || align="right" | 94.697 || align="right" | 98.544 || align="right" | 112.891 || [[Gilan]]
|-----
|align="right" | 74. || [[Jahrom]] || align="right" | '''جهرم'''|| align="right" | 77.174 || align="right" | 88.693 || align="right" | 94.185 || align="right" | 110.216 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 75. || [[Parsabad]] || align="right" | '''پارسآباد'''|| align="right" | 27.792 || align="right" | 47.130 || align="right" | 60.485 || align="right" | 109.065 || [[Ardabil suyu|Ardabil]]
|-----
|align="right" | 76. || [[Ezeh]] || align="right" | '''ایزه'''|| align="right" | 46.042 || align="right" | 64.072 || align="right" | 81.288 || align="right" | 108.312 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 77. || [[Masdzhed Soleyman]] || align="right" | '''مسجد سلیمان'''|| align="right" | 104.787 || align="right" | 107.539 || align="right" | 116.883 || align="right" | 107.547 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 78. || [[Kuhdasht]] || align="right" | '''کوهدشت'''|| align="right" | 44.653 || align="right" | 61.935 || align="right" | 72.105 || align="right" | 105.077 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 79. || [[Bam]] || align="right" | '''بم'''|| align="right" | 50.709 || align="right" | 59.007 || align="right" | 70.079 || align="right" | 103.683 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 80. || [[Shirvan]] || align="right" | '''شیروان'''|| align="right" | 48.688 || align="right" | 58.940 || align="right" | 70.028 || align="right" | 103.309 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 81. || [[Shahreza]] || align="right" | '''شهرضا'''|| align="right" | 73.367 || align="right" | 84.666 || align="right" | 89.779 || align="right" | 101.771 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 82. || [[Fasa]] || align="right" | '''فسا'''|| align="right" | 64.771 || align="right" | 74.487 || align="right" | 81.706 || align="right" | 100.536 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 83. || [[Kashmar]] || align="right" | '''کاشمر'''|| align="right" | 49.259 || align="right" | 58.522 || align="right" | 69.177 || align="right" | 100.448 || [[Razavi-Khorasan]]
|-----
|align="right" | 84. || [[Akbarabad]] || align="right" | '''اکبر آباد'''|| align="right" | k.A. || align="right" | k.A. || align="right" | 85.124 || align="right" | 100.304 || [[Fars]]
|}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Iran}}
[[Katiguriya:Mama llaqta (Asya)]]
[[Katiguriya:Iran]]
sjp5idryxkkp7vvedvsdje18bnhs07d
692148
692146
2026-10-17T17:39:40Z
Qhapaqkanki
27936
692148
wikitext
text/x-wiki
{{MamaLlaqta
| nombre_oficial = جمهوری اسلامی ایران<br />''Yomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān''<br />Musulman Ripuwlika Iran
| nombre_común = Iran
| imagen_bandera = State flag of Iran (1964–1980).svg
| imagen_escudo = Lion and Sun.svg
| imagen_escudo_tamaño = 65px
| símbolos =
| imagen_mapa = Iran in its region.svg
| lema_nacional = ''Esteqlāl, āzādī, jomhūrī-ye eslāmī''<br />([[Pharsi simi]]: ''«[[Kachariy]], [[Qispi kay]], [[Islam]] [[Ripuwlika]]»'')
| himno_nacional = ''[[Sorood-e Melli-e Jomhoori-e Eslami]]''
| capital = [[Tehran]]
| capital_población = 11.931.656 ([[2004]])
| capital_coor_fmt =
| capital_coor = 35_40_N_51_25_E 35°40′ N 51°25′ E
| ciudad_principal = [[Tehran]]
| idioma_oficial = [[Pharsi simi]]; [[Aslla simikuna]]: [[Asar simi|Asar]], [[Kurdi simi|Kurdi]], [[Arabya simi|Arabya]]
| gobierno = [[República islámica]]
| dirigentes_títulos = [[Líder Supremo de Irán|Líder Supremo]]<br /><br /><br /><br />[[Presidente de Irán|Presidente]]
| dirigentes_nombres = vacant
| fundación = [[Revolución iraní|Instauración de la]]<br />[[Revolución iraní|República Islámica]]
| fundación_hitos = • Fecha
| fundación_fechas = [[Revolución]] contra<br />[[Mohammad Reza Pahlevi|Mohammad Reza Pahlaví]]<br />[[1 de abril]] de [[1979]]
| superficie = 1.648.195
| superficie_puesto = 17
| superficie_agua = 0,7
| fronteras = 5.440 [[kilómetro|km]]
| costas = 2.440 km
| población = 68.688.433
| población_puesto = 18
| población_densidad = 41
| PIB_nominal = US$ 212.492 millones
| PIB_nominal_año = 2006
| PIB_nominal_puesto = 32
| PIB_nominal_per_cápita = US$ 3.046 (2006)
| PIB = [[Dólar estadounidense|USD]] 601.675 millones
| PIB_año = 2006
| PIB_puesto = 21
| PIB_per_cápita = USD 8.624 (2006)
| IDH = 0,746
| IDH_año = 2006
| IDH_puesto = 96
| IDH_categoría = <span style="color:#FFCC00;">medio</span>
| moneda = [[Rial iraní]] (ریال ایران) (<code>[[ISO 4217|IRR]]</code>)
| gentilicio = Iranimanta/Pharsimanta
| horario = ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+3.30)
| cctld = [[.ir]]
| código_telefónico = 98
| prefijo_radiofónico = 9BA-9DZ, EPA-EQZ
| código_ISO = 364 / IRN / IR
| miembro_de = [[Organización de Países Exportadores de Petróleo|OPEP]], [[Organización de las Naciones Unidas|ONU]]
| notas =
}}
'''Iran''' icha '''Iranpa Musulman Ripuwlikan'''qa [[Asya]]pi huk [[mama llaqta|llaqta]]m. Uma llaqtanqa [[Tehran]] llaqtam.
==Simikuna==
* [[Pharsi simi]] ([[tukri simi]])
* [[Aslla simi]]kuna: [[Asar simi]], [[Kurdi simi]], [[Arabya simi]], hukkunapas
== Hatun llaqtakuna ==
{| {{prettytable}}
|-----
|colspan="8" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Llaqtakuna (Iran)'''
|-----
|rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="4" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Pruwinsya'''
|-----
| align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Transkripsyun''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''pharsi simi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1986''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1991''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1996''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2006'''
|-----
|align="right" | 1. || [[Tehran]] || align="right" | '''تهران'''|| align="right" | 6.042.584 || align="right" | 6.475.527 || align="right" | 6.758.845 || align="right" | 7.160.094 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 2. || [[Mashhad]] || align="right" | '''مشهد'''|| align="right" | 1.463.508 || align="right" | 1.559.155 || align="right" | 1.887.405 || align="right" | 2.387.734 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 3. || [[Isfahan]] || align="right" | '''اصفهان'''|| align="right" | 986.753 || align="right" | 1.127.030 || align="right" | 1.266.072 || align="right" | 1.573.378 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 4. || [[Karadzh]] || align="right" | '''کرج'''|| align="right" | 275.100 || align="right" | 442.387 || align="right" | 940.968 || align="right" | 1.523.085 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 5. || [[Tabriz]] || align="right" | '''تبریز'''|| align="right" | 971.482 || align="right" | 1.088.985 || align="right" | 1.191.043 || align="right" | 1.460.961 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 6. || [[Shiraz]] || align="right" | '''شیراز'''|| align="right" | 848.289 || align="right" | 965.117 || align="right" | 1.053.025 || align="right" | 1.279.140 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 7. || [[Qom]] || align="right" | '''قم'''|| align="right" | 543.139 || align="right" | 681.253 || align="right" | 777.677 || align="right" | 1.046.578 || [[Qom suyu|Qom]]
|-----
|align="right" | 8. || [[Ahvaz]] || align="right" | '''اهواز'''|| align="right" | 579.826 || align="right" | 724.653 || align="right" | 804.980 || align="right" | 841.145 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 9. || [[Kermanshah|Kermānshāh]] || align="right" | '''کرمانشاه'''|| align="right" | 560.514 || align="right" | 624.084 || align="right" | 692.986 || align="right" | 765.075 || [[Kermanshah suyu|Kermānshāh]]
|-----
|align="right" | 10. || [[Orumijeh]] || align="right" | '''ارومیه'''|| align="right" | 300.746 || align="right" | 357.399 || align="right" | 435.200 || align="right" | 623.143 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 11. || [[Rasht]] || align="right" | '''رشت'''|| align="right" | 290.897 || align="right" | 340.637 || align="right" | 417.748 || align="right" | 618.589 || [[Gilan]]
|-----
|align="right" | 12. || [[Kerman (Iran)|Kerman]] || align="right" | '''کرمان'''|| align="right" | 257.284 || align="right" | 311.643 || align="right" | 384.991 || align="right" | 606.967 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 13. || [[Zahedan]] || align="right" | '''زاهدان'''|| align="right" | 281.923 || align="right" | 361.623 || align="right" | 419.518 || align="right" | 570.389 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 14. || [[Hamadan]] || align="right" | '''همدان'''|| align="right" | 272.499 || align="right" | 349.653 || align="right" | 401.281 || align="right" | 528.261 || [[Hamadan suyu|Hamadan]]
|-----
|align="right" | 15. || [[Arak]] || align="right" | '''اراک'''|| align="right" | 265.349 || align="right" | 331.354 || align="right" | 380.755 || align="right" | 521.166 || [[Markazi]]
|-----
|align="right" | 16. || [[Yazd]] || align="right" | '''یزد'''|| align="right" | 230.483 || align="right" | 275.298 || align="right" | 326.776 || align="right" | 505.037 || [[Yazd suyu|Yazd]]
|-----
|align="right" | 17. || [[Ardabil]] || align="right" | '''اردبیل'''|| align="right" | 281.973 || align="right" | 311.022 || align="right" | 340.386 || align="right" | 421.248 || [[Ardabil suyu|Ardabil]]
|-----
|align="right" | 18. || [[Abadan]] || align="right" | '''آبادان'''|| align="right" | 21.900 || align="right" | 84.774 || align="right" | 206.073 || align="right" | 415.139 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 19. || [[Zandzhan]] || align="right" | '''زنجان'''|| align="right" | 215.261 || align="right" | 254.100 || align="right" | 286.295 || align="right" | 367.464 || [[Zandzhan suyu|Zandzhan]]
|-----
|align="right" | 20. || [[Sanandadzh]] || align="right" | '''سنندج'''|| align="right" | 204.537 || align="right" | 244.039 || align="right" | 277.808 || align="right" | 358.084 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 21. || [[Qazvin]] || align="right" | '''قزوین'''|| align="right" | 248.591 || align="right" | 278.826 || align="right" | 291.117 || align="right" | 341.771 || [[Qazvin suyu|Qazvin]]
|-----
|align="right" | 23. || [[Khorramabad]] || align="right" | '''خرمآباد'''|| align="right" | 208.592 || align="right" | 249.258 || align="right" | 272.815 || align="right" | 339.205 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 23. || [[Khorramshahr]] || align="right" | '''خرمشهر'''|| align="right" | 151.000 || align="right" | 34.750 || align="right" | 105.636 || align="right" | 338.922 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 24. || [[Bandar Abbas]] || align="right" | '''بندر عباس'''|| align="right" | 201.642 || align="right" | 249.504 || align="right" | 273.578 || align="right" | 323.256 || [[Hormozgan]]
|-----
|align="right" | 25. || [[Islamshahr]] || align="right" | '''اسلامشهر'''|| align="right" | 215.129 || align="right" | 230.183 || align="right" | 265.450 || align="right" | 321.525 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 26. || [[Kashan (Iran)|Kashan]]|| align="right" | '''کاشان'''|| align="right" | 138.599 || align="right" | 155.188 || align="right" | 201.372 || align="right" | 310.777 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 27. || [[Chomeinishahr]] || align="right" | '''خمینی شهر'''|| align="right" | 104.647 || align="right" | 118.348 || align="right" | 165.888 || align="right" | 288.916 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 28. || [[Ghods]] || align="right" | '''قدس'''|| align="right" | k.A. || align="right" | 89.680 || align="right" | 138.278 || align="right" | 288.059 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 29. || [[Gharchak]] || align="right" | '''قرچک'''|| align="right" | 77.957 || align="right" | 98.202 || align="right" | 142.690 || align="right" | 264.235 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 30. || [[Sari llaqta|Sari]] || align="right" | '''ساری'''|| align="right" | 141.020 || align="right" | 167.602 || align="right" | 195.882 || align="right" | 262.627 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 31. || [[Borudzherd]] || align="right" | '''بروجرد'''|| align="right" | 183.879 || align="right" | 201.016 || align="right" | 217.804 || align="right" | 256.962 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 32. || [[Gorgan]] || align="right" | '''گرگان'''|| align="right" | 139.430 || align="right" | 162.468 || align="right" | 188.710 || align="right" | 252.052 || [[Golestan]]
|-----
|align="right" | 33. || [[Sabsevar]] || align="right" | '''سبزوار'''|| align="right" | 129.103 || align="right" | 148.065 || align="right" | 170.738 || align="right" | 234.916 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 34. || [[Nasarabad]] || align="right" | '''نظرآباد'''|| align="right" | 21.660 || align="right" | 28.600 || align="right" | 69.342 || align="right" | 232.169 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 35. || [[Nishapur]] || align="right" | '''نیشابور'''|| align="right" | 109.258 || align="right" | 135.681 || align="right" | 158.847 || align="right" | 231.379 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 36. || [[Nadzhafabad]] || align="right" | '''نجف آباد'''|| align="right" | 129.058 || align="right" | 160.004 || align="right" | 178.498 || align="right" | 228.789 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 37. || [[Bukan]] || align="right" | '''بوکان'''|| align="right" | 67.938 || align="right" | 83.401 || align="right" | 120.020 || align="right" | 225.391 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 38. || [[Sirdzhan]] || align="right" | '''سیرجان'''|| align="right" | 90.072 || align="right" | 107.887 || align="right" | 135.024 || align="right" | 218.610 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 39. || [[Babol]] || align="right" | '''بابل'''|| align="right" | 115.320 || align="right" | 137.348 || align="right" | 158.346 || align="right" | 208.285 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 40. || [[Desful]] || align="right" | '''دزفول'''|| align="right" | 151.420 || align="right" | 181.309 || align="right" | 202.639 || align="right" | 208.183 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 41. || [[Birdzhand]] || align="right" | '''بیرجند'''|| align="right" | 81.798 || align="right" | 101.177 || align="right" | 127.608 || align="right" | 207.947 || [[Urin Khorasan]]
|-----
|align="right" | 42. || [[Amol]] || align="right" | '''آمل'''|| align="right" | 118.242 || align="right" | 139.923 || align="right" | 159.092 || align="right" | 204.361 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 43. || [[Bodzhnurd]] || align="right" | '''بجنورد'''|| align="right" | 93.392 || align="right" | 112.426 || align="right" | 134.835 || align="right" | 201.148 || [[Chincha Khorasan]]
|-----
|align="right" | 44. || [[Varamin]] || align="right" | '''ورامین'''|| align="right" | 58.311 || align="right" | 77.624 || align="right" | 107.233 || align="right" | 188.274 || [[Tehran suyu|Tehran]]
|-----
|align="right" | 45. || [[Qaemzhahr]] || align="right" | '''قائم شهر'''|| align="right" | 109.288 || align="right" | 123.684 || align="right" | 143.286 || align="right" | 185.850 || [[Mazandaran]]
|-----
|align="right" | 46. || [[Saveh]] || align="right" | '''ساوه'''|| align="right" | 64.081 || align="right" | 87.621 || align="right" | 111.245 || align="right" | 185.203 || [[Markazi]]
|-----
|align="right" | 47. || [[Malayer]] || align="right" | '''ملایر'''|| align="right" | 103.640 || align="right" | 130.458 || align="right" | 144.373 || align="right" | 180.886 || [[Hamadan suyu|Hamadan]]
|-----
|align="right" | 48. || [[Khoy]] || align="right" | '''خوی'''|| align="right" | 115.343 || align="right" | 137.885 || align="right" | 148.944 || align="right" | 179.179 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 49. || [[Maragha]] || align="right" | '''مراغه'''|| align="right" | 100.679 || align="right" | 117.388 || align="right" | 132.318 || align="right" | 173.865 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 50. || [[Andimeshk]] || align="right" | '''اندیمشک'''|| align="right" | 56.288 || align="right" | 73.759 || align="right" | 106.923 || align="right" | 170.044 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 51. || [[Mahabad]] || align="right" | '''مهاباد'''|| align="right" | 75.238 || align="right" | 81.987 || align="right" | 107.789 || align="right" | 168.328 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 52. || [[Bushehr]] || align="right" | '''بوشهر'''|| align="right" | 120.787 || align="right" | 132.824 || align="right" | 143.641 || align="right" | 158.756 || [[Bushehr suyu|Bushehr]]
|-----
|align="right" | 53. || [[Saqqez]] || align="right" | '''سقز'''|| align="right" | 81.351 || align="right" | 98.933 || align="right" | 115.394 || align="right" | 155.784 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 54. || [[Rafsandzhan]] || align="right" | '''رفسنجان'''|| align="right" | 66.498 || align="right" | 79.926 || align="right" | 98.257 || align="right" | 155.244 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 55. || [[Shahinshahr]] || align="right" | '''شاهین شهر'''|| align="right" | 49.312 || align="right" | 62.592 || align="right" | 84.827 || align="right" | 147.861 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 56. || [[Yasudzh]] || align="right" | '''یاسوج'''|| align="right" | 29.991 || align="right" | 48.957 || align="right" | 69.133 || align="right" | 146.145 || [[Kohkiluyeh und Buyer Ahmad]]
|-----
|align="right" | 57. || [[Ilam]] || align="right" | '''ایلام'''|| align="right" | 89.035|| align="right" | 116.428 || align="right" | 126.346 || align="right" | 141.382 || [[Ilam suyu|Ilam]]
|-----
|align="right" | 58. || [[Iranshahr]] || align="right" | '''ایرانشهر'''|| align="right" | 40.027 || align="right" | 56.581 || align="right" | 76.959 || align="right" | 139.146 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 59. || [[Miandoab]] || align="right" | '''میاندوآب'''|| align="right" | 59.551 || align="right" | 71.273 || align="right" | 90.141 || align="right" | 138.127 || [[Kunti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 60. || [[Shahrud]] || align="right" | '''شاهرود'''|| align="right" | 78.950 || align="right" | 92.195 || align="right" | 104.765 || align="right" | 134.920 || [[Semnan suyu|Semnan]]
|-----
|align="right" | 61. || [[Gonbad-e Qabus]] || align="right" | '''گنبدکاوس'''|| align="right" | 87.100 || align="right" | 102.768 || align="right" | 111.253 || align="right" | 134.346 || [[Golestan]]
|-----
|align="right" | 62. || [[Marvdasht]] || align="right" | '''مرودشت'''|| align="right" | 79.132 || align="right" | 92.013 || align="right" | 103.579 || align="right" | 133.253 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 63. || [[Shahr-e Kord]] || align="right" | '''شهر کرد'''|| align="right" | 75.080 || align="right" | 89.253 || align="right" | 100.477 || align="right" | 133.247 || [[Chahār Mahālwan Bachtiyārī]]
|-----
|align="right" | 64. || [[Torbat-e Heydariyeh]] || align="right" | '''تربت حیدریه'''|| align="right" | 72.068 || align="right" | 81.781 || align="right" | 94.647 || align="right" | 130.429 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 65. || [[Marand]] || align="right" | '''مرند'''|| align="right" | 71.394 || align="right" | 85.253 || align="right" | 96.396 || align="right" | 128.624 || [[Anti Azerbaydzhan]]
|-----
|align="right" | 66. || [[Semnan]] || align="right" | '''سمنان'''|| align="right" | 64.891 || align="right" | 75.131 || align="right" | 91.045 || align="right" | 128.462 || [[Semnan suyu|Semnan]]
|-----
|align="right" | 67. || [[Zabol]] || align="right" | '''زابل'''|| align="right" | 75.015 || align="right" | 91.041 || align="right" | 100.887 || align="right" | 124.809 || [[Sistanwan Beluchistan]]
|-----
|align="right" | 68. || [[Marivan]] || align="right" | '''مریوان'''|| align="right" | k.A. || align="right" | 45.205 || align="right" | 60.459 || align="right" | 122.579 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 69. || [[Dzhiroft]] || align="right" | '''جیرفت'''|| align="right" | 35.033 || align="right" | 40.700 || align="right" | 59.201 || align="right" | 119.127 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 70. || [[Dorud]] || align="right" | '''دورود'''|| align="right" | 62.517 || align="right" | 77.299 || align="right" | 88.152 || align="right" | 118.547 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 71. || [[Quchan]] || align="right" | '''قوچان'''|| align="right" | 66.531 || align="right" | 74.919 || align="right" | 85.750 || align="right" | 115.800 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 72. || [[Baneh]] || align="right" | '''بانه'''|| align="right" | 16.933 || align="right" | 40.837 || align="right" | 50.433 || align="right" | 113.585 || [[Kurdistan suyu|Kurdistan]]
|-----
|align="right" | 73. || [[Bandar Anzali]] || align="right" | '''بندر انزلی'''|| align="right" | 87.063 || align="right" | 94.697 || align="right" | 98.544 || align="right" | 112.891 || [[Gilan]]
|-----
|align="right" | 74. || [[Jahrom]] || align="right" | '''جهرم'''|| align="right" | 77.174 || align="right" | 88.693 || align="right" | 94.185 || align="right" | 110.216 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 75. || [[Parsabad]] || align="right" | '''پارسآباد'''|| align="right" | 27.792 || align="right" | 47.130 || align="right" | 60.485 || align="right" | 109.065 || [[Ardabil suyu|Ardabil]]
|-----
|align="right" | 76. || [[Ezeh]] || align="right" | '''ایزه'''|| align="right" | 46.042 || align="right" | 64.072 || align="right" | 81.288 || align="right" | 108.312 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 77. || [[Masdzhed Soleyman]] || align="right" | '''مسجد سلیمان'''|| align="right" | 104.787 || align="right" | 107.539 || align="right" | 116.883 || align="right" | 107.547 || [[Chuzestan]]
|-----
|align="right" | 78. || [[Kuhdasht]] || align="right" | '''کوهدشت'''|| align="right" | 44.653 || align="right" | 61.935 || align="right" | 72.105 || align="right" | 105.077 || [[Lorestan]]
|-----
|align="right" | 79. || [[Bam]] || align="right" | '''بم'''|| align="right" | 50.709 || align="right" | 59.007 || align="right" | 70.079 || align="right" | 103.683 || [[Kerman suyu|Kerman]]
|-----
|align="right" | 80. || [[Shirvan]] || align="right" | '''شیروان'''|| align="right" | 48.688 || align="right" | 58.940 || align="right" | 70.028 || align="right" | 103.309 || [[Razavi-Chorasan]]
|-----
|align="right" | 81. || [[Shahreza]] || align="right" | '''شهرضا'''|| align="right" | 73.367 || align="right" | 84.666 || align="right" | 89.779 || align="right" | 101.771 || [[Isfahan suyu|Isfahan]]
|-----
|align="right" | 82. || [[Fasa]] || align="right" | '''فسا'''|| align="right" | 64.771 || align="right" | 74.487 || align="right" | 81.706 || align="right" | 100.536 || [[Fars]]
|-----
|align="right" | 83. || [[Kashmar]] || align="right" | '''کاشمر'''|| align="right" | 49.259 || align="right" | 58.522 || align="right" | 69.177 || align="right" | 100.448 || [[Razavi-Khorasan]]
|-----
|align="right" | 84. || [[Akbarabad]] || align="right" | '''اکبر آباد'''|| align="right" | k.A. || align="right" | k.A. || align="right" | 85.124 || align="right" | 100.304 || [[Fars]]
|}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Iran}}
[[Katiguriya:Mama llaqta (Asya)]]
[[Katiguriya:Iran]]
f7cfvb87n0eiwn2flcuqtd8r4mmyd4q
Iranu rimaykuna
0
31093
692151
670805
2026-10-18T00:05:15Z
Capiñistan
35591
/* */ xd
692151
wikitext
text/x-wiki
[[File:Genetic division of Iranic languages.png|thumb|right|300px|Iranu rimaykuna]]
'''Iranu rimaykuna''' nisqaqa [[indu iwrupiyu rimaykuna]]p huk [[urin rimaykunap ayllun]]mi, Uralan kunti [[Asya]]pi rimasqa: [[Iran]]pi, [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyupi]], [[Pakisuyu|Pakisuyupi]], [[Tayikistan|Tayikisuyu]]pi, huk mama llaqtakunapipas.
Kaymi iranu rimaykuna:
* [[Pharsi simi]]: 53 hunu rimaqkuna
** [[Tayik simi]]: 4 hunu rimaqkuna
* [[Pashtu simi]]: 40 hunu rimaqkuna
* [[Kurdi simi]]: 25 hunu rimaqkuna
* [[Baluchi simi]]: 7 hunu rimaqkuna
* [[Lurish simi]]: 3,3 hunu rimaqkuna
* [[Usit simi]]: 0,5 hunu rimaqkuna
* hukkunapas
==External links==
*{{cite web|url=https://ia801207.us.archive.org/15/items/dokumen.tips_areal-developments-in-the-history-of-iranic-west-vs-east/dokumen.tips_areal-developments-in-the-history-of-iranic-west-vs-east.pdf|title=Areal developments in the history of Iranic: West vs. East|work=Martin Joachim Kümmel, department of Indo-European linguistics, [[University of Jena]]}}
[[Katiguriya:Iranu rimay|!]]
[[Katiguriya:Indu iwrupiyu rimay]]
dudo3fjh62d5vkoszkd7y246rcxb720
SpongeBob SquarePants
0
62065
692149
692073
2026-10-17T18:37:20Z
Valichistan
35576
/* */
692149
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Tumas Wan Masikuna
0
65077
692152
692053
2026-10-18T00:19:03Z
Capiñistan
35591
/* */
692152
wikitext
text/x-wiki
Tumas wan masikuna( [[Inlis simi|Inlish Simi]] '''''Thomas the Tank Engine & Friends''''' ) nisqaqa [[Hukllachasqa Qhapaq Marka|Hukllachasqa Qhapaq Suyu]] mama llaqtayuq wawakunapaq kawsaq siq'isqa pilikulam, ñawpaq kuti ITV kanalpi 9 ñiqin chakra yapuy killapi 1984 watapi [[Hukllachasqa Qhapaq Marka|Hukllachasqa Qhapaq Suyupi]] qhawasqa. Chayqa riman huk huñu antropomorfizado [[Antakuyukuyu|lukumutiwakunaq]], [[Apa|antawakunaq]] aventurankunamanta, paykunan tiyanku chay ficcional isla Sodor nisqapi.
[[Jukllachasqa Amirika Llaqtakuna|Hukllachasqa Amirika Suyukunapiqa]] ñawpaq kutim 29 ñiqin kantaray killapi 1989 watapi ( ''Shining Time Station'' nisqap huk rakin hina) Servicio Público de Difusión nisqa llikapi qhawasqa karqan.
Chayqa 5 ñiqin qhapaq raymi killapi 2000 watapi 8:00 p.m. Hukllachasqa Amirika Suyukunapiqa nacionpi. Willaqninkunaqa [[Ringo Starr]] (1984-1986 [[Hukllachasqa Qhapaq Marka|Pritanya hatunpi]], willakurqataqmi ''Shining Time Station'' 1989-90 nisqapaq 1-2 kaq pachakwatap EE.UU.-pa rikch'ayninkunata), [[Michael Angelis]] (1992-2012, [[Hukllachasqa Qhapaq Marka|Hukllachasqa Qhapaq]] Suyupi ), George Carlin ( 1991-96, [[Jukllachasqa Amirika Llaqtakuna|USA]], 1-2 pachakunapipas EE.UU (1998-02, [[Jukllachasqa Amirika Llaqtakuna|USA]] ), Michael Brandon (2004-2012, [[Jukllachasqa Amirika Llaqtakuna|USA]], willakurqataqmi 6 kaq pachakwatap wakin rakinkunata 8 kaq pachakwatap willayninkunapaq, Alec Baldwinpa willakuyninta llamk'achinanmantaqa), [[Pierce Brosnan]] (2008, "The Great Discovery", [[Hukllachasqa Qhapaq Marka|HQM]] and [[Jukllachasqa Amirika Llaqtakuna|JAL]] ) nisqapi, [[Mark Moraghan]] (2013-2017, [[Hukllachasqa Qhapaq Marka|Pritanya Hatun]] wan [[Jukllachasqa Amirika Llaqtakuna|USA]] ) nisqakunapi.
byu94vpcktu2bxljqih4bien6hcagh2
Abbas Araghchi
0
65090
692147
2026-10-17T17:26:27Z
Qhapaqkanki
27936
Creado al traducir la página «[[:en:Special:Redirect/revision/1378183244|Abbas Araghchi]]»
692147
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:14031011 Abbas Araghchi (cropped).jpg|rikchacha]]
'''Abbas Araghchi'''qa (1962 wata, Qhapaq inti killap 5 kaqinpi paqarisqa) [[Iran|Iranmanta]] llaqtap lantin, pulitikaq ima runa, 2024 wata, Aqustu killamantapacha Iranpa hawa llaqta minisrunmi kachkan.
[[Katiguriya:Paqarisqa 1962]]
kligpmit9pp8ipqmk2fg6j7stln6ym6
Dari
0
65091
692150
2026-10-18T00:02:41Z
Capiñistan
35591
Creado al traducir la introducción de la página «[[:en:Special:Redirect/revision/1379358192|Dari]]»
692150
wikitext
text/x-wiki
{{Rimay|fam2=[[Indu-Iraniyu Simikuna]]|fam3=[[Iraniyu Simikuna]]|fam4=[KuntiI Iraniyu Simikuna<nowiki>]]</nowiki>|fam5=[[Qullakunti Iraniyu]]|fam6=[[Phars]]|iso3=prs|glotto=dari1249|glottorefname=Dari}}
'''Dari''', {{Efn|{{IPAc-en|ˈ|d|ɑːr|i|,_|ˈ|d|ær|i}} {{respell|DAHR|ee, DARR|ee}}}} {{Efn|{{lang|prs|{{unq|دری}}}}, {{translit|prs|Darī}}, {{IPA|prs|d̪ɐˈɾiː}}}} '''Dari-Phrasi Simi''', {{Efn|{{lang|prs|{{unq|فارسی دری}}}}, {{translit|prs|Fārsī-yi Darī}}, {{IPA|prs|fɑːɾˈsiːjɪ d̪ɐˈɾiː}}}} '''Phrasi Aphkanu''' , '''Chinchay Phrasi''', {{Efn|Along with [[Tajik language|Tajik]]|name=east}} , [[Aphqanusuyu]] mama llaqtapi rimasqa [[Pharsi simi|Phrasi simip]] rikch'ayninmi . Dariqa Aphqanusuyu mama llaqtap kamachiyninmi Pharsi simipaq; <ref>{{Cite web|url=http://tajikam.com/index.php?option=com_content&task=view&id=13|title=Tajikam Portal – Secret documents Reveal Afghan Language Policy}}</ref> achka Kunti pukyukunapi Aphqanusuyu Pharsi icha Chinchay Pharsi nispam ninku. <ref>{{Cite web|url=http://www.datadust.de/download/farsi2dari/|title=Airgram Farsi to Dari 1964 Embassy Kabul to USA}}</ref> <ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af|title=Afghanistan}}</ref> <ref name="www.sil.org">{{Cite web|url=http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prs|title=Documentation for ISO 639 identifier: prs}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://guides.library.illinois.edu/c.php?g=347570&p=2349642|title=LibGuides: Dari Language: Language History}}</ref> 1964 watapi chay llaqtapi variedad persa nisqa sutita tikrayqa aswan pulitiku karqan, manan simimantachu, Aphqanusuyu suyup willakuyninta yanapanapaq. Dari pharsi simiqa [[Tayiksuyu|Tayikisuyu]]<nowiki/>pi rimasqa hina [[Tayik simi|Tayik Pharsi simiwanmi]] aswanta tupan, iskayninkutaqmi achka fonológico, léxico rikch'akuykunata rakinakunku. Iskay kimsa simikunap qallariyninkunamanta hawaqa, pisillam hukniray kan [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyumanta]] [[Iran|Iranmanta]] formal qillqasqa pharsi simiwan ; simikunaqa huknin hukninwan hamut’anapaqmi. <ref>{{Cite web|title=Kāboli|url=https://iranicaonline.org/articles/kaboli-colloquial-persian|language=en-US}}</ref> Dari simiqa [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyupi]] yaqa 30,6 hunu runakunap kamachiy siminmi , chaymantataqmi suyupi ayllupura rimanakuypaq común simi hina. <ref>{{Cite web|last=Library|first=International and Area Studies|title=LibGuides: Dari Language: Language History|url=https://guides.library.illinois.edu/c.php?g=347570&p=2349642|language=en}}</ref>
2004 watapi Afganistan mamakamachiypi nisqanman hinaqa, Dari simiqa Aphqanusuyupa iskay kamachiy simikunamanta hukninmi; hukninñataqmi [[Pachtu simi]] . <ref name="CAL">{{Cite web|url=http://www.cal.org/co/afghan/alang.html|title=The Afghans – Language Use|publisher=Center for Applied Linguistics (CAL)|date=30 June 2002}}</ref> Dari simiqa Aphqanusuyupi aswan rimasqa simim, yaqa 25–50% runakunap [[Mama simi|mama siminmi]] <ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af|title=Afghanistan|date=8 July 2010|publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}</ref> <ref name="AFGHANISTAN v. Languages">{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/afghanistan-v-languages|title=Afghanistan v. Languages|publisher=[[Encyclopædia Iranica]], online ed.}}</ref> <ref name="UCLA">{{Cite web|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=191&menu=004|title=Dari|publisher=[[University of California, Los Angeles]]}}</ref> . <ref name="UCLA" /> Dari simiqa mama llaqtap Simi phranka siminmi, 78% llaqtayuqkamam hamut'anku. <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan|title=South Asia :: Afghanistan – The World Factbook – Central Intelligence Agency|publisher=Central Intelligence Agency}}</ref>
Dari Pharsi simiqa mana mama simi rimaq runakunap aswan munasqa literatura siminmi karqan, kamachiy simipas, ahinataq [[Turku simi|Turku]]-[[Munqul suyu|Munqul]] runakunapas Mogul runakunapas, <ref>{{Cite web|title=Mughal world and literature|url=http://www.laits.utexas.edu/doherty/mughalworld.html}}</ref> pachak watakuna manaraq kunan pacha mama llaqtayuq kayta hatarichkaptin. Hinallataq, Iranpa pharsiwan [[Tayik simi|Tajik Pharsiwan]] rikch'akuq, Dari Persiu simiqa Chawpi Pharsi simip qatiqninmi, Sasania qhapaq suyup (224–651 Kristup ñawpan) kamachiy religioso, literatura rimayninmi, kikinpas ñawpa Pirsiya simip qatiqninmi, Akemenidukunap (550–330 kñ. Kristup ñawpan). Ñawpa pachap llamk'ayninpi, ''Dari nisqaqa'' Sasánidakunap Chawpi Pirsiyap tribunal rimayninmantam riman .
js8s1az7l58lsvgti6a2mgcogkfp6oc
692154
692150
2026-10-18T01:45:26Z
Valichistan
35576
/* */
692154
wikitext
text/x-wiki
{{Rimay|fam2=[[Indu-Iraniyu Simikuna]]|fam3=[[Iraniyu Simikuna]]|fam4=[KuntiI Iraniyu Simikuna<nowiki>]]</nowiki>|fam5=[[Qullakunti Iraniyu]]|fam6=[[Phars]]|iso3=prs|glotto=dari1249|glottorefname=Dari}}
'''Dari''', {{Efn|{{IPAc-en|ˈ|d|ɑːr|i|,_|ˈ|d|ær|i}} {{respell|DAHR|ee, DARR|ee}}}} {{Efn|{{lang|prs|{{unq|دری}}}}, {{translit|prs|Darī}}, {{IPA|prs|d̪ɐˈɾiː}}}} '''Dari-Pharsi Simi''', {{Efn|{{lang|prs|{{unq|فارسی دری}}}}, {{translit|prs|Fārsī-yi Darī}}, {{IPA|prs|fɑːɾˈsiːjɪ d̪ɐˈɾiː}}}} '''Pharsi Aphkanu''' , '''Chinchay Pharsi''', {{Efn|Along with [[Tajik language|Tajik]]|name=east}} , [[Aphqanusuyu]] mama llaqtapi rimasqa [[Pharsi simi|Phrasi simip]] rikch'ayninmi . Dariqa Aphqanusuyu mama llaqtap kamachiyninmi Pharsi simipaq; <ref>{{Cite web|url=http://tajikam.com/index.php?option=com_content&task=view&id=13|title=Tajikam Portal – Secret documents Reveal Afghan Language Policy}}</ref> achka Kunti pukyukunapi Aphqanusuyu Pharsi icha Chinchay Pharsi nispam ninku. <ref>{{Cite web|url=http://www.datadust.de/download/farsi2dari/|title=Airgram Farsi to Dari 1964 Embassy Kabul to USA}}</ref> <ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af|title=Afghanistan}}</ref> <ref name="www.sil.org">{{Cite web|url=http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prs|title=Documentation for ISO 639 identifier: prs}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://guides.library.illinois.edu/c.php?g=347570&p=2349642|title=LibGuides: Dari Language: Language History}}</ref> 1964 watapi chay llaqtapi variedad persa nisqa sutita tikrayqa aswan pulitiku karqan, manan simimantachu, Aphqanusuyu suyup willakuyninta yanapanapaq. Dari pharsi simiqa [[Tayiksuyu|Tayikisuyu]]<nowiki/>pi rimasqa hina [[Tayik simi|Tayik Pharsi simiwanmi]] aswanta tupan, iskayninkutaqmi achka fonológico, léxico rikch'akuykunata rakinakunku. Iskay kimsa simikunap qallariyninkunamanta hawaqa, pisillam hukniray kan [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyumanta]] [[Iran|Iranmanta]] formal qillqasqa pharsi simiwan ; simikunaqa huknin hukninwan hamut’anapaqmi. <ref>{{Cite web|title=Kāboli|url=https://iranicaonline.org/articles/kaboli-colloquial-persian|language=en-US}}</ref> Dari simiqa [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyupi]] yaqa 30,6 hunu runakunap kamachiy siminmi , chaymantataqmi suyupi ayllupura rimanakuypaq común simi hina. <ref>{{Cite web|last=Library|first=International and Area Studies|title=LibGuides: Dari Language: Language History|url=https://guides.library.illinois.edu/c.php?g=347570&p=2349642|language=en}}</ref>
2004 watapi Afganistan mamakamachiypi nisqanman hinaqa, Dari simiqa Aphqanusuyupa iskay kamachiy simikunamanta hukninmi; hukninñataqmi [[Pachtu simi]] . <ref name="CAL">{{Cite web|url=http://www.cal.org/co/afghan/alang.html|title=The Afghans – Language Use|publisher=Center for Applied Linguistics (CAL)|date=30 June 2002}}</ref> Dari simiqa Aphqanusuyupi aswan rimasqa simim, yaqa 25–50% runakunap [[Mama simi|mama siminmi]] <ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af|title=Afghanistan|date=8 July 2010|publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}</ref> <ref name="AFGHANISTAN v. Languages">{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/afghanistan-v-languages|title=Afghanistan v. Languages|publisher=[[Encyclopædia Iranica]], online ed.}}</ref> <ref name="UCLA">{{Cite web|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=191&menu=004|title=Dari|publisher=[[University of California, Los Angeles]]}}</ref> . <ref name="UCLA" /> Dari simiqa mama llaqtap Simi phranka siminmi, 78% llaqtayuqkamam hamut'anku. <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan|title=South Asia :: Afghanistan – The World Factbook – Central Intelligence Agency|publisher=Central Intelligence Agency}}</ref>
Dari Pharsi simiqa mana mama simi rimaq runakunap aswan munasqa literatura siminmi karqan, kamachiy simipas, ahinataq [[Turku simi|Turku]]-[[Munqul suyu|Munqul]] runakunapas Mogul runakunapas, <ref>{{Cite web|title=Mughal world and literature|url=http://www.laits.utexas.edu/doherty/mughalworld.html}}</ref> pachak watakuna manaraq kunan pacha mama llaqtayuq kayta hatarichkaptin. Hinallataq, Iranpa pharsiwan [[Tayik simi|Tajik Pharsiwan]] rikch'akuq, Dari Persiu simiqa Chawpi Pharsi simip qatiqninmi, Sasania qhapaq suyup (224–651 Kristup ñawpan) kamachiy religioso, literatura rimayninmi, kikinpas ñawpa Pirsiya simip qatiqninmi, Akemenidukunap (550–330 kñ. Kristup ñawpan). Ñawpa pachap llamk'ayninpi, ''Dari nisqaqa'' Sasánidakunap Chawpi Pirsiyap tribunal rimayninmantam riman .
hn1iciw7t31atle0h204zo2vjxx4gtw
692155
692154
2026-10-18T01:49:19Z
Valichistan
35576
/* */
692155
wikitext
text/x-wiki
{{Rimay|fam2=[[Indu-Iraniyu Simikuna]]|fam3=[[Iraniyu Simikuna]]|fam4=[KuntiI Iraniyu Simikuna<nowiki>]]</nowiki>|fam5=[[Qullakunti Iraniyu]]|fam6=[[Phars]]|iso3=prs|glotto=dari1249|glottorefname=Dari}}
'''Dari''', {{Efn|{{IPAc-en|ˈ|d|ɑːr|i|,_|ˈ|d|ær|i}} {{respell|DAHR|ee, DARR|ee}}}} {{Efn|{{lang|prs|{{unq|دری}}}}, {{translit|prs|Darī}}, {{IPA|prs|d̪ɐˈɾiː}}}} '''Dari-Pharsi Simi''', {{Efn|{{lang|prs|{{unq|فارسی دری}}}}, {{translit|prs|Fārsī-yi Darī}}, {{IPA|prs|fɑːɾˈsiːjɪ d̪ɐˈɾiː}}}} '''Pharsi Aphkanu''' , '''Chinchay Pharsi''', {{Efn|Along with [[Tajik language|Tajik]]|name=east}} , [[Aphqanusuyu]] mama llaqtapi rimasqa [[Pharsi simi|Pharsi simip]] rikch'ayninmi . Dariqa Aphqanusuyu mama llaqtap kamachiyninmi Pharsi simipaq; <ref>{{Cite web|url=http://tajikam.com/index.php?option=com_content&task=view&id=13|title=Tajikam Portal – Secret documents Reveal Afghan Language Policy}}</ref> achka Kunti pukyukunapi Aphqanusuyu Pharsi icha Chinchay Pharsi nispam ninku. <ref>{{Cite web|url=http://www.datadust.de/download/farsi2dari/|title=Airgram Farsi to Dari 1964 Embassy Kabul to USA}}</ref> <ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af|title=Afghanistan}}</ref> <ref name="www.sil.org">{{Cite web|url=http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=prs|title=Documentation for ISO 639 identifier: prs}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://guides.library.illinois.edu/c.php?g=347570&p=2349642|title=LibGuides: Dari Language: Language History}}</ref> 1964 watapi chay llaqtapi Tukuy rikchaq pharsi sutita tikrayqa aswan pulitiku karqan, manan simimantachu, Aphqanusuyu suyup willakuyninta yanapanapaq. Dari pharsi simiqa [[Tayiksuyu|Tayikisuyu]]<nowiki/>pi rimasqa hina [[Tayik simi|Tayik Pharsi simiwanmi]] aswanta tupan, iskayninkutaqmi achka fonológico, léxico rikch'akuykunata rakinakunku. Iskay kimsa simikunap qallariyninkunamanta hawaqa, pisillam hukniray kan [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyumanta]] [[Iran|Iranmanta]] formal qillqasqa pharsi simiwan ; simikunaqa huknin hukninwan hamut’anapaqmi. <ref>{{Cite web|title=Kāboli|url=https://iranicaonline.org/articles/kaboli-colloquial-persian|language=en-US}}</ref> Dari simiqa [[Aphqanusuyu|Aphqanusuyupi]] yaqa 30,6 hunu runakunap kamachiy siminmi , chaymantataqmi suyupi ayllupura rimanakuypaq común simi hina. <ref>{{Cite web|last=Library|first=International and Area Studies|title=LibGuides: Dari Language: Language History|url=https://guides.library.illinois.edu/c.php?g=347570&p=2349642|language=en}}</ref>
2004 watapi [[Aphqanusuyu]] mamakamachiypi nisqanman hinaqa, Dari simiqa Aphqanusuyupa iskay kamachiy simikunamanta hukninmi; hukninñataqmi [[Pachtu simi]] . <ref name="CAL">{{Cite web|url=http://www.cal.org/co/afghan/alang.html|title=The Afghans – Language Use|publisher=Center for Applied Linguistics (CAL)|date=30 June 2002}}</ref> Dari simiqa Aphqanusuyupi aswan rimasqa simim, yaqa 25–50% runakunap [[Mama simi|mama siminmi]] <ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html?countryName=Afghanistan&countryCode=af®ionCode=sas&#af|title=Afghanistan|date=8 July 2010|publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}</ref> <ref name="AFGHANISTAN v. Languages">{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/afghanistan-v-languages|title=Afghanistan v. Languages|publisher=[[Encyclopædia Iranica]], online ed.}}</ref> <ref name="UCLA">{{Cite web|url=http://www.lmp.ucla.edu/Profile.aspx?LangID=191&menu=004|title=Dari|publisher=[[University of California, Los Angeles]]}}</ref> . <ref name="UCLA" /> Dari simiqa mama llaqtap Simi phranka siminmi, 78% llaqtayuqkamam hamut'anku. <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/afghanistan|title=South Asia :: Afghanistan – The World Factbook – Central Intelligence Agency|publisher=Central Intelligence Agency}}</ref>
Dari Pharsi simiqa mana mama simi rimaq runakunap aswan munasqa literatura siminmi karqan, kamachiy simipas, ahinataq [[Turku simi|Turku]]-[[Munqul suyu|Munqul]] runakunapas Mogul runakunapas, <ref>{{Cite web|title=Mughal world and literature|url=http://www.laits.utexas.edu/doherty/mughalworld.html}}</ref> pachak watakuna manaraq kunan pacha mama llaqtayuq kayta hatarichkaptin. Hinallataq, Iranpa pharsiwan [[Tayik simi|Tayik Pharsiwan]] rikch'akuq, Dari Persiu simiqa Chawpi Pharsi simip qatiqninmi, Sasania qhapaq suyup (224–651 Kristup ñawpan) kamachiy religioso,lteratura rimayninmi, kikinpas ñawpa Pharsi simip qatiqninmi, Akemenidukunap (550–330 kñ. Kristup ñawpan). Ñawpa pachap llamk'ayninpi, ''Dari'' Sasánidakunap Chawpi Pirsiyap tribunal rimayninmantam riman .
8kopi7o6l0xxhdd2x8p1q5fr20im9rp