လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဓ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="rki">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီးပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>rkiwiki</dbname>
    <base>https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုလူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဓ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1591</id>
    <revision>
      <id>18077</id>
      <parentid>13429</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T03:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4711" sha1="jjiilkol04ltzuh5wijchwoej8holzh" xml:space="preserve">[[File:Paranirvana.JPG|thumb|Buddha in [[parinirvana]], Gandhara art, 2nd or 3rd century]]
[[File:Galvihara-sunny.jpg|thumb|Reclining Buddha of Galvihara at [[Polonnaruwa]] (Sri Lanka, 12th century)]]
'''လျောင်းတော်မူ ဗုဒ္ဓ''' ဂေါတမဗုဒ္ဓဧ လျောင်းတော်မူနီဟန် ရုပ်တုတိကို ဆိုလိုရေ။ လျောင်းတော်မူနီဟန် ရုပ်ပွားတော်တိစွာ မြတ်စွာဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုနီခြင်းကို ဖော်ညွှန်းရေ။ ထုလုပ်ရာမာလည်း ညာဘက်သို့စောင်းနီဟန် ထုလုပ်ကတ်ပြီးကေ ဦးခေါင်းစွာ ညောင်စောင်း သို့မဟုတ် ညာလက်ပေါ် အမှီပြုထားရေ။ ဗုဒ္ဓစွာ ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးကေနောက် သူဧ့ တပည့်သားရို့ရေ လျောင်းနီဟန် ရုပ်ပွားတော် ပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခကတ်ရေ။ ပထမဆုံးရေ လျောင်းတော်မူနီဟန် ရုပ်ပွားတော်ကို ဝတ်ဖိုကျောင်းတော်မှာ တည်ထားကိုးကွယ်ခရေ။ ယင်းနောက်ပိုင်းမာမှရာ အရှိ့တောင်အာရှ နီရာတိုင်းမှာ ပြုလုပ်လာကတ်ရေ။

== ထင်ရှားရေ နမူနာတိ ==
[[File:Zhangye Dafo Si 2014.01.02 15-33-30.jpg|thumb|The reclining Buddha of [[Dafo Temple, Zhangye|Zhangye]]]]
[[File:Monywa-hpo-win-d03.jpg|thumb|The reclining Buddha of the Hpo win caves]]
[[File:Golden gilded reclining Buddha.jpg|alt=reclining buddha kratie|thumb|Golden gilded reclining Buddha at Sambok Mountain in Kratie, Cambodia&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.onceinalifetimejourney.com/once-in-a-lifetime-journeys/guide-wild-east-cambodia/|title=Guide to the Wild East of Cambodia – what to do and where to go in the Green Triangle|last=|first=|date=|website=|access-date=}}&lt;/ref&gt;]]
[[Burma]]:
* [[Winsein Tawya Buddha]] ([[Mawlamyaing]]) - {{Convert|182.9|m}}&lt;ref name=&quot;thanegi&quot;/&gt;
* [[Thanboddhay Pagoda]] ([[Monywa]]) - {{Convert|101|m}}&lt;ref name=&quot;thanegi&quot; /&gt;
* [[Myathalyaung Buddha]] ([[Bago, Burma|Bago]]) - {{Convert|82|m}}&lt;ref name=&quot;thanegi&quot;/&gt;
* [[Lawka Tharahpu Buddha]] ([[Dawei]]) - {{Convert|73.6|m}}&lt;ref name=&quot;thanegi&quot;/&gt;
* [[Chaukhtatgyi Buddha Temple]] ([[Yangon]]) - {{Convert|66|m}}&lt;ref name=&quot;thanegi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.mymagicalmyanmar.com/MMM%201-2.pdf|title=Chaukhtutgyi Reclining Buddha Image|last=Ma Thanegi|date=February 2014|work=My Magical Myanmar|accessdate=19 July 2015|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115417/http://www.mymagicalmyanmar.com/MMM%201-2.pdf|archivedate=4 March 2016|df=}}&lt;/ref&gt;
* [[Shwethalyaung Buddha]] ([[Bago, Burma|Bago]]) - {{Convert|54.8|m}}&lt;ref name=&quot;thanegi&quot;/&gt;
* [[Manuha Temple]] (Bagan)
* [[Phowintaung]], near [[Monywa]]

[[Cambodia]]:
* West side of the [[Baphuon]] in [[Angkor]]
* Monolithic Buddha of the [[Phnom Kulen]] (lying on his left side)
* Golden gilded Buddha on Sambok Mountain in [[Kratié Province|Kratie]] Province (to his right side)

[[China]]
*[[Dafo Temple, Zhangye]]

[[Pakistan]]:
* Bhamala Buddha Parinirvana which is 1,800 years old, oldest in the world.&lt;ref name=&quot;Footprints: No sleep lost over broken Buddha&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.dawn.com/news/1264290|title=http://www.dawn.com/news/1264290}}&lt;/ref&gt;
[[India]]:
* Cave #26 of [[Ajanta Caves|Ajanta]]

[[Indonesia]]:
* Maha Vihara Mojopahit, [[Trowulan]], [[East Java]].

[[Japan]]
* [[Nanzoin temple]], in [[Fukuoka Prefecture]].

[[Malaysia]]:
* [[Wat Chayamangkalaram]] in [[Penang]]
* [[Sam Poh Tong]] in [[Perak]]
* [[Wat Phothivihan]] in Tumpat, [[Kelantan]]

[[Sri Lanka]]:
* [[Dambulla]]
* Gal Vihara in [[Polonnaruwa]] (12th century)

[[Tajikistan]]:
* Buddha of [[Buddhistic cloister of Ajina-Tepa|Ajina-Tepa]] (13 meters long), on display in the [[Tajikistan National Museum|National Museum]] in [[Dushanbe]]

[[Thailand]]:
* Wat Dhammachaksemaram (reclining Buddha of the 7th century in [[Dvaravati]] style coming from Muang Sema)
* Wat Lokaya Sutharam in [[Ayutthaya Historical Park|Ayutthaya]]
* [[Wat Pho]] of [[Bangkok]]

==ကိုးကား==
{{Reflist}}

[[Category:ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်တိ]]</text>
      <sha1>jjiilkol04ltzuh5wijchwoej8holzh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဘာသာစကားပါဝင်ရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4023</id>
    <revision>
      <id>18062</id>
      <parentid>17947</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T02:40:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပါဠိဘာသာစကားပါဝင်ရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4024</id>
    <revision>
      <id>18060</id>
      <parentid>17948</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T02:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ထိုင်းဘာသာစကားပါဝင်ရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4030</id>
    <revision>
      <id>18061</id>
      <parentid>17954</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T02:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပါဝင်ရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4031</id>
    <revision>
      <id>18058</id>
      <parentid>17955</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T02:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="opp8qhquuyy8cqnmxjjca250sw4w5i7" xml:space="preserve">ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ</text>
      <sha1>opp8qhquuyy8cqnmxjjca250sw4w5i7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18059</id>
      <parentid>18058</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T02:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>18059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4077</id>
    <revision>
      <id>18064</id>
      <parentid>18029</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T02:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တိ */</comment>
      <origin>18064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13066" sha1="lwrx31kzi7rewtaghpyn2jbftmhrzfm" xml:space="preserve">ဘွဲ့တံဆိပ်ဆိုစွာ အလှူကိုခံယူထိုက်ရေ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ရို့၏ အမှတ်အသားအဆောင်အယောင်များ ဖြစ်တေ။ ဘွဲ့တံဆိပ်ကို အလှူခံရရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိစွာ အကျင့်အာစာရ ဟိခြင်းဆိုရေ သီလဂုဏ်၊ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်ခြင်းဆိုရေ သမာဓိဂုဏ်၊ လုပ်ရည်ကိုင်ရည် အစွမ်းသတ္တိကောင်းခြင်းဆိုရေ ပညာဂုဏ်ရို့နန့် လွှမ်းထုံကျော်စောတော်မူရေ ပုဂ္ဂိုလ်ထူး၊ ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်ရို့ရာကေ အလှူကို ခံယူထိုက်ရေ။ ကျမ်းဂန်များမာ လှူဒါန်းပူဇော်ခြင်းနန့် ဆက်စပ်ပနာ ဥပါယ်လေးမျိုးပြရာမာ ဒါနဥပါယ်၊ သင်္ဂဟတရားလေးပါးပြရာမာ ဒါနသင်္ဂဟ၊ ရာဇဓမ်တရားဆယ်ပါးပြရာမာလည်း ဒါနရာဇဓမ်၊ [[မင်္ဂလာ ၃၈ ပါး|သုံးဆယ့်သျှစ်ဖြာမင်္ဂလာ]]တရားရို့ကို ဖော်ပြရာမာလည်း ဒါနမင်္ဂလာနန့် ပူဇမင်္ဂလာရို့အဖြစ် ဖော်ပြထားလီရေ။

ထိုဥပါယ်လေးပါး၊ သင်္ဂဟတရားလေးပါး၊ ရာဇဓမ်တရားဆယ်ပါး၊ သုံးဆယ့်သျှစ်ဖြာမင်္ဂလာတရားရို့စွာ ရှီးမင်းကောင်းမင်းမြတ်ရို့ ကောင်းမွန်စွာအားထုတ်အပ်၊ ကျင့်သုံးအပ်ရေ အချက်တိဖြစ်လီရေ။ မင်းဆိုပနာ သမုတ်ခြင်းခံယူကတ်ရေ သာသနာ့ဒါယကာ မဟာဓမ္မရာဇ် မင်းကောင်းမင်းမြတ်ရို့စွာ ဘွဲ့တံဆိပ်အဆောင် အယောင် ပီးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ကပ်လှူလှူဒါန်းခြင်းတိကို ပြုလုပ်ကတ်ရာမာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် အရောင်အဝါ ထွန်းလင်းမတောက်ပမီအခါက လူပုဂ္ဂိုလ်ရို့အားရာ ပီးအပ်ချီးမြှောက်ခကတ်တေလို့ သိရရေ။

== သမိုင်းကြောင်း ==
ဗုဒ္ဓဆိုပနာ အထင်အရှားပွင့်တော်မူပြီးကေ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး ထွန်းလင်းတောက်ပတော်မူရေ အခါမှမူကား ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင်ကပင် ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်နန့် လူပုဂ္ဂိုလ်ရို့အား [[ဧတဒဂ်ဘွဲ့]]ထူးတိကို ပီးအပ်ချီးမြှောက်တော်မူခရေ။ ဗုဒ္ဓရှင်တော်ဘုရား ပရိနိဗ္ဗာန်စံလွန်တော်မူပြီးယပြီးနောက် မဇ္ဈိမဒေသအစဟိရေ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ထွန်းကားရာ နိုင်ငံအသီးသီးမာ ဗုဒ္ဓကိုယ်တော်တိုင် ''ဧတဒဂ်''ဘွဲ့ထူး ပီးအပ်ချီးမြှောက်ခရေ အစိုင်အလာကို လိုက်နာရေတွက်နန့် သာသနာ့ဒါယကာ မဟာဓမ္မရာဇ် မင်းကားင်းမင်းမြတ်ရို့စွာ ရဟန်းပုဂ္ဂိုလ်နန့် လူပုဂ္ဂိုလ်ရို့အား ဘွဲ့တံဆိပ်အဆောင် အယောင်ရို့ကို ထိုက်ရေအားလျှော်စွာ ကပ်လှူလှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်း၊ ပီးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်းရို့ကို ပြုလုပ်ခကတ်ရေ။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ပုဂံပြည် [[ကျန်စစ်သား|ကျန်စစ်သားမင်း]] လက်ထက်မာ သံဃသေနမဟာထေရ်အား ''သံဃသေနဝရ ပဏ္ဍိတ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ [[အလောင်းစည်သူ|အလောင်းစည်သူမင်း]]လက်ထက် ဓာတွတ္ထသာရကျမ်းပြု မဟာထေရ်အား ''မဟာအဂ္ဂပဏ္ဍိတ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ [[နရပတိစည်သူ|နရပတိစည်သူမင်း]]လက်ထက် လောကုပ္ပတ္တိ ပကာသနီကျမ်းပြုမဟာထေရ်အား ''အဂ္ဂပဏ္ဍိတ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ [[ကျစွာမင်း]]လက်ထက် သဒ္ဒနီတိကျမ်းပြု ဆရာတော်အား ''အဂ္ဂဝံသအဂ္ဂပဏ္ဍိတ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ [[နရသီဟပတေ့|နရသီဟပတေ့မင်း]] လက်ထက် နိရုတ္တိနယပါရဂူ ဖြစ်ရေမဟာထေရ်အား ''ဒိသာ ပါမောက္ခ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဖူးရေထုံး ဟိလီရေ။

မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း ဟံသာဝတီပြည်၊ ရာမာဓိပတိ ဘွဲ့ခံ [[ဓမ္မစာတီ|ဓမ္မစာတီမင်း]]လက်ထက်မာ ကလျာဏီသိမ်မာ ရဟန်းပေါင်း ၁၅ဝဝဝ ကျော်ရို့ကို ဥပဇ္ဈာယ်ဆရာပြုပနာ ရဟန်းပြု ပီးရေ သုဝဏ္ဏရေမထေရ်ကြီးအား ''ကလျာဏီတိဿ'' ဘွဲ့ တံဆိပ်တော်၊ ဒလမြို့ အသျှင်သာရိပုတြာမထေရ်အား ''ဓမ္မဝိလာသ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးရေ ထုံးလည်းဟိရေ။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ဝိဇယပုရ အင်းဝနီပြည်တော်ကြီးမာ [[သာလွန်မင်း |သာလွန်မင်းတရားကြီး]] လက်ထက် ပြည်ပဉ္စင်းကျော်အား ''တိပိဋကလင်္ကာရ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်၊ အင်းဝပဉ္စင်းကျော်အား ''အရိယာလင်္ကာရ'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော် ရို့ကို လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ဖူးရေ ထုံးလည်းဟိရေ။ ရတနာသီခကုန်းဘောင်နီပြည်တော် [[အလောင်းမင်းတရား]]ကြီးလက်ထက်မှစပြီးကေ မန္တလေးရတနာပုံ ပထမမြို့တည်နန်းတည် ပဉ္စမသင်္ဂါယနာတင် [[မိုဃ်းကျောက်မင်း]]တရားကြီး လက်ထက်တိုင်အောင် ဆရာတော်၊ သံဃာတော်ရို့အား ''ရာဇဂုရု'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်နန့် ''ရာဇာဓိရာဇဂုရု'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရို့ကိုလှူဒါန်း ပူဇော်ခဲ့ဖူးလီရေ။ [[သီပေါမင်း]]လက်ထက်မာလည်း ''ရာဇဓိရာဇဂုရု'' ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကိုပင် ငါးမျိုး ငါးထပ်ထားလို့လှူဒါန်း ပူဇော်ခြင်းကို ပြုခရေ။ လူပုဂ္ဂိုလ်တိကိုလည်း လူနှင့်သင့်လျော်ရေ ဘွဲ့တံဆိပ် အဆောင်အယောင်တိကို ပီးအပ်ချီးမြှောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခရေ။

== ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တိ ==
ဆရာတော်ကြီးများ၊ ဂန္ထဓုရ ပရိယတ္တိ ဝန်ဆောင် စာချဆရာတော်များ၊ ဝိပဿနာ ဓုရ ပဋိပတ္တိဝန်ဆောင် ကမ္မဋ္ဌာန်းနည်းပြ ဆရာတော်များ၊ နယ်လှည့် ဓမ္မကထိကနန့် ပြည်မားပြည်ပ သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို ပစ္စည်းချေပါးရို့နန့် ထူးခြားစွာ ထောက်ပင့်လှူဒါန်းနီကတ်ရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိအား သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တိကို ကပ်လှူလှူဒါန်း အပ်နှင်းစွာ-

#[[အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရုဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[မဟာဓမ္မကထိကဗဟုဇနဟိတဓရဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[ဓမ္မကထိကဗဟုဇနဟိတဓရဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[အဂ္ဂမဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[မဟာဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[ဂန္ထဝါစကပဏ္ဍိတဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[အဘိဓဇအဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[အဂ္ဂမဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[မဟာသဒ္ဓမ္မဇောတိကဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
#[[သဒ္ဓမ္မဇောတိကဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
# [[အဂ္ဂမဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
# [[မဟာကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
# [[ကမ္မဋ္ဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်]]
# [[အဂ္ဂမဟာသိရီသုဓမ္မမဏိဇောတဓရဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[မဟာသိရီသုဓမ္မမဏိဇောတဓရဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[သိရီသုဓမ္မမဏိဇောတဓရဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[သုဓမ္မမဏိဇောတဓရဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[အဂ္ဂမဟာသိရီသုဓမ္မသိင်္ဂီဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[မဟာသိရီသုဓမ္မသိင်္ဂီဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[သိရီသုဓမ္မသိင်္ဂီဘွဲ့တံဆိပ်]]
# [[သုဓမ္မသိင်္ဂီဘွဲ့တံဆိပ်]]

==ကိုးကား==
*http://www.president-office.gov.mm/briefing-room/notifications/2013/01/05/id-2300 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130131074931/http://www.president-office.gov.mm/briefing-room/notifications/2013/01/05/id-2300 |date=31 January 2013 }}


[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်တိ]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>lwrx31kzi7rewtaghpyn2jbftmhrzfm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အမျိုးသား ဝီကီးပီးဒီးယန်းတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4090</id>
    <revision>
      <id>18054</id>
      <timestamp>2026-06-04T02:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]&quot;</comment>
      <origin>18054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="3h9cyq39f8be5euoz5cb34zpj31xpdu" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]</text>
      <sha1>3h9cyq39f8be5euoz5cb34zpj31xpdu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝီကီးပီးဒီးယားယူဆာ တမ်းပလက်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4091</id>
    <revision>
      <id>18055</id>
      <timestamp>2026-06-04T02:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]&quot;</comment>
      <origin>18055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="3h9cyq39f8be5euoz5cb34zpj31xpdu" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]</text>
      <sha1>3h9cyq39f8be5euoz5cb34zpj31xpdu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4092</id>
    <revision>
      <id>18056</id>
      <timestamp>2026-06-04T02:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:စာပီ]]&quot;</comment>
      <origin>18056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="owddmg0m37rjqbzc9l3de57hqon9e60" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:စာပီ]]</text>
      <sha1>owddmg0m37rjqbzc9l3de57hqon9e60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:Afarဘာသာစကားပါဝင်ရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4093</id>
    <revision>
      <id>18057</id>
      <timestamp>2026-06-04T02:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:Afrikaansဘာသာစကားပါဝင်ရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4094</id>
    <revision>
      <id>18063</id>
      <timestamp>2026-06-04T02:41:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>doj2m5m1j9u9dwdsyujqzevfhg130te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4095</id>
    <revision>
      <id>18065</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:စာပီ]]&quot;</comment>
      <origin>18065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29" sha1="owddmg0m37rjqbzc9l3de57hqon9e60" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:စာပီ]]</text>
      <sha1>owddmg0m37rjqbzc9l3de57hqon9e60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရက်စွဲဟိနိုင်ရေ ဖော်ပြချက်တိ ပါ၀င်ရေ ဆောင်းပါးအားနုန်း</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4096</id>
    <revision>
      <id>18066</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="lwpuyshywba3gaaxctu655n6p6ekjyv" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>lwpuyshywba3gaaxctu655n6p6ekjyv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18067</id>
      <parentid>18066</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T03:08:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>YaThaWinTha moved page [[ကဏ္ဍ:All articles containing potentially dated statements]] to [[ကဏ္ဍ:ရက်စွဲဟိနိုင်ရေ ဖော်ပြချက်တိ ပါ၀င်ရေ ဆောင်းပါးအားနုန်း]]</comment>
      <origin>18066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="lwpuyshywba3gaaxctu655n6p6ekjyv" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>lwpuyshywba3gaaxctu655n6p6ekjyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:All articles containing potentially dated statements</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4097</id>
    <redirect title="ကဏ္ဍ:ရက်စွဲဟိနိုင်ရေ ဖော်ပြချက်တိ ပါ၀င်ရေ ဆောင်းပါးအားနုန်း" />
    <revision>
      <id>18068</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>YaThaWinTha moved page [[ကဏ္ဍ:All articles containing potentially dated statements]] to [[ကဏ္ဍ:ရက်စွဲဟိနိုင်ရေ ဖော်ပြချက်တိ ပါ၀င်ရေ ဆောင်းပါးအားနုန်း]]</comment>
      <origin>18068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="l6aqosjxukew789znxho3sfhwexrrxu" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:ကဏ္ဍ:ရက်စွဲဟိနိုင်ရေ ဖော်ပြချက်တိ ပါ၀င်ရေ ဆောင်းပါးအားနုန်း]]</text>
      <sha1>l6aqosjxukew789znxho3sfhwexrrxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းဆယ်မျိုး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4098</id>
    <revision>
      <id>18069</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:08:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Wiktionary}} '''ပန်းဆယ်မျိုး'''ဆိုစွာမာ ရခိုင့်သုခုမ အနုပညာရပ်တိဖြစ်ရေ # [[ပန်းဖဲ]] # [[ပန်းထိမ်]] # [[ပန်းပု]] # [[ပဂျီ]] # [[ပန်းယွန်း]] # [[ပန်းပွတ်]] # [[ပန်းတော့]] # [[ပန်းတမော့]] # [[ပန်းရန်]] # [[ပန်းတဉ်း]] ကိုဆိ...&quot;</comment>
      <origin>18069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5468" sha1="r7gnql4urjl7kh5meocvl6am1w7mkp9" xml:space="preserve">{{Wiktionary}}
'''ပန်းဆယ်မျိုး'''ဆိုစွာမာ ရခိုင့်သုခုမ အနုပညာရပ်တိဖြစ်ရေ
# [[ပန်းဖဲ]]
# [[ပန်းထိမ်]]
# [[ပန်းပု]]
# [[ပဂျီ]]
# [[ပန်းယွန်း]]
# [[ပန်းပွတ်]]
# [[ပန်းတော့]]
# [[ပန်းတမော့]]
# [[ပန်းရန်]]
# [[ပန်းတဉ်း]] ကိုဆိုလိုရေ။

'''ဘုရားမတင်၊ နတ်မဝင်၊ လူမာ ဆယ်ပွင့်ပန်း'''(သို့)'''ဘုရားမတင်၊ နတ်မဝင်၊ လူမာ ပန်းဆယ်မျိုး''' လို့လေ့ ခေါ်စမှတ်ပြုရေ။

ရာဇောဝါဒကျမ်းမာ '''ပဲ၊ ထိမ်၊ တဉ်း၊ တော့၊ ရန်၊ ပု၊ မော့၊ မှတ်လော့ ပွတ်ချီယွန်း''' ဆိုပနာ ဖွဲ့ဆိုထားရေ။

:ပဲ = ပန်းဖဲ(သံထည်ထုလုပ်ခြင်း အတတ်ပညာ)
:ထိမ် = ပန်းထိမ်(ရွှီဖေသာ စရေလက်ဝတ်တန်ဆာမှစပြီးကေ အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိးကို သွန်းထု ခတ်လုပ်ရေပညာ)
:တဉ်း = ပန်းတဉ်း(ကြီးထည် ပုံစံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်ရေပညာ)
:တော့ = ပန်းတော့(ဇမ်းပွတ်၊ သရွတ်ဖြင့် ရုပ်လုံး ရုပ်ကြွ အမွှမ်းတင်တန်ဆာ ပြုလုပ်ရေပညာ)
:ရန် = ပန်းရန်(အုတ်၊ ဇမ်းပွတ်ရို့နန့် အဆောက်အဦ တည်လုပ်ရေပညာ)
:ပု = ပပု(သစ်သား၊ ဆင်စွယ်၊ ဖယောင်း အစဟိရေဝတ္တုပစ္စည်းတိကို ရုပ်လုံးရုပ်ကြွ ထွင်းထုရေပညာ)
:မော့ = ပန်းတမော့(ကျောက်သားကို ထုဆစ်ရေပညာ)
:ပွတ် = ပန်းပွတ်(သစ်သား၊ ဆင်စွယ် ပစ္စည်းတိကို လိုရာပုံစံအတိုင်း ချောမွတ်အောင် ပွတ်ခံပြုလုပ်ရေပညာ)
:ချီ = ပဂျီ(ဆီးရီး၊ ခဲရီး ရုပ်ပုံ ရီးခြယ်ရေပညာ)
:ယွန်း = ပန်းယွန်း(သရိုးဖြင့် ပန်းနန့် ရုပ်ကြွတင်ပနာ ပြုလုပ်ရေပညာ။ ယွန်းထည်ပညာ၊ ပန်းထိုးယွန်း လို့လေ့ခေါ်ရေ။) 

ပန်းဆယ်မျိုးစွာ ရခိုင့်ယိုင်ကျေးမှုအနုပညာမာ အဓိကအကျုံးဝင်သော ပညာရပ်တိဖြစ်တေ။ ပန်းဆယ်မျိုးမာ အနုပညာဧ့ လီးနက်သိမ်မွေ့ပြီး ခက်ခဲနက်နဲရေ သဖောကို ဆောင်ရေ။ &lt;ref&gt;ရာမညကိုကိုနိုင်“မြန်မာ့ရိုးရာပပုပညာ”&lt;/ref&gt;

== ဝေါဟာရ ==
ပန်းဆိုရေ ဝေါဟာရ၏ မူလဘူတ အရင်းအမြစ်မာ &quot;ပန်&quot;ဖြစ်ကြောင်း စာပီပညာသျှင်တိက ဖော်ထုတ်ထားကတ်တေ။ &quot;ပန်&quot;ဧ့ အနက်အဓိပ္ပာယ်စွာ ဖန်တီးရေ။ ဖန်တီးချက်လက်ရာ၊ ဖန်တီးသူ ဆိုပနာ သိရရေ။ အနုပညာလက်ရာတခု ဖြစ်ပေါ်လှာရန် တွေးခေါ်ကြံစည်ရခြင်း ကဏ္ဍစွာ လုပ်ငန်းပိုင်းဆိုင်ရေ ပန်းအလုပ် ဖြစ်တေ ဟုဆိုရေ။ &quot;ပန်း&quot;ဟု ပညတ်ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး ''မွမ်းမံခြယ်လှယ် စီမံရရေ သုခုမအနုပညာ ပါရေ လုပ်ငန်း''ဖြစ်ခြင်းကြောင့် သုခုမအနုပညာကို တင်စားပနာ ခေါ်ကြောင်း တချို့ပညာဟိတိက ယူဆကတ်ရေ။ သုတေသီတချို့က &quot;ပန်&quot;ဟု ရှီးကခေါ်ဆိုရေစကားမာ ''ပညာလုပ်ငန်း'' ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ကြောင်းတိဗက်ဘာသာ၊ တရုတ်ဘာသာ၊ ချင်းဘာသာ စစွာတိနန့် ကိုးကားတင်ပြကတ်ရေ။ 


== ကျမ်းကိုး ==
&lt;references/&gt;

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>r7gnql4urjl7kh5meocvl6am1w7mkp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4099</id>
    <revision>
      <id>18070</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]&quot;</comment>
      <origin>18070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="068t4pwiho7etytcaj7kbskee7apofc" xml:space="preserve">[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>068t4pwiho7etytcaj7kbskee7apofc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:All articles with unsourced statements</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4100</id>
    <revision>
      <id>18071</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ]]&quot;</comment>
      <origin>18071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="lwpuyshywba3gaaxctu655n6p6ekjyv" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေ ဆောင်းပါးတိ]]</text>
      <sha1>lwpuyshywba3gaaxctu655n6p6ekjyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ရခိုင့်အနုပညာ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4101</id>
    <revision>
      <id>18072</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]&quot;</comment>
      <origin>18072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="k96vyau32nwbajy2ohlgas6ckgpnu4q" xml:space="preserve">[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>k96vyau32nwbajy2ohlgas6ckgpnu4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:အရေးကြီးရေ တမ်းပလက်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4102</id>
    <revision>
      <id>18073</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အကူအညီ]]&quot;</comment>
      <origin>18073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="d3pq8ss8fgw1upjpe6milen8xdglgly" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အကူအညီ]]</text>
      <sha1>d3pq8ss8fgw1upjpe6milen8xdglgly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:All country data templates</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4103</id>
    <revision>
      <id>18074</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:15:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot; [[ကဏ္ဍ:အရေးကြီးရေ တမ်းပလက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="difc1cjge4taa1f1eg8uljitv6r5jw7" xml:space="preserve">
[[ကဏ္ဍ:အရေးကြီးရေ တမ်းပလက်တိ]]</text>
      <sha1>difc1cjge4taa1f1eg8uljitv6r5jw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:Article message templates</title>
    <ns>14</ns>
    <id>4104</id>
    <revision>
      <id>18075</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:အရေးကြီးရေ တမ်းပလက်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>18075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="89403ksfo7voawt0tvlxli072bmkzh7" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:အရေးကြီးရေ တမ်းပလက်တိ]]</text>
      <sha1>89403ksfo7voawt0tvlxli072bmkzh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းဖဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4105</id>
    <revision>
      <id>18076</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:3 tourist helping artist blacksmith in finland.JPG|thumb]] [[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲက တခု ဖြစ်ရေ ပန်းဖဲစွာ [[သံ]]၊ [[ကြီးနီ]] စရေ [[သတ္တု]]တိကို [[အရည်]]ကျိုကာ ပုံသွင်းလို့ မာကျောရေ အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်ရေ [[အသုံးချ အနုပညာ]] ဖ...&quot;</comment>
      <origin>18076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2147" sha1="0jw2rffq0ztvqolw5kyp67hvb4otz4x" xml:space="preserve">[[File:3 tourist helping artist blacksmith in finland.JPG|thumb]]
[[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲက တခု ဖြစ်ရေ ပန်းဖဲစွာ [[သံ]]၊ [[ကြီးနီ]] စရေ [[သတ္တု]]တိကို [[အရည်]]ကျိုကာ ပုံသွင်းလို့ မာကျောရေ အသုံးအဆောင်များ ပြုလုပ်ရေ [[အသုံးချ အနုပညာ]] ဖြစ်တေ။&lt;br&gt;

သတ္တု[[ဒြပ်စင်]]ရို့ကို မီးအပူရှိန်ဖြင့် ပျော့ပျောင်းစီပနာ လိုရာပုံရရန် ပုံသွင်းထုရိုက်ရရေ လုပ်ငန်းဖြစ်တေ။ ရခိုင်သမိုင်းတလျှောက်မာ ပန်းဖဲလုပ်ငန်းစွာ အရေးကြီးရေ အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခရေ။ ရခိုင်ဘုရင်တိ၊ စစ်သူကြီးတိ၊ စစ်သားတိ ကိုင်ဆောင်ရန် ဓား၊ လှံ၊ လက်နက်တိ ထုတ်လုပ်ပီးရေ အတတ်ပညာ လုပ်ငန်းဖြစ်တေ။ ပန်းဖဲဆိုစွာ သံကို မီးအားကကောင်းနန့် ရဲနီအောင်ဖုတ်ပြီးလိုရာပစ္စည်းတိကို ထုခတ်ရရေ လုပ်ငန်းဖြစ်တေ။ ပန်းဖဲရို့စွာ [[ဓား]]၊ [[လှံ]]၊ [[ကတ်ကိုက်]]၊ ပေါက်တူး၊ ဂေါ်ပြား၊ [[တူ]]၊ [[တန်းစဉ်း]]၊ သံ[[တူရွင်း]]စသည်ရို့ကိုပြုလုပ်ရေ။ 

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>0jw2rffq0ztvqolw5kyp67hvb4otz4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းထိမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4106</id>
    <revision>
      <id>18078</id>
      <timestamp>2026-06-04T03:38:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{unreferenced}} [[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲအနက် တခု ဖြစ်ရေ '''ပန်းထိမ်'''စွာ  [[ရွှီ]]၊ [[ဖေသာ]] စရေ ပျော့ပျောင်းရေ [[သတ္တု]]တိကို အရည်ကျိုကာ ပုံသွင်းရေ အတတ် ဖြစ်တေ။ [[လက်ဝတ်ရတနာ]]၊ အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုး...&quot;</comment>
      <origin>18078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9027" sha1="bc2z7v55hgnj1gxv2162ngb9xqvt9b5" xml:space="preserve">{{unreferenced}}
[[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲအနက် တခု ဖြစ်ရေ '''ပန်းထိမ်'''စွာ  [[ရွှီ]]၊ [[ဖေသာ]] စရေ ပျော့ပျောင်းရေ [[သတ္တု]]တိကို အရည်ကျိုကာ ပုံသွင်းရေ အတတ် ဖြစ်တေ။ [[လက်ဝတ်ရတနာ]]၊ အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုးရို့ကို သီးသန့်ပြုလုပ်ခြင်း၊ [[ကျောက်မျက်]]မျိုးစုံ ရို့နန့် တွဲဖက်လို့ ပြုလုပ်ရေ အတတ်ပညာဖြစ်တေ။ အရောင်တင်ခြင်းစွာ
[[ရွှီပန်းထိမ်]]လုပ်ငန်းမာ အရေးပါရေ အခန်းကဏ္ဍတရပ်ဖြစ်တေ။

ရွှီရည်ကောင်းလက်စွပ်၊ ဆွဲကြိုး၊ ဆွဲသီး၊ နားဆွဲနန့် ဟန်းချိန်းပိုင်ယှောင် ရွှီထည်လက်ဝတ်လက်စားများ ပြုလုပ်ပြီးကေစမာဖြစ်စီ၊ ဝတ်ဆင်ဖန်များတွက်နန့် ညစ်ပေလာကေဖြစ်စီ အရောင်စိုပြည်လှပစီရန် အရောင်တင်ကတ်ပါရေ။ လက်ဖြစ်အရောင်တင်ခြင်းနန့် စက်ဖြင့်အရောင်တင်ခြင်းဆိုပနာ ရွှီထည်အရောင်တင်နည်း နှစ်မျိုးဟိ၏။ လက်ဖြစ်အရောင်တင်ရန် အယင်ဦးဆုံး ရွှီထည်ကို နီရောင်လာရေအထိ မီးပီး၊ မီးဖုတ်ပြီးကေ ဇာဂနာဖြင့် ရွှီထည်ကိုညှပ်ယူကာ သွပ်စားလောင်ဆီး ထည့်ထားရေခွက်မာ ဆွတ်ရရေ။ မီးဖုတ်ခြင်းနန့် ရွှီမာကပ်နိန်ရေ အညစ်အကြီးများ မီးစားကုန်ပြီး ရွှီဧ့မူလအရောင်အသွီးကို ရဟိစီရေ။ လောင်ဆီးဆွတ်မှုကြောင့် ရွှီထည်ပေါ် တင်ကျန်နီရေ မကောင်းရေ အနံ့အသက်များ ကင်းစင်လားပြီးကေ သတံကြိတ်ရ လွယ်ကူစီပါရေ။ သွပ်စားလောင်ဆီးထဲ ဆွတ်ပြီးကေ ရေထည့်ထားရေ ကြွီခွက်ထဲကို ရွှီထည်ကို နစ်ထည့်၊ ပြန်ထုတ်ပြီးကေ သတံခေါ် စတီးလ် သို့မဟုတ် ဖန်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားရေ အရာဖြင့် ရွှီထည်မျက်နှာပြင်ကို ချောမွတ်ပြောင်လက်အောင် တိုက်၊ကြိတ်ပီးရရေ။

(ပြောင်လက်လားပါက ကြီးမှုံပိုင် သတံတိုက်သူ၏ ရုပ်သွင် ရွှီထည်ထက်မာ ပေါ်လာရေကို သတိပြုမိရာရေ ဂျူနီယာတိက သတံမကြိတ်မီ &quot;ခွီးရုပ်ပေါ်ယောင်တိုက်&quot; ဟု စ နောက်ခြင်းဖြစ်တေ။) ပြီးကေ သပုံသီးခေါ် ကင်ပွန်းသီးအလုံးတချို့ကို မီးမြိုက်၊ ချေမွပြီး ရီစိမ်ထားရေ ရေအင်တုံထဲကို ရွှီထည်ကိုနစ်လိုက် ပြန်ဆယ်ယူကာ ကြီးဘရပ်ခတ်လိုက် ပြန်နစ်လိုက်လုပ်ပြီး သန့်စင်အောင်ပြုရ၏။ 

ထိုနောက် ဒုတ္ထာ ရွေးစိလောက်ကို စကျင်ကျောက်ဆုံမာ ရေပါရေဆိုရုံ ထည့်ကြိတ်ချေ၊ ဆား ထမင်းစားဇွန်းနှစ်ဇွန်းနန့် ယမ်းစိမ်း ထမင်းစားဇွန်း လေးဇွန်းလောက်ကို ကြေညှက်အောင်ထောင်းပြီး ရေထည့်ကာ ခပ်ပျစ်ပျစ်ဖြစ်ယောင် ပြုထားရေ အရောအနှောမာ ရွှီထည်ကို နစ်ပြီးကေ ပြန်ဆယ်၊ မီးအပူပီးထားရေ ဒယ်ထဲကိုထည့်လို့ မြီချဉ်ပစ်ရရေ။ မြီချဉ်ပစ်ပြီးကေ ရေထည့်ထားရေ ကြွီခွက်ထဲကို ရွှီထည်အား ထည့်ပြီး အအီးခံပါရေ။ နောက်ဆုံးအဆင့်မာ မြီအိုး သို့မဟုတ် ကြွီရည်သုတ် သံဇရုံထဲ ဆီးတင်ဖြုတ်ဖြည့်ကာ ပွတ်ပွတ်ဆူအောင် မီးဖိုပေါ်တည်ထားလျှက် သန့်စင်ထားရေ ကြီးနီချောင်းပါ ထည့်သွင်းထားရေ အိုးထဲမာ ရွှီထည်ကို နစ်ထည့်လိုက်၊ ပြန်ထုတ်လိုက်နန့် လိုချင်ရေအရောင်ရရေအထိ ပြုပါရေ။

ဆီးတင်ဖြုတ်ဆိုစွာမာ ထန်းရည်ခံရေ ဇီးအိုးအရွယ်ဟိ အိုးထဲကို ဆား လက်ဖက်စားဇွန်း တဇွန်း၊ ကန့်မှုန့် လက်ဖက်စားဇွန်း ထက်ဝက်လှောက်နန့် အချေလက်သီးဆုပ်ပမာဏဟိ မှင်းကျိုးသီးမှည့်လက်တဆုပ်ကို ရေဖျော်ထားရေ အရည်အား အိုးပက်ခုံးစောင်းအထိဖြည့်ပြီး ဖျော်စပ်ထားရေ အရည်ကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်တေ။ မှင်းကျိုးသီးမှည့်ကို ရေမဖျော်ပဲ အဝတ်ချာ ပါးပါးဖြင့် ထုပ်ပြီး ထည့်ကေလေ့ ဖြစ်ပါရေ။ ကြီးနီချောင်းအတွက် လျပ်စစ်ဝါယာကြိုးအဟောင်းကို မီးတိုက်ပြီး ထုတ်ယူထားရေ ကြီးနီကြိုးကို ဖြတ်ကာ ကော်ပတ်ဖြင့် သန့်စင်လျှက် ခွေထည့်လို့ ကေလည်းကောင်း၊ သင့်တော်ရာ ကြီးနီချောင်းကို သန့်စင်ပြီးရေ်ပင်ဖြစ်ဖြစ် ပြုကတ်ပါရေ။ တချို့က မြီအိုး သို့မဟုတ် ကြွီရည်သုတ် ဇရုံအစား ကြီးအိုးကို သန့်စင်ပြီး ဆီးတင်ဖြုတ်ထည့် အရောင်တင်ကတ်ရေ၊ ထိုအတွက် ကြီးနီထည့်ပီးရန် မလိုတော့ပါ။

တချို့မာ မြီချဉ်မပစ်မီ ရွှီထည်ကို ပြုတ်ရည်ဖြင့် ပြုတ်ပြီးမှ ကြီးဘရတ်ခတ်ကာ မြီချဉ်ပစ်ပါရေ။ ယမ်းစိမ်း ၁ိ၊ ကျောက်ချိုင် ၈ဲ၊ ဆား ၄ဲ၊ ဒုတ္ထာ ၁ဲ အချိုးဖြင့် ရေဖြည့်ထားရေ အိုးထဲထည့်လို့ ဖော်စပ်ထားရေ အရည်ကို ပြုတ်ရည်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်တေ။


{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]

{{stub}}</text>
      <sha1>bc2z7v55hgnj1gxv2162ngb9xqvt9b5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18079</id>
      <parentid>18078</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T03:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>18079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9008" sha1="fjevn4yp59rarx9hlxkmf04eiwvpnb9" xml:space="preserve">{{unreferenced}}
[[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲအနက် တခု ဖြစ်ရေ '''ပန်းထိမ်'''စွာ  [[ရွှီ]]၊ [[ဖေသာ]] စရေ ပျော့ပျောင်းရေ [[သတ္တု]]တိကို အရည်ကြိုကာ ပုံသွင်းရေ အတတ် ဖြစ်တေ။ [[လက်ဝတ်ရတနာ]]၊ အသုံးအဆောင် အမျိုးမျိုးရို့ကို သီးသန့်ပြုလုပ်ခြင်း၊ [[ကျောက်မျက်]]မျိုးစုံ ရို့နန့် တွဲဖက်လို့ ပြုလုပ်ရေ အတတ်ပညာဖြစ်တေ။ အရောင်တင်ခြင်းစွာ
[[ရွှီပန်းထိမ်]]လုပ်ငန်းမာ အရေးပါရေ အခန်းကဏ္ဍတရပ်ဖြစ်တေ။

ရွှီရည်ကောင်းလက်စွပ်၊ ဆွဲကြိုး၊ ဆွဲသီး၊ နားဆွဲနန့် ဟန်းချိန်းပိုင်ယှောင် ရွှီထည်လက်ဝတ်လက်စားများ ပြုလုပ်ပြီးကေစမာဖြစ်စီ၊ ဝတ်ဆင်ဖန်များတွက်နန့် ညစ်ပေလာကေဖြစ်စီ အရောင်စိုပြည်လှပစီရန် အရောင်တင်ကတ်ပါရေ။ လက်ဖြစ်အရောင်တင်ခြင်းနန့် စက်ဖြင့်အရောင်တင်ခြင်းဆိုပနာ ရွှီထည်အရောင်တင်နည်း နှစ်မျိုးဟိ၏။ လက်ဖြစ်အရောင်တင်ရန် အယင်ဦးဆုံး ရွှီထည်ကို နီရောင်လာရေအထိ မီးပီး၊ မီးဖုတ်ပြီးကေ ဇာဂနာဖြင့် ရွှီထည်ကိုညှပ်ယူကာ သွပ်စားလောင်ဆီး ထည့်ထားရေခွက်မာ ဆွတ်ရရေ။ မီးဖုတ်ခြင်းနန့် ရွှီမာကပ်နိန်ရေ အညစ်အကြီးများ မီးစားကုန်ပြီး ရွှီဧ့မူလအရောင်အသွီးကို ရဟိစီရေ။ လောင်ဆီးဆွတ်မှုကြောင့် ရွှီထည်ပေါ် တင်ကျန်နီရေ မကောင်းရေ အနံ့အသက်များ ကင်းစင်လားပြီးကေ သတံကြိတ်ရ လွယ်ကူစီပါရေ။ သွပ်စားလောင်ဆီးထဲ ဆွတ်ပြီးကေ ရေထည့်ထားရေ ကြွီခွက်ထဲကို ရွှီထည်ကို နစ်ထည့်၊ ပြန်ထုတ်ပြီးကေ သတံခေါ် စတီးလ် သို့မဟုတ် ဖန်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားရေ အရာဖြင့် ရွှီထည်မျက်နှာပြင်ကို ချောမွတ်ပြောင်လက်အောင် တိုက်၊ကြိတ်ပီးရရေ။

(ပြောင်လက်လားပါက ကြီးမှုံပိုင် သတံတိုက်သူ၏ ရုပ်သွင် ရွှီထည်ထက်မာ ပေါ်လာရေကို သတိပြုမိရာရေ ဂျူနီယာတိက သတံမကြိတ်မီ &quot;ခွီးရုပ်ပေါ်ယောင်တိုက်&quot; ဟု စ နောက်ခြင်းဖြစ်တေ။) ပြီးကေ သပုံသီးခေါ် ကင်ပွန်းသီးအလုံးတချို့ကို မီးမြိုက်၊ ချေမွပြီး ရီစိမ်ထားရေ ရေအင်တုံထဲကို ရွှီထည်ကိုနစ်လိုက် ပြန်ဆယ်ယူကာ ကြီးဘရပ်ခတ်လိုက် ပြန်နစ်လိုက်လုပ်ပြီး သန့်စင်အောင်ပြုရ၏။ 

ထိုနောက် ဒုတ္ထာ ရွေးစိလောက်ကို စကျင်ကျောက်ဆုံမာ ရေပါရေဆိုရုံ ထည့်ကြိတ်ချေ၊ ဆား ထမင်းစားဇွန်းနှစ်ဇွန်းနန့် ယမ်းစိမ်း ထမင်းစားဇွန်း လေးဇွန်းလောက်ကို ကြေညှက်အောင်ထောင်းပြီး ရေထည့်ကာ ခပ်ပျစ်ပျစ်ဖြစ်ယောင် ပြုထားရေ အရောအနှောမာ ရွှီထည်ကို နစ်ပြီးကေ ပြန်ဆယ်၊ မီးအပူပီးထားရေ ဒယ်ထဲကိုထည့်လို့ မြီချဉ်ပစ်ရရေ။ မြီချဉ်ပစ်ပြီးကေ ရေထည့်ထားရေ ကြွီခွက်ထဲကို ရွှီထည်အား ထည့်ပြီး အအီးခံပါရေ။ နောက်ဆုံးအဆင့်မာ မြီအိုး သို့မဟုတ် ကြွီရည်သုတ် သံဇရုံထဲ ဆီးတင်ဖြုတ်ဖြည့်ကာ ပွတ်ပွတ်ဆူအောင် မီးဖိုပေါ်တည်ထားလျှက် သန့်စင်ထားရေ ကြီးနီချောင်းပါ ထည့်သွင်းထားရေ အိုးထဲမာ ရွှီထည်ကို နစ်ထည့်လိုက်၊ ပြန်ထုတ်လိုက်နန့် လိုချင်ရေအရောင်ရရေအထိ ပြုပါရေ။

ဆီးတင်ဖြုတ်ဆိုစွာမာ ထန်းရည်ခံရေ ဇီးအိုးအရွယ်ဟိ အိုးထဲကို ဆား လက်ဖက်စားဇွန်း တဇွန်း၊ ကန့်မှုန့် လက်ဖက်စားဇွန်း ထက်ဝက်လှောက်နန့် အချေလက်သီးဆုပ်ပမာဏဟိ မှင်းကျိုးသီးမှည့်လက်တဆုပ်ကို ရေဖျော်ထားရေ အရည်အား အိုးပက်ခုံးစောင်းအထိဖြည့်ပြီး ဖျော်စပ်ထားရေ အရည်ကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်တေ။ မှင်းကျိုးသီးမှည့်ကို ရေမဖျော်ပဲ အဝတ်ချာ ပါးပါးဖြင့် ထုပ်ပြီး ထည့်ကေလေ့ ဖြစ်ပါရေ။ ကြီးနီချောင်းအတွက် လျပ်စစ်ဝါယာကြိုးအဟောင်းကို မီးတိုက်ပြီး ထုတ်ယူထားရေ ကြီးနီကြိုးကို ဖြတ်ကာ ကော်ပတ်ဖြင့် သန့်စင်လျှက် ခွေထည့်လို့ ကေလည်းကောင်း၊ သင့်တော်ရာ ကြီးနီချောင်းကို သန့်စင်ပြီးပင်ဖြစ်ဖြစ် ပြုကတ်ပါရေ။ တချို့က မြီအိုး သို့မဟုတ် ကြွီရည်သုတ် ဇရုံအစား ကြီးအိုးကို သန့်စင်ပြီး ဆီးတင်ဖြုတ်ထည့် အရောင်တင်ကတ်ရေ၊ ထိုအတွက် ကြီးနီထည့်ပီးရန် မလိုတော့ပါ။

တချို့မာ မြီချဉ်မပစ်မီ ရွှီထည်ကို ပြုတ်ရည်ဖြင့် ပြုတ်ပြီးမှ ကြီးဘရတ်ခတ်ကာ မြီချဉ်ပစ်ပါရေ။ ယမ်းစိမ်း ၁ိ၊ ကျောက်ချိုင် ၈ဲ၊ ဆား ၄ဲ၊ ဒုတ္ထာ ၁ဲ အချိုးဖြင့် ရေဖြည့်ထားရေ အိုးထဲထည့်လို့ ဖော်စပ်ထားရေ အရည်ကို ပြုတ်ရည်ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်တေ။


{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>fjevn4yp59rarx9hlxkmf04eiwvpnb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းပု</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4107</id>
    <revision>
      <id>18080</id>
      <timestamp>2026-06-04T04:25:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Michelangelo Petersdom Pieta.JPG|thumb|300px|မိုက်ကယ်အိန်ဂျလို ဧ့ Pietà ၁၄၉၉]]  [[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲက တခု ဖြစ်ရေ '''ပန်းပု''' (သို့) '''ပန်းပုပညာ''' ဆိုစွာမာ [[သစ်သား]]၊ [[ကျောက်]]သား၊ [[ပလတ်စတစ်]] စရေ ပစ္စည်းသားတိကို ထုထွင...&quot;</comment>
      <origin>18080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5167" sha1="laa2dubd8dui1h7u5e3gzadow4njwca" xml:space="preserve">[[File:Michelangelo Petersdom Pieta.JPG|thumb|300px|မိုက်ကယ်အိန်ဂျလို ဧ့ Pietà ၁၄၉၉]]

[[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲက တခု ဖြစ်ရေ '''ပန်းပု''' (သို့) '''ပန်းပုပညာ''' ဆိုစွာမာ [[သစ်သား]]၊ [[ကျောက်]]သား၊ [[ပလတ်စတစ်]] စရေ ပစ္စည်းသားတိကို ထုထွင်းပုံဖော်ပနာ [[တိုင်းကြောင်း]]-၃ခုလုံးစာ ပုံပေါ်ရေ [[သုခုမအနုပညာ]]ပစ္စည်းများ ဖန်တီးရေ အတတ် ဖြစ်တေ။ ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ ကျောက်တုံး (ကျောက်သား သို့မဟုတ် စကျင်ကျောက်)၊ [[သတ္တု]]နန့် သစ်သားရို့ကို အသုံးပြုကတ်ရေ။ အချို့ ပန်းပုရုပ်ရို့ကို ကျောက်သားမှ တိုက်ရိုက်ဖဲ့ထုတ်ခြင်းက ရဟိပြီး တချို့ကိုမူ တစစီတပ်ဆင်ပြီး အပူပီးခြင်း၊ ဂဟေဆော်ခြင်း၊ ပုံစံခွက်မာ ထည့်သွင်းခြင်း သို့မဟုတ် မိုဖြင့် ပုံဖော်ခြင်းရို့မှ တဆင့် ပြုလုပ်ကတ်ရေ။ ပန်းပု ကိုဖန်တီးသူကို ပန်းပုဆရာ လို့ ခေါ်ရေ။

လက်မှုပညာ [[ပန်းဆယ်မျိုး]]ထဲမာ  ပပုလုပ်ငန်းလည်းပါဝင်ရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.mdn.gov.mm/my/miriuphlaa-mnmaariuraa-lkmu-pnpupnnyaarngmaae-bhwttiuttklaacernattk-jhekkkeaangmaa-rrirn-liuapne|title=မိရိုးဖလာ မြန်မာ့ရိုးရာ လက်မှု ပပုပညာသျှင်တိဧ့ ဘဝတိုးတက်လာစီဖို့အတွက် စျီးကွက်ကောင်းများ ရဟိရန် လိုအပ်နေ|work=Myanmar Digital News|access-date=၁၁ သြဂတ် ၂၀၂၃|date=၂၉  သြဂတ် ၂၀၂၀|archive-date=12 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230812064331/https://www.mdn.gov.mm/my/miriuphlaa-mnmaariuraa-lkmu-pnpupnnyaarngmaae-bhwttiuttklaacernattk-jhekkkeaangmaa-rrirn-liuapne}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://burmese.voanews.com/a/2432166.html|title=မြန်မာ့သစ်သားပပုစျီးကွက်|work=VOA|access-date=၁၁ သြဂတ် ၂၀၂၃|date=၂၉ သြဂတ် ၂၀၁၄}}&lt;/ref&gt;သစ်သား၊ တိရစ္ဆာန်အရိုး၊အစွယ်၊ ကျုတ်နစ်၊ ဖယောင်း စစွာတိနန့်  ရုပ်လုံးရုပ်ကြွပေါ်ယောင် ထွင်းထုရရေ ပညာရပ်အမျိုးအစားဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rfa.org/burmese/special/photos/myanmar-wood-carving-05242022110009.html|title=သစ်သားပပုလုပ်ငန်း|work=RFA Burmese|access-date=၁၁ သြဂတ် ၂၀၂၃|date=၂၄ မေ ၂၀၂၂}}&lt;/ref&gt;

ပန်းပုပညာမာ အကြမ်းထည်ပစ္စည်းတိကို ပုံသွင်းခြင်း ပုံစံပြောင်းလဲခြင်းပြု နိုင်သဖြင့် ပန်းပုပညာကို ပလတ်စတစ် အနုပညာလို့လေ့ ခေါ်ကတ်တေ။ အများပြည်သူပိုင်ရေ နီရာတိမာ အများအားဖြင့် ဟိတတ်တေ အနုပညာမာ ပန်းပုပင်ဖြစ်တေ။ ပန်းပုရုပ်မကန်မဝှန်ကို ပန်းခြံထဲမာ ခင်းကျင်းပြသထားခြင်းကို ပန်းပုဥယျာဉ်လို့ ခေါ်ကတ်တေ။

ပပု ပညာရပ်နှစ်မျိုးဟိရေ။   အပေါင်းပညာ နန့်  အနှုတ်ပညာ ဖြစ်ပြီးကေ ပေါင်းပညာရေကား  ဘိတ်၊  ဖယောင်းနန့်ပြုလုပ်ဗျာယ် အနှုတ်ပညာကိုမူ သစ်သား၊ဆင်စွယ်၊ ကျောက်စိမ်း စစွာတိနန့် ဆောင်ရွက်ရေ။

== ကိုးကား ==
{{reflist}}
{{ပန်းဆယ်မျိုး}}
[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>laa2dubd8dui1h7u5e3gzadow4njwca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းယွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4108</id>
    <revision>
      <id>18081</id>
      <timestamp>2026-06-04T04:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ဘီစီ]] ၁၅၇ဝ မှ ဘီစီ ၁၀၄၅ အထိ [[တရုတ်]]ပြည် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းမာ ဘုရင်နိုင်ငံတခု တည်ထားစိုးစံခရေ ရှမ်းမင်းဆက်တခုထိတောင် ယွန်းထည်သမိုင်းကို နောက်ကြောင်းပြန် ခြီရာခံနှိုင်ရေ။ တရ...&quot;</comment>
      <origin>18081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29405" sha1="tiqg1xd9sli1lhzzda8pcxcv2jci2m6" xml:space="preserve">[[ဘီစီ]] ၁၅၇ဝ မှ ဘီစီ ၁၀၄၅ အထိ [[တရုတ်]]ပြည် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းမာ ဘုရင်နိုင်ငံတခု တည်ထားစိုးစံခရေ ရှမ်းမင်းဆက်တခုထိတောင် ယွန်းထည်သမိုင်းကို နောက်ကြောင်းပြန် ခြီရာခံနှိုင်ရေ။ တရုတ်ပြည်ကို သူရို့ အုပ်စိုးစဉ်ကစပနာ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ရုပ်ကြွင်းအစအနရို့အဖြစ် အစောဆုံး ဥပမာရို့မာ သူရို့ ပထမ စတင်လုပ်ခရေ ယွန်းထည်တိကပင် ဖြစ်ကတ်တေ။
[[File:Lidded Offering Vessel, Hsun-Ok (Burma, 19th Century) - British Museum.jpg|thumb|ယွန်းအုပ်]]

ယွန်းထည်နန့် ယွန်းလုပ်နည်းစွာ အလှအပဆင်သဖို့ရော ကြာကြာထားနိုင်၊ ခံနိုင်ရည်ဟိဖို့ ပစ္စည်းတခုခုဧ့ မျက်နှာပြင်ကို သုတ်ဆီးတခုခုတင်သခြင်း (ဝါ) တင်သထားရေ ပစ္စည်းဖြစ်တေ။ ယွန်းဆိုစွာမာ သဘာဝအတိုင်းပါ ပြင်ဆင်ရောစပ်လို့ပါ ဖြစ်ပေါ်လှာရေအစီးတမျိုးဖြစ်ပနာ ပူဖောင်းပိုင် ကော်တမျိုးမှ ဆင်းသက်လာရေ ပစ္စည်းနန့် အခြားပစ္စည်းရို့ ပေါင်းစပ်ထားရေ အရာတခုဖြစ်တေ။ မာကြောပြီး အလှဆင်ခြယ်သပြီး တချိန်တည်းမာ အစွန်းအခြစ်ရို့မှလည်း အကာအကွယ် ပြုနှိုင်ရေ မျက်နှာပြင်တခုခုအပေါ် လူးသုတ်ရရေ အယင်လည်း သွိခြောက်လွယ်ရေ ယွန်းဆီးကို ပြင်ညီတခုခုပေါ် လူးသုတ်ရရေ။ ယွန်းဆီးကိုပြင်ညီတခုခုပေါ် သုတ်လူးပြီးစွာနန့် ယင်းပျစ်ပျစ်အရည်မာ အငွိပျံခါ ဗူကောင်းအစများပါ ကော်ရည်ဆန်ဆန်အရည်မာ ခြောက်သွိလားကာ ဓာတုတုံ့ပြန်ချက်တိဖြင့် ယင်းပြင်ညီကို မာကျစ် ပြောင်ချောရေအဖြစ်နန့် ကျန်ခစီပါလီရေ။ ယွန်းဧ့ ထူးခြားချက်နှစ်ခုမာ ယင်းသုတ်လူးထားရေ ပစ္စည်းတခုခုစွာ အပူဟိန် တဟုန်တည်းဖောက်လို့ မဝင်နိုင်ခြင်းနန့် ယင်းနည်းပိုင် အရည်နန့် အစိုသိပ်သည်းမှု တခုခုလည်း မစိမ့်ဝင်နိုင်တော့ခြင်းဖြစ်ရာ ယင်းစွာ အလွယ်ချေပင် ဆိုးဆီးတခုခုနန့်လည်းကောင်း အရာ ယင်းဆီးဧ့ ဟိရင်းသတ္တိ တိကို ပိုပြီးကေအစွမ်းပြလာစီနှိုင်ရေ အခြင်းအရာတခုဟိခြင်းပင်ဖြစ်တေ။
[[File:MS-PerlmuttlackPäoniendose16Jh.JPG|thumb|150px|left|တရုတ်ယွန်းထည်တခု]]
ဒေနိအခေါ် ယူနမ် တချိန်က နန်ချောင်းအင်ပါယာကိုဖြတ်ပနာ အေဒီပထမရာစုနှစ်မာ တချိန်က (ဒေနိမြန်မာခေါ်ရေ) နိုင်ငံကို ယင်းယွန်းရောက်လှာခဲ့ကပင် ယွန်းမာ ပိုပြီးကေသိမ်မွေ့ရေ အရည်အသွီး အနုပစ္စည်းတခုအဖြစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လှာခဲ့ရေ တပြိုင်တည်းပင် ရှီးရိုးစိုင်လာ အနုအလှ ပစ္စည်းပစ္စယရို့၏ ဟန်ပန်လက်ရာတမျိုး အဖြစ် ရခိုင်ပိုင်ဖြစ်လာခရေ။ ရခိုင်အခေါ် ယွန်းထည်ဆိုလိုစွာက ယူနန်လူမျိုးရို့ ဝတ်ဆင်သုံးဆောင်ရာဟူလို။   ယွန်းထည်အမျိုးမျိုးမာ

# ကျောက္ကာထည် (ရိုးရိုးစင်းစင်းပြောင်ချောယွန်းထည်များ)
# ယွန်းထည်ရိုးရိုး (ဆီးသွင်းယွန်းထည်)
# ရွှီဇဝါးထည် (ရွှီသွင်းယွန်းထည်)
# သရိုး (ရုပ်ကြွပုံသွင်းယွန်းထည်)
# မှန်စီရွှီချယွန်းထည် (စလင်းမှန်ရောင်စုံနန့်ရွှီချယွန်းထည်)
# မှန်ဖရာ့ သို့မဟုတ် နှီးဖရာ့ (ယွန်းချောက်ထည်)

အတိတ်က ထုပ်လုပ်ခရေ ယွန်းထည်ရို့မာ သာမန်ထက်ထူးကဲရေ နုနယ်နူးညံ့လှရေ အရည်အသွီးများဟိပြီးကေ နည်းပညာတခုကရာကေ ယွန်းချောက်ထည်နည်းကို သုံးထားရေ။ နမူနာဆိုရကေ ယွန်းထည်အိုးခွက်ရို့မာ ဝါးနန့် မြင်းမွှီးရို့ ပါဝင်ရာ တနားတခါ မြင်းဆံဖုတ်မွှီးကိုပင် သုံးကတ်သေးဟု ဆိုကတ်ရေ။ ထွက်လှာရေ အာနိသင်မာ ယင်းယွန်းထည်စွာ ဖိလျှင်မပိ၊ ချိုးလျင်မကျိုး၊ သွင်းထားရေ ယွန်းသားလည်း ကြီပျက်မထွက်ခြင်း ဖြစ်တေ။ ဒေနိဆိုလျင် အရာယွန်းထည် ခွီနည်းနှစ်နည်းလည်း ဟိပြန်သေးရာ အထင်အရှားပင် ကျော်ကြားဗျာယ် ဟိလီရေ။ အညံ့စား ယွန်းထည်ရို့ကား အထဲအမာခံသစ်ထည့်ထားပနာ အကောင်းစားယွန်းထည်ရို့ကမှု ဝါးအထဲသား နန်းဆွဲကြိုးလိန်ရို့သက်သက်နန့် ပိုပြီးကေလည်း အကြမ်းခံရေအပြင် သွယ်နောင်းပျော့ပျောင်းမှုလည်း ဟိကတ်ရေ။ 
[[File:Inscribed Round Tray Showing the Vessantara Jataka - Wood and Lacquer Painted - 19th Century CE - Pagan Myanmar - ACCN R 12624 - Indian Museum - Kolkata 2016-03-06 1804.jpg|thumb|ယွန်းထည်]]

== (က)ကျောက္ကာထည် ==
ကျောက္ကာထည်ယွန်းပစ္စည်းဆိုရေရို့က ပဓာနအားဖြင့် အိမ်မားသုံး အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်ပြီးကေ နမူနာ လင်ပန်း ခွက် ပန်းချင်း ပန်းခံ ရီခွက်နန့် ကွမ်းကြုတ်များ ဖြစ်ကတ်၏။ ဒေရိုးရိုးယွန်းထည်မျိုးကား အဝမာ အနက်အမိုက်ရောင်နန့် အထဲသားက အရဲသားဖြစ်တေ။ ဇာတန်ဘိုးဟိရေ အနုပညာလက်ရာမှ ထည့်သွင်းအသုံးချထားခြင်းမဟိ။ ကျောက္ကာဆိုရေ နာမည်ကိုယ်မာက ယင်းစခရေ ဇာတိရပ်မြေ ကျောက္ကာရွာမြီကို အကြောင်းပြုထားခြင်းဖြစ်တေ။ ယင်းရွာစွာ ချင်းမားမြစ်ဖီး မုံရွေးမုံရွာ သလ္လာဝတီနံချင်းပြိုင် မဝီးလှရေအရပ်မာ ဟိ၏။ ကျောက္ကာထည်ရို့ကို သိပ်မတဗျင်းများလွန်းရေ ဈီးနှုန်းနန့် ရနှိုင်ရေ။

== (ခ)ယွန်းထည် ==
ယွန်းထည်ရို့ကို တန်ဆာဆင်ရီးနန့် အဆောင်ယောင်ရို့အဖြစ် ပဓာနထုတ်လုပ်ကတ်ရေ။ နမူနာ ပရိဘောဂများဖြစ်ပနာ စားပွဲ စင် ထိုင်ခုံမာ ဥပမာပါ အိုးခွက် ပန်းချင်း ပန်းတင်ဘန်း နံရံအလှဆင် ရတနာကြုတ် သို့မဟုတ် ဘူး ရှေးစောင်းပစ္စည်း ဆောင်းဒူ လက်သုတ်ပုဝါစည်း အဆင့်မြင့်ထမင်းဘူး ဝါးတူနန့် လက်ကောက်ရို့လေ့ ပါပါရေ။ ယွန်းထည်ရို့မာ အကြီးအကျယ် အဆင်အပြင်ရို့ ဖြစ်ကတ်ဗျာယ် ဆီးသွင်းခြယ်သမှု့ရို့ကို မျက်နှာပြင်အမဲအမိုက်ထက်မာ သိမ်မွေ့လှရေ အရီးအကြောင်း ပုံသဏ္ဍန်ကို ပန်းဆွဲနန့် အထူးအဆန်း တိရစ္ဆာန်နန့် လူသားပုံရို့နန့် ဖြည့်ဆည်းရာမာအရဲ အဝါ လိမ္မော် အပြာ အစိမ်း နန့် အဖြူရောင်ရို့ ချယ်မှုန်းကတ်ရေ။


== (ဂ)ရွှီဇဝါထည်များ ==
တကူးတကတင့်ရေခန်းနားဖို့တွက် အခြီခံအားဖြင့် ဇာအရာဝထုမဆိုဖြစ်နှိုင်ရေ ရွှီဇဝါယွန်းခေါ် ရွှီရီးယွန်းထည်ရို့မာ မြင်ရသမျှရို့မာ တတူမဟိသလောက် ဖြစ်တေ။ သက်ဆိုင်ရေအသီးသီးရေအရာဝထုရို့၏ ဟန်ကျပန်ကျသားသားနားနား ရီးသွင်းထားရေ အရာအားနုန်း ရွှီရီးယွန်းထည်ရို့မာ အပါအဝင်ဖြစ်တေ။ ယင်းရို့မာ ရွှီပြားခပ်သွင်းထားရေပိုင် စစ်စေးသုတ်ပစ္စည်းကို အထင်းသားလှပတင့်ရေ ရှုစဖွယ်ဖြစ်ကတ်တေ။ (စက္ကူမက ပါးလှအောင်ခသပ်ထားရေရွှီပြား) အသုံးပြုထားပနာ ပြောင်မြောက်လှရေအနုပညာလက်ရာရို့ အသုံးပြုထားခြင်းကြောင့်[[ရွှီဇဝါယွန်း]]ထည်ရို့မာ အရာနန့်နိူင်းလျင် အလွန်စျီးခက်တတ်ရေ။

== (ဃ) သယိုးယွန်းထည်များ ==
သယိုး ဆိုလိုစွာက ပုံသွင်းယွန်းပုံနန့် အထည်သတ္ထုရို့ ဖြစ်ပနာ ဇာအရာကိုမဆို သယိုးကိုင်နှိုင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ယွန်း ဘူးအစ်ငယ်လေး ရို့မှ အစ ဆောင်းဒူ နန့် ပရိဘောက တိအဖြစ်ထိ ယင်း သယိုယွန်းထည်ပြုလုပ်ပနာရရေ။ နာမည်ကဆိုရေ အတိုင်း သတ္တဝါရို့၏ ပြာချ အရိုးကို သယိုးဟုခေါ်ပနာ ယင်းကို စပါးခွံနန့် ရောပြီး လွှစာမှုန့်လည်းထည့် တခါတရီ နွားချီးတောင်ပါ လိုက်သိမ့်ရေအပြင် စစ်စည်းနန့် သမလိုက်ရေအခါ ချောမွိ့ပြီး လိုရာပုံသွင်း ရေ ပလာစတာခေါ် ပျော့ပြောင်းပုံလုပ်ကိုင် နှိုင်ရေ အပျော့ထည်ရလာရေနန့် လိုအပ်ရေ သက်ဆိုင်ရေ ပစ္စည်းဧ့ စစ်ဆီးသုတ်ထားမျက်နှာ ပြင်အနှံ့ ဖုံးအုပ်ဖိသွင်းလိုက် စွာနန့် ယင်းဆင်ယင်ခြယ်သဖို့ ပစ္စည်း ရို့ကလည်း ရွီးချယ်ထားရေ ပုံအတိုင်းဖြစ်ပေါ်လာရေ။ သွပ်သွင်းလိုက်ရေ ဖော်ပြပါ ပလာစတာ ကို ယွင်းသရိုးကိုကြိုက်သလောက် အထုအလုံးစသဖြင့် ရယောင်ကြိုးပိုင်ဖြစ်ရီး တတ်နိုင်သလောက် တငြိမ့်ငြိမ့် လှိမ့်ပီးရရေ။ ယင်းပိုင် ယိုးသွင်းပြီးစွာနန့် ဝတ္တုမျက်နှာပြင်ပေါ် ဝယ်အခိုင်အမာစွဲနိန်ပြီးကေ ဖြစ်ရေ လိုရာပုံကို ဂန်ဒူးခံလို့ စစ်စည်းလည်း အထပ်ထပ်သုတ်ရရေ။ နောက်ဆုံးအဆင့် မာ သွင်းထားရေ ပုံရို့ကို ရွှိချသင့်ရာချ အရာအရောင် သွင်းသင့်ရာသွင်းပြီး လိုရာပုံရုပ်သွင်းထားရေအတိုင်း ထွင်းထားရေ နှယ့် ပုံပန်းအရုပ်ဝတ္တုပစ္စည်းများဖြစ်လှာလီဖိရေ။

== (င) မှန်စီရွှီချယွန်းထည်။ ==
မှန်စီရွှီချ ယွန်းထည်ကား စင်စစ် ရွှီဇဝါး နန့် သရိုးယွန်းထည်ပစ္စည်းဖြစ်ပနာ ဖာလ်မှန်စကျောက်စလင်း နန့် ခရုသင်း ပုလဲ ဘော်ကြယ်သွင်း ပစ္စည်းတိပင်ဖြစ်တေ။ ယင်းဝတ္တုပစ္စည်းရို့ကို အထင်အရှား အကျော် ဒေးယျ ဝတ္တုများ အဖြစ် အဆောင် အယောင်အခြယ်အသ တန်ဆာပလာ အသုံးခံစရာ ရာမက ပရိဘောဂ ဘမ်းတင်ဖို့လည်းအသုံးပြုကတ်ရေ။ တဖက်မာမူ ယင်း ပစ္စည်း ရို့မာ လူ့အသုံးအဆောင်ပုံသွင်း ပစ္စည်းအဖြစ်တော့ သုံးလို့မသင့်လှ တန်ဖိုးကြီးယှားပါးလင့် ကစပ် အရာတဖက်မာမူ လက်တွိတခု ခုအသုံးချဖို့အတွက်လေ့ အတိုင်းအတာအကန့်အသတ်လည်း ဟိရေ။ ယင်း ယွန်းသရိုးနန့် မှန်စီရွှီချထားရေ အထည်တစုံ တခုမာ မလွဲမယှောင်သာမလွဲမရှောင်သာဘဲ အရွယ်အရောင် အမျိုးမျိုး နန့်ဖာလ်စမှန်စသတင်း ဘော်ကြယ်ခရုယင်း ပုလဲ အစအနရို့ မှုပ်သွင်းထားခြင်းကြောင့် သို့ အနုစိပ်လုပ်ဖို့မှ ညလည်းအထူးပျောင်းလှရေ စစ်စေးရို့ကို ပင် သုံးထားရရေကြောင့် ဖြစ်တေ။ နောက်အဆင့်မာ မူ ရွှီပြားခပ် အချပ်ရို့ကို ဖယ်လိုက်ရေအခါ ရွှီသားရွှီထည်ပကတိလို ဖြစ်ဟိလားခြင်းဖြစ်တေ။ ဖယ်ယှားပုံလည်း ယင်းအပေါ် ရေနန့် ဆီးချလိုက်ရုံသာဖြစ်တေ။ စစ်စည်းထိရောက်ထားရာနီရာတိုင်းမှ ထိအုပ်ရေ ရွှီစရို့ မာမယိုယွင်းအမြဲက ပဗျာယ်ခရေ။ သုံးရရေ ပစ္စည်း နန့် အနုလက်ပညာအရပ်ရပ်သွင်းထားအပ်ရေ အရာခြင်းခြင်း ကြောင့်ထို့အပြီး ဖြစ်ဟိခသမျှ ပစ္စည်းအလှရို့ကလည်း အလွန်အဖိုးတန် ရတနာတခုလိုဖြစ်ပနာ မှန်စီရွှီချယွန်းထည် ဟူသလှောက်မာ စရိတ်စကကြီးလှရေ။

== (စ)မှန်ဖရား ==

ပြကတေ့စာအဆိုက စစ်စည်စချောက်ပစ္စည်းထယ်ဖြစ်ပနာ မြန်မာနိုင်ငံမာ ယင်းယွန်းပစ္စည်း ရို့ကို အထူးအနိန်နန့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ နန့် ဇာတီပုထိုး ရို့အတွက်ခြယ်သပူဇော်ရန် အသုံးပြုခြင်း ကြောင့်ယွန်းဂန်ဒူးထည်များဖြစ်လှာရရေ။ ယင်းနာမည်ကိုယ်မာက ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ယင့်နည်းပညာနန့် သက်ဆိုင်လှရေမဟုတ်။ သစ်သား ခေါင်းပွပစ္စည်းမျက်နှာပြင် အပေါ်စစ်စည်းသုတ်ဖို့ မာ(မံ) ရေလို့ မြန်မာလိုဆိုကတ်လို့ ဖရာ့ဆိုလိုစွာကတော့ (ဘုရား) ပင်ဖြစ်တေ။ နှောင်းပိုင်းအရောက်မာ ဘုရားတဆူအတွက် ခေါင်းပါစစ်စေး သုတ်ပစ္စည်း ဖြစ်လှာလီဖိရေ။ ဝါးခေါင်းပွနှီး စရို့နန့်အမာခံလုပ်ထားရေ ဗုဒ္ဓဆင်းတု ဘောင်ခံပစ္စည်းမာ (နှီး) ဟုခေါ်ပနာ ယင်းဘုရားရို့ကို နှီးဘုရားဟုခေါ်ရေ။ ယကေလေ့ အထက်မာဖော်ပြခရေအတိုင်း လက်တွိကျကျနညး်ပညာ နည်းပညာဆန်ဆန်မှည့်ခေါ်နှိုင်ရေက စစ်စည်းဂန်ဒူးခံပစ္စည်းဖြစ်တေ။ စစ်စည်းဂန်ဒူးခံပစ္စည်းလုပ်ဖို့မာ လချီကြာရေ အလုပ်စဉ်တခုဖြစ်ပနာ ကုန်ထုတ် ၁၂ ခု ဟိဗျာယ် အခြီခံပစ္စည်းက လောင်းဖို့ အီးမြကြာသာရေ ရာသီ လိတဖြောက်ဖြောက် နန့်မြူးဖို့ကလေ့ လို၊ ဖုန်အညှက်ဆိုးကင်းရာ ဂန်ဒူးခန်းရို့အပြင် အဂယင့်အဆင့်မြင့်ရေ အနုပညာလက်ရာမြောက်ရီး အခရာပါရေ။ ဘကာစုံ ပြည့်စုံပါက ထွက်လှာရရေ ရလဒ်မာ ရိုးရိုးနန့် မတူ အဆင့်မြင့်တင့်ရေလှပရေ ယွန်းထည်တခုဖြစ်ပေါ်ရဟိလာနှိုင်ရေ။

အောက်မာဆက်ဖော်ပြထားရေအတိုင်း ကုန်ထုတ်အလုပ်စဉ်တခုလုံးမာ စစ်စည်းစုဆောင်းရာမှ စရာပါဖို့။ စစ်စည်း ပြုလုပ်နည်းမာ သန့်စင်လို့ ရေဖယ်ယှားပြီးသား (ရပ်စ်ဝါနီစီဖီရာ) ခေါ် အရှိတောင်အာသျှမာ သာအတွိတိစွာ။ အစီးထွက်ခြုံပင်တမျိုးမာ အစီးများ ဖြင့်လုပ်ယူရရေ။ ယင်းစွာ သာ အာသျှနိုင်ငံရို့မာ ယွန်းလက်ရာရို့ကို အစိုင်အလာထားလုပ်ခကတ်ရေ အခြီခံပစ္စည်း ဖြစ်တေ။ သီရည်တမျိုးဖြစ်ရေ ရှယ်လက်ဆိုရေ ပစ္စည်းမာ ဥရောပ နန့် အမင်ရိကတိုက်ရို့မာ ယင်းနည်းပိုင် ယွန်းထည်းရို့အတွက် အစိုင်အလာထားသုံးစွဲကတ်ရေမာ (လက်စီဖာလက်ကာ ခေါ် အကြီးခွံ ပါရေပိုးကောင်ငယ်များထွက်ရေ အရည်အစီးရို့မာ ထုတ်ယူနိုင်ရာဖြစ်တေ။) ပထမအဆင့်မာ မြန်မာနိုင်ငံမာ ကော်ပတ်ပင်မှ ခြစ်လို့ အစီးထုတ်ပိုင် ပိုင် တူနည်းနန့် အပင်မှ ရယူရရေ။ စစ်စည်းပင် စွာ ရုက္ခဗေဒအခေါ် (မှလာနိုရိုဆာ ယူစီတာတဆီမ) သျှမ်းပြည်တလွှားအရိုင်းအပေါက်များ သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးထားပင်ရို့မှ ရယူရရေ။ စေးထန်းထန်းအညိုမဲ အရောင်ထွက်လှာရေ အစီးရို့မာ လေနန့်တွိရေနန့် ပိုခဲလို့ ခဲလာရေ သဘောဟိရေ။

နောက် ဝါး ခေါင်းပွ သို့မဟုတ် နှီးဝတ္တုခပ်ပေါ့ပေါ့ ရို့အပေါ် မြင်းမွှီးသို့မဟုတ် ဗူဗေါင်းများရေ ပိုစားထားရေပိုင် ခပ်ပွပွသစ်ပစ္စည်းရို့ ဖြင့် အထူးအဖြင့် လုပ်ကတ်ရေ။ ပဓာန ပစ္စည်း ၂ ခုအနက် ဒုတိယပစ္စည်းက အဆင့်မြင့်ရရေ ယင်းအတွက်နန့် စရိတ်စကကြီးရေ။ ပထမ ပစ္စည်းက အဆင့်နိမ့်ပနာရ၏။(အကြောင်း က ပေါပေါ ရနှိုင်ရေအပြင် ကကောင်းလေ့ ကောင်းဖို့မလို ကိုင်တွယ်ရလည်း လွယ်ကူရေ။) ထိုနှစ်မျိုး ပေါင်းလုပ်ရရေ အရာဝတ္တုပစ္စည်းအစုစုမာ သိပ်မကြီးလှရေ ဈီးနန့် ရနှိုင်လာရေ။ အရာတွင်ပြီဆိုကေ အမြုတေအမာခံ အထည်ကြမ်းကို စစ်စည်း နန့် ရွှံစေး ခကြကြားရော စပ်ထားသမျှဖြင့် သုတ်လူးရရေ။
[[File:Craftsman making a bamboo bracelet, Bagan, Myanmar - 20141210.webm|thumb|ယွန်းလက်ကောက်တခု ပြုလုပ်နီပုံ]]
နောက်ယင်း ပထမအချောအဆင့်ထည်ကိုလီဝင်ထွက်ကောင်းခြောက်သွိကေလေ့ အီးမြရရေ အခန်းမာတဆတ်ဆတ် သွိခြောက်လားယောင် ၃ ရက်မှ ၄ ရက် ထိဂန်ဒူးလှန်းရရေ။ အောက်ပါကုန်ထုတ်အလုပ်ချိန်ခါ အထည်ပစ္စည်းကို စစ်စည်းနန့် ပြာထပ်ရောခါ သုတ်ရပြန်ရေ။ အရာအထောက်အကူပစ္စည်းရို့ မာအထည်ကို ကောင်းမကောင်း အဆင့်မီမမှီ သတ်မှတ်ပီးဖို့ အရေးပါရာရို့ဖြစ်တေ။ အရာဝတ္တုဧ့မျက်နှာမာ အနှံ့ ချောမွတ်အောင်သရစွာမှာ အထည်ခြောက်ပြိးမှဖြစ်ရပြီးကေ ယင်းပိုင် ချောကိုင်ဆီးသုတ်ပိုင်သုတ်ရခြင်းကာ အထပ်ထပ်အခေါက်ခေါက် ဖြစ်တေ။ ယေမှသာ ပါးပါးချေဆုံးပုံမမှန်သမျှ ပြေပျောက်လားဖို့ဖြစ်တေ။ အဂုဆိုကေ အထည်မာ အပမာ အမည်းထဲမာ လည်း နည်းတူဖြစ်နီပါယာ။ ထိုစဉ်ဆီးသွင်းဖို့ ထွင်းမလား ရွှီရည်ချဖို့လား ပန်းရို့ခြယ်သအလှဆင်မလား ဘော်ကြယ်အစ ဖလာန်မှန်စလင်း စရို့ဖြန့်ကျက်မလား သို့မဟုတ် ယင့်ထဲကတမျိုးထက် ၂ မျိုး ၃ မျိုး စပ်လို့ပြုလုပ်ဖို့လား စရေဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ကတ်မြဲ ဖြစ်တေ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}
{{DEFAULTSORT:ပ|ပန်းယွန်း}}

[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>tiqg1xd9sli1lhzzda8pcxcv2jci2m6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18082</id>
      <parentid>18081</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T04:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* (စ)မှန်ဖရား */</comment>
      <origin>18082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29402" sha1="aqu4ltmeumd0u00y40k4l8zw6z395by" xml:space="preserve">[[ဘီစီ]] ၁၅၇ဝ မှ ဘီစီ ၁၀၄၅ အထိ [[တရုတ်]]ပြည် မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းမာ ဘုရင်နိုင်ငံတခု တည်ထားစိုးစံခရေ ရှမ်းမင်းဆက်တခုထိတောင် ယွန်းထည်သမိုင်းကို နောက်ကြောင်းပြန် ခြီရာခံနှိုင်ရေ။ တရုတ်ပြည်ကို သူရို့ အုပ်စိုးစဉ်ကစပနာ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ရုပ်ကြွင်းအစအနရို့အဖြစ် အစောဆုံး ဥပမာရို့မာ သူရို့ ပထမ စတင်လုပ်ခရေ ယွန်းထည်တိကပင် ဖြစ်ကတ်တေ။
[[File:Lidded Offering Vessel, Hsun-Ok (Burma, 19th Century) - British Museum.jpg|thumb|ယွန်းအုပ်]]

ယွန်းထည်နန့် ယွန်းလုပ်နည်းစွာ အလှအပဆင်သဖို့ရော ကြာကြာထားနိုင်၊ ခံနိုင်ရည်ဟိဖို့ ပစ္စည်းတခုခုဧ့ မျက်နှာပြင်ကို သုတ်ဆီးတခုခုတင်သခြင်း (ဝါ) တင်သထားရေ ပစ္စည်းဖြစ်တေ။ ယွန်းဆိုစွာမာ သဘာဝအတိုင်းပါ ပြင်ဆင်ရောစပ်လို့ပါ ဖြစ်ပေါ်လှာရေအစီးတမျိုးဖြစ်ပနာ ပူဖောင်းပိုင် ကော်တမျိုးမှ ဆင်းသက်လာရေ ပစ္စည်းနန့် အခြားပစ္စည်းရို့ ပေါင်းစပ်ထားရေ အရာတခုဖြစ်တေ။ မာကြောပြီး အလှဆင်ခြယ်သပြီး တချိန်တည်းမာ အစွန်းအခြစ်ရို့မှလည်း အကာအကွယ် ပြုနှိုင်ရေ မျက်နှာပြင်တခုခုအပေါ် လူးသုတ်ရရေ အယင်လည်း သွိခြောက်လွယ်ရေ ယွန်းဆီးကို ပြင်ညီတခုခုပေါ် လူးသုတ်ရရေ။ ယွန်းဆီးကိုပြင်ညီတခုခုပေါ် သုတ်လူးပြီးစွာနန့် ယင်းပျစ်ပျစ်အရည်မာ အငွိပျံခါ ဗူကောင်းအစများပါ ကော်ရည်ဆန်ဆန်အရည်မာ ခြောက်သွိလားကာ ဓာတုတုံ့ပြန်ချက်တိဖြင့် ယင်းပြင်ညီကို မာကျစ် ပြောင်ချောရေအဖြစ်နန့် ကျန်ခစီပါလီရေ။ ယွန်းဧ့ ထူးခြားချက်နှစ်ခုမာ ယင်းသုတ်လူးထားရေ ပစ္စည်းတခုခုစွာ အပူဟိန် တဟုန်တည်းဖောက်လို့ မဝင်နိုင်ခြင်းနန့် ယင်းနည်းပိုင် အရည်နန့် အစိုသိပ်သည်းမှု တခုခုလည်း မစိမ့်ဝင်နိုင်တော့ခြင်းဖြစ်ရာ ယင်းစွာ အလွယ်ချေပင် ဆိုးဆီးတခုခုနန့်လည်းကောင်း အရာ ယင်းဆီးဧ့ ဟိရင်းသတ္တိ တိကို ပိုပြီးကေအစွမ်းပြလာစီနှိုင်ရေ အခြင်းအရာတခုဟိခြင်းပင်ဖြစ်တေ။
[[File:MS-PerlmuttlackPäoniendose16Jh.JPG|thumb|150px|left|တရုတ်ယွန်းထည်တခု]]
ဒေနိအခေါ် ယူနမ် တချိန်က နန်ချောင်းအင်ပါယာကိုဖြတ်ပနာ အေဒီပထမရာစုနှစ်မာ တချိန်က (ဒေနိမြန်မာခေါ်ရေ) နိုင်ငံကို ယင်းယွန်းရောက်လှာခဲ့ကပင် ယွန်းမာ ပိုပြီးကေသိမ်မွေ့ရေ အရည်အသွီး အနုပစ္စည်းတခုအဖြစ် တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်လှာခဲ့ရေ တပြိုင်တည်းပင် ရှီးရိုးစိုင်လာ အနုအလှ ပစ္စည်းပစ္စယရို့၏ ဟန်ပန်လက်ရာတမျိုး အဖြစ် ရခိုင်ပိုင်ဖြစ်လာခရေ။ ရခိုင်အခေါ် ယွန်းထည်ဆိုလိုစွာက ယူနန်လူမျိုးရို့ ဝတ်ဆင်သုံးဆောင်ရာဟူလို။   ယွန်းထည်အမျိုးမျိုးမာ

# ကျောက္ကာထည် (ရိုးရိုးစင်းစင်းပြောင်ချောယွန်းထည်များ)
# ယွန်းထည်ရိုးရိုး (ဆီးသွင်းယွန်းထည်)
# ရွှီဇဝါးထည် (ရွှီသွင်းယွန်းထည်)
# သရိုး (ရုပ်ကြွပုံသွင်းယွန်းထည်)
# မှန်စီရွှီချယွန်းထည် (စလင်းမှန်ရောင်စုံနန့်ရွှီချယွန်းထည်)
# မှန်ဖရာ့ သို့မဟုတ် နှီးဖရာ့ (ယွန်းချောက်ထည်)

အတိတ်က ထုပ်လုပ်ခရေ ယွန်းထည်ရို့မာ သာမန်ထက်ထူးကဲရေ နုနယ်နူးညံ့လှရေ အရည်အသွီးများဟိပြီးကေ နည်းပညာတခုကရာကေ ယွန်းချောက်ထည်နည်းကို သုံးထားရေ။ နမူနာဆိုရကေ ယွန်းထည်အိုးခွက်ရို့မာ ဝါးနန့် မြင်းမွှီးရို့ ပါဝင်ရာ တနားတခါ မြင်းဆံဖုတ်မွှီးကိုပင် သုံးကတ်သေးဟု ဆိုကတ်ရေ။ ထွက်လှာရေ အာနိသင်မာ ယင်းယွန်းထည်စွာ ဖိလျှင်မပိ၊ ချိုးလျင်မကျိုး၊ သွင်းထားရေ ယွန်းသားလည်း ကြီပျက်မထွက်ခြင်း ဖြစ်တေ။ ဒေနိဆိုလျင် အရာယွန်းထည် ခွီနည်းနှစ်နည်းလည်း ဟိပြန်သေးရာ အထင်အရှားပင် ကျော်ကြားဗျာယ် ဟိလီရေ။ အညံ့စား ယွန်းထည်ရို့ကား အထဲအမာခံသစ်ထည့်ထားပနာ အကောင်းစားယွန်းထည်ရို့ကမှု ဝါးအထဲသား နန်းဆွဲကြိုးလိန်ရို့သက်သက်နန့် ပိုပြီးကေလည်း အကြမ်းခံရေအပြင် သွယ်နောင်းပျော့ပျောင်းမှုလည်း ဟိကတ်ရေ။ 
[[File:Inscribed Round Tray Showing the Vessantara Jataka - Wood and Lacquer Painted - 19th Century CE - Pagan Myanmar - ACCN R 12624 - Indian Museum - Kolkata 2016-03-06 1804.jpg|thumb|ယွန်းထည်]]

== (က)ကျောက္ကာထည် ==
ကျောက္ကာထည်ယွန်းပစ္စည်းဆိုရေရို့က ပဓာနအားဖြင့် အိမ်မားသုံး အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်ပြီးကေ နမူနာ လင်ပန်း ခွက် ပန်းချင်း ပန်းခံ ရီခွက်နန့် ကွမ်းကြုတ်များ ဖြစ်ကတ်၏။ ဒေရိုးရိုးယွန်းထည်မျိုးကား အဝမာ အနက်အမိုက်ရောင်နန့် အထဲသားက အရဲသားဖြစ်တေ။ ဇာတန်ဘိုးဟိရေ အနုပညာလက်ရာမှ ထည့်သွင်းအသုံးချထားခြင်းမဟိ။ ကျောက္ကာဆိုရေ နာမည်ကိုယ်မာက ယင်းစခရေ ဇာတိရပ်မြေ ကျောက္ကာရွာမြီကို အကြောင်းပြုထားခြင်းဖြစ်တေ။ ယင်းရွာစွာ ချင်းမားမြစ်ဖီး မုံရွေးမုံရွာ သလ္လာဝတီနံချင်းပြိုင် မဝီးလှရေအရပ်မာ ဟိ၏။ ကျောက္ကာထည်ရို့ကို သိပ်မတဗျင်းများလွန်းရေ ဈီးနှုန်းနန့် ရနှိုင်ရေ။

== (ခ)ယွန်းထည် ==
ယွန်းထည်ရို့ကို တန်ဆာဆင်ရီးနန့် အဆောင်ယောင်ရို့အဖြစ် ပဓာနထုတ်လုပ်ကတ်ရေ။ နမူနာ ပရိဘောဂများဖြစ်ပနာ စားပွဲ စင် ထိုင်ခုံမာ ဥပမာပါ အိုးခွက် ပန်းချင်း ပန်းတင်ဘန်း နံရံအလှဆင် ရတနာကြုတ် သို့မဟုတ် ဘူး ရှေးစောင်းပစ္စည်း ဆောင်းဒူ လက်သုတ်ပုဝါစည်း အဆင့်မြင့်ထမင်းဘူး ဝါးတူနန့် လက်ကောက်ရို့လေ့ ပါပါရေ။ ယွန်းထည်ရို့မာ အကြီးအကျယ် အဆင်အပြင်ရို့ ဖြစ်ကတ်ဗျာယ် ဆီးသွင်းခြယ်သမှု့ရို့ကို မျက်နှာပြင်အမဲအမိုက်ထက်မာ သိမ်မွေ့လှရေ အရီးအကြောင်း ပုံသဏ္ဍန်ကို ပန်းဆွဲနန့် အထူးအဆန်း တိရစ္ဆာန်နန့် လူသားပုံရို့နန့် ဖြည့်ဆည်းရာမာအရဲ အဝါ လိမ္မော် အပြာ အစိမ်း နန့် အဖြူရောင်ရို့ ချယ်မှုန်းကတ်ရေ။


== (ဂ)ရွှီဇဝါထည်များ ==
တကူးတကတင့်ရေခန်းနားဖို့တွက် အခြီခံအားဖြင့် ဇာအရာဝထုမဆိုဖြစ်နှိုင်ရေ ရွှီဇဝါယွန်းခေါ် ရွှီရီးယွန်းထည်ရို့မာ မြင်ရသမျှရို့မာ တတူမဟိသလောက် ဖြစ်တေ။ သက်ဆိုင်ရေအသီးသီးရေအရာဝထုရို့၏ ဟန်ကျပန်ကျသားသားနားနား ရီးသွင်းထားရေ အရာအားနုန်း ရွှီရီးယွန်းထည်ရို့မာ အပါအဝင်ဖြစ်တေ။ ယင်းရို့မာ ရွှီပြားခပ်သွင်းထားရေပိုင် စစ်စေးသုတ်ပစ္စည်းကို အထင်းသားလှပတင့်ရေ ရှုစဖွယ်ဖြစ်ကတ်တေ။ (စက္ကူမက ပါးလှအောင်ခသပ်ထားရေရွှီပြား) အသုံးပြုထားပနာ ပြောင်မြောက်လှရေအနုပညာလက်ရာရို့ အသုံးပြုထားခြင်းကြောင့်[[ရွှီဇဝါယွန်း]]ထည်ရို့မာ အရာနန့်နိူင်းလျင် အလွန်စျီးခက်တတ်ရေ။

== (ဃ) သယိုးယွန်းထည်များ ==
သယိုး ဆိုလိုစွာက ပုံသွင်းယွန်းပုံနန့် အထည်သတ္ထုရို့ ဖြစ်ပနာ ဇာအရာကိုမဆို သယိုးကိုင်နှိုင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ယွန်း ဘူးအစ်ငယ်လေး ရို့မှ အစ ဆောင်းဒူ နန့် ပရိဘောက တိအဖြစ်ထိ ယင်း သယိုယွန်းထည်ပြုလုပ်ပနာရရေ။ နာမည်ကဆိုရေ အတိုင်း သတ္တဝါရို့၏ ပြာချ အရိုးကို သယိုးဟုခေါ်ပနာ ယင်းကို စပါးခွံနန့် ရောပြီး လွှစာမှုန့်လည်းထည့် တခါတရီ နွားချီးတောင်ပါ လိုက်သိမ့်ရေအပြင် စစ်စည်းနန့် သမလိုက်ရေအခါ ချောမွိ့ပြီး လိုရာပုံသွင်း ရေ ပလာစတာခေါ် ပျော့ပြောင်းပုံလုပ်ကိုင် နှိုင်ရေ အပျော့ထည်ရလာရေနန့် လိုအပ်ရေ သက်ဆိုင်ရေ ပစ္စည်းဧ့ စစ်ဆီးသုတ်ထားမျက်နှာ ပြင်အနှံ့ ဖုံးအုပ်ဖိသွင်းလိုက် စွာနန့် ယင်းဆင်ယင်ခြယ်သဖို့ ပစ္စည်း ရို့ကလည်း ရွီးချယ်ထားရေ ပုံအတိုင်းဖြစ်ပေါ်လာရေ။ သွပ်သွင်းလိုက်ရေ ဖော်ပြပါ ပလာစတာ ကို ယွင်းသရိုးကိုကြိုက်သလောက် အထုအလုံးစသဖြင့် ရယောင်ကြိုးပိုင်ဖြစ်ရီး တတ်နိုင်သလောက် တငြိမ့်ငြိမ့် လှိမ့်ပီးရရေ။ ယင်းပိုင် ယိုးသွင်းပြီးစွာနန့် ဝတ္တုမျက်နှာပြင်ပေါ် ဝယ်အခိုင်အမာစွဲနိန်ပြီးကေ ဖြစ်ရေ လိုရာပုံကို ဂန်ဒူးခံလို့ စစ်စည်းလည်း အထပ်ထပ်သုတ်ရရေ။ နောက်ဆုံးအဆင့် မာ သွင်းထားရေ ပုံရို့ကို ရွှိချသင့်ရာချ အရာအရောင် သွင်းသင့်ရာသွင်းပြီး လိုရာပုံရုပ်သွင်းထားရေအတိုင်း ထွင်းထားရေ နှယ့် ပုံပန်းအရုပ်ဝတ္တုပစ္စည်းများဖြစ်လှာလီဖိရေ။

== (င) မှန်စီရွှီချယွန်းထည်။ ==
မှန်စီရွှီချ ယွန်းထည်ကား စင်စစ် ရွှီဇဝါး နန့် သရိုးယွန်းထည်ပစ္စည်းဖြစ်ပနာ ဖာလ်မှန်စကျောက်စလင်း နန့် ခရုသင်း ပုလဲ ဘော်ကြယ်သွင်း ပစ္စည်းတိပင်ဖြစ်တေ။ ယင်းဝတ္တုပစ္စည်းရို့ကို အထင်အရှား အကျော် ဒေးယျ ဝတ္တုများ အဖြစ် အဆောင် အယောင်အခြယ်အသ တန်ဆာပလာ အသုံးခံစရာ ရာမက ပရိဘောဂ ဘမ်းတင်ဖို့လည်းအသုံးပြုကတ်ရေ။ တဖက်မာမူ ယင်း ပစ္စည်း ရို့မာ လူ့အသုံးအဆောင်ပုံသွင်း ပစ္စည်းအဖြစ်တော့ သုံးလို့မသင့်လှ တန်ဖိုးကြီးယှားပါးလင့် ကစပ် အရာတဖက်မာမူ လက်တွိတခု ခုအသုံးချဖို့အတွက်လေ့ အတိုင်းအတာအကန့်အသတ်လည်း ဟိရေ။ ယင်း ယွန်းသရိုးနန့် မှန်စီရွှီချထားရေ အထည်တစုံ တခုမာ မလွဲမယှောင်သာမလွဲမရှောင်သာဘဲ အရွယ်အရောင် အမျိုးမျိုး နန့်ဖာလ်စမှန်စသတင်း ဘော်ကြယ်ခရုယင်း ပုလဲ အစအနရို့ မှုပ်သွင်းထားခြင်းကြောင့် သို့ အနုစိပ်လုပ်ဖို့မှ ညလည်းအထူးပျောင်းလှရေ စစ်စေးရို့ကို ပင် သုံးထားရရေကြောင့် ဖြစ်တေ။ နောက်အဆင့်မာ မူ ရွှီပြားခပ် အချပ်ရို့ကို ဖယ်လိုက်ရေအခါ ရွှီသားရွှီထည်ပကတိလို ဖြစ်ဟိလားခြင်းဖြစ်တေ။ ဖယ်ယှားပုံလည်း ယင်းအပေါ် ရေနန့် ဆီးချလိုက်ရုံသာဖြစ်တေ။ စစ်စည်းထိရောက်ထားရာနီရာတိုင်းမှ ထိအုပ်ရေ ရွှီစရို့ မာမယိုယွင်းအမြဲက ပဗျာယ်ခရေ။ သုံးရရေ ပစ္စည်း နန့် အနုလက်ပညာအရပ်ရပ်သွင်းထားအပ်ရေ အရာခြင်းခြင်း ကြောင့်ထို့အပြီး ဖြစ်ဟိခသမျှ ပစ္စည်းအလှရို့ကလည်း အလွန်အဖိုးတန် ရတနာတခုလိုဖြစ်ပနာ မှန်စီရွှီချယွန်းထည် ဟူသလှောက်မာ စရိတ်စကကြီးလှရေ။

== (စ)မှန်ဖရား ==

ပြကတေ့စာအဆိုက စစ်စည်စချောက်ပစ္စည်းထယ်ဖြစ်ပနာ မြန်မာနိုင်ငံမာ ယင်းယွန်းပစ္စည်း ရို့ကို အထူးအနိန်နန့် ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ နန့် ဇာတီပုထိုး ရို့အတွက်ခြယ်သပူဇော်ရန် အသုံးပြုခြင်း ကြောင့်ယွန်းဂန်ဒူးထည်များဖြစ်လှာရရေ။ ယင်းနာမည်ကိုယ်မာက ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ယင့်နည်းပညာနန့် သက်ဆိုင်လှရေမဟုတ်။ သစ်သား ခေါင်းပွပစ္စည်းမျက်နှာပြင် အပေါ်စစ်စည်းသုတ်ဖို့ မာ(မံ) ရေလို့ မြန်မာလိုဆိုကတ်လို့ ဖရာ့ဆိုလိုစွာကတော့ (ဘုရား) ပင်ဖြစ်တေ။ နှောင်းပိုင်းအရောက်မာ ဘုရားတဆူအတွက် ခေါင်းပါစစ်စေး သုတ်ပစ္စည်း ဖြစ်လှာလီဖိရေ။ ဝါးခေါင်းပွနှီး စရို့နန့်အမာခံလုပ်ထားရေ ဗုဒ္ဓဆင်းတု ဘောင်ခံပစ္စည်းမာ (နှီး) ဟုခေါ်ပနာ ယင်းဘုရားရို့ကို နှီးဘုရားဟုခေါ်ရေ။ ယကေလေ့ အထက်မာဖော်ပြခရေအတိုင်း လက်တွိကျကျနညး်ပညာ နည်းပညာဆန်ဆန်မှည့်ခေါ်နှိုင်ရေက စစ်စည်းဂန်ဒူးခံပစ္စည်းဖြစ်တေ။ စစ်စည်းဂန်ဒူးခံပစ္စည်းလုပ်ဖို့မာ လချီကြာရေ အလုပ်စဉ်တခုဖြစ်ပနာ ကုန်ထုတ် ၁၂ ခု ဟိဗျာယ် အခြီခံပစ္စည်းက လောင်းဖို့ အီးမြကြာသာရေ ရာသီ လိတဖြောက်ဖြောက် နန့်မြူးဖို့ကလေ့ လို၊ ဖုန်အညှက်ဆိုးကင်းရာ ဂန်ဒူးခန်းရို့အပြင် အဂယင့်အဆင့်မြင့်ရေ အနုပညာလက်ရာမြောက်ရီး အခရာပါရေ။ ဘကာစုံ ပြည့်စုံပါက ထွက်လှာရရေ ရလဒ်မာ ရိုးရိုးနန့် မတူ အဆင့်မြင့်တင့်ရေလှပရေ ယွန်းထည်တခုဖြစ်ပေါ်ရဟိလာနှိုင်ရေ။

အောက်မာဆက်ဖော်ပြထားရေအတိုင်း ကုန်ထုတ်အလုပ်စဉ်တခုလုံးမာ စစ်စည်းစုဆောင်းရာမှ စရာပါဖို့။ စစ်စည်း ပြုလုပ်နည်းမာ သန့်စင်လို့ ရေဖယ်ယှားပြီးသား (ရပ်စ်ဝါနီစီဖီရာ) ခေါ် အရှိတောင်အာသျှမာ သာအတွိတိစွာ။ အစီးထွက်ခြုံပင်တမျိုးမာ အစီးများ ဖြင့်လုပ်ယူရရေ။ ယင်းစွာ သာ အာသျှနိုင်ငံရို့မာ ယွန်းလက်ရာရို့ကို အစိုင်အလာထားလုပ်ခကတ်ရေ အခြီခံပစ္စည်း ဖြစ်တေ။ သီရည်တမျိုးဖြစ်ရေ ရှယ်လက်ဆိုရေ ပစ္စည်းမာ ဥရောပ နန့် အမေရိကတိုက်ရို့မာ ယင်းနည်းပိုင် ယွန်းထည်းရို့အတွက် အစိုင်အလာထားသုံးစွဲကတ်ရေမာ (လက်စီဖာလက်ကာ ခေါ် အကြီးခွံ ပါရေပိုးကောင်ငယ်များထွက်ရေ အရည်အစီးရို့မာ ထုတ်ယူနိုင်ရာဖြစ်တေ။) ပထမအဆင့်မာ မြန်မာနိုင်ငံမာ ကော်ပတ်ပင်မှ ခြစ်လို့ အစီးထုတ်ပိုင် ပိုင် တူနည်းနန့် အပင်မှ ရယူရရေ။ စစ်စည်းပင် စွာ ရုက္ခဗေဒအခေါ် (မှလာနိုရိုဆာ ယူစီတာတဆီမ) သျှမ်းပြည်တလွှားအရိုင်းအပေါက်များ သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးထားပင်ရို့မှ ရယူရရေ။ စေးထန်းထန်းအညိုမဲ အရောင်ထွက်လှာရေ အစီးရို့မာ လေနန့်တွိရေနန့် ပိုခဲလို့ ခဲလာရေ သဘောဟိရေ။

နောက် ဝါး ခေါင်းပွ သို့မဟုတ် နှီးဝတ္တုခပ်ပေါ့ပေါ့ ရို့အပေါ် မြင်းမွှီးသို့မဟုတ် ဗူဗေါင်းများရေ ပိုစားထားရေပိုင် ခပ်ပွပွသစ်ပစ္စည်းရို့ ဖြင့် အထူးအဖြင့် လုပ်ကတ်ရေ။ ပဓာန ပစ္စည်း ၂ ခုအနက် ဒုတိယပစ္စည်းက အဆင့်မြင့်ရရေ ယင်းအတွက်နန့် စရိတ်စကကြီးရေ။ ပထမ ပစ္စည်းက အဆင့်နိမ့်ပနာရ၏။(အကြောင်း က ပေါပေါ ရနှိုင်ရေအပြင် ကကောင်းလေ့ ကောင်းဖို့မလို ကိုင်တွယ်ရလည်း လွယ်ကူရေ။) ထိုနှစ်မျိုး ပေါင်းလုပ်ရရေ အရာဝတ္တုပစ္စည်းအစုစုမာ သိပ်မကြီးလှရေ ဈီးနန့် ရနှိုင်လာရေ။ အရာတွင်ပြီဆိုကေ အမြုတေအမာခံ အထည်ကြမ်းကို စစ်စည်း နန့် ရွှံစေး ခကြကြားရော စပ်ထားသမျှဖြင့် သုတ်လူးရရေ။
[[File:Craftsman making a bamboo bracelet, Bagan, Myanmar - 20141210.webm|thumb|ယွန်းလက်ကောက်တခု ပြုလုပ်နီပုံ]]
နောက်ယင်း ပထမအချောအဆင့်ထည်ကိုလီဝင်ထွက်ကောင်းခြောက်သွိကေလေ့ အီးမြရရေ အခန်းမာတဆတ်ဆတ် သွိခြောက်လားယောင် ၃ ရက်မှ ၄ ရက် ထိဂန်ဒူးလှန်းရရေ။ အောက်ပါကုန်ထုတ်အလုပ်ချိန်ခါ အထည်ပစ္စည်းကို စစ်စည်းနန့် ပြာထပ်ရောခါ သုတ်ရပြန်ရေ။ အရာအထောက်အကူပစ္စည်းရို့ မာအထည်ကို ကောင်းမကောင်း အဆင့်မီမမှီ သတ်မှတ်ပီးဖို့ အရေးပါရာရို့ဖြစ်တေ။ အရာဝတ္တုဧ့မျက်နှာမာ အနှံ့ ချောမွတ်အောင်သရစွာမှာ အထည်ခြောက်ပြိးမှဖြစ်ရပြီးကေ ယင်းပိုင် ချောကိုင်ဆီးသုတ်ပိုင်သုတ်ရခြင်းကာ အထပ်ထပ်အခေါက်ခေါက် ဖြစ်တေ။ ယေမှသာ ပါးပါးချေဆုံးပုံမမှန်သမျှ ပြေပျောက်လားဖို့ဖြစ်တေ။ အဂုဆိုကေ အထည်မာ အပမာ အမည်းထဲမာ လည်း နည်းတူဖြစ်နီပါယာ။ ထိုစဉ်ဆီးသွင်းဖို့ ထွင်းမလား ရွှီရည်ချဖို့လား ပန်းရို့ခြယ်သအလှဆင်မလား ဘော်ကြယ်အစ ဖလာန်မှန်စလင်း စရို့ဖြန့်ကျက်မလား သို့မဟုတ် ယင့်ထဲကတမျိုးထက် ၂ မျိုး ၃ မျိုး စပ်လို့ပြုလုပ်ဖို့လား စရေဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ကတ်မြဲ ဖြစ်တေ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}
{{DEFAULTSORT:ပ|ပန်းယွန်း}}

[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>aqu4ltmeumd0u00y40k4l8zw6z395by</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းပွတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4109</id>
    <revision>
      <id>18083</id>
      <timestamp>2026-06-04T04:51:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Pindaya-Schirme-10-Drechseln-gje.jpg|thumb|Pindaya, Myanmar]] ယွန်းသစ်သားဖြင့် အသုံးအဆောင်များ၊ အလှအပတိကို ပြုလုပ်ရေ ပညာဖြစ်တေ။ ပန်းပွတ်ပညာကို ကလပ်အမျိုးမျိုး၊ လက်ဖက်အစ်၊ ဆွမ်းအုပ်၊ နွားဂါရီဘီးတိက သစ်သားပ...&quot;</comment>
      <origin>18083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1245" sha1="t0cwih7ppllo04b9l1zfhulol9cmfqj" xml:space="preserve">[[File:Pindaya-Schirme-10-Drechseln-gje.jpg|thumb|Pindaya, Myanmar]]
ယွန်းသစ်သားဖြင့် အသုံးအဆောင်များ၊ အလှအပတိကို ပြုလုပ်ရေ ပညာဖြစ်တေ။ ပန်းပွတ်ပညာကို ကလပ်အမျိုးမျိုး၊ လက်ဖက်အစ်၊ ဆွမ်းအုပ်၊ နွားဂါရီဘီးတိက သစ်သားပွတ်လုံးများ၊ ထီးဖြူ၊ ရွှီထီး လက်ရိုးလက်ကိုင်များမာ တွိဟိနှိုင်ရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ပန်းပု ပညာဖြင့် ရုပ်လုံးဖော်ထားရေ အကြမ်းထည်တိကို ချောမွိတောက်ပြောင်စီရန် ပန်းပွတ်ပညာဖြင့် ပြုလုပ်ရရေ။


{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>t0cwih7ppllo04b9l1zfhulol9cmfqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းတော့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4110</id>
    <revision>
      <id>18084</id>
      <timestamp>2026-06-04T04:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Sulamani-Bagan-Myanmar-17-gje.jpg|thumb|ပုဂံ စူဠာမဏိဘုရားဟိ ပန်းတော့လက်ရာတခု]] ဂူ၊ ဘုရားများ အလမ်းဝအပေါ်ဟိ မုခ်တကဲမာ ဇမ်းပွတ်ပညာဖြင့် ပန်းခတ်၊ ပန်းလက် ရုပ်ကြွ၊ ရုပ်လုံးအမျိုးမျိုးရေ ပုံသဏ္ဌာန်...&quot;</comment>
      <origin>18084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="rbfiudjfu7bjibqph8w8sz88vzym3w7" xml:space="preserve">[[File:Sulamani-Bagan-Myanmar-17-gje.jpg|thumb|ပုဂံ စူဠာမဏိဘုရားဟိ ပန်းတော့လက်ရာတခု]]
ဂူ၊ ဘုရားများ အလမ်းဝအပေါ်ဟိ မုခ်တကဲမာ ဇမ်းပွတ်ပညာဖြင့် ပန်းခတ်၊ ပန်းလက် ရုပ်ကြွ၊ ရုပ်လုံးအမျိုးမျိုးရေ ပုံသဏ္ဌာန် သက်ဟိသက်မဲ့ အရုပ်များ ပြုလုပ်ပူဇော်ထားခြင်းကို ပန်းတော့ပညာ ဟုခေါ်ရေ။ 

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]</text>
      <sha1>rbfiudjfu7bjibqph8w8sz88vzym3w7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18085</id>
      <parentid>18084</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T04:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>18085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="07u5oq4w5muyjo3eflwmek0c21iux4p" xml:space="preserve">[[File:Sulamani-Bagan-Myanmar-17-gje.jpg|thumb|ပုဂံ စူဠာမဏိဘုရားဟိ ပန်းတော့လက်ရာတခု]]
ဂူ၊ ဘုရားများ အလမ်းဝအပေါ်ဟိ မုခ်တကဲမာ ဇမ်းပွတ်ပညာဖြင့် ပန်းခတ်၊ ပန်းလက် ရုပ်ကြွ၊ ရုပ်လုံးအမျိုးမျိုးရေ ပုံသဏ္ဌာန် သက်ဟိသက်မဲ့ အရုပ်များ ပြုလုပ်ပူဇော်ထားခြင်းကို ပန်းတော့ပညာ လို့ခေါ်ရေ။ 

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>07u5oq4w5muyjo3eflwmek0c21iux4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းတမော့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4111</id>
    <revision>
      <id>18086</id>
      <timestamp>2026-06-04T05:12:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Kuthodaw Pagoda stone tablet.jpg|thumb|ကုသိုလ်တော်ဘုရားဝင်းအထဲဟိ ပိဋကတ်တော်များ ထွင်းထုထားရေ ကျောက်စာတချပ်]] ကျောက်များ၊ သဲကျောက်များ၊ [[စကျင်ကျောက်]]တိကို အရုပ်သဏ္ဍန်ပေါ်ယောင် ထုလုပ်ရေ ပညာရပ်...&quot;</comment>
      <origin>18086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3121" sha1="5qzm87aj1vwr1tmkahuc0ru6movj8e0" xml:space="preserve">[[File:Kuthodaw Pagoda stone tablet.jpg|thumb|ကုသိုလ်တော်ဘုရားဝင်းအထဲဟိ ပိဋကတ်တော်များ ထွင်းထုထားရေ ကျောက်စာတချပ်]]
ကျောက်များ၊ သဲကျောက်များ၊ [[စကျင်ကျောက်]]တိကို အရုပ်သဏ္ဍန်ပေါ်ယောင် ထုလုပ်ရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ အေဒီ ၂ ရာစုလောက်မှစပြီးကေ ဒေနိထိ ခေတ်အဆက်ဆက်မှ လက်ရာအမျိုးမျိုးကို လိ့လာတွိနှိုင်ရေ။ 
ထိုပန်းတမော်ပညာရေ ကျောက်ဆစ် အတတ်ပညာရပ်တခုဖြစ်တေ။ ရှိးခေတ်မှ ဒေနိခေတ်ထိအောင် ထွန်းကား ဗျာယ်ဟိရေ။ ရှီးရခိုင်ရို့၏ နန်းတော်၊ အိမ်တော်၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ သာလယံ စရေအဆောက်အဦး ကြီးကြီးမားမားတည်ဆောက်ရာမာ ပန်းတမော့ပညာကို အသုံးပြု လာခကတ်တေ။ ပုဂံခေတ်မာ ပန်းတမော့ပညာ ထွန်းကားခကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားမှ ရာဇကုမာရ်မင်းသားမှ ဖခင် ကျန်စစ်သားမင်းကြီး ဖျားနာဖြစ်ချိန် ကုသိုကောင်းမှုပြုခရေ ပါဠိ၊ မွန်၊ မြန်မာ နန့် ပျူ ဘာသာတိရို့နန့် ရီးထိုးခရေ [[မြစာတီကျောက်စာ]](ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) မာ ခိုင်လုံရေ သမိုင်းအထောက်အထား အဖြစ် ယူဆနှိုင်ရေ။
[[File:Myazedi-Inscription-Pyu.JPG|thumb|မြစာတီမာ မှတ်တမ်းအဖြစ် ရီးထိုးခရေ မြစာတီကျောက်စာ (ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ) ပျူစာဖက်မှတွိမြင်ရပုံ]]
[[File:Myizedi Script-Burmese.JPG|thumb|မြစာတီမာ မှတ်တမ်းအဖြစ် ရီးထိုးခရေ မြစာတီကျောက်စာ (ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ) မြန်မာစာဖက်မှတွိမြင်ရပုံ]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြစာတီကျောက်စာ}}
{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>5qzm87aj1vwr1tmkahuc0ru6movj8e0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18087</id>
      <parentid>18086</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T05:13:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>18087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2812" sha1="htxl10kuj868zpon759f2n9fsqhseau" xml:space="preserve">[[File:Kuthodaw Pagoda stone tablet.jpg|thumb|ကုသိုလ်တော်ဘုရားဝင်းအထဲဟိ ပိဋကတ်တော်များ ထွင်းထုထားရေ ကျောက်စာတချပ်]]
ကျောက်များ၊ သဲကျောက်များ၊ [[စကျင်ကျောက်]]တိကို အရုပ်သဏ္ဍန်ပေါ်ယောင် ထုလုပ်ရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ အေဒီ ၂ ရာစုလောက်မှစပြီးကေ ဒေနိထိ ခေတ်အဆက်ဆက်မှ လက်ရာအမျိုးမျိုးကို လိ့လာတွိနှိုင်ရေ။ 
ထိုပန်းတမော့ပညာရေ ကျောက်ဆစ် အတတ်ပညာရပ်တခုဖြစ်တေ။ ရှိးခေတ်မှ ဒေနိခေတ်ထိအောင် ထွန်းကား ဗျာယ်ဟိရေ။ ရှီးရခိုင်ရို့၏ နန်းတော်၊ အိမ်တော်၊ ကျောင်း၊ ကန်၊ သာလယံ စရေအဆောက်အဦး ကြီးကြီးမားမားတည်ဆောက်ရာမာ ပန်းတမော့ပညာကို အသုံးပြု လာခကတ်တေ။ ပုဂံခေတ်မာ ပန်းတမော့ပညာ ထွန်းကားခကြောင်း သမိုင်းအထောက်အထားမှ ရာဇကုမာရ်မင်းသားမှ ဖခင် ကျန်စစ်သားမင်းကြီး ဖျားနာဖြစ်ချိန် ကုသိုကောင်းမှုပြုခရေ ပါဠိ၊ မွန်၊ မြန်မာ နန့် ပျူ ဘာသာတိရို့နန့် ရီးထိုးခရေ [[မြစာတီကျောက်စာ]](ရာဇကုမာရ်ကျောက်စာ) မာ ခိုင်လုံရေ သမိုင်းအထောက်အထား အဖြစ် ယူဆနှိုင်ရေ။
[[File:Myazedi-Inscription-Pyu.JPG|thumb|မြစာတီမာ မှတ်တမ်းအဖြစ် ရီးထိုးခရေ မြစာတီကျောက်စာ (ရာဇကုမာရ် ကျောက်စာ) ပျူစာဖက်မှတွိမြင်ရပုံ]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{မြစာတီကျောက်စာ}}
{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>htxl10kuj868zpon759f2n9fsqhseau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းရန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4112</id>
    <revision>
      <id>18088</id>
      <timestamp>2026-06-04T05:51:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Mason at work.jpg|right|thumb]] '''ပန်းရန်''' စွာ ရှိအထက်ကျော်ကာရီကပင် ပေါ်ပေါက်ခရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ အဆောက်အဦးများ ဆောက်ရာမာ အခြီခံဖြစ်ရေ အုတ်တိကို ဇမ်းပွတ်နန့် တွဲကပ်စီရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ ပန်းရန...&quot;</comment>
      <origin>18088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="951" sha1="7dmcd4qu7nkjxdl5kf0p2lfc6s01tje" xml:space="preserve">[[File:Mason at work.jpg|right|thumb]]
'''ပန်းရန်''' စွာ ရှိအထက်ကျော်ကာရီကပင် ပေါ်ပေါက်ခရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ အဆောက်အဦးများ ဆောက်ရာမာ အခြီခံဖြစ်ရေ အုတ်တိကို ဇမ်းပွတ်နန့် တွဲကပ်စီရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ ပန်းရန်ပညာမဟိပါက အုတ်အဆောက်အဦးများ ဖြစ်မလှာနှိုင်ပါ။ မြောက်ဦးဘုရားတိကို လိ့လာခြင်းနန့် မြန်မာရို့၏ ပန်းရန်ပညာကို သိဟိနှိုင်ပါရေ။

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]</text>
      <sha1>7dmcd4qu7nkjxdl5kf0p2lfc6s01tje</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18089</id>
      <parentid>18088</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T05:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>18089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1073" sha1="46i7owvragc1bfgmjbrzaa1w5xzgd9n" xml:space="preserve">[[File:Mason at work.jpg|right|thumb]]
'''ပန်းရန်''' စွာ ရှိအထက်ကျော်ကာရီကပင် ပေါ်ပေါက်ခရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ အဆောက်အဦးများ ဆောက်ရာမာ အခြီခံဖြစ်ရေ အုတ်တိကို ဇမ်းပွတ်နန့် တွဲကပ်စီရေ ပညာရပ်ဖြစ်တေ။ ပန်းရန်ပညာမဟိပါက အုတ်အဆောက်အဦးများ ဖြစ်မလှာနှိုင်ပါ။ မြောက်ဦးဘုရားတိကို လိ့လာခြင်းနန့် မြန်မာရို့၏ ပန်းရန်ပညာကို သိဟိနှိုင်ပါရေ။

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>46i7owvragc1bfgmjbrzaa1w5xzgd9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပန်းတဉ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4113</id>
    <revision>
      <id>18090</id>
      <timestamp>2026-06-04T06:27:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Bell, Mingun, Myanmar.jpg|thumb|ပန်းတဉ်းပညာဖြင့် မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး]] ပန်းတဉ်းစွာ ကြီးထည် ပုံစံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်ရေ ပညာဖြစ်တေ။ ဗဒင်းဟု ဆိုကတ်ကေလေ့ ရီးရာမာ ပန်းတဉ်းဆိုပနာ ပန်းထည...&quot;</comment>
      <origin>18090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8710" sha1="b5ngtvz8ii7d4w3moydhphofln4g5bk" xml:space="preserve">[[File:Bell, Mingun, Myanmar.jpg|thumb|ပန်းတဉ်းပညာဖြင့် မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး]]
ပန်းတဉ်းစွာ ကြီးထည် ပုံစံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်ရေ ပညာဖြစ်တေ။ ဗဒင်းဟု ဆိုကတ်ကေလေ့ ရီးရာမာ ပန်းတဉ်းဆိုပနာ ပန်းထည့်ပြီး တလေးတစား ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကတ်ရေ ရှေးမြန်မာ လက်မှုပညာတရပ်ဖြစ်တေ။ လူရို့စွာ အစဦးမာ ကျောက်လက်နက် ကိရိယာတိကို ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခကတ်ဟန် ဟိရေ။ ထိုခေတ်ကို [[ကျောက်ခေတ်]]ဟု သတ်မှတ်ကတ်ရေ။ [[ကြီးခေတ်]]၊ [[သံခေတ်]]ရောက်မှ ပန်းတဉ်းနန့် [[ပန်းဖဲ]]ပညာသျှင် လူတန်းစားတရပ် ပေါ်ခလီဖို့လို့ ယူဆရရေ။

အနောက်နိုင်ငံများမာ ကြီး၊ သံ အစဟိရေ သတ္တုပစ္စည်းတိကို တိုက်စစ်၊ ခံစစ်သုံး [[လက်နက်]]တိအဖြစ် ထုတ်လုပ်ခကတ်ကေလေ့ [[မြန်မာပြည်|မြန်မာ]]အပါအဝင် အရှိတိုင်းနိုင်ငံများမာ ဘာသာရီးနန့် သာသနိက ပစ္စည်းတိကို ပိုပြီးကေထုတ်လုပ်ခကတ်ဟန် ဟိရေဟု သုတေသီရို့က ဆိုကတ်ရေ။ 

ရှီးဟောင်း သုတေသနဌာနမှ တူးဖော်ရဟိရေ ပစ္စည်းတိမာ လက်ဝတ်ရတနာ၊ ဘာသာ သာသနာနန့် ဆိုင်ရေ ပစ္စည်း၊ အိုးခွက်၊ ငွီကြေး၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်း (ဆွဲလဲ)၊ နတ်ရုပ်အစဟိစွာရို့ သမိုင်းတလျှောက် [[ပုဂံခေတ်]]အထိ တွိရရေဟုဆိုရေ။ ပြည့်ရှင်မင်းရို့က ပန်းတဉ်းပညာသျှင်ရို့ကို သူကောင်းပြုရေ အထောက်အထားများ ပုဂံကျောက်စာတိမာ တွိရရေ။

အိန်းဂလိချ် အုပ်ချုပ်ရီးအရာဟိရို့၏ အဆိုအရ [[မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး]]စွာ ၈၇ တန်လီးပနာ ခေါင်းလောင်းနားအချင်းမာ ၁၆ ပေ ၃ လက်မဟိပြီး အမြင့်မာ ၁၂ ပေ ၆ လက်မဟိရေ။ ၁၈၃၉ ခုနှစ် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အောက်ကိုပြုတ်ကျခရာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်မာ သံတိုင်သံပေါင်တိနန့် ပြန်တင်ခရကြောင်း သိရရေ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းထက်ကြီးရေ ခေါင်းလောင်းဟိကေလေ့ အုတ်ခုံထက်မာ တည်ထားစွာဖြစ်ပြီးကေ အသံမြည်အောင်တီးခတ်လို့ မရပါ၊၊

ရခိုင်ရို့အတွက် ခေါင်းလောင်းကြီးငယ် [[သံစည်]]သံရို့မာ ကြည်နူးစရာဖြစ်တေ။ ကျေးရွာတိမာ မိုးထဖက် သံစည်သံကြားကေ ရွာဦးကျောင်းမှ မောင်သျှင်တိနန့် ကျောင်းသားများဆွမ်းခံထွက်လှာကတ်စွာကိုသိပနာ အိမ်ရှင်မရို့ ကြည်နူးဝမ်းသာခြင်း ဖြစ်ရရေ။ မွန်းတည့်သံစည်သံ ကြားရရေအခါ ကိုယ်ရို့လှုလိုက်ရေ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ရို့ကို ရဟန်းမြတ်ရို့ သုံးဆောင်ပြီးကြောင်းသိရလို့ ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ကတ်ရရေ။ ညည့်ဦးယံ သံစည်သံကြားရသူတိုင်း ဘုရားဝတ်ပြုပြီးကြောင်း သိကတ်ပြီး သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်ပြီးကေ အမျှဝီကတ်တေ။

လီညှင်းချေတိုက်ခတ်လို့ ရွာဦးဇာတီတော်မှ ဆည်းလည်းများ တချွင်ချွင်မြည်သံကို ကြားလိုက်ရသူတိုင်း ကိုယ့်မျက်မှောက်ဘဝမာ ဇာလောက်ပင် ပူလောင်မှု ဖြစ်နိန်ပတ်စီ ဘုရားသို့ အာရုံရောက်ပြီး တချက်ချေတာ ငြိမ်းချမ်းလားကတ်စွာရာ ဖြစ်တေ။ သံစည်၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်းသံရို့စွာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ရို့အတွက် အလွန်မှရာယာလှပါရေ။ ယင်းတွက်တာနန့် ပန်းတဉ်းပညာသျှင်တိကို ပန်းနန့် တင်စားခြင်းကာ အံ့ဩဖွယ်ရာမဟုတ်တော့ပါ။

ပန်းတဉ်းလုပ်ငန်းမာ ၂ ပိုင်းဟိရေ။ ပထမတမျိုးမာ ကြီးသွန်းလုပ်ငန်းဖြစ်တေ။ ကြီးနီ၊ သံအစဟိရေ သတ္တုတိနန့် ရောကြိုပြီး ပုံသွန်းခြင်းနန့် ခေါင်းလောင်း၊ ဘုရားသျှင် ရုပ်တုစသည်ရို့ကို သွန်းလုပ်ကတ်ရရေ။ ယင်းပိုင် သွန်းလုပ်ရာမှ ရလာရေ အကြမ်းထည်ကို အချောသတ်လုပ်ကိုင်ကတ်ရရေ။ ဒုတိယတမျိုးမာ ကြီးခတ်ခြင်းဖြစ်တေ။ ဒေနည်းမာ ကြီးနီကို အခတ်ခံနှိုင်ရေ အဆင့်ရောက်ယောင် သံ၊ အိမ်မိုးသွပ်ပြားအစဟိရေ အရာသတ္တုရို့နန့် ရောစပ်ရရေ။ ယင်းပိုင် ရောစပ်ရဟိရေ ကြီးကို အပူပီးလို့ လိုရေပိုင် ပုံစံရယောင် အခေါက်ခေါက် ထုကတ်ရရေ။ ယင်းပိုင်ထုစွာကို ခတ်ရေလို့ ခေါ်ရေ။ သံစည်၊ ဇွန်း၊ မောင်း၊ [[ဝလင်းခွက်]]၊ အိုး၊ ခွက် စသည်ရို့ကို ခတ်ယူမှရာ ရရေ။ မြန်မာတီးဝိုင်းမှ ကြီးဝိုင်းဟိ [[ကြီးနောင်]]များ၊ [[ကိုးလုံးမောင်း]]မှ မောင်းတိကို ဒေ နည်းနန့် ခတ်ရင်း ခတ်ရင်းဖြင့် အသံညှိယူရရေ။ &lt;ref&gt;ဦးသန်းဖေ(ဧည့်လမ်းညွှန်)&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}
[[ပန်းတဉ်း]]

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>b5ngtvz8ii7d4w3moydhphofln4g5bk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>18091</id>
      <parentid>18090</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T06:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>18091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8707" sha1="pos29w829bl3v01jxg7fz7lhiysoyrp" xml:space="preserve">[[File:Bell, Mingun, Myanmar.jpg|thumb|ပန်းတဉ်းပညာဖြင့် မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းကြီး]]
ပန်းတဉ်းစွာ ကြီးထည် ပုံစံအမျိုးမျိုး သွန်းလုပ်ရေ ပညာဖြစ်တေ။ ဗဒင်းဟု ဆိုကတ်ကေလေ့ ရီးရာမာ ပန်းတဉ်းဆိုပနာ ပန်းထည့်ပြီး တလေးတစား ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကတ်ရေ ရှေးမြန်မာ လက်မှုပညာတရပ်ဖြစ်တေ။ လူရို့စွာ အစဦးမာ ကျောက်လက်နက် ကိရိယာတိကို ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်ခကတ်ဟန် ဟိရေ။ ထိုခေတ်ကို [[ကျောက်ခေတ်]]ဟု သတ်မှတ်ကတ်ရေ။ [[ကြီးခေတ်]]၊ [[သံခေတ်]]ရောက်မှ ပန်းတဉ်းနန့် [[ပန်းဖဲ]]ပညာသျှင် လူတန်းစားတရပ် ပေါ်ခလီဖို့လို့ ယူဆရရေ။

အနောက်နိုင်ငံများမာ ကြီး၊ သံ အစဟိရေ သတ္တုပစ္စည်းတိကို တိုက်စစ်၊ ခံစစ်သုံး [[လက်နက်]]တိအဖြစ် ထုတ်လုပ်ခကတ်ကေလေ့ [[မြန်မာပြည်|မြန်မာ]]အပါအဝင် အရှိတိုင်းနိုင်ငံများမာ ဘာသာရီးနန့် သာသနိက ပစ္စည်းတိကို ပိုပြီးကေထုတ်လုပ်ခကတ်ဟန် ဟိရေဟု သုတေသီရို့က ဆိုကတ်ရေ။ 

ရှီးဟောင်း သုတေသနဌာနမှ တူးဖော်ရဟိရေ ပစ္စည်းတိမာ လက်ဝတ်ရတနာ၊ ဘာသာ သာသနာနန့် ဆိုင်ရေ ပစ္စည်း၊ အိုးခွက်၊ ငွီကြေး၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်း (ဆွဲလဲ)၊ နတ်ရုပ်အစဟိစွာရို့ သမိုင်းတလျှောက် [[ပုဂံခေတ်]]အထိ တွိရရေဟုဆိုရေ။ ပြည့်ရှင်မင်းရို့က ပန်းတဉ်းပညာသျှင်ရို့ကို သူကောင်းပြုရေ အထောက်အထားများ ပုဂံကျောက်စာတိမာ တွိရရေ။

အိန်းဂလိချ် အုပ်ချုပ်ရီးအရာဟိရို့၏ အဆိုအရ [[မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းတော်ကြီး]]စွာ ၈၇ တန်လီးပနာ ခေါင်းလောင်းနားအချင်းမာ ၁၆ ပေ ၃ လက်မဟိပြီး အမြင့်မာ ၁၂ ပေ ၆ လက်မဟိရေ။ ၁၈၃၉ ခုနှစ် ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အောက်ကိုပြုတ်ကျခရာ ၁၈၉၆ ခုနှစ်မာ သံတိုင်သံပေါင်တိနန့် ပြန်တင်ခရကြောင်း သိရရေ။ မင်းကွန်းခေါင်းလောင်းထက်ကြီးရေ ခေါင်းလောင်းဟိကေလေ့ အုတ်ခုံထက်မာ တည်ထားစွာဖြစ်ပြီးကေ အသံမြည်အောင်တီးခတ်လို့ မရပါ၊၊

ရခိုင်ရို့အတွက် ခေါင်းလောင်းကြီးငယ် [[သံစည်]]သံရို့မာ ကြည်နူးစရာဖြစ်တေ။ ကျေးရွာတိမာ မိုးထဖက် သံစည်သံကြားကေ ရွာဦးကျောင်းမှ မောင်သျှင်တိနန့် ကျောင်းသားများဆွမ်းခံထွက်လှာကတ်စွာကိုသိပနာ အိမ်ရှင်မရို့ ကြည်နူးဝမ်းသာခြင်း ဖြစ်ရရေ။ မွန်းတည့်သံစည်သံ ကြားရရေအခါ ကိုယ်ရို့လှုလိုက်ရေ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ရို့ကို ရဟန်းမြတ်ရို့ သုံးဆောင်ပြီးကြောင်းသိရလို့ ဝမ်းသာပီတိဖြစ်ကတ်ရရေ။ ညည့်ဦးယံ သံစည်သံကြားရသူတိုင်း ဘုရားဝတ်ပြုပြီးကြောင်း သိကတ်ပြီး သာဓုသုံးကြိမ် ခေါ်ပြီးကေ အမျှဝီကတ်တေ။

လီညှင်းချေတိုက်ခတ်လို့ ရွာဦးဇာတီတော်မှ ဆည်းလည်းများ တချွင်ချွင်မြည်သံကို ကြားလိုက်ရသူတိုင်း ကိုယ့်မျက်မှောက်ဘဝမာ ဇာလောက်ပင် ပူလောင်မှု ဖြစ်နိန်ပတ်စီ ဘုရားသို့ အာရုံရောက်ပြီး တချက်ချေတာ ငြိမ်းချမ်းလားကတ်စွာရာ ဖြစ်တေ။ သံစည်၊ ခေါင်းလောင်း၊ ဆည်းလည်းသံရို့စွာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ရို့အတွက် အလွန်မှရာယာလှပါရေ။ ယင်းတွက်တာနန့် ပန်းတဉ်းပညာသျှင်တိကို ပန်းနန့် တင်စားခြင်းကာ အံ့ဩဖွယ်ရာမဟုတ်တော့ပါ။

ပန်းတဉ်းလုပ်ငန်းမာ ၂ ပိုင်းဟိရေ။ ပထမတမျိုးမာ ကြီးသွန်းလုပ်ငန်းဖြစ်တေ။ ကြီးနီ၊ သံအစဟိရေ သတ္တုတိနန့် ရောကြိုပြီး ပုံသွန်းခြင်းနန့် ခေါင်းလောင်း၊ ဘုရားသျှင် ရုပ်တုစသည်ရို့ကို သွန်းလုပ်ကတ်ရရေ။ ယင်းပိုင် သွန်းလုပ်ရာမှ ရလာရေ အကြမ်းထည်ကို အချောသတ်လုပ်ကိုင်ကတ်ရရေ။ ဒုတိယတမျိုးမာ ကြီးခတ်ခြင်းဖြစ်တေ။ ဒေနည်းမာ ကြီးနီကို အခတ်ခံနှိုင်ရေ အဆင့်ရောက်ယောင် သံ၊ အိမ်မိုးသွပ်ပြားအစဟိရေ အရာသတ္တုရို့နန့် ရောစပ်ရရေ။ ယင်းပိုင် ရောစပ်ရဟိရေ ကြီးကို အပူပီးလို့ လိုရေပိုင် ပုံစံရယောင် အခေါက်ခေါက် ထုကတ်ရရေ။ ယင်းပိုင်ထုစွာကို ခတ်ရေလို့ ခေါ်ရေ။ သံစည်၊ ဇွန်း၊ မောင်း၊ [[လင်းခွက်]]၊ အိုး၊ ခွက် စသည်ရို့ကို ခတ်ယူမှရာ ရရေ။ မြန်မာတီးဝိုင်းမှ ကြီးဝိုင်းဟိ [[ကြီးနောင်]]များ၊ [[ကိုးလုံးမောင်း]]မှ မောင်းတိကို ဒေ နည်းနန့် ခတ်ရင်း ခတ်ရင်းဖြင့် အသံညှိယူရရေ။ &lt;ref&gt;ဦးသန်းဖေ(ဧည့်လမ်းညွှန်)&lt;/ref&gt;

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

{{ပန်းဆယ်မျိုး}}
[[ပန်းတဉ်း]]

[[Category:အနုပညာ]]
[[Category:ရခိုင် ယိုင်ကျေးမှု]]
[[Category:ပန်းဆယ်မျိုး]]
[[Category:ရခိုင့်အနုပညာ]]</text>
      <sha1>pos29w829bl3v01jxg7fz7lhiysoyrp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>