ကဏ္ဍ:စာပီ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="rki">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီးပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>rkiwiki</dbname>
    <base>https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုလူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:စာပီ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>706</id>
    <revision>
      <id>21000</id>
      <parentid>18641</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117815073}}</comment>
      <origin>21000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="6azybn6ki8tzzrjnn5c1fm64vijzauv" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:ယဉ်ကျေးမှု]]</text>
      <sha1>6azybn6ki8tzzrjnn5c1fm64vijzauv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အသျှင်စက္ကိန္ဒ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1269</id>
    <revision>
      <id>21001</id>
      <parentid>16354</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834201}}</comment>
      <origin>21001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9548" sha1="4966z5jgrm4db2p6exbozfhnkctt62q" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =အသျှင်စက္ကိန္ဒ 
| ဓာတ်ပုံ =[[File:အသျှင်စက္ကိန္ဒ.png|thumb|အသျှင်စက္ကိန္ဒ]]
| Bio=ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| နာမည်ရင်း = ညိုဇံမောင်
| မွီးသက္ကရာဇ် =၁၂၉၈
|မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရခိုင်ပြည်]]
| မိဘနာမည်=ဦးအောင်ထွန်းရှီ-ဒေါ်ချင်းမေ
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး =[[ရခိုင်]]
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =[[အစိုးရဓမ္မာစရိယ]]
| အလုပ်အကိုင် =ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာရီးဆရာ]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ]]
| ရယှိခရေဆုတိ=[[အမျိုးသားစာပေဆု]]
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
အသျှင်စက္ကိန္ဒရေ [[ရခိုင်လူမျိုး]]ရဟန်းတော်တပါး ဖြစ်
တေ။ ၁၂၉၈ တွင် ခမည်းတော် ဦးအောင်ထွန်းရှီ၊ မယ်တော် ဒေါ်ချင်းမေရို့မှ
မွီးဖွားသန့်စင်ပီးခရေ။ ငယ်မည်မှာ ညိုဇံမောင်ဖြစ်ပြီးကေ သာသနာ့ဘောင်သို့ ငယ်စဉ်ကတည်းက ဝင်ရောက်ကာ အစိုးရဓမ္မာစရိယတန်း အောင်မြင်ခရေ။
သာသနာပြုယင်း ၁၉၅၅ခုနှစ်မှစပြီးကေ အမျိုးဘာသာ၊ သာသနာအတွက် အကျိုးပြုစာပီယဉ်ကျေးမှုတိကို ရှာဖွီလေ့လာသုတေသနပြုလုပ်လာခစော်မှာ
အသက်ထက်ဆုံး ဖြစ်တေ။ စာပီသက်တမ်း ၃၈နှစ်၊ သက်တော်အားဖြင့် ၅၆နှစ် ဟိရာဖြစ်တေ။
နတ်မြစ်စန်းအောင်၊ နတ်မြစ်ညိုဇံမောင်ကျော်ရှီ၊ နတ်မြစ်မာဃအမည်ခံပနာ ၁၉၅၅ခုနှစ်မှ အစပြုပြီးကေ စာပေလေ့လာလိုက်စားခရေ။ တခြားကလောင်အမည်
ခွဲတိလည်း အများကြီးဟိပါသိမ့်ရေ။ စာပီသက်တမ်း ၃၈နှစ်အတွင်း အမျိုးသားအဖွဲ့အစည်းတိ၊ အစိုးရဌာနတိ၊
ပုဂ္ဂလိကတိကို စာပီထုတ်ဝေမှုတိ ကူညီလာခရေ။ 

ရခိုင်ပုံဝတ္ထုတိ၊ ရခိုင်တေးသံတိကို ထုတ်ဝေခပြီးဖြစ်တေ။ အမျိုးသားစာပီဆုလည်း ရဟိပြီးဖြစ်ရေ။ စာပီဝန်ထမ်းတိ၊ တက္ကသိုလ်ဆရာ
တိလည်း ဖြစ်ခရေ။ ပြည်နယ်သမိုင်းမှတ်တမ်း၊ ရခိုင်ဝေါဟာရ အဘိဓာန်အထိ တက်လှမ်းပါဝင်ခရေ။ အဖွဲ့အစည်းတိမာလည်း နာယကအဖြစ် ပါဝင်လုပ်ကိုင်ပီးခဖူးရေ။
ရခိုင်အလင်းသတင်းစာတွင် ၁၉၅၇ ခုနှစ်ကပင် ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု ငစည်(ငစွေ) အကသဘင်ဆောင်းပါးကို စတင်ဖော်ပြခဖူးရေ။ ယင်းခါကပင်စကာ ၁၉၅၉-၆၀ နှစ်လည် ရခိုင်တန်းဆောင်မဂ္ဂဇင်း၊ ပြည်သူ့ဂျာနယ်(၁၉၅၈)၊ ရခိုင်ဇာနည်ဂျာနယ်(၁၉၆၁)၊ ရခိုင်ပြည်နယ်စာစောင်၊ ရခိုင်မဂ္ဂဇင်းရို့မှာ စဉ်ဆက်မပြတ်ရီးသားလာခရေ။

==ရီးသားခဖူးရေ မဂ္ဂဇင်း၊ ဂျာနယ်၊ စာစောင်တိ ဆိုကေ-==

၁။ ရခိုင်ညွန့်ဖူး ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ် (၁၉၆၈)

၂။ ရခိုင်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၇၃ ခုနှစ်မှစ၍)

၃။ ရခိုင်ပြည်နယ်စာစောင် (၁၉၇၇ ခုနှစ်မှ စ၍)

၄။ ရက္ခပူရ ဗုဒ္ဓ ̈သာသနာ့ရောင်ခြည် (၁၉၇၇)

၅။ ရက္ခပူရ ဗုဒ္ဓ ̈သာသနာ့ရောင်ခြည် (၁၉၇၈)

၆။ ဒွါရာဝတီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၇၉)

၇။ မေဃဝတီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၇၉)

၈။ စစ်တွေဒေသကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၀-၈၁)

၉။ စစ်တွေဒေသကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၁-၈၂)

၁၀။ စစ်တွေဒီဂရီကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၅-၈၆)

၁၁။ ဦးရာဇ်မြေမဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၄)

၁၂။ စစ်တွေရှေ့နေမဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၅)

၁၃။ ရခိုင်သဟာယစာစောင် (၁၉၈၆)

၁၄။ ရမ္မာဝတီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၈၇)

၁၅။ မြဝတီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၆၈ခု၊ အောက်တိုဘာလ)

၁၆။ ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၆၈ခု၊ အောက်တိုဘာလ)

==သီခြား လုံးချင်းစာအုပ်တိမှာ ဆိုကေ-==

၁။ ရခိုင်သဘာဝ တေးကဗျာများ (၁၉၆၁)

၂။ ရခိုင်လက်ရွေးစင်ပုံပြင်များ (၁၉၆၆)

၃။ ရခိုင်ပုံပြင်ဆန်းများ (၁၉၆၇)

၄။ ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ (၁) (၁၉၆၉)

၅။ ငစင်ရိုင်းချောင်းကျွန်းသမိုင်းနှင့် ထေရာမော်ကွန်း (၁၉၇၅)

၆။ ရခိုင်ပြည်ခွင်ပုံပြင်များ (၁၉၉၀)

၇။ ပြည်တွင်မကိုဋ် ဓာတ်ဦးရာဇ်သမိုင်း (၁၉၉၃)

ထိုအသျှင်ဧ့ ဆောင်းပါးတိကို စုစည်းပြီးကေ ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ(ဆောင်းပါးပေါင်းချုပ်) နာမည်နန့် ၁၉၆၉ ခုနှစ်က တိုင်းလင်းစာပေတိုက်မှ

ဆရာတော်ရေ ၁၉၆၃ ခုနှစ်ကပင် ရခိုင်ပြည်နယ်သို့ရောက်လာပြီးကေ လေ့လာမှုပြု ဟိနီလီရေ။ ဂုခါ မောင်တောမြို့ မြို့ဦးကျောင်း၌ သီတင်းသုံးကျောင်းထိုင်ရင်း
ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုစာပီတိကို ဆက်လက်ရှာဖွီလိလာ သုတေသနပြုလျက်ဟိရေ။

၁၉၈၀ခုနှစ်မှစပြီးကေ ဝါးကျောင်းယာယီဆောက်လုပ် နီလာခလီရေ။ မြို့ဦးကျောင်းဆိုပနာ နာမည်ပီးထားပါရေ။ အမှတ်(၃) ရပ်ကွက် (ဝိမလ
ရပ်ကွက်)တွင် ပါဝင်လီရေ။ ဆရာတော်ဧ့ အနှစ်နှစ်အလလ စုစည်းရှာဖွီ လိလာပြီးသမျှတိဆိုကေ ယဉ်ကျေးမှု မြတ်နိုးသူတိုင်းအဖို့ အဆင်သင့်
နှစ်ချင်ဖွယ် ခံစားကတ်ရုံသာဖြစ်ရေ။&lt;ref&gt;အသျှင်စက္ကိန္ဒ(ရခိုင်ပြည်နယ်) -ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ (၂) -p7-10&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[Category:ရခိုင်ရဟန်းစာရွီးဆရာတိ‎]]
[[Category:အမျိုးသား စာရီးဆရာတိ‎]]</text>
      <sha1>4966z5jgrm4db2p6exbozfhnkctt62q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဥက္ကာပျံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1325</id>
    <revision>
      <id>21002</id>
      <parentid>14569</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834248}}</comment>
      <origin>21002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32184" sha1="kkrvlevp7ctndoytuis2isxnx6hw8xa" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ဥက္ကာပျံ
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း =စိန်တင်ရွာစား ဥက္ကာပျံ
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =မြောက်ဦး
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[မယ်ဖွဲ့ပုဒ်စုံ]],&lt;br&gt;[[အရိမေတ္တယျဘုရားတိုင် ရတု]],&lt;br&gt;[[ကျေးစေရတု]],&lt;br&gt;[[မောင်ဖွဲ့ရတု]],&lt;br&gt;[[ဧကပုဒ်ရတုများ]],&lt;br&gt;[[၁၂လရာသီရတု]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
[[မြောက်ဦးခေတ်]] စာဆိုတော်တိအနက် ဥက္ကာပျံရေ ထင်ရှားရေ စာဆိုတော်တစ်ဦး ဖြစ်တေ။ ရခိုင်မြေတွင်မက အင်းဝ၊ တော်ငူ၊ ဟံသာဝတီ၊ ပဲခူးစရေ ခေတ်ပြိုင် နေပြည်တော်တိထိုင်အောင် သတင်းကြွယ်ခသူဖြစ်ရေ။ သက္ကရာဇ် (၉၅၅) ခုမြောက်ဦးရွှေနန်းကို စိုးစံတော်မူရေ မင်းရာဇာကြီးလက်ထက်သားတော်အိမ်ရှေ့ မင်းသား၏ အထိန်းတော်ကြီးဖြစ်ရေ။ တနည်းအားဖြင့် အိမ်ရှေ့မင်းသား “မင်းခမောင်း”၏ ငယ်ဆရာပင်ဖြစ်ရေ။ ဥက္ကာပျံဧ့ မွေးနိ့သက္ကရာဇ် မိဘမျိုးရိုးစဉ်ဆက်ကို မသိဟိရပေ။ မြောက်ဦးမြို့တော် ဝိုင်းပြင် ဘုန်းတော်ကြီးထံသို့ မိန်းမတစ်ဦး ကလာရောက်အပ်နှံခရေဟု ဆိုရေ။ နောင်တွင် အဆိုပါမိန်းမလည်း ပေါ်မလာရာ။ သို့ဖြစ်၍ မျိုးရိုးကို သိဟိရန် ခက်ရေ။ အဆိုပါအချေကျောင်းသို့ ရောက်ရေနိ့၌ ဥက္ကာပျံတစ်ခု ထူးဆန်းစွာ ပေါ်ပေါက်ခရေ ကိုအကြောင်းပြု၍ ဥက္ကာပျံဟု ဘုန်းကြီးက အမည်မှည့်လီရေ။ ၎င်းဘုန်းကြီးမှာ ဘုရင့်ဆွေ တော်မျိုးတော်တိကို ပညာသင်ပီးရရေကျောင်း၏ ကျောင်းထိုင်ဆရာတော်ဖြစ်လီရာ နောင်တွင် ဥက္ကာပျံဧ့ စွမ်းရည်နန့် အရည်အ ချင်းရို့ကြောင့် ဘုရင့်သားတော်တစ်ဦးဖြစ်သူ မင်းခမောင်းနန့်ပတ်သက်ပြီးကေ ထင်ရှားလာရာ ဘုရင် မင်းမြတ်က စိန် တင်ရွာကို စားစီရေ။ ထို့ကြောင့် ရခိုင်ရာဇဝင်တွင် “စိန်တင်ရွာစား ဥက္ကာပျံ” ဟုထွင်ရေ။

ဥက္ကာပျံဧ့ငယ်စဉ်ကစွမ်းရည်နန့်ပတ်သက်၍ ပြောစမှတ်ပြုရရေစွမ်းရည်တစ်ခုမှာ လျင်မြန်ဖျတ်လက်ခြင်း ပင်ဖြစ်ရေ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းဝင်းအတွင်းဟိ စံကားပင်မှ ပန်းပွင့်တိ တဖွဲ့ဖွဲ့ကြွီနီရာ မြေအောက်သို့ကျ ရောက် ရေ ပန်းတိကို မနှစ်သက်ရေ မာန်မာနဟိရေ ဥက္ကာပျံရေ မြေမကျမီကပင် လီထဲတွင် လျင်မြန်ရေ အဟုန် ဖြင့် ဟိုမှရေမှ ပြေးကာ ဖမ်းယူနိုင်စွမ်းဟိရေ ဟူဧ့။ ၎င်းင်းအပြင် ခွန်အားဗလလည်း သန်မာရေ ဟု ဆိုရေ။ အိမ်ရှေ့ ခမောင်းနန့် ဟံသာဝတီ၊ ပဲခူးတွင်ဟိနီစဉ် တစ်နိ့ရေအခါ စီးတော်ဆင်နွှဲ နစ်နီ၍ ဥက္ကာပျံက နှာမောင်းကို လက်ဖြင့်ဆွဲ၍ ကုန်းပေါ်အရောက် မတင်ခရေဟု ဆိုရေ။ ဥက္ကပျံနန့်ပတ်သက်၍ အဆိုပါ အဖြစ် အပျက်မှာ သူရဲကောင်းပုံ ပြင်ပမာဟန်ဟိကေလည်း အမှန်ပင်ဥက္ကာပျံရေ လက်ရုံးရည်၊ နှလုံးရည်ပြည့်သူ ဖြစ် ကြောင်း ၎င်းင်းဧ့လုပ်ဆောင်ချက် သက်သေခံလျက်ဟိနီပေရေ။
မင်းခမောင်းရေ စိတ်သဘောထား ခက်ထန်တင်းမာရေ မင်းပျိုမင်းလွင်တစ်ပါးဖြစ်၍ ဥက္ကာပျံနန့် လက်တွဲ ညီလှရေ။ ခမည်းတော် မင်းရာဇာကြီးအား သုံးကြိမ်းသုံးခါ တော်လှန်ပုံကန်ခရာ အခါတော်ပီးအဖြစ် ဥက္ကာ ပျံ ပါဝင်ခရေ။ အမှန်မှာလည်း မင်းခမောင်းနှင်ဥက္ကာပျံမှာ သေတူသျှင်ဖက်ဖြစ်ရေ။ ဤအချက်ကိုထောက်ရှု၍ ဥက္ကာပျံ ရေလည်း မင်းခမောင်းနည်းတူ လက်ရုံးရည်၊ နှလုံးရည်ပြည့်ဝရေ အထက်တန်းလွှာ မင်းဆွေမျိုးထဲမှာ ဆင်းသက် လာသူဟု ခန့်မှန်းနိုင်ပေရေ။ ဘုန်းတော်ကြီးထံ ဥက္ကာပျံအား လာရောက်အပ်နှံခသူမှာ မင်းဆွေမျိုးထဲမှာ အမည်မ ဖော်လိုသူတစ်ဦးပင် ဖြစ်နိုင်ရေ။

မင်းခမောင်းနန့်ဥက္ကပျံရို့ ရေ င-ရူး၊ င၊ ငကြူ စရေ လူသန်တစ်ကျိပ်ရို့၏ အကူအညီနန့် မင်းရာဇာ ကြီးဘုရင် မဟာမုနိဘုရားမှအပြန် ဆည်ဝကမ်းပါးတောင်ပေါ်မှ လှံဖြင့်ပင်၍လုပ်ကြံရာ၊ စီးတော်ာင်တော်ကိုသာ လှံထိမှန်၍ မအောင်မြင်ဖြစ်ခရေ။ ၎င်းင်းနောက်ဟံသာဝတီသို့ ထွက်ပြေးတိမ်ရှောင်ခရလီရေ။ ဟံသာဝတီသို ရောက်စဉ် ရတုကဗျာ ရီးစပ်သီကုံးရင်း စာဆိုတော်တစ်ဦးအဖြစ် ထင်ပေါ်ခလီရေ။ နောင်အခါ ခမည်းတော်က ခွင့် လွှတ်၍ မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်သို့ ပြန်ခရေ။
သက္ကရာဇ် (၉၅၉) ခုနှစ်တွင် မင်းရဲကျော်ထင်မည်ရေ တောင်ငူမင်းသီဟသူရေ ပဲခူးကို ကူညီတိုက်ပီး တော်မူပါ။ ပဲခူးကိုရကေ သမီးကညာနန့် ဆင်ဖြူရတနာကို ဆက်ပါမည်ဟူသော ကတိဖြင့် ရခိုင်ဘုရင် မင်းရာဇာကြီး ထံ စဝ်ပန်လာရေ။ မင်းရာဇာကြီးလည်း မဟာပညာကျော်ဧ့ သဘောတူလျှောက်ထားချက်အရ သက္ကရာဇ် (၉၆ဝ) ခုနှစ်တွင် ပဲခူးအား ချီတက်တိုက်ခိုက်ခလီရေ။ ထိုအခါ သားတော်အိမ်ရှေ့ မင်းသား မင်းခမောင်းနန့်အတူ စာဆိုသျှင် ဥက္ကာပျံလည်း ဟံသာဝတီသို့ ဒုတိယအကြိမ်း ရောက်ခရပြန်ရေ။ ဟံသာဝတီအား တိုက်ခိုက်ရာတွင်မင်းခမောင်းနန့် ဥက္ကာပျံရို့ရေ ယခင်ကမအောင်မြင်ခရေ လုပ်ကြံမှုကို အခွင့်အရီးရရေနန့် ပြန်လည် အကောင်အထည် ဖော် တော်လှန်ကတ်ပြန်ရာ မအောင်မြ၍ ရန်သူဖြစ်ရေ ဟံသာဝတီမင်းထံ ခိုလျှံရပြန်ရေ။ ၎င်းင်းနောက် မင်းခမောင်း ရေ နောင်တရ၍ ရန်သူလက်တွင် သေရရေထက် ဖခမည်း တော်လက်ထက်တွင် သေရရေက မြတ်သိမ်းရေဟု ယူဆ၍ ဥက္ကာပျံနန့်အတူ ရန်သူကြားမှ ထူးဖောက်ထွက်လာခလီရေ။ ဤအကြိမ်းတွင်လည်း ခမည်းတော်မင်းရာဇာကြီးရေ မင်းစမောင်းအိမ်ရှေ့စံနန့် ဥက္ကာပျံရို့အပေါ် ခွင့်လွှတ် ခပြန်ရေ။

ဟံသာဝတီမြို့တော်အား သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် တောင်ငူဘုရင်ရေ ကတိအတိုင်း လက်ဆောင်ပဏ္ဏာအတိအပြား နန့်တကွ ဆင်ဖြူတော်တစ်စီး ဟံသာဝတီဘုရင်ဧ့သမီးတော် “ခင်မနှောင်း” ကို မိဖုရား အဆောင်အယောင်နန့်တကွ ဆက်သတော်မူရေ။ မင်းရာဇာကြီးနန့် မင်းမောင်းရို့ ဟံသာဝတီက မပြန်မီ ယိုးဒယားဘုရင် ဗြနရာဇ်ရေ တောင်ငူမြို့အား လာရောက်ဝိုင်းရံ တိုက်ခိုက်ကြောင်းသိရ၍ မင်းခမောင်းနန့် ဥက္ကပျံရို့ရေ အလုံးအရင်းနန့် တောလမ်းမှနီ၍ ပြတ်တောက် တိုက်ခိုက်ရရေ။ ထို့နောက် ယိုးဒယားဘုရင် တောင်ငူမြို့က ဆုတ်ခွာလီရာ နောက်မှ လိုက်တိုက် ခိုက်ကတ်ရာ ယိုးဒယားဘုရင်ဧ့ညီတော် ဗြသမ္ဗန်ကို ရဟိရေ။ ယိုးဒယားဘုရင်ဧ့ ဘုရင်က မင်းရာဇာကြီးအား ကောင်းမွန်စွာ ထားဟိရေကြောင့် ယိုးဒယားဘုရင်က မင်းရာဇာကြီးအား လက်နက် ဘဏ္ဍာတိ ဆက်သရေ။ တောင်ငူမင်းကလည်း ဟံသာဝတီ ဘကြီးတော် ကျော်ထင်နော်ရထာ ဘုရင့်နောင် လက်ထက်က ယိုးဒယားမှသိမ်းယူခရေ ယိုးဒယားမင်း၊ ဗြသဓိပတိရာဇာ အရုပ်၊ မိဖုရားကြီးအရုပ်၊ မင်းဆရာအ ရုပ်၊ ဧရာဝဏ်ဆင်ရုပ်၊ ရာမရုပ်၊ ဟနူမန် မျောက်ရုပ်၊ ရုပ်ရို့ကိုဆက်သရာ မင်းရာဇာကြီးရေ ၎င်းရို့ကို ဟူ ဆောင်၍ သက္ကရာဇ် (၉၆၁) ခုနှစ်တွင် ဟံသာဝတီမှ ပြန်လာတော်မူခဧ့။ အိမ်ရှေ့မင်းခမောင်းနန့် ၎င်းဧ့ဘကြီးတော် ဖြစ်သူ စာဆိုသျှင်ဥက္ကာပျံရေလည်း ပါလာခပေရေ။

ရခိုင်မြေသို့ ပြန်ရောက်ပြီးနောက် သက္ကရာဇ် (၉၆၇) ခုနှစ်တွင် အိမ်ရှေ့မင်း မင်းခမောင်းရေ ဘေးတော်ကုသိုလ်၊ ဆံတော်၊ အံတော်၊ နံတော်၊ ဘုရားသုံးဆူအား ဖူးမြှော်လိုကြောင်း ခမည်းတော်မင်းရာဇာကြီးထံ ခွင့်ပန်လီရာ ခွင့်ပီးတော်မူ၍ ဒွါရာဝတီသံတွဲမြို့သို့ လားရောက်တော်မူရေ။ သံတွဲသို့ရောက်လီကေ ယခင်ဘိုးဘေးလက် ထက်ကပင် ရွာတည်ထောင်ထားစီရေ ဘုရင်သိင်ချီ ကုလားတိကလာတွိ့၍ ၎င်းရို့က ခမည်းတော်ရေ သက်အရွယ်ရင့်ပြီး၊ သားတော်၊ သမီးတော်တိ-တိစွာဟိ၍ နောင်ခါ နန်းလုပွဲတိဖြစ်မည်။ အသျှင်ဘုရင်အတွက် ထီးနန်းရေ မသေချာဆိုပနာ ကုန်းချောစကား ဆိုကတ်ရေ။ ဤရေကို ယုံစားမိလီရေ မင်းခမောင်းရေ ခမည်းတော်အား တော်လှန်ပုန်ကန်ရန် ကြံစည်မိ ပြန်ရေ။ ဘုရားသင်ချီကုလား ငါးထောင်ကို တပ်ဦးဖွဲ့၍ မြောက်ဦးသို့ ချီလာကေ မင်းရာဇာကြီးလည်း ငါဇင်ရိုင်းကျွန်းအနီး ဘားမြို့* (မင်းသား)က ကဆီးကြို၍ တိုက်ခိုက်လီရေ။ မင်းခမောင်းဧ့ တပ်ပျက်၍ လက်ရဖမ်းဆီးခံရပြန်ရေ။ သိင်ချီကုလားသုံးထောင်ရို့ကို အပြီး ခေါ်ဆောင်၍ သန္တိ (သံတဲ့) ချောင်းဖျားက ရိုးမကိုကျော်၍ ထွက်ပြေး ကတ်လီရေ။ ” ထိုအခါ မင်းခမောင်းဧ့ အကြီး တော် စိန်တင်ရွာစား ဥက္ကာပျံရေ သွန်သင်ဆုံးမနည်းမွန်၊ လမ်းမွန်ကိုပြကောင်းပါလျက် မပြမနီရေကြောင့် ဖြစ်ရရေဟု သားတော်ကိုခွင့်လွှတ်၍ ဥက္ကာပျံကိုမူရာထူးမှထုတ်နုတ်ကာ မဟာမြတ်မုနိဘုရားတွင် ဘုရားကျွန် အ ဖြစ် လှူဒါန်း လီရေ။

ဓညဝတီအရေးတော်ပုံကျမ်း အလိုအရမူ လက်တို့ကိုပင် အပြတ်ခံရရေဟု ဆိုပေရေ။ မြန်မာစာညွန့် ပေါင်း ကျမ်းကလည်း ဦးပဏ္ဍိ ရီးသားတော်မူရေ ဓညဝတီရာဇဝင်သစ်ကျမ်းကိုလိုက်၍ “ဥက္ကာပျံမှာ သားတော်ကို အထိန်းကြီးထားသူဖြစ်လျက် နိုင်အောင်မဆုံးမ။ ပျော်ရွှင်မူကိုသာ လိ့လာသူဖြစ်ရေ။ မင်းမသုံးအပ်ဆိုပနာ လက် ကိုပြတ်ပြီးကေ မဟာမြတ်မုနိဘုရားမှာ လှူတော်မူခြင်းကိုခံရရေဟု ဆိုပေရေ။ `ဤအဆိုနန့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းတင်ပြစရာတိ ဟိနီပေရေ။ သက္ကရာဇ် (၉၇၁)ခုနှစ်တွင် အရှေ့ ပြည် အင်းဝဘုရင် အနောက်ဘကလွန်မင်းတရားက လက်ဆောင်ပဏ္ဏာရရို့ ဖြင့် မေတ္တာဆက်ပေါင်းဖက်လိုပါကြောင်း နန့် တမန်စေလွှတ်ရောက်လတ်ကေ မင်းရာဇာကြီးက အမတ်ကြီး ဥက္ကပျံအား ရာဇသင်္ကြန်ဟူရေ အမည်ဖြင့် သံ တမန်အဖြစ် ခန့်အပ်လျက် သက္ကရာဇ် (၉၇၁ ခုနှစ် နတ်တော်လဆန်း (၅)ရက် အင်္ဂါနိ့တွင် သံပတ်၍ ထည့် တော် မူလိုက်ကြောင်း ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်နန့် အခြားရေ မြန်မာရာဇဝင်အချို့၊ ရခိုင်ရာဇဝင်အချို့ တွင် ဆိုပေရေ။ 

ထိုစကားရေ ဟုတ်တန် ရာလီရေ။ ဇာကြောင့်ဆိုကေ သားတော် မင်းခမောင်းကို အပြစ်ပီး မည်ဟိ လီရာ အမတ်ကြီးပညာဝံသဧ့ လျှောက်ထားချက်အရ ခမည်းတော် မင်းရာဇာကြီး အမျက်တော်ပြေ၍ သားတော်ကို အမတ်ကြီးလက်သို့ အပ်တော်မူကြောင်းအပြင် သက္ကရာဇ် (၉၇၄)ခု မင်းရာဇာကြီး နတ်ရွာစံပြီး နောက် အိမ်ရှေ့မင်းခမောင်းရေ ထီးနန်းစည်းစိမ်ကို ရဟိခလီရေ။ ထိုကြောင့် မင်းခမောင်းပင် မင်းပြစ်မင်း ဒဏ်မှ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ရသိမ်းကေ အကြီးတော်ဥက္ကာပျံရေလည်း ရတန်ကောင်းပေရေ။ အမတ်ကြီး ပညာဝံသဧ့ လျှောက်ထုံးမှာလည်း ရှေးပညာဟိအပေါင်း ထုံးဟောင်းသက်သေ ရာဇဝင်နိပါတ်ဖြင့် သာဓက တန်ဆာဆင်၍ လျှောက်ထားချက်ဖြစ်လီရာ ဘုရင်မင်းမြတ်ပင် အမျက်တော်ပြေ ရလီရေ။ မဟာပညာဝံသ ဧ့ လျှောက်ထုံးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရေ။ လိ့လာမှတ်သား အတူယူ ဖွယ်ဖြစ် ပေရေ။

“အသျှင်မင်းမြတ်၊ ရှေးသောအခါ ဘုရားအလောင်းဆင်မင်းရေ အရံတစ်ထောင်ရေ ဆင်ရို့နန့်သစ္စာပြု ၍နီတော်မူရေ။ အဂေါလဟတ္တိ ဆင်လည်း ဆင်ပေါက် တစ်ထောင်နန့်နီကတ်ရေအခါ ဘုရားအလောင်း ဆင်မင်းတွင်ကား အမိဋကဟူရေ ညီတော်ဟိရေ။ အဂေါလဆင်မင်းက ဘုရားအလောင်းဧ့ ညီတော် အမိန္ဒ ဆင်ကို လှည့်ပတ်၍ အရွယ်ကောင်းစွာ သံမာရေကာလ၌သာ မင်းပြုရာဧ့ အရွယ်လွန်ကေ ပဇာကျိုး ဟိအံ့နည်းဟု ဂုံးလျှောစကားဆိုရေ။ ညီတော်အမန္တဆင်လည်း ယုံမှား၍ နောက်ပါ ငါးရာသော ဆင်နန့် သင်းပြု၍ ချီလာရေ။ ဘုရားလောင်းဆင်မင်းလည်း စီးချင်းထွက်၍ တိုက်ရေအခါ ညီတော်ကို ဖမ်းရရေ။ အဂေါလဆင်မင်းလည်း ထွက်ပြေးလီကေ ၎င်းင်းဧ့ခြွေရံသင်းပင်းရို့လည်း ဘုရားအလောင်းဆင်မင်းထံ ခိုလှုံ လာရရေဖြစ်ဧ့။ ထိုအခါကာလ ညီတော်အား ဘုရားအလောင်း ဆင်မင်းက မိန့်တော်မူရေမှာ “ငြိမ်စွာသောကာလ၌ ငါ့ဘုန်းကို အတိဆင်ရို့မသိကတ်ကုန်၊ ငါ့ညီတော်အမိန္ဒရေ။ နောင်တော် ခွန်အားကြီး ကျယ်ကြောင်းကို အတိသိအောင်ပြုလုပ်ရေမှာ ဆင်အပေါင်းရို့ ခိုလှုံလာကတ်ရေ ဖြစ်ဧ့။ ညီတော်ဧ့ ကျေးဇူး ပင်ဖြစ်ရေ” ဟုချီးမွမ်းကြောင်း ထုံးဟောင်းပါဟိရေ။

မင်းခမောင်းရေ ခမည်းတော်အား ပုန်ကန်သည့် နောက်ဆုံးနှစ်မှာ သက္ကရာဇ် (၉၆၇) ခုနှစ်ဖြစ်၍ အင်းဝသို့ သံအမတ်ကြီးရာဇသင်္ကြန်အပြစ် ခန့်အပ်ရေ သက္ကရာဇ် (၉၇၁) ခုနှစ်ဖြစ်ရာ သူကောင်းပြုရေ နှစ်က (၄) နှစ်ခန့် နောက်ကျနီရေ။ ဥက္ကာပျံအား အရီးယူခခြင်းကို မဟာပညာဝံသ၊ လျှောက်ထားချက်က ကယ် တင်နိုင်ခပိုရရေဟု ဆိုရပေရေ။ ၎င်းပြင် အင်းဝသို့ရောက်ကေ မြန်မာမှူးမတ်ရို့နန့် နှီးနှောတိုင်ပင် အကျွမ်းတဝင်ဟိခပေရေ။ အတန်ကြာ ကေ မြန်မာအမတ်ရို့က ဥက္ကာပျံဧ့ သတ္တိဗလကို သိလိုကတ်ရေကြောင့် ထောင်သင်းမှူးအမတ် နဝဒေကြီး ရေ “မမျှသောင်းထောင်” “မလှကောင်းအောင်” အစချီရေ ရတုနှစ်ပိုဒ်ဖွဲ့ကာ အဖြည့်ခံတည်။ ဥက္ကာပျံ အမတ်ကြီးလည်း စာဆိုပီပီ မဆိုင်းမတွဲဘဲ “မရကြောင်းဆောင်” ချီ၍ “ကြူရွက်ဆိတ်လော ညာပက်လော”ချ သည့် အဖြည့်ရတုကို စပ်ဆိုပြည့်ခွက်ခပေရေ။ ဤရေမှာလည်း မြန်မာစာပေသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသိသာ ရေအထောက်အထားတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေရေ။ သို့ဖြစ်ရာ ဥက္ကာပျံအား အရီးယူခံရမှုနန့် ပတ်သက်၍ စဉ်းစားချင့်ချိန်ကတ်ရာရေ။
ဥက္ကာပျံဧ့ကဗျာတိကို လိ့လာကြည့်ပါက ဥက္ကာပျံရေ အိမ်ရှေ့ စံ မင်းခမောင်းအနီး ခစားရရေ စစ်သူ ကြီးတစ်ဦး ဖြစ်ကေလည်း ရာသီဘွဲ့ အလှအပတိကို ကောင်းမွန်စွာ ဖွဲ့ဆိုနိုင်စွမ်းဟိကြောင်းတွိ့ရရေ။ စစ် ထွက်ယောက်ျားတစ်ဦးဧ့ ခံစားမူဖြင့် မိုးဘွဲ့ ၊ မယ်ဘွဲ့ ၊ ကျေးပွဲ ရတုတိကိုလည်း ဖွဲ့ဆိုခရေ။ ဘာသာသာ သနာကိုလည်းရိုသေကိုင်း ရှိုင်းပုံရရေ။ အရိမေတ္တယျဘုရားဘွဲ့ တွင် ဗုဒ္ဓဧ့ဂုဏ်တော်ကို ထူးကဲစွာ ဖွဲ့ ဆိုတားပေ ရေ။ ၎င်းအပြင် ဥက္ကာပျံရေ နိုင်ငံရီးသြဇာလည်းဟိပုံရရေ။ သက္ကရာဇ် ၉၇၁ခုနှစ်တွင် ရာဇသင်္ကြန်အမတ် ကြီးဘွဲ့ထူးပီးကာ သံတမန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရရေ။ ထိုအခါ အင်းဝရေ နေပြည်တော်ဟိ စာဆိုတော်တိ မြန်မာစာပေထွန်းကားရာ ဘုမ္မိနက်သန်ပင်ဖြစ်ရာ ဥက္ကာပျံအဖို့ အင်းဝနေပြည်တော်ဟိ စာဆိုတော်တိနန့် ရင်းရင်းနှီးနှီးဆက်ဆံခခြင်းရေ သူ့အတွက် အကျိုးဟိလှပေရေ။ အမှန်မှာ အင်းဝသို့မလာမီကပင် ဥက္ကာပျံ ရေ စာဆိုတစ်ဦးအဖြစ် ထင်ပေါ်နီပြီဖြစ်ရေ။

ဥက္ကာပျံဧ့ ကဗျာတိအနက် ၁၂ လရာသိရတုရေ အထင်ရှားဆုံးဖြစ်ရေ။ ဤရတုမှာ ရခိုင်တို့ဧ့သဘာဝကို ပီပြင်စေရေ။ ရာသီအလိုက်ကျင်းပပြုလုက်ကတ်ရေ ရိုးရာပွဲလမ်းသဘင် ရေမြေသဘာဝ၊ ကျေးငှက်၊ ပန်းမန် စရေဖြင့် စုံစုံလင်လင်ပွဲ ဆိုထားရေ။ ဤသို့အဖိုးတန်လှရေ ရာသီဘွဲ့ပြစ်ပေါ်ခပုံမှာ ဤသို့ဖြစ် ပေရေ။
မင်းခမောင်းရေ အရှေ့ဟံသာဝတီတွင် မြို့စောင့်တပ်မှူးအဖြစ် အနီကြာခလီရေ။ အထိန်းတော် ဥက္ကာပျံလည်း အိမ်ရှေ့ မင်းဧ့ သွေးသောက်ဖြစ်ရကား အတူတူဟိနီခရေ။ အနီ ကြာခရေနန့်အမျှ အမိမြေ ကို လွမ်းဆွတ်ခရေ။ မှိုင်းညို့ ဝေသိနီရေ ရခိုင်ရိုးမကြီးတစ်ဖက်မှ လှိုင်းသံကို ကြားချင်လှပေပြီ။ သူ့အသျှင် အိမ်ရှေ့ မင်းကား စိတ်မြန် လက်မြန် တိုက်ရိုက်လျှောက်ထား၍ကား အဆင်ပြေဟန်မဟိ။ သို့နန့် ကဗျာလင်္ကာ ဖြင့် စိတ်ညွတ်လာအောင် အောင်သွယ်ထားကာ ရီးစပ်ခခြင်း ဖြစ်ပေရေ။ ချစ်သူနန့်ဝေးကွာနီရေ မိန်းမ ငယ်တစ်ဦးကို ကျောရိုးပြု၍ ကရုဏာရသဖြစ်အောင် ပျောင်းပျောင်းနွဲ့နွဲ့ ဖွဲ့ဆိုထားပေရေ။ ရခိုင်မြေ၊ ရခိုင်သား ရခိုင့်သဘာဝကို ထင်ဟပ်စေလီရေ ထိုအဖွဲ့အနွဲ့ ရေ ငယ်စိတ် ရာဇမာန် ပြင်းထန်လှရေ အိမ်ရှေ့စံကို ကောင်းစွာပင် ဆွဲဆောင်နိုင်ခပေရေ။ အိမ်ရှေ့စံမင်းခမောင်းဧ့ သံမဏိနှလုံးသားကား ဖယောင်းပမာ ပျော ပျောင်းခချေပြီ။

သို့ ဖြင့် ရခိုင်မြေသို့ ပြန်ဖြစ်ခလီသတည်း။

==ဥက္ကာပျံစပ်ဆိုခရေ ရတုတိ==

[[မယ်ဖွဲ့ပုဒ်စုံ]]

[[အရိမေတ္တယျဘုရားတိုင် ရတု]]

[[ကျေးစေရတု]]

[[မောင်ဖွဲ့ရတု]]

[[ဧကပုဒ်ရတုများ]]

[[၁၂လရာသီရတု]]

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]

{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>kkrvlevp7ctndoytuis2isxnx6hw8xa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဦးပဏ္ဍိတာလင်္ကာရ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1337</id>
    <revision>
      <id>21003</id>
      <parentid>4466</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834269}}</comment>
      <origin>21003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19427" sha1="hwysb5g89xf3m42go6n9b8pbkxq5qdc" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =ဦးပဏ္ဍိတာလင်္ကာရ(ဓညဝတီ ရာဇဝင်သစ်ကျမ်းပြု)
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =ပဏ္ဍိတ
| မွီးသက္ကရာဇ် = ကောစာ ၁၂၁၈ ခုနှစ်
| Bio= ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ ကြက်သရေ ရွာ
| မိဘနာမည် =
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = [[ရခိုင်]]
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း = 
| အလုပ်အကိုင် =စာရီးဆရာ
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =စာရီးဆရာ
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[ဓညဝတီ ရာဇဝင်သစ်]]
| ရယှိခရေဆုတိ=တိပိဋကဓရရာဇာ ဓိရာဇဂုရုတံဆိပ်
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ရမ္မာဝတီမြို့မဧ့ အရှေ့ဘက်တမိုင်ခန့်အကွာတွင် ကြက်သရေ ရွာတည်ဟိရေ။ ထိုရွာတွင်
ဦးပဏ္ဍိတလင်္ကာရမထေရ်ကို ကောစာ ၁၂၁၈ ခုနှစ် မွေးဖွားခလီရေ။ ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်းပြုဆရာတော်ဦးစန ́
မာလာလင်္ကာရနန့် သမီးယောက်ဖတော်စပ်ကတ်ရေဆိုဧ့။ ဦးပဏ္ဍိတာလင်္ကာရက ဦးစန္ဒမာလာလင်္ကာရ ထက် အသက်
အားဖြင့် ၅-နှစ်ကြီးလီရေ။ ငယ်စဉ်ကပင် ရမ်းပြည့်မြောက်ကျောင်း ဆရာတော်ထံ၌ အပ်နှံကာ ပညာသင်ကြားခ
ရေဆိုဧ့။ ထိုကတဖန် သာမဏေဘဝကပင် မန္တလေးသို့ ပညာသင်ရန် ပို့ပီးခြင်းခံခရရေ။ ယင်းအချိန် မန္တလေးမြို့၌
မင်းတုန်းဘုရင်(ကောစာ ၁၂၁၂-၁၂၄၀)ထီးနန်းစိုးစံလျက် ဟိလီရေ။ သျှင်ပဏ္ဍိတာ လင်္ကာရရေ ပညာဉာဏ်ထက်
မြက်သဖြင့် မန္တလေးနန်းတွင်းကျောင်း၌ နီထိုင်ပညာသင်ခရရေ။ မိဖုရားရို့က အချီးအမြှောက် အထောက်အပံ့ပြု
လျက် ရဟန်းဒါယကာခံ၍ မန္တလေးတွင်ပင် ရဟန်းဖြစ်ခရရေ။ နန်းတွင်းကျောင်း၌ နီထိုင်ပညာသင်ကြား ခရစဉ်
သီပီါမင်းသားရို့အားလည်း ပညာသင်ပီးခသဖြင့် နောင်သီပီါမင်းဖြစ်စဉ် ချီးမြှင့်ရေ တိပိဋကဓရရာဇာ ဓိရာဇ
ဂုရုတံဆိပ်ကို လက်ခံရဟိခရေဆိုဧ့။ မန္တလေးတွင် သီတင်းသုံးနီစဉ် ရမ္မာဝတီကြက်သရေ ဆရာတော်၊ ရမ်းဗြဲမြောက်
ကျောင်းဆရာတော်ဆိုပနာ တွင်ခေါ်ခြင်း ပြုခကတ်ရေ။

ဆရာတော်ရေ မန္တလေးကို အင်္ဂလပ်ရို့ ၁၂၄၇ ခုနှစ် သိမ်းပိုက်၍ သီပီါမင်းကိုပါ ယူဆောင်လားစဉ်ရခိုင်ပြည်
သို့ ပြန်ခရေ။ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ဦးမြို့သို့ ြွကရောက်၍ ညောင်ပင်ဈေးကျောင်း ဦးသာရမေဓာ ဆရာတော်
ထံခိုမှီးနီခရေ။ ဆရာတော်လည်း အားကိုးမှုဖြစ်ရေ ကျောင်းကန်ရီးရာရို့ကို လွှဲအပ်ခြင်းပြုခလီရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့်
ညောင်ပင်ဈေးဆရာဖြစ်အံ့ရေ ဦးဥတ္တမသိရိကို သျှင်သာမဏေဘဝမှ ရဟန်းအဖြစ် ဦးပဏ္ဍိတာလင်္ကာရကပင် အစစ
ပြုစုပီးခလီရေ။ ထိုကတစ်ဖန် ဦးဥက္ကံစံသမာလာ(ကောစာ ၁၂၀၇-၁၂၉၁)ဆရာတော်ကြီး တောရပ်ဆောက်
တည်နီခိုက် သံဃာပြတ်လပ်ဟိ၍ သူဌေးဦးရဲကျော်သူနန့်မိသန ́ာဖြူရို့ ပင့်ဖိတ်ချက်အရ၊ စစ်တွေမြို့ ဦးရဲကျော်သူ
ကျောင်း ၌ သီတင်းသုံးနီခလီရရေ။ ထိုစဉ် တပည့်ဦးဥတ္တမ သီရိမှာ ရဟန်းတဝါ(ကောစာ ၁၂၅၁)သာ ဟိသိမ်းရေ
ဆိုဧ့။ ယင်းချင့်ကြောင့် ဆရာတပည့် နှစ်ပါးရို့ရေ ကောစာ ၁၂၅၂ ခုနှစ်မှ ၁၂၅၃ ခုနှစ်ထိ ထိုကျောင်း၌ သီတင်းသုံးနီခ
ကတ်ရေ။ ထိုတွင် နှစ်ဝါဆိုခကတ်ပြီး ဦးဥတ္တမသီရိကိုပါ ခေါ်ဆောင်လျက် မန္တလေးသို့ြွက လားခရေ။ မန္တလေးတွင်
တပည့် ဦးဥတ္တမသီရိကို မင်းဒင်ပြသျှကျောင်းတိုက်၌စာပီသင်ကြားရန် အပ်နှံထားခရေ။ မိမိကား အောက်မြန်မာ
ပြည်သို့ ြွကလာခလီရေ။

ကောစာ ၁၂၅၃-ခုနှစ်တွင် ပဲခူးမြို့သို့ရောက်၍ ရခိုင်အမျိုးသားအရာဟိတိနန့် ဆက်စပ်မိခရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့်
ဟံသာဝတီခရိုင်၊ ပဲခူးမြို့မ (ရွှေမော်ဓောဘုရားကြီးအနီး)၌ ထိုခုနှစ်တွင်ပင် ကျောင်းတိုက်တည်ထောင်ခရေ။ စစ်တွေ
ဇောတိဝန်ထောက် ဦးစံရွှေနန့် ဇနီး ဒေါ်ဂွမ်းရို့က ကမ္မကထပြု၍ ကျောင်းဒါယကာအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခလီရေ။
ယင်းသို့ မင်းမှုထမ်းရို့ ဆောက်လှူပီးရေ ကျောင်းဖြစ်ရေကြောင့် မင်္ဂလာသမိုက် မင်းကျောင်းတိုက်ဆိုပနာ မည်တွင်ခ
လီရေ။ ဆရာတော် ဦးပဏ္ဍိတာ လင်္ကာရမှာလည်း ရွှေကျင်ဂိုဏ်းနန့် သမဂ္ဂပြုကာ နီထိုင်ခရေ။ ထိုအခါမှစ၍
ပဲခူး မင်းကျောင်းဆရာတော်ဟု ထင်ရှားလာခရလီရေ။

ဆရာတော်ရေ ရခိုင်တိုင်းရင်းသား ဇာတိဖြစ်ရေ့အတိုင်း မျိုးချစ်စိတ် ဝံသာနုတရား အမြဲထားဟိရေ။
ထိုစဉ်က ကိုလိုနီခေတ်ဖြစ်ရေ။ မိမိဇာတိ ရခိုင်ဂုဏ်ကို ဖော်ထုတ်တင်ပြရေ အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ တိုင်းရင်းသား
အားလုံးဖတ်ရှုကြည့် လွယ်ရန် သဘောထားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်းကို ရီးသားခရေ။ ပထမဦးဆုံး
ရခိုင်သမိုင်းပုံနှိပ်စာအုပ်ဖြစ်ရေ။ ရခိုင်ရာဇဝင်အစောင်စောင်ရို့မှ ညှိုနှိုင်း၍ ပြုစုခရေ ထိုရာဇဝင်ကို ဓညဝတီဓညဝတီဓညဝတီဓညဝတီဓညဝတီ
ရာဇဝင်သစ်ကျမ်းရာဇဝင်သစ်ကျမ်းရာဇဝင်သစ်ကျမ်းရာဇဝင်သစ်ကျမ်းရာဇဝင်သစ်ကျမ်း ဆိုပနာ အမည်ပီးခလီရေ။ ကောစာ ၁၂၇၁-ခုတန်ခူးလဆုတ်(၇)ရက် ကြာသပတီးနိတွင်
ရီးပြီး၍ ထိုနှစ်(ခရစ်နှစ် ၁၉၁၀)တွင်ပင် ပြည်ကြီးမဏ္ဍိုင် ပိဋကတ်ပုံနှိပ်တိုက်က ရိုက်နှိပ်ထုတ်ဝေခလီရေ။
ပုံနှိပ်စာမျက်နှာ(၃၁၀)ဟိပြီး ရခိုင်မင်းဆက်ရို့ကိုလည်း အကျဉ်းပြထားရေ။ ထိုခေတ်တွင် ရခိုင်ရာဇဝင်အတွက်လက်ဟိ
သုံးပြုခကတ်ရရေ အကောင်းဆုံး စာအုပ်ဖြစ်ခလီရေ။ ထိုစာအုပ်ဧ့ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဦးရဲကျော်သူနန့်
မဟာမုနိသွန်းလုပ်ခြင်း မှတ်တမ်းတင်စာတမ်း (သေဋ္ဌိယဝံသ စာတမ်း)လည်း ပူးတွဲပါဟိလီရေ။ ဆရာတော်ကား
ရခိုင်ပြည်နယ်မှ လာရောက်ကတ်ရေ တပည့်ရဟန်းသံဃာတိ ကိုလည်း လက်ခံလျက် အစဉ်မွေးမြူကာ ပညာသင်
ပီးလာခရေ။

ရမ်းဗြဲမြောက်ကျောင်း ဒါယကာတိ ဆိုကေ ပိဋကတ်စာပီရီးရာ၌ ဆရာတော်ကို အားထားခကတ်ရေ။
ယင်းချင့်ကြောင့် သီလခံယူပုံခံယူနည်းကစ၍ ဆရာတော်ဧ့ အဆုံးအဖြတ် ဩဝါဒကို ခံယူလိုက်နာခကတ်ရရေသာတည်း။
ရမ်းဗြဲတောင်ကျောင်း ဆရာတော် ဦးစန္ဒမာလာလင်္ကာရဆိုကေ သီလခံယူနည်း၌ ဝေရမဏီတွင် အဆုံးသတ်ခံယူမှုပြု
စေခရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ရမ်းဗြဲမြို့၌ သီလခံယူမှု ဝါဒကွဲပြဿနာရေ ဖြစ်ပီါ်ခရရေ။ ပဲခူးမင်းကျောင်းဆရာတော်ရေ
ဝေရမဏိတွင်သာ မဆုံးသိမ်းပဲ သိက္ခာပဒံ သမာဒိယာမိထိ ခံယူသင့်ကြောင်း ကျမ်းစာရီးသားခလီရေ။ ထိုကျမ်းမှာ
ဝေရမဏီသိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယသစ်ကျမ်းဝေရမဏီသိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယသစ်ကျမ်းဝေရမဏီသိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယသစ်ကျမ်းဝေရမဏီသိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယသစ်ကျမ်းဝေရမဏီသိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယသစ်ကျမ်း ဆိုပနာ အမည်တွင်ရေ။ ရီးသားထုတ်ဝေခရေ ခုနှစ်ကို မသိရကေလည်း
ထိုကျမ်းကို ချေပထားရေ ဦးစန္ဒမာလာဧ့ကျမ်းထက် နောက်မကျနိုင်ဟု ယူဆရရေ။ ထိုဝိနိစ္ဆယသစ်ကိုပင် တိုက်ဆိုင်
လျှက် ဦးစန္ဒမာလာရေ ရမ်းဗြဲကိုယ်ရံတောင်(ကိုးရုံတောင်လည်းဟူရေ)ရင်းတွင် ကျောင်းသစ် ဆောက်နီစဉ်
ချေပရီးခခြင်းကြောင့်တည်း။ ထိုစန္ဒမာလာဆရာတော်ဧ့ ချေပရီးခ ရေ စာအုပ်တိမှာ ကောစာ ၁၂၇၂-ခုနှစ်
တပီါင်းလဆန်း (၁၁)ရက် ကြာသပတီးနိ နံနက်အချိန်တွင် ရီးပြီးရေဆိုရေ ဝေရမဏိသီလဝိနိစ္ဆယကျမ်း
ကောစာ၁၂၇၂-ခုနှစ် တပီါင်းလဆန်း (၇)ရက် တနင်းလာနိ ရီးပြီးရေဆိုရေ ဝေရမဏိ သမာဒါနသင်္ခေပစာ
တမ်း။ ၁၂၇၃-ခု ဝါဆိုလဆုတ်(၄)ရက် သောကြာနိ ညချမ်းအခါ ရီးပြီးရေဆိုရေ ဝိသာခုပီါသထသုတ်ပါဋ္ဌ်နိဿ
ယသစ်ရို့ ဖြစ်ကတ်ရေ။

ဦးစန္ဒမာလာလင်္ကာရ ခေါ် ကိုးရာတောင် နောင်ရမ်းပြည့်တောင်ကျောင်းဆရာတော်နန့် သီလခံယူပုံမှစ၍စာပီ
တိုက်ဆိုင်ဘက် မကင်းခကတ်ချေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ဦးစန္ဒမာလာလင်္ကာရ ဆရာတော်ဧ့မှုအရ သိက္ခာပဒံသမာဒိယာမိထည့်ရန်
မလိုပဲ ဝေရမဏိ တွင် ရပ်လျက် ခံယူနီရေ နည်းစနစ်လည်း တည်ဟိနီသိမ်းရေ။ ရမ်းဗြဲတောင် ကျောင်းဂိုဏ်းဂဏမှ
ယခုတိုင် ကျင့်သုံးပြုနီပီဧ့။ သမာဒိယာမိဆုံးရေ့တိုင် ရွတ်ဆိုခံ ယူရရေနည်းမှာလည်း မြောက်ကျောင်းဒါယကာ
သားမြေးမြစ်ရို့ ဆက်ခံကျင့်သုံးမှုပြု နီကတ်သိမ်းဧ့။ ဦးပဏ္ဍိတလင်္ကာရမထေရ်ရေ ရမ်းဗြဲမြောက်ကျောင်း ကိုးကွယ်သူ
တိ တောင်းပန်ခကတ်သဖြင့် ဝေရမဏီသီလဝိနိစ္ဆယကျမ်းထွက် အဆိုကိုချေပ၍ မိစ္ဆာဉာဏဝိရေဓနိကျမ်းကို ရီးသား
ထုတ်ဝေခသိမ်းဧ့။ ထိုကျမ်းကိုကား အသက်(၅၇)နှစ်၊ ရဟန်း(၃၇)ဝါအရတွင် ရီးသားခရေ။ ဦးစန ́လင်္ကာရနန့်
စာပီတိုက်ဆိုင်မှု မကင်းခသဖြင့် ၎င်းဆရာတော်ဧ့ ကောစာ ၁၂၇၁-ခုနှစ်ထုတ်ဝေခရေ ရခိုင်ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း
တွင် ဓညဝတီရာဇဝင်သစ်ကို သွယ်ဝိုက်စောင်းချိတ်ကာ ငမည်းရာဇဝင်ကို မှီရေ အချို့ရေရခိုင် ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း
ဆိုပနာ ဖော်ပြခလီသိမ်းရေ။

ပဲခူးမင်းကျောင်း ဆရာတော်ကား စာပြုစာဆိုတော်တဆူဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားခရေ။ ဆရာတော်ရေ ရွှေကျင်
ဂိုဏ်းဝင်၊ ပဲခူးမြို့နယ်ရွှေကျင်ဂိုဏ်ဧ့ အကြီးအကဲဖြစ်ခရေ့အလျောက်၊ ဆရာတော်ဧ့ ကျာင်းတိုက်မှာ ပဲခူးမြို့နယ်အနှံ့မှ
တည်းခိုရာ အားကိုးရာလည်း ဖြစ်ခရရေ။ ရွှေမော်ဓောဘုရားပွဲတော် အခါရို့၌ ဘုရားဖူးသား တိမှာ ပြည့်ကျပ်လျက်
ဟိခကတ်ရေ။ ဆရာတော်ကား သက်တော်(၆၁)နှစ်၊ ကောစာ ၁၂၇၉-တွင် ပဲခူးမင်းကျောင်းတိုက်၌ပင် ပျံလွန်တော်မူ
ခလီရေ။

ဆရာတော်ပြုစုခရေ ဓညဝတီရာဇဝင်သစ်ကျမ်းမှာ ယခုမူ ၇၅ နှစ်တိုင် အိုမင်းခပီပြီဖြစ်ရာ
အလွန်ရှားပါးရေ စာအုပ်ဖြစ်နီပီပြီ။ ကျွနု်ပ်ရို့အနီနန့် ရခိုင်သမိုင်းကို လေ့လာမိတိုင်း ဆရတော်အား အမြဲ
ဦးခိုက်သတိရမိပါသတည်း။&lt;ref&gt;အသျှင်စက္ကိန္ဒ(ရခိုင်ပြည်နယ်) -ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ (8) -p68&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[Category:ရခိုင်ရဟန်းစာရွီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>hwysb5g89xf3m42go6n9b8pbkxq5qdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရွှေမြ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1352</id>
    <revision>
      <id>21004</id>
      <parentid>17338</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834316}}</comment>
      <origin>21004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13691" sha1="hcn4a3eyie8k4jlicixet9wj44wi2bg" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =သရေစည်သူ ဦးရွှေမြ
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =ဦးရွှေမြ
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = 
| မွီးသက္ကရာဇ် = ၁၈ ရက်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၁၀
| Bio= ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊[[ပေါက်တောမြို့]]
| မိဘနာမည် =ဦးအောင်ကျော်ဇံ၊ ဒေါ်ပု
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = [[ရခိုင်]]
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း
| အလုပ်အကိုင် =အတွင်းဝန်ချုပ်၊ ပိဋကတ် ဘာသာပြန်
| အိမ်ထောင်ဖက် = ဒေါ်ခင်တင့်နန့် 
|သားသမီး = ဦးထွန်းမြ၊ ဦးကျော်မြ (ကွယ်လွန်)၊ ဦးစိုးမြ၊ ဦးဝင်းမြ၊ ဦးမောင်မောင်မြ၊ ဒေါက်တာ ရဲမြ (သွေးရောဂါအထူးကုပါရဂူ-ငြိမ်း)၊ ဒေါက်တာအောင်မြ (ကလေးအထူးကု- ခွဲစိတ်ပါရဂူ)၊ ဒေါက်တာဇံမြ (နယူးယောက်ခ်)၊ ဒေါ်မြစန္ဒီ၊ ဒေါ်မြနှင်းဇီ (စာရေးဆရာမ) 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[ပိဋကတ် ဘာသာပြန် စာတည်းဖြတ်မှုကော်မတီ ဥက္ကဌ]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=
| ရယှိခရေဆုတိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
၁၈ ရက်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ပေါက်တောမြို့၌ အဖ ဦးအောင်ကျော်ဇံ၊ အမိ ဒေါ်ပု ရို့မှ မွေးဖွားခရေ။ အလယ်ကျွန်းကျေးရွာ၊ မူလတန်းကျောင်းတွင် ပညာသင်ကြားခရေ။ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် စစ်တွေမြို့ အစိုးရ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ နှစ်ဘာသာသင် အထက်တန်းကျောင်းနန့် ၁၉၂၁-၂၆ ခုနှစ်တွင် စစ်တွေမြို့၊ အမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်း၊ ၁၉၂၆ ခုနှစ် ရန်ကနု်တက္ကသိုလ် ဥပစာတန်း၊ ပထမနှစ်၊ ဒုတိယနှစ် စာမေးပွဲတိကို သမိုင်းဘာသာရပ် ပထမဆု၊ ဝိဇ္ဇာတန်း ပထမနှစ် စာမေးပွဲ စီးပွားရေးဘာသာဆု ပထမဆုရဟိပြီး စီးပွားရေးဘာသာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း တက်ရောက်ခရေ။ ၁၉၃၁ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း စာမေးပွဲအောင်မြင်ပြီး စီးပွားရေးဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ် ရွှေတံဆိပ်ဆု ရဟိခရေ။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကျင်းပရေ အိန္ဒိယအစိုးရ ပဋိညာဉ် ဝန်ထမ်း (အိုင်-စီ-အက်စ်) စာမေးပွဲအောင်မြင်ခပြီး အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်သို့ တက်ရောက်ခွင့် ရဟိခ ရေ။ ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် အိုင်-စီ-အက်စ် အစမ်းခန့်တိအတွက် ဗြိတိသျှအစိုးရ ပဋိညာဉ် ဝန်ထမ်း တိုင်းမင်းကြီးတိက ကျင်းပရေ စာမေးပွဲကို ဥပဒေဘာသာရပ်၊ စီးပွားရေးဘာသာရပ်၊ သမိုင်းဘာသာရပ် ရို့ဖြင့် ဖြေဆိုအောင်မြင်ခရေ။

၁၉၃၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလတွင် အိုင်စီအက်စ်အဖြစ် ခန့်ထားခံရပြီး မကွေး၊ သရက်နန့် စလင်းမြို့ တိတွင် နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်တာဝန်ကို ၁၉၃၈ ခုနှစ်အထိ ထမ်းဆောင်ခရေ။ စစ်တွေမြို့၊ ပလ္လင်တော ရပ်ကွက်နီ ဦးသာဇံ၊ ဒေါ်မမကျော့ဧ့ သမီး ဒေါ်ခင်စောနန့် ဖူးစာရေစက် ဆုံခရေ။ ၁၉၃၈-၄၁ ခုနှစ်အထိ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနန့် ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနတွင် အတွင်းဝန်ကလေး အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ အတွင်းဝန်ကလေး တာဝန်ထမ်းဆောင်နီစဉ်အတွင်း ဒုတိယအတွင်းဝန်နန့် အတွင်းဝန်အဖြစ် ယာယီထမ်းဆောင်ခရရေ။ ၁၉၄၁-၄၂ ခုနှစ်အထိ ဗြိတိသျှအစိုးရက တိုက်ရိုက် ခန့်ထားရေ သံတွဲခရိုင်ဝန်၊ ၁၉၄၄-၄၅ ခုနှစ် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနန့် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရေး ဝန်ကြီး ဌာန တွဲဖက်အတွင်းဝန်တာဝန်တိကို ထမ်းဆောင်ခရေ။

ဗြိတိသျှ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလအတွင်း ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ မြို့ပြရေးရာဌာန ဒုတိယအကြီးတန်း မြို့ပြရေးရာ အရာဟိအဖြစ်လည်းကောင်း၊ မြို့ပြအုပ်ချုပ်ရေး ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာပြီးနောက် ၁၉၄၅-၄၆ ခုနှစ်အထိ ကျောက်ဆည်ခရိုင်ဝန်အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၆-၄၇ ခုနှစ်အထိ စစ်လျော်ကြေး တောင်း ဆိုရေး ကော်မသျှင် တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၄ ဇန်နဝါရီ ၁၉၄၇-၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရရေ့နိ့၌ အိုင်စီအက်စ်တိအား တာဝန်မှ ရပ်စဲရေအထိ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနန့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းဝန်အဖြစ် လည်းကောင်း အသီးသီး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် အကြီးတန်းအုပ်ချုပ်ရေးအရာဟိအဖြစ် ပြန်လည်ခန့်ထားခြင်း ခံ ခ ရပြီး သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာန အတွင်းဝန်အဖြစ် ၁၉၅၆ ခုနှစ်အထိ ထမ်းဆောင် ခရေ။ ၁၉၄၇-၅၂ ခုနှစ်အထိ ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၄၇-၅၆ ခုနှစ်အထိ ကုန်းလမ်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအဖွဲ့ ဥက္ကဌ၊ ပြည်တွင်း ရေကြောင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဥက္ကဌ၊ မြန်မာနိုင်ငံ မီးရထားအဖွဲ့ အဖွဲ့ဝင် စရေ့ တာဝန်တိ ပူးတွဲထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၅၆-၅၈ ခုနှစ်အထိ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန အတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော် အတွင်းဝန်ချုပ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် အတွင်းဝန်ချုပ် အဖြစ်မှ အငြိမ်းစားယူခရေ။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပရေ ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ  ကျင်းပရေးကော်မ သျှင် အဖွဲ့ဝင်၊ ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပရေ ပထမအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်နန့် ပြည်သူ့ကောင်စီ အဆင့်ဆင့်ရွေးချယ်တင်မြောက်ပွဲ ကော်မသျှင် အဖွဲ့ဝင် တာဝန်တိကိုလည်း ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ရေ။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်တွင် မြန်မာပိဋကတ်အသင်း ရာသက်ပန် အသင်းဝင် တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခရေ။ ၁၉၈၂ ခုနှစ် နှစ်ကုန်ပိုင်းမှစပနာ သာသနာ ပြန့်ပွားထွန်းကားရေးအဖွဲ့ ပိဋကတ် ဘာသာပြန် စာတည်းဖြတ် မှု ကော်မတီ ဥက္ကဌနန့် ဂုဏ်ထူးဆောင် သဘာပတိအဖြစ် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ ထမ်းဆောင်ခရေ။ နိုင် ငံတော်က ပီးအပ်ရေ့ တာဝန်တိကို ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်က ချီးမြှင့်ရေ သရေစည်သူဘွဲ့ကို ရဟိခရေ။ နိုင်ငံတော် တာဝန် အဆင့်ဆင့်ကို သယ်ပိုးထမ်းဆောင်ခရေ အိုင်-စီ-အက်စ် (အငြိမ်းစား)၊ နိုင်ငံတော်အတွင်းဝန်ချုပ် (အငြိမ်းစား)၊ ကုလသမဂ္ဂဌာနချုပ် အထူးအကြံပီးအရာဟိ (အငြိမ်းစား) အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ ၃၁ ဇူလိုင် ၁၉၉၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခ ရေ။ ကွယ်လွန်ချိန်တွင် ဇနီး ဒေါ်ခင်တင့်နန့် သား(၈)ယောက်၊ သမီး(၂)ယောက်၊ မြေး (၂၃)ယောက် ၊ မြစ်(၅)ယောက် ကျန်ရစ်ခရေ။ ဦးရွှေမြဧ့ဇနီး ခေါ်ခင်တင့်ရေ ၉-၉- ၉၂ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခပါရေ။ သားသမီးတိမှာ - ဦးထွန်းမြ၊ ဦးကျော်မြ (ကွယ်လွန်)၊ ဦးစိုးမြ၊ ဦးဝင်းမြ၊ ဦးမောင်မောင်မြ၊ ဒေါက်တာ ရဲမြ (သွေးရောဂါအထူးကုပါရဂူ-ငြိမ်း)၊ ဒေါက်တာအောင်မြ (ကလေးအထူးကု- ခွဲစိတ်ပါရဂူ)၊ ဒေါက်တာဇံမြ (နယူးယောက်ခ်)၊ ဒေါ်မြစန္ဒီ၊ ဒေါ်မြနှင်းဇီ (စာရေးဆရာမ) တို့ ဖြစ်ကတ်ရေ။

==ကိုးကား==
နိုင်ငံအကျိုးပြု အဖိုးတန်ရတနာတိ (၂) - အေးသိန်း စာအုပ်မှ -

[[Category:ရခိုင်နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်တိ]]</text>
      <sha1>hcn4a3eyie8k4jlicixet9wj44wi2bg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဦးသန်းနိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1354</id>
    <revision>
      <id>21005</id>
      <parentid>18883</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q132127387}}</comment>
      <origin>21005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8881" sha1="hayp6df7ap1inw3jjod8vdkgeu4sfz4" xml:space="preserve">&quot;&quot;''ဦးသန်းနိုင်''&quot;&quot;
ရက္ခိုင့်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင် (နိုင်ငံရီးတက်ကြွလှုပ်ရှားသူ)

{{Military person
| နာမည် = ဦးသန်းနိုင်
| ဓာတ်ပုံ = 
| Bio= ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးသက္ကရာဇ် = ၁၃ မေ ၁၉၉၈
|မွီးဖွားရာနီရာ= ပွင့်ထီးကျေးရွာ၊ မင်းပြားမြို့နယ်၊ ရခိုင်ပြည်
| နာမည်ရင်း = 
| မိဘနာမည် =ဘာဘာ ဦးမောင်အေးထွန်း ၊ မိခင်ဒေါ်လှညွန့်စိန်
| လူမျိုး =[[ရခိုင်လူမျိုး]]
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| အိမ်ထောင်ဖက်= [[ဒေါ်မိုးညိုဦး]]
| သားသမီး =  မဟိ
| မွီးချင်း = ၄ယောက်(အကြီးဆုံးသား)
|ရာထူးတာဝန်=[[သတင်းနှင့်ပြန်ကြီးတာဝန်ခံ၊ ရက္ခိုင်ပြည်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ]]
|လက်နက်ကိုင်တပ်=[[အာရက္ခတပ်တော်]]
|အမှုထမ်း ကာလ=၂၀၁၉–၂၀၂၃ (ရက္ခိုင်ပြည်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ)

| လက်မှတ်=
|ဝက်ဘ်ဆိုဒ်= https://www.arakanarmy.net
}}

ကိုဦးသန်းနိုင်'''ကိုဦးသန်းနိုင်'''ကို အဖလယ်သမား ဦးမောင်အေးထွန်း (ပွင့်ထီးကျေးရွာ)နှင့်အမိဒေါ်လှညွန့်စိန်(ပွင့်ထီးအုပ်စု၊ ကျိန်း/ထောင့်ချေကျေးရွာ)ရို့ကနီပြီးကေ [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်ပြည်]]၊ [[ပွင့်ထီးကျေးရွာ]]မှာမေလ (၁၃) ရက်နိ၊ ၁၉၉၈ ခုနှစ်၌ မွီးဖွားခပါရေ။

အိမ်နန့်ပါးချင်း ဆွီမျိုး မိသားစုတိက သန်းနိုင်ချေလို့လို့ခေါ်ကတ်ပါရေ ။ မွီးချင်း လေးယောက်မှာ သားကြီး ဖြစ်တေ။ 

ဝချေတန်း(ပထမတန်း)ကနီ စတုတ္ထတန်းအထိကို အမက(ပွင့်ထီးကျေးရွာ) ၊အလယ်တန်းကို ကျိန်း/ထောင့်ချေ မူလွန်ကျောင်းမှာ ပညာသင်ကြားခရေ။ နဝမတန်းကို အထက(မြောင်းဘွေ) မှာသင်ကြားခပါရေ။  ဆယ်တန်းကို အထက(ကမ်းနီ) မင်းပြားမြို့နယ်မှာ သင်ကြား အောင်မြင်ခရေ။ 

ပညာရေးထူးချွန်ရေ ကျောင်းသား တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီးကေ ဝချေတန်း၊ အလယ်တန်း၊ အထက်တန်းအဆင့်တိတွင် ပညာရည်ချွန်ထူးချွန်ဆုတိအပြင်ကဗျာ၊ စာစီစာကုံး ပြိုင်ပွဲအများကြီးတိမှာ မြို့နယ်အဆင့်၊ပြည်နယ်အဆင့်ဆုပေါင်းအများကြီး ရယှိခလူဖြစ်တေ။
၂၀၁၅ ခုနှစ်မှာ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်(စစ်တွေ) မှာ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခပါရေ။ ယင်းအချိန်ကနီပြီးသားနာ ပရဟိတတိ လုပ်ပနာ ဖြတ်သန်းခပါရေ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၏ သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရီးတာတန်ခံ အဖြိုက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခပါရေ။၂၀၁၉ ရက္ခိုင်ပြည်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ သံတွဲညီလာခံကို တက်ရောက်ခပါပနာ ရက္ခိုင်ပြည်ကျောင်းသားသမဂ္ဂ၏ ဘဏ္ဍာရီးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းထောင်ခပါရေ။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ် ကျောင်းတွင်းလိုအပ်ချက်အတွက် ဆန္ဒပြပွဲတိပါ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားခပါရေ။ NLD အရပ်သား အစိုးရလက်ထက်၂၀၁၉ ရက္ခိုင်ပြည်နန့် ပလက်ဝမြို့နယ် ရို့၏ ကမ္ဘာ့အရှည်ကြာဆုံး အင်တာနက် ဖြတ်တောက်မှု တိကို ဦးဆောင်ဆန္ဒပြခပါရေ။ ၂၀၂၀ ကိုဗစ်ကာလမှာလည်း ပြည်မဖက်က ကျောင်းသားရဲဖော်တိနန့် Covid Centre မှာ Volunteer အဖြိုက်လုပ်ဆောင်ခပါရေ။ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မြန်မာတပ်မတော်မှ ရက္ခိုင်ပြည်သူတိကို လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတိ ပြုလုပ်လာရေအတွက် ရက္ခိုင်ပြည် အစိုးရရုံး ရှေ့မာ ဆန္ဒဖော်ထုတ်ခပါရေ။ ယင်းချင့်တိကြောင့် နိုင်ငံတော်အကြည်ညိုပျက်စီမှု(၅၀၅(ခ))၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတိနန့် စစ်တွေမြို့နယ်တရားရုံးမာ တရားစွဲခံရပြီးကေ စစ်တွေအကျဉ်းထောင်မှာ အလုပ်ကြမ်းနန့်ထောင်ဒဏ် ထောင်ဒဏ် ၂နှစ် (၆)လ ကျခံခရပါရေ။ ၂၀၂၂ မှာ ပြန်ပနာ လွတ်မြောက်လာပြီးကေ မြေအောက်လှုပ်ရှားမူတိပြုလုပ်ခပါရေ။ မိုခါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကာလတိမှာ ကယ်ဆယ်ရီးကော်မတီ တာဝန်ခံအဖြိုက် တစိုက်မတ်မတ်လုအပ်ဆောင်ခပါရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်မှ ဘွဲရဟိ့ခပါရေ။ ရက္ခိုင်ပြည်အတွင်းဟိ မူဆလင်ကျောင်းသားတိ တက္ကသိုလ်တက်ခွင့်ရဖို့လည်း ကြိုးစားခပါရေ။ အာရက္ခမျိုးနွယ်စုကျောင်းသားတိနန့်လည်း မဟာမိတ်ဆက်ဆံရီးတိ တည်ဆောက်ခပါရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဆန်ပြသနာနိ ဝမ်းနည်းအောက်မိဖွယ်အခမ်းအနား ဦးဆောင်ကျင်းပခြင်းကြောင့် ဖမ်းဝရမ်းအထုတ်ခံရပြီးကေ ရက္ခိုင်တပ်တော်၏ လွတ်မြောက်နီမြီ ကို တိမ်းရှောင်လာကာ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရီးတာဝန်တိကို ကျရာနီရာက ထမ်းဆောင်လျှက်ရှိနီပါရေ။

[https://myanmar-now.org/mm/news/13711/ ရက္ခိုင်ကျောင်းသားခေါင်းဆောင်ကိုဦးသန်းနိုင်]
&lt;noinclude&gt;
[[Category:ရခိုင်နိုင်ငံရီးသမားတိ]]
&lt;noinclude&gt;</text>
      <sha1>hayp6df7ap1inw3jjod8vdkgeu4sfz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>၁၂-ရာသီပွဲတော်အကတိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1360</id>
    <revision>
      <id>21006</id>
      <parentid>15279</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834340}}</comment>
      <origin>21006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4096" sha1="40dunaq35eckwzbmsd1e1av5q1povsj" xml:space="preserve">(၁) တန်ခူးလ                      အတာသင်္ကြန်၊ ရီသွန်းပွဲ၊ ဘုရားရီသပ္ပာယ်ပွဲ၊ လောင်းပြိုင်ပွဲ ။ 

(၂) ကဆုန်လ                     ညောင်ရီပွဲ။ 

(၃) နယုန်လ                      မဟာပိန္နဲနတ်ပွဲနှင့်ကိန္နရီဖိုမကပွဲ၊ ဗလိနတ်စာကျွေးပွဲ၊ ရွာရှင်၊ အိမ်ရှင်၊ ကျွန်းရှင်၊ နတ်တက်ပွဲ။ 

(၄) ဝါဆိုလ                        ပဉ္စင်းခံပွဲ၊ ဓမ္မစကြာရွတ်ပွဲ။ 

(၅) ဝါခေါင်လ                     စာရေးတံဆွမ်းပွဲ။ 

(၆) တော်သလင်းလ              လောင်းပြိုင်ပွဲ၊ ရီနန်းသဘင်ပွဲ၊ ကရဝိတ် ဖောင်တော်အက။ 

(၇) ဝါကျွတ်                        သက်ကြီးပူဇော်ပွဲ၊ ဆီမီးမြင်းမိုရ်ပွဲတာဝတိံသာစူဠာမဏိပွဲ၊ ထမင်းထောင်၊  ဟင်းထောင်၊ ပန်းထောင်၊ ဆီမီးထောင်ပွဲ။ 

(၈) တန်ဆောင်မုန်းလ           ကထိန်ပွဲ၊ မေတ္တယျသုတ်တက်ပွဲ၊ ကောင်းကင်ဆီမီးညှိပွဲ။ 

(၉) နတ်တော်လ                 ဆင်ခင်းသဘင်ပွဲ၊ မြင်းခင်းသဘင်ပွဲ။ 

(၁၀) ပြာသိုလ                    မီးပုံးကြာသွတ်အိုးပွဲ။ 

(၁၁) တပို့တွဲ                      [[ရထားငင်ပွဲ]]၊ ရာဂုပွဲ၊ မီးပွဲ။ 

(၁၂) တပေါင်း                    သဲပုံစေတီပွဲ၊ ပင်လယ်ပွဲ၊ ဘုရားပွဲတော်များ၊ လှေပြိုင်ပွဲ။ 
 
ဒေ ၁၂-ရာသီပွဲတော်ရို့တွင် နယုန်လ၌ ကိန္နရာကိန္နရီရို့ဧ့ ဇာတ်တော်လာ အဖြစ်အပျက်တိကို ကခုန်ကတ်ရေ။ သဘင်ပွဲတော်တွင် ဆင်မြင်းတိကို စီးလျက်သိုင်းအက၊ ကျိုင်အကရို့ကို ကပြကတ်သည်။ ယင်းချင့်ကလွဲပနာ ကျန်ရေ ကာလတိတွင်ပွဲတော်နန့် လိုက်လျောညီစွာ ဆင်ယင်ကျင်းပကခုန်ကတ်သည်။ ယင်းချင့်တိမှတစ်ပါးအခြား အက အခုန်တိကို ဂနိတိုင်အောင် သုတေသနလေ့လာခြင်းနန့် ဆန်းစစ်ယှာဖွီ နီဆဲဖြစ်ရေ။ ကဟန် ခုန်ဟန်တိ ကို ရှေးဟောင်းပုထိုးတော်ကြီးတိအတွင်း ရုပ်လုံးရုပ်ကြွရို့ကို ကြည့်ရှုခြင်းအားဖြင့် သက်သီ ယုတ္တိရသည်။ တူရိယာအမျိုးမျိုးရို့ကိုလည်း ယင်းဂူကြီးအတွင်းတို့၌ပင် ဟိသည်။ 

==ကိုးကား==

အသျှင်စက္ကိန္ဒ (ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ အမှတ်(၅)-အသျှင်စက္ကိန္ဒ) စာအုပ်မှကူးယူဖော်ပြပါသည်။

[[Category:ပွဲတော်တိ]]</text>
      <sha1>40dunaq35eckwzbmsd1e1av5q1povsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အမတ်ကြီး ဓမ္မဇေယျ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1454</id>
    <revision>
      <id>21007</id>
      <parentid>5082</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834122}}</comment>
      <origin>21007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12826" sha1="cxe1zfssca7e8pqin1bmdyzmn7revgm" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =အမတ်ကြီး ဓမ္မဇေယျ
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = ဓမ္မဇေယျ
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =ဝေသာလီ
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[စိုင်းဒရားဘွဲ့]],ဟန်စွလေ [[လှေတော်သံ]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
အမတ်ကြီးမ္မဇေယျရေ ဝေသာလီခေတ် စုဠစန္ဒရားမင်းလက်ထက်ထင်ရှားခရေ ပညာဟိအမတ်ကြီးတစ်ဦးပြင် ရေ။ ရခိုင်ရာဇဝင်တိတွင်ဖော်ပြချက်တိအရ ကဗျာ၊ စာပီ အတိအပြား စီကုံးခမည်ပြင်ကေလည်း ရခိုင်စာပီ သမိုင်းတွင် စိုင်းဒရားဘွဲ့ (စန္ဒရားဘွဲ့) နန့် လှေတော်သံမှာ အထင်အရှားဆုံးဖြစ်ရေ။

အမတ်ကြီးရေ ဝေသာလီခေတ် နန်းတွင်း အရီးအခင်းကြောင့် ရခိုင်ပြည်မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ခွာလာကာ ယခု အိန္ဒိယပြည် တြိပူရနယ်တွင် တိုင်းပြည်တည်ထောင်ခရေ။ ၎င်းရို့မှာ နိုင်ငံရီးအရ တိမ်းရှောင်လာခရသူတိ ဖြစ် ၍ မိမိဝမ်းထဲတွင် သိုဝှက် “မြို” ထားရ၍ မြုံလူမျိုးဟု ခေါ်၍ ၎င်းရို့နီရာကို ခြုံပြည်ဟုခေါ်ရေ။

အမတ်ကြီးဓမ္မဇေယျဧ့ ကဗျာလင်္ကာတိမှာ သက်ထောင်၊ ပလံထင်၊ မြုံပြည်၊ တြိပုရ၊ ရန်ဂါမတီရို့တွင် ယခုတိုင် တွေ့ရသေးရေ။ ရခိုင်ပြည်နန့် ခရီးကွာဝေးလွန်းသည့်ပြင် ကာလကြာမြင့်စွာ အဆက်အသွယ်ပြတ်ခ၍ မှတ်တမ်း တင်ထားရေ စာပီအရီးအသား အက္ခရာတိ ခေတ်ဟောင်းဟန်အတိုင်း သီးသီးခြားခြားကျန်ဟိနီသိမ်းရေ။ အမတ်ကြီး ဓမ္မဇေယျဧ့ရီးစပ်ခရေ စိုင်းဒရားဘွဲ့ နန့်လှေတော်သံ ဟန်စွလေလင်္ကာရို့မှာ ထိုခေတ်ထိုအခါ ဧ့ သမိုင်းနောက်ခံနန့် ဆက်နွယ်မှုဟိရေ။ ၎င်းရို့ကို ရခိုင်ရာဇဝင်မှ ထုတ်နုတ်ဖော်ပြအပ်ပါရေ။

ရခိုင်ဝေသာလီပြည်တွင် သိင်္ဂစန္ဒရားမင်း နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော်စူးဠစန္ဒရားရေ စန္ဒာဒေဝီမည်ရေ မိဖုရား နန့် သက္ကရာဇ် (၉၅) ခုတွင် အဘိသိတ်ခံ၍ မင်းပြုသရေ။ ထိုမင်းကား အဆင်းအဝါ၊ အစွမ်းခွန်အား ဘုန်းလက်ရုံး တန်ခိုးနန့်ပြည့်စုံဧ့၊ ရတနာသုံးပါး အလွန်မြတ်နိုး ရိုသေဧ့။ မရေထွက်နိုင်ရေ ရဲမက်ဗိုလ်ပါဟိဧ့။

တစ်နိ့တွင် ကိုးသောင်းမျှရေ လှေအပေါင်းခြံရံ၍ အနောက်သူရ တန်ပြည်သို့ ချီတော်မူရေ။ သူရတန် အိန္ဒိယ ပြည်မင်းရို့လည်း တိစွာရေလက်ဆောင် ပဏ္ဏာကာရတိဖြင့် ကျွန်တော်ခံလာကတ်ကုန်ဧ့။ ကန်ကြီးလည်း တူး တော်မူရေ။ ကျောက်စာတိုင်လည်း စိုက်ထားတော်မူခရေ။ ဤသို့ မင်းကြီးအား စစ်ဆင်၍မတိုက်ကတ်ကောင်းဟု လျှောက်ထားကတ်ရေ စကားကို အကြောင်းပြု၍ “စစ်တကောင်း” ဟုတွင်ရေ။
သက်တော် (၅၉) ခုနှစ်တွင် ဦးကြပ်ခေါင်းခ ဝေဒနာစွဲကပ်တော်မူရေ။ မှူးမတ်ပညာဟိရို့က “ပဉ္စလရစ်” သင်းတွဲ ပြည်တွင် ခွေးငယ်တစ်ဇာတ် ဖြစ်ခသည့်အခါ ခွေးငယ်လေသောကာလ ဦးခေါင်းခွံကို တစိခုရေညောင်ပင်ခွကြား တွင် ထားခရာ ညောင်မျိုလေရေ။ ထိုညောင်ပင်ကို လေတိုက်ခတ်၍ အကိုင်းအခက်ရို့ လှုပ်တိုင်း ယခုလူဖြစ်ရေ အသျှင်မင်းကြီးဦးခေါင်းခွဲဝေဒနာ ဖြစ်ရပါရေဟု လျှောက်ကတ်ရေ။ မင်းကြီးလည်း တကောင်းသင်းတွဲပြည်သို့ ချီ တော်မူလိုရေနှလုံးဟိ၍ မှူးမတ်ဟူးရားရို့အား တိုင်ပင်ပြန်လတ်ကေ “ဤနှစ်ခါဝယ် ကြွတော်မူချေက ပြန်ရအံ့ ရေ ကိန်းမဟိပါ” ဟုလျှောက်ကတ်ပြန်ရေ။
ထိုစကားကို နာတော်မမူဘဲ ကိုယ်ဝန်သုံးလဖြင့် ကျန်ရစ်ခရေ မိဖုရားကို ပတ္တမြားလက်စွပ်ဆိုအပ်၍ “မိဖုရား ငါ ရေကား ဝေးရပ်မြေခေါင်သို့ ကြွတော်မူရလေကေ မြောက်သားတော်ရေကား ဒါန၊ သီလမြဲမြံစွာဆောက်တည် ၍ တိုင်းပြည်ကို အုပ်ချုပ်ပါလော့။ ငါရေကား သမုဒ္ဒရာ ခရီးရေ ဘေးဥပဒ်တိစွာရေကြောင့် မပြန်ရင်လောဟု မိန့်တော်မူလေရေ။ ၎င်းနောက် ရွှေလှောင်တော် ပြာသာဒ်ထက် စီးတော်မူ၍ကို။ သောင်းရေ လှေရံတော် တိနန့်တကွ ပင်လယ်ခရီးကို မော်တင်ဘက်မှလှည့်ကြွတော်မူရေ။ ထိုလှေတော်တိကို ရှေ့မှဦးဆောင် ကွပ်ကဲရ သူမှာ အမတ်ကြီး ဓမ္မဇေယျပင်ဖြစ်ရေ။ လမ်းခရီး၌ မင်းကြီး စားတော်ကွမ်းဖတ်ပစ်ရေကို ပင်လယ်အောက်တွင် နီထိုင်ရေ နဂါးမင်းသမီး ရဟိလေကေ ခုနှစ်ဘဝ လင်ဖြစ်ပူးလေရေကြောင့် တပ်မက်၍ အဖနဂါးမင်းအား မင်း ကြီးကိုရလိုကြောင်း လျှောက်ထားရာ နဂါးမင်းက အပြန်တွင်ရအောင်ယူပီးမည်ဟု ဝန်ခံရေ။

စူဠစန္ဒရားမင်းကြီးလည်း ဟံသာဝတ္ထိမည်ရေ ပဲခူးပြည်၌ ပဲခူးမင်းဧ့လက်ဆောင်ပဏ္ဏာကိုခံယူတော်မူပြီး ဧရာဝတီ မြစ်အတိုင်း ဆန်တက်လာရာပုဂံပြည်သျှင်မင်း အပူးအပြင်လက်ဆောင်ကို ခံယူပြီးမှ တကောင်းသို့ချီတက်တော်မူ ရေ။ မိုးကောင်း၊ မိုးညှင်း၊ အုန်းပေါင်၊ မိုးနဲ၊ မိုးတွေ၊ မိုးလောင်းစရေ မြစ်ညာမင်းရို့ရေလည်း လက်ဆောင် ပဏ္ဏာရို့ဖြင့်ကြိုလာရေ။ တကောင်းသင်းတွဲသို့ရောက်ကေ တကောင်းမင်းပင် စစ်အင်္ဂါလေးပါးခင်းလျက် မှူးမတ် အပေါင်းခြံရံ၍ ဆီးကြိုပြုပြီး သမီးကညာ ရတနာကိုဆက်ရေ။ စူဠစန္ဒရားမင်းကြီးလည်း ထို ညောင်ပင်ကို ရအောင် ရှာပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးပြီး စေတီတစ်ဆူ တည်တော်မမူသည့်။
သုံးလခန့် စည်းစိမ်ခံစားပြီးမှ မှူးမတ်ရို့ဧ့လျှောက်ထားချက်အရပြန်ခရေ။ မော်တင်အလှည့်တွင် လှိုင်းလေ ပြင်းထန်၍ ဖောင်တော် ပျက်ရာနတ်ရွာစံရေ။ ဤသို့ ရေနစ်၍ နတ်ရွာစံရေကို နဂါးမင်းကြီး နှစ်၍သတ်လေ ရေဖြစ်၍ “နဂါးနှစ်”” ဟုခေါ်တွင်ကြောင်း၊ နောင်တွင် “နဂါးရာဇ်” (မော်တင်) ဖြစ်လာကြောင်းဆိုရေ။

ရှေးဦးတွင် လှေတော်စီးသူအမတ်ကြီး ဓမ္မဇေယျနန့်နောက်ပါအချို့ရို့ကား လွှတ်မြောက်ကတ်လေရေ။ ထိုသ တင်းကို မိဖုရားစန္ဒာဒေဝီကြားလေကေ ငါ့လင်ကို ပုန်ကန်သက်ဖြတ်ရေဆိုပနာ စွပ်စွဲစကားဆိုစည်။ သို့ကြောင့် အမတ်ကြီး ဓမ္မဇေယျရေ။ ကစ္ဆပနဒီမြစ်ညာရိုးအတိုင်း ဆန်တက်၍ မြစ်ညာပိုင်းတွင် ဥတ္တရစ်တိုင်းကိုတည်ထောင်ရေ။ နောင်တွင်မြုံပြည့်၊ သက်ထောင်၊ ဖလံထောင်ဟစ်ရုံပြည်စရေရို့ဖြစ်ပေါ်လာရေ။ ဤကား အ မတ်ကြီးမ္မဇေယျနန့်ပတ်သက်ရေ အဖြစ်အပျက်နန့် ၎င်းဧ့ ကဗျာတိနန့် သမိုင်းနောက်ခံတိ ပင်ဖြစ်ရေ။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>cxe1zfssca7e8pqin1bmdyzmn7revgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝေသာလီခေတ် ဗုဒ္ဓပူဇနိယ တေးသံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1469</id>
    <revision>
      <id>21008</id>
      <parentid>15287</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117833906}}</comment>
      <origin>21008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5117" sha1="8vmn87tz6ggdw0gw16kqsrmj9m0munv" xml:space="preserve">==ဝေသာလီခေတ် ဗုဒ္ဓပူဇနိယ တေးသံ==

'''ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ 

ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ 

သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ''' 

ဆိုရေ ဗုဒ္ဓတေးသံရေ ဝေသာလီတွင် လွှမ်းမိုးခရေဟု သိရရေ။ ဒေ တေးသံကို စည်ခြင်းဖော်ပနာ စည်ဖြင့်တီးရရေ။ ရှီးခေတ်က ပုဂ္ဂိုလ်တိရေ ဘုရားတိ၌ ဆီမီးပူဇော်ရေ ပွဲလမ်းသဘင်တိ၊ အခင်းအကျင်းတိကို ပြုလုပ်လိ့ ဟိခလီရေ။ ပူဇာခွက် တိကို ကြေး၊ မြေတိနန့် ပုံအမျိုးမျိုးသွန်းကာ ပြုလုပ်ခကတ်စွာကို ရှီးဟောင်း ပစ္စည်းတိနန့် ကျောက်ရုပ်ကြီးတိက သက်သေခံလျက်ဟိလီရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ဗုဒ္ဓပူဇနိယ တေးသံတိ၊ အကတိ၊ ယိမ်းတိပေါ်ထွန်းလာခလီရေ။

၁၉၆၆-ခု၊ ပြည်ထောင်စုနိ့တွင် ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှု ထုတ်ဖော်ရီးအဖွဲ့မှ တင်ဆက် ကပြခရေဟု ဆိုနိုင်ပါရေ။ အသုံးပြုခရေ အဓိက တူရိယာမှာ ရခိုင်စည်နန့် ရခိုင် ပလွေ(ပြီ)ရို့ဖြိုက်ကတ်ရေ။ အကကိုတော့ခါ [[ရခိုင်ဆီမီးခွက်အက]] လို့ခေါ်ကတ်ပါရေ။ ဗုဒ္ဓပူဇနိယ ယိမ်းဧ့ သီချင်းကိုလေ့လာနိုင်ရန် ဖော်ပြလိုက်ပါရေ။ 

ဝိုင်းမှဆို 

(အို----မုနိဘဂဝါ)၃
&lt;nowiki&gt;[[အားလုံး]]&lt;/nowiki&gt; 

ဗုဒ္ဓံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ ဓမ္မံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ၊ သံဃံသရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

* (၁) အင်္ဂီရသံ ဘွဲ့ထူးခံ ငါးမာန်အောင်ရ၊ ကိုးပါးဂုဏ် စုံပြည့်ဝကေ၊ မြတ်ဗုဒ္ဓလေ မြတ်ဗုဒ္ဓ၊ ကာယဝစီ မနောချီ အဉ္စလီသ၊ ကျွန်ပူဇော် ဂုဏ်တော်မြတ်ကို ဦးညွတ်ခလေ ဦးညွှတ်ခ။ (ဗုဒ္ဓံ မယံ ပူဇေမိ)၃ 
* (၂) ဒေသနာဉာဏ်နီရောင်လျှံ ခြောက်တန်ဂုဏ၊ မပျက်မှန် စုံပြည့်ဝကေ မြတ်ဓမ္မလေ မြတ်ဓမ္မ၊ ကာယဝစီ မနောချီ အဉ္စလီသ၊ ကျွန်ပူဇော် ဂုဏ်တော်မြတ်ကို ဦးညွှတ်ခလေ ဦးညွှတ်ခ။ (ဓမ္မံ မယံ ပူဇေမိ)၃ 
* (၃) ဘုရားသားမွန် သံဃာမွန် ရှစ်တန်အရိယ၊ နဝဂုဏ် စုံပြည့်ဝကေ မြတ်သံဃလေ မြတ်သံဃ၊ ကာယဝစီ မနောချီ အဉ္စလီသ၊ ကျွန်ပူဇော် ဂုဏ်တော်မြတ်ကို ဦးညွှတ်ခလေ ဦးညွှတ်ခ။ (သံဃံ မယံ ပူဇေမိ)၃ 
* (၄) ဗုဒ္ဓ ဓမ္မာ မြတ်သံဃာ သုံးဖြာဂုဏ၊ လက်ဆယ်ဖြာ ပဏ္ဏာသဘိ ဝန္ဒာမိလေ ဝန္ဒာမိ၊ ရှိခိုးကော်ရော် ကျွန်ပူဇော် အဟော်ဝတ၊ သုခမှန် နိဗ္ဗာန်နန်းကို မြန်းရစီလေ မြန်းရစီ၊ ဗုဒ္ဓံ မယံ ပူဇေမိ။ ဓမ္မံ မယံ ပူဇေမိ။ သံဃံ မယံ ပူဇေမိ။ 
* (၅) မာတာပီတာ မြတ်ဆရာ ချမ်းသာသုခ၊ စုံပြည့်ဝရန် ဆုပန်သဘိ နမာမိလေ နမာမိ၊ ပုညာဘာဂံ အဘို့မွန် အကျွန်ပြုရ၊ မြတ်ကုသိုလ် ထိုဒါနကို အမျှဝီလေ အမျှဝီ။ 
(သဗ္ဗေသာနံ ဒဒါမိ)၃&lt;ref&gt;ဦးဘစံ -ရက္ခမဏ္ဍိုင် အမှတ် ( ၁ ) -p14&lt;/ref&gt; 

==ကိုးကား==

[[Category:ရခိုင်ရိုးရာသာခြင်း]]</text>
      <sha1>8vmn87tz6ggdw0gw16kqsrmj9m0munv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သုဝဏ္ဏဒေဝီ စောပြည့်ညို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1523</id>
    <revision>
      <id>21009</id>
      <parentid>5392</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117834019}}</comment>
      <origin>21009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16122" sha1="f37cyb2e9gvadevaxnenwc87v9wqhuh" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =သုဝဏ္ဏဒေဝီ စောပြည့်ညို
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = စောပြည့်ညို
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =ဝေသာလီ
|အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=သုဝဏ္ဏဒေဝီစောပြည့်ညို ၏ မေတ္တာဘွဲ့
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}

မြန်မာသက္ကရာဇ် (    )ခုနှစ်တွင် သုဝဏ္ဏးဒေဝီဘွဲ့ခံ စောပြည့်ညိုရေ ရခိုင်ဝေသာလီပြည်သျှင် သီရတိုင်းစန္ဒြားမင်းဧ့ သားတော် သိင်္ဂစန္ဒြားအိမ်ရှေ့ မင်းသားဧ့ မြောက်သားတော်ဖြစ်ရေ။ တစ်ဆယ့်သုံးနှစ်အရွယ်တွင် မောင်နှမရင်းချာထိမ်းမြားပြီးကေ အိမ်ရှေ့ အရာကို ပီးတော်မူရေ။ အိမ်ရှေ့ မင်းဖြစ်ပြီးကေ သုံးနှစ်ကြာရေအခါ အနောက်သူရတန်ပြည် အိန္ဒိယ ပဆာမင်းရေ အခွန်ဆက်မြဲမဆက်၊ ပုန်ကန်ခြားနား ပြုလီရေအတွက်ကြောင့် မင်းရှေ့ မင်း သိင်္ဂစန္ဒြား ရေ အနောက်ပြည်သို့ စစ်ချီထွက်ခရရေ။

သူရတန်မင်းလည်း ကြောက်ရွံ့ ထိတ်လန့်ခြင်းနန့် အညံ့ခံကာ သူဧ့ သမီးတော် ဒံရမာဇာလီ၊ ဒူရတီအား ဆက်သရေ။ အိမ်ရှေ့ မင်းလည်း တိုင်းရေးပြည်ရေး အခြီအနီအရ မောက်သူဇာမြို့ ၌ သူရတန်မင်းသမီး နှစ်ပါးနန့် ပျော်မွေ့ နီခပေရာ သုံးနှစ်သုံးမိုး ကြာညောင်းခလီရေ။ ယင်းအခါ ဝေသာလီမြို့တော် ရခိုင်မြေတွင်ကျန်ရစ်ခရေ သုဝဏ္ဏဒေဝီ စောပြည့်ညို ရေ သူဧ့မောင်တော် အိမ်ရှေ့ မင်းသားအား လွမ်းဆွတ်တသ၍ “သိန်ကန်မိန် တွင်” ချီ ကဗျာသုံးပိုဒ်ရီးပြီးကေ ခြေမြန်တော်တိ စီလွှတ်ရေ သူ့ဧ့ မောင်တော်ထံ ဆက်သလိုက်လီရေ။

ဒေ သုဝဏ္ဏဒေဝီဧ့ ကဗျာအဖွဲ့ အနွဲ့ ကို မြန်မာစာညွန့်ပေါင်းကျမ်း တွင်ချိုးလိုက်ရတုဟု ဖော်ပြထားပါရေ။ ရခိုင့်တန်ဆောင် မဂ္ဂဇင်းပါ ဓညစံဧ့ “ရခိုင်ပြည်မှ ရွှန်းလိုက်များ” ဆောင်းပါးတွင်လည်း “ရွှန်းလိုက်ရတု “ဟု ဖော်ပြထားပါရေ။ ရမ်းဗြဲတောင်ကျောင်း ဆရာတော် ဘုရားက ရာဇဝင်သစ်ကျမ်း တွင် ရကန်ဟုဆိုပါရေ။ အမှန်မှာ ရကန်အသွင်နန့် ဆင်တူရိုးမှား ဖြစ်ကေလည်း ရကန်အဖွဲ့ အဖွဲ့နန့် မတူညီပေ၊ ရွှေတောင် နန္ဒသူ ရီး “မွေးနွန်းရကန်” နန့် ဦးတို့ဧ့ ရာမရကန် ရို့နန့် ခြားနားချက်ဟိပါရေ။ ရခိုင်ပြည်နယ် အချို့ဒေသတိမှာ “ရွေ့”ပြီးကေ နောက်လိုက်ဆိုလိ့ ဟိရေ။ ရမ္မာဝတီ ရမ်းဗြဲဒေသတွင် အထင်အရှားတွိ့ ရရေ။ ရှင်ပြုရာတွင် သီဆိုလိ့ဟိကတ်ရေ။ ကျက်သရေမင်္ဂလာ ရွှန်းရွှန်းဝေလိုခြင်း၊ ဆီအိမ့်ထောပတ် “တရွဲရွဲ” စရေ အသုံးအနှုန်းတိပင် ဟိရေ။

==သုဝဏ္ဏဒေဝီစောပြည့်ညို ၏ မေတ္တာဘွဲ့==

(၁) သိန်ကန်မိန်တွင်၊ ဆယ့်နှစ်ခွင်ကို၊ လွှမ်းပင်စည်မြင့်၊ ကြာရှည်တာအကူး၊ တပေါင်းမင်းလွင်၊ ကြင်တောင်လေ မြူးက၊ မြိုက်သွယ်နှူးစီးသွယ်ဖြာ မတတ်သာချေ။ ဤအထွေထွေကို ကြည့်လေအမျှသာတည့်၊ ပင်တိုင်းမှာ၊ ညှာရွက်ကြွေ လေပြင်းခတ်လစ်။ ပရစ်ဝေဝေနှင့်၊ ငှက်ရွှေမောင်နှံစုံ၊ နှဲးလည်ချင်းရှက်၊ ပန်းနှစ်ခက်ကို၊ ယူလျက်ဖြုတ်ဖြင့်ငုံ၍၊ စာခွံ့ တုံရွှင်နှစ်လို တထူးထွေလာ၊ ဘာသာလူလို ၊ မကိုနှတ်ဖြင့်တို့၍၊ ဤသို့ချစ်ဘွယ်ဆင်၊ ရာသီခွင်ဆယ့်နှစ်လမ်း၊ ငြမ်းလိုအညီ၊ မိဂသီပင်၊ ရှေ့ဆီမြင်သော်၊ စက်ခွင်မှာယောင်ယမ်းခဲ့၊ ထောင်လမ်းမှာစာနာ၊ ပညာအတု၊ မြတ်သူ့ကြည့်မှန်၊ ကြာလေဟန်မူ၊ (၁) သူရတန်မင်း၏သွေး (၂) ဒန်ရမာဇာလီ၊ (၃)ဒူရတီနှင့်၊ ချစ်ညီတူကြရေးကိုနောက်မေး မလျှောက်လို၊ နေလည်းနှစ်ဆယ့်၊ နှစ်ပင်စုံညီ မ၌ရှေးအဟိုတို့၊ ကျွန်တော်ညို လော ကဇာတ်၊ တိုင်းမဇ္ဈိမာ၊ ယင်းက ပြာသည်၊ ရာဇာမျိုးရိုးမြတ်၏၊ ဆက်မပြတ်သိမ်းယူခံ၊ ဘီကအထက် နွယ်မပျက် သည့်က နက်ပြန့်ကာစံ၏၊ ရှစ်တန်ပလ္လင်ရိုး၊ ဘိုးကဆက်ခံသနန်းစံသည်၊ နန်းရံတို့ အမျိုးတည်း၊ တိုးအနံ့ လို့၊ သင်း ပျံ့ မွှေးကြိုင်၊ ရှစ်ရပ်လှိင်သည်၊ မဏ္ဍိုင်ချက်မြုပ်၊ ထိုက်ထက်ပြည်နဂိုရ်ဝေသာလီ၊ စညနှစ်ခန်း၊ နှစ်ပြည် မြန်းသည်၊ ထီး နန်းအလီလီတည့်၊ မျိုးသရိစ၍မပျက်၊ နှစ်ပေါင်းရှည်ကြာ၊ မဟာနွယ်ရိုးတက်၏၊ မယှက်မနှောပြီး၏၊ ရှစ်သောင်း အချာ၊ ဆက်ကာစိုးစံ၊ နန်းနံမယ့်ဌာနီသို့၊ ရာသီမစ္စန်းခင်၊ အောင်စည်ရွမ်း၍၊ စက်ပန်းဖြန့်ဝေစေချင်သည်။ နောက် ခွင်ကြာလွန်းစွတကားတည်း။

(၂) နောက်ခွင်ကြာလွန်း၊ ရာသီစွန်းလျှင်၊ ရစ်သန်းလှည့်ကာ၊ ရှစ်ဖြာအုံ့လာကြီး၊ အာကာတိမ်ညွတ်၊ ပြိုင်လတ်ဘိသင်၊ မယ်လျှင်လက်ကိုးမိုး၍၊ ကြောက်စချိုးညှိုးမျက်နှာ၊ လက်ရွှေပြန့်ထား၊ သိကြားကိုလျှောက်မှာ၏၊ ပဒုံကြာနံ့မွှေး၏၊ တောင်ညာမဟဲ့သွေး၊ နှပါးမောင်စုံ၊ ဘုန်းရိပ်လှုံသည်။ ပဒုံကြာနံ့မွှေး၏။ ချစ်ကြွေးမတင်ခင်၊ ဆယ်သုံးနှစ်ဝယ်၊ ငယ်ရွယ်တုန်းကပင်တည့်၊ ဘနတ်သျှင်လောင်းဘုရား၊ ခြားဝမ်းမကွာ၊ ရင်ချာမောင် နှစ်ပါးကို၊ ပေးမြားစုဘလျားတင်၊ လက်ထပ်ရေသွန်း၊ ဆယ့်နှစ်ခန်းမူ ထူးဆန်းသတင်ဆင်၍၊ ချစ်ကြိုးမျှင်ခွေရစ်ပတ်၊ နဝရစ်စီ၊ သိင်္ဂအိမ်ရှေ့ နတ်နှင့်၊ စိန်ခြယ်သတ်အလယ်တွင် မောင်းမမြားမြောင်၊ တထောင်မက၊ စံကြတုန်းကိုယ်ပင် တည် ၊ သုံးနှစ်ဝင်ရာသီမှာ၊ ကုလားနေပြန်၊ သူရတန်က၊ အားအန်၊ ပြတုံလာ၍၊ ခွန်ဘဏ္ဍာဆက်မသွင်း၊ ဥပရာဇ်ရှင်မယ့် ထိပတင်လို၊ အလျင်ချီစေလျင်းဟု၊ သောင်းတိုင်းဖမ္ဗူပိုင်၊ အာဏာမိန့်မြတ်ဘမင်းနတ်က၊ အမတ်တထောင် မြား မြောင် လက်နက်ကိုင်နှင့်၊ တောင်မဏ္ဍိုင်ပြုခမန်း၊ ဆင်မြင်းစစ်ခြေ၊ ပဲ့တင်ငယ်သည်၊ ဤမြေသိမ့်သိမ့်ကျန်းမျှ၊ နန်း အိမ် ရှေ့ သခင်၊ နံတော်ကမူ၊ စတုရပတ်၊ နက္ခတ်အထွန်း၊ ကျီးကန်းတာရာ၊ ဟင်္သာအတွက်၊ စစ်ဘက်ချီသည် လျှင်တည့်၊ နောက်ခွင်မောက်သူဇာ၊ ခရိုင်တလွှား၊ အပိုင်စားသည်၊ စကားသုံးကြိမ်ကြာခဲ့၊ တောင်တာကို ချင့်တွက်ပြန်မယ်တို့ စံမြန်း၊ ရွှေဘုံနန်းနှင့်၊ ဂဏန်းသင်္ချာ၊ ယူဆုဇနာမူ၊ နဝါသေမှန်၏၊ လျှင်မြန်ပြန်စေကြောင်း၊ ဆု တောင်းဆုယူ၊ သိမ့်သိမ့် စူသည်၊ (၁) ရှင်လူများအပေါင်းတည်း၊ နန်းလောင်းမယ်သခင်၊ အောင်ပန်းစိုက်ထောင်၊ ဘုန်းခေါင်ပြန်စေချင်သည်။ ။ လျှောက်တင်ကပန်းစ္စတကားလည်း။

(၃) လျှောက်တင်ကာပန်း၊ ရာသီဆန်းလျှင်၊ နန်းမြင့် အောင်မြေ၊ ဆယ့်နှစ်ထွေရစ်သန်းကြူး၊ မောက်သူဇာသည်။ (၃) ဒါကာဆိပ်ကမ်းဦးမှာ၊ ကျေးဇူးဂုဏ်ရှစ်တန်၊ အမတ်လိမ္မာ၊ ထိုမြို့ရွာတွင် အာဏာ သုံးခဲ့ပြန်မှ၊ ပြောင်ဆဒ္ဒမာတင်ရိုး၊ ထွက်လျှင်မပြန်၊ မလှန်တို့မင်းမျိုးတည့်၊ ဆိုးကောင်းနှစ်ပါးတွင် ရိပ်ခြည် အပြင်၊ သက်ခင်သိရင်းပင်ဟု၊ ပညာသျှင် ထိန်းအုပ်မှ၊ မြို့ပြ ကျေးရွာ၊ သာယာစည်ကားလှ၏၊ မင်းယောက်ျား ဓမ္မတာ၊ ပညာမဲ့နက်၊ ဉာဏ်ကစက်သော်၊ ပြည်တက်မထားရာတည့်၊ ရှေးကျမ်းလာထုံးစာဟောင်း၊ ကျိုးကြောင်းသိပြန်၊ ဘွဲ့မွန်အမတ်ကောင်းကို၊ နောက်တကြောင်း ကုလားရွာ၊ အပိုင်အပ်ပြီး၊ စစ်သူကြီးဟု၊ စောင်းထားခဲ့မှာ၏၊ ဘရာဇာမိန့်တော်မြတ်၊ ဦးထိပ်ရွက်ပန်း၊ နန်းရံအိမ်ရှေ့ နတ်ကို၊ ရိုညွတ်ရီလျှောက်ထား ၊ တင်ရာသီပြောင်း၍၊ မိုဃ်းနှောင်းဝါလ၊ ဆောင်းစအကူးတွင်တွင်၌၊ (၄)များဖြစ်စစ်ဗိုလ်ခြေ၊ ထိုမြေတဝက်၊ လက်နက်ထားခဲ့စေဟု မြောက် လေဖြူးလာလျှင်၊ ဘမင်းမိန့်ချက်၊ ဦးထိပ်ပန်ရွက်ဆင်၍၊ ရှေ့လာလျှင် နောက်လည်းကောင်း၊ လုံးပေါင်းရှမြော်၊ ဉာဏ်ထော်သာအကြောင်းတည်း၊ မင်းလောင်းဥပရာ၊ ကြည်းရေတင်းကျန်၊
မြစ်လမ်းနှစ်ဘက်နှာလည်း၊ နေ့မခြာအထပ်ထပ်၊ ရက်စပ်စေကကျွန် ရောက်လာပြန်သော်၊ အမှန်မယုံလတ်ခဲ့၊ နောက်ရပ်ပိုင်သခင်၊ ဟေမန် အကျူး၊ ရဲမှူးစစ်အောင်မြင်သည်။ ။ ရောက်ထင်ကြားနန်းတကားလည်း။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>f37cyb2e9gvadevaxnenwc87v9wqhuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝိဇယစစ်အောင်ပွဲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1614</id>
    <revision>
      <id>21010</id>
      <parentid>5819</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117833902}}</comment>
      <origin>21010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6363" sha1="cdmz8icixd5ohlkpsfrwr26nphtvyj2" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ဝိဇယစစ်အောင်ဧချင်း
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း =
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = 
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =
| ခေတ် =မြောက်ဦး
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
သက္ကရာဇ် ၁၀၇၀ ခုနှစ်တွင် နရပတိအမတ်မျိုး မင်းဆက်ဖြတ်ပြီးကေ မြောက်ဉီးမြို့ထီးနန်းကို ဓနိဂေါင်းတုံးညိုရေ အင်အားစုံဆောင်းပြီးကေ သိမ်းပိုက်ခလီရေ။ သက္ကရာဇ် ၁၀၇၂ တွင် မြောက်ဉီးမြို့၌ ထီးနန်းသစ်ဆောက်လုပ်ကာ ဝီဇယရာဇအမည်ခံပြီးကေ မင်းပြုလီရေ။ ယင်းပိုင် မြောက်ဉီးမြို့ထီးနန်းကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခခြင်းကိုဖွဲ့ဆိုထားရေအတွက်နန့် “ဝိဇယစစ်အောင်ဧချင်း” ဟုခေါ်သည်။ ဧချင်းစာဆိုကို အတိအကျမသိဟိရလေကေ ပညာဟိ ငလက်ရုံးဧ့သား ကိုယ်ရံကြီးခင်ညိုဖြစ်ရေဟု ယူဆရလီရေ။ စစ်နိုင်မော်ကွန်းလို့လည်း ခေါ်ရေ။

ဒေဧချင်းဧ့ ထူးခြားချက်မှာ ရခိုင်ရို့ဧ့ အစဉ်အလာ မင်းဆက်သမိုင်းအစကို ဖော်ပြပြီးကေ သာကီဝင်မြောက်ဉီး မင်းဆက်ပြတ်ခရရေ နန်းတွင်းအရေးတော်ပုံကိုပြန်ပနာ တင်ပြထားခြင်းပင်ဖြစ်ရေ။ သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်းဧ့ မိဖုရား၊ နတ်သျှင်မယ်က လင်ဆုံး၊ သားဆုံး၊ ကိုယ့်ဘဝလည်းဆုံးရူံးခရပုံ မှူးမတ်ပညာဟိတိအား ကွပ်မျက်ခံခရပုံရို့ကို ဖွဲ့ဆို
ထားသည်။ တိုင်းပြည်ပျက်သုဉ်း၍ စည်းရုံးညီဲညွတ်မူပြိုကွဲကာ တိုင်းတစ်ပါးသားများ ကျူံးကျော်ပုံကို သတိသံဝေယူ
ဖွယ်ဖြစ်ရေ။

==ဝိဇယစစ်အောင်ဧချင်း==
“ဘဒ္ဒကပ်ကမ္ဘာ၊ တည်လာအစ၊ နရသာမိ၊ ဘူပတိလျင်၊ မုနိလျောင်းလျာ၊ မဟာသမ္မတ၊ ထိုကနွယ်လာ၊
ဆက်ကာစိုးဘိ၊ ဣန္ဒြိယ၊ ဒေသတိုင်း၊ ယှဉ်နှိုင်းတစ၊ အယူဇ္ဈနှင့်၊ ရက္ခမဏ္ဍိုင်၊ စိုးပိုင်ကြငှန်း၊ နန်းနှင့်ထီစည်၊ ပြည်နှင့်မင်း
ဆက် မပျက်မကွဲ၊ နန်းပွဲမြင့်ကြာ၊ ယင်းသို့ရာတွင်၊ နတ်ရှင်ဘုန်းရို၊ သီရိသုဓမ္မရာဇာ၊ ညာပျော်စံမြဲ၊ နန်းပွဲမနှော၊
အမစ္စောသွေး၊ ဆင်ငြိမ့်လေးကို၊ ချစ်ကြွေးရှေးဝဋ်၊ တောင်ညာနတ်မူ၊ မဖြပတ်ဇာတိ၊ မသိတရား၊ လောင်းကြက်
စားနှင့်၊ ယဉ်ပါစိတ်ဝင် ရွှေစင်ရတနာ၊ သည်းချာလည်းဆုံး၊ ကိုယ်လည်းရုံး၍၊ ရှေးထုံးတိမ်းပါး၊ လောင်း
ကြက်စားလျှင်။ ထွတ်ဖျားရောက်လေ၊ ကြယ်များကြွေးသို့၊ အမြုတေဆီ၊ သာကီမြတ်မျိုး၊ မျိုးရိုးမတ်မွန်၊ သေလွန်
ပျက်ပြုန်း၊ ည‡ိူးသုန်းမြို့ရွာ၊ နောက်မျက်နှာ၌၊ ဘင်္ဂါကုလား၊ သက်များလည်းရိုင်း၊ လူတိုင်းထွက်ဝင်၊ သဘင်အလွဲး၊
နန်းပွဲမလျော် တောင်ပေါ်နှစ်စု၊ ဂြိုဟ်စုကိန်းရောက်၊ မင်းရိုးပျောက်၍၊ စည်ပေါက်ထီးကျိုး မတ်မျိုးဖွင့်လှစ်၊
တစ်ဆယ်နှစ်တွင်၊ တက်သစ်နေ့လ၊ ဝိဇယလျှင်၊ ထောင်မှစွန်းကယ်၊ ခုနှစ်ဆယ်နှစ်၊ သက္ကရာဇ်တွင် ရာခေတ်စိုးအုပ်၊
နိုင်ငံချုပ်သည်၊ မရူတည့်ပြည့်ရေး ရေနှယ်ဧ း ၊ ဧ ...။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ဧချင်း]]
[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>cdmz8icixd5ohlkpsfrwr26nphtvyj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝိမလအမတ်ကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1616</id>
    <revision>
      <id>21011</id>
      <parentid>5827</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117833903}}</comment>
      <origin>21011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13781" sha1="bsw3qsgr15zjlyv19twwb3q8tbzn7e3" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =အမတ်ကြီး ဝိမလ
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = ဝိမလ
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =လောင်းကြတ်
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
ပညာဟိ အမတ်ကြီး ဝိမလရေ [[လောင်းကြတ်ခေတ်]]တွင် ထင်းရှားရေ [[မင်းထီး]] (သက္ကရာဇ် ၆၄၅-၇၅၁) လက်ထက်မှ [[နရမိတ်လှ]] (သက္ကရာဇ် ၇၆၆-၇၉၅) တိုင်အောင် အမှုတော်ထမ်းရွက်ခရေ ပညာဟိစာဆိုတော် ဦးဖြစ်ရေ။ အသက် (၁ဝဝ)တိုင် အမှုတော်ထမ်းရွက်ခကြောင်းသမိုင်းတွင် အထင်ရှားတွိ့ ရရေ။ အမတ်ကြီး ရေ မင်းထီးဘုရင်အား မင်းရို့ ပြည့်စုအပ်ရေ ကျေးဇူးခုနစ်ပါး၊ ရာဇဒေဝီမိဖုရားကြီးရို့ ဧ့ အင်္ဂါခုနစ်ပါး၊ မိန်း မမြတ်ရို့ ဧ့ လက္ခဏာရပ်ရို့ ကို ကျမ်းဂန်ပါဋ္ဌိအထောက်အထား တိဖြင့် လျှောက်ထားခရေ။ လောကီကျမ်း တိဧ့ အလိုအရ ထောက်ဆပြီး အတိတ်နိမိတ်တိကိုလည်း ဖတ်ကြားလျှောက်ထားခရေ။ ထို့ကြောင့် ရွှေ ထမ်းစင်စီးခွင့်ကဲ့သို့ သောချီးမြင့်မြောက်စာခြင်းမျိုးကိုပင် ခံယူရဟိခရေ။ ၎င်းပြင် အမတ်ကြီးရေ ရဲစွမ်းသတ္တိ နန့်လည်း ပြည့်စုံသူဖြစ်ရေ။ မှန်ရာကိုလျှောက်ထားဝံ့သူဖြစ်ရေ။ နရမိက်လှခေါ် မင်းစောမွန်မင်း၊ သားဘဝ က အနီအထိုင်မတတ်၍ ပေါ့သွမ်းနီထိုင်မူအတွက် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆိုဆုံးမပူးရေ။

ဤသို့တိုင်းရီးပြည်ရီး၊ မင်းရီးမင်းရာတိသာမက ကဗျာလင်္ကာစာပေအရာတွင် တာဝန်ကျေခသူလည်းဖြစ်ရေ။ ၎င်းရီးသားခရေ စာပေလင်္ကာတိကိုလည်း တွိ့ ရရေ။ 
တစ်ခါသော် မင်းထီးမင်းကြီးရေ အမတ်ကြီးမနူဟာဧ့ သမီးတော်မြတ်တုံးအား ချစ်မြတ်နိုးရေဖြစ်၍ တောင် ညာနှင်း လိုကြောင်း အမတ်ကြီးအား တိုင်ပင်လေရာ အသျှင်မင်းမြတ်၊ မိန်းမကောင်း လက္ခဏာကိုရှေးပညာဟိရို့ ဆိုခရေမှာကား။

“ဣတ္ထိဘရိယာ၊ အင်္ဂါညီညွတ်၊ မိန်းမမြတ်ရို့၊ လင်ဝတ်လင်မှု၊ အနုအရင့်၊ အခွင့်လိမ္မာ၊ သဒ္ဓါရက်ရက်၊ ရမ္မက် နည်းပါး၊ စကားတည်ကြည်ဆိုရေလည်တစ်ချက်၊ ထွက်ရေနာဖွယ်၊ ခြောက်ဖြစ်သွယ်မူ၊ ဆိုဘွယ်မဟိ၊ ဟိရိသြတ္တပ၊ စောင့်ကြပ်ကိုယ်ဝယ်၊ ပျက်ရယ်သွမ်းမှု၊ မပြုဖြောင့်ဖြောင့် အမျိုးစောင့်ဧ့။ မထောင့်လိမ့်လက်၊ အိပ်စက် ဝတ်စား၊ အလားအနီ၊ အစီအသုံး၊ ရှေးထုံးနှိုင်းညှိ၊ ဂတိမလိုက်၊ စရိုက်ရုန့်ကြမ်း၊ မိန်းမသွန်းနန့်၊ မပြွမ်းရောနှော၊ သဘောထည့်မတ်၊ သူထက်မြတ်ရေ။ မန္ဓတ်မင်းနန့် ထိုက်ရာသော်” ဆိုပနာ လျှောက်ထားရေ။

ထိုသို့ အင်္ဂါရပ်လက္ခဏာ ညီညာပြည့်စုံရေ မိန်းမမြတ်ကို မန္ဓာတ် မင်းရို့သော်မှ ဘိသိက်ခံ အပ်ပါကြောင်း၊ ထုံးဟောင်းလာ ဟိပေရေ။

၁)သီလစာရ - သီလအကျင့်မြဲခြင်း၊

၂) ကေသမယှံ- ဆံပင်နက်မှောင်ကောင်းခြင်း၊

၃) မတ္တပါဒ မုဒုကံ - ခြေလက်သေးသွယ်နူးညံ့ခြင်း၊

၄) ရူပံ -အဆင်းလှခြင်း

၅) သဒ္ဒံ- အသံသာယာ နာဖွယ်ဟိခြင်း

၆) မံသံ -အသားနုညံ့ခြင်း

၇) ကောသလ္လိ- တိစွာရေ မောင်းမရို့ဧ့အရိပ်အခြေကို နားလည်ခြင်း။

ဤအင်္ဂါခုနှစ်ပါးနန့် မိဖုရားကြီးရို့ ပြည့်စုံစေရာရေ အကြောင်းကိုလည်း ရှေးထုံးဟောင်းကျမ်းဂန်လာဟိပါ ရေ။

အသျှင်မင်းကြီးဧ့ မိဖုရားမြတ်ကုံးရေ ထိုသို့ ဆိုအပ်ရေ အင်္ဂါရို့နန့်ပြည့်စုံညီညာကေ တောင်ယာ ထားပြီးကေ မိဖုရားကြီး မြှောက်ထိုက်ပါကြောင်းနန့် လျှောက်ထားလီကေမင်းကြီးက နှစ်သက်ခြင်းဖြစ်ပြီးကေ အသပြာ တစ်ထောင် ဆုချတော်မူရေ။

တစ်ရံသောအခါက မင်းကြီးရေ ရေကြက်သားစားလိုကြောင်းနန့် ပညာဟိအမတ် ဝိမလကို နှစ်ကိုယ်ကြား တိုင်ပင်လီကေ ဝိမလအမတ်လည်း “အသျှင်ကောင်းမှ ကျွန်ပ်ကောင်းမည်၊ ကျွန်ကောင်းမှလည်း အသျှင်၌အ ပြစ်ကင်းရှာရေ။ ရှေးထုံးဟောင်းစကားလာတွင် မင်းတိုင်ပင်ပြုလိုရေ၊ မှူးမတ်လက္ခဏာကို ဆင်ခြင်လျက် လျှောက်တင်ပြောဆို မင်းခွင့်ပီးအပ်ရေ စကားအရာဟိဧ့။ မင်းနန့်အမတ်၊ ညီညွတ်တမူ၊ အကျင့်တူကေ၊ လူလည်းကြည်ညို၊ ” စရေဖြင့် အဆိုအမျှ ဟိဧ့။ ယခု အသျှင် မင်းကြီးမူကား သမ္မာအာဇီဝ အစာကိုစားလို၍ ငါ့ကို မေးတော်မူရေ ဖြစ်မည်။ .. သူတစ်ပါးကို အရှာထည့်ချေသော် ... မသန့်ရေ အစာဖြစ်အံ့၊ ငါ့ကိုကြည်ရေ အကျိုးလည်း မင်း၌မဟိ၊ တရားလိမ္မာ ရေ ဓမ္မပါလ သူတော်အားရှာဖွေစေမှသင့်မည်ဟု ကြံ၍၊ ရှာဖွေလေရာ မိမိ ကံအလျောက် သေဆုံးနီရေ ရေကြက်ကို တွိ့လေရေ။ အမတ်ကြီးလည်း ကောင်းမွန်စွာ ချက်ပြုတ်၍ မင်းကြီးအား ဆက်သရာ မြိန်စွာစားတော်ခေါ်၍ တပ်အပ်ရေ နှလုံးဝေဒနာ ကင်းငြိမ်းချမ်း သာ တော်မူ လေရေ။

မင်းထီးမင်း သက်တော် (၈၅) နှစ်သောနှစ်၌ မဟာမုနိဘုရားကြီးရေ ရောင်တော်လွှတ်ရေ။ င/လျင်အကြိမ် တိစွာ လှုပ်ရေ။ တော်လဲရေ၊ ဥဂ္ဂါပျံရေ၊ နတ်အမြောက်သံ အကြိမ်တိစွာ ကြားရရေ။ တောင်ပြို ရေ။ နန်းသို့မိစ္ဆာဝင်ရေ၊ နဂါးချေးလွှတ်ရေ။ ကြာသပတေး ကြယ်လကို တွင်းပေါက်ရေ။ စနီ၊ အင်္ဂါဂြိုဟ် ပျံရေ။ ထိုသို့ တိတ်နမိတ်ကို ပညာဟိ ဝိမလ အမတ်ကြီး လျှောက်ထားရေမှာ-

“ဘုရားပုထိုး အရောင်လွှတ်ရေ။ တောင်ပြိုရေမှာ မင်း၌အကြောင်းထုံးဟောင်း ဟိပါရေ။ ဥဂ္ဂါပျံရေ၊ နတ် ချေးလွှတ်ရေ။ ရပ်ရှစ်မျက်နှာ ထိမ်သွေးရို့မြင်ရေမှာ မင်းမိဖုရား၊ မင်းသား ဥပရာဇာ ရို့အကြောင်း င/လျင် လှုပ်ခြင်း၊ တော်လဲခြင်းရို့မှာ ပြည်သူရို့အကြောင်း၊ နတ်အမြောက်သံကြားခြင်း၊ စနီ၊ အင်္ဂါ ဂြိုဟ် ပျံရေရေ မှာ စစ်ချီစစ်ရောက်အကြောင်း စရေဖြင့်ဟိပါရေ။ ကြာသပတေးကြယ် လကို တွင်းခြင်း၊ ကြာသပတေးဂြိုဟ် ပျံခြင်း၊ ဆုတ်ခြင်း၊ နီခြင်းရို့မှာ ရဟန်း ပုဏ္ဏား၊ မိကြီး၊ ဖကြီး၊ ဆွေကြီး၊ မျိုးကြီးရို့နန့် သက်ဆိုင်ပါရေ။ နန်းတွင်းသို့ မိစ္ဆာဝင်ရေမှာ နန်းသူရို့ သိက္ခာပျက်ရေအကြောင်း ထုံးဟောင်းတိ ဟိပါရေဟု လျှောက်ထားလေရေ။” ယငိးခါ အမတ်ကြီး ဝိမလမှာ ငါကဲ့သို့ သူအိုဖြစ်ရေကြောင့် နန်းတော်သို့ ဝင်ထွက်ရေအ ခါ ရွှေထမ်းစင်စီ၍ လားလာစေဟူ မိန့်တော်ဟိလေရေ။

ဝိမလအမတ်ကြီးရေ နရမိတ်လှဧ့ မင်းကျင့်၊ မင်းနီနန့်မညီ ပေါ့ပျက်သော့သွမ်းစွာ နီထိုင်ရေကို “အသျှင်မင်း မြတ် ပင်လယ်မြစ်ကြောင်း၊ ဝဲ-ခနောင်း၌ ဟိမ်းစောင်းမဖယ်သာ၊ မာလိန်အမတ်၊ ရေကြောင်း လွှတ်ကေ ကူးခတ် မရောက်ရာ” အကျင့်ချွတ်ကေ ဥပါဒ်သတ္တာဝါထုံးဟေခင်းဟိပါရေ။ ညီတော်သံတွဲစား အားလည်း မာန်တော် မရောက်သင့်ပါ၊ ညီတော်ရေ ဂုဏ်သီလမြဲခြင်းကြောင်း၊ မှူးမတ် ကျေးကျွန်၊ ပြည့်စုံစွာ ဟိဧ့ဟုလျှောက်လေ ရေ။
==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>bsw3qsgr15zjlyv19twwb3q8tbzn7e3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရခိုင်သူမြတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1696</id>
    <revision>
      <id>21012</id>
      <parentid>6144</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117832278}}</comment>
      <origin>21012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9880" sha1="ky1w37dojxkzcs2rhq5w8sf30u7tyxt" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ရခိုင်သူမြတ်
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = 
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =လောင်းကြတ်
|အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[လောကသာရပျို့]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}

ရခိုင်သူမြတ်စော် မင်းထီးဘုရင်လက်ထက် (အေဒီ-၁၂၈၃) ဗမာသက္ကရာဇ် (၆၄၅) တွင် ထင်းရှားရေ ရဟန်းပညာဟိတစ်ဦး ဖြစ်ရေ။ သက္ကရာဇ် (၆၈၈) ခုနှစ်တွင် မင်းလျင်စောရေ မစ္ဆဂီရိသရက်မြို့ ကိုတည်ပြီးကေ နီရေ။ သက်လူမျိုးရို့ အုပ်စိုးရေတွက်ကြောင့် သက်မင်းလျင်စောဟု တွင်ရေ။ ၎င်းတွင် စောပုံ၊ စောဖြူ၊ စောတူဆိုပနာ သားတော်သုံးပါးဟိရေ။ သက်ရို့ရေ အင်အားကောင်းလာ ရေအခါ ရခိုင်ရိုးမတောင်စဉ် တောင်တန်းဟိကျေးရွာတိကို လားရောက်တိုက်ခိုက်လီရာ ရခိုင်ဘုရင်မင်းထီးရေ အမတ်ကြီးရာဇစည်သူ သင်္ကြန်ကို စေလွှတ်ပနာ သရက်မြို့ ကို သိမ်းခိုင်းရေ။

သက္ကရာဇ် (၆၉၅)ခုတွင် အမတ်ကြီးရေ စစ်ရေဗိုလ်ပါအတိနန့် ရခိုင်ရိုးမကိုကျော်ဖြတ်၍ သက်မင်း လျှင်စောအား သတော်သမီးတော်၊ မိဖုရား မောင်းမနန့်တကွ ရခိုင်သို့ ခေါ်ဆောင်ခလီရေ။ ရခိုင်ဘုရင်မင်းထီး ရေလည်း သက်မင်းလျှင်စောအား ကောင်းစွာ ချီးမြှင့်မြှောက်စားထားရေ ယင်းခါ မင်းလျှင်စောရေ သူဧ့ သားတော်တိအား ပိဋကတ်ဗေဒင်အရာ ကျွမ်းကျင်တတ်မြောက်ရေ ရခိုင်သူမြတ် “ဆရာတော်ထံ” အပ်နှံ သင်ကြားစီလီရေ။
မင်းသုံးပါးလုံးလည်း ပိဋကတ်၊ ဗေဒင် သင်လို့တတ်လီကေ ဆရာသူမြတ်ရေ ဒေပိုင် အိပ်မက်မြင်မက် ရေ။ နောင်တော်ကြီးစောစုံရေ စမုန်မြစ်ရေကို သောက်လို့ကုန်ရေဟုမက်ရေ။ ညီလတ်စောဖြူရေ ပိုး ဦးမော်ရေကိုလည်းကောင်း၊ ညီတော်အငယ်စောတူရေ အဝမြစ်ရေကို သောက်လို့ကုန်ရေဟုလည်းကောင်း မြင်မက်ရေ။ ဆရာသူမြတ်လည်း မင်းသုံးပါးကိုခေါ်ပြီးကေ အမောင်ရို့စစ်ကိုင်း ပင်းယသို့လားပြီးကေ နီကတ်ကေ၊ မင်းချည်းဖြစ်ကတ်လိမ့်မေ ဟုမိန့်ရေ။ ညီနောင်သုံးပါးရို့လည်း သက္ကရာဇ် (၇၀၅)ခုတွင် အရှေ့ပြည်သို့ လားကတ် လေရေ။ စစ်ကိုင်းပင်းယသို့ရောက်ကေ စောစုံရေ မြင်းစိုင်းမြို့ ကို စားရဧ့။ 

စောဖြူရေပြည်မြို့ ကိုစားရ ရေ။ စောတူရေ အမြင့်မြို့ ကို တရဖျားစောကဲအမည့်နန့် စားရရေ။ နောင်အခါ အမြင့်စား တရဖျားစောကဲရေ အင်းဝမြို့ တွင် “မင်းကြီးစွာ စောကဲ” အမည်နန့် မင်းဖြစ်လီရေ။ မင်းဖြစ်ပြီးလို့ တစ်ဆယ့် ခြောက်နှစ် ကြာမြင့်ရေအခါ မင်းကြီးရေ မိမိငယ်ဆရာ ရခိုင်သူမြတ်အား သတိရပနာ နေပြည်တော်သို့ ပင်ဆောင်ပြီးကေ “မဟာသင်္ဃရာဇာ” ဆိုရေ ဘွဲ့ တံဆိပ် ကပ်လှူပူဇော်ပြီး ကိုးကွယ်တော်မူလီရေ။
ထိုမဟာသင်္ဃရာဇာ တံဆိပ်နာမံကို ခံယူတော်သူရေ ရခိုင်သူမြတ်ရေ မင်းသုံးပါးကိုစောပေပို ချစဉ်အ ခါက လောကသာရပျို့ ကို စီကုံးကာမင်းသားရို့အား သင်းကြားပီးလီရေ။
လောကသာရပျို့ မှာ အမျိုးလေးပါးကိုဆုံးမရေ အခန်းတိပါဟိပြီးကေ ငယ်ရွယ်သူတိအား ဗလငါးတန် ပြည့်ဝ စေရီးအတွက် ဆိုဆုံးမရန်လွန်စွာ အဖိုးတန်လီရေ။ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ကျောင်းသင်ဘာသာရပ်အဖြစ် ပြ ဋ္ဌာန်းခွင့်ပြုထားရာ ပေါပေါများများ တွိ့ ရအတွက်နန့် အထူးဖော်ပြရန် လိုမည်မဟုတ်ပေ။

ဂုဖော်ပြလိုရေ [[လောကသာရပျို့]] မှာ ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်း လားလာရီးခက်ခရေ ဒေသတိတွင် အစဉ်အဆက်နှစ် ပရိစ္ဆေဒကြာမြင့်စွာ သိမ်းဆည်းခလာကတ်ရေ ပေပရပိုက်တိတွင် မှတ်တမ်းတင် ထးသည့် လောကသာရပျို့ ပင်ဖြစ်ရေ။ ရှေးရိုးရခိုင်စဉ်ဆက် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် သင်အံခရရေ ပျို့ ကဗျာဖြစ် ရေ။ ရခိုင်ကျောက်စာအရီးအသား ဒင်္ဂါးစာအရီးအသားဖြစ်ရေ ရက္ခဝဏ္ဏအက္ခရာဖြင့် ရီးသားထား ရေ။ “ပရပုတ်” ဟုခေါ်ဆိုသည့် ဤစာမူကို ၄င်ဧ့လက်သုံးစာမူဖြစ်ရေဟု ပိုင်သျှင်ကျောင်းဒကာကြီးက ရေ။ “လောကသာရပျား”ဟုအဖုံးတွင်ရေသားထားရေ။ “က” အချပ်ပျောက်ဆုံးနီ၍ “ကာ”မှ အားလုံး (၁၃) မျက်နှာပါဟိရေ။ အဖုံးတွင်ပါဟိသည့် “လောကသာရအဖျားဟုဆိုရေ ” မှာ လောကသာရ “ပထမပိုင်းဧ့အဆုံး” ကို ဆိုလိဟန်တူပါရေ။ ရခိုင်ရှေ့ဟောင်းကျမ်းတို့တွင် ပထမပိုင်းစာအစကို “အရင်း”ဟု ခေါ်၍ အဆုံးကို “အဖျား” ဟုခေါ်ရေ။ အမျိုးလေးပါးကို ဆုံးမရေ အခန်းလေးပါး သာပါဟိရေ။ ဝေါဟာရ တိစီးစစ်လေ့လာခြင်း မပြုရသေးပါ။ “က” “အချပ်တွင် “ကြားပိမ့်သူမြတ်” အစ ချီအပိုဒ်နန့် “အသက်ရှည်စွာ” အစအပိုဒ်တို့ပျောက်ဆုံးနီပါရေ။ ဒုတိယအပိုဒ်မှ အဆုံးစာကြောင်း တစ် ကြောင်း “ကာ” ချပ်ထိပ်တွင် တွိ့ ရရေ။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]

{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>ky1w37dojxkzcs2rhq5w8sf30u7tyxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရှင်ထွေးနှောင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1766</id>
    <revision>
      <id>21013</id>
      <parentid>6463</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117833813}}</comment>
      <origin>21013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10340" sha1="31ihdym42079535j6uedphafsqzdzhy" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ရှင်ထွေးနှောင်း 
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = 
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = 
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =မြောက်ဦး
|အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}

ရှင်ထွေးနှောင်ကား ပဲခူးပြည့်ရှင် နန္ဒဘုရင်ဧ့ သမီးတော်ရင်းဖြစ်ရေ။ အေဒီ ၁၅၉၃-၁၆၁၂ ခုနှစ် မြောက်ဦးတွင် နန်းစံခရေ မင်းရာဇာကြီးအား တောင်ငူဘုရင်က စစ်ပန်ပြီးကေ ပဲခူးသို့လားရောက်ကာ တိုက်နိုင်ခရာ အောင်နိုင် ပြီးနောက် နောက်ငူဘုရင်က ဆက်သလိုက်ရေ ပဲခူးမင်းသမီးပင်ဖြစ်ရေ။ “ရှင်ထွေးနှောင်း မြောက်ဦးသို့ရောက်ရေ အချိန်ကား မြောက်ဦးခေတ်အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ဟိရေ အချိန်ပင်ဖြစ်ရေ။ [[မင်းဗာကြီး]]၊ [[မင်းဖလောင်း]] [[မင်းရာဇာကြီး]]လက်ထက်ရေ အင်းအားအတောင့်တင်းဆုံး အကြွယ်ဝအချမ်းသာဆုံး ဖြစ်ခရေ။ [[ပေါ်တူဂီရီတပ်မတော်]]နန့် [[မဂိုရီတပ်မတော်]]ရို့လည်း မယှဉ်ပြိုင်နိုင်ခ။ ယင်းအခြီအနီတွင် မြောက်ဦးမြို့တော်နန့် နန်းတော်မှာ တိုးချဲ့ မွမ်းမံမှုဖြင့် လိုလီသေးမဟိ အဘက်ဘက်မှ ပြည့်စုံခရေ။

တောင်တန်း တောင်စွယ်အသွယ်သွယ်မှာ မည်သည့်နီရာမှ လစ်လပ်ရေမရှိ။ စေတီ၊ ပုထိုး၊ ဆောင်နန်း၊ ပြသာဒ် ရို့ဖြင့် တင့်တင့်တယ်တယ်ဟိရေ။ မိမိဧ့မွီးရပ်မြီနန့် မတူ တမူထူးခြားပြီးကေ ရီမြီ တောတောင်တိနန့် ကြည့်နူးဖွယ်ရာ ရစ်ပတ်ကွေ့ကောက်လျက် တည်နီရေ [[မြောက်ဦးနေပြည်တော်]]အားလည်းကောင်း တောင်ခိုးဝေဝေမြူခြေ ဆိုင်းဆိုင်း ညိုမှိုင်းရီဝီနီရေ တောင်တန်းတိအလယ် မိုးတိမ်ယံသို့ ပျံဝဲဘနန်း အံ့မခန်းတည်ဆောက်ထားရေ ရွှေနန်းမ၏ တပိတ်ပိတ် တောက်ပလျက် ငွားငွားစွင့်စွင့် ထိုးထွက်နီရေ ဟန်ကိုလည်းကောင်း မြင်တွိ့မိပေလိမ့် မည်။ ယင်းခါ ရတုစာဆို [[နတ်သျှင်နေဝင်း]]၏ နှမရင်းပီပီ [[မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်]]ဖွဲ့ပိုဒ်စုံရတုကို သီကုံးဖွဲ့နွဲ့ခလီရေ။ ...ဘယ်မှာခွဲခြမ်း။ ရေးနိုင်ဂွမ်းချိန်း... ဟူ၍ စာဆိုရှင် မြင်ရေပိုင် မြောက်ဦးရွှေနန်းဧ့ အံ့မခန်းကြီးကျယ်ခမ်းနားခစွာကား ယုံမှားဖွီ မဟိပါချေ။

==မြောက်ဦးရွှေနန်းတော်==

(၁) တက်ထွန်းလတ်နေ၊ လက်ယာခွေ၍၊ ဥဒေတာင်ထွဋ်၊ သောင်းကျွန်းပတ်၍၊ ထွန်းတက်သောင်းသောင်း၊ မောင်း လည်းပြန်ခေါက်၊ သောက်ခြည်ရောက်က၊ ထွန်းတောက်ပြောင်သူ၊ နေနှစ်ဆူလျှင်၊ ထွက်ပြူသည်လော။ တွေးထင်မော က္ခ၊ ၊ ပေါပေါတောင်ညို၊ လယ်ထိပ်ပိုထက်၊ ဗဟိုရွှေနန်း၊ ခေါင်စွန်းငါးဆင့်၊ ခြင်္သေ့သင့်လျက်၊ ထပ်နှင်စမြင်၊ မိုးငြင်ကြွား ကြွာ၊ သိကြားလျှပ်èး၊ ပျံဝဲဘနန်း မကန်းကွက်စုံ၊ ပွင့်ငုံချပ်ကြာ၊ ကိန္နရာသွင်၊ ထောင့်တွင်ယွန်းမို့၊ ရို့ရို့ရွားရွား၊ စောင့် နတ်သားနှင့်၊ ယပ်မားဆင့်တန်း၊ ဒေါင်းလျှပ်ပန်းရုံ၊ ပဒုံကြာလျှောက်၊ ကြွက်မောက်၊ ကြက်တိုက် သီးစိုက်ထောင်တန်၊ ရွှေဒေါင်းတန်သို့၊ လှံချွန်မှန်ဖူး၊ လင်းရောင်မြူးသည်၊ စည်ရှူးထွန်းချက်၊ မှန်တကား။

(၂) စစ်ဝန်းပတ်ခွေ ကျွန်းလုံးမွှေမျှ၊ ဥဒေခေါ်မှန်း၊ ငွေယွန်းများမြောင်၊ ကုဋေထောင်တိ မြင့်တောင်ထိပ်မှာ၊ ဝေယွန္တာနှင့် ပမာတမျှ၊ တူမောလှချင့်၊ ပါဒနက်သန်၊ ဗိတာန်ညောင်ရွက်၊ ကွမ်းချက်တောင်တဲး၊ အောင်ဆွဲလူလူ၊ ချူလည်းသွင်သွင်၊ ကြယ်လဗင်ထိ၊ ပျံဝင်ကိုးပါး မျက်စုံနားလျက်၊ ချူးသားပြောက်နွယ်၊ ဆန်းကြယ်ဖော်ထုတ်၊ ပွေချတ်ညွှတ်ညောင်း၊ ပုံ ပေါင်းများပျင်၊ လည်တန်ရာဘက်၊ စိန်ရွက်ငုံချွန်း၊ ပန်းလည်းချိန်သင့်၊ ဆိုင်၍ပွင့်သို့၊ ဝတ်ရင့်ချိုပျား၊ ယူစားကျေးငှက်၊ တောင်ရှက်စာပြန်၊ ခွံဝယ်ဟန်လည်း သဏ္ဍာန်မခြား၊ ထွေထွေများကို၊ သိကြားဘုမှာ ချိမ့်သာကြပါလိမ့်၊ ဘယ်မှာခွဲ ခြမ်း ရေးနိုင်စွမ်းချိမ့် မှောင်ထွန်းညဉ့်တွင်း၊ မီးသို့ဝင်းသည်။ ။ လျှံလင်းမချွတ်ဟန်တကား။

(၃) ဘက်ကျွန်းလွှတ်ထွေ၊ ဇဗ္ဗူမြေ၌၊ မင်းနေဘုံသာ၊ လောကနာ၏၊ ရတနာပုံ၊ ရောင်ဟုံလျှံမြေ့၊ ကွေ့ကွေ့လက်လိမ်၊ မွှန်းတိမ်လက်တန်၊ ငုံဟန်စကား၊ ဆတ်သွားရိုးခိုင်၊ မြင့်ဆိုင်ပလ္လင်၊ ဥက္ကသံလုံး၊ ကုံးသို့အဟန်၊ မျက်ပြန်ရှယ်ပြီး၊ စံထီးရောင်ရှန်၊ ကြငှန်းဥရု၊ နှစ်ဆူပြိုင်တောက်၊ ထီးဖြူအောက်ဝယ်၊ ပြိုးပြောက်ပျံတွား၊ ဝေပူပျားဝယ်၊ အုန်း တားလက်တင်၊ မျက်ရှင်မြနှစ်၊ နားရစ်ခြည်သန်း ခါးပန်းသွယ်မှောင်၊ စိန်ကြောင်မျက်မြတ်၊ နဝရတ်ထိ၊ ရုတ်ဓာတ်ဆင့်ပွား မိုးသားပန်၊ စမြုံကြာပြန်၊ ရွှေသလွန်ထက်၊ မိုဃ်းစွန်းထိမ်သွင်၊ ဇာဘုရင်ကို၊ ပုံပြင်လွန်းထား၊ အုန်းသား ရွှေပြောက်၊ စနူဖောက်လျက်၊ ရိုက်ခတ်သံနောင်း၊ အနီမောင်းသည်။ ၊ ညောင်စောင်းနတ်စက်ဟန်တကား။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
[[Category:ရခိုင်မိဘုရားတိ‎]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>31ihdym42079535j6uedphafsqzdzhy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ယိုင်းသာခြင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1794</id>
    <revision>
      <id>21014</id>
      <parentid>18946</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117831719}}</comment>
      <origin>21014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2702" sha1="d5lqtwv6278b3z8mgxtdh4do1iuybpg" xml:space="preserve">==ယိုင်းသာခြင်း==

ယိုင်းသည်ဒန်း၊ ပုခက်ကိုဆိုလို့၊ ပုခက်လွဲရင်း၊ ဒန်းစီးရင်းသီဆိုရေ သဘာဝ သာခြင်းကလေးတိ ဖြစ်ရေ။

ဖခင်ရင်သွီး၊ အမိမွီးကေ၊ သမီးလှယေ၊ ပုခက်သျှေမှာ၊ အိပ်ပါလင့်လေ။ 

သမီး သမီး၊ ချစ်သမီး၊ သမီးဖခင်၊ ကိုင်းလယ်ပြင်မှာ၊ လင့်စင်ကိုစီး၊ စပါးတီးလို့၊

သမီးရတနာ၊ လှဖို့ရာကို၊ ဝယ်ပျာပီးရေ၊ သမီးလှယေ၊ ဇူးဝေ ဝေ။ ဇူး---ဇူး။

အချို့အရပ်ဒေသများတွင် ကပ္ပျာ အရွဲ့ ခဗျာ စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကတ်ရေ။
ယိုင်းသာခြင်းတိနည်းတူ ကျေးလက်တေးသံတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။ 

ဒေတေးသံတိ သဘာဝအလျောက် ဇူးဝေဝေဇူး။ ဟူးရေရေဟူး။ ကောက်ကရီကောက်။ ဟူး--ဟူး။ သာစွလေ၊
ဟန်စွလေဟူ၍ တေးသံချတွင်ထည့်ဆိုကတ်စော်ကို တွိ့ရပါရေ။ ဇူးဝေဝေဇူးဆိုရေ စကားလုံးတိကို ကလေးချော့ရေအခါ ထည့်ဆိုကတ်ရေ။ ဟူးရေရေဟူးမှာ တောသံ၊
တောင်သံ၊ လေသံရို့ဧ့ သဘာဝကို ပြဆိုရေ။ ကောက်ကရီကောက်-ကြက်တွန်သံ၊ ငှက်တွန်
သံတို့ကို ပြဆိုရေ။ သာစွလေ၊ ဟန်စွလေမှာ သာယာခြင်းကို ပြရေ။

ဥပမာအားဖြင့်----

တောင်ကလီလာ-မြောက်လီလာကေ။ ရင်မှာဧးချမ်း၊ ချစ်တေသူကို၊ နိန့်စဉ်လွမ်းရေ။

ဟူး---ဟူး။&lt;ref&gt;ဦးဘစံ -ရက္ခမဏ္ဍိုင် အမှတ် ( ၁ ) -p79&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[Category:ယဉ်ကျေးမှု]]
[[Category:ရခိုင်ရိုးရာသာခြင်း‎ ]]</text>
      <sha1>d5lqtwv6278b3z8mgxtdh4do1iuybpg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရခိုင်ပြည်နယ် ဗုဒ္ဓဘာသာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1848</id>
    <revision>
      <id>21015</id>
      <parentid>6960</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117832198}}</comment>
      <origin>21015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23143" sha1="4bntcgemagrcx6ja6gbiliwf97132j7" xml:space="preserve">==ဗုဒ္ဓသာသနာဝင်ရောက်ခြင်း==
ရခိုင်ပြည်ကို ရှေးနှစ်ပေါင်း ငါးထောင်ကျော်၊ ဘုရားမပွင့်မီ နှစ်ပေါင်း ၂၈၀ဝ ခန့် (ဘီစီ ၃၃၀ဝ)ကပင် ထီးနန်းစိုက်ချ
လာခရေ တိုင်းပြည်တစ်ပြည်ဖြစ်ကြောင်းဖြင့် သမိုင်းသုတေသီတိက မှတ်တမ်းတင်ကတ်ရေ။ ဘုရားမပွင့်မီ နှစ်ပေါင်း
၂၈၀ဝ၂၈၀ဝ၂၈၀ဝ၂၈၀ဝ၂၈၀ဝအတွင်း၌ဆိုကေ ဗုဒ္ဓဘာသာသာသနာပင်လျှင် မပေါ်ထွန်းသိမ်းရကား ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုတိရေ အမျိုးမျိုးဖြစ်ခရပေ
ရေ။

အိန္ဒိယပြည်တွင် လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀ဝကျော်ကစ၍ ဗုဒ္ဓဂေါတမသျှင်တော်ရေ ပွင့်ထွန်းတော်မူလာခလီ
ရေ။ ထိုသျှင်တော်ဘုရားပွင့်ထွန်းလာရေအခါတွင်မှစ၍ ဗုဒ္ဓသာသနာရေ အိန္ဒိယတွင် စတင်ထွန်းပေါ်လာခရလီရေ။
ထိုအိန ́ိယတွင် စတင်ထွန်းကားလာခရရေ ဗုဒ္ဓသာသနာရေ တစ်စတစ်စနန့် အရှေ့အနောက် တိုင်းပြည်တိသို့ ဆက်သွယ်
ဝင်ရောက်ကာ ပျံ့နှံ့လာခရလီရေ။ ထိုသို့ ပျံ့နှံ့လာခရခြင်းကြောင့်လည်း ရခိုင်ပြည်သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာရေ စတင်ဝင်ရောက်
ခမှုဖြစ်ခရရေ။

ခေတ်သုတေသီတိအလိုအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဌာနဖြစ်ရာ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း၊ မြောက်ပိုင်းတိမှ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တိ၊
ဝင်ရောက်လာခြင်းတိနန့်အတူ ခရစ်မပေါ်မီ ဘီစီ သုံးရာစု(ရှေးနှစ်ပေါင်း ၂၃၀ဝ)ခေတ်လောက်မှစ၍ ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုနှင့်
ကိုးကွယ်မှုရို့ရေ တစ်စတစ်စ အခြေအနီဖြစ်လာကတ်ပြီး ဂုတိုင် တည်မြဲလာခရရေဟု ယူဆကတ်လီရေ။
ရခိုင်ရာဇဝင်သမိုင်းအရ ဘုရားသျှင်သက်တော်ထင်ရှားဟိစဉ်ကပင် စန္ဒာာသူရိယမင်းက မနောဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ပင့်ဖိတ်ခလီ
ရေဟူဧ့။ (ဗုဒ္ဓစာပေရို့၌ အနာထပိဏ်သူဌေးသူမီး စူဠသုဘဒ ́ါရေ မိမိနီရာ ဥဂ္ဂမြို့မှ ယူဇနာ ၁၂၀ ဝီးရေ သာဝတ္ထိ
ပြည်ဟိ ဗုဒ္ဓဂေါတမကို စိတ်မနောဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ပင့်ဖိတ်သဖြင့် ြွကရောက်ဖူးလီရေဟု အထင်အရှားပြဆိုထားချက် ဟိလီရေ)
ထိုသို့ပင့်ဖိတ်ချက်အရ ဝါတော်(၂၀)မြောက်တွင် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်မှရေ (အချို့ ပရိနိဗ္ဗာန်မပြုမီ တစ်နှစ်ကဟူဧ့) တပည့်
ရဟန္တာတိခြံရံလျက် ဓညဝတီမြို့တော်သို့ ြွကရောက်၍ မဟာမုနိရုပ်သျှင်တော်မြတ်ကို ကိုယ်စားသွန်းလုပ်စေခရေ့ပြင်
သာသနာပြုစေရန် ဗာကုလမထေရ်ကိုပင် ထားခရစ်ရေဟု အဆိုဟိရေ။ ယင်းရို့ကို ကိုယ်စားရုပ်တုတော်နန့် ရဟန္တာအသျှင်
တစ်ပါးအား ထားပီးစေခရေမှစ၍ ဗုဒ္ဓသာသနာရေစတင်လာခရကြောင်းဖြင့် သမိုင်းအရသိဟိရလီရေ။

ဤသမိုင်းအထောက်အထားရေ ဂုဟိ ပါဠိအဋ္ဌကထာရို့၌ မလာ၍ မယုံကြည်ကတ်ရေလည်း ဟိဧ့။ ရခိုင်စာဆို
တော် တန်းခိုးဆရာထွန်းက သီဟိုဠ်မူ အထာကထာနန့် သမ္ပဒါန်ကျမ်းရို့၌လာကြောင်း ထောက်ပြထားခရေ။ ထိုခေတ်
မျက်မှောက်အထောက်အထားတိကို ရှာဖွေကတ်ရာ ကွယ်လွန်သူ သုတေသီကျောက်စာဝန် ဦးစံရွှေဘုရေ လွန်ခရေ
နှစ်ပေါင်း ၃၀ကျော်က ဓညဝတီမြို့တော်ဟောင်းတစ်နီရာမှ ကျောက်စာတစ်ချပ်ကို ရှာဖွေတွိ့ဟိ၍ လက်ရီးမူ ပုံတူကူး
ရီးထားခလီရေ။ မူရင်းကျောက်စာကိုကား ရှာဖွေမတွိ့ရတော့ပြီ။ ထိုကျောက်စာတွင် ဘုရားမြတ်စွာရေ တပည့်သား
သံဃာတော်နန့် ရခိုင်သို့ြွကရောက်လာကြောင်းကို ရီးထိုးထားချက်ပါဟိရေ။ အစောဆုံးတွိ့ရရေရခိုင်ရာဇဝင် လင်္ကာ
သမိုင်းရို့၌လည်း ထို့အတူ ယုံကြည်ဆိုထားလီရေ။ ဗုဒ္ဓြွကရောက်၍ မဟာမုနိသွန်းလုပ်ရခြင်း၊ ဗုဒ္ဓရူပအကျိုးနန့် ထွေထွေ
ရာရာ ဒါနအကျိုးရို့ကို ဟောခရာဖြစ်ရေဆိုရေ အချက်ရို့ကို မှတ်တမ်းပြုထားရေ့ သမ္ပဒါန်ကျမ်းတစ်စောင်ကား
ဂုထိဟိနီသိမ်းဧ့။ ခရစ် ၁၈၈၇ခုနှစ် ရခိုင်သို့ပထမဆုံးလိ့လာရန် ရောက်လာရေကျောက်စာဝန် ဖိုချင်မာရေ ထိုကျမ်း
ကိုမတွိ့ခရကြောင်းဖြင့် ၎င်းရီးရေစာအုပ်၌ ရီးသားခရေ။

ပါဠိတော်ကျမ်းဂန်ကိုထောက်၍ ရခိုင်သို့ဘုရားမြွကရောက်ခ၊ ထို့ပြင်ဘုရားရေ အန္ဒိယနိုင်ငံ (ယူပီ-နီဝါရီ) နယ်မှပင်
မထွက်ခဟူရေ အနောက်တိုင်းပညာသျှင်တိအဆိုကိုလည်း စဉ်းစားသင့်ရေ။ ထိုသို့ယူဆကတ်သော်လည်း ရခိုင်နန့်အိန ́ိယ
ရေ ဒေသနယ်ပယ်ခြင်း ဆက်စပ်နီရေကတစ်ကြောင်း၊ လူနီမှု ဝင်ရောက်လားလာကူးလူးဆက်ဆံနိုင်ရေက
တစ်ကြောင်းရို့ကြောင့် ဗုဒ္ဓဧ့သတင်းရေ ကျော်ကြားခြင်း၊ ပျံ့နှံ့ခြင်း ဟိနိုင်ရာရေ။
ရခိုင်ပြည်နယ်နိမိတ်မှာ ရှေးက ရာဇဝင်ခေတ်အလိုအရ ဂုအနောက်ဗင်္ဂေါ ဩရိဿနယ်ထိ ကျယ်ဝန်းခလီရေ။
ယင်းချင့်ကြောင့် ဘုရားသျှင်ရေ ထိုဒေသသို့ ြွကရောက်နိုင်ခရာရေ။ အနည်းဆုံး ရခိုင်နယ်နိမိတ်သို့ ခြေတစ်လှမ်းမျှကား ဝင်ရောက်
ခရမည်မှာ မလွဲတည်း။ ထိုသို့ ဒေသစာရီ ြွကချီမှုသတင်းရေ နယ်စား၊ မြို့စား၊ တပ်စီး၊ တပ်နင်းမှဖြစ်စေ ရခိုင်မင်းနန့်
ရခိုင်ပြည်သို့ အနှံ့အပျံ့ကြားသိပေါက်ရောက် ကျော်လွှမ်းစေရာရေ။ ထိုသတင်းကြောင့် ဘုရားသျှင်အား ပင့်ဆောင်နိုင်မှု၊
ကိုယ်စားတော်ထုလုပ်နိုင်မှုရို့ကား ပြုမည်ဆိုက ပြုနိုင်ကောင်းရာရေ။

ရခိုင်ဘုရားသမိုင်းအလို စန္ဒာသူရိယမင်းလက်ထက် ဗုဒ္ဓ ကြွရာက်၍ တရားဟောခရာ တရားအဆုံး၌ ထိုမင်းဧ့နှမ
အထွေးမိဖုရား ဥဒုမ္ဗရဒေဝီရေ ဘိက္ခုနီထေရီ ရဟန္တမဖြစ်ခရရေ။ ထို့ပြင် ဘိက္ခုထေရီ ရဟန္တာပေါင်း နှစ်ရာဖြစ်ခရရေဟု
အဆိုဟိရေ။ ဗာကုလမည်ရေ ရဟန္တာကို ဦးစီးဥက္ကဋ္ဌပြု၍ ရခိုင်ပြည်၌ အကျွတ်တရားရ ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုနီမ၊ ရဟန္တာရို့နန့်
သာသနာပြုနီစေခလီရေ။ ထိုရဟန္တာရို့မှဆက်နွယ်ရေ ရဟန္တာတိကား စမ္ဘဝက်ခေတ်တိုင် ရှည်လာခဧ့။ ပဉ္စာခေတ်
တွင် မင်းရင်ဖြူလက်ထက် သံဂါယနာတင်စဉ် ရဟန္တာအသျှင်မြတ် ရှစ်ရာထိပါဝင်ခရေဟု ရခိုင်ရာဇပုံကျမ်း၌ ပြဆိုထားခ
သိမ်းရေ။

ထိုစမ္ဗဝက်ခေတ် ပဏ္ဍဝထေရ် စင်္ကြ ံလျှောက်၍ တရားကြိုးစားခရာ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းဟိသိမ်းဧ့။ ဂုခါ
လေညှင်းတောင် အနောက်၊ စမ္ဘဝက်မြို့ဟောင်းအနီးအထက်ငှက်ခေါင်း၊ အောက်ငှက်ခေါင်းဆိုပနာခေါ်တွင်နီကတ်ဧ့။ အမှန်မှာ
ထိုမထေရ်ဧ့တရားကျင့်ရာ စင်္ကြ ံရှည်လိုဏ်ခေါင်းသာဖြစ်ဧ့။ ထိုလိုဏ်ခေါင်းမှာ ကာလကြာ၍ အလယ်မှကျိုးပြတ်ပေါက်ကွဲ
ပြီး အထက်အောက်နှစ်ဖြတ်ကဲ့သို့ ဖြစ်နီရခြင်းပင်တည်း။ ထိုရဟန္တာရေ နီရဉ္စရာ တောင်ငူခေတ်အထိ အသက်ရှည်ခရာ
ဂုလေးမြို့ချောင်း လက်မတောင်တန်းအနီး၌ သီတင်းသုံးဖူးရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ထိုရဟန္တာဗဏ္ဍဝထေရ်သီတင်းသုံးဖူးရာဂူကို
ဗဏ္ဍဝဂူဟုခေါ်တွင် နီကတ်ရေ။ ထိုရဟန္တာရေ နီရဉ္စရာတောင်ငူမြို့၌ မင်းမတည်တံ့၍ သမုဒ ́ဂီရိခေါ် ဂုစစ်တွေမြို့တည်
ရာ စစ်တွေကျွန်းကျောက်ဆောင်ပေါ်သို့ လား၍သီတင်းသုံးခဖူးရေ။ ဂုတိုင်သီတင်းသုံးခရာ ဂူကိုစွဲ၍ ဗဓောမော်၊
ဗဓောဂူဟု ခေါ်တွင်လျက်ဟိနီသိမ်းဧ့။

နောက်ရဟန္တာတစ်ပါးဖြစ်ရေ ဥတ္တမသီရိထေရ်အသျှင်ရေ ပစ္ဆိမပဗ္ဗတတောင်တန်း၌ သီတင်းသုံးခဧ့။
ထိုတောင်တန်း၌ပင်လျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံခြင်းကိုလည်း ပြုခလီရေ။ ထိုရဟန္တာဧ့ဓာတ်မွေတော်တိကို ဌာပနာ၍ ရခိုင်မင်း
အဆက်ဆက်ရို့ တည်ထားကိုးကွယ်ခရာ စေတီတစ်ဆူလည်း အထင်အရှားဟိသိမ်းဧ့။ ထိုစေတီတော်ကို မင်္ဂလာဓာတ်
ရွှေဂူစေတီဆိုပနာ ဂုမြို့ဟောင်းမြို့ ပစ္ဆိမပဗ္ဗတ တောင်တန်း၌ ဖူးမြင်နိုင်ပေဧ့။
ဤသို့ ဗုဒ္ဓထင်ရှားြွကလာရေမှစ၍ ရဟန္တာတိထိ ဆက်နွယ်လာခရာရေ ရခိုင်ပြည်ဧ့ဗုဒ္ဓသာသနာရေ အမှန်
လည်း ထူးခြားအံ့ဩစရာ ကောင်းလီရေ။

ယင်းနန့်ပတ်သက်၍ အင်္ဂလိပ်စာရီးဆရာတစ်ဦးက ရခိုင်ပြည်မှာ ဗုဒ္ဓကိုယ်စားတော်မြတ်ကြောင့် ဗုဒ္ဓသာသနာတော်
ကြီးဧ့အချက်အချာ မဏ္ဍိုင်ပင်ဖြစ်ရေ။ ထိုကိုယ်စားတော်မြတ်ကား ကမ္ဘာပေါ်တွင် အဟောင်းဆုံး၊ အသိခက်ဆုံး၊ အမြင့်မြတ်
ဆုံးရတနာပင်ဖြစ်ရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ရခိုင်မင်းတိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်ရေသာမက နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရီးအပြင် ရက္ခမဏ္ဍိုင်ဖြစ်
ရေ မဟာမုနိနန့် ဓာတ်မွေတိကိုပါ စောင့်ရှောက်ကိုးကွယ်ခရပေရေသာတည်းဟု ရီးသားထားခလီသိမ်းရေ။
ယင်းနောက် ရခိုင်မင်းတိရေ ရာဇဘိသိက်ခံရာ၌ မင်္ဂလာမဏ္ဍပ်ဆောက်စဉ်မှစ၍ ကမ္မဝါစာဖတ်ခြင်း၊ ဘိသိက်
သွန်းနိ့တွင် ထိုမဏ္ဍပ်၌ ပိဋကတ်တော်ကို ဆောင်ယူထားရခြင်း၊ ဝိနည်းဓိုရ်ဆရာတော်တိကိုပင့်၍ ပရိတ်တော်တိကို
ရွတ်စေခြင်းပြုရရေ။

ထို့ပြင် မင်းကိုယ်တိုင်

ဗုဒ္ဓဉ္စ၊ ဓမ္မဉ္စ၊ သံဃဉ္စ သရဏံဂတော၊ ဥပသကတ္တံ။

မံ ဒေထ သကျ ပုတ္တ သာသနေ၊ သဒါ သရဏ မုပေမိတိ။

ဟူရေဂါထာကို ရွတ်ဖတ်ရပြီး အဘိသိက်သွန်းလောင်းခြင်းကို ခံခရရေသာဖြစ်ကတ်ဧ့။ ထိုဂါထာအလာကား
ဗုဒ္ဓဘာသာ ဥပသကာဒါယကာအဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ရတနာသုံးပါးကို ကိုးကွယ်သူအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဗုဒ္ဓသာသနာ၌
သရဏဂုံအမြဲဆည်းကပ်သူ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဝန်ခံခွင့်တောင်းရာဖြစ်ဧ့။ ယင်းချင့်ကြောင့် အဘိသိက်သွန်းခံရရေ ရခိုင်မင်း
တိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ်ကို ခံယူရရေကား ဗုဒ္ဓသာသနာဧ့ ကျက်သရေဆောင်ပေတည်း။
ကျမ်းဂန်အရလည်း ဘုရားသျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်ပြုပြီးနောက် ြွကင်းကျန်ရစ်ရေဓာတ်မွေတော်တိဆိုကေ ဗုဒ္ဓဗျာဒိတ်အရ
ပျံ့နှံ့ခြင်း၊ နတ်ရို့က ပင့်ဆောင်လာပီးခြင်း၊ ဘုန်းဟိရေမင်းတိလက်ထက်၊ စိတ်မနောဓိဋ္ဌာန်ပြုကာ ြွကရောက်လာခြင်း
စရေ အကြောင်းတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်သို့လည်း ထိုထိုဘုရားသျှင်ရို့ဧ့ ဓာတ်မွေတော်တိ စတင်ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက်လာခရခြင်းကို
ပင် သိဟိရပြန်လီရေ။

သီရိဓမ္မာသောကမင်းလက်ထက် ကိုးတိုင်းကိုးဌာနသို့ သာသနာပြုရာတွင်

မဟိံသဟု၊ မည်ရသမိုင်း၊ ရခိုင်တိုင်းသို့

ဟုအသျှင်ရေဝတ မထေရ်ရို့ သာသနာပြုြွကရောက်ခဖူးကြောင်းဖြင့် ပညာမေဓာမော်ကွန်း၌ အဆိုပြုထားရေ။
ထိုသာသနာပြုမထေရ်တိ တည်ထားကိုးကွယ်ခရာ စေတီတစ်ဆူလည်း ဂုမင်းပြားမြို့နယ်၊ ကြပ်စင်ကျွန်းတောင်တန်း၊
သစ်ပုပ်တောင်ထိပ်၌ ဟိသိမ်းဧ့။ ထိုတောင်ကို အရှေ့ရက္ခုံးတောင်ဟုခေါ်၍ ထိုအနီးဟိမြစ်ကိုလည်း ရက္ခုံးတိုင်မြစ်ဟု ခေါ်တွင်
လျက်ဟိနီသိမ်းဧ့။ ထိုစေတီကား ရက္ခုံးတိုင်စေတီဟု တွင်ခေါ်နီရေ။

မည်သို့ဆိုစေ ဂုတိုင်ထင်ရှားတည်ဟိနီသိမ်းရေ ထိုထိုဓာတ်မွေစေတီဘုရားဆင်းတု စရေတိမှာ ရခိုင်ပြည်ဧ့
ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုကို ဖော်ပြနီလီရေ။ အင်္ဂလိပ်စာရီးဆရာတစ်ဦးက ဗုဒ္ဓဗျာဒိတ်အရ ဓာတ်မွေတော်ရို့ကို ဌာပနာ၍
တည်ထားကိုးကွယ်ခရကား၊ ရခိုင်ပြည်ဧ့မြင့်မြတ်မှုကို ပြနီရေဟုလည်း ရီးသားထားလီရေ။ ထိုဓာတ်မွေတော်တိကား
အားလုံးသိကတ်ရေ့အတိုင်း ဗုဒ္ဓသာသနာသက္ကရာဇ် ၂၂၂ခုနှစ် အသောကမင်း (ဘီစီ ၂၇၂-၂၃၂) လက်ထက်မှ ဓာတ်တော်
ရှစ်စရွတ်ကို ပျံ့နှံ့တည်ထားစေခြင်းမှ စတင်ပြန့်ပွားခရကြောင်း သိမှတ်လျက်ဟိနီကတ်ပေရေ။ ရခိုင်ပြည်ဘုရားသမိုင်းတွင်
ထိုထိုဓာတ်မွေတိ ကိန်းအောင်းရခြင်းဧ့အဖြစ်သနစ်ကို ဖော်ပြလျက် တည်နီရာကိုပါ ပြဆိုထားလျက်ဟိပါဧ့။

ရခိုင်စာဆိုတစ်ဦးဖြစ်ရေ ရမ်းပြည့်ဝါးကျောင်း ဆရာပဏ္ဍိတ်ကလည်း

မှတ်သားအပ်ရာ၊ အကြောင်းမှာမူ

ဓမ္မာရေကာ၊ ထိုရာဇာရေ

ပုညာပြန့်ပွား၊ ဖြစ်စေခန့်လျက်

ထိုနှံ့လုံးညီ၊ တည်စေတီမူ

သရီရဓာတ်၊ ရှစ်စရွတ်မည်

အတည်တည်တည်း။ ဆိုပနာစပ်ဆိုမှုပြုခလီသတည်း။&lt;ref&gt;အသျှင်စက္ကိန္ဒ(ရခိုင်ပြည်နယ်) -ရခိုင်ယဉ်ကျေးမှုများ (၄) -p8&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[Category:ရခိုင်ပြည်ဘာသာရီး‎]]
[[Category:ဗုဒ္ဓဘာသာ]]</text>
      <sha1>4bntcgemagrcx6ja6gbiliwf97132j7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မဟာသမတရာဇာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1907</id>
    <revision>
      <id>21016</id>
      <parentid>14779</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117830453}}</comment>
      <origin>21016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5196" sha1="qzgqjz9u1ey1kf1he3g0artg6ae6ar3" xml:space="preserve">{{Arakan Kings
| နာမည်=မဟာသမတရာဇာ
|ဓာတ်ပုံ=
|မွီးသက္ကရာဇ်=
|နာမည်ရင်း=သတိုးအောင်
| မိဖုရား=စောမယ်ပို 
|နာမည်ကွဲ=အဂ္ဂေါပုညာစောရာဇာ၊သမ္မတရာဇာ၊သတိုးအောင်(၂) 
|ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းတက်=1144 
| ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းကျ=1146 
| ခရစ်နှစ် နန်းတက် = 1782 
|ခရစ်နှစ် နန်းကျ=1784
| အိမ်နိမ့်=40 
|နန်းစံ= 2 
|အသက်=42 
|ဖခမည်းတော်၊မယ်တော်=
|ကိုးကွယ်ရေဘာသာ=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ဆက်ခံခရေဘုရင်=[[ဓမ္မရာဇ်ရာဇာမင်း]]
|ဆက်ခံရဖို့ဘုရင်=[[ရခိုင်မင်းဆက်ပြတ်]]
|မင်းဆက်=[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
}}
မဟာသမတရာဇာ/အဂ္ဂေါပုညာစောရာဇာ (ရခိုင်သက္ကရာဇ် ၁၁၄၂-၁၁၄၆)(ခရစ်နှစ် ၁၇၈၂-၁၇၈၄)ရေ [[ရခိုင်ဘုရင်တိ]] ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း အုပ်စိုးစိုင်ကာလက  [[ရခိုင်]]ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပါရေ။ 

ဓမ္မရာဇ်ရာဇာမင်းလွန်လီကေ လက်ဝဲမြန်သတိုးအောင်ရေ မဟာသမတရာဇာအမည်ဖြင့် သက္ကရာဇ် ၁၁၄၄
ခုတွင် နန်းတက်ခရေ။ ထိုမင်းနန်းတက်ချိန်တွင် ရခိုင်ပြည်တောင်ပိုင်း၌ ဗိုလ်မင်းကျော်ထွေး အနောက်ပိုင်းတွင် ငသံဒွေ
ခေါင်းဆောင်ရေ လူတစ်စု စရေဖြင့် အစုစုကွဲကာ ပုန်ကန်ထြွကနီကတ်ရေ။ တစ်တိုင်းပြည်လုံး စည်းလုံးညီညာမှုမဟိဘဲ
သူတစ်လူ ငါတစ်မင်းဖြစ်နီကတ်ရေ။ ထိုသူပုန်တိကို သမတရာဇာရေ ဓားပိုင်ကြီးကျော်ပုံနန့်အတူ လား ရောက်နှိမ်နင်းရ
ရေ။ သူပုန်တိ အရီးနိမ့်၍ ပြိုကွဲခရရေ။ 

သူပုန်တိကို အောင်မြင်ပြီးနောက် မဟာသမတရာဇာမင်းရေ အဂ္ဂေါပုညာ
စောရာဇာအမည်ဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် ဘိသိက်ခံလီရေ။ အနှိမ်နင်းခံရရေ သူပုန်ရို့ထဲမှ ငသံဒွေ၊ ငထွန်းစံ၊ ငပု၊ ဖောင်သာဟိ
ရို့ရေ အရှေ့ပြည် ဘိုးတော်ဘုရားထံ ခိုဝင်ပြီး ရခိုင်ပြည်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ရန် စစ်ပန်သဖြင့် ဘိုးတော်ဘုရားဧ့သားတော်
ဥပရာဇာ အိမ်ရှေ့မင်းရေ လာရောက်ပြီး ရခိုင်ပြည်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်လီရေ၊ ယင်းချင့်ကြောင့် မြောက်ဦးမြို့ရေ ၁၁၄၆
ခု ပြာသိုလပြည့်ကျော် (၇)ရက် စနီနိတွင် မြန်မာရို့ဧ့လက်အောက်သို့ ကျရောက်လီရေ။ မဟာသမတရာဇာမင်းကို
လက်ရဖမ်းမိပြီး အမရပူရနေပြည်တော်သို့ ယူဆောင်လား လီရေ။

မာရယုမင်း ဓညဝတီကို (ဘီစီ-၃၃၂၅)တွင် တည်ထောင်ခရေမှ မင်းဆက်မပြတ် ခေတ်အဆက်ဆက် အစဉ်တစိုက်
အုပ်စိုးလာခကတ်ရာ မြောက်ဦးခေတ်နောက်ဆုံးမင်း မဟာသမတရာဇာထိ ရခိုင်မင်းဆက်ပေါင်း (၂၃၈)ဆက်နှစ်ပေါင်း
(၄၄၅၁)နှစ် ကြာခရေ။&lt;ref&gt;ထွန်းရွှေခိုင်၊မြောက်ဦးမြို့နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း(p-28)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==

[[Category:ရခိုင်ဘုရင်တိ]]
{{ရခိုင်မင်းဆက်}}</text>
      <sha1>qzgqjz9u1ey1kf1he3g0artg6ae6ar3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မောင်ကြင်နွယ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1947</id>
    <revision>
      <id>21017</id>
      <parentid>16039</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117830553}}</comment>
      <origin>21017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4278" sha1="43ac76a6ter0vib6brmqfwx67h0c9xq" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =မောင်ကြင်နွယ် 
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =
| မွီးသက္ကရာဇ် = ၁၉၄၀
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=ရခိုင်ပြည်နယ်၊မောင်တောမြို့၊ခံပြင်ရွာ
| မိဘနာမည် =ဦးမောင်မြအောင်+ဒေါ်မရွှေဖြူ
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =
| အလုပ်အကိုင် =စာရီးဆရာ
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာရီးဆရာ]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[အမေ့ အိမ်၊အမေ့ရွာ]],[[စမ်းရေစီးသံ]]
| ရယှိခရေဆုတိ=အမျိုးသားစာပေဆု(ကဗျာပေါင်းချုပ်) (၂-ကြိမ်)
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
ရခိုင်အမျိုးသားစာဆိုတိအနက် အမျိုးသားစာပေဆုကို(၂)ကြိမ်တိုင်တိုင် ဆွတ်ခူးရဟိခရေ ထူးခြားရေ စာဆိုတစ်ဦးဖြစ်ပါရေ။ ရခိုင်ပြည်နယ်၊မောင်တောမြို့၊ခံပြင်ရွာ၌ အဖဦးမောင်မြအောင်၊ အမိဒေါ်မရွှေဖြူရို့မှ (၁၉၄၀)ပြည့်နှစ်တွင်ဖွားမြင်ခရေ။ အမည်ရင်းမှာ ဦးမောင်ညွန့်ဖြစ်ရေ။ ငယ်စဉ်ကမင်္ဂလာဒုံနန့် တောင်ငူ မြို့တိတွင် နီထိုင်ခရေ။

၁၉၅၉ခုနှစ် ကျောင်းသားဘဝကပင် ဟံသာဝတီသတင်းစာကျောင်းသား ကဏ္ဍ၌မောင်ကြင်နွယ် (ကေတု) နာမည်နန့် ကဗျာတိကိုစတင်ရီးသားပနာ စာပေနယ်သို့ဝင်ရောက်ခရေ။ ထို့နောက် နဝဒေး၊ပန်တော်ဝင် ၊ ကေသီပန်၊တိုင်းရင်းမေ၊မြဝတီ၊ငွေတာရီ၊ စစ်ပြန်၊ သပြေ၊ရှုမဝ၊ ပေဖူးလွှာ ၊ သွေးသောက် အစဟိရေ မဂ္ဂဇင်း တိတွင် ကဗျာနန့်ဝတ္ထုတိုတိ၊ ဆောင်းပါးတိ၊ အများကြီးကို ရီးသားခရေ။

“စမ်းရေစီးသံ”ကဗျာစာအုပ်နန့် ၁၉၈၀ပြည့်နှစ်တွင် အမျိုးသားစာပီဆုရရှိခပြီးကေ၊ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် “အမေ့ အိမ်၊အမေ့ရွာ”ကဗျာပေါင်းချုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု ထပ်မံရရှိခရေ။ ၁၉၆၁ခုနှစ်က စတင်ပနာ တပ်မတော် တွင် အမှုထမ်းဆောင်ခပြီးကေ ဗိုလ်ကြီးရာထူးဖြင့် အငြိမ်းစားယူလျက် စာပီတိ ဆက်လက်ရီးသားနီဆဲဖြစ်ရေ။

==ကိုးကား==
ရခိုင်အမျိုးသမီးအသင်း(ရန်ကုန်)မှထုတ်ဝေသည့်မြတ်ပန်းသဇင်မဂ္ဂဇင်းမှ 

[[Category:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>43ac76a6ter0vib6brmqfwx67h0c9xq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မောင်ဗသိန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1953</id>
    <revision>
      <id>21018</id>
      <parentid>15723</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117831612}}</comment>
      <origin>21018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6455" sha1="edbr2pbxa93m4s6pvvpv63mwa07sjam" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =မောင်ဗသိန်း
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =
| မွီးသက္ကရာဇ် = 
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=
| မိဘနာမည် =ဦးမဲမောင် +ဒေါ်မြလှဦး
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =ဥပစာ ဝိဇ္ဇာတန်း(B.O.C)
| အလုပ်အကိုင် =စာရီးဆရာ
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာရီးဆရာ]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=
| ရယှိခရေဆုတိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}

မောင်ဗသိန်းရေ အနောက်ပြည် ပင်းဝါဇာတိ ဦးမဲမောင်- ဒေါ်မြလှဦးရို့၏ ရင်သွီးသုံးယောက်ထဲမှာ အငယ်ဆုံး သားဖြစ်ရေ။ မောင်ဗသိန်းစွာ ပင်းဝါ ဆရာတော်ဘုရား ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာဝံသဝံသ ခြီတော်ရင်းမာ စတင် ပညာသင်ယူခပါရေ။

စစ်တွေမြို့ အ-ထ-က(၂)မာ ဒုတိယတန်းကပင် ကျောင်းထွက် လက်မှတ်ရရေထိ သင်ယူပြီးကေ တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို ၁၉၆၁-ခုနှစ်မာ ဦးအောင်လှဇံ အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းက အောင်မြင်ခ ပါရေ။ ကျောက်ဖြူ ဥပစာကောလိပ်၊ ရန်ကုန် ဘီအိုစီကောလိပ်ရို့မာ ဆက်ပျာ ပညာသင်ပါရေ။။

ဥပစာ ဝိဇ္ဇာတန်းအောင်ပြီးကေ ၁၉၆၅-ခုမာ မူလတန်း ဆရာအဖြစ် လိုက်စားပါရေ။ အပေါင်းအသင်းတိ လက်တွဲခေါ်လို့ စစ်တွေမြို့ထုတ် ““ခေတ်ရှေ့ဆောင်”” စာစောင်မာ ၁၉၆၁-ခုက စတင်စာရီးခပါရေ။ ““ရခိုင်ညွန့်ဖူး”” (၁၉၆၈)ထုတ်ကတ်တေခါ တက်တက်ကြွကြွပါဝင်လုပ်ကိုင် ရီးသားခပါရေ။ ၁၉၆၀-ခုလောက်ကပင် ရခိုင်စာပီ၊ ရခိုင်သမိုင်းရို့ကို လေ့လာမှတ်သား ဆည်းပူးလာပါရေ။

ကျောင်းဆရာဘဝနန့် ရန်ကုန်မြို့မာ တာဝန်ထမ်းနီရေခါ ရခိုင်သမိုင်း၊ ရခိုင်စာပီရို့ကို တက္ကသိုလ် ဗဟိုစာကြည့်တိုက်၊ အမျိုးသား စာကြည့်တိုက်ရို့မာ ကြိုးကြိုးစားစား လေ့လာဆည်းပူး မှတ်သားဖူးပါရေ။ ကိုယ့်ဒေသတို့ ၁၉၆၈-ခုမာ ကျောင်းဆရာဘဝနန့် ပြောင်းလာပြီးကေ ရခိုင်ဆိုင်ရာ စာပီ၊ ဘာသာစကား၊ သမိုင်းရို့ကို အပေါင်းအသင်းတိနန့် ဆက်ပနာ လေ့လာဆည်းပူး ဖော်ထုတ်ပါရေ။ ကိုယ့်ဒေသထုတ် စာစောင်၊ မဂ္ဂဇင်းရို့မာ ပါဝင်ရီးသားပါရေ။ အများအားဖြင့် နာမည်ရင်းနန့် ရီးပါရေ။ တခါတရီ ကလောင်ခွဲ (မောင်တန်ရှင်၊ အောင်မြ၊ မောင်မြသိန်း၊ မောင်လှရှီ၊ မောင်ရခိုင်)နာမည်တိနန့် လေးသော့ ရီးပါရေ။

ပေါက်တောမြို့မာ ပညာရေးဌာန တာဝန်ထမ်းနီရေခါ မြို့နယ်ဖြစ်စဉ်သမိုင်းပြုစုစွာမာ ပါဝင်ခပါရေ။ ဆံတော်ရှင်စေတီတော်သမိုင်း ပြုစုခါလေးသော့ အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်ခပါရေ။

ရခိုင်ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကောင်စီက တာဝန်ပီးရေအတွက် ပြည်နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်းပြုစုကတ်တေခါ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်နန့် ပါဝင်ခပြီးကေ ပညာရေးကဏ္ဍကို ပြုစုရပါရေ။ ရခိုင်ဝေါဟာရအဘိဓာန် ပြုစုခါ လေးသော့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခပါရေ။ အဂုအခါ ဇနီးသားသမီးလေးဦးနန့်အတူ စစ်တွေမြို့မာ နီပါရေ။ ပညာရေးဌာန တာဝန်ကိုထမ်းရင်းပင် ရခိုင်စာပီ၊ ဘာသာစကား၊ သမိုင်းရို့ကို တစ်သက်တာ လုပ်ငန်းအဖြစ် အပေါင်းအသင်းတိနန့် လက်တွဲဗျာ ဆက်လက်လေ့လာဆည်းပူးဖော်ထုတ် ရီးသားနီပါရေ။
==ကိုးကား==

[[Category:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>edbr2pbxa93m4s6pvvpv63mwa07sjam</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘွန်စောမှိုင်း ယိုးဒယားဘွဲ့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1998</id>
    <revision>
      <id>21019</id>
      <parentid>7785</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117830286}}</comment>
      <origin>21019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16477" sha1="o5padfi0ycupus56mz34ikrrjqktjse" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ဘွန်စောမှိုင်း ယိုးဒယားဘွဲ့ 
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = ဘွန်စောမှိုင်း
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[ယိုးဒယားဘွဲ့]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
ရခိုင်ဘုရင် မင်းဖလောင်း (သက္ကရာဇ် ၉၃၃-၉၅၅) လက်ထက်ယိုးဒယား (ထိုင်း) နိုင်ငံမှ အမတ်ကြီးညီအစ် ကို နှစ်ဦးရို့ရေ စစ်ဘေးစစ်ဒဏ်ကြောင်း ရခိုင်ပြည်သို့ ခိုဝင်ရောက်ဟိခလီရေ။ ထို့နောက် မင်းရာဇာကြီး လက်ထက် ဟံသာဝတီကို အောင်မြင်ပြီး အပြည်တွင် ယိုးဒယားအိမ်ထောင်ရေတိစွာ ဝင်ရောက်ခသိမ်းရေ။ 

အမတ်ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးမှာ ယိုးဒယားမင်း ပြသာတိရာဇာဧ့ အမတ်တိဖြစ်ကတ်လီရေ။ မင်းဖလောင်းကအဝတ်အစား နီရာအိမ်းတိကို ပီးပြီးကေ အမတ်ကြီးမဟာပညာကျော်နန့် အတူ ထွက်ဝင်စေအမိန့် ကို ရဟိခရေ။ ထို့နောက် ၎င်းဧ့ လက်ရုံးရည်နှလုံးရေအညီ အမတ်ဒါဂါထာစားသမီး ကိုယ်လုပ်တော်မင်းညိုနန့် ထိမ်းမြားပြီးကေ စစ်တကောင်းကံသာမြို့ကို စားကျေးပီးလီရေ။ သမီးသံဟူရေ ဘွဲ့ကိုလည်း ထပ်မံ ပီးသနားရေ။ ညီကိုကား ဗြသမ္ဗန်အမည် “ဘွန်စောမှိုင်း” ပီး၍ အမ်းစားအဖြစ် မြှောက်စားခရေ။ သမီးသံဧ့ မူရင်းအမည်မှာ “ဘွန်စောမှိုင်း”ဖြစ်ပြီးကေ ၎င်းဧ့ညီ ဗြသမ္ဗကား “ဗြကွန်းဆိုင်” ဖြစ်ရေ။ မင်းရာဇာကြီး ဟံသာဝတီ ပဲခူးကို စစ်ကူ ပီးခစဉ် ယင့်က သိမ်းယူလာသူ တိတွင် ယိုးဒယားအတီးအက သဘင်ရေတိ ပါဝင်လီရေ။ ၎င်းရို့ကို ရခိုင်ပြည်တွင် အတီးအကစရေ အဖွဲ့ ထားပနာ အရပ်ရပ်၌ နီရာချထား ပီးခလီရေ။ 

ဒေသမိုင်းအထောက်အထားအရ ရခိုင်ပြည်တွင်ယိုးဒယား

စရေ အဆိုသားတိမှာစတင်ပနာ ယိုးဒယားအက လည်း ကောင်း၊ ယိုးဒယားအဖွဲ့သီချင်း လည်းကောင်း မြောက်ဦးခေတ်တွင်ဖြစ်ထွန်းခစွာမှာ ထင်ယှားလီရေ။

ရခိုင်မှာ ယိုးဒယားအဖွဲ့ သီချင်းကို တွိ့ရရာ အသံကိုယူပနာအတုယူဘွဲ့ဆိုရေ သီချင်းမျိုးကို သာဖြစ်လီရေ။ ရှာဖွီရဟိထားရေ ယိုးဒယားအဖွဲ့သီးချင်တိအနက် စောဘွန်းမှိုင်း (ဘွန်စေမှိုင်း) အမတ်ရို့ရခိုင်သို့ ထွက်​ဗြီး ရောက်လာခြင်းကို ဖွဲ့ ဆိုထားရေ သီချင်းနှစ်ပိုဒ်ကို တင်ပြချင်ရေ။
ဘွန်စောမှိုင်းဧ့ အမျက်ဖြီ သီချင်းတိမှာ ၎င်းရို့ဧ့ ဖြစ်ရပ်ကို ဖွဲ့ဆိုထားခြင်းဖြစ်ရေ။ မဟာပညာ ကျော်အ မတ်ကြီးနန့် ဘုရင်မင်းဖလောင်းကို ဦးချ သီဆိုထားရေ။ သီချင်းကို ယင့်ကရီးပြီး (စစ်တ ကောင်းနယ်) ကံသာမြို့မ ဆရာတော် ဥတ္တမက ဘာသာပြန်ထားရေ ဆိုဧ့။ နောက်တပုဒ်မှာ ယိုးဒယား ကချေ ရေမမူရာဘီကသီဆို ရေသီချင်းဟု ဆိုရေ။

ဤနှစ်ပုဒ်ကို ပေမူမှတ်တမ်းအရ ရှာဖွေရဟိခြင်းဖြစ်ရေ။ ဂျပန်ခေတ်မတိုင်မီးက ကျောက်ဖြူ မြို့ နဂါးကျောင်း ပိဋ ကတ်တိုက်တွင် ဤသီးချင်းပါရေ ပေမူဟိခရေ။ ဂျပန်ခေတ်တွင် ပျောက်ဆုံးခရာ ကုန်ဘွေဆရာတော်က ဝယ် ယူရဟိခလီရေ။ ထိုစဉ်က ကုန်ဘွေဆရာတော်မှာ ကျောက်ဆောက်ရွာတွင် ဟိနီရေ။ ထိုဆရာတော်ထံမှ စစ်အတွင်း ပျောက်လားသိမ်းရာ ကျောက်ဆောက်ရွာမှ ဒကာတဦးရဟိသဖြင့် ပြန်အပ်ခြင်းဖြစ်ရေဆိုဧ့။ ထိုသီချင်း ပါပေမှာ အလျား ၁၂လက်မ၊ အူန ၂ လက်မ သာဟိရေ (၆) ကြောင်းရေ ပေငယ်ဖြစ်ရေ။ “က”အစ“ခီး”အဆုံး ”အဆုံး တစ်အင်္ဂါနန့် ၄-ချပ်ဟိရေ။ ထိုပေငယ်ဧ့ “ကူး”ချပ်၊ “ကေ” “ကဲ” ချပ်၌ ဘွန်စောမှိုင်း ဆိုသီချင်း ပါဟိရေ။ “က” ချပ်တွင် “မူရာဘီ”သီချင်း ပါဟိရေ။ ပီမူရင်းတိုင်း ဖော်ပြလိုက်ပါရေ။

==ကျေးဇူးတင် အမျက်မပြ ယိုးဒယားအဖွဲ့==

ယိုးဒယားပူရာ၊ တိုင်းကြီးအောက်ချာ၊ ဗြသာတီစံမြန်း၊ ရွှီနန်းထွက်ဝင်ခါ၊ ကျွန် မှာမှုတော်ထမ်း၊ သာသနာယေလေး၊ ရောင်ဝါ နီညိုထွန်း၊ တိုင်းပြည်လည်း အီးချမ်းစည်ပင်သာယာ၊ ပေါ့ဆစွာ၊ ပျော်ပျော်နီကြငြား စစ်မကြေညာ၊ ထိုခါလူမျိုးခြား၊ မတရားတိုက်ခိုက်လာ၊ မတ်ရှီဝန်း ကိုယ်ရံတပ်ငယ်များရေနှင့်၊ ဆီးတားခုခံကာ၊ တိုင်းပြည်တော် ရဲဘော်လူသားများကို ၊ လားလို့စုပို့ရာ၊ အားပျက်စရာ+စရာ၊ လားကွက်မသာ+မသာ၊ သည်တစ်ခါ၊ ကမ္ဘာမီး ထက်ပြင်း၊ သည်မောင်ရင်းတွင်း ပူလောင်ကာ၊ ဆွီမျိုးမပါ၊ ပြည်ရွာရပ်နှင့်ကင်း၊ မနီးသာရေလေ၊ ခွဲခွာလာရခြင်း၊ ဂနိုင်မြို့ခြီရင်း၊ ကပ်ချဉ်းမှီကာ၊ တောဝနာ၊ ဟေမာမြိုင်ခြံလမ်း၊ ညှိုးငယ်စွာယေလေ၊ မောင့်မှာပျော်လို့မှန်း၊ ရွှေဘုံရွှေနန်း၊ တမ်းတမြင်ယောင်၊ တောသာခေါင်၊ တောင်လေတိမ်လိုစူး၊ မျိုးအံ့မူး၊ တူးကဲသေလာပယိမ်းယိုင်ကာ၊ ဂန္ဓစုံ၊ ခြီလမ်း၊ တောင်မွန့်ကိုင်ဗျာလေ၊ ယိမ်းယိုင်ကျော်ဖြတ်သန်း၊ သားရောသမီးပါ၊ လှမ်းပါလို့၊ ပင်ပန်းကြီးစွာ၊ အိမ်သူကြင်ရာ၊ လှကလျာကိုလေ၊ စိတ်မှာကြံအထွေး၊ မျက်ရည်လည်းယိုမစဲ၊ ငိုမဲငေးမှိုင်၊ မကြံနိုင်ခွေယိုင်ကာနွမ်း၊ စားအစာကိုလေ၊ နောက်ပါလူရို့ထမ်း၊ ရခိုင်တောင်ရိုးတန်းကိုလ၊ ဖြတ်သန်းကာ၊ သက်ခန္ဓာ၊ ငါ့မှာကြွင်းလေပြီ၊ ကိုယ်ရံစုံနှင့်၊ ခိုလှုံဖို့ရီးကို၊ ဗျာမီးတောက်လောင်ပြီး၊ တွေးဆ-တွေးဆ၊ ကြံမိကြံမိ၊ ဆွဲရ-ဆွဲရပြန်ပြီ- ပြန်ပြီ၊ မသာမဤ ဗျာပီလီ၊ မရောက်ဖူးယေလေ၊ ကြောက်ဒူးလည်းတုန်လှပြီ။

ရက္ခပူရီ၊ တိုင်းမဌာနီ၊ ဓညဝတီ၊ သာကီပျော်စံမြန်း၊ ဝိမလခေါ်၊ ပညာကျော်၊ မှူးတော်သူ့ထံထမ်း၊ သူ၏ ဉာဏ်စွမ်း၊ အံ့မခန်းမို့ ၊ မြီစိုမှိုင်းမှောင်၊ ကောင်းအောင်သူ့ထံပါး၊ ငယ်ဆရာ၊ ပမာပုံသို့မခြား၊ စုံတရာမမှားစီရ၊ ကြိုး စားပြပြင်၊ သူချစ်ခင်၊ ဘုရင်ရှိတော်ပါး၊ ခေါ်ဆောင်ယူကာလားပါလို့၊ မင်းများစံပျော်၊ ရွှီးနန်းတော်၊ လွန်စွာရှုမဆုံး၊ နတ်မင်းအသွင်၊ ဘုရင်သာကီဘုန်း၊ နန်းလုံးအံ့မဆုံး၊ နန်းလုံးထိန်ပြောင်၊ စိမ်းမြရောင်၊ ဖက်ရောင်ပတ္တမြား၊ လင်း ပြောင်ထိန်ထိန်၊ ရွှေနန်းရွှီအိမ်၊ စည်းစိမ်ပျော်စံစား၊ ခြီတော်ဦးတိုက်ခစား၊ ကျွန့်ကိုမြင်ခါသနား၊ မေတ္တာတော်ထား၊ သားရင်းပမာ၊ နောက်ပြည်ရွာ၊ ကံသာမြို့ ငယ်ရပ်၊ စောင့်ရှောက်စေအပ်ခါမှ၊ ဖမြတ်ရာဇာ၊ မြတ်လှဆရာ၊ ဦးတင်ခါ၊ ကောင်းစွာမှုတော်ထမ်း၊ နောက်ပါကိုယ်ရံ၊ စိတ်သန်ခိုင်အားကျန်း၊ ကျွန့်မှာလေ၊ အီးချမ်းလွန်သာယာ၊ တိုင်း ကားပြည်ရွာ၊ ပြည်ရွာ၊ စားအစာစုံပြည့်ဖြိုး၊ ပရာဇာမှာလေ၊ သက်တော်ရာကျော်တိုး၊ ရွှေမိုးငိုမိုးရွာပါစီ၊ ကျေးဇူးရှင် သခင်နှစ်ပါးကို၊ အားထားခိုကာမှီ၊ အသက်ရှည်စီ-ရှည်စီ၊ ဘုန်းကြီးစီ’ကြီးစီ၊ အန္တရာယ်မျိုးကင်းစီ−ကင်းစီ၊ ဘီမျိုး ချင်းစီ၊ သျှင်းစီ၊ စောမှိုင်းမောင်အယင်ပျောက်လို့ ၊ နောက်မှ နတ်ရွာမှီတင်ပါလီ။

==မြောက်ဦးထီးနန်းကို ချီးကျူးဆိုသော ယိုးဒယာဘွဲ့==

လေးရပ်ဝတီ၊ ရာဇဌာနီ၊ သာကီပျော်စံမြန်း၊ အံ့မခန်းနတ်နန်းဝေယျာ၊ ပုံပမာစုံစွာမှန်ထား၊ စိန်သားလည်းမြသား- ဂေါမုတ္တာ၊ ဥဿဘယာ၊ နီလာကြောင်မျက်ရွဲ၊ လှမျိုးစုံစုံ၊ နန်းဘုံလွန်ထူးကဲ၊ မြင်သူမြိုင်ငေး၊ အံ့ထဲနတ်တို့ကူညီဖန်၊ တက်ဖျားမိုးစွန်၊ ရောင်လျှံထိန်ထိနည်း၊ တိုင်းပြည်တော်ကြီး တိုးတက်စည်ပင်သော၊ လူများစွာ နတ်ရွာနတ်ဘုံအ လား၊ ပျော်ပါပလွှား၊ ဝတ်စားဆင်ယင်ခါ၊ မြို့ရောတောပါ၊ ဇာခါပျင်းဖို့လဲ၊ နတ်မဟူ-လူမက၊ နောက်စ ခလန်လန်၊ ဦးရိတ်ဆံ-ထုံးပြင်-ပျိုဖြူများ၊ ယောက်ျားလူပျိုသေ့၊ တောင်နှစ်ဆယ်၊ ခါးဝတ်ဝတ်ဆင်ထား၊ နှစ်ပါးလည်းမေပျို+ မောင်ပျို၊ လှကြပါယင့်၊ ရပ်ရွာထိုထို၊ နှစ်ပါးလည်း မေပျို မောင်ပျို ခေါ်ကြပါယင့်၊ ရပ်ရွာထိုထို၊ မိဖဖိုးအို၊ ထို ထိုကျောင်းကန် ဘုရားမှာ၊ တရားကျင့်လို့သာ၊ တိုင်းကားပြည်ရွာ၊ ပြည်ရွာမင်း၏ ဘုန်းတော်-ဘုန်းတော်၊ မိန်းမ ယောက်ျား တပျော်ပျော်၊ မကြားမမြင်ဘူးယောင်၊ မကြာမမြင်ဘူးယောင်၊ ထူးလည်းထူးရေ ထူးရေနိုင်ငံတော်..။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]

{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>o5padfi0ycupus56mz34ikrrjqktjse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မင်းရန်အောင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2023</id>
    <revision>
      <id>21020</id>
      <parentid>14355</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117830351}}</comment>
      <origin>21020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2522" sha1="stzohduj82zhlt2nebi1si4sgjlkpi5" xml:space="preserve">{{Arakan Kings
| နာမည်=မင်းရန်အောင်
|ဓာတ်ပုံ=
|မွီးသက္ကရာဇ်=
|နာမည်ရင်း=မင်းရန်အောင်
| မိဖုရား=စောရှင်စော 
|နာမည်ကွဲ=မင်းရန်အောင်(နော်ရိသျှာ)
|ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းတက်=856
| ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းကျ=856
| ခရစ်နှစ် နန်းတက် =1494 
|ခရစ်နှစ် နန်းကျ=1494 
| အိမ်နိမ့်=
|နန်းစံ= 6လ
|အသက်=
|ဖခမည်းတော်၊မယ်တော်=[[မင်းဒေါလျှာ]]
|ကိုးကွယ်ရေဘာသာ=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ဆက်ခံခရေဘုရင်=[[ဘစောညို]]
|ဆက်ခံရဖို့ဘုရင်=[[စလင်္ကာသူ]]
|မင်းဆက်=[[ပထမမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
}}
မင်းရန်အောင်(နော်ရိသျှာ)(ရခိုင်သက္ကရာဇ် ၈၅၆-၈၅၆)(ခရစ်နှစ် ၁၄၉၄-၁၄၉၄)ရေ [[ရခိုင်ဘုရင်တိ]] ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း အုပ်စိုးစိုင်ကာလက  [[ရခိုင်]]ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်ပါရေ။ 

ဘစောညိုမင်းလွန်ကေ  မင်းဒေါလျှာ၏သားတော် မင်းရန်အောင်ရေ သက္ကရာဇ် ၈၅၆ ခုတွင် ထီးနန်းကို ဆက်ခံခ
ရေ။ အသက်(၉)နှစ်သာ ဟိသိမ့်၍ တိုင်းရီးပြည်ရာကို နားလည်မှုမဟိချေ။ အုပ်ချုပ်မှုတွင် နိုင်နင်းခြင်း မဟိပါ။ နန်းစံ
(၆)လတွင် ဦးရီးတော် စလင်္ဂသူပုန်ကန်၍ သက္ကရာဇ် ၈၅၆ တွင် နတ်ရွာစံရေ။&lt;ref&gt;ထွန်းရွှေခိုင်၊မြောက်ဦးမြို့နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း(p-19)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==

{{ရခိုင်မင်းဆက်}}

[[Category:ရခိုင်ဘုရင်တိ]]</text>
      <sha1>stzohduj82zhlt2nebi1si4sgjlkpi5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘဒူမင်းညို</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2073</id>
    <revision>
      <id>21021</id>
      <parentid>16663</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117830231}}</comment>
      <origin>21021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25718" sha1="dg3ynsfj6ivf0u5ze2rzb4blgwcwpp9" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ဘဒူမင်းညို
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = 
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =မြောက်ဦး
|အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ= [[ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
သက္ကရာဇ် (၈၂၀) ပြည့်နှစ်တွင် [[မြောက်ဦးမြို့]]ရွှီနန်းကို သိမ်းမြန်းစိုးစံတော်မူရေ ရခိုင်ဘုရင် [[ဘစောဖြူ]]မင်း လက်ထက်တွင် စာဆိုသျှင် ဘဒူမင်းညိုရေ [[ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း]]ခေါ် မှောက်တော်ဧချင်းကို ဖွဲ့နွဲ့ရီးစပ်ခလီရေ။ ဒေဧချင်းမှာ တွိ ဟိရသမျှရေ ဧချင်းတိတွင် ရှိအကျဆုံးအဟောင်းဆုံးအဖြစ် ဗမာစာပီ ပညာသျှင်တိက တညီတညွှတ်တည်း ဆိုကတ်လီရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် စာဆိုသျှင်အား ဧချင်းအဖွဲ့ မျိုးစေ့ချသူဟု ဆိုနိုင်လီရေ။ ခေတ်ပြိုင် မြန်မာပြည်ဘက်တွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်ရေ “သခင်ထွေး ဧချင်း” ကိုရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းရီးစပ်ပြီး နှစ် (၂၀)ခန်. ကြာပြီးနောက်မှ “ရှင်သူရဲ” က ရီးစပ်ခလီရေ။ ယင့် ဧချင်းနှစ်စောင်ဧ့ အဖွဲ့ အနွဲ့ တိကိုကြည့်ပနာ ရခိုင်မင်းသဧချင်းနန့် သခင်ထွေး ဧချင်းရို့ ရေ ခေတ်ပြိုင်အနီအထားမျိုး ဖြစ်ရေ။

ဒေဧချင်းနန့် သတ်သက်ပြီးကေ “မှောက်တော် ဧချင်း၊ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်း၊ ဘဒူမင်းညိုဧချင်း၊ စောရွှေကြာဧချင်း” ဆိုပနာ အမျိုးမျိုးခေါ်ဆိုကတ်လီရေ။ ဗမာစာပီလောကတွင် သမိုင်းတွင်ရစ်ရေ ရခိုင်မင်းသမီးဧချင်းပေါ် ပေါက်လာပုံမှာ ဒေပိုင်ဖြစ်ရေ။

သက္ကရာဇ် (၇၉၂) ခုတွင် မြောက် ဦးမြို့ ထီးနန်းကို မင်းစောမွန်နန့် မိဖုရား စောစစ်ရို့ စိုးစံတော်မူလီရေ။ ၃- နှစ်အကြာ သက္ကရာဇ် (၇၉၅) ခုနှစ်မှာ မင်းစောမွန် နတ်ရွာစံခရာ ညီတော်နရနုမင်းခရီ နန်းတက်ရေ။ ထိုမင်း တွင် သားတော်နှစ်ပါး ထွန်းကားခရာ ဘစောဖြူမင်းနန့် ဘစောညိုရို့ဖြစ်ကတ်ရေ။ နောင်တော်ကြီး ဘစောဖြူရေ သက္ကရာဇ် (၈၂၁) ခုတွင် ထီးနန်းကိုဆက်ခံရေ။ မိဖုရားမှာ မျောက်သားတော် စောနန္ဒီဖြစ်ရေ။ အိမ်နိမ့်စံဘဝတွင် မိဖု ရား စောနန္ဒီ (စောနန္ဒာ) နန့် မြောက်ဦးမြို့ ဧ့ အနောက်ဘက် မှောက်တော် တံခါးအနီး ရွှေကြာသိမ်ဘုရား မြေ နီရာတွင် ဦးစွာနီခကတ်လီရေ။ ဂုတိုင် တွိ့ နိုင်သိမ်းရေ အလျားပေ (၁၅၀) အနံပေ (၁၅၀) ခန့် ဟိရေ ကုန်း မြေဖြစ်ရေ။ အိမ်နိမ့်စံဘဝတွင် ထိုမြေကွက်ပေါ်တွင် နီထိုင်စဉ်ကာလ သမီးတော်တစ်ပါး ထွန်းကားခရာ ချစ်စဖွယ် အရွယ်လူမမယ်ခန့်ကပင် ကွယ်လွန်ခရေ။ ထိုသမီးတော်အမည်မှာ စောဥမ္မာဖြစ်ရေ။ သမီးတော်ကို ချစ်လွန်းအတွက်နန့်  ပူဆွေးသောက ပြေစီရန်အတွက် ဒိုင်းကျီအရပ်တွင် အလှူကြီးပီးခလီရေ။

ဘုရင်ဖြစ်လာပြီးနောက် သက္ကရာဇ် (၈၃၂) ခုနှစ်တွင် သမီးတာ်တစ်ပါး ဖွားမြင်ပြန်ရာ ယခင်တစ်ကြိမ် သမီးတော်ဆုံးစဉ်က မပြုစုလက်ရရေကို အကြောင်းပြု၍ သမီးတော်အား အထိန်းတော်တိဖြင့် ကယုကယင် ရွှေပုခက်ဆင်ကာ သာယာငြိမ့်ညောင်းရေ သီးချင်းတိ ဖွဲ့ဆိုရန်ကြံရွယ်ခပေရေ။ မှောက်တော်တံခါး စံအိမ်တော်၌ ဖွားမြင်ရေကြောင့် အဆိုပါသမီးတော်အား ချစ်လွန်းလှ၍ လောကမင်္ဂလာ (၁၂) ရပ်တွင် နာမသညာဏမင်္ဂလာကို ပြုခြင်း စရေရို့ကို တပြိုင်နက် ပြုလုပ်မည်ဖြစ်သဖြင့် ဘိသိက်တော်မင်္ဂလာ ပုဏ္ဏားအပေါင်းတို့အား ခေါ်စေလျက် အမည်သမုတ်စေလီရေ။ ဗေဒင်ကိန်းခန်း ဇာတာစန်းလဂ်စုံလင်စွာ ဖွဲ့ စည်းလျက် ရခိုင်တို့ ဧ့ရိုးရာ ညွှန် ပေါ်နာမ် ပေါ်အမည်ဖြစ်သာ “စောရွှေကြာ” ဟူသော အည်ကို မှည့်ခေါ်တော်မူရေ။

၎င်းနောက် ပခက်တင်မင်္ဂလာကျူးရင့်တော်မူရန် ရခိုင်ဘာသာအားဖြင့် ယိုင်းချင်း၊ ယိုးချင်း (ချင်း)ကို စီကုံး ဆက်သွင်းရန် ပြည်တွင်း၌ ဟိသမျှသော ကဝိကျော် စာပေကဗျာသျှင်တို့အား မိန် ကြားတော်မူရေ။ ယင်းပိုင် ပုခက် တော်မင်္ဂလာ၊ ဇယဉ်တော်ကျူးမင်္ဂလာအခါ သီဆိုရာတွင် ငါဧ့ ဘိုးလောင်းတော် ဘေးလောင်းတော်ရို့ဧ့ ကျေးဇူး ဂုဏ်၊ မြို့ တည်နန်းတည် သမိုင်းအဆက်ဆက်ကို စုံလင်စွာ ဖော်ပြရမည်ဟု မိန့် ကြားတော်မူရေ။

ထိုသောခါ ဖရုံကာအရှေ့ကျွန်းယခု ဘဒူကျွန်းဇာတိ ဆင်းရဲသားစာဆို မောင်မင်းညိုရေ ဆန်း၊ ဂိုဏ်း၊ အလင်္ကာရို့နန့် တန်ဆာဆင်ရေပုခက်တင် မင်္ဂလာ၊ ဇယဉ်တော်ကျူး ချမ်းကို စပ်ဆိုတင်သွင်းခလီရေ ။ ဒေ နီရာတွင် သတိပြုရန်အချက်မှာ နှောင်းပိုင်းတွိ့ဟိရရေ ပေမူတိနန့် စာရီး သူထံတွင် ယခုဟိနီရေ ရမ်းဗြဲ ကျွန်းပေမူတွင် “အမတ်ပဒူမင်းညိုဝ်စတ်ရေ” ဟု ပါဟိရာ နောင်တွင် အမတ်အဖြစ် ချီးမြှောက်စားခံရခြင်း ဖြစ်ဟန်တူ ပေရေ။ ၎င်းအပြင် ၎င်းပေမူတွင်ပင် “ပုခက်လွှဲကိုင်အမတ်” ဟုဆိုလီရေကြောင့် သမီးတော်အား ပုခက် လွှဲဖယဉ် ကျူးရင့်သည့် အမတ်ပင်ဖြစ်မည်။

ဧချင်းတွင် ဘေးလောင်းတော်၊ ဘိုးလောင်းတော်မျိုး နွယ်စဉ်ဆက်ကို ဖော်ကျူးရီးစပ်ထား၍ ရဟန်ပညာဟိ၊ လူပညာဟိတိက တညီတညွတ်တည်း ကောင်းချီးဩဘာ ပီးကတ်ရေ။ ဧချမ်းဧ့အဆုံးအပိုဒ်တွင် မှောက်တော် ဟူသော ဝေါဟာရကို အမြဲသုံးထားရေ။ “မှောက်တော်’ ဟူသော စကားလုံးမှာ ရခိုင်ရို့တွင် “မင်းသမီး” ဟု အဓိပ္ပါယ် ဟိပါရေ။ မြောက်ဦးနန်းမြို့ ရိုးဧ့ အနောက်ဘက်တံခါးကိုဦးစွာ ပထမတည်ထောင်ခရေ မင်းစော မွန်းဧ့ သမီးတပါးအမည်ဖြင့် တည်ထောင်ခရာ မှောက်တော်တံခါးဝဟု ယခုတိုင်ခေါ်ဆိုကတ်ရေ။ မင်းစောမွန်ဧ့ မြစ်တော်ဖြစ်ရေ ဘစောဖြူဧ့ သမီးစောရွှေကြာရေ မှောက်တော်တံခါးစံအိမ်တွင် ဖွားမြင်ရေကြောင့် မှောက်တော်မင်းသမီးဟု တွင်ရေ။

ဒေဖချင်းကို သမီးတော်စောရွှေကြာအား မြပုခက်တော်တွင် တင်ကာ တစ်ဖက်မှ အပျိုတော် ခြေက်ကျိပ်စီ ကသံညှင်း၊ သံမြတို့ဖြင့် ယုယစွာ ဆွဲငင်သီဆိုရရေ။ မင်္ဂလာပြုရေ နိ့၌ပင် မှောက်တော်တံခါးအနီးဟိ သမီးတော် ဖွားမြင်ခရာ စံနန်းတော်ကို ပြိုပျက်ပြီး သိမ်တော်တစ်ဆောင်သမုတ်ကာ ကျောက်ဆင်းတုတော်တစ်ဆူ တည်ထားကိုးကွယ်ခပေရေ။ ၎င်းဘုရားမှာ မင်းသမီးဧ့ အမည်ကို အစွဲပြု၍ စောရွှေကြာဘုရားဟုတွင်ရေ။
စာဆိုရေ ဇချင်းကိုလွယ်ကူရှင်းလင်းစွာပွဲ့ဆိုနိုင်စွမ်းဟိရေ။ ဧချင်းအဖွဲ့ခံမင်းသမီး အပေါ်တွင်လည်း ကောင်း၊ ကြားရသူအပေါ်တွင်းလည်းကောင်း ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် တက်ကြွစေလိုဟန်ဟိရေ။ ရှေးဘေးလောင်း တော် ဘိုးလောင်းတော်ရို့အား သကျသာကီဝင်ဖြစ်ကြောင်း၊ “ဘေးစောသကျ၊ အနလျှင်၊ ကပိလဟု၊ ပြည်မှခွာ ရှောင်၊ အပိုဒ် (၆)” ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ ဝေသာလီခေတ် အကြောင်းကို အပိုဒ် (၁၀) တွင် “ညွှန်ပြလဘိ၊ ဝေသာလီ ဝယ်၊ ဇာတိဆဒ္ဒန်၊ မျိုးမှန်ဖြူလဲ့” ဆိုပနာလည်းကောင်း ရာဇဝင်ကြောင်းကို အကျယ်တဝင်” ဆိုထားပေရေ။

စာဆိုရေ ရှေးမင်းစဉ်ဆက် ထီးမွေးနန်းလျာ သမီးတော် သားတော်တို့အား ပုခက်ဇယာဉ်ကို မည်သို့ ဆင်ယင်ကျင်းပပုံ၊ အထိန်းတော်တိဖြင့်ဇယာဉ် ကျူးရင့်ပုံကို အပုဒ် (၄) တွင် “သိန်းထိဘိုးခက်၊ ညံ့စက်ပင်ချည်၊ လျားနံရှည်နန့်၊ နောက်ပြည်မင်းတို ၊ ခွန်ဆက်ပို သား၊ နှစ်လိုချင်စွာ၊ ခါသာသလင်း၊ အောက်နှိးခင်းလျက်၊ ကိုးပါးရတ နာ၊ စီမြွှာခြယ်ရှက်၊ ရွှေပုခက်တွင်၊ ရွှေရွက်လူလူ၊ ရွှေခြူသွင်သွင်” စရေဖြင့် ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ် ဖွဲ့ နွဲ့ ရီးစပ်ထား ရေ။

စာဆိုဧ့ခေတ်ကာလကို ခန်းမှန်းနိုင်ရန်လည်း ဧချင်းတွင် ရှာဖွေတွိ့ ဟိနိုင်ပေရေ။ ဧချင်းဧ့နောက်ဆုံးအ ပုဒ် (၃၄) တွင် “ဒလျက်ရင့်ရူ၊ ဘစောဖြူဧ့၊ လွန်မူတေဇာ၊ ဘုန်းပညာ” ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ “ရဲစွန်းလွန်းလှ၊ ကျွန်းဒီ ပဝယ်၊ မရနှစ်ဆူ၊ ဘစောဖြူရေ၊ လွန်မူသတင်း ထူးတည့်လေ” ဆိုပနာလည်းကောင်း တွိ့ ရရေ။ ၎င်းအပြင် အပိုဒ် (၃၃) တွင် “ရင်ခွင်ပိုက်နှော၊ ဘစောမင်းဖြူ၊ သားရေမူလည်း၊ သူတော်ဇာတိ၊ မဟိလီအောင်၊ ဆင်ပြောင်တနှံး၊ တက်ပြုံးအားအန်၊ စွမ်းသန်ရဲရက်၊ မောင်းလက်ကျန်းတော၊ ကြိမ်းကြိမ်းမောလည်း၊ ကြောလည်းကမန်၊ ကျင်လီဟန် လည်း၊ ပစ်မှန်လီရာ၊ တစ်ထွာသံတု၊ နှစ်ခုဗိုလ်ဝက်၊ ဝက်ထွက်သမျှ၊ ခန့် တိုင်းကျဧ့၊ ရှင့်ဘပျော်ပါး၊ ကစားခလို” ဟူ ၍လည်းကောင်း မင်းသမီးဧ့ မခမည်းတော်လေးအတတ် ကျွမ်းကျင်မူကို ဖော်ပြထားပေရေ။ 

ဒေအချက်တိရေ သက္ကရာဇ် (၈၂၁) ခုနှစ်တွင် ထီးနန်းစိုက်ခရေ ဘစောဖြူလက်ထက်တွင် အဆိုပါ မင်းမသိးတော်အား ဧချင်းအဖွဲ့ ခံ မင်းသမီးအဖြစ် ဖွဲ့ ဆိုခကြောင်း သိသာထင်းရှားစေပါရေ။ ၎င်းအပြင်ဒချင်းဖွဲ့ရေမြောက်ဦးခေတ်ဦးပိုင်ဧ့ နိုင်ငံရီးအခြေအနီကိုပါ လိ့လာအကဲခတ်နိုင်ပေရေ။ မြောက်ဦးခေတ် မင်းအချို့ရေ ၎င်းတို့ဧ့ပိုင်နက်ဖြစ်ရေဘင်္ဂလားနယ်ဟိ ကုလားတိအား စည်းရုံးနိုင်စေ ရီးအတွက် ကုလားနာမည်တိကို ပူးတွဲ၍ ခံယူခကတ်ပေရေ။ 

“ ဘစောဖြူဧ့ တခြားဘွဲ့ မှာ ကာလိမာသျှား ဖြစ်ရေ။ ဘစောဖြူရေ ဧချင်းအပိုဒ်(၃၃) တွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ဘစောဖြူရေ လေးကမန်*အရာ၌ တစ်ဖက်ကမ်းမြောက် တတ်ကျွမ်းပေရေ။ သိုဖြစ်ရာ အိန္ဒိယတိုင်းသားရို့က (ကာလိမာသျှား) ဟုခေါ်တွင် ကတ် ရေ။ လေးကို ၎င်း တို့ ဘာသာဖြင့်ကာလိမ် (ဝါ) ကမန်ဟုခေါ်ကတ်ရေ။ အသျှင်ကို “သျှား” ဟုခေါ် ဆိုလီ ရာအဓိပ္ပာယ်မှာ လေးအတတ်ဧ့ အသျှင်သခင်ဟု ဆိုရေ။ အပိုဒ် (၄) တွင် “နောက်ပြည်မင်းတို့၊ ခွန် ဆက်ပို့သား” ဟု ဖော်ပြထားရာ ထိုအချိန်ဧ့နိုင်ငံရီး အခြေအနီကို ကောင်းစွာ သဘောပေါက်နိုင် ပေ ရေ။

ဒေဧချင်းဧ့ ခေတ်ကာလကို ပို၍ သိသာထင်ရှားရေ သာဓကတိ ဟိပေသိမ်းရေ။ ရခိုင်မင်းသမီးဒချင်းရေ အလွန်ရိုးသားလွယ်ကူစွာ ဖွဲ့နွဲ့ထားရေ ကဗျာ ဖြစ်စေကာမူ ရှေးကျရေ အရိပ်အငွေ့တိကို တွိ့ရ ရေ။ အင်းဝခေတ်ခေါ် ပျို့ကဗျာတိတွင် ကြိယာကို “လ” ဖြင့်ယှဉ်၍သုံးရေ ထူးခြားသည့် အသုံးအနှုန်းတစ်ခုဟိ ပေရေ။ သျှင်မဟာသီလဝံသ၊စာတွင် “ဂါထာဤသို့ “လ” ရွတ်တည်းဆိုပနာလည်းကောင်း၊ သျှင်ဥတ္တမကျော်ဧ့ ရွှေ စက်တော် သွားတော်လားတွင်” “မိုးမှာရွှေကြည့် “လ”ခုတည်း၊ တောကြက်တောင်ပန်း “လ” ပြုံးတည်း” ဟုစပ်ဆို ထားပေရေ။ ၎င်းပြင် ပြာဋိဟာခန်း၊ ပျို့ - ၇၉ တွင် “ ငှက်ကြက်ရှဉ့်ပေါင်း၊ ချောင်းသို့ “လ” စီး၊ အလှူကြီးကို” ဒေပိုင် “လ” ကြိယာကိုနန့်တွဲ၍ သုံးနှုန်းစပ်ဆိုခြင်းကို ရခိုင်မင်းသမီး ဧချင်းတွင်လည်း တွိ့ရရေ။

* ကမန်လေးရေတော် ဟာစန်း၊ ပျို-၇၉ တွင် ငှက်ကြက်ရှည့်ပေါင်း၊ ချောင်းသို့ “လ” စီး၊ အလှူကြီးကို ဆိုပနာ စပ် ဆိုကတ်ရေ။ “လ” ကို ကြိယာနန့်တွဲ၍ သုံးနှုန်းစပ်ဆိုခြင်းကို ရခိုင်မင်းသမီး ချောင်းတွင်လည်း တွိ့ရရေ။

အပိုဒ် (၉) တွင် “ထိုအခါခိုးခိုက်၊ သျှင်တော်ကြိုက်၍၊ ရိုက်ရိုက် “လ” ဖိမ့်၊ အူသိမ့်ထက်ဝှန့်။” 

အပိုဒ် (၁၀) တွင် “နှောင်းကားခါချိန်၊ ကျိန်တတ်နတ်မွန်၊ ညွှန်ပြ “လ” ဘိ၊ ဝေသာလိဝယ်း။ ”

အပိုဒ် (၁၁) တွင် “ဘကိုတောင်းသော်၊ အလောင်းပြန်လာ၊ လင့်ရှာ “လ” ဟူ ချစ်နှစ်ယူရေ။”

ထို့အပြင် ရှေးကျရေ ကျောက်စာအရီးအသားတွင် တရုပ်ကို တရုတ် ဟု ရီးလိ့ဟိကတ်ရေ။ ရခိုင်မင်းသမီး ဇချမ်း အပိုဒ် (၁၁) တွင် ပင်လယ်ဝဲဝုတ်၊ မြစ်သမုဒ်ဖြင့် “တရုတ်” ဦးတည်၊ ပြည်သို့ကြွခါ ဆိုပနာ “ရုတ်” အရီးအ သားကို တွိ့ရရေ။ ဒေအရီးအသား အသုံးအနှုန်းရို့ကား ရှေးကျရေ အရီးအသားတိ ဖြစ်ကတ်ပေရေ။
ရခိုင်မင်းသမီး ဧချင်းတွင် ဖွဲ့နွဲ့ရီးစပ်ထားရေ အကြောင်းအရာအဖြစ်အပျက်၊ ဝေါဟာရ၊ အမည်နာမ စရေရို့ မှာ ရခိုင်ရာဇဝင်တိနန့် ဆက်စပ်နီ၍ လိ့လာလိုက်စားသူတိအဖို့ သမိုင်းနောက်ခံတိကိုပါ တစ်ပါတည်း သိ ထားသင့်ပေရေ။

ဒေဒချင်းနန့် ပတ်သက်၍ ရခိုင်ဒေသတွင် ပေမူဟောင်းတိ အချို့တွိ့ဟိရပေရေ။ ရခိုင် ဝေါဟာရတိ တော်တော်ပါ ဝင်နီကြောင်း တွိ့ရရေ။ မူကွဲတိ ပါဟိရေ။ အပိုဒ်တိလည်း မူတူညီကတ်ပေ၊ နောင်တွင် အလျဉ်းသင့်သလို သီး သန့်ရီးသားပါမည်။ ဦးပေမောင်တင် ပြုစုရေ မြန်မာစာပေ သမိုင်းတွင် (၂) ပိုဒ်၊ နိုင်ငံတော် အစိုးရထုတ် မြန်မာစာပေညွန့်ပေါင်းကျမ်းတွင် (၁ဝ) ပိုဒ်၊အညွှန်းမျှ ဖော်ပြကတ်၍ ပါမောက္ခ ဦးကျော်ရင်၊ ဟံသာဝတီက မူရို့တွင် (၃၃) ပိုဒ် ဖော်ကတ်ပေရေ။ လမ်းစဉ်ပါတီ ထုတ် ရခိုင်စာအုပ်တွင် (၃၄) ပိုဒ်သာ ပြဆိုပေရေ။ ဦးအောင်သာဦး ပြုစုရေ ဘစောဖြူမင်းသမီးတော် ဧချမ်းတွင် (၃၅) ပိုဒ် ဟိရေ။ နောက်ဆုံးတွိ့ဟိရရေ အချို့ပေမူတိတွင် (၃၆) ပိုဒ် ဟိ ရေကို တွိ့ရပေရေ။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]

{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>dg3ynsfj6ivf0u5ze2rzb4blgwcwpp9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဘဒ္ဒန္တကုမာရ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2074</id>
    <revision>
      <id>21022</id>
      <parentid>8142</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117830236}}</comment>
      <origin>21022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34208" sha1="h4icb8hxt6ql5qfolufbc3kvqrw4kp4" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =ဘဒ္ဒန္တကုမာရ (သာသနာ့ဝန်ဆောင် (ပန်းကုံး)ဆရာတော်
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = ပန်းကုံး ဆရာတော်
| မွီးသက္ကရာဇ် =  ၁၂၈၀ ပြည့်နှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၁)ရက် တနင်္လာနီ
| Bio= ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊[[မာန်အောင်မြို့နယ်]]၊ သစ်ဝရွာ
| မိဘနာမည် =ဦးမောင်ကျန် +ဒေါ်ငယ်မ
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = [[ရခိုင်]]
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း = သာသနဓဇ သီရိပဝရ ဓမ္မာစရိယ
| အလုပ်အကိုင် =စာရီးဆရာ
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =စာရီးဆရာ
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ သာသနာတော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားရေး၊ ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကျင့်သုံးနီထိုင်နည်း၊ ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကြီးပွားချမ်းသာရေး
| ရယှိခရေဆုတိ=အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
ဆရာတော်ဘုရားစွာ သက်တော်ရွယ်တော်ငယ်စဉ်မှ စပနာ တစ်ဘဝဇာတ်သိမ်း ငြိမ်းတော်မမူမီကာလ တိုင်အောင် စာချစာသင် အသျှင်ရို့အတွက် 'ပန်းကုံး' ကျမ်းပေါင်းတိစွာကို ပြုစုတော်မူခရေ။ ထိုက် တန်ရေ အကူအညီကို ပြည့်ပြည့်၀၀ ပီးတော်မူခပနာ ပန်းကုံးကျမ်းတိ အကူအညီဖြင့် အောင်မြင်မှုကို ရယူနိုင်သူတိ မနည်းလီခ။ ယင်းချင့်ကြောင့်ပင် စာချစာသင်လောက၌ ဆရာတော်ဘုရားကို 'ပန်းကုံး ဆရာတော်' ဟု သိကတ်ဧ့။ အချို့ စာချ စာသင်အသျှင်တိ ဆရာတော်ကို မဖူးတွိ့ရကေလည်း ပန်းကုံး ကျမ်းတိနန့်ကား ရင်းနှီးနီကတ်ပါဧ့။ ဆရာတော်ဘုရားဧ့ ပန်းကုံးကျမ်းစာတိရေ တစ်ကြိမ်ထုတ်ေ၀ ပြီးနောက် တိမ်မြုပ်ပျောက်ကွယ်သွားရေ ကျမ်းစာတိမဟုတ်ဖဲ ထာဝရမှီငြမ်း အသုံးပြုရရေ ကျမ်းစာ တိလည်းဖြစ်ပါရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားဧ့ ကျမ်းစာတိရေ ရိုက်မလောက်၊ ရောင်း မလောက်အောင် ဖြစ်ကတ်ရပါရေ။ ဆရာတော်ဘုရားစော် ဆူလွယ်နပ်လွယ် ခေတ်ကိုလိုက်ပနာ ပရိသတ်ဧ့ အကြိုက်ကို လိုက်မရီး၊ ငါးပွက်ရာငါးစာချသည့် ပုံစံမျိုးမဟုတ်၊ ကျမ်းရင်းကို ပဓာနပြုပနာ လိုအပ်ရေ စကား အဓိပ္ပါယ်ကို ခေတ်မီစကားလုံးတိဖြင့် သုံးနှုန်းပနာ ခေတ်မီနည်းစနစ်နန့် သိလွယ်ထင်လွယ် မြင် လွယ်အောင် ရီး သားဖွင့်ဆိုတော် မူဧ့။ ယင့်တွက်ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားဧ့ ကျမ်းစာတိစွာ ခေတ် စနစ်တိ ဇာပိုင်ပင်ပြောင်းကေလည်း အသုံးပြုသူတိနန့် အံဝင်ခွင်ကျ ဖြစ်နီရေ။ တစ်ပွဲတိုး တစ်နပ်စားမျိုး မဟုတ်ကြောင်းကို လက်တွိ့အခြီအနီတိက သက်သေပြလျက် ဟိပါရေ။ ဆရာတော် ဘုရားဧ့ ကျမ်းစာတိရေ တစ်ကျမ်းဆိုကေ, ဆိုရလောက်အောင် ထိုက်ထိုက်တန်တန် ခံ့ခံ့ထည်ထည် ဂန္ထဝင်မြောက် ကျမ်းစာတိရာ ဖြစ်ရေ။

မြတ်ဗုဒ္ဓဧ့ ခက်ခဲနက်နဲရေ တရားတော်တိကို အလွယ်တကူ သိနားလည်အောင် ကျွမ်းကျင်ရေ ပန်းကုံးသမားတစ်ဦးပိုင် တစ်ကန့်စီ တစ်ကန့်စီ စနစ်တကျ လှလှပပ သီကုံးတင်ပြထားရေအတွက်ကြောင့် &quot;ပန်းကုံး&quot;ဆိုရေ အမည်နာမနန့် လိုက်လျာညီထွေ ဟိလှလီရေ။ ယင်းပိုင် သဘောမှန်ကို တိပိဋကဓရ ယောဆရာတော်ဘုရားက ဒေပိုင် ဂုဏ်ပြု ပူဇော်ထားပါဧ့။

&quot;ဆရာတော်ကြီးစော် သက်တော် (၈၃)နှစ်၊ ဝါတော် (၆၂)ဝါရောက်သည်အထိ အပ္ပမာဒသတိ လက်ကိုင် စွဲြပီးကေ ရုပ်ခန္ဓာ အိုမင်းသော်လည်းပဲ စိတ်ကအပ္ပမာဒသတိအစွမ်း ဝိရိယအစွမ်းတွေကြောင့် ခွန် အားကောင်းကောင်း သတ္တိဟိဟိ စွမ်းအားအပြည့်နန့် သာသနာ့အလုပ်ကို အားထုတ်တော်မူနိုင်ခတာ အပ္ပမာဒသတိ အစွမ်းကြောင့် စွမ်းဆောင်နိုင်ခခြင်း ဖြစ်ပါရေ။ အပ္ပမာဒသတိဆိုေစ်ာ ပန်းကုံးကို ကုံးပီး ရေ ပန်းသီကြိုးနန့် တူပါရေ။ ဆရာတော် ဘုရားကြီးဧ့ အသာဓရဏ (သူတစ်ပါးနန့် မဆက်ဆံသော) အမည်တော်က &quot;ပန်းကုံးဆရာတော်&quot;လတ်၊ ကကောင်းလှပရေ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ သာသနာတော်မြတ်ကြီးကို ပဓာန ထိန်းချုပ်ထားရေ ပရိယတ္တိလုပ်ငန်းစဉ်တိကို မေတ္တာ၊ စေတနာ အသိတရားနန့် ပန်းကုံးလေးပမာ လှပစွာ သီကုံးအလှဆင်ပြီး သာသနာ့ဝန်ကို ဆောင်ခလီရေ&quot;။

ဗုဒ္ဓအလိုကျ ဆရာတော်

စာချစာသင်အသျှင်ရို့အတွက် ပန်းကုံးကျမ်းပေါင်းတိစွာကို ရေးသားပြုစုတော်မူသလို ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကို ကြည်ညိုအားထားကတ်ရေ ဒကာ၊ ဒကာမတိ သာသနာပြုလုပ်ငန်းကို အားပီးကူညီဆောင်ရွက်ရာ၌ စနစ်တကျ ဟိစေရန်နန့် မိမိရို့ကိုယ်တိုင် ဗုဒ္ဓအလိုကျ ကျင့်သုံးနီထိုင်နိုင်ရန်အတွက် &quot;ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ&quot; ကျမ်းစာတိကိုလည်း ရေးသားတော်မူခပါရေ။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရားကို &quot;ဗုဒ္ဓအလိုကျ ဆရာတော်&quot; ဟု အသိအမှတ်ပြုကတ်ပြန်ရေ။ ဆရာတော်ဘုရားဧ့ ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကျမ်းစာတိ မည်မျှခရီးရောက် တွင်ကျယ်နီစွာကို အထူးပြောဖွယ်မလို အကြိမ်ကြိမ်ထပ်မံ ထုတ်ဝေနီရခြင်းကို ကြည့်ပနာ သိနိုင်ပါရေ။ ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ဆရာတော်ဟု ခေါ်ဝေါ်စွာထက် ဆရာတော်ကိုယ်တိုင် ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကျင့်သုံးနီ ထိုင်တော်မူပနာ တပည့်တိကိုလည်း ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကျင့်သုံးနီထိုင်ကတ်ရန် ဆုံးမသွန်သင်တော် မူသောကြောင့် &quot;ဗုဒ္ဓအလိုကျ ဆရာတော်&quot;ဟု အမည်နာမ တင်ခြင်းက ပိုပနာလေးနက်ခိုင်ခဲ့ရေဟု ဆိုချင် ပါရေ။

ဆရာတော်ဘုရားရေ မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီးဧ့ လက်ရင်းတပည့်ပီပီ ဝိနည်းသိက္ခာပုဒ်နန့် စပ်လာကေ တင်းကြပ်ဧ့။ ပြတ်သားဧ့။ တိတိကျကျ ဆောင်ရွက်တော်မူဧ့။ လျော့ရဲရဲပြူှုကို လက်ခံတော်မမူ၊ အသေးအဖွဲအပြစ်ကလေးတိကအစ လေးလေးစားစား လိုက်နာကျင့်သုံးရှောင်ကြဉ်တော်မူပနာ တပည့်တိ ကိုလည်း လိုက်နာရန် ညွှန်ပြတော်မူဧ့။ သာသနာတာ်၌ သျှင်ရဟန်းရို့ဧ့ လျော့ရဲအားနည်းလာရေ ကိုယ်ကျင့်တရား (ပဋိပတ်)နန့် စာပီသင်ကြားမှု (ပရိယတ်)ရို့ကို အားမလို အားမရ ဖြစ်တော်မူဧ့။ သာသနာရေးနန့် ဆက်စပ်ရေ ကိစ္စရို့ကို လွယ်လွယ်ပေါ့ပေါ့ လုပ်တော်မူလေ့မဟိ။ လာဘ်လာဘဦးစီးပနာ အရာရာကို မပြုပြင်ဝံ့၊ မပြောဆိုဝံ့ ဖြစ်နီကတ်သည့် အစဉ်အလာတစ်ရပ်ကို ဘုရားသျှင်ဧ့ မျက်နှာတော်ကို သာကြည့်ပနာ အမှန်နန့်အမှားကို ခွဲခြားပြတော်မူဧ့။ အဟိကို အဟိအတိုင်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြတ်ပြတ်သား သား ဟောပြတော်မူဧ့။ ဆရာတော်ဘုရားထံ ရောက်ဟိလာကတ်ရေ့ ရဟန်းသျှင်လူရို့အား လှူရေး၊ တန်းရေး တရားထက် သာသနာပြုတရားနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းဖို့သာ အဓိကထားပနာ ညွှန်ပြတော်မူဧ့။ အလှူ ဒါန ပြုလုပ်ရာ၌ စနစ်တကျလှူဒါန်းတတ်ရန် ညွှန်ပြတော်မူဧ့။ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ရို့ကို ပြုလုပ်ရာ၌ ဟန်ပြမဟုတ်စေဘဲ တကယ့်အနှစ်သာရဟိဟိ ပြုတတ်အောင် လမ်းညွှန်တော်မူဧ့။ အကာနန့် အနှစ်ကို ခွဲခြားပြပနာ ဒါနပြုရာ၌ ကုန်သလောက်အကျိုးဟိရန် နည်းပီးတော်မူဧ့။ မိမိကောင်းကျိုးအတွက် ဖြစ်သလို သာသနာပြုကုသိုလ်ဖြစ်ရန်လည်း ဟောပြတော်မူဧ့။

==သာသနာ့ဝန်ဆောင်ဆရာတော်==

ဆရာတော်ဘုရားရေ ပရိယတ္တိသာသနာ စည်ပင်ပြန့်ပွားထွန်းကားခြင်းကို လွန်စွာလိုလားတော်မူရေ။ ပရိယတ္တိသာသနာ အခြေခံကောင်းပါမှ ပဋိပတ္တိအကျင့် မှန်ကန်မည်ကိုလည်း စွဲမြဲစွာ ယုံကြည်တော်မူ ရေ။ သာသနာတော် အရှည်ခံပနာ တည်တံ့ရေးမှာ ပရိယတ္တိသာဖြစ်ကြောင်းကို အလေးအနက် ခံယူတော် မူရေ။
မူလကံ ပရိယတ္တိဝ၊ သာသနဿ မဟေသိနော။
ပရိယတ္တိပ္ပမာဏာ ဟိ၊ စိရံ သဒ္ဓမ္မသဏ္ဍိတိ။ ဟူသော မိန့်မှာချက်ကို အပြည့်အ၀ လက်ခံတော်မူသည်။ သို့သော် သင်ယူရုံ (ပရိယတ်) သက်သက်ကိုကား အားပေးတော်မမူ။ ပရိယတ်(စာပေ) သင်ယူခြင်းသည် ပဋိပတ် (ကျင့်သုံး)ရန်အတွက် ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အလေးအနက် ထားတော်မူပနာ အသင်နန့် အကျင့်ကို တွဲဖက်ပေးတော်မူသည်။ သို့ဖြစ်သောကြောင့် ပဋိပတ် မကင်းသော ပရိယတ်ဖြစ်စေရန် &quot;သာသ နာ့ဝန်ဆောင်ကျောင်းတိုက်&quot;ကို ဦးစီးတည်ထောင်တော် မူခပါသည်။ ထိုအခါမှစပနာ ဆရာတော်ကိုလည်း &quot;သာသနာ့ဝန်ဆောညင်ဆရာတော်&quot; (သို့မဟုတ်) &quot;ဝန်ဆောင်ဆရာတော်&quot;ဟု ခေါ်လာကြပါတော့သည်။ ဆရာတော်ဘုရားသည် ငယ်စဉ်မှစပနာ မူလကျေးဇူးသျှင် မြောင်းမြဆရာတော်ဘုရားကြီးထံ ပရိယတ်ကို လုံလုံလောက်လောက် သင်ကြားတော်မူခသည်။ ထို့ပြင် မြန်မာ့ပရိယတ်နယ်ပယ်၌ အစဉ်လာ ကြီးမားသော ဆရာတော်ဘုရားကြီးတိထံ နည်းခံသင်ယူခပြန်သည်။ ထို့နောက် သင်ယူတတ်မြောက်ထားသော ပရိယတ် ပညာကို ထပ်ဆင့်ပို့ချခသည်။ မြောင်းမြ ပဇ္ဇောတာရုံ ပါဠိတက္ကသိုလ်၊ တိုက်သစ်ပဇ္ဇောတာရုံ၊ ရန်ကုန် မဟာဗောဓိကျောင်းတိုက်နန့် မှော်ဘီ သာသနာ့ဝန်ဆောင်ကျောင်းတိုက်ရို့၌ နှစ်ပေါင်း (၅၀)ကျော် စာပီ ပို့ချ အုပ်ချုပ်ပနာ သာသနာပြုတော် မူခသည်။ ကျမ်းစာတိ ရေးသားပနာ အားပီးကူညီခသည်။ ထို့ကြောင့် ဆရာတော်ဘုရား ပျံလွန်တော်မူကေ ပျံလွန်တော်မူခြင်း ကြွရောက်လာသော တိပိဋကဓရဆရာတော် ဘဒ္ဒန ္တသုမင်္ဂလာလင်္ကာရက ဆရာတော်ဘုရားဧ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်း သာသနာ့တာဝန်ထမ်းဆောင်ပုံရို့ ကို လေးလေးနက်နက် မှတ်တမ်းတင်ခပါဧ့။
&quot;သာသနာ့ဝန်ဆောင် ဆရာတော်ဘုရားကြီး (အသျှင်ကုမာရ)သည် သာသနာ့ဝန်ကို အပြည့်အ၀ မှန်ကန်စွာ တိတိကျကျ အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်တော်မူသွားသဖြင့် တကယ့်သာသနာ့ဝန်ဆောင် ဆရာတော် ဘုရားကြီးပါပဲ၊ 'အစားထိုးမရ'ဟူသော အသုံးအနှုန်းဂုဏ်ပုဒ်နန့် အမှန်တကယ်ပင် အတိအကျ အပြည့်အဝထိုက်တန်သော ဆရာတော် ဘုရားကြီး ဖြစ်ပါတယ်&quot;။

==ရှေးဟောင်းစာပီ (ထိန်းသိမ်းရေး)နန့် ဆရာတော့်ဆန္ဒ==

ရှေးဟောင်း ဗုဒ္ဓစာပီ ထိန်းသိမ်းရေးကိစ္စကိုလည်း ဆရာတော်ရေ အားစိုက်တော်မူဧ့။ ရှေးဟောင်း စာပီ (အထူးသဖြင့် နိဿယ)တိ မပျောက်ပျက်စေလို။ နောင်လာနောက်သားတိ မှီငြမ်းစရာ မဟိကေ အခက်တွိ့မည်ကို စိုးရိမ်တော်မူဧ့။ သာသနာ အားနည်းကွယ်ပျောက်မည့်အရေးကိုပင် တွေးတောကြံ ဆတော်မူလျက် အင်တိုက်အားတိုက် ကြိုးစားတော်မူဧ့။ ဆရာတော်ဘုရားဧ့ သြဝါဒတစ်ရပ်တွင် ဒေပိုင် မိန့်တော်မူခဧ့ -
&quot;ရှေးဟောင်းစာပေတွေ ထိန်းသိမ်းရတာက ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ရှေးဟောင်းစာပေတွေ ပျောက်ပျက် ကုန်ရင် နောင်လာနောက်သားတွေ မှီးငြမ်းကိုးကားဖို့ မလွယ်ကူတာ ဖြစ်လိမ့်မယ်။ ခုပဲ တချို့စာအုပ်တွေ ဟာ ရှာမရလောက်အောင် လုပ်ထားခမယ်။ နောင်လူတွေ ဆက်လုပ်နိုင်အောင် မူချပီးခမယ်။ နောက် လူတွေ ဆက်ပြီးသာ ကြိုးစားရစ်ကြပေတော...&quot;

ဆရာတော်ဘုရားစွာ မိမိလုပ်ချင်ရေ့ အလုပ်ကိစ္စတိကို စိတ်တိုင်းကျ လုပ်ဆာင်မပြီးမီ ပုံစံမကျမီမှာပင် မျက်နှာလွှဲတော် မူခရဧ့။ လုပ်ငန်းပမာဏကား ကြီးမားလှဧ့။ စာအုပ်ဟောင်းတိကို မိတ္တူအဆင့်ဆင့် စကင်နာအဆင့်ဆင့်မှ ကွန်ပျူတာစာစီ စာအုပ်အဆင့်ထိ မှန်းထားတော် မူခရေ။ ဆရာတော်ဘုရား ရေ ရှေးဟောင်းစာပီရို့ကို လွန်ခရေ့ နှစ်(၂၀)ခန့်မှစပနာ ရှာဖွေစုဆောင်းတော်မူခဧ့။ ရနိုင်မည့်နီရာ ရို့ကို အပင်ပန်းခံပနာ ကြွတော်မူခဧ့။ သက်တော်ရွယ်တော် ကြီးရင့်မှုကို ပဓာနမထား ကိုယ်နန့် အသက်ကို သာသနာတော်အတွက် အပ်နှင်းထားတော်မူဧ့။ ဆရာတော်ဘုရား လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်ချက်နန့် မိန့်ကြား ခရေ စကားရို့ကား နှောင်းခေတ်လူရို့အတွက် အတူယူကျင့်သုံးဖွယ် ဖြစ်ပီစွ၊ အားဆေးသဖွယ် ဖြစ်ပီ စွ။

==အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘဲ အသက်မရှည်လို==

&quot;သေမှာကြောက်နေလို့တော့ မဖြစ်ဘူး၊ တစ်နေ့သေမှာပဲ။ မသေခင် အလုပ်လုပ်ဖို့ပဲ လိုတယ်၊ သာသ နာတော်အတွက် အလုပ်လုပ်ဖို့ အသက်ရှည်ချင်သေးတယ်။ အလုပ်မလုပ်နိုင်ဘဲနန့်တော့ သူတိပြုစုခံပြီး အသက်မရှည်ချင်ဘူး။&quot;

ဆရာတော်ဘုရားဧ့ ဆန္ဒအတိုင်း ဖြစ်လေရော့သလား။ ဆရာတော်ဘုရားကို တပည့်သံဃာတိနန့် ဒကာ ဒကာမတိ အားရကျေနပ်အောင်ပင် မပြုစုလိုက်ကတ်ရ။ နီမကောင်းရေဟု သိရရေမှ စံလွန်တော်မူ ရေအထိ (၃)ရက်တင်းတင်းလောက်သာ ဟိပါဧ့။ ဆရာတော်ဘုရားဧ့ ခံယူချက်ရို့ကား လေးနက်လှဧ့။ ဆုံးဖြတ်ချက်ရို့ကား ခိုင်မာလှဧ့။ သာသနာပြုလိုရေ့ ဆန္ဒကား ပြင်းပြတော်မူလှဧ့။ ဆရာတော်ရေ သူတိပီးရေ ဂုဏ်ထက် မိမိအလုပ်ကို မြတ်နိုးတော်မူဧ့။ နားနီဆိုစာ မဟိ။ အားနီစာ မဟိ။ ဝီရိယကို မလျှော့ချ စိတ်ဓါတ်ကို မြှင့်တင်ထားဧ့။ မိမိလုပ်ရမည့် အလုပ်ကို ဇွဲသန်သန်ဖြင့် ကြိုးစားတော်မူဧ့။ အနှောင့်အယှက် အခက်အခဲ အဟန့်အတားတိဟိစေကာမူ ဖြစ်မြောက်အောင်ကြိုးစားတော်မူဧ့။

သာသနာ့ဝန်ဆောင်ကျောင်းတိုက် စတင်တည်ထောင်စဉ် အတိစုက &quot;မဖြစ်နိုင်&quot;ဟု ထင်ကတ်ဧ့။ ထင်ရေ့ အတိုင်းလည်း ပြောကတ်ဧ့။ သာမာန်ဆိုကေကား ပြောမည်ဆိုက ပြောစရာပင် ခရီးဝေးဧ့။ လူသူမနီး တော ကြီးမျက်မဲ တောအထပ်ထပ် တောင်အသွယ်သွယ် သို့သော် ဆရာတော်ဘုရားကြီးရေ ဘုရားသျှင်ကို ကြည်ညိုဧ့။ ဆရာသခင်ကို လေးစားဧ့။ မိမိစွမ်းအားသတ္တိကို ယုံကြည်ဧ့။ ဆရာ့ထံမှ စည်းကမ်းနည်းလမ်း တိကို ပြည့်ပြည့်၀၀ ရဟိထားဧ့။ ထိုစည်းကမ်းနည်းလမ်း၊ စွမ်းအားသတ္တိ၊ ယုံကြည်မှုရို့ကို ပေါင်းစပ်ပနာ စွမ်း အားပြည့် ကြိုးစားလိုက်ရေ့အခါ သာသနာ့ဝန်ဆောင်ကျောင်းတိုက်ကြီးကား ထီးထီးမားမား ပေါ်ထွန်းလာ ခပေပြီ။ &quot;မဖြစ်နိုင်&quot;ဟု ဆိုသူရို့ နှုတ်ပိတ်ကတ်ရတော့ဧ့။ အံ့သြကတ်ရတော့ဧ့။ ဆရာတော်ဧ့ စွမ်းရည်သတ္တိကို မှတ်ကျောက်တင်ရေ့ မှတ်တိုင်တစ်ခုအဖြစ် ထယ်ထယ်ဝါဝါ ပေါ်ထွန်းခလေပြီ။

ဒဿမ ရွှေကျင်သာသနာပိုင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ မြောင်းမြဆရာတော်ကြီး အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု မစိုးရိမ် ဆရာတော်ကြီး အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သဒ္ဓမ္မောဒယဆရာတော်ကြီး၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဆရာတော် အသျှင် ဇနကာဘိဝံသ၊ လပွတ္တဆရာတော် အသျှင်ကုသလ၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ပဝရဓမ္မစရိယဘွဲ့တော်နန့် အဂ္ဂမဟာ ပဏ္ဍိတ ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ရို့ကို အလှူခံရဟိခပါရေ။ တိုက်သစ်ပဇ္ဇောတာရုံစာသင်တိုက်နန့် သာသနာ့ ဝန်ဆောင်ကျောင်းတိုက်ရို့ကို တည်ထောင်တော်မူခပါရေ။ ဆရာတော်ဘုရားရေ ပန်းကုံးကျမ်းပေါင်း (၈)ကျမ်းနန့် ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ (၄)ကျမ်း၊ ကဗျာ့အုတ်မြစ်စနစ်သစ်နန့် မြောင်းမြဆရာတော်ထေရုပ္ပတ္တိ အပါအဝင် စုစုပေါင်း (၁၄)ကျမ်းရို့ကို ရေးသားပြုစုတော် မူခရေ။

ဆရာတော်ဘုရားကြီး ပျံလွန်တော်မူသွားသော်လည်း တည်ထောင်ခရေ့ကျောင်းတိုက်တိက သာသနာ့ တာဝန်ကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ပနာ ပြုစုခရေ ကျမ်းစာတိက ရဟန်းသျှင်လူရို့ဧ့ အကျိုးကို သယ် ပိုးဆောင်ရွက်နီဦးမည်သာ ဖြစ်ပါရေ။

ဆရာတော်လောင်းလျာရေ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မာန်အောင်မြို့နယ်၊ သစ်ဝရွာ၊ ခမည်းတော် ဦးမောင်ကျန် + မယ်တော် ဒေါ်ငယ်မရို့မှ ၁၂၈၀ ပြည့်နှစ် တန်ဆောင်မုန်းလဆန်း (၁)ရက် တနင်္လာနီ့တွင် ဖွားမြင်ခပါ ရေ။
၁၂၉၅ - ခုနှစ်တွင် သာမဏေအဖြစ်သို့ ရောက်ခပါရေ။
၁၀၃၁ - ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နိ့တွင် တောင်နီဆရာတော်ဘုရားကြီးကို ဥပဇ္ဈေပြုပနာ မယ်တော်ဒေါ်ငယ်မ ဧ့ ပစ္စယနုဂ္ဂဟဖြင့် ရဟန်းအဖြစ်သို့ ရောက်ခပါရေ။

မြောင်းမြမြို့၊ ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်၊ ဒဿမရွှေကျင်သာသနာပိုင် ဝိသုဒ္ဓါရုံမြောင်းမြဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဉာဏ ဘိဝံသ၊ ဆရာတော် ဥုးဉာနိက (အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ ဘာသန္တရဆေက)၊ လပွတ္တာမြို့ လေးထပ်ဆရာတော် အသျှင်ကုသလ၊ လက်ပန်းတန်းမြို့ အဘိဓဇမဟာရဌဂုရု သဒ္ဓမ္မောဒယဆရာတော်၊ မန္တလေးမြို့ အဘိဓဇ မဟာရဌဂုရု မစိုးရိမ်ဆရာတော်၊ စစ်ကိုင်းမြို့ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ပဌာန်းသိပ္ပံဆရာတော် အသျှင်ဣန္ဒက ၊ တောင်မြို့ မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် အသျှင်ဇနကာဘိဝံသရို့ထံ စာလိုက်ခရေ။

၁၃၁၁-ခုနှစ်တွင် စာချတန်း (၉၀ကျမ်းလုံးကို အောင်မြင်ပနာ &quot;သာသနဓဇ သီရိပဝရ ဓမ္မာစရိယ&quot;ဘွဲ့ကို ရဟိခ ရေ။

၁၃၃၃-ခုနှစ်တွင် မြောင်းမြမြို့၊ နေရှင်နယ်ကုန်းရပ်၌ တိုက်သစ် ပဇ္ဇောတာရုံကျောင်းတိုက်ကို မြောင်းမြ ဆရာတော်ဘုရားကြီးနန့်အတူ တည်ထောင်ခရေ။

၁၃၄၇-ခုနှစ်တွင် မှော်ဘီမြို့နယ် အင်းလျက်ကျေးရွာအုပ်စု ရေပြာကျေးရွာ၌ သာသနာ့ဝန်ဆောင်ကျောင်း တိုက်ကို စတင်တည်ထောင်ခပါရေ။

၁၃၅၄-ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ နိုင်ငံတော်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့က ဆက်ကပ်လှူဒါန်းရေ &quot;အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ&quot;ဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို အလှူခံရဟိပါရေ။

ပါဠိ၊ အဌကထာ၊ ဋီကာတိကို ကိုးကားပနာ &quot;ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ သာသနာတော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ပြန့်ပွားရေး၊ ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကျင့်သုံးနီထိုင်နည်း၊ ဗုဒ္ဓအလိုတော်ကျ ကြီးပွားချမ်းသာရေး&quot; အစဟိရေ ခိုင်မာထည်ဝါ လှရေ ကျမ်းစာတိကို စိတ်အားထက်သန်စွာ အဆက်မပြတ်ပြုစုတော် မူခရေ။

၁၃၆၃-ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် (၁၀)ရက်၊ (၁၃.၉.၂၀၀၁) ကြာသပတေးနိ့၊ ည (၁၁ း ၁၀) နာရီအချိန် ၌ တစ်ဘ၀ ဇာတ်သိမ်းပနာ ငြိမ်းတော်မူပါရေ။

==ကိုးကား==

နိုင်ငံအကျိုးပြု အဖိုးတန်ရတနာတိ (၂) - အေးသိန်း စာအုပ်မှ -

[[Category:ရခိုင်ရဟန်းစာရွီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>h4icb8hxt6ql5qfolufbc3kvqrw4kp4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဒေါ်ကြာဇံ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2244</id>
    <revision>
      <id>21023</id>
      <parentid>9159</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117828546}}</comment>
      <origin>21023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17311" sha1="eyb1cazi70huxevl1xe62uxwfg716dg" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =ဒေါ်ကြာဇံ
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = 
| မွီးသက္ကရာဇ် =  ၁၉၄၉
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊[[စစ်တွေမြို့]]
| မိဘနာမည် =ဦးထွန်းအောင်ကျော်+ဒေါ်ဒါဦးဖြူ
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း = 
| အလုပ်အကိုင် =ရက်ကန်းသမဝါယမ အတွင်းရေးမှူး
| အိမ်ထောင်ဖက် = ဦးစောဟန်
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[နိုင်ငံရီးတက်ကြွလူ]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=
| ရယှိခရေဆုတိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
ဂျပန်ခေတ် တော်လှန်ရေး အမျိုးသမီးကြီး ဒေါ်ကြာဇံမှာ စစ်တွေမြို့သူ ဖြစ်ပါရေ။ မိဘတိမှာ စစ်တွေမြို့ ၊ ရွှေပြားရပ်နီ သမဝါယမဝန်ထောက် ဦးထွန်းအောင်ကျော်နန့် ဒေါ်ဒါဦးဖြူရို့ဖြစ်ကတ်၍ ၁၉၁၂ ခု၊ အောက် တိုဘာလ (၄)ရက်တွင် ဖွားမြင်ခရေ။ မွေးပေါက်ဖော် ငါးဦးအနက် အကြီးဆုံးဖြစ်ရေ။

ဒေါ်ကြာဇံရေ ငယ်စဉ်က မန္တလေးမြို့ဟိ ဘီ-တီ-အမ် ဗုဒ္ဓဘာသာအမျိုးသမီး မိန်းကလေးကျောင်း၌ ပညာ သင်ခရေ။ ယင်းချိန်က ကျောင်းသားသပိတ်တိ ပေါ်ပေါက်ချိန်ဖြစ်၍ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုနန့် ကြုံကြိုက်သဖြင့် စိတ်ပါဝင်စားမှု စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခရေဟု ဆိုရေ။ မိဘတိ စစ်တွေပြောင်းလာရေ့နောက် ကျောင်း ဆရာ ဦးစောဟန် ဘီ-အေ-ဘီ-အီး-ဒီနန့် အိမ်ထောင်ပြုခပြီးကေ ၁၉၄၂ ခုတွင် ဂျပန်တိ ဝင်ရောက်လာချိန်၌ ကွယ်လွန်ခရေ။
ဒေါ်ကြာဇံရေ ၁၉၃၄ ခုနှစ်လောက်က ရခိုင်တိုင်း ဖက်ဆစ် တော်လှန်ရေးအတွက် ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ လမုတပင်ရွာ၌ ဖခင်နန့်အတူ လက်နက် စုဆောင်းရာ၌ ပါဝင်ကူညီခရေ။ ဖ.ဆ.ပ.လ ခေါင်းဆောင် ဦးညိုထွန်း၊ ဦးပညာသီဟ၊ ကျောက်တော်မှ ရှေ့နီကြီး ဦးစံထွန်းအောင်၊ ဦးဦးစော၊ ဦးညိုလှဖြူ၊ ပေါက်တော ဆရာတော် ဦးနာရဒ၊ ရိုးချောင်း ဆောင်းဒူရာမှ သခင်မောင်ရွှေထွန်း၊ ဇာတ်ဆရာကြီး ဦးဖိုးအောင်၊ သခင်ဦးထွန်းအောင်ကျော်၊ ညီမဖြစ်သူ မအေးခင်၊ မနီလာရို့နန့်အတူ ဒေါ်ကြာဇံရေ လက်နက်တိကို လျှို့ဝှက်စုဆောင်းရာ၌လည်း ပါဝင်ခရေ။

ထိုလက်နက်တိဖြင့် ဆရာတော်ဦးပညာသီဟ ခေါင်းဆောင်ပြီး လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို ကြာလှအောင်ခေါင်းဆောင်ပနာ လျှို့ဝှက်တပ်တိ၌ လက်နက် တပ်ဆင်ထားခရေ။ ဖခင် ဦးထွန်းအောင်ကျော်မှာ ပထမကမ္ဘာစစ်အတွင်းက ဗြိတိသျှတပ်တွင် အမှုထမ်းခရေ အတွက် ဦးဦးစောနန့် ရဲဘော်တိအား စစ်ဆင် စစ်တိုက်နည်း စစ်ပညာတိကို သင်ပြပီးနိုင်ခရေ။ ဦးညိုထွန်းထံမှ ညွှန်ကြားချက်တိကို လျှို့ဝှက်စခန်း တစ်နီရာမှယူ၍ လုပ်ဆောင်ခကတ်ရေ။ ယင်းချိန်က လျှို့ဝှက်စခန်းဌာနချုပ်မှာ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်တိ တဲကျေး ရွာ၊ ခန်းလူမျိုးတိရွာနန့် ရခိုင်ရွာတိကို အခြေခံပနာ အနီးဟိကျေးရွာတိတွင် ဖွင့်လှစ်ခကတ်ရေ။

ဒေါ်ကြာဇံရေ မိမိနီထိုင်ရာ ကျောက်တော် လမုတပင်ရွာမှ အပေါက်ဝရွာသို့ လည်းကောင်း၊ ရိုးချောင်း ဟိကျေးရွာတိသို့ လည်းကောင်း၊ မြန်မာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ ရခိုင်ပြည်နယ်တာဝန်ခံ ကျော်မြဇနီး (တိုက်ပွဲ တွင် ကျဆုံးသွားသူ) မညွန့်၊ ဦးညိုထွေးဧ့ ညီဖြစ်သူ ဦးထွန်းလှိုင်နန့် စည်းရုံးရေး တာဝန်ယူကာ သမ္ဗာန် ကလေးဖြင့် လှုပ်ရှားစည်းရုံး ခကတ်ရေ။

လမုတပင်ရွာ၌ နီစဉ် လာသမျှ မြေအောက်တော်လှန်ရေးသမားတိအား ကျွေးမွေးပြုစုရရေ။ အိန္ဒိ ယနိုင်ငံရှိ ဗြိတိသျှတပ်တိနန့် ဆက်သွယ်ရန် သွားသော သခင်တင်ရွှေ (ရဲဘော်တင်ရွှေ)အား လမုတပင် တွင် ဝှက်ထားပြီးကေ ကျောက်တော်၊ ပလက်ဝမှတဆင့် အိန္ဒိယသို့ စေလွှတ်ခကတ်ရေ။ မြေအောက်တော် လှန်ရေး ရဲဘော်တိကို ဦးထွန်းဝင်းနန့် ဦးစံထွန်းအောင်၊ ဦးညိုလှဖြူရို့က တာဝန်ယူပီးရရေ။ သခင် ဘတင်ခေါ် ရဲဘော်ဂိုရှယ်နန့် ဗကဘ ကျော်မြရို့အား ဗြိတိသျှတပ်တိလာသောအခါ ဖမ်းဆီးရန်လိုက်ရှာ၍ ဝှက်ထားပီးခရရေ။ သခင်စိုးအား ဗြိတိသျှတပ်တိက ဖမ်းရန် စုံထောက်တိလွှတ်၍ မင်းပြားမြို့ ဟိ ဒေါ်ကြာဇံနန့် ဖခင်ရို့က တာဝန်ယူ ဝှက်ထားခရရေ။

ရခိုင်ပြည်နယ်ကို ဗြိတိသျှ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီး ဖ.ဆ.ပ.လ ခေါင်းဆောင်တိ ဖြစ်ကတ်သော ဗိုလ်ချုပ်အောင် ဆန်း၊ သခင်မြ၊ ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဟင်္သာတဦးမြ၊ ဗိုလ်အောင်မင်း၊ ဗိုလ်ထွန်းလှရို့ စစ်တွေရောက်လာကတ်ပြီး ကြက်ကိုင်းတန်ရွာဟိ ဆရာဦးမောင်စိန်အိမ်၌ တည်းခိုကတ်ရေ။ ညောင်ပင်အောက်တွင် တရားပွဲတိ ကျင်းပ ခရာ ရဲတိက ခြိမ်းခြောက်၍ တရားပွဲသို့ လူမလာဝံ့ကတ်ကေလည်း ထိုတရားပွဲသို့ အမျိုးသမီးအနီဖြင့် ဒေါ် ကြာဇံနန့် ဒေါ်မညွန့်ရို့ နှစ်ဦးသာ တက်ရောက်ခကတ်ရေ။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဧ့ တာဝန်ပီးချက်အရ ဗြိတိသျှအစိုးရ ယန္တရားကိုဖြုတ်ရန် အမှုထမ်းပေါင်းစုံက သပိတ်အဖြစ် ထိုးဖောက်စည်းရုံးနိုင်ရန် ဒေါ်ကြာ ဇံနန့် ဒေါ်မညွန့်တို့အား အစိုးရရုံးတိနန့် ပုလိပ်ရုံးတိတွင် စည်းရုံးရေးတာဝန်ယူကတ်ရရေ။ သပိတ်မှောက် စခန်းသို့လည်း ထမင်းထုပ်တိ ကောက်ခံပီးခရရေ။

ရခိုင်ပြည်နည်လုံးဆိုင်ရာ ဖ.ဆ.ပလ ညီလာခံကို စစ်တွေမြို့နယ်၊ တောကန်ကျေးရွာ၌ ၁၉၄၆ ခု၊ ဧပြီလ ဆန်းတွင် လေးရက်ကျင်းပခရာ ယင့်ညီလာခံမှ ဒေါ်ကြာဇံအား ဘဏ္ဍာရေးမှူး၊ အမျိုးသမီး စည်းရုံးရေးမှူးနန့် သမဝါယမ စည်းရုံးရေးတာဝန်တိကို ပီးအပ်ခရေ။

၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံတော် အုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ ရေးဆွဲရန် ရခိုင်ပြည်နယ် ဖ.ဆ.ပ. လ အဖွဲ့မှ ဒေါ်ကြာဇံရေ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးအဖြစ် တက်ရောက်ခရေ။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် ပိုင်းတွင် စစ်တွေမြို့ တပ်မတော် ချီးမြှင့်ရေးအဖွဲ့တွင် ဒု-ဥက္ကဌအဖြစ် လည်းကောင်း၊ မိခင်နန့်ကလေး လူမှုဝန်ထမ်း အဖွဲ့တိတွင် ပါဝင်ခပြီးကေ မောင်းတောမြို့နယ်၊ မောင်နှမတောင်ပေါ်တွင် မူဂျာဟစ်တိကို အထူးတပ်ရင်း (၁၀၆)မှ တိုက်ခိုက်ပြီး အလံလွှင့်ထူနိုင်ရေ့အခါ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးထင်ကျော်၊ တပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးစောမြသိန်း၊ ဦးဦးစောရို့နန့်အတူ စားသောက်ဖွယ်ရာတိကို တောင်ပေါ်အရောက် ပီးပို့ခရေ။ အနှိပ်စက်ခံရရေ ရခိုင်အမျိုးသမီးတိကိုလည်း ဦးအောင်ဇံဝေ၊ ဦးထွန်းလှိုင်ရို့နန့်အတူ ကူညီပီးခရေ ဟု သိရရေ။

ဒေါ်ကြာဇံဧ့ လွတ်လပ်ရေးဆာင်ရွက်ချက်တိရေ ကျောက်တော်မြို့မှ စခရေဟု သူကိုယ်တိုင် က ပြောပြခဖူးပါရေ။ ၁၉၅၈ ခု၊ ဖ.ဆ.ပလ နှစ်ခြမ်းကွဲရေအခါ မည်ရေ့ဘက်မျှမပါဘဲ နိုင်ငံရေးမှ အနားယူခရေ။ ဒေါ်ကြာဇံကား ရခိုင်အမျိုးသမီးတိထဲတွင် ပထမဆုံး နိုးကြားသော အမြင်ဟိသူ စာရင်း ထဲ၌ ပါဝင်ခဲ့ရေ့အတွက်၊ အစဉ်အလာ ချိုးဖောက်ရေ့အနီနန့် သရော်ခြင်း၊ ကဲ့ရဲ့ခြင်းတိလည်း ခံခဲ့ရရေဟု ဆိုရေ။ ဖခင်မှာ သမဝါယမဝန်ထောက် ဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံရေးလုပ်ရာ မနှောင့်နှေးခပါ။ အမျိုးဘာသာအတွက် အနစ်နာခံရန် အသင့်ဟိခရေ။ ဂုချိန်အခါ နိုင်ငံရေးကို ရဲရဲလုပ်နိုင်ကေလည်း ယင်းခါကဆိုကေ တထိတ်ထိတ် တလန့်လန်နန့် ပိုက်ဆံကြေးငွေ အကုန်ခံပြီးကေ လုပ်ရရေဟု ဆိုပါရေ။

ဒေါ်ကြာဇံရေ လွတ်လပ်ရီးမရမီ၊ ရပြီးခေတ် တော်လှန်ရေးအချိန်နန့် ဂုပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖြစ်လာရေအထိ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးတိ၌ ပါဝင်လှုပ်ရှားခသူ ဖြစ်ရေ။ နှစ်စဉ် ပြည်ထောင်စုနိ့၌ ရခိုင်အမျိုးသားယဉ်ကျေးမှု ဖော်ထုတ်ရေးအဖွဲ့နန့် အတူ တက်ရောက်လာခစွာ ကို တွိ့ရရေ။ ၁၉၄၆ ခုနှစ်က ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း စစ်တွေရောက်လာစဉ်က အမျိုးသမီးတိအတွက် သမ ဝါယမ လုပ်ငန်းတစ်ခု ဆောက်ရွက်ပီးပါဟု အကြံပီး၍ ရက်ကန်းလုပ်ငန်းမှာ အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်ရေ့အပြင် ရက်ကန်းနန့် မတည်ပြီး စားသုံးသူ၊ ထုတ်လုပ်သူတိကိုပါ စုစည်းမိပြီး ဖြစ်ပါရေ။

ဂနိ ဒေါ်ကြာဇံရေ အသက်အရွယ်ကြီးလာရေ့တိုင်အောင် ဇွဲနန့် စိတ်ဓါတ်ကား ခိုင်မာနီဆဲ ဖြစ်ပါရေ။ ဗဟိုနိုင်ငံရေး သိပ္ပံသို့လည်း တက်ရောက်ပြီး မနှစ်ကပင် အလုပ်သမား စီမံခန့်ခွဲရေးသင်တန်းကို လူငယ်တိနန့်အတူ တက်ရောက်ခသိမ်းရေ။ ဂုအခါ မြို့နယ်စက်မှုလက်မှု ရက်ကန်းသမဝါယမ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူလျက်ဟိရေ။ ပြည်ထောင်စုနိ့တိတွင် ရက်ကန်းလုပ်ငန်း ပြပွဲအတွက် ရခိုင်အမျိုးသမီးတိအား ဦးဆောင်လာရေကို တွေ့ရရေ။

==ကိုးကား==
'စောမုံညှင်း'ရေးသားရေ့ &quot;မြန်မာအမျိုးသမီး&quot;စာအုပ်မှ -

[[Category:ရခိုင်နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်တိ]]</text>
      <sha1>eyb1cazi70huxevl1xe62uxwfg716dg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>နရပတိကြီး</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2272</id>
    <revision>
      <id>21024</id>
      <parentid>15947</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117828586}}</comment>
      <origin>21024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14167" sha1="d1imd17w83hvxugfk38190raqfcqtps" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =နရပတိကြီး
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း =ငကုသလအမတ်
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =မြောက်ဦး
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[သက်သူဇာ အလှဘွဲ့]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}

မြောက်ဦးနန်းဆက်တွင် [[သီရိသုဓမ္မရာဇာ]]ရေ သက္ကရာဇ် (၁၀ဝဝ) ပြည့်နှစ် နယုန်လဆုတ် နှစ်ရက်နိ နတ်ရွာစံပြီးနောက် သားတော် အိမ်ရှိမင်းဖြစ်သူ မင်းစနီ နန်းတက်လီရေ။ မင်းစနီလေ့ နန်းတက်လို့မကြာခင် ကျောက်ရောဂါဖြစ်ပြီးကေ မယ်တော် မိဖုရားနတ်သျှင်မယ်၏ အစီအမံနန့် နန်းတော်အရှေ့မြောက်ထောင့် ကမ်းနား ဝင်းခစားအရပ်သို့ ယာယီပြောင်းရွိပနာ စံနိန်ချိန်တွင် အဆိပ်ခပ်လုပ်ကြံခြင်းကို ခံလိုက်ရလီရေ။ ယင်းနည်းနန့် ရခိုင်ပြည်၌ သက္ကရာဇ် တစ်ထောင်ပြည့် ဝါဆိုလဆန်းခြောက်ရက် ကြာသပတီးနိ တွင် သာကီဝင်မင်းရို့ နန်းဆက်ပြတ်ခလီရေ။

မင်းစနီနတ်ရွာစံပြီးနောက် လောင်းကြက်စား [[ငကုသလအမတ်]]ကြီးရေ မိဖုရားခေါင်ကြီး နတ်ရှင်မယ်၏ အကူအညီနန့် မြောက်ဦးမြို့ထီးနန်းကို ဆက်ခံရေ။ နရပတိဆိုရေဘွဲ့ကို ခံတော်မူလီရေ။ ထိုမင်းရေ မိမိအား တော်လှန်ပုန်ကန်ဖို့ကို စိုးရိမ်လွန်ပြီးကေ၊ မင်းဆွေမင်းမျိုး၊ မှူးမတ်ပညာဟိတိအား ညအချိန်တွင် တိတ်တဆိတ် ဖမ်းယူ သတ်ဖြတ်ရေလို့ ဆိုလီရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် ရက်စက်သူအဖြစ် ရခိုင်သမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခံရသူဖြစ်ရေ။ ယကေလည်းသော နရပတိကြီဲးရေ ရက်စက်ရေအသဲနန့်အတူ နူးညံ့ပျော့ပျောင်းရေ နှလုံးသားပိုင်ရှင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ကြောင်းကို ရခိုင်စာပီသမိုင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းခံရရေ အချစ်ဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဟိခလီရေ။

ယင်းနရပတိကြီးမင်း စိုးစံနီရေကာလ သက္ကရာဇ် (၁၀ဝဝ) ခန့်တွင် အနောက်မဇ္ဈိမဒေသ ပဆာပြည်၌ မင်းခေါင်ရောင် မင်းပြုတော်မူရေ။ အိုမင်းလတ်ကေ သားတော်ကြီး အိမ်ရှေ့မင်းသား “တလသောကျူ” ကိုတိုင်း ပြည်ကိုအပ်နှင်းပနာ မင်းပြုစီရေ။ ယင်းမင်းသား “တလသောကျူ” ရေ မတရားပြုကျင့်လီသောကြောင့် ညီတော်
“နှရောင်စီ”ရေ ပုန်ကန်သောင်းကြမ်း၍ မနိုင်ရေအတွက်နန့် နှမတော် သက်သူဇာကို ခေါ်ပြီးကေ နောက်ပါ အခြွီအရံနန့်တကွ ရခိုင်ပြည်မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်သို့ ခိုဝင်လာခလီရေ။ 

နရပတိမင်းကြီးလည်း စစ်ပြေးဒုက္ခသည်တိအား ကကောင်းနီထိုင်စီရေ။ နှရောင်စီမင်းသားကား ရုပ်ရည်ချောမောလှပရေ သူ၏နှမတော် သက်သူဇာအား
ဘုရင်နရပတိကြီးအား ဆက်သလီရေ။ သက်သူဇာ၏ အလှတွင် နရပတိကြီး၏ ကြမ်းကြုတ်ခက်ထန်မှုအားလုံး ပျော့ပျောင်းခရလီရေ။ သက်သူဇာ၏ အလှအပေါ် သူ၏နှလုံးသားမှ ပေါ်ထွက်လာရေ ခံစားချက်ရေ ကဗျာလင်္ကာအလှဘွဲ့အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခလီရေ။

(၁) ကျော်ဆန်းပြား၍၊ ဘုရင်ရှင်ပင့်၊ ဘုန်းတော်ပွင့်သည်း၊ နောက်ခွင်မစိြွမ၊ ဒေသစိုးဆောင်၊ မင်းခေါင်ရောင်လျှင်၊
ပြည်ထောင်ရှည်လျား၊ အိုလတ်ငြား၍၊ သားသြရသ၊ တလသောကျူ၊ မင်းမူသောခါ၊ ကျင့်ရာမသင့်လင့်၍ပြည်သူ၊ လူ
တို့တညီ၊ နှရောင်စီနှင့်၊ တူပြီစစ်မက်၊ ပုန်ကန်ဖျက်၍၊ ပြေးထွက်သွားရာ၊ သက်သူဇာလည်း၊ နောက်ပါတညီ၊
နှရောင်စီနှင့်၊ တူပြီမကွာ၊ ရဲဗိုလ်ပါနှင့်၊ မတ်ရာခမ်းနား၊ သားမယားတို့၊ ပြေးသွားဝင်မြောက်၊ ကျွန်ခံရောက်သည်၊
လျှံတော်စက် ရွှေတော်ဝယ်သော်ဝ်။ ။

(၂) စက်ရွှေတော်ရောင်၊ ထွန်းလျှံပြောင်သား၊ ပြည်ထောင်နောက်မှ ပဆာထိုမင်း၊ ဝင်လာလျှင်းသော်၊ ဖြည့်တင်းသိမ်း
မြန်း၊ ရာနန်းတည်ဆောက်၊ ဝမ်းမြောက်ကြည်ဖြူကြင်တော်မူ၍၊ ရန်သူမမှတ်၊ ပညတ်လေငြား၊ သိမ်းမြန်းထားသည်။
ဘုရားဆုယူမျှော်ရွှေသော်ဝ်။ ။(၃) ဘုရာဆုံယူ၊ မျှော်တော်မူ၍၊ သက်သူဇာသွေး၊ အထွေးအကြီး၊ မင်းသမီးကို ထံနီးမကွာ၊ စေပါတော်ထား၊
မိဿံများနှင့်၊ မျက်ဝါးစီမဲ၊ မြတ်ထွေထွေ၊ ရွှေ၊ ငွေဒင်္ဂါး၊ ရေသော်များ၏၊ တိုင်းသားပြည်သူ၊ လူရဟန်းအား
သနားတော်မူ၊ တို့ဘုန်းတူ၏၊ မြစ်လူဝေချာ၊ စကြာပြောင်ရွှန်း၊ တင့်ထူဆန်းသည်။ ။ ရန်ဝန်းဘော်များ ရွှေ
လှည့်သော်ဝ်။ ။

(၄) ရံဝန်းတော်ရွှေ၊ ပျော်စံနေ၍၊ တင့်ထွေလှစွာ၊ သိင်္ဂါရောင်ရွှန်း လွန်ထူဆန်းသည်၊ ရွှေနန်းဉကင်၊ သပလ္လာထက်၊ နေ
သွင်ရှေ့တူ၊ ထွက်တော်မူက၊ လျှံလူပြောင်ဝင်း ရာမင်းဗျာဒိတ်၊ ထိုတံဆိပ်၏၊ ဘုန်းရိပ်တော်သည်၊ လွန်ချမ်းကြည်သား၊
နောက်ပြည်လွန်ကျော်၊ ရာဇာမော်ခါ၊ ဒါဂါပြည်ထောင်၊ တဘောင်သူရတန်၊ မင်းပတန်တို့၊ ရွှင်လွန်ကြော်စွာ၊
သိုက်မှာနိဒါန်း၊ ကျိန်းခန်းသို့လျှောက်၊ ကျွန်ခံရောက်သား၊ ဤကြောင်းလျှားကို၊ ရွှေနားလျှောက်တင်၊ မော်ကွန်း
ဆင်သည်။ ။ ဝန်းကျင်ကျော် ဆန်းပြားလှည့်သော်။ ။

(၅) ပလျှမ်းထင်၍၊့၊ ထိပ်ပြင်ဦးစွန်း၊ လရောင်းထွန်းသို့။ တို့ကျွန်အားလုံး၊ ကိုယ်ရောင်းဖုံးသည်၊ တင့်ဆုံးဝင်းပြောင်
လှထွက်ခေါင်မူ၊ ဖြူရောင်ပြာထွား၊ ရွှေအသားနှင့်၊ မြလားစိန်သွယ်၊ လကိုယ်နှယ်သို့။ ကြင်ဖွယ်လှတင့်။
ခြောက်ပြစ်လွင့်၍၊ လှခြင့်အရည်၊ ခြောက်ထပ်ပြည်လည်း။ ရှိမည်မထင်၊ မြင်လျှင်ကိုယ်လုံး၊ သက်ဆုံးတိမ်းမတ်၊
ခနြွာပြတ်လိမ့်၊ နတ် လည်းမတူ၊ လူလည်းမက၊ ဘယ်ဒါနကြောင့်။ ။ အလှသို့စင်လွန်သနည်း။ ။

(၆) ညဉ့်မောင်ထင်၌၊ အပြင်ဆဲ့လေး၊ ဝင်းရောင်ပြေးသား၊ ငယ်သွေးရှိမ်းရှိမ်း၊ ဆင်းမြစိမ်းကို၊ ခပ်သိမ်းရှင်လူ၊ နှလုံးမူ
လိမ့်၊ မဉ္ဇူပန်းမြတ် ပွင်ရောင်လွှတ်သို့၊ မိမြတ်ပြာစင်၊ သက်လုံးကြင်မျှ၊ ဉကုံရု၊ တွင်မူသညာ မြဂေါယာနှင့်၊ ပြုစွာရပ်
ဘောင်၊ တောင်ညာဇမ္ဗူ၊ ကျွန်းလေးဆူတွင်၊ ရှင်လူပြိုင်ဖက်၊ ရမည်ခက်၏၊ ပြိုးပြက်ရောင်သွယ်၊ သေဝိဘာနှယ်သို့၊
နှိုင်းဆွယ်မလျော်၊ အစုပေါ်တွင စက္ကော်ဒေဝ၊ နှုတ်ကပြတ်ပြတ်၊ သံချီလွှတ်သည်။ ။ ဘယ်နတ်သင့်ကို ဖန်သ
နည်း။

(၇) လှစံတင့်၍၊ ကေသျှင့်မြတ်နှစ်၊ ထုံးကျစ်လျစ်နှင့်၊ ရေသစ်မွန်းဖျင်း မြူတေဝင်းမျှ၊ အဆင်းရွှေရောင်၊ ခန်းလုံးပြောင်
သား၊ တန်ဆောင်အတူ၊ ထွားပြာဖြူလျှင်၊ မိုးသူနတ်±ုပ်နှိုင်းမစပ်တည့်၊ ခြောက်ထပ်တံခွန် လှတင့်ဟန်နှင့် ယူဂန်ထိပ်
ဖျား၊ ဘယ်သိကြားသည်၊ မှတ်သားောနင်တို့ရန်သနည်း။

သက်သူဇာ၏ အလှဘွဲ့ကို ဖတ်ရူးပြီးနောက်၊ ဘုရင်နရပတိ၏ နန်းတွင်း အရေးအခင်းတွင် ခက်ထန်ကြမ်းကြုတ်ခရေ
အဖြစ်သနစ်တိမှာ ယုံမှားသံယသဟိဖို့ကောင်းပါရေ။ သူရေ အချစ်ရေးရာတွင်ကား သဘောထား ပျော့ပျောင်း
နူးညံ့သူအဖြစ် မှတ်ချက်ချရဖို့ဖြစ်ရေ။ မိန်းမလှတစ်ဦး၏အလှ အပကိုဖွဲ့ဆိုရာတွ် စံပြုလောက်သူ ဖြစ်ပါလီရေ။

==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}
[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
[[Category:ရခိုင်ဘုရင်တိ]]
{{ရခိုင်မင်းဆက်}}</text>
      <sha1>d1imd17w83hvxugfk38190raqfcqtps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ညွန့်ဦး (ဦးသာညွန့်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2353</id>
    <revision>
      <id>21025</id>
      <parentid>14895</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117828334}}</comment>
      <origin>21025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5696" sha1="adqr6zavn1gjpz6f52prxbumapk4pyw" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =ညွန့်ဦး (ဦးသာညွန့်)
| ဓာတ်ပုံ =
| နာမည်ရင်း =
| မွီးသက္ကရာဇ် =  ၁၉၂၄
|Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊[[သံတွဲမြို့]]
| မိဘနာမည် =ဦးသာအောင်၊ ဒေါ်အေးညွန့်
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = [[ရခိုင်]]
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း = စာမေးပွဲ (၁၉၄ဝ)၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့(၁၉၅၃)၊ ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၆၆) 
| အလုပ်အကိုင် =စာပီဗိမာန်-အယ်ဒီတာ
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာရီးဆရာ‎]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ= မှတ်ဉာဏ် ထက်သန် စေလိုသော်
| ရယှိခရေဆုတိ=လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်း ဝင် (ပထမဆင့်) 
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
ရခိုင်ပြည်နယ် သံတွဲမြို့တွင် အဖ ဦးသာအောင်၊ အမိ ဒေါ်အေးညွန့်တို့က ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် မွီးဖွားခပါရေ။ တက္ကသိုလ်ဝင် စာမေးပွဲ (၁၉၄ဝ)၊ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့(၁၉၅၃)၊ ဥပဒေ ဝိဇ္ဇာဘွဲ့ (၁၉၆၆) ရဟိ ခပါရေ။ ၁၉၆၁- ၆၂ တွင် အမေရိကန်နိုင်ငံ ဆရာကျူ့ (ခ်) တက္ကသိုလ်၌ စာနယ်ဇင်းပညာ သင်ယူခပါရေ။

၁၉၄၁ ခုတွင် ရန်ကုန်သို့ ရောက်ဟိပြီးကေ ဘီအိုစီ ကုမ္ပဏီ (ဓနိတော)တွင် ဝင်ရောက် အမူထမ်းခပါရေ။ ၁၉၄၂ ခုတွင် ဗမာ့ လွတ်လပ်ရီး တပ်မတော် (ဘီအိုအေ)သို့ ဝင်ရောက်ခပါရေ။ ဂျပန် တော်လှန်ရီးတွင် တိုင်း (၄) လက်အောက်၌ တာဝန် ထမ်းခပါရေ။ ဗိုလ်စံရှား (ခေါ်) သခင်သာညွန့်နာမည် တွင်ခပါရေ။ ၁၉၅၃ - ၇၃ ထိ စာပီ ဗိမာန်တွင် အယ်ဒီတာ အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ရန်ကုန်တိုင်း တရားရုံး အချိန်ပိုင်း တရား သူကြီး အဖွဲ့ဝင် (၁၉၇၁)၊ အထူးရာဇဝတ် ခုံရုံးအဖွဲ့ဝင် (၁၉၇၃)၊ ဥပဒေဝန်ထမ်း အဆင့် (၂)၊ အချိန်ပိုင်း တိုင်းတရားသူကြီး (၁၉၈၄ - ၁၉၈၆) တာဝန်တိကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခရေ။ ၁၉၈၄ တွင် တိုင်းတာ ဝန်ခံ ဥပဒေဝန်ထမ်း အဖြစ်မှ အငြိမ်းစား ယူခရေ။

အလယ်တန်း ကျောင်းသား ဘဝမှ စပနာ ကဗျာ၊ ဆောင်းပါး တိကို သူရိယ သတင်းစာ၊ တိုးတက်ရေး သတင်း စာ၊ ဒို့လက်ရုံးသတင်းစာ (စစ်တွေ) နှင့် ဒီးဒုတ်ဂျာနယ်တိတွင် ရီးသားခရေ။ စာပီဗိမာန်ထုတ် ကျမ်းတိ၊ မဂ္ဂဇိန်း ဂျာနယ်တိနှင့် ပြင်ပစာနယ်ဇင်းတိတွင် ဆောင်းပါး တိအစဟိစွာတိကို ရေးသားခဧ့။ ပြုစုခရေ စာအုပ်အချို့မှာ သားလှရွှေသွေး၊ လယ်ယာရွှေမြေ၊ အိန္ဒုနှင့် မြစ်ဝါ၊ အမတ်ဒိန်၊မဂဒူး၊ သင်္ဂါယနာ၊ သတ္တု ခေတ်၊ ဘဂဝတ် ဂီတကျမ်း ဦးမျိုးသန့်နှင့် တွဲဖက်ပနာ၊ မှတ်ဉာဏ် ထက်သန် စေလိုသော် ရို့ဖြစ်ကတ်ရေ။ ဦးသာညွန့်ဧ့ အခြား ကလောင်နာမည်တိမှာ သံခဲ သံတွဲ၊ ရဲရွှေညွန့် ရို့ ဖြစ်ရေ။ လွတ်လပ်ရေး မော်ကွန်း ဝင် (ပထမဆင့်) ချီးမြှင့် ခံရရေ။
၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် ဇူလိုင် ၇ ရက်နိ့တွင် နှလုံး ရောဂါဖြင့် ရန်ကုန် မြို့၌ ကွယ်လွန်လားခပါရေ။

[[Category:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ‎]]</text>
      <sha1>adqr6zavn1gjpz6f52prxbumapk4pyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ငစေချင်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2404</id>
    <revision>
      <id>21026</id>
      <parentid>9847</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117827171}}</comment>
      <origin>21026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22642" sha1="2ic4nl3rshz4v0x7mv2fv0mxtrslobr" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =ငစေချင်း
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးအကျဉ်း
| နာမည်ရင်း = င/ ချင်း
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် =လောင်းကြတ်
|အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[[င/စေချင်း]]
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}
င/ ချင်းရေ [[သီရိသုဓမ္မရာဇာမင်း]] (သက္ကရာဇ်- ၉၈၄-၁၀၀၀)ဧ့ နန်းစံနှစ်နှောင်းပိုင်း နီဝင်ချိန်ကာလအတွင်း ပေါ်ပေါက်ခရေ ကဗျာလင်္ကာသီချင်းတစ်မျိုးပင် ဖြစ်ရေ။ သီရိသုဓမ္မရာဇာဧ့ နန်းတက်မိဖုရား နတ်သျှင်မယ်ရေ အရောင်အဆင်း ချောမောလှပသူဖြစ်ရေ။ နောင်တွင်လောင်းကြက်စာ င/ကုသလနန့် ပူးပေါင်းပနာ မြောက်ဦးထီး နန်းကို သိမ်းပိုက်ရန်ကြံစည်ခရေ။ လောင်းကြက်စားမှာ လောကီအတတ်ပညာမှာ တစ်ဖက်ကမ်းခတ် တတ်မြောက် သူဖြစ်ရကား ဘုရင်မင်းကြီး နတ်ရွာစံရန်အတွက် အင်းအိုင်၊ ယတြာပြုလုပ်ပနာ နာမ် နှိပ် စပ်ဆိုရေ အဖွဲ့ အနွဲ့ကို င/စေ ချင်းဟုခေါ်ရေ။

သီရိဓမ္မရာဇာ ဘုရင်မင်းမြတ်အတွက် သူဧ့ပညာဟိအမတ် င/လက်ရုံးက ယတြာချေခြင်းကို လောက်ကြက်စား င/ ကုသလက တန်ပြန်ပနာ အင်္ဂါသားဖြစ်တေ ဘုရင်းအားပတ္တရာပြုပနာ င/ ဝေချင်း ပြုလစ်စပ်ဆို ခြင်းဖြစ်ရေ။

ငါးစေဆိုစော် အမှန်စင်စစ် ရေငန်ပိုင်းတွင်နိန်ရေ ငါး တစ်မျိုးဖြစ်ရေ။ အလျားတစ်တောင်ခန့်ဟိတတ်ပနာ ကျပ်လုံးခန့် တုတ်ခိုင်ရေ။ မြွေနန့်ဆင်တူရေ ငါးရှဉ့်မျိုးနွယ် ဖြစ်ရေ။ ငါးစေနှိုက်ရေ ဆိုရေမှာ ငါးခွေကို ရှာဖွီဖမ်းဆီးစော် ကို ခေါ်ရေ။​ဒေပိုင် ငါးစေရဟိရီးအတွက် အနယ်နယ် အရပ်ရပ်ကို လှည့်လည်ရှာဖွီပုံကိုဇာတ်လမ်းဆင်ပနာ ဟာသနှောကာ ကပြရေ အခင်းအကျင်းပင်ဖြစ်ရေ။ ဒေ င/ စေဇာတ်လမ်းကို ဘုရင်မင်းမြတ် ကကြည့်ရှုခြင်းအနိန်နန့် နတ်ရွာစံရာ ရည်ရွယ်ချက်နန့် စပ်ဆိုခခြင်းဖြစ်ရေ။ယင်းပိုင်အနိန်နန့် င/ချင်း င/အကရေ မြောက်ဦးခေတ်နန်းတွင် အရီးအခင်းကို အခြေခံပနာ ပေါ်ပေါက်ခရိုး မှန်ကေလည်း နှောင်းပိုင်းတွင် ရိုးရာပျော်ရွှင်ပွဲ တစ်ရပ်အနိန်နန့် ခြေခင်းလက်ခင်းသာရေနိ့တိတွင် အပျင်းပြေက ပြလိ့ဟိရေ။ ၎င်းအပြင် သီချင်းရီး ဆရာဧ့ ကဗျာဉာက်၊ ကပြသဧ့ အမူအရာနန့် အာဝိဇ္ဇန်း ဇဝနဉာဏ်ရို့ကြောင့် ပရိသတ် စိတ်ဝင်စားဖွီရာ ရခိုင် ရိုးရာ ဓလိ့တိကို စပ်ဟပ်ပြီးကေ တင်ပြလာရာ ပိုပြီးကေ ရိုးရာဆန်လာခရခြင်း ပြစ်လီရေ။

ဒေပိုင် င/စေကြိုက်ခန်းကို ပေါ်လွင်အောင်ကပြသူကို င/စေဆရာ င/စေတတ်ဟုခေါ်ပနာ ယင်း င/စေဆစေချဇာတ် ဝင်ခန်းတိအတွက် ဖွဲ့ နွဲ့ သီဆိုရေ အဖွဲ့အနွဲ့ကို င/စေချင်းဟုခေါ်ရေ။ ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်ဟုဆိုကေလည်း အမှန်မှာ ကွက်စပ်ဆရာပိုင် တစ်ဦးတည်းက ဇာတ်ကောင်အားလုံးနိန်ရာကိုယူပနာ ပြောဆိုကပြရရေ။ ယေကေလည်းသော ကွက်စိပ် ဆရာနန့်ကား မတူ။ ကွက်စိပ်ဆရာမှာ အဆို၊ အငို၊ အပြောကို ကိုင်၍ အမူအရာပြုလုပ်ရရေ။ /ဆရာမှာကား ပြာရုံ၊ ဆိုရုံဧ့ ငိုရုံနန့်မပြီး၊ ရယ်ဖွယ်ဖြစ်အောင်ပြု လုပ်ရသိမ်းရေ။

ကွက်စိပ်ဆရာမှာ တိုက်ပုံနန့် ခေါင်းပေါင်းနန့် လှလှပပ ဝတ်ဆင်ထားကေလည်း /ဆရာမှာ တင်ပါး တစ်ဖက်တစ်ချက်ပေါ်အောင် ခါးတောင်းမြောင်နီအောင်ကျိုက်၍ တင်ပါးကို ထုံးဖြူကွင်းထားရေ။ နို့သီးတက် ဖက် တစ်ချက်ကိုလည်း ထုံးဖြူကွင်းထားသိမ်းရေ။ ဦးခေါင်းတွင် လုံချည်တစ်ထည်ကို ရှေ့ ဘက်သို့ အစွန်ထွက်၍ ဆင်နှာ မောင်းပုံသဏ္ဍာန်မျိုး ငါးစေ့နန့်တူအောင် ရယ်စရာဖြစ်အောင် ခေါင်းပေါင်း ပေါင်းထားရရေ။ မြင်မြင်မျှ သူ့ရုပ်ကို မြင်ရုံနန့် ရယ်စရာဖြစ်ာအင် ဖန်တီးထားခြင်းပင်ဖြစ်ရေ။
၎င်းင်းအပြင် ပွဲခြင်းအဆင်အပြင်လည်း တစ်မျိုးတစ်ပုံ ဆန်းသစ်ရေ။ မြေကွက်တလင်းတွင် စပါးလှန်ဖျား တစ်ချပ် ခင်းထားကာ ယက်သဲတစ်လုံး ဆုံတစ်လုံး၊ လှော်တစ်တက်တစ်ချောင်းကို ခင်းကျင်းချထားရရေ။ ဆိုင်းမ ပါဗုံမပါပေ။ အဆိုပါပစ္စည်းတိမှာ ဇာတ်ဝင်ခန်းတိအလိုက် ... သရုပ်ဆောင်ရန်အတွက် အရီးကြီးရေ ဇာတ်ပစ္စည်တိပင်ဖြစ်ရေ။ အဆိုပါပစ္စည်းတိမှာ ရေငန်ပင်လယ်ကမ်းခြေတွင် နီထိုင်ကတ်ရေ ရခိုင်သားအတွက်ကား အဆန်းမဟုတ်ပါချေ။ ရေလုပ်သားတိအတွက် သာမန် ငါးဖမ်းကိရိယာတိသာ ဖြစ်ရေ။ ထို့ကြောင့် ၍ င/စေနှိုက်ခြင်းနန့် င/ချင်းမှာ ရခိုင်ရို့ဧ့ ဓလိ့သဘာဝကို ကောင်းစွာပင် ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်စေလီ ရေ။
ရခိုင်ဓလိ့၊ ရခိုင်ထုံးစံ၊ ရခိုင်ကဗျာ၊ ရခိုင်အတွေး၊ ရခိုင့်ပုံပြင်၊ ရခိုင်တို့ဧ့ လူနီမူဘဝစံရေဖြင့် ရှုထောင့်စုံ ပါဝင်ကြောင်း လိ့လာတွိ့ဟိနိုင်ပေရေ။ င/စေနိုက်ခြင်းကို အတိအားဖြင့် ရာသိကောင်းရေစပါးပေါ်ချိန် ငွေ ပေါ်ချိန်မှရေ သင်္ကြန်ပွဲအပြီး မိုးကျရေအထိ ကပြလိ့ဟိကတ်ရေ။ င/ဆရာရေ ပထမဦးစွာ ကျေးရွာ ဟိလူကြီးသူမကို တင်းပို့ရရေ။ သြဇာတိက္ကမဟိတစ်ဦးဦးဧ့ အကူအညီဖြင့် ကပွဲဖြစ်မြောက်အောင် စည်းရုံးရရေ။ /စေဆရာအတွက် ကန်တော့ပွဲအပါအဝင် ငွေကြေးအထောက်အပံ့အတွက် အဆိုပါ စည်းရုံးဆော်သြသူက ငွေကြေးကောက်ခံရရေ။ စေတနာအလျောက် ကပြခြင်းဖြစ်ရာ ငွေကြေးရေ အဓိကမဟုတ်။ တိရေအားဖြင့် မျက်လှည့်ပွဲကဲ့သို့ မြေဝိုင်းသက်သက်သာဖြစ်ရာ ငွေကြေးအကုန်အကျ သိပ်တိလှရေ မဟုတ်။ သို့ဖြစ်ရာ င/စေ ပွဲပြင်ရန် အတွက် အပန်းမကြီးဘဲ လွယ်လွယ်ကူကူပင် အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးလိ့ဟိရေ။

င/ ပွဲဖြစ်မြောက်အောင် စည်းရုံးသူဧ့ ဆော်ဩမှုကြောင့် င/စေပရိသတ်ရေ ကြိုတင် ဖျာကြမ်းခင်း ထားရေ မြေကွက်သို့ ဝိုင်းအုံရောက်လာကတ်ပေရေ။ လူစုံလောက်ရေ အချိန်ကျရောက်ရေအခါ င/ဝေဆရာရေ အထက်တွင် ဖော်ပြခရေ အဝတ်အစား အဆင်အပြင်မျိုးဖြင့် င/စေပွဲသို့ဝင်ရောက်လာတော့ရေ။ င/ဆရာ ရေ ဖျာကြမ်းပေါ်တွင် အသင့်ပြင်ထားရေဆန်တစ်ပြည် ၊ ငွေငါးမတ်နန့် ထည့်ထားရေငှက်ပျာ်ပွဲ အုန်းပွဲ ကန်တော့ပွဲနန့် နတ်မြတ်တိအား မြောက်ကာ မြောက်ကာ ပူဇော်ကန်တော့ရရေ။ ထိုသို့ ကန်တော့ရာတွင်-

အောင်ပန်းရေလေမင်္ဂလာ ၊ အောင်ညွန် ပြာကေ ... ... 

အောင်ရာကိုလှန်း ၊ အောင်မ မောင်မှာ

အောင်သည့်ပန်းကို ၊ အောင်ပန်းကိုပန် 

အောင်မောင်းသံနဲ့ ၊ တွန်းပကေလေ ... ...

အောင်မြင်-အောင်စေချက်ကေ---- အစချီရေ ပဏာမဆုတောင်း ပဌာနကို ရွတ်ဆိုရရေ။ ဤသို့ ပဏာမဆု တောင်း ရွတ်ဆိုပြီးရေအခါ စည်းဝိုင်းသားခြင်း ပြုရရေ။ သတ်မှတ်ထားရေ စည်းဝိုင်းအတွင်းသို့ မည်သူမျှ ဝင် ရောက်ခွင်မပြုပေ။ မဖွယ်မရာ၊ မဟုန်မမှန်လုပ်ကြံ၍ ပရိသတ်အကြိုက် ဟသနှောကာ ပြုလုပ်ပြောဆိုရ၍ ဘေးရန်အ ပေါင်းမှကင်းဝေးရန် စည်းသားရခြင်းဖြစ်ရေဟု ဆိုရေ။ နတ်ကောင်း၊ နတ်မြတ်တို့အားကန်တော့ခြင်း၊ မကောင်း ရေ မိစ္ဆာအပျက်အဆီးတို့အတွက် စည်းသားခြင်းပြီးသည့်အခါ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ၊ ရတနာ မြတ်သုံးပါးနန့်တ က္ခ မိဘဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ရရေ။ ၎င်းနောက် င/စေချင်းကို သီဆို၍ င/စေပွဲကို စတင်တော့ရေ။

င/စေပွဲနိဒါန်းမှာ ဤသို့တည်း

“ညသာစည်၊ ရွှေခိုင်ပြည်မှာ၊ ရွာငယ်ရွာကြီး ၊ အသီးသီးနဲ ၊ အကြီးဧကအငယ်၊ အရွယ်အလတ်၊ သာချင်း သံက ကာရန်စပ်လို့ ၊ နာခံပါလေ၊ ရာဇဝင်ကို၊ ပုံပြင်ထုတ်လို့ ပြမလေး ...”

ဤသို့ သာယာနာပျော်ဖွယ် နိဒါန်းသွယ်ပြီးရေအခါ င/ဆရာရေ င/ဇာတ်လမ်းကို ကပြတော့ရေ။ အခန်းအလိုက် မူလကပင် အဆင်သင့်ခင်းကျင်းထားရေ ကပွဲဝင်ပစ္စည်းတိကို အသုံးပြု၍ အဆင့်ဆင့်ကပြ ရပေရေ။ ငါးရှာရေအခန်း၌ ငါးယက်သဲ့ကို အသုံးပြု၍ ငါးရှာပုံသရုပ်ကို အဆိုအပြော ဟန်အမူအရာနန့် သရုပ် ဆောင်ရေ။ လှော်တက်တစ်ချောင်းနန့် လှေလှော်ဟန်ပြုလုပ်ရရေ။ ဆန်ပွတ်ခန်းရောက်ပါက ကျေးလက်မိန်မပျို တစ်ဦးအသွင် အမူအရာဖြင့် သရုပ်ဆောင်ပြန်ရေ။ ရှင့်ဘုရင်ထွက်ခန်းသို့ ရောက်ရေအခါ တစ်ချိန်ကဆန်ပွတ်ခ ရေ ဆုံကိုမှောက်ကာ ရာဇပလ္လင်အဖြစ် အသုံးပြုင် ဆုံပေါတွင် ဟန်ပါပါထိုင်၍ ဘုရင်လုပ်ပြန်ရေ။ သျှင်ဘုရင်ဟူ ရေမှာ တစ်ယောက်တည်း လုပ်၍ မရ၊ မှူးမတ်သေနာပတိပါရမြဲ။ သို့ဖြစ်ရာ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဘုရင်လုပ်လိုက်၊ အမတ်ကြီးလီပင့် လျှောက်ထားလိုက်နန့် အကယ်ဒမီရှုံးလောက်အောင် သရုပ်ဆောင်ရလီရေ။ င ချင်းဖြင့် င စေကကို ဟန်ချက်ညီညီ သရုပ်ဆောင်ကပြရရေ င ဝေဆရာ၊ င စေတတ်မှာ ဝိုင်ကြီးပတ်ပတ်လည်၍ မောဟိုက် နီရှာလီရေ။ ကြည့်ရသူအဖို့ ကား ပါးစပ်ပိတ်ရရေ မဟိ။ ပျင်းရိဖို့ မမြင်၊ အူတက်တမျှ ရယ်မောရလီရေ။

အထူးသဖြင့် ငါးရှာခန်းမှာ နယ်အနှံ့ ခရီးထွက်ရှာနီရရေ အခန်းဖြစ်၍ ဒေသန္တရာဗဟုသုတ အစုံစုံကို ကဗျာ သီချင်း စပ်ဆိုထားရေ။ ပရိတတ်မပျင်းရိအောင်း ရယ်စရာဟာသနှောကာ ကပြရေ အခန်းတိလည်းပါ ဟိရေ။
“င/စေရှာဖို့ထွက်ကတ်မေ.. မတ်က ဦးကထိုင် ကပိုင်သားကို နနောင်းကိုင်၊ လှိုင်းအကြီးလာကေ တပ်ကိုတဲ့တဲ့ တပ်မနဲ့ခွပ် အငယ်လာက ငါ့အတွက်ထား ...”
၎င်းအပိုဒ်ဧ့ အဓိပ္ပာယ်မှာ ငါးရှာဖို့ထွက်တော့မယ်၊ မင်းက ဦးကထိုင်ပြီး လှိုင်းကြီးကြီးလာရင် လှော်တက်ဖြင့် လှိုင်းဦးကိုရိုက် ငါ့အတွက်တော့ လှိုင်းအငယ်ကိုထား ဆိုပနာဖြစ်ရေ။ င ဝေဆရာက သူရေ ဇနီးမယားကို ကြိုက် ရေသဘောကို စောင်းပါးရုပ်ရည်ဆို၍ အသက်မဟိရေ လှိုင်းကိုတက်မဖြင့်ရိုက်သတ်ဆိုပနာ ဥပမာယဖြင့် ဟာသနှောကာ ဖွဲ့ ဆိုသရုပ်ဆောင်ပြင်း ပြရေ။

၎င်းအပြင် ငါးမျိုးစုံရေ ချောင်းတစ်ချောင်းသို့ ရောက်ရေ့အခါ ၊ ချောင်းကောက်နီ၍ လောင်းကို ဖြောင့်ရမည်အစား “လောင်းကောက်လို့ ချောင်းကိုပြောင့်” ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ လှေကို ကပ်ရန်လုပ်ရေအခါ လောင်းကိုချည်ဖို့ ကမ်းထာင့် (ချောင်းကမ်း) ကိုယူခ” ဆိုပနာလည်းကောင်း ငါးဖောင်ရိုးကို “ကလောင်တံငါး” ဆိုပနာ လည်းကောင်း ငါးပူတင်းကို “ကိုယ်ဝန်ရေမငါး” ဆိုပနာလည်းကောင်း စကားပြောင်း၊ စကားပြန်တိဖြင့် င စေဆရာ ဧ့ အာဝိဇ္ဇာန်းသျှင်သလောက် ပြောဆိုကတ်ပြ သရုပ်ဆောင်ကတ်ပေရာ ကြည့်ရှုရရေပရိသတ်အဖို့ အူတက်မဘက်တ သောသော ဟိလှရေ။

ရခိုင်ဘုရင်တိလက်ထက်က ပျင်းရိငြီးငွေ့တော်မူရေအခါ စိတ်နှလုံး ကြည်လင်ရွှင်ပြုံးစေရန် ဤ စ နှိုက်ပွဲ ကို နန်းတော်အတွင်း ခင်းကျင်းပြသစေခရေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် နန်းထွင်းပြဇာတ်ပင် ဖြစ်ရေ။ နောင် သော်ကား မြို့ထဲရွာထဲတွင် အပျင်းပြေကြည့်သျှင်ပွဲတိအဖြစ် ကပြလာကတ်ရေ။ ယခုအခါ ရခိုင်ပြည်နယ်အနှံ့ မတွိ့ ရတော့ပေ။ ရမ္မာဝတီ၊ ရမ်းဗြဲကျွန်းတွင်ကား မပျောက်မပျက် ထိမ်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်ရေ။ အတိအားဖြင့် င စေချင်းတိကို လိ့လာကြည့်ရေအခါ၌လည်း ရမ်းဗြဲကျွန်းဒေသိယ စကားတိ ရောနှောပါဝင်ကြောင်း တွိ့ရ၍ နှောင်းပိုင်း ၄ စေချင်းတိကို ရမ်းဗြဲသားတိပင် ရီးစပ်ခမည်ဟု ယူဆရပါရေ။ သက္ကရာဇ် ၉၉၉-ခု လောင်းကြက်စား င ကူသလအမတ်ကြီး စပ်ဆိုခရေ ၄ စချင်းကို ရခိုင်ရာဇာဝင်သစ်ကျမ်းမှ ထုတ်နှုတ်ဖော်ပြ အပ်ပါရေ။
==ကိုးကား==

ရခိုင်စာဆိုတော်များ (ထွန်းရွှေခိုင်-မဟာဝိဇ္ဇာ)

[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>2ic4nl3rshz4v0x7mv2fv0mxtrslobr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စန္ဒဝိမလရာဇာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2449</id>
    <revision>
      <id>21027</id>
      <parentid>14250</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117827249}}</comment>
      <origin>21027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2393" sha1="myncmceqyb843tuycv9ptpxv3p6ukob" xml:space="preserve">{{Arakan Kings
| နာမည်=စန္ဒဝိမလရာဇာ
|ဓာတ်ပုံ=
|မွီးသက္ကရာဇ်=1736
|နာမည်ရင်း=
| မိဖုရား=နန်းတက်မိဖုရား 
|နာမည်ကွဲ=စန္ဒဝိဇလရာဇာ 
|ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းတက်=1098
| ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းကျ=1099 
| ခရစ်နှစ် နန်းတက် =1736
|ခရစ်နှစ် နန်းကျ=1737
| အိမ်နိမ့်=23 
|နန်းစံ= 8လ
|အသက်=23 
|ဖခမည်းတော်၊မယ်တော်=
|ကိုးကွယ်ရေဘာသာ=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ဆက်ခံခရေဘုရင်=[[နရပဝရာဇာ]]
|ဆက်ခံရဖို့ဘုရင်=[[သူရတန်ရာဇာ]]
|မင်းဆက်=[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
}}
စန္ဒဝိမလရာဇာ (ရခိုင်သက္ကရာဇ် ၁၀၉၈-၁၀၉၉)(ခရစ်နှစ် ၁၇၃၆-၁၇၃၇)ရေ [[ရခိုင်ဘုရင်တိ]] ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း အုပ်စိုးစိုင်ကာလက [[ရခိုင်]]ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပါရေ။

နရပဝရာဇာမင်းလွန်ကေ ညီဝမ်းကွဲတော်သူရေ သက္ကရာဇ် ၁၀၉၈ ခုနှစ်တွင် စန္ဒဝိမလရာဇာအမည်ဖြင့် ထီးနန်းကို
ဆက်ခံခရေ။ နန်းစံတနှစ်တွင် သူပုန်တိ၏လက်ချက်ဖြင့် သက္ကရာဇ် ၁၀၉၉ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံရေ။ ရွှေနန်းသခင်
စန္ဒဝိမလရာဇာဟု စာတမ်းထိုးထားရေ ငွေဒင်္ဂါးတိကို ထုတ်ဝီခရေ။&lt;ref&gt;ထွန်းရွှေခိုင်၊မြောက်ဦးမြို့နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း(p-26)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==

[[Category:ရခိုင်ဘုရင်တိ]]
{{ရခိုင်မင်းဆက်}}</text>
      <sha1>myncmceqyb843tuycv9ptpxv3p6ukob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စန်းမြင့်ထွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2455</id>
    <revision>
      <id>21028</id>
      <parentid>16205</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117827260}}</comment>
      <origin>21028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11487" sha1="aiqmvuz3q0rughy9qyiezhie6wxli2o" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် =စန်းမြင့်ထွန်း
[[ဖိုင်:7524 n.jpg|thumb|စန်းမြင့်ထွန်း]]
| နာမည်ရင်း =ညီစေ့
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = 
| မွီးသက္ကရာဇ် = ၁၄-၁၁-၁၉၈၉
| သက်တမ်း =၃၃ နှစ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကမ်းထောင်းကြီးမြို့၊ ရွာသစ်ပိုင်
| မိဘနာမည် =အဖ ဦးမောင်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်မသန်းမြ
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =ဥပဒေဘွဲ့(L.L.B.) (စစ်တွေတက္ကသိုလ်)
| အလုပ်အကိုင် =Food Blogger 
| အိမ်ထောင်ဖက် = မဟိ
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[အဆိုတော်, Food Blogger]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=[https://web.facebook.com/watch/?v=6548013968573516 ပြည်ရခိုင်မှာဘုရားဖူးကြမယ်]
| ရယှိခရေဆုတိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =[https://www.facebook.com/sanmyinttunfoodsvlogger sanmyinttunfoodsvlogger]
 }}

စန်းမြင့်ထွန်း စော်  အင်တာနက်ကို အကျိုးဟိဟိအသုံးချပနာ ဘဝရပ်တည်ချက် ခိုင်မာလာသူ ဖြစ်သည်။ အဖ ဦးမောင်ထွန်း၊ အမိ ဒေါ်မသန်းမြရို့မှ ၁၉၈၉ ခုနှစ်၊ နိုဘန်ဘာလ(၁၁)ရက် အင်္ဂါနိ တွင် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ကမ်းထောင်းကြီးမြို့၊ ရွာသစ်ပိုင်း၌ မွေးဖွားခသည်။ သူဧ့ငယ်နာမည်မှာ စန်းမြင့်ထွန်း ဖြစ်ပြီးကေ မွေးချင်း(၆)ဦးထဲက အထွီးဆုံးဖြစ်သည်။ မိသားစုတွင် အထွီးဆုံးသားဖြစ်ရေအကြောင့် ရွာမှာ သူ့ကို လူတိက  ညီစေ့ ဟု ခေါ်ဆိုကတ်သည်။ စန်းမြင့်ထွန်းစော် အသက်(၃၀) ကျော် လပျိုကြီးအရွယ်သို့ ရောက်ဟိနီရာ ဖြစ်ကေလည်း ရည်မှန်းထားသူမဟိသိမ်းရေအတွက်နန့် အသက်(၃၅)နှစ်ကျော်ကေ အိမ်ထောင်ပြုဖို့ စိတ်ကူးထားကြောင်း သိယှိရပါသည်။
==ပညာရီး==
ဝချေတန်းမှ ဆယ်တန်းအထိ အ.ထ.က ကမ်းထောင်းကြီးတွင် တက်ရောက် သင်ကြားပြီးပနာ   ၂၀၀၆ ခုနှစ်တွင် ဆယ်တန်း အောင်မြင်ခသည်။ စစ်တွေတက္ကသိုလ်၌ ဥပေဒဘာသာရပ် အထူးပြုနန့် နေ့ကျောင်း (Day)တက်ရောက်သင်ကြားခပနာ  ၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ စစ်တွေတက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့(L.L.B.) ကို ရယှိခသည်။
စန်းမြင့်ထွန်းစော် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဘ၀ စစ်တွေမြို့၊ကျောင်းကြီးလမ်းရပ်ကွက်၌ အဆောင်ငှားပနာနီထိုင်စဉ် ကွန်ပျူတာပညာကို စစ်တွေမြို့၊ Winner ကွန်ပျူတာသင်တန်းကျောင်း၌  တက်ရောက်သင်ကြားခသည်။ 
==အလုပ်အလုပ်အကိုင်နန့် အနုပညာလမ်းကြောင်းး==
သူဧ့ အချေဘဝ၌  ဖခင်ဖြစ်သူကွယ်လွန်လားရေအတွက်နန့် မိခင်ဖြစ်သူစော် အကြော်သည် မုဆိုးမဘဝနန့် သားသမီး ခြောက်ဦးကို ကျွေးမွေးစောင့်ရှောက်ခရသည်။  စန်းမြင့်ထွန်းအချေဘဝတွင်  မိခင်ဖြစ်သူနန့်အတူ ထိုင်ပနာ ညဇာဘက် လမ်းဘေး၌ ဘူသီးကြော်၊ ငှက်ပျော်ကြော်တိကို ရောင်းချခဖူးသည်။ ဝချေတန်းကျောင်းသားဘဝ၌ ကျောင်းမလားခင် ကျောင်းဈေးတန်း၌ ဆီးယိုထုတ်တိကို ရောင်းချပြီးကေမှ ကျောင်းတက်ရောက်ရသည်။ ကျောင်းပိတ်ရက်တိ၌ ဗီဒီယိုရုံတိရှေ့ ပဲကြီးလှော်ထုပ်တိကို ရောင်းချဖူးသည်။ စန်းမြင့်ထွန်းစော် တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားဘဝ၌ သူဧ့အစ်မဖြစ်သူတိက ကွမ်းယာဆိုင်ဖွင့်ပနာ ရောင်းချပြီးကေ သူ့ ပညာရေးစရိတ်အတွက် ထောက်ပံ့ပေးခကတ်သည်။
MP-4 ခေတ်စားချိန်ကာလ MP-4နန့် ကမ်းထောင်းကြီးဒေသမွ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူ၊ ကျောင်သားတိကို အခကြေးငွေနန့် ဓာတ်ပုံ ရိုက်ကူးခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီးပနာ ငွေစုနိုင်ခသည်။ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံကို သုံးရာကျပ်ယူပြီးပနာ စစ်တွေမြို့၊အမျိုးသားဓာတ် ပုံတိုက်၌ ဓာတ်ပုံကူးခ (၁၅၀) ကျပ်သာကုန်ကြရေအတွက်နန့် ဓာတ်ပုံတစ်ပုံရိုက်ခွင့်ရကေ သူ့အတွက် ၁၅၀ ကျပ် အမြတ်ရယှိခသည်။ တဖဲ့ချေကြာရေခါ ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးဖို့ ကင်မရာတစ်လုံးကို သူဝယ်ယူ လာနိုင်ရေအတွက်နန့် ဓာတ်ပုံဆရာဘဝကို  ခံယူလိုက်သည်။ 
စစ်တွေတက္ကသိုလ်မှ ဥပဒေဘွဲ့(L.L.B.) ရယှိ ပြီးရေနောက် သူဧ့ ဇာတိ ကမ်းထောင်းကြီးမြို့၌ ညီစေ့ အမည်နန့် ဖိတ်စာရိုက်နန့် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးရီး ဆိုင်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ခသည်။
၂၀၁၂ ခုနှစ်လောက်က စတင်ပနာ ဟာသတိုဇာတ်လမ်း(funny)တိ ရိုက်ကူးရင်း ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အွန်လိုင်းပေါ်၌  နေရာတစ်ခုရယှိလာပနာ လူသိထင်ယှားရေ Celebrity ဆယ်လီတစ်ဦးဖြစ်လာခသည်။ 
Smule(ဆန်မို)၌ သူဧ့ ဟာသသီချင်းတိကို လူကြိုက်များပြီးကေ fan တိ ရဟိလာပနာ လူသိလာရေအတွက်နန့် သတင်းဌာနတိမှ အင်တာဗျူးတိကို  ဖြေဆိုလာရသည်။  

ပြီးကေ သူစော် food vlogger အဖြစ် လုပ်ဆောင်ရင်း ကြော်ငြာရိုက်ကူးခြင်းတိရယှိလာရေအတွက်နန့်   အွန်လိုင်းပေါ်မှ ဝင်ငွေရှာနိုင်ရေ လူငယ် တစ်ဦးဖြစ်လာလေသည်။
ရခိုင်လူမျိုးရို့ဧ့ အစားအသောက်ပိုင်းနန့် ပတ်သက်ပနာ သူသိသမျှ ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ် အကြောင်းအရာတိကို သူဧ့ San Myint Tun Page မှ ရက်ပြတ် ဝေမျှပီးနီစော်ကို တွိ့မြင်နီရသည်။  စန်းမြင့်ထွန်းစော် ရခိုင်လူမျိုးရို့ဧ့ နိစဉ်စားသောက်ဖွယ်ရာတိကို food Volgger အဖြစ် အွန်လိုင်းပေါ်တွင် သာဘဝကျကျရိုက်ကူးလုပ်ဆောင်ရင်းမှ သူ့ကို မြန်မာပြည်အနှံ လူသိများလာရ ခြင်းဖြစ်ပြီးကေ ကြော်ငြာရိုက်ကူးခွင့်တိ ရယှိရေအတွက်နန့် ဝင်ငွေရှာနိုင်ရေ လူငယ်တစ်ဦးဖြစ်ထင်ယှားလာသည်။ 
သူဧ့ အမြူးအကြွ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ် ရခိုင်တေးသီချင်းတိကြောင့်လည်း စတိတ်ရှိုး ပွဲတိ၌  သီဆိုမှုယှိလာနေသည်။

သူဧ့ ကိုယ်ပိုင်သီချင်းတိဖြစ်ရေ --

*[[ပြည်ရခိုင်မှာ ဘုရားဖူးကြမယ်]]

*[[ကိုယ့်ပြည်ကို ချစ်ကမေ]]

*[[ဗုဒ္ဓမြီ]]

သီချင်းတိနန့် ရခိုင်ပရိသတ်တိဧ့နှလုံးသားကို ဆုတ်ကိုင်နိုင်ခသည်။

==ကိုးကား==
https://burmese.narinjara.com/article/detail/637ece7f6dd2ad341b3fef9b?fbclid=IwAR2_kEvR5EMyE-YT3SpgnCmsJmZetBR0cCRl1_S1tdi8qYBfqLK-0Rs4Nj8 &lt;br&gt;
https://www.bnionline.net/mm/news-95860?fbclid=IwAR3gBEshC_VJVfh74-wF6E_Omw6E3OW5iSw98ov3I4PB9X79DTHNsIXQIj4 &lt;br&gt;

===ပြင်ပလင့်===
https://www.facebook.com/sanmyinttunfoodsvlogger?_rdc=1&amp;_rdr&lt;br&gt;

[[Category:ရခိုင် အဆိုတော်တိ]]</text>
      <sha1>aiqmvuz3q0rughy9qyiezhie6wxli2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စောယဉ်မိ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2493</id>
    <revision>
      <id>21029</id>
      <parentid>10317</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q117827601}}</comment>
      <origin>21029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10819" sha1="kt7bythlvlinucnofpzleakcn26lqdx" xml:space="preserve">{{စာဆိုတော်တိ
| နာမည် =စောယဉ်မိ 
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =ကိုယ်ရီးကျဉ်းချုပ်
| နာမည်ရင်း = 
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| မိဘနာမည် =
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =ဗုဒ္ဓဘာသာ
| ခေတ် = လောင်းကြက်
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[စာဆိုတော်]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ= တောင်ညိုဗွေချာ
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
 }}

လောင်းကြက်မြို့ပျက်ပြီးကေ မင်းစောမွန်စော် အနောက်သူရတန်ပြည်သို့ တိမ်းရှောင်လီရေခါ သံတွဲစားနရနု စွာလည်း ပဲခူးမင်းရာဇဓိရာဇ်ထံခိုလျှံပနာ စစ်ကူတောင်းခရေ။ ယင်းအချိန်မှာ အရှေ့ပြည်က သုံးရွာစားရေ သံတွဲမြို့သို့ လာရောက်ပြီးကေ အုပ်ချုပ်နီလီရေ။ သုံးရွာစားလွန်ပြီးနောက် မိဖုရားစောယဉ်မိစွာ ၎င်းဧ့ သားတော်နှစ်ပါး ဖြစ်ရေ စောဇ္ဈန္တာမိတ်နန့် ညီ ဘယမင်းရဲကို လက်ဝဲလက်ယာထားပနာ အုပ်ချုပ်ပြီးကေနိန်လီရေ။
ယင်းပိုင်နိန်စိုင် တနိရေအခါ သားကြီးစောရန္တမိတ်ဧ့ ကျေးကျွန်တိ မင်းသားအား ဒေပိုင် ကုန်း ချော စကားဆိုလီရေ။ “အသျှင်မင်းဧ့မယ်တော်ကား သားငယ်ဖြစ်သူ ဘယမင်းရဲကိုယာ မင်းပြုစီလိုရေ။ အသျှင်မင်း အား မင်းမပြုစီလိုပါ” ဟုလျှောက်တင်ကတ်ရေ။ မင်းသားစောရန္တမိတ်လည်း အမှန်ပင်ထင်မှတ်ပြီးကေ ကြက်ပွဲကစပ်နီရေ ညီတော်အား ခေါ်ခိုင်းစီရေ။ ညီတော်လည်းနောင်တော်ထံ ချက်ချင်းလိုက်လာပြီးကေ လက်အုပ် ချီခစားရာ နောင်တော်က ဓါးနန့် ခုတ်ပိုင်းလိုက်ပနာ လက်နှစ်ဖက်လုံးပြတ်လားခလီရေ။ ယင်းပိုင်ညီအစ်ကိုချင်း တစ်ပါးသူဧ့ ကုန်းစကားကြောင့် မဖွယ်မရာဖြစ်ကတ်စွာတိကို မိဖုရားကြားလတ်ကေ ရေးချိုးနီရာမှ ဝတ်တော်ကိုပင် မလဲနိုင်အားဘဲ ကပျာကသီ လိုက်လာခရေ။ သားကြီးစောရန္တမိတ်ဧ့ လက်ချက်နန့် လက်နှစ်ဖက်ပြတ်ပြီးကေ သွေးအလိမ့်လိမ့် ကျံကျံ နန့် လူးလှိမ့်ငိုကြွေးနီယှာရေ သားငယ်ကို ပိုက်ထွေးပနာ ယူကြုံးမရ တသသ ဖြစ်ရလီရေ။

မိဖုရားလည်း သားကြီး စောရန္တမိတ်အားပြင်းစွာ အမျက်ထွက်ပနာ ရခိုင်ဘုရင် အလီခင်ထံ တိုင်းပြည်နန့် တကွ မိမိကိုယ်ပါ သိမ်းယူပါမည့် အကြောင်း ရတုကဗျာဖွဲ့ ပြီးကေ တမန်စီလွတ်လိုက်လီရေ။ ယင်းချင့်ကား “တောင်ညိုဗွေချာ” ချီ အဖြည့်ခံ ရတုနှစ်ပိုဒ် ဖြစ်ပေါ်လာရရေ အကြောင်းရင်းပင်ဖြစ်ရေ။

==အဖြည့်ခံ ရတုနှစ်ပိုဒ်==

“တောင်ညို ဗွေချာ၊ ကျွန်းလက်ယာထက်၊ သီဒါရစ်ခွေ၊ သံတွဲမြေဝယ်၊ အုပ်ထွေဖျဉ်ပေါင်း၊ မများတောင်း သည်၊ ဆွေကောင်းမျိုးလယ်၊ ကောင်းကင်ကြယ်သို့၊ နေဖွယ်ကစ၊ သာမေလှရှင့်၊ နှမဟူပြီး၊ မတ်ကြီးကျော်သူ၊ အလှူ ဒါန၊ ပေးဘူးကလည်း၊ ဘုရားလှကျော်။ ဉာဏ်တော်ဝင်းမော။ ထန်းတောတသီး၊ ဂူကြီးဂူငယ်၊ သိမ်လယ်ရိပ်တွင်း၊ ရုပ်ဆင်နှစ်ဆူ၊ အတူရှေ့ဆိုင်၊ ဘုရားပြိုင်၍၊ လေးတိုင်းပြုငြာ၊ တည်ထားတင်စွာ။ လေးမျက်နှာလည်း၊ ရွှေသားရွှေ ပျောင်း၊ လျှံတမောင်းနှင့်၊ ညိုတောင်းဗျာပါ၊ ညိုကင်းမှာကို၊ ဥဂ္ဂါကောင်းမူ၊ ရုပ်တုနှစ်ဆူ၊ ညီနောင်တူသို့၊ ဆုယူဆုပြည်၊ တောင်ကုန်းလည်ဟု၊ ခေါ်ကြည့်သောအား၊ ရှင်မင်းများလည်း၊ ညွှတ်ကွားဝတ်ရူ၊ နိဗ္ဗန်ဘုံကို၊ ရောက်တုံတညီ၊ မယ်နှင့်ဆီသည်။ လောကဓိဌာန်စံရစေ”
“မောင်တို့ နေရာ၊ ရွှေပြည်သာကိုလိုက်ပါဟုလည်း၊ မတူရာလော၊ မသီမောခဲ့၊ မင်းစောဒသ၊ သာတိကတို ၊ ဒီပဇမ္ဗူလုံးလုံးချူ၍၊ ခွန်ယူသိမ်းမြန်း၊ ထီးနန်းတည်ရာ၊ မယ်တို့ ရွာလည်း၊ ဒွါရဝတီ သင်္ဂီရောင်လျှံ မြို့ ရှင်ပျံဝယ်၊ ပတ် ရုံးသုံးတောင်၊ သုံးဆူနောင်လည်း ရှုသောင့်ရှုသာ အာဏာထက်လင်း၊ ဘဝင်ချင်းမျှ ခပင်းနတ်လူ၊ ကိုးရာမူသား၊ မျိုးတူဇနီး၊ မကြီးဘုန်းသစ်၊ ချစ်လို့သနား နောင်အားမေတ္တာ သက်တို့ပါ၍၊ သရဏပွင့်၊ ပန်းသုံးဆင့်ကို၊ မောင်နှင့်မိ ဌာန်ပန်ရစေ”

ဒေစာနှစ်ပိုဒ်ကို ရခိုင်ပြည့်ရသျှသ် အလီခင် လက်ခံရဟိပြီးနောက် နှစ်ထောင်းအားရခြင်းဖြစ်ပြီးကေ အောက်ပါအတိုင်းအပြည့်အပိုဒ်ကို ရေးစပ်ပနာ ပြန်လိုက်ရေ။

==အဖြည့်ပိုဒ်==
“မောင်တို့နေမှ၊ သာမောလှသာ၊ နှမမိဖြူ၊ လိုက်တော်မူလော့၊ ဇမ္ဗူမဏ္ဍိုင်၊ ရွှေရခိုင်ဝယ်၊ ရှစ်ဆိုင်ရပ်မင်း၊ ခွန်သွင်းဖျင်ပြော၊ သင်္ဘောစင်းပြန်။ ဆိတ်မညံ့တည်း။ အလွန်ထွန်းတော် ရှုမျှော်စောက်သား မောက်မောက်သွန်း သွန်း ရွှေနန်းပြသာဒ် အထွဋ်တန်ဆောင် ရွှေတောင်ဟန်လှ နန်းမနန်းရံ မျက်စိမံ၍ သာစံပျော်ပါး သိကြားသူဇာ သက်ကျလာသို့ သရဏာပွင့် ပန်းသုံးဆင့်ကို မယ်နှင့်ဓိဌာန်ပန်ရစေ”

ယင်းနောက် စစ်အင်္ဂါလေးပါးနန့် စောယဉ်မိနန့် တကွ ဒွါရာဝတီ သံတွဲမြို့ အား သိမ်းယူရန် ချီတော်မူရေ။ ယင်းပိုင် ရခိုင်ဘုရင်ချီလာပြီးကေ တောင်ကုတ်မြို့ နယ် ခေါင်းလောင်းဘုအရပ်၌ တပ်ချနီကြောင်း သိလက်သော် သံတွဲမိဖုရားစောယဉ်မိလည်း စစ်အင်္ဂါလေးပါးနန့် လာကြို လင့်ရေ။ သက္ကရာဇ်ကား ၇၉၉-ခုနှစ် အေဒီ(၁၄၃၇) ခုနှစ်ဖြစ်ရေ။ မြောက်ဦးသို့ရောက်ကေ အလယ်မိဖုရားစောယဉ်မိ နာမည်နန့် တောင်မြောက် မိဖုရားအလယ်တွင် နန်းတည်ဆောက်ပနာ ချီးမြှင့်မြှောက်စားလီရေ။

==ကိုးကား==

ထွန်းရွှေခိုင် (မဟာဝိဇ္ဇာ)-ရခိုင်စာဆိုတော်များ 
[[Category:ရခိုင်စာဆိုတော်တိ]]
[[Category:ရခိုင်မိဘုရားတိ]]
{{ရခိုင်စာဆိုတော်}}</text>
      <sha1>kt7bythlvlinucnofpzleakcn26lqdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2888</id>
    <revision>
      <id>21030</id>
      <parentid>20056</parentid>
      <timestamp>2026-08-20T20:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>93</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Entferne {{INTERWIKI|Q136161519}}</comment>
      <origin>21030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11183" sha1="j306fe38ervz9bt3svbfx03s25aeqc1" xml:space="preserve">{{Infobox website
| name = {{Wiki favicon}} ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား
| logo = Wikipedia-logo-v2-rki.svg
| logo_size = 200px
| logo_alt = 
| logo_caption = 
| screenshot = Wikipedia-homepage-rki.png
| caption = ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား [[အဓိကစာမျက်နှာ]] ၁ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅
| collapsible = Yes
| url = {{Official URL}}
| commercial = မဟိ
| type = အွန်လိုင်းအခမဲ့စွယ်စုံကျမ်း
| registration = 
| num_users = {{NUMBEROF|USERS|rki}}ယောက်၊ ({{Date}}ထိ)
| language = [[ရခိုင်ဘာသာစကား|ရခိုင်ဘာသာ]]
| owner = [[ဝီကီးမီဒီယာ_ဖောင်ဒေးရှင်း]]
|author         = [[ရခိုင်ဝီကီးမီဒီယာအဖွဲ့]]
|current status= Active
| founder =
| editors =  [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယန်း]]
|foundation=အောက်တိုဘာ-၄-၂၀၂၂
| launch_date = {{start date and age|df=yes|2025|8|29}}
|slogan         =အခမဲ့လွတ်လပ်ရေ စွယ်စုံကျမ်း
}}

ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား စွာ ဝီကီးပီးဒီးယား ၏ ရခိုင်ဘာသာ အင်တာနက် စွယ်စုံကျမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါရေ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား ကို ရခိုင်စာပီနန့် ရခိုင်ယဉ်ကျေးမူဝါသနာပါရေ ဝါသနာသျှင်တိက ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား ကို ဝီကီပီးဒီးယားမှာ စတင်ခပါရေ။ ယူနီကုတ်ဖောင့် ၅.၂ နန့် ဆောင်းပါးပေါင်း {{NUMBEROFARTICLES}} စောင်ကို ({{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}} အထိ) ထည့်သွင်းထားပြီးသား ဖြစ်ပါရေ။

စမ်းသတ်ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယားမာ

* စာမျက်နှာ ၂၉၁၈ (အမျိုးအစား, တမ်းပလက်, ဆွီးနွီးချက်, အပြောင်းအရွိ့)
* တည်းဖြတ်သူ ၇၄
* တည်းဖြတ်အကြိမ်- ၉၇၂၁

နန့် ရွှင့်တင် နိုင်ခပါရေ။

=သမိုင်းကြောင်း=
===ရက်စွဲမှတ်တမ်း===
*၄-၁၀-၂၀၂၂ မာ [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]  လျှောက်ထားခပါရေ
*၁၅-၁၀-၂၀၂၂ မာ [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]] လျှောက်ထားမူလက်ခံကြောင်း အတည်ပြုပါရေ
*၂၃-၄-၂၀၂၅- မာ [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီယား]]ကို အတည်ပြုပါရေ၊
*၂၉-၈-၂၀၂၅ မာ [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]ကို အောင်မြင်စွာ ရွှင့်တင်လိုက်ပါရေ။&lt;ref&gt;https://burmese.narinjara.com/news/detail/68b577ebffdcb3b2de530725&lt;/ref&gt;

==လုပ်ဆောင်မူမှတ်တမ်း==
*'''၁၁-၁၀-၂၀၂၂''' - ရခိုင်ဝီးကီးပီးဒီးယား လျှောက်ထားမူအပြီးမာ [[YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ဦးဆောင်ပြီးကေ စိတ်ပါဝင်စားရေ လူတိနန့် ပထမအကြိမ် Workshop ကို ထိုင်းနိုင်းငံ၊ အယုဒ္ဒယမာ ပြုလုပ်ခပါရေ၊ စိတ်ဝင်စားလူနှစ်ဆယ်လောက် တက်ရောက်ခပါရေ။ ဝီကီးပီးဒီးယားဆိုစွာဇာလေ့ နန့် ရခိုင်ဝီးကီးပီးဒီးကို ဇာကြောင့် လိုအပ်လဲဆိုစွာကို အဓိက ဆွီးနွီးခတ်ကတ်ပါရေ။

*'''၁၈-၁၁-၂၀၂၂''' - ဒုတိယအကြိမ် Workshop ကို [[YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ဦးဆောင်ပြီးကေ စိတ်ပါဝင်စားရေ လူတိနန့်  ထိုင်းနိုင်းငံ၊ အယုဒ္ဒယမာ ပြုလုပ်ခပါရေ၊ စိတ်ဝင်စားလူသုံးဆယ် လောက် တက်ရောက်ခပါရေ။ စမ်းသတ်ရခိုင်ဝီးကီးပီးဒီးယား အောင်မြင်အောင် ဇာပိုင်ပါဝင် ရီးသားရဖို့ အကြောင်းနန့် စမ်းသတ်ရခိုင်ဝီးကီးပီးဒီး အောင်မြင်ဖို့အတွက် လိုအပ်ရေ အချက်အလက်တိကို ဦးတည်ဆွီးနွီးခကတ်ပါရေ။ 

*'''၂-၂-၂၀၂၅'''- တတိယအကြိမ် Workshop ကို ထိုင်းနိုင်းငံ၊ အယုဒ္ဒယမာမြို့မာ ပြုလုပ်ကျင်းပ ခပါရေ၊ ဒေအကြိမ်မာ ရခိုင်ဝီးကီးပီးဒီးယားနန့် ဆက်နွီနီရေ ရခိုင်ဘာသာစကားနန့် ခေတ်သစ်နည်းပညာတိအကြောင်းကို ဆွီးနွိးခကတ်ပါရေ၊
*#[[ဦးလှမြင့်]] (ရခိုင်သားကြီးစာပေ) က &quot;''ရခိုင်စာပီဖြတ်သန်းမူခရီး&quot;''
*#[[ဒေါက်တာယသဓမ္မ]] က &quot;''ရခိုင်ဘာသာစကားကို linguistics ကတင်ပြခြင်း&quot;''
*#[[YaThaWinTha|Y]][[YaThaWinTha|aThaWinTha]] က &quot;''နည်းပညာနယ်ထဲက ရခိုင်ဘာသာ&quot;''  

*'''၂၃-၅-၂၀၂၅''' - ဝီကီးမီဒီယာ ဖောင်ဒေးသျှင်းက ဗီလပိုင်နိုင်ငံမာ ကျင့်ပပြုလုပ်ရေ [[metawiki:ESEAP_Strategy_Summit_2025|ESEAP_Strategy_Summit_2025]] ကို [[metawiki:Myanmar_Wikimedia_Community_User_Group|Myanmar Wikimedia Community User Group]]  ကိုယ်စား [[ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]] ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် တက်ရောက်ခပါရေ၊([[metawiki:ESEAP_Strategy_Summit_2025/Report/YaThaWinTha|ESEAP Strategy Summit 2025/Report/YaThaWinTha]])
*'''၂၁-၁၀-၂၀၂၅''' စတုတ္ထအကြိမ် Workshop ကို ထိုင်းနိုင်းငံ၊ အယုဒ္ဒယမာမြို့မာ ပြုလုပ်ကျင်းပ ခပါရေ၊ ဒေအကြိမ်မာ ရခိုင်ဝီးကီးပီးဒီးယားနန့် ဆက်နွီနီရေ ရခိုင်ဘာသာစကားနန့် ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား User တိုးလာရီးကို အကြောင်းကို ဆွီးနွိးခကတ်ပါရေ။&lt;ref&gt;https://burmese.narinjara.com/news/detail/68fa024d8fe3fedca43c67d0&lt;/ref&gt;
*#[[ဒေါက်တာယသဓမ္မ]] - ''&quot;ရခိုင်ဘာသာဗေဒအမြင်နန့် သုတေသနစာ‌တန်း အ‌ခြေနေများကို ဆွေးနွေးတင်ပြခြင်း&quot;'' 
*#[[ယသဝံသ|YaThaWinTha]]- ''&quot;ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယားကို လမ်းလျောက်သင်ပီးခြင်း&quot;''
*#[[ဦးလှမြင့်]] (ရခိုင်သားကြီးစာပေ) - ''&quot;ကျွန်တော့ဘဝနန့် သားကြီးဘားသို့ ပီးစာတိ&quot;''
*#ဥက္ကာမင်းညို - ''&quot;ရခိုင်ကဗျာ စာပီကို ခြီရာခံခြင်း&quot;''
*#ရက္ခဘေရီ - ''&quot;တြိပူရသို့ ရှိဟောင်းစာပီရှာဖွီရီး&quot;''

==ဆိုရှယ်မီဒီယာ==
*၄-၁၂-၂၀၂၂ မာ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား 	[https://www.facebook.com/arakanwikipediainfo/ Facebook Page]  ကို တည်ဆောက်ခပါရေ
*၂၄-၂-၂၀၂၅ မာ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား [https://www.t.me/arakan_wikipedia_users/ Telegram Group]  ကို တည်ဆောက်ခပါရေ

== Wikimedia Projects of Languages Spoken in Arakan Language == 
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:70%; background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: right&quot; class=&quot;sortable&quot;
|-
! ဘာသာစကား
! ပရိုဂျက်
! ဆောင်းပါး
! စာမျက်နှာ
! တီးဖြတ်
! Admins
! Users
! Active Users 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | [[:en:rakhine language|ရခိုင်ဘာသာ]]
| {{Wiki favicon}}[[:rki:|Wikipedia]]
| {{NUMBEROF|ARTICLES|rki|N}}
| {{NUMBEROF|PAGES|rki|N}}
| {{NUMBEROF|EDITS|rki|N}}
| {{NUMBEROF|ADMINS|rki|N}}
| {{NUMBEROF|USERS|rki|N}}
| {{NUMBEROF|ACTIVEUSERS|rki|N}}
|}

= ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား အဆက်ဆက် Administrator တိ=

'''ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား''' မာ အောက်ပါအသုံးပြုသူတိစွာ
Administrator (Admin) အဖြစ် အဆက်ဆက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခကတ်‌ရေ။

== Administrator History ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:90%; text-align:center;&quot;
! အမှတ်
! အသုံးပြုသူ
! စတင်ခန့်အပ်နိ
! တာဝန်ပြီးဆုံးနိ
! Timeline 
! Test admin
|-
| 1
| [[User:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]
| 2026-03-13 
|၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆
|
*[[User:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]- '''2025-9-10 – 2026-3-11'''
*[[User:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]- '''2026-3-13 – 2026-9-13'''
|
*[[User:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]-(wp/rki) '''2022-12-19 – 2025-12-19'''
* [[User:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]-(wt/rki) '''2026-03-20 – 2027-03-20'''
|}

===ကိုးကား===
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား]]
[[ကဏ္ဍ:ဝီကီးပီးဒီးယား လမ်းညွန်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:အွန်လိုင်းစွယ်စုံကျမ်းတိ]]</text>
      <sha1>j306fe38ervz9bt3svbfx03s25aeqc1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>