ဝီကီးပီးဒီးယား
rkiwiki
https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွီးနွီးချက်
အသုံးပြုလူ
အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်
ဝီကီးပီးဒီးယား
ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
သစ်သီးဝလံ
0
5294
19810
19809
2026-07-18T12:01:12Z
YaThaWinTha
42
19810
wikitext
text/x-wiki
[[Category:အစားအစာ]]
သစ်သီးဝလံ
သစ်သီးနန့်ဝလံစွာ မတူပါ၊၊ အပူပိုင်းဒေသထွက် သစ်သီးနန့် အအီးပိုင်းဒေသထွက် သစ်သီး၊ စီးပွားကုန်သွယ်ရီးမာ အရေးပါရေ လုပ်ငန်းတရပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံဧ့သစ်သီးဝလံတိ၊ သစ်သီးဝလံ တိုးတက်ထွက်ဟိရီး အစိုင်အလာတိ။
ဝေါဟာရ
သစ်သီးဝလံဆိုရေ ရခိုင်ဝေါဟာရမာ အသီးနှစ်မျိုးနှစ်စား ပါဝင်နီရေ။ သစ်သီးဟူဆိုရေ သရက်၊ ပိန္နဲ၊ လိမ္မော်၊ အစဟိရေအပင် ကြီးငယ်ရို့ကသီးရေ အသီးကို ယေဘုယျအနိန်နန့် ခေါ်ဝေါ်ကတ်လို့ စပျစ်သီး၊ ဖရဲသီးပိုင်ယှောင် အနွယ်က သီးရေ အသီးရို့ကို ဝလံဟု ခေါ်ကတ်တေ။ နန္ဒရာသီးကိုမူ အနွယ်ပင်မျိုးက သီးခြင်းမဟုတ်ဘဲ အပင်က သီးတွက်နန့် သစ်သီးအမျိုးအစားမာပင် ထည့်သွင်းရလီဖို့။
ရုက္ခဗေဒအရဆိုကေ သစ်သီးဝလံဆိုစွာမှာ အပင်ကြီးက သီးစွာဖြစ်စီ၊ အပင်ငယ်က သီးသည်ဖြစ်စီ၊ အစိနန့်တကွ အစိကိုဆောင်ကြဉ်းထားရေ အစိတ်အပိုင်းတခုလုံးစွာ သစ်သီးဖြစ်လီရေ။ သစ်သီးစွာ ဝတ်မှုန်ကူးယှက်ခြင်းမျိုးနန့် မျိုးတည်ဖို့ အောင်မြင်ရေ အစိလောင်းကြီးထွား ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဟု ဆိုရေ။ သန္ဓီအောင်မြင်သဖြင့် အစိအိမ်ဧ့ ပါးလွှာလို့ အစိမ်းရောင်ဟိရေ နံရံစွာ အသီးခွံအဖြစ်သို့ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလှာရေ။
အသီးခွံစွာ အသားတိစွာလေ့ ဟိရေ။ ပျိုင်းတွဲ တွဲနိန်ရေစွာလည်း ဟိရေ။ မာကျောကျောနိန်စွာလည်း ဟိလီရေ။ သစ်သီးတိကို အဓိကကတော့ခါ
အသားထူအသီးမျိုး၊ အစိခွံမာသီးမျိုး၊ ဂန်ဒူးသီးမျိုးဆိုပနာ သုံးမျိုး ပိုင်းခြာထားရေ။
အသားထူအသီးမျိုးမာ အစိကိုဖုံးအုပ်ထားရေ အသားသည်ထူလို့ အရည်လည်းရွှမ်းရေ။ ပန်းသီး၊ လိမ်မ္မော်သီး၊ နွားစားသရက်ရို့စွာ ထိုအမျိုးအစားမာ ပါဝင်ရေ။ ဒေစိခွံမာ သီးမျိုးမာ အပြင်ဘက်ဟိ အသားစွာထူလို့ အရည်ရွှမ်းတတ်ကေလေ့ မက်မုံသီး၊ ဘင်္ဂလားဆီးသီး၊ ချယ်ရီသီး၊ ရို့ပိုင် အစိကို အခွံမာတထပ် ဖုံးပနာနီတတ်ရေ။ ဂန်ဒူးသီးဆိုလိုစွာကား အစိဆန်စားရရေ အသီးသီးမျိုးနန့် အသီးတောက်မျိုးရို့ ပါဝင်ရေ။
ရုက္ခဗေဒအရ သစ်သီးစစ်နန့် သစ်သီးတုဆိုပနာ ခွဲခြားပြန်ရေ။ သစ်သီး စစ်သား အစိနံရံကြီးထွား ဖြစ်ပေါ်ရေ အသီးမျိုးဖြစ်တေ။ သစ်သီးစစ်မာ ပဲသီးတောင့်ပိုင် ကွဲအက်ထွက်ရေ အသီးမျိုး နန့် ချယ်ရီ၊ ဗာဒမ်ရို့ ပိုင် အစိခွံမာသီးအစဟိရေ အစိခွဲကွဲမထွက်ရေ အသီးမျိုးဆိုပနာ နှစ်မျိုးနှစ်စား ဟိပြန်ရေ။ သစ်သီးတုဟူစွာကား ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီးရို့ပိုင် ပွင့်ရင်းခံကြီးထွားလို့ အသားထူထဲပနာ ဖြစ်ပေါ်လှာသော အသီးမျိုးဖြစ်တေ။ စတြောဗဲရီသီးစွာလေ့ သစ်သီးတု တမျိုးဖြစ်လီရေ။
လူတိစွာ စားရရေသစ်သီးတိကိုရာ အသိများကတ်တေ။ ယဒါလေ့ မစားရရေ သစ်သီးတိလေ့ အများအပြား ဟိလီရေ။ စားရရေ သစ်သီးအမျိုးနာမည် ရာထောင်မက ဟိရေအနက် အသားစားရရေ သစ်သီးမျိုးလည်း ဟိပြီးကေ အဆန်ကိုရာ စားရရေသစ်သီးမျိုးလည်း ဟိရေ။ သစ်သီးနန့် ဟင်းသီးခြားနားချက်မာ သစ်သီးဝလံရို့ကို မချက်မပြုတ်ဘဲ မူလအတိုင် းစားသုံးနှိုင်ကတ်ရေ။
သစ်သီးဝလံရို့စွာ အနံ့အရသာနန့် သဘာဝအလျောက် ပြည့်စုံကတ်တွက်နန့် သစ်သီးဝလံကို မကြိုက်မကြိုက်သူ အများအပြားဟိရေ။ သစ်သီးဝလံရို့မာ အဓိကပါဟိရေအရာတိကား သကြားနန့် ရီ ဖြစ်တေ။ ယင်းအပြင် အက်ဆစ်နန့် ဗီတာမင်တိပါဟိရာ သစ်သီးဝလံတိကို စားသောက်ပီးခြင်းနန့် ကျမ်းမာရီးနန့် ညီညွတ်နိုင်စီတွက်နန့် သစ်သီးဝလံတိစွာ လူရို့အတွက် အရေးပါရေ အာဟာရတမျိုးပင် ဖြစ်လီရေ။ သစ်သီး စိမ်းစိမ်းလတ်လတ်တိမာ ရီဓာတ် ၇၅ က ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ပါဟိတတ်တွက်နန့် အာဟာရဖြစ်စီရေ အထည်ဒြဗ် အများအပြားမပါဟိပါ၊၊ ယင်းအတွက်နန့် ကိုယ်ခန္ဓာတည်ဆောက်ပီးရေ ပရိုတင်း အနည်းအကျိုင်းလှောက်ရာ ပီးနှိုင်ရေ။ အဆီဆိုပနာကားမပါဟိပါ၊၊ သစ်သီးမှည့်တိစွာ အစာကြေလွယ်ရေ။ ယကေလေ့ အခွံနန့် အစိတိကိုမူ စွန့်ပစ်သင့်လီရေ။ သစ်သီးဝလံတိက ရဟိနှိုင်ရေ အာဟာရဓာတ်တိကား ဗီတာမင်တိ၊ သတ္တုဓာတ်တိနန့် အက်ဆစ်ရို့ဖြစ်ကတ်လီရေ။ ယင်းရို့စွာ လူရို့ ကျမ္မာသန်စွမ်း'အသက်ရှည်ရီးအတွက် ထိန်းပီးကတ်လီရေ။
သစ်သီးတိမာ အများဆုံး ပါဟိတတ်ရေ ဗီတာမင်စီစွာ အရင်လားသွားဖုံးတိကို ကြံ့ခိုင်စီပနာ ကိုယ်ခန္ဓာကို သွက်လက်ပေါ့ပါးစီရေ။ ဂန်ဒူးသီးမျိုးမာ ပါဝင်ရေ တချို့ သစ်သီးတိမာ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားခြင်း၊ မျက်စိ ကြက်မျက်သင့်ခြင်းရို့က တွန်းလှန်ကာကွယ်နှိုင်ရေ ဗီတာမင်အေ ပါဟိရေ။ တချို့သစ်သီးမျိုးမာ အာရုံကြောရို့ကို ထိမ်းပီးရေ ဗီတာမင် ဘီ ၁၊ ကိုယ်ခန္ဓာဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဖြစ်စီသော ဗီတာမင် ဘီ ၂၊ ရို့ ပါဝင်ရေ။ သစ်သီးဟူသမျှစွာ ကယ်လစီယမ်၊ ဖွစဖောရပ်၊ သံဓာတ်ရို့ ပါဝင်ရာသွီးစင်ကြယ်ကောင်းမွန်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြံ့ခိုင်ခြင်းရို့ကို အားပီးရေ။ သစ်သီးတိမာ ပါဝင်ရေ အရည်နန့် အဖတ်တိစွာ ကိုယ်ခန္ဓာမာဟိ အဆိပ်တိ၊ အညစ်အကြီးများ စွန့်ထုတ်ပစ်ရာမာ များစွာ အကူအညီပီးလီရေ။
အာဟာရဖြစ်စီရေ သစ်သီးဝလံတိကို လေးမျိုးခွဲခြားနှိုင်ရေ။ ယင်းရို့မာ
(၁) ပန်းသီး၊ သစ်တော်၊ နှပျိုးအစဟိရေ ပဘိယိုပါလို့ အားဖြစ်စီပြီးကေ ဝမ်းသက်စီတတ်ရေ အသီးမျိုး၊ (၂) စပျစ်သီး၊ ရက်စဗဲရီ
စရေ သတ္တုဓာတ်ကြွယ်ဝလို့ ကျောက်ကပ်နန့်အာရုံနာဗ်ကြောတိကို အားပီးရေ ဗဲရီဟုခေါ်သောစိများ၊ ခွံပျော့သီးမျိုး၊
(၃) လိမ်မော်၊ ရှောက်စရေ အယ်လကလိုင်ဓာတ်ပါလို့ အစာကြေလွယ်သော အသီးမျိုးနန့် (၄) စွံပလွန်၊ ဆီးသီးရို့ကဲ့သို့ အလွန်ခွန်အားဖြစ်စီပြီးကေ ဓာတ်မှန်စီရေအသီးမျိုးရို့
ဖြစ်ကတ်လီရေ။
သစ်သီးဝလံရို့စွာ စားသုံးသူရို့အား အာဟာရဖြစ်စီလို့ ကျမ်းမာရီးနန့် ညီညွတ်စီကာ ရောဂါရို့ကို တွန်းလှန်နိုင်စွမ်း ပီးရေပြင် အစိတိကို ပြန့်ပွားစီခြင်းနန့် အပင်မျိုးပျံ့နှံ့မှုကို လည်းဆောင်ရွက်ရေ။ အသီးက အစိတိစွာ လီထခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ ရီကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ တိရစ္ဆာန်တိကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ လူရို့ကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ အသီးပေါက်ကွဲပနာ မျိုးပျံ့နှံ့ကတ် လီရေ။
အင်သီး၊ သစ်စီးသီးရို့စွာ လီအဟုန်စီးပနာ ပါလားနိုင်ဖို့ အတောင်ပိုင် အစိတ်အပိုင်းတိ ပါဟိရေ။ အင်သီးမာ အတောင်အရှည်နှစ်ခုပါလို့ သစ်စီးသီးမာ ရိုးတံနန့် ဆက်ပနာ အတောင်ငါးခုပါရေ။ လီတိုက်ခတ်လို့ ယင့်အသီးတိကြွီရေအခါ မြီထက်သို့ ဗြုန်းခနဲ မကျဘဲ လီအဟုန်နန့် အင်တန်ဝီးဝီးသို့ ရွင့်ပါလားကတ်တေ။ ပိတောက်သီးမာ အမြှေးပါးပိုင်ယှောင် ဖီးအသားစွာ ဝိုက်ပနာ တည်ဟိလို့ ကြောင်လျှာစိနန့် ဒန့်သလွန်စိရို့မာ စက္ကူပိုင်ပါးလွှာရေ အတောင်တိ ဟိတွက်နန့် လီထရာသို့ ရွင့်ပါနှိုင်ကတ်ရေ။ တချို့အသီးတိမာမူလီတိုက်ရာသို့ ရွင့်ပါနှိုင်ရေ အမွီးတိဟိ လီရေ။
ရီစပ်မာ ပေါက်ရောက်ရေ အပင်တိ၊ သို့မဟုတ် ရီမာ ပေါက်ရောက်ရေ အပင်တိက အသီးတိစွာ ရီထက်မာ ပေါလောမျိုးပါလားကတ်တေ။ ယင်းပိုင်နန့် အပူပိုင်းဇုန် ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်မာ အုန်းပင်တိ ပေါက်ရောက်ကတ်လီရေ။
တချို့အသီးတိ၏ အစိတိစွာ တိရစ္ဆာန်ရို့၏ ကိုယ်မာတွယ်ကပ်လို့ပါနှိုင်ရေ ချိတ်ပိုင် စူးကောင် အချွန်လည်းကောင်း၊ အစီးတိ ဖြစ်ဖြစ်ပါဟိရေ။ စုတ်ဖွားသီးနန့် သမင်မွီးသီးရို့စွာ ယင်းပိုင်အနိန်နန့် မျိုးစိတိ ပျံ့နှံ့ကတ်တေ။ ရှဉ့်၊ ကြွက်၊ လင်လုပ်အစဟိရေအကောင်တိစွာ အသီးနန့် အစိကို စုဆောင်းလှောင်ထားကြသဖြင့်လည်း မျိုးစိပျံ့နှံ့ရရေ။ မြီစီး၊ ကျုတ်နစ်များထက်တို့ ကျရောက်သောအစိချေတိ စွာ ကျီးငှက်တိ၏ ခြီထောက်တိမာ ကပ်ပါလားလို့ နီရာ အဝှမ်းသို့ မျိုးစိတိ ရောက်ဟိရလီရေ။ လူရို့စွာလေ့ သစ်သီးဝလံတိကို တနီရာက တစ်နီရာသို့ သယ်ဆောင် စားသုံးကတ်ခြင်းနန့် မျိုးစိများပြန့်ပွားကတ်လီရေ။
တချို့အသီးတိစွာ ခြောက်လာရေအခါ အသီးခွံကွဲပနာ အထဲက အစိတိ အဝီးကိုစဉ်ထွက် ကတ်တေ။ သစ်ကတိုးသီးစွာ ယင်းပိုင်သော အသီးမျိုးဖြစ်တေ။ စဉ်ထွက်ရေ အစိတိစွာ အဝီးကိုရောက်ဟိရာ မျိုးပျံ့နှံ့လီရေ။
ရှိးရှိးက လူရို့စွာ သစ်သီးဝလံ တိကို တလိတမန် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေဆိုပနာ မဟိခပါ၊၊ အလိကျပေါက်အပင်တိက ရာသီအလိုက်သီးသော အသီးတိကိုရာ ခူးဆွတ်စားသုံး ခကတ်တေ။ နောင်အခါမှရာ ပြည်သူသုံး လောက်ငှရုံမျှ စိုက်ပျိုးလာကရာက သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးကို တစတစတိုးတက် ချဲ့ထွင်လှာကတ်တွက်နန့် လုပ်ငန်းကြီးတရပ်ဖြစ်လာလီရေ။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မာ ရီမြီနန့် ရာသီဥတုကို လိုက်လို့ သစ်သီးဝလံရို့ကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ တိုင်းပြည်တိ ပေါ်ပေါက်များပြားလာရေ။ သစ်သီးဝလံ စိုက်ပျိုးရီးစွာ လုပ်ငန်းကြီးတရပ်ဖြစ်လာစွာနန့်အညီ သစ်သီးခြံ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သူရို့စွာ ကမ္ဘာဦးက ဟိခရေ သစ်သီးမျိုးရို့နန့်သာ မတင်းတိမ်မရောင့်ရဲကတ်ဘဲ မျိုးစပ်စိုက်ပျိးခြင်းရို့ကို လည်းပြုခကတ်တေ။ ယင်းပိုင် မျိုးစပ်ယူခြင်း၊ အခွံပါးရေ အသီး၊ စူးမပါရေ အသီး၊ အစိနည်းရေ အသီး၊ အဆင်း ပိုလှရေ အသီး၊ ပိုပြီးကေထွားကြိုင်းရေ အသီးတိဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်ခလို့ သစ်သီးအမျိုးနာမည်တိ ပိုပြီးကေများ ပြားပါလတ်တေ။ ယကေလေ့ အထူးဂရုထူလို့ ပြုစုစိုက်ပျိုးရေ မျိုးပင်တိနန့်မျိုးသန့်ထားရေ အပင်တိစွာပင် အစိစိုက်ခြင်းနန့် မျိုးပွားယူရေအခါ မူလအရိုင်းပင်ဧ့ ဇာတိလက္ခဏာတိ ပြန်ပနာ ပေါ်လှာတတ်ရေ။ ယင်းခါ ယင်းပိုင်အပင်တိ ပြန်ရိုင်းမလားစီဖို့ တီထွင်ကြံဆခရေ အကိုင်းဆက် စိုက်ပျိုးခြင်းနန့် ယင့်အခက်အခဲကို အောင်မြင်နှိုင်ကြောင်း တွိကတ်ရလီရေ။
ရှိးက သစ်သီးတိကို ယင်းရို့ထွက်ဟိရေ ဒေသမာရာ စိမ်းစိမ်းလတ်လတ် စားသုံးကတ်ရရေ။ ဂုချိန်ခါမာ ကကောင်းမြန်ဆန်ရေ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးစံနစ်နန့် အအီးခန်းတိနန့် တာရှည် လတ်ဆတ်နီအောင် ထားနှိုင်ရေ စံနစ်တိ ပေါ်ပေါက်လာရေ ကျေးဇုကြောင့် သစ်သီးမျိုးစုံကို ကမ္ဘာအနှံ့ လတ်ဆတ်စွာ စားသုံးနှိုင်ကတ်အောင် တင်ပို့ကတ်တေ။ ယင်းအပြင် ရာသီမရွီး၊ အချိန်မရွီး ရနှိုင်ရေ စည်သွတ်သစ်သီး၊ သစ်သီးခြောက် ၊ သစ်သီးဝလံက ပြုလုပ်ရေ အဖျော်ယမကာတိကိုလည်း ပိုပြီးကေ ပိုပြီးကေ သုံးစွဲလှာကတ်လီရေ။ ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဇုန်ဒေသကလည်းကောင်း၊ မြီမြင့်ပိုင်းဒေသကလည်းကောင်း သစ်သီးများထွက်ဟိရာ အပူပိုင်းဒေသထွက် ကျော်ကြားပနာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရီးမာ အရေးပါရေ သစ်သီးတိကို အစီအစိုင်အလိုက် ဖော်ပြရကေ နှပျိုး၊ အုန်း၊ သရက်နန့် နာနတ်ရို့ဖြစ်တေ။ ယင်းရို့နောက် ဒုတိယတန်းစား အရေးပါရေ သစ်သီးတိမာ ကိုကိုး၊ သင်္ဘော၊ ဂေါ်ရင်၊ သီဟိုဠ်သရက် အစဟိစွာရို့ဖြစ်တေ။
သစ်သီးဝလံလောကမာ ပိုပြီးကေ ထင်ရှားကျော်ကြားရေ အသီးတိမာ မြီမြင့်ပိုင်းထွက်သစ်သီးများ ဖြစ်ကတ်လို့ ယင်းရို့မာ စပျစ်သီး၊ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီး၊ မက်မုန်သီး၊ တည်သီး၊ အဟောင်းသီး၊ စွံပလွန်သီး၊လိမ်မ္မော်၊ စတော်ဘေရီ၊ ရှောက်၊ သံပရာအစဟိစွာရို့ဖြစ်ကတ်လီရေ။
သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်ပြန့်ရေ တိုင်းပြည်တိ မာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစွာ ထိပ်ဆုံးဖြစ်တေ။ ရာသီဥတု ရီမြီအနိန်အထား အမျိုးမျိုးဟိတွက်နန့် ကာလဒေသအလိုက် သစ်သီးဝလံ အမျိုးမျိုးကို မြီယာဧကပေါင်း ကဋီကုဋာနန့် ချီလို့ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ သမပိုင်းထွက်သစ်သီးတိသာမက အပူပိုင်းဇုန်သစ်သီးတိကိုပါ နည်းအမျိုးမျိုးနန့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်ရာ ဖြစ်မြောက်အောင်မြင်ပနာဟိရေ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစွာ သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်းအကြားမာ တည်ဟိတွက်နန့် နိုင်ငံအတွင်းမာလည်း မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်တိ အမြောက်အများဟိပြီကေ မီးရထား၊မော်တော်ကားလမ်းကောင်းတိ နန့် ပြည့်စုံပနာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးလွယ်ကူခြင်း၊ အအီးခန်းတိထားနိုင်တွက်တာနန့် အချိန်ရာသီမရွီး သစ်သီးဝလံအမျိုးမျိုးကို ရနိုင်ခြင်းရို့ကြောင့် သစ်သီးဝလံလုပ်ငန်းမာ အမေရိကန်နိုင်ငံစွာ ရှိ့ပြေးဂေါင်းဆောင် ဖြစ်ခလီရေ။ တချို့တိုင်းပြည်တိမာ ခြောက်သွိ့ရေ ဒေသတိမာပင် ရီသွယ်စံနစ်နန့် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးကို လုပ်ကိုင်ကတ်ရရေ။ ကနေဒါနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အာဂျင်တီးနားနန့် ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံရို့မာ ယင့်စံနစ်နန့် စိုက်ပျိုးရရေ သစ်သီခြံကြီးတိ ဟိလီရေ။
ကမ္ဘာမာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ သစ်သီးဝလံရို့မာ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီး၊ လိမ္မော်၊ ကျွဲကော၊ ရှောက် ၊ နှပျိုး၊ စပျစ်သီးရို့ဖြစ်တေ။ ပန်းသီးစိုက်ပျိုးရေ တိုင်းပြည်တိကို အသီးထွက် အနည်းအများ အစီအစိုင်အလိုက် ဖော်ပြရကေ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျာမနီ၊ ဆိုဗီယက် ရုရှား၊ ပြင်သစ်၊ ဂရိ၊ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါနန့် ဩစတြေးလီးယား ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။
သစ်တော်သီးစိုက်ပျိုးရီး ကြီးကျယ်ရေ တိုင်းပြည်တိကား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဆိုဗီယက်ရုရှာ၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျပန်၊ အာဂျင်တီးနား၊ ဩစတြေးလီးယား၊ ဂရိဗြိတိန်နန့် တောင်အာဖရိကရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။ လိမ္မော်၊ ရှောက်၊ ကျွဲကောရို့စွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်၊ စပိန်၊ ဗရာဇီး ၊ကျွဲကောရို့မာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်၊ စပိန်၊ ဗရာဇီး၊အီတလီ၊ ပါလက်စတိုင်၊ တောင်အာဖရိက၊ ဩစတြေးလီးယားနန့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတိက မကန်မကန်ထွက်ဟိရေ။ စားပွဲတင် စပျစ်သီးတိကို မကန်မကန်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေ တိုင်းပြည်တိမာ ဗူလဂေးရီးယား၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အီတလီ၊ ဟန်ဂေရီ၊ နယ်သာလန်၊ တောင်အာဖရိက၊ ဗဲလဂျီယမ်၊ အယ်လဂျီးရီးယားနန့် အာဂျင်တီးနားရို့ဖြစ်တေ။ စပျစ်သီးဝိုင်အရက်တိကို ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ စပိန်၊အယ်လဂျီးရီးယား၊ ပေါ်တူဂီ၊ တောင်အာဖရိကနန့် ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံရို့မှ ထုတ်လုပ်လီရေ။
စပျစ်သီးခြောက်၊ ဆီးသီးခြောက်အစဟိစွာရို့စွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ဂရိ၊ ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံရို့၏ အရေးပါရေ ထွက်ကုန်တိ ဖြစ်ပနာ တူရကီနိုင်ငံကလည်း အသင့်အတင့်ထွက်လီရေ။ အပူပိုင်းဇုန် သစ်သီးတိအနက် အရီးအပါဆုံးသော နပျိုးသီးကို ဟာဝိုင်ရီကျွန်းစု၊ အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ မက္ကဗားကို၊ ကျူးဗား၊ကနိန်ရီကျွန်းစု၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အက်ကွာဒေါ၊ ဗရာဇီး နိုင်ငံရို့မာအကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ရေ။ အုန်းသီးကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေ ဒေသတိမာ မလ္လာယုမော်မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုနန့် ပိုလီနီရှားရို့ဖြစ်ပနာ အမေရိကတိုက်အပူပိုင်းဇုန် ဒေသတိကလည်း အမြောက်အများထွက်ရေ။
နွားစားသရက်သည်အပူပိုင်းဒေသတိမာ အမြောက်အများထွက်ဟိကေလေ့ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရန် ကြီးကြီးကျကျယ် စိုက်ပျိုးသောနိုင်ငံမာ အိန္ဒိယတနိုင်ငံတည်းရာ ဟိလီရေ။ နန္ဒရာသီးကိုလေ့ အပူပိုင်းဒေသတိမာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နှိုင်ရေ။ ယကေလေ့ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မာ စည်သွတ်နာနတ်တိကိုအသုံးများလို့ ထိုလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်သောတိုင်းပြည်တိမာ ဟာဝိုင်းရီကျွန်းစု၊ မလ္လာယုမော်နန့် ကွင်းစလန်ပြည်နယ် (ဩစတြေးလီးယား) ရို့ဖြစ်ကတ်လီရေ။
သစ်သီးဝလံတိကိုစိုက်ပျိုးရာမာ စိုက်ပျိုးဖို့ အပင်နန့် သင့်လျော်သော ရီ၊ မြီ ၊ ရာသီဥတုဟိဖို့ဒေသကို ပထမဆုံး ရွီးချယ်ရရေ။ စိုက်ပျိုးဖို့ဒေသမာ မြီဩဇာကောင်းမွန်လို့ ရီမဝပ်ဖို့ နီရာမျိုးကို ရွီးချယ်ရဖို့။ သစ်သီးခြံ စတင်ပနာမပျိုးမီ တနှစ်၊ နှစ်နှစ်ခန့်က ကြိုတင်ပနာ စိုက်ပျိုးခင်းတိမာ အပင်များပျိုးယူရရေ။ ယပြီးနောက်မှ စိုက်ပျိုးခင်းတိသို့ ပြောင်းရွိပြီးကေ တပင်နန့် တပင် သင့်တော်ပိုင်ခွာလို့ စိုက်ပျိုးကတ်ရရေ။ ခြံမြီကို မြီဩဇာ ထက်သန်အောင်ပြုလုပ်ရာမာ တချို့ဒေသတိမာ ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ်၊ ဝက်တိကို ခြံမြီနီရာတိမာ ကျောင်းပီးပြီးကေ ယင်းရို့စွန့်ပစ်ရေ အညစ်အကြီးတိကို မြီဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုကတ်လီရေ။
သစ်သီးပင်စိုက်ပျိုးရေ နီရာတိုင်းမာ အဖျက်ပိုးတိနန့် မှိုရောဂါတိ ကျတတ်လီရာ ယင်းရို့ကို ဆိုင်ရေစိုက်ပျိုးရီးပါရဂူတိ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ သင့်တော်ရာဆီးရည်နန့် ဆီးမှုန့်တိနန့် ပက်ဖျန်းပီးရရေ။ နိုင်ငံကြီးတိဟိ သစ်သီးခြံကြီးတိမာ သစ်သီးစိုက်ပျိုးသူရို့စွာ ကိုယ်ရို့ခြံက ပထမတန်းစား အသီးထွက်ဟိနိုင်ဖို့ ကြိုးစားကတ်လို့ အဖျက်ပိုးနန့် ရောဂါတိကိုကြိုးစားတိုက်ဖျက် တွန်းလှန်ကတ်တေ။ ဆီးတိ ပက်ဖျန်းရာမာ ဘူးသီးပိုးရရေ ဆီးဖျန်းကိရိယာ၊ လက်လှည့်ဆီးဖျန်းစက်၊ သို့မဟုတ် ဆီးဖျန်းအင်ဂျင်စက်နန့် အပင်တိကို ဆီးဖျန်းပီးရရေ။ ခေတ်မှီရေ သစ်သီးခြံကြီးတိမာတော့ခါ ဆီးပက်ဖျန်းဖို့အတွက် လီယာဉ်ပျံတိကိုပင် အသုံးပြုကတ်လီရေ။
သစ်သီးကောင်းရဟိရီးအတွက် အပင်တိကို ဆီးပက်ဖျန်းပီးရ ယင့်နည်းတူ ဂရုတစိုက်ဆောင်ရွက်ပီးရရေ အလုပ်တခုမာ အပင်မှ အကိုင်းအလက်တိကို ချိုင်ပီးရခြင်းဖြစ်တေ။ စံနစ်တကျ ချိုင်ပီးခြင်းစွာ အပင်တိကို အားသစ်တက်လာစီရေ။ ညပ်နိန်ရေ အကိုင်းအခက်တိကြောင့် အသီး နန့် တကွ အရာအစိတ်အပိုင်းတိစွာ လောင်းအရိပ်ကျနီရာမှ အလင်းရောင်ကို ရဟိနှိုင်လာ ကတ်တေ။ ဆွီးနိန်ရေ အကိုင်းတိ ကို ခုတ်ထွင်ပေးကေစိမ်းလန်းနိန်ရေ အရာအကိုင်းတိကို အဆွီးလာခြင်းမှ ကာကွယ်ပီးရာရောက်ရေပြင် အပင်ကို အန္တရာယ်ပြုရေ ပိုးမွှားရို့၏ အသိုက်အအုံကိုလေ့ တပြိုင်တည်း ဖျက်ဆီးပီးပိုင်ဖြစ်တေ။ စွန့်ပယ်ထားရေ အပင်တိကိုပင် စံနစ်တကျချိုင်ပီးပြီးကေ ကောင်းစွာပြုစုပီးပါက အသီးတိ ထပ်မံပနာ သီးလာနိုင်လီရေ။ အီးသောဒေသတိမာ သစ်သီးတိ၏ဆိုးရွားရေ အန္တရာယ်တခုမာ ဆီးနှင်းပင်ဖြစ်တေ။ ထိုဒေသတိမာ ဆီးနှင်းကျရောက်ရေအကြောင်းကို လေဒီအိုမှ သတင်းကျေညာလိုက်ကေ ဟင်းခင်းမှူးရို့စွာ ကိုယ်ရို့ အဖိုးတန်အပင်တိ မပျက်မစီးရယောင် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတိကို ပြုလုပ်ကတ်ရရေ။ တချို့ သောသစ်သီးခြံကြီးတိမာ ပိုက်လုံးတိကို မြီအောက်မာမြုပ်လို့ အအီးဓာတ်လွန်ကဲရေ အချိန်မာ ရပူတိ လွှတ်ပီးကတ်ရရေ။ တချို့ခြံတိမာတော့ခါ ဆီနန့်ဖြစ်စီ၊ ကျောက်မီးသွီးနန့်ဖြစ်စီ မီးဖိုပီးကတ်ရရေ။ အပူတိုက်ပီးရရေအလုပ်ရေ အလွန်စရိတ်ကြီးကေလေ ရေရှည်အတွက်ကြည့်ကေ တွက်သားကိုက်ကြောင်း၊ အပူတိုက်မပီးရေ ခြံတိထက် အမြတ်အစွန်းပိုကြောင်း တွိရလီရေ။
သစ်သီးတိကို အချိန်မီဆွတ်ခူးခြင်း၊ စံနစ်တကျ ကိုင်တွယ်ခြင်း ရို့ကို ဆောင်ရွက်နှိုင်ပါမ ယင်းရို့၏ နှစ်လိုဖွယ်အရသာကို အပြည့်အဝခံစားနှိုင်ကတ်ရရေ။ ဝီးလံသောအရပ်သို့ တင်ပို့ရဖို့ သစ်သီးတိကို မှည့်စပြုချိန်မာ ဆွတ်ခူးကတ်ရလို့ ယင်းချိန်မာ စကေ မာနိန်သိမ့်ပါ့စီ ဈီးသို့အရောက်မာ ရောင်းပန်းလှလှနန့် စားသုံးဖို့ အဆင်သင့် အခြီအနီဖြစ်လားရေ။ ဆွတ်ခူးစဉ် စိမ်းလွန်းကေလည်း အရသာညံ့ဖျင်းတတ်လို့ မှည့်မှ ခူးပြန်ကေလေ့ အမှည့်လွန်ကာ ပုပ်သိုးလားနှိုင်ရေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် သစ်သီးလုပ်ငန်းကြီးကျယ်သော နိုင်ငံကြီးတိမာ အသီးဆွတ်ရန်သင့် မသင့် စမ်းသပ်သော ကိရိယာကို အသုံးပြုကတ်တေ။ အသီးဆွတ်စဉ် အကိုင်အတွယ် ကြမ်းက သစ်သီးပွန်းပြီး ပုပ်လားနှိုင်တွက်နန့် အကိုင်အတွယ် သတိထားရရေ။ ခေတ်မီ သစ်သီးခြံကြီးတိမာတော့ခါ သီးသန့်တံချုတံတိကို အသုံးပြုကတ်လို့ သစ်သီးကိုင်တွယ်သူတိစွာ လက်အိတ် စွတ်ထား ကတ်ရလီရေ။
သစ်သီးတိကို အကောင်းအညံ့ဆိုပနာ အမျိုးအစား ခွဲခြားထုတ်ရာမာလည်း ခေတ်မီစံနစ်တိ အသုံးပြုကာ ကကောင်းတိုးတက်လာရေ။ သစ်သီးလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်သောတိုင်းပြည်ကြီးတိမာ သစ်သီးအမျိုးအစား ခွဲခြားရီး ဥပဒေတိကိုပင် ပြဋ္ဌာန်းထားလီရေ။ သစ်သီးတိကို ထုပ်ပိုးတင်ပို့ ရာမာလည်း အယင်ကထက် ဂရုတစိုက် ဆောင်ရွက်ကတ်ရရေ။ သစ်သီးတိကို မခူးခင် အပင်ထက်မာ ဟိစဉ်က ပိုးသတ်ဆီးတိ ပက်ဖျန်းထားတွက်နန့် သစ်သီးတိကို ထုပ်ပိုးခြင်းမပြုခင် သစ်သီးတိကို ဆီးကြောပစ်ရသိမ့်ရေ။ နိုင်ငံခြားသို့တင်ပို့ရေအခါ သစ်သီးတိကို သင်္ဘောဟိ အအီးခန်းတိမာ ထည့်လို့ ပို့ဆောင်ကတ် ရရေ။ သစ်သီးလုပ်ငန်းကြီးကျယ်ရေ တချို့တိုင်းပြည်ကြီးတိမာတော့ခါ သစ်သီးတင် အထူးသင်္ဘောကြီးတိကိုပင် အသုံးပြုကတ်လီရေ။
၁၉၃၃ ခုနှစ် အသီးအနှံထွက်အစီအစာခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံမာ သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရေ ဧကပေါင်း ၄၄ဝဝဝဝ ဟိရေဟု သိဟိရလီရေ။ ယင့်ထဲက ၉၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း မိုးများရေ ဒေသတိမာ ဟိကတ်လို့ သစ်သီးအထွက်များဆုံးဒေသစွာ တနင်္သာရီတိုင်းဖြစ်လီရေ။
တနင်္သာရီတိုင်းမာ သစ်သီးအပင်ကကောင်းအမျိုးစုံစွာ ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းနှိုင်ရေ ရီ၊ မြီ နန့် ရာသီဥတု ဟိလီရေ။ ထိုဒေသမှ အဓိကထွက်ရေ သစ်သီးတိမာ သရက်၊ မင်းကွတ်၊ ဒူးရင်း၊ မရမ်း၊ မာလကာ၊ မော်လမြိုင်ကြက်မောက်၊ နှပျိုး၊ သီဟိုဠ်သရက်၊ နာနတ်၊ ပိန္နဲ၊ သံပရာ၊ ကျွဲကော၊ ဥသျှစ်ရို့ဖြစ်ကတ်လို့ ပေါင်သီး၊ သကြားသီး၊လိမ္မော်၊တောကြက်မောက်၊ ဒူးရင်းဩဇာ ရို့လေ့ အသင့်အတင့် ထွက်ဟိလီရေ။
ဧရာဝတီနန့် ပဲခူးတိုင်းရို့မာ တနင်္သာရီတိုင်းလောက် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးခြင်းဖြစ်ထွန်းလိ မဟိချေ။ ယင်းဒေသရို့မှ အဓိကထွက်ရေ သစ်သီးတိမာ သရက်၊ မရန်း၊ နှပျိုး၊ ပိန္နဲ၊ ရှောက်၊ သံပရာရို့ဖြစ်ကတ်လို့ မြောင်းမြနန့် ပုသိမ်ခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိမာ သီဟိုဠ်သရက်ပင်တိကို တွိရရေ။ မိုးနည်းရေ ပြည်နန့် သာယာဝတီခရိုင်တိက ဩဇာသီးနန့် လိမ်မ္မော်သီးရို့ထွက်လီရေ။ ရခိုင်တိုင်းစွာ တနင်္သာရီတိုင်းနည်းတူ မိုးရီချိန် ဟိပြီးကေ သရက်၊ မရမ်း၊ နှပျိုး၊ ပိန္နဲ၊ ရှောက်၊ သံပရာရို့ အမြောက်အများ ထွက်ရေ။ တောကြက်မောက်နန့် သီဟိုဠ် သရက်ပင်ရို့ကိုလည်း ရံဖန်ရံခါ တွိရ ရေ။ ယကေလေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး အခက်အခဲတိကြောင့် ပြည်မသို့ တင်ပို့ခြင်း အလွန်တရာနည်းပါးလီရေ။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံမာ မိုးအလွန်ပါးတွက်နန့် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီး မဖြစ်ထွန်းလှပါ။ ယကေလေ့ မြီဩဇာကောင်းပနာ ရီသွင်းစိုက်ပျိုးနှိုင်ရေ မန္တလေး၊ ကျောက်ဆည်၊ သရက်မြို့နန့် မုံရွာခရိုင်တိမာမူ သစ်သီးဝလံအထွက်ကောင်းရေ။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံထွက် သစ်သီးဝလံတိမာ သရက်၊ နှပျိုး၊ မရန်း၊ ပိန္နဲ၊ သံပရာ၊ ရှောက်၊ သင်္ဘော၊ ဝရာဇ်သီးနန့်ဆီးသီးရို့ဖြစ်ကတ်လို့ တည်သီး၊ဩဇာသီး၊ သင်္ဘောဩဇာနန့် စပျစ်သီးရို့လေ့ အနည်းအကျိုင်းထွက်ရေ။ ဗန်းမော်မြို့အနီးမာ တရုတ်တည်သီးနန့် တရုတ် ဆီးသီး ခေါ် တရုတ်စုတ်ဖွားသီး ရို့ ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းလီရေ။
သျှမ်းပြည်နယ်မာ လိမ်မ္မော်နန့် စတော်ဇာရက်ီခြံတိကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်မာ သျှမ်းပြည်နယ်မာ သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးကို ပိုပြီးကေ လုပ်ကိုင်လှာကတ်ရာ သစ်တော်သီး၊ ရှောက်ချိုသီးတိ၊ ပိုပြီးကေ ထွက်ဟိလာခလီရေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာ ရန်ကုန်လူထုစွာ သစ်သီးဝလံကို အများဆုံးစားသုံးကတ်ကြောင်း တွိရရေ။ ရန်ကုန်မြို့ကို တင်ပို့ကတ်တေ သစ်သီးဝလံတိနန့် ထွက်ဟိတင်ပို့ကတ်တေ ဒေသအရပ်ရပ်ရို့မာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လီရေ။ ရန်ကုန်မြို့ကိုရောက်ဟိလာရေနပျိုးသီးရို့စွာ ဟင်္သာတနန့် ပုသိမ်နယ်တိ အထဲဟိ ယုံစလင်းနန့် မက္ကလာစုရို့မှ တင်ပို့ခြင်းဖြစ်တေ။ မုတ္တမနယ်သည် နှပျိုးအထွက်ကောင်းကေလေ့ မှန်မှန်တင်ပို့နိုင်ခြင်း မဟိပါ။ ဖူးကြီး၊ ခမောင်းနား၊ တောင်ငူ၊ ရေတာရှည်ရို့မှာလည်း တင်ပို့ကတ်လီရေ။
နွားစားသရက်စွာ ရန်ကုန်ဆင်ခြီဖုံးဒေသတိကလည်း အမြောက်အများထွက်ရေ။ မြစ်ချေ၊ ခမောင်းနားနန့် ကျောက်ဆည် နယ်ရို့ကလည်း ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ကတ်လီရေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မရောက်ခင်ခေတ်က ပြည်မားထွက်သရက်တိ တုံးချိန်မာ မဒရပ်နန့် ကာလကတ္တားမှ ဗင်္ဂလားသရက်တိကို နှစ်စိုင် ကျပ်ဖေသာ နှစ်သိန်းဖိုးခန့် တင်သွင်းခလီရေ။ လိမ်မ္မော်သီးတိကို သီပေါနန့် အောင်ပန်း ရို့မှတင်ပို့ ရေ။ ရန်ကုန်ကတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ကို ဖြန့်ဖြူးရရေ။ သီပေါလိမ္မော်စွာ အောင်ပန်းလိမ္မော်ထက် ပိုပြီးကေများလီရေ။ တောင်ငူခရိုင် တောင်ကုန်းဒေသတိနန့် ရွှေကျင်နယ်ကလည်း လိမ္မော်သီး အနည်းအကျိုင်းထွက်ဟိပြီးကေ ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ကတ်လီရေ။
ရှောက်၊ သံပရာရို့ကို မြစ်ငယ်နယ်က အများဆုံး တင်ပို့ပနာ ရွှေကျင်နန့် မုတ္တမမှ ကျွဲကောနန့်သံပရာ အသင့်အတင့်တင်ပို့ရေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မရောက်ခင်ခေတ်က အူနီသီးတိကို မလ္လာယုမော်မှ နှစ်စိုင်တင်သွင်း ရလီရေ။ မင်းကွတ်သီးတိကို သထုံ၊ မော်လမြိုင်၊ ထားဝယ်၊ အစဟိရေတနင်္သာရီတိုင်းဟိခရိုင်တိက တင်ပို့ ခြင်းဖြစ်လီရေ။ ဒူးယိုင်းသီးတိကိုလည်း မော်လမြိုင်၊ သထုံနန့် ထားဝယ်ရို့မှပင် တင်ပို့ကတ်လီရေ။
နန္ဒရာသီးစွာ အောက်မြန်မာနိုင်ငံဒေသတိမာ အမြောက်အများထွက်ဟိပြီးကေ သျှမ်းပြည်နယ်မာလည်း အသင့်အတင့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ မြန်မာနာနတ်မျိုးထက် အလုံးပိုကြီး လို့ အရသာပိုကောင်းရေ ကျူးနာနတ်မျိုးကို မော်လမြိုင်ဘက် မာ စတင်စိုက်ပျိုးရာမှ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ တချို့အရပ်ဒေသတိ မာလည်း တိုးချဲ့ စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးပနာ ဟိကတ်တေ။ ရာသီအလိုက် ရန်ကုန်သို့ ရောက်ဟိလာရေ အရာ သစ်သီးတိမာ ရမည်းသင်း၊ ပြည်နန့် သာယာဝတီရို့ဘက်မှ လာရေ ဝရာဇ်သီးတိ၊ ပြည်ခရိုင်ကလာရေ ဩဇာသီး၊ ကျိုက္ခမီနန့် သထုံရို့က လာရေ စုတ်ဖွားသီးရို့ဖြစ် ကတ်တေ။ ဖရဲသီးတိကို ပဲခူးနန့် တောင်ငူဖက်ကလည်းကောင်း၊ ကျောက်ဖရုံသီးတိကို ပြည်မီးရထားလမ်းဘက်ကလည်းကောင်း တင်ပို့ကတ်လီရေ။ အုန်းသီးတိကိုထားဝယ်၊ မြိတ်၊ ပုသိမ်၊ စစ်တွေ အစဟိရေ ကမ်းရိုး တန်းဒေသတိနန့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မြို့တိက တင်ပို့ကတ်ရေ။ ကုန်းကျရေ မြို့တိအနက် ခမောင်းနားနယ်ကရာ အုန်းသီးအမြောက်အများ တင်ပို့နှိုင်ရေ။
မြန်မာနိုင်ငံမာ ပြည်ပထွက်အုန်းတိနန့် မလောက်ငှတွက်နန့် စင်္ကာပူ၊ ကာလကတ္တား၊ မဒရပ်၊ ကိုကိုးကျွန်းရို့ကလည်း တင်သွင်းခရလီရေ။ ပိန္နဲသီးတိကို ရန်ကုန်ဆင်ခြီဖုံး ဒေသတိက တင်ပို့ကတ်တေ။ ပဒကာသီးစွာ နိုင်ငံအရပ်ရပ်မာ ထွက်ဟိကေလေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ဖို့ မလွယ်ကူတွက်တာနန့် နီးစပ်ရေ မြို့နယ်တိကရာ အနည်းအကျိုင်း တင်ပို့ကတ်လီရေ။ ဆီးသီးတိကို ပြည်မီးရထားလမ်းဟိ မှော်ဇာနန့် ပုတီးကုန်းရို့က ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မန္တလေးမီးရထားလမ်းဟိ ရမည်းသင်း အစဟိရေမြို့တိကပင်ဖြစ်ဖြစ်တင်ပို့ကတ်လီရေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်မာ ရှောက်ချိုသီးတိကို အမြောက်အများစားသုံးလာကတ်လို့ ယင်းရို့ကို မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ တောင်ငူ၊ မော်လမြိုင်၊ စစ်တွေ၊ မှော်ဘီခရိုင်တိနန့် သျှမ်းပြည်နယ်တိမာ အမြောက်အများ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်လာ ကတ်လီရေ။
မြန်မာနိုင်ငံမာ သစ်သီးတိကို ပို့ဆောင်ပုံမာ ဩဇာသီး၊ လိမ္မော်သီးအစဟိစွာတိကို ခြင်းနန့်ထည့်ပို့ရာက လွဲလို့ အရာအသီးအနှံအတိကို များသောအားဖြင့် ဂါရီတိ၊ ကားတိထက်မာ အပုံလိုက် ပို့ဆောင်ခြင်း ဖြစ်တေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် သစ်သီးတိစွာ ရန်ကုန်အရောက်မာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပုပ်သိုး ပျက်စီးကတ်ရလီရေ။
သစ်သီးဝလံ စိုက်ပျိုးရီးမာလည်း အထူးအနိန်နန့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံမာ မန္တလေးနန့် ကျောက်ဆည်ခရိုင်ရို့မာ သရက်နန့် နှပျိုးဟင်းခင်းတိကိုလည်းကောင်း၊ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ တချို့မြို့ကြီးများနံဘေးအနားမှ ဟင်းခင်းတိကိုလည်းကောင်း၊ သျှမ်းပြည်နယ်မာ လိမ်မ္မော်၊ စတော်ဇာရက်ီနန့် သစ်တော်တိကိုလေ့သော့၊ စံနစ်တကျအကွက် ချပနာ စိုက်ပျိုးပြုစုစနစ်တိ ခေတ်မမီလှ သိမ့်ပါ။ အရာအရပ်ဒေသတိမာ သရက်ခြံ၊ မရမ်းခြံတိစွာလည်း အရာအပင်တိပါ ရောနှောပေါက်ရေ ခြံဟင်းခင်းတိဖြစ်ကတ်လို့ အပင်တိ ကျန်းမာသန်စွမ်းပနာ အသီးထွက်များအောင် မြီတောင်မြှောက်ပီးခြင်း ၊အကိုင်းအခက်ချိုင် ပီးခြင်းရို့ကိုဆောင်ရွက်ခဲလီရေ။ အသီးမျိုးကောင်းရဖို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းလေ့မဟိကတ်ဘဲ အပင်က သီးသမျှကို ဆွတ်ခူးစားသုံး ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းကိုရာ ပြုခကတ်လီရေ။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီး ခေတ်မာမူ သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုး ရီးကို ပြည်ပိုင်အစိုးရတိက ဦးဆောင်အားပီးခြင်း ပြုလာရေ။ သစ်သီးအမျိုးနာမည်တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရီးကိုလေ့ ဆောင်ရွက်လာရေ။ သျှမ်းပြည်နယ်မာ သစ်တော်ခြံတိကို တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်လာကတ်လို့ ကချင်ပြည်နယ်၊ ချင်းတောင်တန်းဒေသ ရို့မာလည်း စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးအောင်မြင်ပနာဟိရေ။ ပုပ္ပါးတောင်တဝိုက်ဒေသတိမာ မျိုးကောင်းလိမ္မော်၊ သစ်တော်၊ စပျစ်၊ ပန်းသီးရို့ကို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုး အောင်မြင်ဗျာယ်ဟိပြီးကေ ပြည်မားသုံး လောက်ငှအောင်ချဲ့ထွင် စိုက်ပျိုးလားဖို့ ဆောင်ရွက်ပနာ ဟိလီရေ။ သရက်၊ နာနတ် အစဟိစွာရို့ စည်သွတ်ခြင်း၊ အဖျော်ယမကာပြုခြင်း ရို့ကိုလည်း အောင်မြင်စွာထုတ်လုပ်နှိုင်လာလီရာ။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မာ သစ်သီးလုပ်ငန်းစွာ ရှိးကထက် အဆပေါင်းများစွာ တိုးတက်ပါလတ်တေ ဆိုရေအချက်ကိုကား ဇာသူလေ့မငြင်းနိုင်ပါ၊၊ ရှေးက အနောက်နိုင်ငံတိမာ ဆောင်းရာသီမာ ပန်းသီးလွဲပြီးကေအရာ သစ်သီးဝလံကိုမစားကတ်ရချေ။ နပျိုးသီးစွာလေ့ ရှားပါးလို့မြို့ကြီးတိမာရာ ရနိုင်ခရေ။ လွန်ခရေအနှစ် သုံးဆယ်လှောက်ထိအောင် စပျစ်သီးစွာ မြန်မာနိုင်ငံမာ အမြင်အတွိရ နည်းပါးပြီးကေ အလွန်အဖိုးတန်လို့ မင်းသုံး သဌီးသုံးသစ်သီးမျိုး ဖြစ်ခရေ။ ဂုချိန်ခါမာရာ အနောက်တိုင်းထွက် သစ်သီးဝလံတိကို အရှိတိုင်းတိမာ အလွယ်ချေ ဝယ်ယူ ရဟိနှိုင်တွက်နန့် အရှိတိုင်းထွက် နွားစားသရက်၊ မင်းကွတ်သီးရို့စွာလည်း အနောက်နိုင်ငံတိသို့ ပေါက်ရောက် ကျော်ကြားပနာ ဟိလီရေ။ [၁]
== ကိုးကား ==
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
n2qe2gbsqcsrysuipqim09lat9hhjdw
19811
19810
2026-07-18T12:04:01Z
YaThaWinTha
42
19811
wikitext
text/x-wiki
[[File:Fruit trees עצי פרי (48).JPG|thumb|သစ်သီးဝလံ]]
သစ်သီးဝလံ
သစ်သီးနန့်ဝလံစွာ မတူပါ၊၊ အပူပိုင်းဒေသထွက် သစ်သီးနန့် အအီးပိုင်းဒေသထွက် သစ်သီး၊ စီးပွားကုန်သွယ်ရီးမာ အရေးပါရေ လုပ်ငန်းတရပ်၊ မြန်မာနိုင်ငံဧ့သစ်သီးဝလံတိ၊ သစ်သီးဝလံ တိုးတက်ထွက်ဟိရီး အစိုင်အလာတိ။
==ဝေါဟာရ==
သစ်သီးဝလံဆိုရေ ရခိုင်ဝေါဟာရမာ အသီးနှစ်မျိုးနှစ်စား ပါဝင်နီရေ။ သစ်သီးဟူဆိုရေ သရက်၊ ပိန္နဲ၊ လိမ္မော်၊ အစဟိရေအပင် ကြီးငယ်ရို့ကသီးရေ အသီးကို ယေဘုယျအနိန်နန့် ခေါ်ဝေါ်ကတ်လို့ စပျစ်သီး၊ ဖရဲသီးပိုင်ယှောင် အနွယ်က သီးရေ အသီးရို့ကို ဝလံဟု ခေါ်ကတ်တေ။ နန္ဒရာသီးကိုမူ အနွယ်ပင်မျိုးက သီးခြင်းမဟုတ်ဘဲ အပင်က သီးတွက်နန့် သစ်သီးအမျိုးအစားမာပင် ထည့်သွင်းရလီဖို့။
ရုက္ခဗေဒအရဆိုကေ သစ်သီးဝလံဆိုစွာမှာ အပင်ကြီးက သီးစွာဖြစ်စီ၊ အပင်ငယ်က သီးသည်ဖြစ်စီ၊ အစိနန့်တကွ အစိကိုဆောင်ကြဉ်းထားရေ အစိတ်အပိုင်းတခုလုံးစွာ သစ်သီးဖြစ်လီရေ။ သစ်သီးစွာ ဝတ်မှုန်ကူးယှက်ခြင်းမျိုးနန့် မျိုးတည်ဖို့ အောင်မြင်ရေ အစိလောင်းကြီးထွား ဖြစ်ပေါ်ခြင်းဟု ဆိုရေ။ သန္ဓီအောင်မြင်သဖြင့် အစိအိမ်ဧ့ ပါးလွှာလို့ အစိမ်းရောင်ဟိရေ နံရံစွာ အသီးခွံအဖြစ်သို့ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလှာရေ။
အသီးခွံစွာ အသားတိစွာလေ့ ဟိရေ။ ပျိုင်းတွဲ တွဲနိန်ရေစွာလည်း ဟိရေ။ မာကျောကျောနိန်စွာလည်း ဟိလီရေ။ သစ်သီးတိကို အဓိကကတော့ခါ
*အသားထူအသီးမျိုး၊ *အစိခွံမာသီးမျိုး၊ *ဂန်ဒူးသီးမျိုးဆိုပနာ သုံးမျိုး ပိုင်းခြာထားရေ။
အသားထူအသီးမျိုးမာ အစိကိုဖုံးအုပ်ထားရေ အသားသည်ထူလို့ အရည်လည်းရွှမ်းရေ။ ပန်းသီး၊ လိမ်မ္မော်သီး၊ နွားစားသရက်ရို့စွာ ထိုအမျိုးအစားမာ ပါဝင်ရေ။ ဒေစိခွံမာ သီးမျိုးမာ အပြင်ဘက်ဟိ အသားစွာထူလို့ အရည်ရွှမ်းတတ်ကေလေ့ မက်မုံသီး၊ ဘင်္ဂလားဆီးသီး၊ ချယ်ရီသီး၊ ရို့ပိုင် အစိကို အခွံမာတထပ် ဖုံးပနာနီတတ်ရေ။ ဂန်ဒူးသီးဆိုလိုစွာကား အစိဆန်စားရရေ အသီးသီးမျိုးနန့် အသီးတောက်မျိုးရို့ ပါဝင်ရေ။
ရုက္ခဗေဒအရ သစ်သီးစစ်နန့် သစ်သီးတုဆိုပနာ ခွဲခြားပြန်ရေ။ သစ်သီး စစ်သား အစိနံရံကြီးထွား ဖြစ်ပေါ်ရေ အသီးမျိုးဖြစ်တေ။ သစ်သီးစစ်မာ ပဲသီးတောင့်ပိုင် ကွဲအက်ထွက်ရေ အသီးမျိုး နန့် ချယ်ရီ၊ ဗာဒမ်ရို့ ပိုင် အစိခွံမာသီးအစဟိရေ အစိခွဲကွဲမထွက်ရေ အသီးမျိုးဆိုပနာ နှစ်မျိုးနှစ်စား ဟိပြန်ရေ။ သစ်သီးတုဟူစွာကား ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီးရို့ပိုင် ပွင့်ရင်းခံကြီးထွားလို့ အသားထူထဲပနာ ဖြစ်ပေါ်လှာသော အသီးမျိုးဖြစ်တေ။ စတြောဗဲရီသီးစွာလေ့ သစ်သီးတု တမျိုးဖြစ်လီရေ။
လူတိစွာ စားရရေသစ်သီးတိကိုရာ အသိများကတ်တေ။ ယဒါလေ့ မစားရရေ သစ်သီးတိလေ့ အများအပြား ဟိလီရေ။ စားရရေ သစ်သီးအမျိုးနာမည် ရာထောင်မက ဟိရေအနက် အသားစားရရေ သစ်သီးမျိုးလည်း ဟိပြီးကေ အဆန်ကိုရာ စားရရေသစ်သီးမျိုးလည်း ဟိရေ။ သစ်သီးနန့် ဟင်းသီးခြားနားချက်မာ သစ်သီးဝလံရို့ကို မချက်မပြုတ်ဘဲ မူလအတိုင် းစားသုံးနှိုင်ကတ်ရေ။
သစ်သီးဝလံရို့စွာ အနံ့အရသာနန့် သဘာဝအလျောက် ပြည့်စုံကတ်တွက်နန့် သစ်သီးဝလံကို မကြိုက်မကြိုက်သူ အများအပြားဟိရေ။ သစ်သီးဝလံရို့မာ အဓိကပါဟိရေအရာတိကား သကြားနန့် ရီ ဖြစ်တေ။ ယင်းအပြင် အက်ဆစ်နန့် ဗီတာမင်တိပါဟိရာ သစ်သီးဝလံတိကို စားသောက်ပီးခြင်းနန့် ကျမ်းမာရီးနန့် ညီညွတ်နိုင်စီတွက်နန့် သစ်သီးဝလံတိစွာ လူရို့အတွက် အရေးပါရေ အာဟာရတမျိုးပင် ဖြစ်လီရေ။ သစ်သီး စိမ်းစိမ်းလတ်လတ်တိမာ ရီဓာတ် ၇၅ က ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ပါဟိတတ်တွက်နန့် အာဟာရဖြစ်စီရေ အထည်ဒြဗ် အများအပြားမပါဟိပါ၊၊ ယင်းအတွက်နန့် ကိုယ်ခန္ဓာတည်ဆောက်ပီးရေ ပရိုတင်း အနည်းအကျိုင်းလှောက်ရာ ပီးနှိုင်ရေ။ အဆီဆိုပနာကားမပါဟိပါ၊၊ သစ်သီးမှည့်တိစွာ အစာကြေလွယ်ရေ။ ယကေလေ့ အခွံနန့် အစိတိကိုမူ စွန့်ပစ်သင့်လီရေ။ သစ်သီးဝလံတိက ရဟိနှိုင်ရေ အာဟာရဓာတ်တိကား ဗီတာမင်တိ၊ သတ္တုဓာတ်တိနန့် အက်ဆစ်ရို့ဖြစ်ကတ်လီရေ။ ယင်းရို့စွာ လူရို့ ကျမ္မာသန်စွမ်း'အသက်ရှည်ရီးအတွက် ထိန်းပီးကတ်လီရေ။
သစ်သီးတိမာ အများဆုံး ပါဟိတတ်ရေ ဗီတာမင်စီစွာ အရင်လားသွားဖုံးတိကို ကြံ့ခိုင်စီပနာ ကိုယ်ခန္ဓာကို သွက်လက်ပေါ့ပါးစီရေ။ ဂန်ဒူးသီးမျိုးမာ ပါဝင်ရေ တချို့ သစ်သီးတိမာ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားခြင်း၊ မျက်စိ ကြက်မျက်သင့်ခြင်းရို့က တွန်းလှန်ကာကွယ်နှိုင်ရေ ဗီတာမင်အေ ပါဟိရေ။ တချို့သစ်သီးမျိုးမာ အာရုံကြောရို့ကို ထိမ်းပီးရေ ဗီတာမင် ဘီ ၁၊ ကိုယ်ခန္ဓာဖွံ့ဖြိုးမှုကို ဖြစ်စီသော ဗီတာမင် ဘီ ၂၊ ရို့ ပါဝင်ရေ။ သစ်သီးဟူသမျှစွာ ကယ်လစီယမ်၊ ဖွစဖောရပ်၊ သံဓာတ်ရို့ ပါဝင်ရာသွီးစင်ကြယ်ကောင်းမွန်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြံ့ခိုင်ခြင်းရို့ကို အားပီးရေ။ သစ်သီးတိမာ ပါဝင်ရေ အရည်နန့် အဖတ်တိစွာ ကိုယ်ခန္ဓာမာဟိ အဆိပ်တိ၊ အညစ်အကြီးများ စွန့်ထုတ်ပစ်ရာမာ များစွာ အကူအညီပီးလီရေ။
အာဟာရဖြစ်စီရေ သစ်သီးဝလံတိကို လေးမျိုးခွဲခြားနှိုင်ရေ။ ယင်းရို့မာ
*(၁) ပန်းသီး၊ သစ်တော်၊ နှပျိုးအစဟိရေ ပဘိယိုပါလို့ အားဖြစ်စီပြီးကေ ဝမ်းသက်စီတတ်ရေ အသီးမျိုး၊ *(၂) စပျစ်သီး၊ ရက်စဗဲရီ
စရေ သတ္တုဓာတ်ကြွယ်ဝလို့ ကျောက်ကပ်နန့်အာရုံနာဗ်ကြောတိကို အားပီးရေ ဗဲရီဟုခေါ်သောစိများ၊ ခွံပျော့သီးမျိုး၊
*(၃) လိမ်မော်၊ ရှောက်စရေ အယ်လကလိုင်ဓာတ်ပါလို့ အစာကြေလွယ်သော အသီးမျိုးနန့်
* (၄) စွံပလွန်၊ ဆီးသီးရို့ကဲ့သို့ အလွန်ခွန်အားဖြစ်စီပြီးကေ ဓာတ်မှန်စီရေအသီးမျိုးရို့
ဖြစ်ကတ်လီရေ။
သစ်သီးဝလံရို့စွာ စားသုံးသူရို့အား အာဟာရဖြစ်စီလို့ ကျမ်းမာရီးနန့် ညီညွတ်စီကာ ရောဂါရို့ကို တွန်းလှန်နိုင်စွမ်း ပီးရေပြင် အစိတိကို ပြန့်ပွားစီခြင်းနန့် အပင်မျိုးပျံ့နှံ့မှုကို လည်းဆောင်ရွက်ရေ။ အသီးက အစိတိစွာ လီထခြင်းကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ ရီကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ တိရစ္ဆာန်တိကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ လူရို့ကြောင့်ပင်ဖြစ်စီ၊ အသီးပေါက်ကွဲပနာ မျိုးပျံ့နှံ့ကတ် လီရေ။
အင်သီး၊ သစ်စီးသီးရို့စွာ လီအဟုန်စီးပနာ ပါလားနိုင်ဖို့ အတောင်ပိုင် အစိတ်အပိုင်းတိ ပါဟိရေ။ အင်သီးမာ အတောင်အရှည်နှစ်ခုပါလို့ သစ်စီးသီးမာ ရိုးတံနန့် ဆက်ပနာ အတောင်ငါးခုပါရေ။ လီတိုက်ခတ်လို့ ယင့်အသီးတိကြွီရေအခါ မြီထက်သို့ ဗြုန်းခနဲ မကျဘဲ လီအဟုန်နန့် အင်တန်ဝီးဝီးသို့ ရွင့်ပါလားကတ်တေ။ ပိတောက်သီးမာ အမြှေးပါးပိုင်ယှောင် ဖီးအသားစွာ ဝိုက်ပနာ တည်ဟိလို့ ကြောင်လျှာစိနန့် ဒန့်သလွန်စိရို့မာ စက္ကူပိုင်ပါးလွှာရေ အတောင်တိ ဟိတွက်နန့် လီထရာသို့ ရွင့်ပါနှိုင်ကတ်ရေ။ တချို့အသီးတိမာမူလီတိုက်ရာသို့ ရွင့်ပါနှိုင်ရေ အမွီးတိဟိ လီရေ။
ရီစပ်မာ ပေါက်ရောက်ရေ အပင်တိ၊ သို့မဟုတ် ရီမာ ပေါက်ရောက်ရေ အပင်တိက အသီးတိစွာ ရီထက်မာ ပေါလောမျိုးပါလားကတ်တေ။ ယင်းပိုင်နန့် အပူပိုင်းဇုန် ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်မာ အုန်းပင်တိ ပေါက်ရောက်ကတ်လီရေ။
တချို့အသီးတိ၏ အစိတိစွာ တိရစ္ဆာန်ရို့၏ ကိုယ်မာတွယ်ကပ်လို့ပါနှိုင်ရေ ချိတ်ပိုင် စူးကောင် အချွန်လည်းကောင်း၊ အစီးတိ ဖြစ်ဖြစ်ပါဟိရေ။ စုတ်ဖွားသီးနန့် သမင်မွီးသီးရို့စွာ ယင်းပိုင်အနိန်နန့် မျိုးစိတိ ပျံ့နှံ့ကတ်တေ။ ရှဉ့်၊ ကြွက်၊ လင်လုပ်အစဟိရေအကောင်တိစွာ အသီးနန့် အစိကို စုဆောင်းလှောင်ထားကြသဖြင့်လည်း မျိုးစိပျံ့နှံ့ရရေ။ မြီစီး၊ ကျုတ်နစ်များထက်တို့ ကျရောက်သောအစိချေတိ စွာ ကျီးငှက်တိ၏ ခြီထောက်တိမာ ကပ်ပါလားလို့ နီရာ အဝှမ်းသို့ မျိုးစိတိ ရောက်ဟိရလီရေ။ လူရို့စွာလေ့ သစ်သီးဝလံတိကို တနီရာက တစ်နီရာသို့ သယ်ဆောင် စားသုံးကတ်ခြင်းနန့် မျိုးစိများပြန့်ပွားကတ်လီရေ။
တချို့အသီးတိစွာ ခြောက်လာရေအခါ အသီးခွံကွဲပနာ အထဲက အစိတိ အဝီးကိုစဉ်ထွက် ကတ်တေ။ သစ်ကတိုးသီးစွာ ယင်းပိုင်သော အသီးမျိုးဖြစ်တေ။ စဉ်ထွက်ရေ အစိတိစွာ အဝီးကိုရောက်ဟိရာ မျိုးပျံ့နှံ့လီရေ။
ရှိးရှိးက လူရို့စွာ သစ်သီးဝလံ တိကို တလိတမန် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေဆိုပနာ မဟိခပါ၊၊ အလိကျပေါက်အပင်တိက ရာသီအလိုက်သီးသော အသီးတိကိုရာ ခူးဆွတ်စားသုံး ခကတ်တေ။ နောင်အခါမှရာ ပြည်သူသုံး လောက်ငှရုံမျှ စိုက်ပျိုးလာကရာက သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးကို တစတစတိုးတက် ချဲ့ထွင်လှာကတ်တွက်နန့် လုပ်ငန်းကြီးတရပ်ဖြစ်လာလီရေ။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မာ ရီမြီနန့် ရာသီဥတုကို လိုက်လို့ သစ်သီးဝလံရို့ကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ တိုင်းပြည်တိ ပေါ်ပေါက်များပြားလာရေ။ သစ်သီးဝလံ စိုက်ပျိုးရီးစွာ လုပ်ငန်းကြီးတရပ်ဖြစ်လာစွာနန့်အညီ သစ်သီးခြံ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်သူရို့စွာ ကမ္ဘာဦးက ဟိခရေ သစ်သီးမျိုးရို့နန့်သာ မတင်းတိမ်မရောင့်ရဲကတ်ဘဲ မျိုးစပ်စိုက်ပျိးခြင်းရို့ကို လည်းပြုခကတ်တေ။ ယင်းပိုင် မျိုးစပ်ယူခြင်း၊ အခွံပါးရေ အသီး၊ စူးမပါရေ အသီး၊ အစိနည်းရေ အသီး၊ အဆင်း ပိုလှရေ အသီး၊ ပိုပြီးကေထွားကြိုင်းရေ အသီးတိဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်ခလို့ သစ်သီးအမျိုးနာမည်တိ ပိုပြီးကေများ ပြားပါလတ်တေ။ ယကေလေ့ အထူးဂရုထူလို့ ပြုစုစိုက်ပျိုးရေ မျိုးပင်တိနန့်မျိုးသန့်ထားရေ အပင်တိစွာပင် အစိစိုက်ခြင်းနန့် မျိုးပွားယူရေအခါ မူလအရိုင်းပင်ဧ့ ဇာတိလက္ခဏာတိ ပြန်ပနာ ပေါ်လှာတတ်ရေ။ ယင်းခါ ယင်းပိုင်အပင်တိ ပြန်ရိုင်းမလားစီဖို့ တီထွင်ကြံဆခရေ အကိုင်းဆက် စိုက်ပျိုးခြင်းနန့် ယင့်အခက်အခဲကို အောင်မြင်နှိုင်ကြောင်း တွိကတ်ရလီရေ။
ရှိးက သစ်သီးတိကို ယင်းရို့ထွက်ဟိရေ ဒေသမာရာ စိမ်းစိမ်းလတ်လတ် စားသုံးကတ်ရရေ။ ဂုချိန်ခါမာ ကကောင်းမြန်ဆန်ရေ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးစံနစ်နန့် အအီးခန်းတိနန့် တာရှည် လတ်ဆတ်နီအောင် ထားနှိုင်ရေ စံနစ်တိ ပေါ်ပေါက်လာရေ ကျေးဇုကြောင့် သစ်သီးမျိုးစုံကို ကမ္ဘာအနှံ့ လတ်ဆတ်စွာ စားသုံးနှိုင်ကတ်အောင် တင်ပို့ကတ်တေ။ ယင်းအပြင် ရာသီမရွီး၊ အချိန်မရွီး ရနှိုင်ရေ စည်သွတ်သစ်သီး၊ သစ်သီးခြောက် ၊ သစ်သီးဝလံက ပြုလုပ်ရေ အဖျော်ယမကာတိကိုလည်း ပိုပြီးကေ ပိုပြီးကေ သုံးစွဲလှာကတ်လီရေ။ ကမ္ဘာ့အပူပိုင်းဇုန်ဒေသကလည်းကောင်း၊ မြီမြင့်ပိုင်းဒေသကလည်းကောင်း သစ်သီးများထွက်ဟိရာ အပူပိုင်းဒေသထွက် ကျော်ကြားပနာ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရီးမာ အရေးပါရေ သစ်သီးတိကို အစီအစိုင်အလိုက် ဖော်ပြရကေ နှပျိုး၊ အုန်း၊ သရက်နန့် နာနတ်ရို့ဖြစ်တေ။ ယင်းရို့နောက် ဒုတိယတန်းစား အရေးပါရေ သစ်သီးတိမာ ကိုကိုး၊ သင်္ဘော၊ ဂေါ်ရင်၊ သီဟိုဠ်သရက် အစဟိစွာရို့ဖြစ်တေ။
သစ်သီးဝလံလောကမာ ပိုပြီးကေ ထင်ရှားကျော်ကြားရေ အသီးတိမာ မြီမြင့်ပိုင်းထွက်သစ်သီးများ ဖြစ်ကတ်လို့ ယင်းရို့မာ စပျစ်သီး၊ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီး၊ မက်မုန်သီး၊ တည်သီး၊ အဟောင်းသီး၊ စွံပလွန်သီး၊လိမ်မ္မော်၊ စတော်ဘေရီ၊ ရှောက်၊ သံပရာအစဟိစွာရို့ဖြစ်ကတ်လီရေ။
သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်ပြန့်ရေ တိုင်းပြည်တိ မာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစွာ ထိပ်ဆုံးဖြစ်တေ။ ရာသီဥတု ရီမြီအနိန်အထား အမျိုးမျိုးဟိတွက်နန့် ကာလဒေသအလိုက် သစ်သီးဝလံ အမျိုးမျိုးကို မြီယာဧကပေါင်း ကဋီကုဋာနန့် ချီလို့ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ သမပိုင်းထွက်သစ်သီးတိသာမက အပူပိုင်းဇုန်သစ်သီးတိကိုပါ နည်းအမျိုးမျိုးနန့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်ရာ ဖြစ်မြောက်အောင်မြင်ပနာဟိရေ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုစွာ သမုဒ္ဒရာနှစ်စင်းအကြားမာ တည်ဟိတွက်နန့် နိုင်ငံအတွင်းမာလည်း မြစ်ချောင်းအင်းအိုင်တိ အမြောက်အများဟိပြီကေ မီးရထား၊မော်တော်ကားလမ်းကောင်းတိ နန့် ပြည့်စုံပနာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးလွယ်ကူခြင်း၊ အအီးခန်းတိထားနိုင်တွက်တာနန့် အချိန်ရာသီမရွီး သစ်သီးဝလံအမျိုးမျိုးကို ရနိုင်ခြင်းရို့ကြောင့် သစ်သီးဝလံလုပ်ငန်းမာ အမေရိကန်နိုင်ငံစွာ ရှိ့ပြေးဂေါင်းဆောင် ဖြစ်ခလီရေ။ တချို့တိုင်းပြည်တိမာ ခြောက်သွိ့ရေ ဒေသတိမာပင် ရီသွယ်စံနစ်နန့် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးကို လုပ်ကိုင်ကတ်ရရေ။ ကနေဒါနိုင်ငံအနောက်ပိုင်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အာဂျင်တီးနားနန့် ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံရို့မာ ယင့်စံနစ်နန့် စိုက်ပျိုးရရေ သစ်သီခြံကြီးတိ ဟိလီရေ။
ကမ္ဘာမာ အများဆုံးစိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ သစ်သီးဝလံရို့မာ ပန်းသီး၊ သစ်တော်သီး၊ လိမ္မော်၊ ကျွဲကော၊ ရှောက် ၊ နှပျိုး၊ စပျစ်သီးရို့ဖြစ်တေ။ ပန်းသီးစိုက်ပျိုးရေ တိုင်းပြည်တိကို အသီးထွက် အနည်းအများ အစီအစိုင်အလိုက် ဖော်ပြရကေ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျာမနီ၊ ဆိုဗီယက် ရုရှား၊ ပြင်သစ်၊ ဂရိ၊ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါနန့် ဩစတြေးလီးယား ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။
သစ်တော်သီးစိုက်ပျိုးရီး ကြီးကျယ်ရေ တိုင်းပြည်တိကား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဆိုဗီယက်ရုရှာ၊ ဂျာမနီ၊ ပြင်သစ်၊ ဂျပန်၊ အာဂျင်တီးနား၊ ဩစတြေးလီးယား၊ ဂရိဗြိတိန်နန့် တောင်အာဖရိကရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။ လိမ္မော်၊ ရှောက်၊ ကျွဲကောရို့စွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်၊ စပိန်၊ ဗရာဇီး ၊ကျွဲကောရို့မာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ဂျပန်၊ စပိန်၊ ဗရာဇီး၊အီတလီ၊ ပါလက်စတိုင်၊ တောင်အာဖရိက၊ ဩစတြေးလီးယားနန့် အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစုတိက မကန်မကန်ထွက်ဟိရေ။ စားပွဲတင် စပျစ်သီးတိကို မကန်မကန်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေ တိုင်းပြည်တိမာ ဗူလဂေးရီးယား၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ အီတလီ၊ ဟန်ဂေရီ၊ နယ်သာလန်၊ တောင်အာဖရိက၊ ဗဲလဂျီယမ်၊ အယ်လဂျီးရီးယားနန့် အာဂျင်တီးနားရို့ဖြစ်တေ။ စပျစ်သီးဝိုင်အရက်တိကို ပြင်သစ်၊ အီတလီ၊ စပိန်၊အယ်လဂျီးရီးယား၊ ပေါ်တူဂီ၊ တောင်အာဖရိကနန့် ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံရို့မှ ထုတ်လုပ်လီရေ။
စပျစ်သီးခြောက်၊ ဆီးသီးခြောက်အစဟိစွာရို့စွာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ဂရိ၊ ဩစတြေးလီးယားနိုင်ငံရို့၏ အရေးပါရေ ထွက်ကုန်တိ ဖြစ်ပနာ တူရကီနိုင်ငံကလည်း အသင့်အတင့်ထွက်လီရေ။ အပူပိုင်းဇုန် သစ်သီးတိအနက် အရီးအပါဆုံးသော နပျိုးသီးကို ဟာဝိုင်ရီကျွန်းစု၊ အမေရိကတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ မက္ကဗားကို၊ ကျူးဗား၊ကနိန်ရီကျွန်းစု၊ အနောက်အိန္ဒိယကျွန်းစု၊ အက်ကွာဒေါ၊ ဗရာဇီး နိုင်ငံရို့မာအကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ရေ။ အုန်းသီးကို အကြီးအကျယ်စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ရေ ဒေသတိမာ မလ္လာယုမော်မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းစုနန့် ပိုလီနီရှားရို့ဖြစ်ပနာ အမေရိကတိုက်အပူပိုင်းဇုန် ဒေသတိကလည်း အမြောက်အများထွက်ရေ။
နွားစားသရက်သည်အပူပိုင်းဒေသတိမာ အမြောက်အများထွက်ဟိကေလေ့ ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားရန် ကြီးကြီးကျကျယ် စိုက်ပျိုးသောနိုင်ငံမာ အိန္ဒိယတနိုင်ငံတည်းရာ ဟိလီရေ။ နန္ဒရာသီးကိုလေ့ အပူပိုင်းဒေသတိမာ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နှိုင်ရေ။ ယကေလေ့ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မာ စည်သွတ်နာနတ်တိကိုအသုံးများလို့ ထိုလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်သောတိုင်းပြည်တိမာ ဟာဝိုင်းရီကျွန်းစု၊ မလ္လာယုမော်နန့် ကွင်းစလန်ပြည်နယ် (ဩစတြေးလီးယား) ရို့ဖြစ်ကတ်လီရေ။
သစ်သီးဝလံတိကိုစိုက်ပျိုးရာမာ စိုက်ပျိုးဖို့ အပင်နန့် သင့်လျော်သော ရီ၊ မြီ ၊ ရာသီဥတုဟိဖို့ဒေသကို ပထမဆုံး ရွီးချယ်ရရေ။ စိုက်ပျိုးဖို့ဒေသမာ မြီဩဇာကောင်းမွန်လို့ ရီမဝပ်ဖို့ နီရာမျိုးကို ရွီးချယ်ရဖို့။ သစ်သီးခြံ စတင်ပနာမပျိုးမီ တနှစ်၊ နှစ်နှစ်ခန့်က ကြိုတင်ပနာ စိုက်ပျိုးခင်းတိမာ အပင်များပျိုးယူရရေ။ ယပြီးနောက်မှ စိုက်ပျိုးခင်းတိသို့ ပြောင်းရွိပြီးကေ တပင်နန့် တပင် သင့်တော်ပိုင်ခွာလို့ စိုက်ပျိုးကတ်ရရေ။ ခြံမြီကို မြီဩဇာ ထက်သန်အောင်ပြုလုပ်ရာမာ တချို့ဒေသတိမာ ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ်၊ ဝက်တိကို ခြံမြီနီရာတိမာ ကျောင်းပီးပြီးကေ ယင်းရို့စွန့်ပစ်ရေ အညစ်အကြီးတိကို မြီဩဇာအဖြစ် အသုံးပြုကတ်လီရေ။
သစ်သီးပင်စိုက်ပျိုးရေ နီရာတိုင်းမာ အဖျက်ပိုးတိနန့် မှိုရောဂါတိ ကျတတ်လီရာ ယင်းရို့ကို ဆိုင်ရေစိုက်ပျိုးရီးပါရဂူတိ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ သင့်တော်ရာဆီးရည်နန့် ဆီးမှုန့်တိနန့် ပက်ဖျန်းပီးရရေ။ နိုင်ငံကြီးတိဟိ သစ်သီးခြံကြီးတိမာ သစ်သီးစိုက်ပျိုးသူရို့စွာ ကိုယ်ရို့ခြံက ပထမတန်းစား အသီးထွက်ဟိနိုင်ဖို့ ကြိုးစားကတ်လို့ အဖျက်ပိုးနန့် ရောဂါတိကိုကြိုးစားတိုက်ဖျက် တွန်းလှန်ကတ်တေ။ ဆီးတိ ပက်ဖျန်းရာမာ ဘူးသီးပိုးရရေ ဆီးဖျန်းကိရိယာ၊ လက်လှည့်ဆီးဖျန်းစက်၊ သို့မဟုတ် ဆီးဖျန်းအင်ဂျင်စက်နန့် အပင်တိကို ဆီးဖျန်းပီးရရေ။ ခေတ်မှီရေ သစ်သီးခြံကြီးတိမာတော့ခါ ဆီးပက်ဖျန်းဖို့အတွက် လီယာဉ်ပျံတိကိုပင် အသုံးပြုကတ်လီရေ။
သစ်သီးကောင်းရဟိရီးအတွက် အပင်တိကို ဆီးပက်ဖျန်းပီးရ ယင့်နည်းတူ ဂရုတစိုက်ဆောင်ရွက်ပီးရရေ အလုပ်တခုမာ အပင်မှ အကိုင်းအလက်တိကို ချိုင်ပီးရခြင်းဖြစ်တေ။ စံနစ်တကျ ချိုင်ပီးခြင်းစွာ အပင်တိကို အားသစ်တက်လာစီရေ။ ညပ်နိန်ရေ အကိုင်းအခက်တိကြောင့် အသီး နန့် တကွ အရာအစိတ်အပိုင်းတိစွာ လောင်းအရိပ်ကျနီရာမှ အလင်းရောင်ကို ရဟိနှိုင်လာ ကတ်တေ။ ဆွီးနိန်ရေ အကိုင်းတိ ကို ခုတ်ထွင်ပေးကေစိမ်းလန်းနိန်ရေ အရာအကိုင်းတိကို အဆွီးလာခြင်းမှ ကာကွယ်ပီးရာရောက်ရေပြင် အပင်ကို အန္တရာယ်ပြုရေ ပိုးမွှားရို့၏ အသိုက်အအုံကိုလေ့ တပြိုင်တည်း ဖျက်ဆီးပီးပိုင်ဖြစ်တေ။ စွန့်ပယ်ထားရေ အပင်တိကိုပင် စံနစ်တကျချိုင်ပီးပြီးကေ ကောင်းစွာပြုစုပီးပါက အသီးတိ ထပ်မံပနာ သီးလာနိုင်လီရေ။ အီးသောဒေသတိမာ သစ်သီးတိ၏ဆိုးရွားရေ အန္တရာယ်တခုမာ ဆီးနှင်းပင်ဖြစ်တေ။ ထိုဒေသတိမာ ဆီးနှင်းကျရောက်ရေအကြောင်းကို လေဒီအိုမှ သတင်းကျေညာလိုက်ကေ ဟင်းခင်းမှူးရို့စွာ ကိုယ်ရို့ အဖိုးတန်အပင်တိ မပျက်မစီးရယောင် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတိကို ပြုလုပ်ကတ်ရရေ။ တချို့ သောသစ်သီးခြံကြီးတိမာ ပိုက်လုံးတိကို မြီအောက်မာမြုပ်လို့ အအီးဓာတ်လွန်ကဲရေ အချိန်မာ ရပူတိ လွှတ်ပီးကတ်ရရေ။ တချို့ခြံတိမာတော့ခါ ဆီနန့်ဖြစ်စီ၊ ကျောက်မီးသွီးနန့်ဖြစ်စီ မီးဖိုပီးကတ်ရရေ။ အပူတိုက်ပီးရရေအလုပ်ရေ အလွန်စရိတ်ကြီးကေလေ ရေရှည်အတွက်ကြည့်ကေ တွက်သားကိုက်ကြောင်း၊ အပူတိုက်မပီးရေ ခြံတိထက် အမြတ်အစွန်းပိုကြောင်း တွိရလီရေ။
သစ်သီးတိကို အချိန်မီဆွတ်ခူးခြင်း၊ စံနစ်တကျ ကိုင်တွယ်ခြင်း ရို့ကို ဆောင်ရွက်နှိုင်ပါမ ယင်းရို့၏ နှစ်လိုဖွယ်အရသာကို အပြည့်အဝခံစားနှိုင်ကတ်ရရေ။ ဝီးလံသောအရပ်သို့ တင်ပို့ရဖို့ သစ်သီးတိကို မှည့်စပြုချိန်မာ ဆွတ်ခူးကတ်ရလို့ ယင်းချိန်မာ စကေ မာနိန်သိမ့်ပါ့စီ ဈီးသို့အရောက်မာ ရောင်းပန်းလှလှနန့် စားသုံးဖို့ အဆင်သင့် အခြီအနီဖြစ်လားရေ။ ဆွတ်ခူးစဉ် စိမ်းလွန်းကေလည်း အရသာညံ့ဖျင်းတတ်လို့ မှည့်မှ ခူးပြန်ကေလေ့ အမှည့်လွန်ကာ ပုပ်သိုးလားနှိုင်ရေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် သစ်သီးလုပ်ငန်းကြီးကျယ်သော နိုင်ငံကြီးတိမာ အသီးဆွတ်ရန်သင့် မသင့် စမ်းသပ်သော ကိရိယာကို အသုံးပြုကတ်တေ။ အသီးဆွတ်စဉ် အကိုင်အတွယ် ကြမ်းက သစ်သီးပွန်းပြီး ပုပ်လားနှိုင်တွက်နန့် အကိုင်အတွယ် သတိထားရရေ။ ခေတ်မီ သစ်သီးခြံကြီးတိမာတော့ခါ သီးသန့်တံချုတံတိကို အသုံးပြုကတ်လို့ သစ်သီးကိုင်တွယ်သူတိစွာ လက်အိတ် စွတ်ထား ကတ်ရလီရေ။
သစ်သီးတိကို အကောင်းအညံ့ဆိုပနာ အမျိုးအစား ခွဲခြားထုတ်ရာမာလည်း ခေတ်မီစံနစ်တိ အသုံးပြုကာ ကကောင်းတိုးတက်လာရေ။ သစ်သီးလုပ်ငန်း ကြီးကျယ်သောတိုင်းပြည်ကြီးတိမာ သစ်သီးအမျိုးအစား ခွဲခြားရီး ဥပဒေတိကိုပင် ပြဋ္ဌာန်းထားလီရေ။ သစ်သီးတိကို ထုပ်ပိုးတင်ပို့ ရာမာလည်း အယင်ကထက် ဂရုတစိုက် ဆောင်ရွက်ကတ်ရရေ။ သစ်သီးတိကို မခူးခင် အပင်ထက်မာ ဟိစဉ်က ပိုးသတ်ဆီးတိ ပက်ဖျန်းထားတွက်နန့် သစ်သီးတိကို ထုပ်ပိုးခြင်းမပြုခင် သစ်သီးတိကို ဆီးကြောပစ်ရသိမ့်ရေ။ နိုင်ငံခြားသို့တင်ပို့ရေအခါ သစ်သီးတိကို သင်္ဘောဟိ အအီးခန်းတိမာ ထည့်လို့ ပို့ဆောင်ကတ် ရရေ။ သစ်သီးလုပ်ငန်းကြီးကျယ်ရေ တချို့တိုင်းပြည်ကြီးတိမာတော့ခါ သစ်သီးတင် အထူးသင်္ဘောကြီးတိကိုပင် အသုံးပြုကတ်လီရေ။
၁၉၃၃ ခုနှစ် အသီးအနှံထွက်အစီအစာခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံမာ သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရေ ဧကပေါင်း ၄၄ဝဝဝဝ ဟိရေဟု သိဟိရလီရေ။ ယင့်ထဲက ၉၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း မိုးများရေ ဒေသတိမာ ဟိကတ်လို့ သစ်သီးအထွက်များဆုံးဒေသစွာ တနင်္သာရီတိုင်းဖြစ်လီရေ။
တနင်္သာရီတိုင်းမာ သစ်သီးအပင်ကကောင်းအမျိုးစုံစွာ ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းနှိုင်ရေ ရီ၊ မြီ နန့် ရာသီဥတု ဟိလီရေ။ ထိုဒေသမှ အဓိကထွက်ရေ သစ်သီးတိမာ သရက်၊ မင်းကွတ်၊ ဒူးရင်း၊ မရမ်း၊ မာလကာ၊ မော်လမြိုင်ကြက်မောက်၊ နှပျိုး၊ သီဟိုဠ်သရက်၊ နာနတ်၊ ပိန္နဲ၊ သံပရာ၊ ကျွဲကော၊ ဥသျှစ်ရို့ဖြစ်ကတ်လို့ ပေါင်သီး၊ သကြားသီး၊လိမ္မော်၊တောကြက်မောက်၊ ဒူးရင်းဩဇာ ရို့လေ့ အသင့်အတင့် ထွက်ဟိလီရေ။
ဧရာဝတီနန့် ပဲခူးတိုင်းရို့မာ တနင်္သာရီတိုင်းလောက် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးခြင်းဖြစ်ထွန်းလိ မဟိချေ။ ယင်းဒေသရို့မှ အဓိကထွက်ရေ သစ်သီးတိမာ သရက်၊ မရန်း၊ နှပျိုး၊ ပိန္နဲ၊ ရှောက်၊ သံပရာရို့ဖြစ်ကတ်လို့ မြောင်းမြနန့် ပုသိမ်ခရိုင် ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိမာ သီဟိုဠ်သရက်ပင်တိကို တွိရရေ။ မိုးနည်းရေ ပြည်နန့် သာယာဝတီခရိုင်တိက ဩဇာသီးနန့် လိမ်မ္မော်သီးရို့ထွက်လီရေ။ ရခိုင်တိုင်းစွာ တနင်္သာရီတိုင်းနည်းတူ မိုးရီချိန် ဟိပြီးကေ သရက်၊ မရမ်း၊ နှပျိုး၊ ပိန္နဲ၊ ရှောက်၊ သံပရာရို့ အမြောက်အများ ထွက်ရေ။ တောကြက်မောက်နန့် သီဟိုဠ် သရက်ပင်ရို့ကိုလည်း ရံဖန်ရံခါ တွိရ ရေ။ ယကေလေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး အခက်အခဲတိကြောင့် ပြည်မသို့ တင်ပို့ခြင်း အလွန်တရာနည်းပါးလီရေ။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံမာ မိုးအလွန်ပါးတွက်နန့် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီး မဖြစ်ထွန်းလှပါ။ ယကေလေ့ မြီဩဇာကောင်းပနာ ရီသွင်းစိုက်ပျိုးနှိုင်ရေ မန္တလေး၊ ကျောက်ဆည်၊ သရက်မြို့နန့် မုံရွာခရိုင်တိမာမူ သစ်သီးဝလံအထွက်ကောင်းရေ။ အထက်မြန်မာနိုင်ငံထွက် သစ်သီးဝလံတိမာ သရက်၊ နှပျိုး၊ မရန်း၊ ပိန္နဲ၊ သံပရာ၊ ရှောက်၊ သင်္ဘော၊ ဝရာဇ်သီးနန့်ဆီးသီးရို့ဖြစ်ကတ်လို့ တည်သီး၊ဩဇာသီး၊ သင်္ဘောဩဇာနန့် စပျစ်သီးရို့လေ့ အနည်းအကျိုင်းထွက်ရေ။ ဗန်းမော်မြို့အနီးမာ တရုတ်တည်သီးနန့် တရုတ် ဆီးသီး ခေါ် တရုတ်စုတ်ဖွားသီး ရို့ ပေါက်ရောက်ဖြစ်ထွန်းလီရေ။
သျှမ်းပြည်နယ်မာ လိမ်မ္မော်နန့် စတော်ဇာရက်ီခြံတိကို အကြီးအကျယ် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်မာ သျှမ်းပြည်နယ်မာ သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရီးကို ပိုပြီးကေ လုပ်ကိုင်လှာကတ်ရာ သစ်တော်သီး၊ ရှောက်ချိုသီးတိ၊ ပိုပြီးကေ ထွက်ဟိလာခလီရေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာ ရန်ကုန်လူထုစွာ သစ်သီးဝလံကို အများဆုံးစားသုံးကတ်ကြောင်း တွိရရေ။ ရန်ကုန်မြို့ကို တင်ပို့ကတ်တေ သစ်သီးဝလံတိနန့် ထွက်ဟိတင်ပို့ကတ်တေ ဒေသအရပ်ရပ်ရို့မာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လီရေ။ ရန်ကုန်မြို့ကိုရောက်ဟိလာရေနပျိုးသီးရို့စွာ ဟင်္သာတနန့် ပုသိမ်နယ်တိ အထဲဟိ ယုံစလင်းနန့် မက္ကလာစုရို့မှ တင်ပို့ခြင်းဖြစ်တေ။ မုတ္တမနယ်သည် နှပျိုးအထွက်ကောင်းကေလေ့ မှန်မှန်တင်ပို့နိုင်ခြင်း မဟိပါ။ ဖူးကြီး၊ ခမောင်းနား၊ တောင်ငူ၊ ရေတာရှည်ရို့မှာလည်း တင်ပို့ကတ်လီရေ။
နွားစားသရက်စွာ ရန်ကုန်ဆင်ခြီဖုံးဒေသတိကလည်း အမြောက်အများထွက်ရေ။ မြစ်ချေ၊ ခမောင်းနားနန့် ကျောက်ဆည် နယ်ရို့ကလည်း ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ကတ်လီရေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မရောက်ခင်ခေတ်က ပြည်မားထွက်သရက်တိ တုံးချိန်မာ မဒရပ်နန့် ကာလကတ္တားမှ ဗင်္ဂလားသရက်တိကို နှစ်စိုင် ကျပ်ဖေသာ နှစ်သိန်းဖိုးခန့် တင်သွင်းခလီရေ။ လိမ်မ္မော်သီးတိကို သီပေါနန့် အောင်ပန်း ရို့မှတင်ပို့ ရေ။ ရန်ကုန်ကတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံအရပ်ရပ်ကို ဖြန့်ဖြူးရရေ။ သီပေါလိမ္မော်စွာ အောင်ပန်းလိမ္မော်ထက် ပိုပြီးကေများလီရေ။ တောင်ငူခရိုင် တောင်ကုန်းဒေသတိနန့် ရွှေကျင်နယ်ကလည်း လိမ္မော်သီး အနည်းအကျိုင်းထွက်ဟိပြီးကေ ရန်ကုန်သို့ တင်ပို့ကတ်လီရေ။
ရှောက်၊ သံပရာရို့ကို မြစ်ငယ်နယ်က အများဆုံး တင်ပို့ပနာ ရွှေကျင်နန့် မုတ္တမမှ ကျွဲကောနန့်သံပရာ အသင့်အတင့်တင်ပို့ရေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် မရောက်ခင်ခေတ်က အူနီသီးတိကို မလ္လာယုမော်မှ နှစ်စိုင်တင်သွင်း ရလီရေ။ မင်းကွတ်သီးတိကို သထုံ၊ မော်လမြိုင်၊ ထားဝယ်၊ အစဟိရေတနင်္သာရီတိုင်းဟိခရိုင်တိက တင်ပို့ ခြင်းဖြစ်လီရေ။ ဒူးယိုင်းသီးတိကိုလည်း မော်လမြိုင်၊ သထုံနန့် ထားဝယ်ရို့မှပင် တင်ပို့ကတ်လီရေ။
နန္ဒရာသီးစွာ အောက်မြန်မာနိုင်ငံဒေသတိမာ အမြောက်အများထွက်ဟိပြီးကေ သျှမ်းပြည်နယ်မာလည်း အသင့်အတင့် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ မြန်မာနာနတ်မျိုးထက် အလုံးပိုကြီး လို့ အရသာပိုကောင်းရေ ကျူးနာနတ်မျိုးကို မော်လမြိုင်ဘက် မာ စတင်စိုက်ပျိုးရာမှ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ တချို့အရပ်ဒေသတိ မာလည်း တိုးချဲ့ စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးပနာ ဟိကတ်တေ။ ရာသီအလိုက် ရန်ကုန်သို့ ရောက်ဟိလာရေ အရာ သစ်သီးတိမာ ရမည်းသင်း၊ ပြည်နန့် သာယာဝတီရို့ဘက်မှ လာရေ ဝရာဇ်သီးတိ၊ ပြည်ခရိုင်ကလာရေ ဩဇာသီး၊ ကျိုက္ခမီနန့် သထုံရို့က လာရေ စုတ်ဖွားသီးရို့ဖြစ် ကတ်တေ။ ဖရဲသီးတိကို ပဲခူးနန့် တောင်ငူဖက်ကလည်းကောင်း၊ ကျောက်ဖရုံသီးတိကို ပြည်မီးရထားလမ်းဘက်ကလည်းကောင်း တင်ပို့ကတ်လီရေ။ အုန်းသီးတိကိုထားဝယ်၊ မြိတ်၊ ပုသိမ်၊ စစ်တွေ အစဟိရေ ကမ်းရိုး တန်းဒေသတိနန့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်မြို့တိက တင်ပို့ကတ်ရေ။ ကုန်းကျရေ မြို့တိအနက် ခမောင်းနားနယ်ကရာ အုန်းသီးအမြောက်အများ တင်ပို့နှိုင်ရေ။
မြန်မာနိုင်ငံမာ ပြည်ပထွက်အုန်းတိနန့် မလောက်ငှတွက်နန့် စင်္ကာပူ၊ ကာလကတ္တား၊ မဒရပ်၊ ကိုကိုးကျွန်းရို့ကလည်း တင်သွင်းခရလီရေ။ ပိန္နဲသီးတိကို ရန်ကုန်ဆင်ခြီဖုံး ဒေသတိက တင်ပို့ကတ်တေ။ ပဒကာသီးစွာ နိုင်ငံအရပ်ရပ်မာ ထွက်ဟိကေလေ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ဖို့ မလွယ်ကူတွက်တာနန့် နီးစပ်ရေ မြို့နယ်တိကရာ အနည်းအကျိုင်း တင်ပို့ကတ်လီရေ။ ဆီးသီးတိကို ပြည်မီးရထားလမ်းဟိ မှော်ဇာနန့် ပုတီးကုန်းရို့က ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ မန္တလေးမီးရထားလမ်းဟိ ရမည်းသင်း အစဟိရေမြို့တိကပင်ဖြစ်ဖြစ်တင်ပို့ကတ်လီရေ။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးခေတ်မာ ရှောက်ချိုသီးတိကို အမြောက်အများစားသုံးလာကတ်လို့ ယင်းရို့ကို မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်း၊ တောင်ငူ၊ မော်လမြိုင်၊ စစ်တွေ၊ မှော်ဘီခရိုင်တိနန့် သျှမ်းပြည်နယ်တိမာ အမြောက်အများ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်လာ ကတ်လီရေ။
မြန်မာနိုင်ငံမာ သစ်သီးတိကို ပို့ဆောင်ပုံမာ ဩဇာသီး၊ လိမ္မော်သီးအစဟိစွာတိကို ခြင်းနန့်ထည့်ပို့ရာက လွဲလို့ အရာအသီးအနှံအတိကို များသောအားဖြင့် ဂါရီတိ၊ ကားတိထက်မာ အပုံလိုက် ပို့ဆောင်ခြင်း ဖြစ်တေ။ ယင့်ချင့်ကြောင့် သစ်သီးတိစွာ ရန်ကုန်အရောက်မာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပုပ်သိုး ပျက်စီးကတ်ရလီရေ။
သစ်သီးဝလံ စိုက်ပျိုးရီးမာလည်း အထူးအနိန်နန့် အထက်မြန်မာနိုင်ငံမာ မန္တလေးနန့် ကျောက်ဆည်ခရိုင်ရို့မာ သရက်နန့် နှပျိုးဟင်းခင်းတိကိုလည်းကောင်း၊ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ တချို့မြို့ကြီးများနံဘေးအနားမှ ဟင်းခင်းတိကိုလည်းကောင်း၊ သျှမ်းပြည်နယ်မာ လိမ်မ္မော်၊ စတော်ဇာရက်ီနန့် သစ်တော်တိကိုလေ့သော့၊ စံနစ်တကျအကွက် ချပနာ စိုက်ပျိုးပြုစုစနစ်တိ ခေတ်မမီလှ သိမ့်ပါ။ အရာအရပ်ဒေသတိမာ သရက်ခြံ၊ မရမ်းခြံတိစွာလည်း အရာအပင်တိပါ ရောနှောပေါက်ရေ ခြံဟင်းခင်းတိဖြစ်ကတ်လို့ အပင်တိ ကျန်းမာသန်စွမ်းပနာ အသီးထွက်များအောင် မြီတောင်မြှောက်ပီးခြင်း ၊အကိုင်းအခက်ချိုင် ပီးခြင်းရို့ကိုဆောင်ရွက်ခဲလီရေ။ အသီးမျိုးကောင်းရဖို့ ဆောင်ရွက်ခြင်းလေ့မဟိကတ်ဘဲ အပင်က သီးသမျှကို ဆွတ်ခူးစားသုံး ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခြင်းကိုရာ ပြုခကတ်လီရေ။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီး ခေတ်မာမူ သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုး ရီးကို ပြည်ပိုင်အစိုးရတိက ဦးဆောင်အားပီးခြင်း ပြုလာရေ။ သစ်သီးအမျိုးနာမည်တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရီးကိုလေ့ ဆောင်ရွက်လာရေ။ သျှမ်းပြည်နယ်မာ သစ်တော်ခြံတိကို တိုးချဲ့လုပ်ကိုင်လာကတ်လို့ ကချင်ပြည်နယ်၊ ချင်းတောင်တန်းဒေသ ရို့မာလည်း စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးအောင်မြင်ပနာဟိရေ။ ပုပ္ပါးတောင်တဝိုက်ဒေသတိမာ မျိုးကောင်းလိမ္မော်၊ သစ်တော်၊ စပျစ်၊ ပန်းသီးရို့ကို စမ်းသပ်စိုက်ပျိုး အောင်မြင်ဗျာယ်ဟိပြီးကေ ပြည်မားသုံး လောက်ငှအောင်ချဲ့ထွင် စိုက်ပျိုးလားဖို့ ဆောင်ရွက်ပနာ ဟိလီရေ။ သရက်၊ နာနတ် အစဟိစွာရို့ စည်သွတ်ခြင်း၊ အဖျော်ယမကာပြုခြင်း ရို့ကိုလည်း အောင်မြင်စွာထုတ်လုပ်နှိုင်လာလီရာ။
ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မာ သစ်သီးလုပ်ငန်းစွာ ရှိးကထက် အဆပေါင်းများစွာ တိုးတက်ပါလတ်တေ ဆိုရေအချက်ကိုကား ဇာသူလေ့မငြင်းနိုင်ပါ၊၊ ရှေးက အနောက်နိုင်ငံတိမာ ဆောင်းရာသီမာ ပန်းသီးလွဲပြီးကေအရာ သစ်သီးဝလံကိုမစားကတ်ရချေ။ နပျိုးသီးစွာလေ့ ရှားပါးလို့မြို့ကြီးတိမာရာ ရနိုင်ခရေ။ လွန်ခရေအနှစ် သုံးဆယ်လှောက်ထိအောင် စပျစ်သီးစွာ မြန်မာနိုင်ငံမာ အမြင်အတွိရ နည်းပါးပြီးကေ အလွန်အဖိုးတန်လို့ မင်းသုံး သဌီးသုံးသစ်သီးမျိုး ဖြစ်ခရေ။ ဂုချိန်ခါမာရာ အနောက်တိုင်းထွက် သစ်သီးဝလံတိကို အရှိတိုင်းတိမာ အလွယ်ချေ ဝယ်ယူ ရဟိနှိုင်တွက်နန့် အရှိတိုင်းထွက် နွားစားသရက်၊ မင်းကွတ်သီးရို့စွာလည်း အနောက်နိုင်ငံတိသို့ ပေါက်ရောက် ကျော်ကြားပနာ ဟိလီရေ။ [၁]
== ကိုးကား ==
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၃)
6n65jztnsnn3cdjyzum5v2inyy9e706
ဝီကီးပီးဒီးယား:Cat/header
4
5295
19812
2026-07-19T06:29:08Z
YaThaWinTha
42
Created page with "<div style=font-weight:bold; line-height: 1.2;"> {{start tab | frame = no | off tab color = white | on tab color = palegoldenrod | nowrap = yes | font-size = 95% | border = 1px black solid | tab spacing percent = 0.2 | tab-alignment = center | link-1 = Wikipedia:cat1 | tab-1 = {{font color|black|အမျိုးအစား}} | link-2 = Wikipedia:cat2 | tab-2 = {{font..."
19812
wikitext
text/x-wiki
<div style=font-weight:bold; line-height: 1.2;">
{{start tab
| frame = no
| off tab color = white
| on tab color = palegoldenrod
| nowrap = yes
| font-size = 95%
| border = 1px black solid
| tab spacing percent = 0.2
| tab-alignment = center
| link-1 = Wikipedia:cat1
| tab-1 = {{font color|black|အမျိုးအစား}}
| link-2 = Wikipedia:cat2
| tab-2 = {{font color|black|ပိုတယ်တိ}}
| link-3 = Wikipedia:cat3
| tab-3 = {{font color|black|တမ်းပလက်တိ}}
| link-4 = Wikipedia:cat4
| tab-4 = {{font color|black|အကူအညီ}}
| link-5 = Wikipedia:cat5
| tab-5 = {{font color|black|ဖိုင်}}
| link-6 = Wikipedia:cat6
| tab-6 = {{font color|black|ယူဆာ}}
| link-7 = Wikipedia:cat7
| tab-7 = {{font color|black|မော်ကျူး}}
| link-8 = Wikipedia:cat8
| tab-8 = {{font color|black|မီဒီယာဝီကီ}}
| link-9 = Wikipedia:cat9
| tab-9 = {{font color|black|ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီယား}}
}}
</div>
qq4cq5kvrak453nmpb9crtz1g4bfy9z
ဝီကီးပီးဒီးယား:Cat1
4
5296
19813
2026-07-19T08:02:35Z
YaThaWinTha
42
Created page with "{{Tree list}} *[[:ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ|ကိုးကားချက်တိ]] **[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ|အဘိဓာန်တိ]] ***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ|ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ]] ***[[:ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းအဘိဓာန်တိ|အွန်လိုင်းအဘိဓာန်တိ]] ***:ကဏ္ဍ:အ..."
19813
wikitext
text/x-wiki
{{Tree list}}
*[[:ကဏ္ဍ:ကိုးကားချက်တိ|ကိုးကားချက်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ|အဘိဓာန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ|ဘာသာစကားအဘိဓာန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းအဘိဓာန်တိ|အွန်လိုင်းအဘိဓာန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အထူးပြုအဘိဓာန်တိ|အထူးပြုအဘိဓာန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်ပညာ|အဘိဓာန်ပညာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စွယ်စုံကျမ်းတိ|စွယ်စုံကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အထွီထွီစွယ်စုံကျမ်းတိ|အထွီအထွီစွယ်စုံကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အထူးပြုစွယ်စုံကျမ်းတိ|အထူးပြုစွယ်စုံကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ|အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစွယ်စုံကျမ်းတိ|အမျိုးသားစွယ်စုံကျမ်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လက်စွဲစာအုပ်တိ|လက်စွဲစာအုပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာလက်စွဲစာအုပ်တိ|နည်းပညာလက်စွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးလက်စွဲစာအုပ်တိ|ပညာရီးလက်စွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသုံးပြုသူလက်စွဲစာအုပ်တိ|အသုံးပြုသူလက်စွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လုပ်ငန်းလက်စွဲစာအုပ်တိ|လုပ်ငန်းလက်စွဲတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ|လမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခရီးလားလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ|ခရီးလားလမ်းညွှန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ|ပညာရီးလမ်းညွှန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ|အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလမ်းညွှန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ: ကိုယ်တိုင်လိလာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ| ကိုယ်တိုင်လိလာရီးလမ်းညွှန်စာအုပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မျက်နှာဖုံးပုံ မပါဝင်ရေ စာအုပ်တိ|မျက်နှာဖုံးပုံ မပါဝင်ရေ စာအုပ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စာရင်းတိ|စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူပုဂ္ဂိုလ်စာရင်းတိ|လူပုဂ္ဂိုလ်စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံစာရင်းတိ|နိုင်ငံစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဖွဲ့အစည်းစာရင်းတိ|အဖွဲ့အစည်းစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဖြစ်ရပ်စာရင်းတိ|ဖြစ်ရပ်စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အကြောင်းအရာစာရင်းတိ|အကြောင်းအရာစာရင်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အညွှန်းတိ|အညွှန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အက္ခရာစဉ်အညွှန်းတိ|အက္ခရာစဉ်အညွှန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ|ဘာသာရပ်အညွှန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာအုပ်အညွှန်းတိ|စာအုပ်အညွှန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒေတာအညွှန်းတိ|ဒေတာအညွှန်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စာကြည့်တိုက်ပညာ|စာကြည့်တိုက်ပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာကြည့်တိုက်တိ|စာကြည့်တိုက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရင်းပြုစုခြင်း|စာရင်းပြုစုခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာကြည့်တိုက်အမျိုးအစားခွဲခြင်း|စာကြည့်တိုက်အမျိုးအစားခွဲခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒစ်ဂျစ်တယ်စာကြည့်တိုက်တိ|ဒစ်ဂျစ်တယ်စာကြည့်တိုက်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:မှတ်တမ်းတိ|မှတ်တမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းမှတ်တမ်းတိ|သမိုင်းမှတ်တမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစိုးရမှတ်တမ်းတိ|အစိုးရမှတ်တမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒစ်ဂျစ်တယ်မှတ်တမ်းတိ|ဒစ်ဂျစ်တယ်မှတ်တမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မော်ကွန်းတိုက်တိ|မော်ကွန်းတိုက်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စာအုပ်စာတမ်းဗေဒ|စာအုပ်စာတမ်းဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျမ်းကိုးစာရင်းတိ|ကျမ်းကိုးစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကတ်တလောက်တိ|ကတ်တလောက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီမှုတိ|ပုံနှိပ်ထုတ်ဝီမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပုံနှိပ်တိုက်တိ|ပုံနှိပ်တိုက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာအုပ်စုဆောင်းမှုတိ|စာအုပ်စုဆောင်းမှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ|အချက်အလက်ရင်းမြစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒေတာဘေ့စ်တိ|ဒေတာဘေ့စ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ဗဟိုဌာနတိ|အချက်အလက်ဗဟိုဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သုတေသနရင်းမြစ်တိ|သုတေသနရင်းမြစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းရင်းမြစ်တိ|အွန်လိုင်းရင်းမြစ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကိုးကားပညာ|ကိုးကားပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုးကားမှုပုံစံတိ|ကိုးကားမှုပုံစံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုးကားမှုစနစ်တိ|ကိုးကားမှုစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရပ်ဆိုင်ရာကိုးကားချက်တိ|ပညာရပ်ဆိုင်ရာကိုးကားချက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုးကားမှုစီမံခန့်ခွဲခြင်|ကိုးကားမှုစီမံခန့်ခွဲခြင်]]
**[[:ကဏ္ဍ:သုတေသနကိရိယာတိ|သုတေသနကိရိယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သုတေသနနည်းစနစ်တိ|သုတေသနနည်းစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချက်အလက်ယှာဖွီရီးတိ|အချက်အလက်ယှာဖွီရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာတမ်းရီးသားခြင်းတိ|စာတမ်းရီးသားခြင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာတမ်းကိုးကားခြင်းတိ|စာတမ်းကိုးကားခြင်းတိ]]
*[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှု|ယဉ်ကျေးမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:အနုပညာ|အနုပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗိသုကာပညာတိ|ဗိသုကာပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပန်းချီတိ|ပန်းချီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပန်းပုတိ|ပန်းပုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓာတ်ပုံပညာတိ|ဓာတ်ပုံပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လက်မှုပညာတိ|လက်မှုပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလှဆင်အနုပညာတိ|အလှဆင်အနုပညာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စာပီ|စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီအမျိုးအစားတိ|စာပီအမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကဗျာတိ|ကဗျာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝတ္ထုတိ|ဝတ္ထုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဇာတ်လမ်းတိုတိ|ဇာတ်လမ်းတိုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြဇာတ်တိ|ပြဇာတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာစီစာကုံးတိ|စာစီစာကုံးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ|အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခရီးလားစာပီတိ|ခရီးလားစာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေစာပီတိ|အချေစာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီသီအိုရီတိ|စာပီသီအိုရီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီဝေဖန်ရီးတိ|စာပီဝေဖန်ရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီအနုသုခုမတိ|စာပီအနုသုခုမတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရီးဆရာတိ|စာရီးဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကဗျာဆရာတိ|ကဗျာဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝတ္ထုရီးဆရာတိ|ဝတ္ထုရီးဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြဇာတ်ရီးဆရာတိ|ပြဇာတ်ရီးဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အက်ဆေးရီးဆရာတိ|အက်ဆေးရီးဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စာရီးဆရာတိ|နိုင်ငံအလိုက် စာရီးဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီလက်ရာတိ|စာပီလက်ရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကဗျာတိ|ကဗျာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝတ္ထုတိ|ဝတ္ထုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြဇာတ်တိ|ပြဇာတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာစီစာကုံးတိ|စာစီစာကုံးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီစုစည်းမှုတိ|စာပီစုစည်းမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီသမိုင်းတိ|စာပီသမိုင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းစာပီတိ|ရှိးဟောင်းစာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလယ်ခေတ်စာပီတိ|အလယ်ခေတ်စာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်စာပီတိ|ခေတ်သစ်စာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်ပြိုင်စာပီတိ|ခေတ်ပြိုင်စာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့စာပီသမိုင်းတိ|ကမ္ဘာ့စာပီသမိုင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် စာပီတိ|နိုင်ငံအလိုက် စာပီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာစာပီ|မြန်မာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်စာပီ|ရခိုင်စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်စာပီ|အင်္ဂလိပ်စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရုတ်စာပီ|တရုတ်စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယစာပီ|အိန္ဒိယစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်စာပီ|ဂျပန်စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့စာပီ|ကမ္ဘာ့စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားအလိုက် စာပီ|ဘာသာစကားအလိုက် စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာဘာသာစာပီ|မြန်မာဘာသာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဘာသာစာပီ|ရခိုင်ဘာသာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်္ဂလိပ်ဘာသာစာပီ|အင်္ဂလိပ်ဘာသာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာရဗီဘာသာစာပီ|အာရဗီဘာသာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရုတ်ဘာသာစာပီ|တရုတ်ဘာသာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီလှုပ်ရှားမှုတိ|စာပီလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာစာပီ|ရိုးရာစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာပုံပြင်တိ|ရိုးရာပုံပြင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီတိ|ဒဏ္ဍာရီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူထုစာပီ|လူထုစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပါးစပ်ရာဇဝင်တိ|ပါးစပ်ရာဇဝင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာကဗျာတိ|ရိုးရာကဗျာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေနန့် လူငယ်စာပီ|အချေနန့် လူငယ်စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေဝတ္ထုတိ|အချေဝတ္ထုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေကဗျာတိ|အချေကဗျာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူငယ်စာပီ|လူငယ်စာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာပီးစာပီ|ပညာပီးစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီဆုတိ|စာပီဆုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုဘယ်စာပီဆု|နိုဘယ်စာပီဆု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပီဆုတိ|အမျိုးသားစာပီဆုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကဗျာဆုတိ|ကဗျာဆုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝတ္ထုဆုတိ|ဝတ္ထုဆုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီအဖွဲ့အစည်းတိ|စာပီအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီအသင်းတိ|စာပီအသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရီးဆရာအသင်းတိ|စာရီးဆရာအသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီသုတေသနဌာနတိ|စာပီသုတေသနဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာကြည့်တိုက်တိ|စာကြည့်တိုက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီပညာရီး|စာပီပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီလိ့လာမှု|စာပီလိ့လာမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီသုတေသန|စာပီသုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်စာပီဌာနတိ|တက္ကသိုလ်စာပီဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီဝေဖန်ရီး|စာပီဝေဖန်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီစာရင်းတိ|စာပီစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရီးဆရာစာရင်းတိ|စာရီးဆရာစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝတ္ထုစာရင်းတိ|ဝတ္ထုစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကဗျာစာရင်းတိ|ကဗျာစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီဆုရရှိသူတိ|စာပီဆုရရှိသူတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကား|ဘာသာစကား]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဘာသာစကားတိ|ကမ္ဘာ့ဘာသာစကားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာဗေဒ|ဘာသာဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရီးစနစ်တိ|စာရီးစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာပြန်ခြင်း|ဘာသာပြန်ခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဘိဓာန်တိ|အဘိဓာန်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဂီတ|ဂီတ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတအမျိုးအစားတိ|ဂီတအမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတပညာသျှင်တိ|ဂီတပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တေးခြင်းတိ|တေးခြင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တေးအယ်လ်ဘမ်တိ|တေးအယ်လ်ဘမ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတတူရိယာတိ|ဂီတတူရိယာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဖျော်ဖြီရီး|ဖျော်ဖြီရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်သျှင်တိ|ရုပ်သျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်သံအစီအစဉ်တိ|ရုပ်သံအစီအစဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြဇာတ်တိ|ပြဇာတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဟာသတိ|ဟာသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဖျော်ဖြီပွဲတိ|ဖျော်ဖြီပွဲတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:မီဒီယာ|မီဒီယာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတင်းမီဒီယာတိ|သတင်းမီဒီယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီဒီယိုတိ|ရီဒီယိုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်မြင်သံကြားတိ|ရုပ်မြင်သံကြားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းမီဒီယာတိ|အွန်လိုင်းမီဒီယာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီနန့် ရိုးရာပုံပြင်တိ|ဒဏ္ဍာရီနန့် ရိုးရာပုံပြင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဏ္ဍာရီတိ|ဒဏ္ဍာရီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာပုံပြင်တိ|ရိုးရာပုံပြင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သူရဲကောင်းဇာတ်လမ်းတိ|သူရဲကောင်းဇာတ်လမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာယုံကြည်မှုတိ|ရိုးရာယုံကြည်မှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာဓလေ့တိ|ရိုးရာဓလေ့တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုဓလေ့|လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုဓလေ့]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွီးဖွားခြင်းဓလေ့|မွီးဖွားခြင်းဓလေ့]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသုဘဓလေ့|အသုဘဓလေ့]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာအခမ်းအနားတိ|ရိုးရာအခမ်းအနားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဓလေ့တိ|လူမှုဓလေ့တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပွဲတော်တိ|ပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပွဲတော်တိ|ဘာသာရီးပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာပွဲတော်တိ|ရိုးရာပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အနုပညာပွဲတော်တိ|အနုပညာပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတပွဲတော်တိ|ဂီတပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်ပွဲတော်တိ|နိုင်ငံတော်ပွဲတော်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အစားအစာနန့် အဖျော်ယမကာ|အစားအစာနန့် အဖျော်ယမကာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဟင်းလျာတိ|အမျိုးသားဟင်းလျာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာအစားအစာတိ|ရိုးရာအစားအစာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဖျော်ယမကာတိ|အဖျော်ယမကာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ချက်ပြုတ်နည်းတိ|ချက်ပြုတ်နည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစားအစာယဉ်ကျေးမှု|အစားအစာယဉ်ကျေးမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဖက်သျှင်|ဖက်သျှင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဝတ်အစားတိ|အဝတ်အစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာဝတ်စုံတိ|ရိုးရာဝတ်စုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဖက်သျှင်ဒီဇိုင်း|ဖက်သျှင်ဒီဇိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:လက်ဝတ်ရတနာတိ|လက်ဝတ်ရတနာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလှအပယဉ်ကျေးမှု|အလှအပယဉ်ကျေးမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်|အားကဇပ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်အမျိုးအစားတိ|အားကဇပ်အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်သမားတိ|အားကဇပ်သမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်အသင်းတိ|အားကဇပ်အသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်ပြိုင်ပွဲတိ|အားကဇပ်ပြိုင်ပွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိုလံပစ်အားကဇပ်|အိုလံပစ်အားကဇပ်]]
**[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်းတိ|ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြတိုက်တိ|ပြတိုက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာကြည့်တိုက်တိ|စာကြည့်တိုက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုစင်တာတိ|ယဉ်ကျေးမှုစင်တာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အနုပညာအဖွဲ့အစည်းတိ|အနုပညာအဖွဲ့အစည်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်တိ|ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့အမွီအနှစ်နီရာတိ|ကမ္ဘာ့အမွီအနှစ်နီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းအဆောက်အအုံတိ|ရှိးဟောင်းအဆောက်အအုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်ပစ္စည်းတိ|ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်ပစ္စည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မထိတွိ့နိုင်ရေ ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်တိ|မထိတွိ့နိုင်ရေ ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု|ဒေသအလိုက် ယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှယဉ်ကျေးမှု|အာသျှယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပယဉ်ကျေးမှု|ဥရောပယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကယဉ်ကျေးမှု|အာဖရိကယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ယဉ်ကျေးမှု|အမေရိကန်ယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာယဉ်ကျေးမှု|မြန်မာယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု|ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု]]
*[[:ကဏ္ဍ:ပထဝီဝင်|ပထဝီဝင်]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ|ကမ္ဘာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာဂြိုဟ်|ကမ္ဘာဂြိုဟ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဒေသတိ|ကမ္ဘာ့ဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့မြေပုံတိ|ကမ္ဘာ့မြေပုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ပထဝီဝင်|ကမ္ဘာ့ပထဝီဝင်]]
**[[:ကဏ္ဍ:နီရာတိ|နီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိုက်ကြီးတိ|တိုက်ကြီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒေသတိ|ဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နယ်မြေတိ|နယ်မြေတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြို့တိ|မြို့တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျေးရွာတိ|ကျေးရွာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတိ|နိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှနိုင်ငံတိ|အာသျှနိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပနိုင်ငံတိ|ဥရောပနိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကနိုင်ငံတိ|အာဖရိကနိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကနိုင်ငံတိ|မြောက်အမေရိကနိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကနိုင်ငံတိ|တောင်အမေရိကနိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာပိုင်းနိုင်ငံတိ|သမုဒ္ဒရာပိုင်းနိုင်ငံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ပထဝီဝင်|နိုင်ငံအလိုက် ပထဝီဝင်]]
**[[:ကဏ္ဍ:တိုက်ကြီးတိ|တိုက်ကြီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှ|အာသျှ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပ|ဥရောပ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိက|အာဖရိက]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိက|မြောက်အမေရိက]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိက|တောင်အမေရိက]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာပိုင်း|သမုဒ္ဒရာပိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အန္တာတိက|အန္တာတိက]]
**[[:ကဏ္ဍ:မြေမျက်နှာသွင်ပြင်|မြေမျက်နှာသွင်ပြင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောင်တိ|တောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောင်တန်းတိ|တောင်တန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကုန်းပြင်မြင့်တိ|ကုန်းပြင်မြင့်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လွင်ပြင်တိ|လွင်ပြင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ချိုင့်ဝှမ်းတိ|ချိုင့်ဝှမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဲကန္တာရတိ|သဲကန္တာရတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ရေထုဆိုင်ရာ ပထဝီဝင်|ရေထုဆိုင်ရာ ပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာတိ|သမုဒ္ဒရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပင်လယ်တိ|ပင်လယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြစ်တိ|မြစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်းအိုင်တိ|အင်းအိုင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရေတံခွန်တိ|ရီတံခွန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီဝေရီလဲဒေသတိ|ရီဝေရီလဲဒေသတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတု|ရာသီဥတု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတုအမျိုးအစားတိ|ရာသီဥတုအမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိုးလေဝသ|မိုးလေဝသ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မုတ်သုံရာသီ|မုတ်သုံရာသီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု|ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ|သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဇီဝပထဝီဝင်|ဇီဝပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဇီဝဒေသတိ|ဇီဝဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂေဟစနစ်တိ|ဂေဟစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သစ်တောတိ|သစ်တောတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုစွတ်ဒေသတိ|စိုစွတ်ဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဒေသတိ|တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ဒေသတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူသားပထဝီဝင်|လူသားပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူဦးရွီ|လူဦးရွီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမျိုးတိ|လူမျိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားတိ|ဘာသာစကားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြို့ပြဒေသတိ|မြို့ပြဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျေးလက်ဒေသတိ|ကျေးလက်ဒေသတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စီးပွားရီးပထဝီဝင်|စီးပွားရီးပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရီးဒေသတိ|စိုက်ပျိုးရီးဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်မှုဒေသတိ|စက်မှုဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကုန်သွယ်ရီးလမ်းကြောင်းတိ|ကုန်သွယ်ရီးလမ်းကြောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခရီးလားလုပ်ငန်းဒေသတိ|ခရီးလားလုပ်ငန်းဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝသယံဇာတတိ|သဘာဝသယံဇာတတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးပထဝီဝင်|နိုင်ငံရီးပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:နယ်စပ်တိ|နယ်စပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရီးဒေသတိ|အုပ်ချုပ်ရီးဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြို့တော်တိ|မြို့တော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတိ|ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပထဝီနိုင်ငံရီး|ပထဝီနိုင်ငံရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:မြေပုံပညာ|မြေပုံပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြေပုံတိ|မြေပုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒစ်ဂျစ်တယ်မြေပုံတိ|ဒစ်ဂျစ်တယ်မြေပုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:GIS|GIS]]
***[[:ကဏ္ဍ:Remote Sensing|Remote Sensing]]
***[[:ကဏ္ဍ:Navigation Systems|Navigation Systems]]
**[[:ကဏ္ဍ:ခရီးလားနီရာတိ|ခရီးလားနီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့အမွီအနှစ်နီရာတိ|ကမ္ဘာ့အမွီအနှစ်နီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဥယျာဉ်တိ|အမျိုးသားဥယျာဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝအလှအပ နီရာတိ|သဘာဝအလှအပ နီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းနီရာတိ|ရှိးဟောင်းနီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအထင်ကရ နီရာတိ|ဘာသာရီးအထင်ကရ နီရာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် ပထဝီဝင်|ဒေသအလိုက် ပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှပထဝီဝင်|အာသျှပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပပထဝီဝင်|ဥရောပပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကပထဝီဝင်|အာဖရိကပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ပထဝီဝင်|အမေရိကန်ပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်|မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်၏ ပထဝီဝင်|ရခိုင်ပြည်၏ ပထဝီဝင်]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပထဝီဝင်ပညာသျှင်တိ|ပထဝီဝင်ပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြေပုံပညာသျှင်တိ|မြေပုံပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတုပညာသျှင်တိ|ရာသီဥတုပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘူမိဗေဒပညာသျှင်တိ|ဘူမိဗေဒပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပထဝီဝင်ပညာသျှင်တိ|ပထဝီဝင်ပညာသျှင်တိ]]
*[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီး|ကျန်းမာရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆေးပညာ|ဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အထွေထွေဆေးပညာ|အထွေထွေဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အထူးကုဆေးပညာ|အထူးကုဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိသားစုဆေးပညာ|မိသားစုဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရီးပေါ်ဆေးပညာ|အရီးပေါ်ဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ဆေးကုသမှု|စစ်ဆေးကုသမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူ့ခန္ဓာဗေဒ|လူ့ခန္ဓာဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရိုးစနစ်|အရိုးစနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကြွက်သားစနစ်|ကြွက်သားစနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာရုံကြောစနစ်|အာရုံကြောစနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:နှလုံးနန့် သွေးကြောစနစ်|နှလုံးနန့် သွေးကြောစနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသက်ရှူစနစ်|အသက်ရှူစနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစာခြေစနစ်|အစာခြေစနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:မျိုးပွားစနစ်|မျိုးပွားစနစ်]]
**[[:ကဏ္ဍ:ရောဂါတိ|ရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကူးစက်ရောဂါတိ|ကူးစက်ရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မကူးစက်ရောဂါတိ|မကူးစက်ရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မျိုးရိုးဗီဇရောဂါတိ|မျိုးရိုးဗီဇရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှားပါးရောဂါတိ|ရှားပါးရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကပ်ရောဂါတိ|ကပ်ရောဂါတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆီးဝါးတိ|ဆီးဝါးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆီးဝါးအမျိုးအစားတိ|ဆီးဝါးအမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပဋိဇီဝဆေးတိ|ပဋိဇီဝဆေးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ဆေးတိ|ကာကွယ်ဆေးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နာကျင်သက်သာဆေးတိ|နာကျင်သက်သာဆေးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆီးဝါးထုတ်လုပ်မှု|ဆီးဝါးထုတ်လုပ်မှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပြည်သူ့ကျန်းမာရီး|ပြည်သူ့ကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးစောင့်ရှောက်မှု|ကျန်းမာရီးစောင့်ရှောက်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးမူဝါဒ|ကျန်းမာရီးမူဝါဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရောဂါကာကွယ်ရီး|ရောဂါကာကွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ဆေးထိုးအစီအစဉ်တိ|ကာကွယ်ဆေးထိုးအစီအစဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးပညာပီး|ကျန်းမာရီးပညာပီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:အာဟာရ|အာဟာရ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဟာရဗေဒ|အာဟာရဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစားအစာအုပ်စုတိ|အစားအစာအုပ်စုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗီတာမင်တိ|ဗီတာမင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတ္တုဓာတ်တိ|သတ္တုဓာတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဟာရချို့တဲ့မှု|အာဟာရချို့တဲ့မှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ကျန်းမာရီး|စိတ်ကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ရောဂါတိ|စိတ်ရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ကုထုံး|စိတ်ကုထုံး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ဖိစီးမှု|စိတ်ဖိစီးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုးရိမ်ပူပန်မှုရောဂါ|စိုးရိမ်ပူပန်မှုရောဂါ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ကျန်းမာရီးစောင့်ရှောက်မှု|စိတ်ကျန်းမာရီးစောင့်ရှောက်မှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆေးရုံတို့နန့် ကျန်းမာရီးဝန်ဆောင်မှုတိ|ဆေးရုံတို့နန့် ကျန်းမာရီးဝန်ဆောင်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးရုံတိ|ဆေးရုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးခန်းတိ|ဆေးခန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးဌာနတိ|ကျန်းမာရီးဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရီးပေါ်လူနာတင်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှု|အရီးပေါ်လူနာတင်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သူနာပြုဝန်ဆောင်မှု|သူနာပြုဝန်ဆောင်မှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆေးပညာအထူးဘာသာရပ်တိ|ဆေးပညာအထူးဘာသာရပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နှလုံးရောဂါဗေဒ|နှလုံးရောဂါဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကင်ဆာရောဂါဗေဒ|ကင်ဆာရောဂါဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေဆေးပညာ|အချေဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရေပြားဆေးပညာ|အရေပြားဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မျက်စိဆေးပညာ|မျက်စိဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရိုးဆေးပညာ|အရိုးဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သားဖွားနန့် မီးယပ်ပညာ|သားဖွားနန့် မီးယပ်ပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာရုံကြောဆေးပညာ|အာရုံကြောဆေးပညာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သွားဘက်ဆိုင်ရာကျန်းမာရီး|သွားဘက်ဆိုင်ရာကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:သွားရောဂါတိ|သွားရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သွားကုသမှု|သွားကုသမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခံတွင်းကျန်းမာရီး|ခံတွင်းကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:သွားဆရာဝန်တိ|သွားဆရာဝန်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနန့် ကြံ့ခိုင်ရီး|ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနန့် ကြံ့ခိုင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:လေ့ကျင့်ခန်းတိ|လေ့ကျင့်ခန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကြံ့ခိုင်ရီးအစီအစဉ်တိ|ကြံ့ခိုင်ရီးအစီအစဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်ဆေးပညာ|အားကဇပ်ဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းသိမ်းမှု|ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းသိမ်းမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:မိခင်နန့် အချေကျန်းမာရီး|မိခင်နန့် အချေကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုယ်ဝန်ဆောင်စောင့်ရှောက်မှု|ကိုယ်ဝန်ဆောင်စောင့်ရှောက်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွီးကင်းစအချေကျန်းမာရီး|မွီးကင်းစအချေကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေဖွံ့ဖြိုးမှု|အချေဖွံ့ဖြိုးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိခင်အာဟာရ|မိခင်အာဟာရ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သက်ကြီးရွယ်အိုကျန်းမာရီး|သက်ကြီးရွယ်အိုကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသက်ကြီးခြင်း|အသက်ကြီးခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:သက်ကြီးရွယ်အိုရောဂါတိ|သက်ကြီးရွယ်အိုရောဂါတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရေရှည်စောင့်ရှောက်မှု|ရေရှည်စောင့်ရှောက်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သက်ကြီးရွယ်အိုဆေးပညာ|သက်ကြီးရွယ်အိုဆေးပညာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အစားထိုးနန့် တိုင်းရင်းဆေးပညာ|အစားထိုးနန့် တိုင်းရင်းဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိုင်းရင်းဆေးပညာ|တိုင်းရင်းဆေးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အပ်စိုက်ကုသမှု|အပ်စိုက်ကုသမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးဖက်ဝင်အပင်တိ|ဆေးဖက်ဝင်အပင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားရွေးချယ်ကုသနည်းတိ|အခြားရွေးချယ်ကုသနည်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|ကျန်းမာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးဝန်ကြီးဌာနတိ|ကျန်းမာရီးဝန်ကြီးဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးပညာအသင်းတိ|ဆေးပညာအသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီး NGO များ|ကျန်းမာရီး NGO များ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာကျန်းမာရီးအဖွဲ့တိ|နိုင်ငံတကာကျန်းမာရီးအဖွဲ့တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးပညာရီး|ကျန်းမာရီးပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးတက္ကသိုလ်တိ|ဆေးတက္ကသိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သူနာပြုပညာ|သူနာပြုပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးသုတေသန|ဆေးသုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျန်းမာရီးသင်တန်းတိ|ကျန်းမာရီးသင်တန်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် ကျန်းမာရီး|ဒေသအလိုက် ကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှကျန်းမာရီး|အာသျှကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပကျန်းမာရီး|ဥရောပကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကကျန်းမာရီး|အာဖရိကကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံကျန်းမာရီး|မြန်မာနိုင်ငံကျန်းမာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ကျန်းမာရီး|ရခိုင်ပြည်ကျန်းမာရီး]]
*[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်း|သမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းပညာ|သမိုင်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းသုတေသန|သမိုင်းသုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းရီးသားမှု|သမိုင်းရီးသားမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းအရင်းအမြစ်တိ|သမိုင်းအရင်းအမြစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းပညာသျှင်တိ|သမိုင်းပညာသျှင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့သမိုင်း|ကမ္ဘာ့သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းကမ္ဘာ|ရှိးဟောင်းကမ္ဘာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလယ်ခေတ်|အလယ်ခေတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်အစောပိုင်း|ခေတ်သစ်အစောပိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်|ခေတ်သစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်ပြိုင်သမိုင်း|ခေတ်ပြိုင်သမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် သမိုင်း|ဒေသအလိုက် သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှသမိုင်း|အာသျှသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပသမိုင်း|ဥရောပသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကသမိုင်း|အာဖရိကသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြောက်အမေရိကသမိုင်း|မြောက်အမေရိကသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောင်အမေရိကသမိုင်း|တောင်အမေရိကသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာပိုင်းသမိုင်း|သမုဒ္ဒရာပိုင်းသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အန္တာတိကသမိုင်း|အန္တာတိကသမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် သမိုင်း|နိုင်ငံအလိုက် သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း|မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်သမိုင်း|ရခိုင်သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်း|တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်း|အိန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံသမိုင်း|ဂျပန်နိုင်ငံသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားနိုင်ငံရို့ဧ့ သမိုင်း|အခြားနိုင်ငံရို့ဧ့ သမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်အလိုက် သမိုင်း|ခေတ်အလိုက် သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းမတင်မီခေတ်|သမိုင်းမတင်မီခေတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းခေတ်|ရှိးဟောင်းခေတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလယ်ခေတ်|အလယ်ခေတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်အစောပိုင်း|ခေတ်သစ်အစောပိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်မှုခေတ်|စက်မှုခေတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်|ခေတ်သစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်ပြိုင်ခေတ်|ခေတ်ပြိုင်ခေတ်]]
**[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း သမိုင်း|ယဉ်ကျေးမှုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း|ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုသမိုင်း|လူမှုသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးသမိုင်း|ပညာရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးသမိုင်း|ဘာသာရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:နေ့စဉ်ဘဝသမိုင်း|နေ့စဉ်ဘဝသမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးသမိုင်း|နိုင်ငံရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရင်စနစ်တိ|ဘုရင်စနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစိုးရတိ|အစိုးရတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးလှုပ်ရှားမှုတိ|နိုင်ငံရီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရီးတိ|တော်လှန်ရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရွီးကောက်ပွဲသမိုင်း|ရွီးကောက်ပွဲသမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:စစ်ရီးသမိုင်း|စစ်ရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ပွဲတိ|စစ်ပွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိုက်ပွဲတိ|တိုက်ပွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်တပ်တိ|စစ်တပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်လက်နက်တိ|စစ်လက်နက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ရီးခေါင်းဆောင်တိ|စစ်ရီးခေါင်းဆောင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စီးပွားရီးသမိုင်း|စီးပွားရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကုန်သွယ်ရီးသမိုင်း|ကုန်သွယ်ရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ငွေကြေးသမိုင်း|ငွေကြေးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်မှုသမိုင်း|စက်မှုသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရီးသမိုင်း|စိုက်ပျိုးရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်သမားသမိုင်း|အလုပ်သမားသမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံနန့် နည်းပညာသမိုင်း|သိပ္ပံနန့် နည်းပညာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံသမိုင်း|သိပ္ပံသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆေးပညာသမိုင်း|ဆေးပညာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသမိုင်း|ကွန်ပျူတာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာကာသစူးစမ်းရီးသမိုင်း|အာကာသစူးစမ်းရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:တီထွင်မှုရို့ဧ့ သမိုင်း|တီထွင်မှုရို့ဧ့ သမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးသမိုင်း|သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရေကြောင်းသမိုင်း|ရေကြောင်းသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မီးရထားသမိုင်း|မီးရထားသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:လေကြောင်းသမိုင်း|လေကြောင်းသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မော်တော်ယာဉ်သမိုင်း|မော်တော်ယာဉ်သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးသမိုင်း|လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးသမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:အနုပညာနန့် စာပီသမိုင်း|အနုပညာနန့် စာပီသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အနုပညာသမိုင်း|အနုပညာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတသမိုင်း|ဂီတသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီသမိုင်း|စာပီသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်သျှင်သမိုင်း|ရုပ်သျှင်သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြဇာတ်သမိုင်း|ပြဇာတ်သမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမျိုးတို့နန့် ယဉ်ကျေးမှုတိ|လူမျိုးတို့နန့် ယဉ်ကျေးမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမျိုးစုရို့ဧ့ သမိုင်း|လူမျိုးစုရို့ဧ့ သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရွှေ့ပြောင်းအခြီချမှုသမိုင်း|ရွှေ့ပြောင်းအခြီချမှုသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်ပါယာတိ|အင်ပါယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတော်တိ|နိုင်ငံတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်တိ|ယဉ်ကျေးမှုအမွီအနှစ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်တိ|သမိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရီးတိ|တော်လှန်ရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘောတူစာချုပ်တိ|သဘောတူစာချုပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ|သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုလှုပ်ရှားမှုတိ|လူမှုလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရီးအခင်းဖြစ်ရပ်တိ|အရီးအခင်းဖြစ်ရပ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တိ|သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရင်တိ|ဘုရင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဧကရာဇ်တိ|ဧကရာဇ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ခေါင်းဆောင်တိ|စစ်ခေါင်းဆောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးခေါင်းဆောင်တိ|နိုင်ငံရီးခေါင်းဆောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားသမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တိ|အခြားသမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းသုတေသန|ရှိးဟောင်းသုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းနီရာတိ|ရှိးဟောင်းနီရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းပစ္စည်းတိ|ရှိးဟောင်းပစ္စည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တူးဖော်မှုတိ|တူးဖော်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုတိ|ရှိးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် သမိုင်း|ဒေသအလိုက် သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာသမိုင်း|မြန်မာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်သမိုင်း|ရခိုင်သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှမ်းသမိုင်း|ရှမ်းသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွန်သမိုင်း|မွန်သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကချင်သမိုင်း|ကချင်သမိုင်း]]
*[[:ကဏ္ဍ:လူသားလှုပ်ရှားမှုတိ|လူသားလှုပ်ရှားမှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရီး|စိုက်ပျိုးရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:သီးနှံစိုက်ပျိုးရီး|သီးနှံစိုက်ပျိုးရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရီး|ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွီးမြူရီး|မွီးမြူရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ငါးမွီးမြူရီး|ငါးမွီးမြူရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရီးနည်းပညာ|စိုက်ပျိုးရီးနည်းပညာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စီးပွားရီးလုပ်ငန်း|စီးပွားရီးလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကုန်သွယ်ရီး|ကုန်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု|ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ငွေကြေးနန့် ဘဏ်လုပ်ငန်း|ငွေကြေးနန့် ဘဏ်လုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:စျေးကွက်ရှာဖွေရီး|စျေးကွက်ရှာဖွေရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်း|စွန့်ဦးတီထွင်လုပ်ငန်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်အကိုင်|အလုပ်အကိုင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်အကိုင်အမျိုးအစားတိ|အလုပ်အကိုင်အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းတိ|အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်သမားတိ|အလုပ်သမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လုပ်ငန်းခွင်|လုပ်ငန်းခွင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်သမားအခွင့်အရီး|အလုပ်သမားအခွင့်အရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီး|ပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မူလတန်းပညာရီး|မူလတန်းပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလယ်တန်းပညာရီး|အလယ်တန်းပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဆင့်မြင့်ပညာရီး|အဆင့်မြင့်ပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းပညာရီး|အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဝေးသင်ပညာရီး|အဝေးသင်ပညာရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆက်သွယ်ရီး|ဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပို့ဆက်သွယ်ရီး|စာပို့ဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရီး|တယ်လီဖုန်းဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရီး|အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုမီဒီယာ|လူမှုမီဒီယာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတင်းမီဒီယာ|သတင်းမီဒီယာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး|သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရီး|ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရီး|ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:လေကြောင်းပို့ဆောင်ရီး|လေကြောင်းပို့ဆောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မီးရထားပို့ဆောင်ရီး|မီးရထားပို့ဆောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အများပြည်သူပို့ဆောင်ရီး|အများပြည်သူပို့ဆောင်ရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:ခရီးလားလုပ်ငန်း|ခရီးလားလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြည်တွင်းခရီးလားလုပ်ငန်း|ပြည်တွင်းခရီးလားလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံတကာခရီးလားလုပ်ငန်း|နိုင်ငံတကာခရီးလားလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုခရီးလားလုပ်ငန်း|ယဉ်ကျေးမှုခရီးလားလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝခရီးလားလုပ်ငန်း|သဘာဝခရီးလားလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဟိုတယ်နန့် ဧည့်ဝတ်ပြုလုပ်ငန်း|ဟိုတယ်နန့် ဧည့်ဝတ်ပြုလုပ်ငန်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဖျော်ဖြီရီး|ဖျော်ဖြီရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်သျှင်|ရုပ်သျှင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတ|ဂီတ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂိမ်းတိ|ဂိမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြဇာတ်|ပြဇာတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်မြင်သံကြား|ရုပ်မြင်သံကြား]]
**[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်|အားကဇပ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘောလုံး|ဘောလုံး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘတ်စကက်ဘော|ဘတ်စကက်ဘော]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘော်လီဘော|ဘော်လီဘော]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိုလံပစ်အားကဇပ်တိ|အိုလံပစ်အားကဇပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိုက်ခိုက်ရီးအားကဇပ်တိ|တိုက်ခိုက်ရီးအားကဇပ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စစ်ရီး|စစ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်တပ်တိ|စစ်တပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ပွဲတိ|စစ်ပွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်လက်နက်တိ|စစ်လက်နက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ရီးမဟာဗျူဟာ|စစ်ရီးမဟာဗျူဟာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ငြိမ်းချမ်းရီးထိန်းသိမ်းမှု|ငြိမ်းချမ်းရီးထိန်းသိမ်းမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးလှုပ်ရှားမှုတိ|နိုင်ငံရီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးပါတီတိ|နိုင်ငံရီးပါတီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရွီးကောက်ပွဲတိ|ရွီးကောက်ပွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုတိ|ဆန္ဒပြလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရီးတိ|တော်လှန်ရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုလှုပ်ရှားမှုတိ|လူမှုလှုပ်ရှားမှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးလှုပ်ရှားမှုတိ|ဘာသာရီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု|ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပွဲတော်တိ|ဘာသာရီးပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သာသနာပြုလုပ်ငန်း|သာသနာပြုလုပ်ငန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပညာရီး|ဘာသာရီးပညာရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံနန့် သုတေသန|သိပ္ပံနန့် သုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံသုတေသန|သိပ္ပံသုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု|နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:တီထွင်မှုတိ|တီထွင်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စမ်းသပ်မှုတိ|စမ်းသပ်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆန်းသစ်တီထွင်မှုတိ|ဆန်းသစ်တီထွင်မှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အိမ်ထောင်ရီးနန့် မိသားစုဘဝ|အိမ်ထောင်ရီးနန့် မိသားစုဘဝ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း|လက်ထပ်ထိမ်းမြားခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိသားစုတိ|မိသားစုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း|အချေပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဆက်ဆံရီး|လူမှုဆက်ဆံရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:နီထိုင်မှုပုံစံတိ|နီထိုင်မှုပုံစံတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အပန်းဖြေလှုပ်ရှားမှုတိ|အပန်းဖြေလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝါသနာတိ|ဝါသနာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာဖတ်ခြင်းတိ|စာဖတ်ခြင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးခြင်းတိ|ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးခြင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းတိ|ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စုဆောင်းခြင်းတိ|စုဆောင်းခြင်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူသားလှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတိ|လူသားလှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စီးပွားရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|စီးပွားရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|ပညာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်အဖွဲ့အစည်းတိ|အားကဇပ်အဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအဖွဲ့အစည်းတိ|လူမှုအဖွဲ့အစည်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် လူသားလှုပ်ရှားမှုတိ|ဒေသအလိုက် လူသားလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှ|အာသျှ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပ|ဥရောပ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိက|အာဖရိက]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိက|အမေရိက]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်|ရခိုင်ပြည်]]
*[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာ|သင်္ချာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာ၏ အခြီခံတိ|သင်္ချာ၏ အခြီခံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂဏန်းတိ|ဂဏန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ကေတတိ|သင်္ကေတတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်တိ|သင်္ချာဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သက်သေပြချက်တိ|သက်သေပြချက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ|သင်္ချာယုတ္တိဗေဒ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဂဏန်းသင်္ချာ|ဂဏန်းသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝဂဏန်းတိ|သဘာဝဂဏန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိန်းပြည့်တိ|ကိန်းပြည့်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချိုးကိန်းတိ|အချိုးကိန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစစ်ကိန်းတိ|အစစ်ကိန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှုပ်ထွီးကိန်းတိ|ရှုပ်ထွီးကိန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂဏန်းသီအိုရီ|ဂဏန်းသီအိုရီ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အက္ခရာသင်္ချာ|အက္ခရာသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ညီမျှခြင်းတိ|ညီမျှခြင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Polynomial တိ|Polynomial တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Matrix တိ|Matrix တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Vector တိ|Vector တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Abstract Algebra|Abstract Algebra]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဂျီဩမေတြီ|ဂျီဩမေတြီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယူကလစ်ဂျီဩမေတြီ|ယူကလစ်ဂျီဩမေတြီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အနုဂျီဩမေတြီ|အနုဂျီဩမေတြီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Differential Geometry|Differential Geometry]]
***[[:ကဏ္ဍ:Topology|Topology]]
***[[:ကဏ္ဍ:Coordinate Geometry|Coordinate Geometry]]
**[[:ကဏ္ဍ:တြိဂံမိတိ|တြိဂံမိတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Trigonometric Functions|Trigonometric Functions]]
***[[:ကဏ္ဍ:Trigonometric Identities|Trigonometric Identities]]
***[[:ကဏ္ဍ:Triangles|Triangles]]
***[[:ကဏ္ဍ:Spherical Trigonometry|Spherical Trigonometry]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကယ်လ်ကူလပ်|ကယ်လ်ကူလပ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:Differential Calculus|Differential Calculus]]
***[[:ကဏ္ဍ:Integral Calculus|Integral Calculus]]
***[[:ကဏ္ဍ:Multivariable Calculus|Multivariable Calculus]]
***[[:ကဏ္ဍ:Vector Calculus|Vector Calculus]]
***[[:ကဏ္ဍ:Calculus of Variations|Calculus of Variations]]
**[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု|သင်္ချာခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:Real Analysis|Real Analysis]]
***[[:ကဏ္ဍ:Complex Analysis|Complex Analysis]]
***[[:ကဏ္ဍ:Functional Analysis|Functional Analysis]]
***[[:ကဏ္ဍ:Harmonic Analysis|Harmonic Analysis]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဖြစ်နိုင်ခြီသီအိုရီ|ဖြစ်နိုင်ခြီသီအိုရီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Probability|Probability]]
***[[:ကဏ္ဍ:Random Variables|Random Variables]]
***[[:ကဏ္ဍ:Stochastic Processes|Stochastic Processes]]
***[[:ကဏ္ဍ:Probability Distributions|Probability Distributions]]
**[[:ကဏ္ဍ:စာရင်းအင်းပညာ|စာရင်းအင်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Descriptive Statistics|Descriptive Statistics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Inferential Statistics|Inferential Statistics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Regression Analysis|Regression Analysis]]
***[[:ကဏ္ဍ:Biostatistics|Biostatistics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Statistical Software|Statistical Software]]
**[[:ကဏ္ဍ:သီးခြားသင်္ချာ|သီးခြားသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Set Theory|Set Theory]]
***[[:ကဏ္ဍ:Combinatorics|Combinatorics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Graph Theory|Graph Theory]]
***[[:ကဏ္ဍ:Logic|Logic]]
***[[:ကဏ္ဍ:Discrete Structures|Discrete Structures]]
**[[:ကဏ္ဍ:အသုံးချသင်္ချာ|အသုံးချသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Mathematical Physics|Mathematical Physics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Computational Mathematics|Computational Mathematics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Operations Research|Operations Research]]
***[[:ကဏ္ဍ:Financial Mathematics|Financial Mathematics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Mathematical Modeling|Mathematical Modeling]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသင်္ချာ|ကွန်ပျူတာသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Numerical Analysis|Numerical Analysis]]
***[[:ကဏ္ဍ:Algorithms|Algorithms]]
***[[:ကဏ္ဍ:Cryptography|Cryptography]]
***[[:ကဏ္ဍ:Computer Algebra|Computer Algebra]]
***[[:ကဏ္ဍ:Machine Learning Mathematics|Machine Learning Mathematics]]
**[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာပညာသျှင်တိ|သင်္ချာပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှေးခေတ်သင်္ချာပညာသျှင်တိ|ရှေးခေတ်သင်္ချာပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်သင်္ချာပညာသျှင်တိ|ခေတ်သစ်သင်္ချာပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီးသင်္ချာပညာသျှင်တိ|အမျိုးသမီးသင်္ချာပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက်သင်္ချာပညာသျှင်တိ|နိုင်ငံအလိုက်သင်္ချာပညာသျှင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာသမိုင်း|သင်္ချာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှေးအီဂျစ်သင်္ချာ|ရှေးအီဂျစ်သင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂရိသင်္ချာ|ဂရိသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယသင်္ချာ|အိန္ဒိယသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်သင်္ချာ|အစ္စလာမ်သင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်သင်္ချာ|ခေတ်သစ်သင်္ချာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာပညာရီး|သင်္ချာပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာသင်ကြားမှု|သင်္ချာသင်ကြားမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာသင်ရိုးတိ|သင်္ချာသင်ရိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာပြိုင်ပွဲတိ|သင်္ချာပြိုင်ပွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာသင်ထောက်ကူတိ|သင်္ချာသင်ထောက်ကူတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာအဖွဲ့အစည်းတိ|သင်္ချာအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာအသင်းတိ|သင်္ချာအသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သုတေသနဌာနတိ|သုတေသနဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂျာနယ်တိ|ဂျာနယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာဆုတိ|သင်္ချာဆုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် သင်္ချာ|ဒေသအလိုက် သင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှသင်္ချာ|အာသျှသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပသင်္ချာ|ဥရောပသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်သင်္ချာ|အမေရိကန်သင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာသင်္ချာ|မြန်မာသင်္ချာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်သင်္ချာ|ရခိုင်သင်္ချာ]]
*[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝ|သဘာဝ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝသိပ္ပံ|သဘာဝသိပ္ပံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒ|ရူပဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓာတုဗေဒ|ဓာတုဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒ|ဇီဝဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာမြီသိပ္ပံ|ကမ္ဘာမြီသိပ္ပံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒ|နက္ခတ္တဗေဒ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သက်ယှိတိ|သက်ယှိတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်တိ|တိရစ္ဆာန်တိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:နို့တိုက်သတ္တဝါတိ|နို့တိုက်သတ္တဝါတိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:ငှက်တိ|ငှက်တိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:တွားသွားသတ္တဝါတိ|တွားသွားသတ္တဝါတိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:ကုန်းနီရီနီသတ္တဝါတိ|ကုန်းနီရီနီသတ္တဝါတိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:ငါးတိ|ငါးတိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:အင်းဆက်တိ|အင်းဆက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အပင်တိ|အပင်တိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:ပန်းပွင့်အပင်တိ|ပန်းပွင့်အပင်တိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:သစ်ပင်တိ|သစ်ပင်တိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:မြက်တိ|မြက်တိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:ရီညှိတိ|ရီညှိတိ]]
****[[:ကဏ္ဍ:မှိုတိ|မှိုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဏုဇီဝတိ|အဏုဇီဝတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မျိုးစိတ်တိ|မျိုးစိတ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဂေဟစနစ်တိ|ဂေဟစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သစ်တောတိ|သစ်တောတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုစွတ်ဒေသတိ|စိုစွတ်ဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြက်ခင်းတိ|မြက်ခင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဲကန္တာရတိ|သဲကန္တာရတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောင်တန်းဒေသတိ|တောင်တန်းဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ဂေဟစနစ်တိ|ပင်လယ်ဂေဟစနစ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာမြီ|ကမ္ဘာမြီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာမြီဖွဲ့စည်းပုံ|ကမ္ဘာမြီဖွဲ့စည်းပုံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျောက်တိ|ကျောက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတ္တုတိ|သတ္တုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြီဆီလွှာ|မြီဆီလွှာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မီးတောင်တိ|မီးတောင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ရေထု|ရေထု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမုဒ္ဒရာတိ|သမုဒ္ဒရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပင်လယ်တိ|ပင်လယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြစ်တိ|မြစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်းအိုင်တိ|အင်းအိုင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီတံခွန်တိ|ရီတံခွန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီခဲပြင်တိ|ရီခဲပြင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လီထုနန့် ရာသီဥတု|လီထုနန့် ရာသီဥတု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိုးလေဝသ|မိုးလေဝသ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတု|ရာသီဥတု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မုန်တိုင်းတိ|မုန်တိုင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လီဖိအားစနစ်တိ|လီဖိအားစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု|ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:အာကာသ|အာကာသ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နီစကြဝဠာ|နီစကြဝဠာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်တိ|ဂြိုဟ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လတိ|လတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကြယ်တိ|ကြယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂလက်ဆီတိ|ဂလက်ဆီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စကြဝဠာဗေဒ|စကြဝဠာဗေဒ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝဖြစ်စဉ်တိ|သဘာဝဖြစ်စဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ငလျင်တိ|ငလျင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆူနာမီတိ|ဆူနာမီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတိ|မီးတောင်ပေါက်ကွဲမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိုးကြိုးမုန်တိုင်းတိ|မိုးကြိုးမုန်တိုင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တိ|သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်|သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး|ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲတိ|ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုတိ|ပတ်ဝန်းကျင်ညစ်ညမ်းမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု|ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝအရင်းအမြစ်တိ|သဘာဝအရင်းအမြစ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝအရင်းအမြစ်တိ|သဘာဝအရင်းအမြစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီ|ရီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သစ်တော|သစ်တော]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီနံ|ရီနံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝဓာတ်ငွိ့|သဘာဝဓာတ်ငွိ့]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျောက်မီးသွီး|ကျောက်မီးသွီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတ္တုသယံဇာတတိ|သတ္တုသယံဇာတတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝထိန်းသိမ်းရီး|သဘာဝထိန်းသိမ်းရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားဥယျာဉ်တိ|အမျိုးသားဥယျာဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ထိန်းသိမ်းရီး|တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ထိန်းသိမ်းရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အကာအကွယ်ပီးထားရေဒေသတိ|အကာအကွယ်ပီးထားရေဒေသတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|ထိန်းသိမ်းရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝသမိုင်း|သဘာဝသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းတိ|ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒိုင်နိုဆောတိ|ဒိုင်နိုဆောတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မျိုးသုဉ်းလားရေ သက်ယှိတိ|မျိုးသုဉ်းလားရေ သက်ယှိတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာမြီ၏ သဘာဝသမိုင်း|ကမ္ဘာမြီ၏ သဘာဝသမိုင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝပညာသျှင်တိ|သဘာဝပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဇီဝဗေဒပညာသျှင်တိ|ဇီဝဗေဒပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘူမိဗေဒပညာသျှင်တိ|ဘူမိဗေဒပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နက္ခတ္တဗေဒပညာသျှင်တိ|နက္ခတ္တဗေဒပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သဘာဝသိပ္ပံပညာသျှင်တိ|သဘာဝသိပ္ပံပညာသျှင်တိ]]
*[[:ကဏ္ဍ:လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ|အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသက်သျှင်နီသူတိ|အသက်သျှင်နီသူတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကွယ်လွန်သူတိ|ကွယ်လွန်သူတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာစုအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|ရာစုအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|နိုင်ငံအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်အကိုင်အလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|အလုပ်အကိုင်အလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးသမားတိ|နိုင်ငံရီးသမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနပညာသျှင်တိ|ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံပညာသျှင်တိ|သိပ္ပံပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ချာပညာသျှင်တိ|သင်္ချာပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆရာဝန်တိ|ဆရာဝန်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥပဒေပညာသျှင်တိ|ဥပဒေပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်ဂျင်နီယာတိ|အင်ဂျင်နီယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရီးဆရာတိ|စာရီးဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတင်းစာဆရာတိ|သတင်းစာဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆရာ၊ ဆရာမတိ|ဆရာ၊ ဆရာမတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စီးပွားရီးသမားတိ|စီးပွားရီးသမားတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အနုပညာသျှင်တိ|အနုပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပန်းချီဆရာတိ|ပန်းချီဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပန်းပုဆရာတိ|ပန်းပုဆရာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂီတပညာသျှင်တိ|ဂီတပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တေးသံသျှင်တိ|တေးသံသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သရုပ်ဆောင်တိ|သရုပ်ဆောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒါရိုက်တာတိ|ဒါရိုက်တာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓာတ်ပုံဆရာတိ|ဓာတ်ပုံဆရာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်သမားတိ|အားကဇပ်သမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘောလုံးသမားတိ|ဘောလုံးသမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘတ်စကက်ဘောသမားတိ|ဘတ်စကက်ဘောသမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လက်ဝှေ့သမားတိ|လက်ဝှေ့သမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိုလံပစ်အားကဇပ်သမားတိ|အိုလံပစ်အားကဇပ်သမားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အားကဇပ်နည်းအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|အားကဇပ်နည်းအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပုဂ္ဂိုလ်တိ|ဘာသာရီးပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုန်းတော်ကြီးတိ|ဘုန်းတော်ကြီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သံဃာတော်တိ|သံဃာတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆရာတော်တိ|ဆရာတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သာသနာပြုတိ|သာသနာပြုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးခေါင်းဆောင်တိ|ဘာသာရီးခေါင်းဆောင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:တော်ဝင်မိသားစုတိ|တော်ဝင်မိသားစုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရင်တိ|ဘုရင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိဖုရားတိ|မိဖုရားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မင်းသားတိ|မင်းသားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မင်းသမီးတိ|မင်းသမီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဧကရာဇ်တိ|ဧကရာဇ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တိ|စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ဗိုလ်ချုပ်တိ|စစ်ဗိုလ်ချုပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ခေါင်းဆောင်တိ|စစ်ခေါင်းဆောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တပ်မတော်သားတိ|တပ်မတော်သားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ရီးမဟာဗျူဟာသျှင်တိ|စစ်ရီးမဟာဗျူဟာသျှင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|နိုင်ငံအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံသားတိ|မြန်မာနိုင်ငံသားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|ရခိုင်လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရုတ်လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|တရုတ်လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယလူပုဂ္ဂိုလ်တိ|အိန္ဒိယလူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂျပန်လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|ဂျပန်လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားနိုင်ငံတိ|အခြားနိုင်ငံတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမျိုးအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|လူမျိုးအလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူမျိုးတိ|ရခိုင်လူမျိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗမာလူမျိုးတိ|ဗမာလူမျိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှမ်းလူမျိုးတိ|ရှမ်းလူမျိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးတိ|မွန်လူမျိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကချင်လူမျိုးတိ|ကချင်လူမျိုးတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကျား/မ အလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|ကျား/မ အလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားတိ|အမျိုးသားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီးတိ|အမျိုးသမီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားလိင်အမျိုးအစားတိ|အခြားလိင်အမျိုးအစားတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အသက်အရွယ်အလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ|အသက်အရွယ်အလိုက် လူပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေတိ|အချေတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူငယ်တိ|လူငယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရွယ်ရောက်သူတိ|အရွယ်ရောက်သူတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သက်ကြီးရွယ်အိုတိ|သက်ကြီးရွယ်အိုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တိ|သမိုင်းဝင်ပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းပုဂ္ဂိုလ်တိ|ရှိးဟောင်းပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလယ်ခေတ်ပုဂ္ဂိုလ်တိ|အလယ်ခေတ်ပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်ပုဂ္ဂိုလ်တိ|ခေတ်သစ်ပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တော်လှန်ရီးခေါင်းဆောင်တိ|တော်လှန်ရီးခေါင်းဆောင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်ကောင်တိ|စိတ်ကူးယဉ်ဇာတ်ကောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာပီဇာတ်ကောင်တိ|စာပီဇာတ်ကောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်သျှင်ဇာတ်ကောင်တိ|ရုပ်သျှင်ဇာတ်ကောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်သံဇာတ်ကောင်တိ|ရုပ်သံဇာတ်ကောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗီဒီယိုဂိမ်းဇာတ်ကောင်တိ|ဗီဒီယိုဂိမ်းဇာတ်ကောင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ စာရင်းတိ|လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာ စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူပုဂ္ဂိုလ်စာရင်းတိ|လူပုဂ္ဂိုလ်စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံခေါင်းဆောင်စာရင်းတိ|နိုင်ငံခေါင်းဆောင်စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံပညာသျှင်စာရင်းတိ|သိပ္ပံပညာသျှင်စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆုရရှိသူစာရင်းတိ|ဆုရရှိသူစာရင်းတိ]]
*[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဗေဒ|ဒဿနဗေဒ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနပညာသျှင်တိ|ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးခေတ်ဒဿနပညာသျှင်တိ|ရှိးခေတ်ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလယ်ခေတ်ဒဿနပညာသျှင်တိ|အလယ်ခေတ်ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်သစ်ဒဿနပညာသျှင်တိ|ခေတ်သစ်ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခေတ်ပြိုင်ဒဿနပညာသျှင်တိ|ခေတ်ပြိုင်ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ဒဿနပညာသျှင်တိ|နိုင်ငံအလိုက် ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီး ဒဿနပညာသျှင်တိ|အမျိုးသမီး ဒဿနပညာသျှင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနစာပီ|ဒဿနစာပီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနကျမ်းတိ|ဒဿနကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဆိုင်ရာ စာအုပ်တိ|ဒဿနဆိုင်ရာ စာအုပ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးတိ|ဒဿနဆိုင်ရာ ဆောင်းပါးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဂျာနယ်တိ|ဒဿနဂျာနယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနအဘိဓာန်တိ|ဒဿနအဘိဓာန်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနစာရင်းတိ|ဒဿနစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနပညာသျှင်စာရင်းတိ|ဒဿနပညာသျှင်စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနကျမ်းစာရင်းတိ|ဒဿနကျမ်းစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနကျောင်းစာရင်းတိ|ဒဿနကျောင်းစာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနသီအိုရီစာရင်းတိ|ဒဿနသီအိုရီစာရင်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿန၏ အကိုင်းအခက်တိ|ဒဿန၏ အကိုင်းအခက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အနုသုခုမဗေဒ (Aesthetics)|အနုသုခုမဗေဒ (Aesthetics)]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျင့်ဝတ်ဗေဒ (Ethics)|ကျင့်ဝတ်ဗေဒ (Ethics)]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဉာဏ်ပညာဗေဒ (Epistemology)|ဉာဏ်ပညာဗေဒ (Epistemology)]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရားဗေဒ (Logic)|တရားဗေဒ (Logic)]]
***[[:ကဏ္ဍ:မူလတည်ရှိမှုဗေဒ (Metaphysics)|မူလတည်ရှိမှုဗေဒ (Metaphysics)]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးဒဿန|နိုင်ငံရီးဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးဒဿန|ဘာသာရီးဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:သိပ္ပံဒဿန|သိပ္ပံဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိတ်ဒဿန|စိတ်ဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားဒဿန|ဘာသာစကားဒဿန]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဆိုင်ရာ အယူအဆတိ|ဒဿနဆိုင်ရာ အယူအဆတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမှန်တရား|အမှန်တရား]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသိပညာ|အသိပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တည်ရှိမှု|တည်ရှိမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အကြောင်းတရား|အကြောင်းတရား]]
***[[:ကဏ္ဍ:လွတ်လပ်မှု|လွတ်လပ်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရားမျှတမှု|တရားမျှတမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကောင်းမှုနန့် ဆိုးမှု|ကောင်းမှုနန့် ဆိုးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘဝအဓိပ္ပာယ်|ဘဝအဓိပ္ပာယ်]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနပညာရီး|ဒဿနပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနသင်ကြားမှု|ဒဿနသင်ကြားမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဌာနတိ|ဒဿနဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဘွဲ့တိ|ဒဿနဘွဲ့တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနသုတေသန|ဒဿနသုတေသန]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနသမိုင်း|ဒဿနသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အနောက်တိုင်းဒဿနသမိုင်း|အနောက်တိုင်းဒဿနသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရှိ့တိုင်းဒဿနသမိုင်း|အရှိ့တိုင်းဒဿနသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှေးဂရိဒဿန|ရှေးဂရိဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယဒဿန|အိန္ဒိယဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရုတ်ဒဿန|တရုတ်ဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဒဿန|ဗုဒ္ဓဒဿန]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနအဖွဲ့အစည်းတိ|ဒဿနအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနအသင်းတိ|ဒဿနအသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနသုတေသနဌာနတိ|ဒဿနသုတေသနဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဂျာနယ်တိ|ဒဿနဂျာနယ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနဆိုင်ရာ ညီလာခံတိ|ဒဿနဆိုင်ရာ ညီလာခံတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် ဒဿန|ဒေသအလိုက် ဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှဒဿန|အာသျှဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပဒဿန|ဥရောပဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကဒဿန|အာဖရိကဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ဒဿန|အမေရိကန်ဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာဒဿန|မြန်မာဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဒဿန|ရခိုင်ဒဿန]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနကျောင်းရို့နန့် အစဉ်အလာတိ|ဒဿနကျောင်းတို့နန့် အစဉ်အလာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာရစ္စတိုတယ်ဝါဒ|အာရစ္စတိုတယ်ဝါဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပလေတိုဝါဒ|ပလေတိုဝါဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စတိုအစ်ဝါဒ|စတိုအစ်ဝါဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိဝါဒ (Existentialism)|အတ္ထုပ္ပတ္တိဝါဒ (Existentialism)]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူသားဗဟိုဝါဒ (Humanism)|လူသားဗဟိုဝါဒ (Humanism)]]
***[[:ကဏ္ဍ:လက်တွိ့ဝါဒ (Pragmatism)|လက်တွိ့ဝါဒ (Pragmatism)]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဒဿန|ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကွန်ဖူးရှပ်ဝါဒ|ကွန်ဖူးရှပ်ဝါဒ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနသီအိုရီတိ|ဒဿနသီအိုရီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Idealism|Idealism]]
***[[:ကဏ္ဍ:Realism|Realism]]
***[[:ကဏ္ဍ:Rationalism|Rationalism]]
***[[:ကဏ္ဍ:Empiricism|Empiricism]]
***[[:ကဏ္ဍ:Materialism|Materialism]]
***[[:ကဏ္ဍ:Dualism|Dualism]]
***[[:ကဏ္ဍ:Nihilism|Nihilism]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒဿနနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း|ဒဿနနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီးဒဿန|နိုင်ငံရီးဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥပဒေဒဿန|ဥပဒေဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးဒဿန|ပညာရီးဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:စီးပွားရီးဒဿန|စီးပွားရီးဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုဒဿန|ယဉ်ကျေးမှုဒဿန]]
*[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီး|ဘာသာရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးတိ|ဘာသာရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ|ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ|ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ|အစ္စလာမ်ဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူဘာသာ|ဟိန္ဒူဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂျူးဘာသာ|ဂျူးဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆစ်ခ်ဘာသာ|ဆစ်ခ်ဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂျိန်းဘာသာ|ဂျိန်းဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗဟာအီဘာသာ|ဗဟာအီဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သျှင်တိုဘာသာ|သျှင်တိုဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တာအိုဘာသာ|တာအိုဘာသာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရိုးရာကိုးကွယ်မှုတိ|ရိုးရာကိုးကွယ်မှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပုဂ္ဂိုလ်တိ|ဘာသာရီးပုဂ္ဂိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာတည်ထောင်သူတိ|ဘာသာတည်ထောင်သူတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးခေါင်းဆောင်တိ|ဘာသာရီးခေါင်းဆောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သံဃာတော်တိ|သံဃာတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆရာတော်တိ|ဆရာတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သာသနာပြုတိ|သာသနာပြုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပညာသျှင်တိ|ဘာသာရီးပညာသျှင်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးကျမ်းတိ|ဘာသာရီးကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိပိဋကတ်|တိပိဋကတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:သမ္မာကျမ်းစာ|သမ္မာကျမ်းစာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကုရ်အာန်|ကုရ်အာန်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝေဒကျမ်းတိ|ဝေဒကျမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တာလမုဒ်|တာလမုဒ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားဘာသာရီးကျမ်းတိ|အခြားဘာသာရီးကျမ်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအယူဝါဒတိ|ဘာသာရီးအယူဝါဒတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယုံကြည်မှုတိ|ယုံကြည်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်ကြားချက်တိ|သင်ကြားချက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးဒဿန|ဘာသာရီးဒဿန]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျင့်ဝတ်တိ|ကျင့်ဝတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးသီအိုရီတိ|ဘာသာရီးသီအိုရီတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ|ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရားကျောင်းတိ|ဘုရားကျောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗလီတိ|ဗလီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအသင်းတိ|ဘာသာရီးအသင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သာသနာရီးအဖွဲ့တိ|သာသနာရီးအဖွဲ့တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအဆောက်အအုံတိ|ဘာသာရီးအဆောက်အအုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဇာတီတိ|ဇာတီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရားတိ|ဘုရားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုန်းကြီးကျောင်းတိ|ဘုန်းကြီးကျောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရားကျောင်းတိ|ဘုရားကျောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗလီတိ|ဗလီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအထင်ကရနီရာတိ|ဘာသာရီးအထင်ကရနီရာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပွဲတော်တိ|ဘာသာရီးပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာပွဲတော်တိ|ဗုဒ္ဓဘာသာပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ပွဲတော်တိ|ခရစ်ယာန်ပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ပွဲတော်တိ|အစ္စလာမ်ပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူပွဲတော်တိ|ဟိန္ဒူပွဲတော်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအခမ်းအနားတိ|ဘာသာရီးအခမ်းအနားတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးသမိုင်း|ဘာသာရီးသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရှိးဟောင်းဘာသာတိ|ရှိးဟောင်းဘာသာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကမ္ဘာ့ဘာသာရို့ဧ့ သမိုင်း|ကမ္ဘာ့ဘာသာရို့ဧ့ သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:သာသနာပြန့်ပွားမှု|သာသနာပြန့်ပွားမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးလှုပ်ရှားမှုတိ|ဘာသာရီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးပညာ|ဘာသာရီးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သာသနာရီးပညာ|သာသနာရီးပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးသုတေသန|ဘာသာရီးသုတေသန]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း|ဘာသာရီးနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးနန့် နိုင်ငံရီး|ဘာသာရီးနန့် နိုင်ငံရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးနန့် ပညာရီး|ဘာသာရီးနန့် ပညာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု|ဘာသာရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးနန့် သိပ္ပံ|ဘာသာရီးနန့် သိပ္ပံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးနန့် ဥပဒေ|ဘာသာရီးနန့် ဥပဒေ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် ဘာသာရီး|ဒေသအလိုက် ဘာသာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှဘာသာရီး|အာသျှဘာသာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပဘာသာရီး|ဥရောပဘာသာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကဘာသာရီး|အာဖရိကဘာသာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်ဘာသာရီး|အမေရိကန်ဘာသာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘာသာရီး|မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘာသာရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ရှိ ဘာသာရီး|ရခိုင်ပြည်ရှိ ဘာသာရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးဆိုင်ရာ အယူအဆတိ|ဘာသာရီးဆိုင်ရာ အယူအဆတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘုရားသခင်|ဘုရားသခင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:နိဗ္ဗာန်|နိဗ္ဗာန်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကောင်းကင်ဘုံ|ကောင်းကင်ဘုံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ငရဲ|ငရဲ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝိညာဉ်|ဝိညာဉ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကံ|ကံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြန်လည်မွီးဖွားခြင်း|ပြန်လည်မွီးဖွားခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကယ်တင်ခြင်း|ကယ်တင်ခြင်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာရီးအလိုက် အမျိုးအစားတိ|ဘာသာရီးအလိုက် အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗုဒ္ဓဘာသာ အမျိုးအစားတိ|ဗုဒ္ဓဘာသာ အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခရစ်ယာန်ဘာသာ အမျိုးအစားတိ|ခရစ်ယာန်ဘာသာ အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစ္စလာမ်ဘာသာ အမျိုးအစားတိ|အစ္စလာမ်ဘာသာ အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဟိန္ဒူဘာသာ အမျိုးအစားတိ|ဟိန္ဒူဘာသာ အမျိုးအစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြားဘာသာရီး အမျိုးအစားတိ|အခြားဘာသာရီး အမျိုးအစားတိ]]
*[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအဖွဲ့အစည်း|လူမှုအဖွဲ့အစည်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဗေဒ|လူမှုဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုသီအိုရီတိ|လူမှုသီအိုရီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုသုတေသန|လူမှုသုတေသန]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဖွဲ့စည်းပုံ|လူမှုဖွဲ့စည်းပုံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအပြောင်းအလဲ|လူမှုအပြောင်းအလဲ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအပြုအမူ|လူမှုအပြုအမူ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအုပ်စုတိ|လူမှုအုပ်စုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိသားစု|မိသားစု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသိုင်းအဝိုင်းတိ|အသိုင်းအဝိုင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမျိုးစုတိ|လူမျိုးစုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူတန်းစားတိ|လူတန်းစားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုကွန်ရက်တိ|လူမှုကွန်ရက်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူဦးရွီ|လူဦးရွီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူဦးရွီဗေဒ|လူဦးရွီဗေဒ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး|လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု|ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြို့ပြလူဦးရွီ|မြို့ပြလူဦးရွီ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျေးလက်လူဦးရွီ|ကျေးလက်လူဦးရွီ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း|ယဉ်ကျေးမှုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓလေ့ထုံးတမ်းတိ|ဓလေ့ထုံးတမ်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုတန်ဖိုးတိ|လူမှုတန်ဖိုးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဘာသာစကားတိ|ဘာသာစကားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမှတ်လက္ခဏာတိ|အမှတ်လက္ခဏာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားမှု|ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုရီးပြဿနာတိ|လူမှုရီးပြဿနာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုတိ|ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်လက်မဲ့မှုတိ|အလုပ်လက်မဲ့မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရာဇဝတ်မှုတိ|ရာဇဝတ်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မူးယစ်ဆီးဝါးပြဿနာတိ|မူးယစ်ဆီးဝါးပြဿနာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိုးအိမ်မဲ့မှုတိ|အိုးအိမ်မဲ့မှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူ့အခွင့်အရီးတိ|လူ့အခွင့်အရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြီခံလူ့အခွင့်အရီးတိ|အခြီခံလူ့အခွင့်အရီးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေအခွင့်အရီး|အချေအခွင့်အရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီးအခွင့်အရီး|အမျိုးသမီးအခွင့်အရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မသန်စွမ်းသူအခွင့်အရီး|မသန်စွမ်းသူအခွင့်အရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူ့အခွင့်အရီးအဖွဲ့အစည်းတိ|လူ့အခွင့်အရီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း|ပညာရီးနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးစနစ်တိ|ပညာရီးစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျောင်းတိ|ကျောင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်တိ|တက္ကသိုလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာတတ်မြောက်ရီး|စာတတ်မြောက်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရီးမူဝါဒ|ပညာရီးမူဝါဒ]]
**[[:ကဏ္ဍ:မီဒီယာနန့် ဆက်သွယ်ရီး|မီဒီယာနန့် ဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတင်းမီဒီယာ|သတင်းမီဒီယာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရုပ်မြင်သံကြား|ရုပ်မြင်သံကြား]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီဒီယို|ရီဒီယို]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုမီဒီယာ|လူမှုမီဒီယာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သတင်းစာတိ|သတင်းစာတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဥပဒေနန့် တရားမျှတမှု|ဥပဒေနန့် တရားမျှတမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥပဒေစနစ်တိ|ဥပဒေစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရားရုံးတိ|တရားရုံးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရဲတပ်ဖွဲ့တိ|ရဲတပ်ဖွဲ့တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ထောင်တိ|ထောင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရားမျှတမှု|တရားမျှတမှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအဖွဲ့အစည်းတိ|လူမှုအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းတိ|အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:NGO တိ|NGO တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူငယ်အဖွဲ့အစည်းတိ|လူငယ်အဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းတိ|အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းတိ|ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကျား၊မ နန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း|ကျား၊မ နန့် လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျား၊မ လိ့လာမှု|ကျား၊မ လိ့လာမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီးရီးရာ|အမျိုးသမီးရီးရာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသားရီးရာ|အမျိုးသားရီးရာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကျား၊မ တန်းတူညီမျှမှု|ကျား၊မ တန်းတူညီမျှမှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအခန်းကဏ္ဍတိ|လူမှုအခန်းကဏ္ဍတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:မိသားစုနန့် အိမ်ထောင်ရီး|မိသားစုနန့် အိမ်ထောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိမ်ထောင်ရီး|အိမ်ထောင်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိဘနန့်သားသမီး|မိဘနန့်သားသမီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အချေပြုစုပျိုးထောင်မှု|အချေပြုစုပျိုးထောင်မှု]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွီးစားခြင်း|မွီးစားခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိသားစုဥပဒေ|မိသားစုဥပဒေ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုလှုပ်ရှားမှုတိ|လူမှုလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူထုလှုပ်ရှားမှုတိ|လူထုလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်သမားလှုပ်ရှားမှုတိ|အလုပ်သမားလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမျိုးသမီးလှုပ်ရှားမှုတိ|အမျိုးသမီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီးလှုပ်ရှားမှုတိ|ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခွင့်အရီးလှုပ်ရှားမှုတိ|အခွင့်အရီးလှုပ်ရှားမှုတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုရီးနန့် စီးပွားရီး|လူမှုရီးနန့် စီးပွားရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးရီး|လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဖူလုံရီး|လူမှုဖူလုံရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:အလုပ်အကိုင်|အလုပ်အကိုင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအာမခံ|လူမှုအာမခံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူနေမှုအဆင့်အတန်း|လူနေမှုအဆင့်အတန်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် လူ့အဖွဲ့အစည်း|ဒေသအလိုက် လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှလူ့အဖွဲ့အစည်း|အာသျှလူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပလူ့အဖွဲ့အစည်း|ဥရောပလူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာဖရိကလူ့အဖွဲ့အစည်း|အာဖရိကလူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်း|အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်း|မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်လူ့အဖွဲ့အစည်း|ရခိုင်လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
**[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဆိုင်ရာ စာရင်းတိ|လူမှုဆိုင်ရာ စာရင်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုဗေဒပညာသျှင်တိ|လူမှုဗေဒပညာသျှင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူ့အခွင့်အရီးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတိ|လူ့အခွင့်အရီးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:NGOတိစာရင်း|NGOတိစာရင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:လူမှုအဖွဲ့အစည်းစာရင်းတိ|လူမှုအဖွဲ့အစည်းစာရင်းတိ]]
*[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာ|နည်းပညာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ|သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ|ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်တိ|ဆော့ဖ်ဝဲလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဟာ့ဒ်ဝဲတိ|ဟာ့ဒ်ဝဲတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်တာနက်တိ|အင်တာနက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝဘ်နည်းပညာတိ|ဝဘ်နည်းပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိုဘိုင်းနည်းပညာတိ|မိုဘိုင်းနည်းပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒေတာဘေ့စ်တိ|ဒေတာဘေ့စ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Cloud Computing|Cloud Computing]]
***[[:ကဏ္ဍ:Artificial Intelligence|Artificial Intelligence]]
***[[:ကဏ္ဍ:Cybersecurity|Cybersecurity]]
**[[:ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာတိ|ကွန်ပျူတာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာတိ|ကိုယ်ပိုင်ကွန်ပျူတာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဆာဗာတိ|ဆာဗာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စူပါကွန်ပျူတာတိ|စူပါကွန်ပျူတာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Embedded Systems|Embedded Systems]]
***[[:ကဏ္ဍ:Operating Systems|Operating Systems]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆော့ဖ်ဝဲလ်တိ|ဆော့ဖ်ဝဲလ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Application Software|Application Software]]
***[[:ကဏ္ဍ:System Software|System Software]]
***[[:ကဏ္ဍ:Open Source Software|Open Source Software]]
***[[:ကဏ္ဍ:Web Applications|Web Applications]]
***[[:ကဏ္ဍ:Mobile Applications|Mobile Applications]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပရိုဂရမ်မင်း|ပရိုဂရမ်းမင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:Programming Languages|Programming Languages]]
***[[:ကဏ္ဍ:Algorithms|Algorithms]]
***[[:ကဏ္ဍ:Data Structures|Data Structures]]
***[[:ကဏ္ဍ:Software Engineering|Software Engineering]]
***[[:ကဏ္ဍ:Web Development|Web Development]]
***[[:ကဏ္ဍ:Mobile Development|Mobile Development]]
***[[:ကဏ္ဍ:Game Development|Game Development]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆက်သွယ်ရီးနည်းပညာ|ဆက်သွယ်ရီးနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တယ်လီဖုန်း|တယ်လီဖုန်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မိုဘိုင်းကွန်ရက်တိ|မိုဘိုင်းကွန်ရက်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရီး|အင်တာနက်ဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရီး|ဂြိုဟ်တုဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရီး|ကြိုးမဲ့ဆက်သွယ်ရီး]]
**[[:ကဏ္ဍ:အီလက်ထရွန်းနစ်|အီလက်ထရွန်းနစ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:Electronic Devices|Electronic Devices]]
***[[:ကဏ္ဍ:Circuits|Circuits]]
***[[:ကဏ္ဍ:Microprocessors|Microprocessors]]
***[[:ကဏ္ဍ:Semiconductors|Semiconductors]]
***[[:ကဏ္ဍ:Consumer Electronics|Consumer Electronics]]
**[[:ကဏ္ဍ:လျှပ်စစ်နည်းပညာ|လျှပ်စစ်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ|လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း|ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးခြင်း|ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးခြင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:မော်တာတိ|မော်တာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Power Systems|Power Systems]]
**[[:ကဏ္ဍ:စက်မှုနည်းပညာ|စက်မှုနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ|စက်မှုအင်ဂျင်နီယာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်ကိရိယာတိ|စက်ကိရိယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်ရုပ်နည်းပညာ|စက်ရုပ်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Automation|Automation]]
***[[:ကဏ္ဍ:Manufacturing Technology|Manufacturing Technology]]
**[[:ကဏ္ဍ:သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနည်းပညာ|သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မော်တော်ယာဉ်တိ|မော်တော်ယာဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မီးရထားတိ|မီးရထားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လေယာဉ်တိ|လေယာဉ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သင်္ဘောတိ|သင်္ဘောတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာကာသယာဉ်တိ|အာကာသယာဉ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဇီဝနည်းပညာ|ဇီဝနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Genetic Engineering|Genetic Engineering]]
***[[:ကဏ္ဍ:Bioinformatics|Bioinformatics]]
***[[:ကဏ္ဍ:Biotechnology Products|Biotechnology Products]]
***[[:ကဏ္ဍ:Medical Biotechnology|Medical Biotechnology]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆီးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာ|ဆေးဘက်ဆိုင်ရာနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Medical Devices|Medical Devices]]
***[[:ကဏ္ဍ:Diagnostic Technology|Diagnostic Technology]]
***[[:ကဏ္ဍ:Telemedicine|Telemedicine]]
***[[:ကဏ္ဍ:Health Informatics|Health Informatics]]
**[[:ကဏ္ဍ:စွမ်းအင်နည်းပညာ|စွမ်းအင်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နီရောင်ခြည်စွမ်းအင်|နီရောင်ခြည်စွမ်းအင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:လီအားစွမ်းအင်|လီအားစွမ်းအင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီအားစွမ်းအင်|ရီအားစွမ်းအင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:နယူးကလီးယားစွမ်းအင်|နယူးကလီးယားစွမ်းအင်]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်|ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်]]
**[[:ကဏ္ဍ:စစ်ဘက်နည်းပညာ|စစ်ဘက်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်လက်နက်နည်းပညာ|စစ်လက်နက်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စောင့်ကြည့်ရီးနည်းပညာ|စောင့်ကြည့်ရီးနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စစ်ရီးဆက်သွယ်ရီး|စစ်ရီးဆက်သွယ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကာကွယ်ရီးစနစ်တိ|ကာကွယ်ရီးစနစ်တိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အာကာသနည်းပညာ|အာကာသနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာကာသစူးစမ်းရီး|အာကာသစူးစမ်းရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂြိုဟ်တုတိ|ဂြိုဟ်တုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဒုံးပျံတိ|ဒုံးပျံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာကာသစခန်းတိ|အာကာသစခန်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Space Science|Space Science]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဆောက်လုပ်ရီးနည်းပညာတိ|ဆောက်လုပ်ရီးနည်းပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာတိ|မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗိသုကာပညာတိ|ဗိသုကာပညာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အဆောက်အဦဆောက်လုပ်ရီး|အဆောက်အဦဆောက်လုပ်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:တံတားတိ|တံတားတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အခြီခံအဆောက်အအုံတိ|အခြီခံအဆောက်အအုံတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရီးနည်းပညာ|စိုက်ပျိုးရီးနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စိုက်ပျိုးရီးစက်ကိရိယာတိ|စိုက်ပျိုးရီးစက်ကိရိယာတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Smart Farming|Smart Farming]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရီသွင်းစနစ်တိ|ရီသွင်းစနစ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မွီးမြူရီးနည်းပညာ|မွီးမြူရီးနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အစားအစာနည်းပညာ|အစားအစာနည်းပညာ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာအဖွဲ့အစည်းတိ|နည်းပညာအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာကုမ္ပဏီတိ|နည်းပညာကုမ္ပဏီတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:သုတေသနဌာနတိ|သုတေသနဌာနတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စံချိန်စံညွှန်းအဖွဲ့အစည်းတိ|စံချိန်စံညွှန်းအဖွဲ့အစည်းတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပညာရပ်ဆိုင်ရာအသင်းတိ|ပညာရပ်ဆိုင်ရာအသင်းတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာသမိုင်း|နည်းပညာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:တီထွင်မှုတိ|တီထွင်မှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စက်မှုတော်လှန်ရီး|စက်မှုတော်လှန်ရီး]]
***[[:ကဏ္ဍ:ကွန်ပျူတာသမိုင်း|ကွန်ပျူတာသမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:အင်တာနက်သမိုင်း|အင်တာနက်သမိုင်း]]
***[[:ကဏ္ဍ:နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု|နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဒေသအလိုက် နည်းပညာ|ဒေသအလိုက် နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အာသျှနည်းပညာ|အာသျှနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဥရောပနည်းပညာ|ဥရောပနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အမေရိကန်နည်းပညာ|အမေရိကန်နည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံနည်းပညာ|မြန်မာနိုင်ငံနည်းပညာ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ရခိုင်နည်းပညာ|ရခိုင်နည်းပညာ]]
*[[:ကဏ္ဍ:ကဏ္ဍ|ကဏ္ဍ]]
**[[:ကဏ္ဍ:ပင်မကဏ္ဍ|ပင်မကဏ္ဍ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အုပ်ချုပ်ရီး ကဏ္ဍတိ|အုပ်ချုပ်ရီး ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝီကီပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲမှုတိ|ဝီကီပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲမှုတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ထိန်းသိမ်းရီး ကဏ္ဍတိ|ထိန်းသိမ်းရီး ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဖျက်ဖို့ ကဏ္ဍတိ|ဖျက်ဖို့ ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တိုးချဲ့ဖို့ ဆောင်းပါးတိ|တိုးချဲ့ဖို့ ဆောင်းပါးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အရင်းအမြစ်လိုအပ်ရေဆောင်းပါးတိ|အရင်းအမြစ်လိုအပ်ရေဆောင်းပါးတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းမှု ကဏ္ဍတိ|စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းမှု ကဏ္ဍတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:လျှို့ဝှက် ကဏ္ဍတိ|လျှို့ဝှက် ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခြီရာခံကဏ္ဍတိ|ခြေရာခံကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဝှက်ထားရေကဏ္ဍတိ|ဝှက်ထားသောကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရီးကဏ္ဍတိ|ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရီးကဏ္ဍတိ]]
**[[:ကဏ္ဍ:အက္ခရာစဉ် ကဏ္ဍတိ|အက္ခရာစဉ် ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:က|က]]
***[[:ကဏ္ဍ:ခ|ခ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဂ|ဂ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် ကဏ္ဍတိ|နိုင်ငံအလိုက် ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ]]
***[[:ကဏ္ဍ:တရုတ်|တရုတ်]]
***[[:ကဏ္ဍ:အိန္ဒိယ|အိန္ဒိယ]]
**[[:ကဏ္ဍ:နှစ်အလိုက် ကဏ္ဍတိ|နှစ်အလိုက် ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:၂၀၂၆|၂၀၂၆]]
***[[:ကဏ္ဍ:၂၀၂၅|၂၀၂၅]]
***[[:ကဏ္ဍ:၂၀၂၄|၂၀၂၄]]
**[[:ကဏ္ဍ:တမ်းပလိတ် ကဏ္ဍတိ|တမ်းပလိတ် ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍInfobox တမ်းပလိတ်တိ|Infobox တမ်းပလိတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:လမ်းညွှန်တမ်းပလိတ်တိ|လမ်းညွှန်တမ်းပလိတ်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:Citation Templates|Citation Templates]]
***[[:ကဏ္ဍ:Maintenance Templates|Maintenance Templates]]
**[[:ကဏ္ဍ:ဖိုင် ကဏ္ဍတိ|ဖိုင် ကဏ္ဍတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ပုံတိ|ပုံတိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:အသံဖိုင်တိ|အသံဖိုင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:ဗီဒီယိုဖိုင်တိ|ဗီဒီယိုဖိုင်တိ]]
***[[:ကဏ္ဍ:စာရွက်စာတမ်းတိ|စာရွက်စာတမ်းတိ]]
{{Tree list/end}}
l6l1v807hoe9rfvyzcee0phlk74bke3
ဝီကီးပီးဒီးယား:Cat2
4
5297
19814
2026-07-19T08:11:48Z
YaThaWinTha
42
Created page with "{{Tree list}} *[[:Portal:Contents/Portals|Contents/Portals]] ***[[:Portal:ကျန်းမာရီး|ကျန်းမာရီး]] ***[[:Portal:စာပီ|စာပီ]] ***[[:Portal:စိတ်ပညာ|စိတ်ပညာ]] ***[[:Portal:တိုင်းတာမူတိ|တိုင်းတာမှုတိ]] ***[[:Portal:နည်းပညာ|နည်းပညာ]] ***[[:Portal:နိုင်ငံရီး|နိုင်ငံရီး]] ***:Por..."
19814
wikitext
text/x-wiki
{{Tree list}}
*[[:Portal:Contents/Portals|Contents/Portals]]
***[[:Portal:ကျန်းမာရီး|ကျန်းမာရီး]]
***[[:Portal:စာပီ|စာပီ]]
***[[:Portal:စိတ်ပညာ|စိတ်ပညာ]]
***[[:Portal:တိုင်းတာမူတိ|တိုင်းတာမှုတိ]]
***[[:Portal:နည်းပညာ|နည်းပညာ]]
***[[:Portal:နိုင်ငံရီး|နိုင်ငံရီး]]
***[[:Portal:ပထဝီဝင်|ပထဝီဝင်]]
***[[:Portal:ဖီလိုဆိုဖီ|ဒဿနိကဗေဒ]]
***[[:Portal:ဘာသာရီး|ဘာသာရီး]]
***[[:Portal:ယဉ်ကျေးမှု|ယဉ်ကျေးမှု]]
***[[:Portal:လူအဖွဲ့အစည်း|လူ့အဖွဲ့အစည်း]]
***[[:Portal:သင်္ချာ|သင်္ချာ]]
***[[:Portal:သမိုင်း|သမိုင်း]]
***[[:Portal:သိပ္ပံ|သိပ္ပံ]]
***[[:Portal:အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး|အစားအစာနန့် စိုက်ပျိုးရီး]]
***[[:Portal:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ|အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
***[[:Portal:အနုပညာ|အနုပညာ]]
***[[:တမ်းပလိတ်:Related portals|Related portals]]
***[[:ဝီကီးပီးဒီးယား:WikiProject Portals|WikiProject Portals]]
{{Tree list/end}}
ghegt7coymu5m43xdjqgw5kgnt52v0a
ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲမှုတိ
14
5298
19815
2026-07-19T08:23:58Z
YaThaWinTha
42
Created page with "[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲရီး]]"
19815
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲရီး]]
75nx3yoopb44scrywl7osk4c0lj87fw
ကဏ္ဍ:ဝီကီးပီးဒီးယား ကိရိယာတိ
14
5299
19816
2026-07-19T08:24:26Z
YaThaWinTha
42
Created page with "[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲရီး]]"
19816
wikitext
text/x-wiki
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲရီး]]
75nx3yoopb44scrywl7osk4c0lj87fw
ဝီကီးပီးဒီးယား:CatMap
4
5300
19817
2026-07-19T08:25:26Z
YaThaWinTha
42
Created page with "{{ဝီကီးပီးဒီးယား:Cat/header}} '''ဝီကီးပီးဒီးယား:CatMap''' စွာ [[ဝီကီးပီးဒီးယား]]ဧ့ [[ကဏ္ဍ]]တိကို မြင်သာစွာဖော်ပြပြီးကေ အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်နှိုင်ရေ ကိရိယာ (interactive tool) တခုကို ရည်ရွယ်ပါရေ။ ယင်းချင့်..."
19817
wikitext
text/x-wiki
{{ဝီကီးပီးဒီးယား:Cat/header}}
'''ဝီကီးပီးဒီးယား:CatMap''' စွာ [[ဝီကီးပီးဒီးယား]]ဧ့ [[ကဏ္ဍ]]တိကို မြင်သာစွာဖော်ပြပြီးကေ အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်နှိုင်ရေ ကိရိယာ (interactive tool) တခုကို ရည်ရွယ်ပါရေ။ ယင်းချင့်စွာ [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]] ဆောင်းပါးတိကို ကဏ္ဍအလိုက် စုစည်းထားရေ ရှုတ်ထွီးနီရေ အမျိုးအစားတိကို သုံးစွဲသူတိ အလွယ်ချေ စူးစမ်းရှာဖွီနိုင်စီဖို့ ရည်ရွယ်ရေ။
== ဝိသေသလက္ခဏာတိ ==
CatMap ဧ့ အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်တိမာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်တေ-
* '''အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်နှိုင်ရေ ဂရပ်ဖ် (Interactive Graph):''' သုံးစွဲသူတိစွာ ကဏ္ဍတိကို ဂရပ်ဖ်ပုံစံနန့် မြင်တွိနှိုင်ပြီး ဆောင်းပါးထည့်သွင်းရေခါ ရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်ရေ။
* '''ရွီးချယ်ချဲ့ထွင်ခြင်း (Selective Expansion):''' စိတ်ဝင်စားရေ ကဏ္ဍတခုကို ရွီးချယ်ပြီး ယင်းဧ့ ဆက်စပ်ကဏ္ဍတိ သို့မဟုတ် စာမျက်နှာတိကို တဆင့်ချင်း စီစစ်နှိုင်ရေ။
ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား CatMap စွာ တခြား CatMap ရို့နန့် မတူဘဲ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယားဧ့ ကဏ္ဍဖွဲ့စည်းပုံကို သုတေသနနန့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာရန် ရည်ရွယ်ရေပညာရပ်ဆိုင်ရေ ကိရိယာတခုရာဖြစ်တေ။
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီးပီးဒီးယား ကိရိယာတိ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စီမံခန့်ခွဲမှုတိ]]
ar3z5lxbkgroj70ihoh0o9et8n1zksh