ဝီကီးပီးဒီးယား
rkiwiki
https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွီးနွီးချက်
အသုံးပြုလူ
အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်
ဝီကီးပီးဒီးယား
ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha
3
3513
21061
21045
2026-09-06T19:42:44Z
Leaderbot
395
/* Notice of expiration of your sysop right */ new section
21061
wikitext
text/x-wiki
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (စီမံခန့်ခွဲလူတိ) will expire on 2026-03-11 05:51:24. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[အသုံးပြုလူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderbot|talk]]) ၀၂:၁၂၊ ၅ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)</div>
:yes, renew me. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]]) ၁၄:၃၀၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
::@[[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] Hi, you'll have to follow the steps at [[metawiki:SRP]]. [[အသုံးပြုလူ:Leaderboard|Leaderboard]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderboard|talk]]) ၁၄:၃၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:::Already done sir.
:::https://w.wiki/5LC
:::https://w.wiki/JCRx [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]]) ၁၄:၃၆၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
::::Then a steward will handle the request when they're able to. I'm not a steward (and hence cannot do this myself), just the operator of Leaderbot. [[အသုံးပြုလူ:Leaderboard|Leaderboard]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderboard|talk]]) ၁၄:၃၈၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:::::Yes, thank you. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]]) ၁၄:၄၆၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ၀၂:၄၁၊ ၂၉ ဧပြီလ ၂၀၂၆ (+0630) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472482 -->
== Invitation to try the Starter Kit Dashboard and share your feedback ==
Hello @[[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]]
Apologies this message is not in your native language.
As an admin in the Rakhine Wikipedia, you are invited by the [[mw:Language_Onboarding_and_Development|Language Onboarding and Development]] initiative to use the Starter Kit Dashboard. This tool will help you perform essential tasks such as importing infoboxes, tracking your Wikipedia’s activity and growth and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance.
Starter Kit Dashboard organizes essential setup tasks, making it easy for you to complete them so contributors can begin editing and learning quickly. As an admin, you can also use the Dashboard to track your Wikipedia’s progress and growth. Using this tool will help us evaluate how it can improve the onboarding experience for administrators, and the insights you provide will be used to enhance the experience for new wikis graduating from the incubator. Visit [[mw:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page]] to learn more about the Starter Kit.
Here's how to get started:
* Access the Starter Kit Dashboard here: [http://starterkit.toolforge.org/ http://starterkit.toolforge.org]
* Login with your wiki credentials, enter the target wiki url (e.g., https://hi.wikipedia.org)
* Follow the steps shown in the video below to use the tool.
[[ဖိုင်:Wikipedia_Starter_Kit_Dashboard_MVP_Demo_Video.webm|758x758px|Wikipedia Starter Kit Dashboard MVP Demo Video]]
* After exploring the Dashboard, please share your feedback on [[mw:Talk:Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit|this page,]] focusing on the following questions:
** The parts of the starter kit you expect to use most often, and how you plan to use them.
** The essential tasks you tried, and how easy or difficult they were to complete.
** The wiki tasks you would like the starter kit to guide you through or automate in the future.
Most of the tasks that will result in edits on the wiki can be reverted like an edit from the “view history”, so don't be afraid to try them several times.
We would appreciate it if you could submit your feedback by June 30, 2026, so we can begin analyzing it to identify areas for improvement. If you have any questions or need assistance, please let me know.
Thank you so much for your contributions to your Wikipedia and for helping us shape this tool for new and small Wikipedias. We will keep you updated on any additional things added to the starter kit in the future.
Best regards,
[[အသုံးပြုလူ:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:UOzurumba (WMF)|talk]]) ၁၈:၄၀၊ ၁၇ ဂျုန်လ ၂၀၂၆ (+0630)
===Appreciating your feedback on the Starter Kit Dashboard ===
Dear [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]],
Thank you for taking the time to explore the [http://starterkit.toolforge.org/ Starter kit dashboard] and for sharing your thoughtful feedback. Your insights are invaluable to us, and we truly appreciate your continued commitment to the Wikipedia community.
We are currently working on the feedback we received. You can view the tasks we are currently working on here: https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/?project=PHID-PROJ-jry4odhdvqbzs7ptr3vw&statuses=open()&group=none&order=newest#R
The next phase of our work will be to share the tool broadly with various communities in the movement.
If you haven't yet had the chance to submit your feedback, you're still welcome to share your thoughts on [[mw:Talk:Language Onboarding and Development/Starter kit|the feedback page]].
Best regards,
[[အသုံးပြုလူ:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:UOzurumba (WMF)|talk]]) ၁၈:၁၇၊ ၃၁ ဂျူလိုင်လ ၂၀၂၆ (+0630)
== Invitation to attend the Starter Kit virtual meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
As a contributor who has actively been involved in testing the [https://starterkit.toolforge.org/ Starter Kit tool], the [[mw:Language Onboarding and Development|Language Onboarding and Development]] initiative would like to invite you to join a virtual meeting where you can ask questions and learn more about the tool.
Your experience using the Starter Kit is incredibly valuable not only for helping us improve the tool, but also for helping other Wikimedia communities learn from your experiences. We would love to hear how you've been using the Starter Kit, what you've accomplished with it, what has worked well, where you've encountered challenges, and what suggestions you have for making it more useful. Your insights will help shape future improvements and provide practical examples that other communities can learn from as they begin using the Starter Kit themselves.
'''Here's what we would like you to do:'''
*Sign up for one of the three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours. Please attend one of the virtual meetings with your questions and thoughts.
*Come prepared to share your experience using the Starter Kit - what you've used it for, what you've accomplished, any challenges you've faced, and any ideas or suggestions you have.
*A user manual is now available with detailed guidance on the Starter Kit and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit
Thank you so much for your collaboration in this work. We look forward to seeing you at one of the virtual meetings.
Best regards,
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> ၀၁:၃၉၊ ၁၃ သြဂတ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Invitation_to_attend_the_Starter_Kit_virtual_meeting_list&oldid=30916582 -->
== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.
Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])
This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.
If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC
See you soon!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> ၂၀:၁၁၊ ၂၈ သြဂတ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Invitation_to_attend_the_Starter_Kit_virtual_meeting_list&oldid=30916582 -->
== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
This is a friendly reminder to attend the third [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.
Date and time: '''Saturday, September 5th, 2026, 05:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1788584400 check your local time here])
Video call link: https://meet.google.com/eov-gbgn-rew
This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.
If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_3:_Saturday_5_September_2026,_05:00_UTC
See you soon!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> ၀၆:၂၆၊ ၄ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Invitation_to_attend_the_Starter_Kit_virtual_meeting_list&oldid=31006732 -->
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Administrators) will expire on 2026-09-13 05:59:37. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[အသုံးပြုလူ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Leaderbot|talk]]) ၀၂:၁၂၊ ၇ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)</div>
j68kh19ptvkxai7dzzkms5yjtsl1tj9
ဒက် ဟမ်းမားရှိုး
0
5728
21052
2026-09-06T15:30:14Z
Retkhaberi
224
Created page with "{{Infobox officeholder |image=Dag Hammerskjold, Bestanddeelnr 912-9460.jpg |image_size= |birthname=Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld |nationality=ဆွီဒင်လူမျိုး |order=ဒုတိယမြောက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရီးမှူးချုပ် |term_start=၁၀ April ၁၉၅၃ |term_end=၁၈ စတ်တင်ဘာ ၁၉၆၁ |predecessor=[[ထရီဗီလီ]] |successor=[..."
21052
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|image=Dag Hammerskjold, Bestanddeelnr 912-9460.jpg
|image_size=
|birthname=Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld
|nationality=ဆွီဒင်လူမျိုး
|order=ဒုတိယမြောက် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေအတွင်းရီးမှူးချုပ်
|term_start=၁၀ April ၁၉၅၃
|term_end=၁၈ စတ်တင်ဘာ ၁၉၆၁
|predecessor=[[ထရီဗီလီ]]
|successor=[[ဦးသန့်]]
|birth_date={{birth date|1905|07|29|df=y}}
|birth_place=ဂျိုကိုပင်း {{flag|ဆွီဒင်နိုင်ငံ}}။
|death_date={{death date and age|df=yes|1961|09|18|1905|07|29}}
|death_place=ဒိုလာ ရိုဒင်းရှားနန့် ညာဆာလန် ဖက်ဒရီးရှင်း (အဂု ဇမ်ဘီယားနိုင်ငံ)
|spouse=
|party=
|vicepresident=
|religion=လူသာရန်/ဆွီဒင်ချက်ကျောင်း
|alma_mater=အာပ်ဆလာတက္ကသိုလ်<br />စဖိဟုမ်းတက္ကသိုလ်
|signature=Sign Dag Hammarskjold.png
}}
'''ဒက်ဟမ်းမားဟိုး''' (Dag Hammarskjöld - {{Audio|sv-Dag_Hammarskjöld.ogg|[dɑːg ˈhamːarɧœld]}}) (၂၉.၇.၁၉၀၅ – ၁၈.၉.၁၉၆၁) သည် [[ဆွီဒင်လူမျိုး]] [[သံတမန်]]၊ [[စီးပွားရီး]]ပညာသျှင် နန့် [[စာရီးတတ်]] ဖြစ်တေ။ ရှီးဦးပိုင်း [[ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရီးမှူးချုပ်]] အဖြစ် ၁၉၅၃ ခုနှစ်မှ စပြီးကေ [[လီယာဉ်]]ပျက်ကျ သီဆုံးရေ ၁၉၆၁ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလအထိ တာဝန် ထမ်းဆောင်ခရေ။ သူစွာ သီလွန်ပြီးမှ [[ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆု]] ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရရေ တဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်တေ။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/nomination/nomination_faq.html |accessdate=17 November 2011 |archivedate=16 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120516102347/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/nomination/nomination_faq.html }}</ref> ဟမ်းမားဟိုးသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်နီတုန်း ကွယ်လွန်ခရေ တဦးတည်းသော ကုလ အထွေထွေအတွင်းရီးမှူးချုပ် လည်း ဖြစ်တေ။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရီးအတွက် စီစပ်ဆွေးနွေးရန် အလားခရီးမာ လီယာဉ်ပျက်ကျ သီဆုံးခရခြင်း ဖြစ်တေ။ ယင်းခါက [[အမေရိကန်]] သမ္မတ [[ဂျွန် အက်ဖ် ကနိန်ဒီ]]က ရာစုနှစ်၏ အထူးချွန်ဆုံး [[နိုင်ငံရီးသမား]] အဖြစ် ချီးကျူးခရေ။ <ref name="Linnér">{{cite web | author = Linnér S | year = 2007 | url = http://www.dhf.uu.se/pdffiler/Dh_lecture_2007.pdf | format = PDF | title = Dag Hammarskjöld and the Congo crisis, 1960-61 | page = Page 28 | publisher = Uppsala University | accessdate = 17 November 2011 | archivedate = 5 April 2012 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120405034628/http://www.dhf.uu.se/pdffiler/Dh_lecture_2007.pdf }}</ref>
ဒက်ဟမ္မားဟိုးသည် ပထမကမ္ဘာစစ်အထဲက ဆွီဒင်နိုင်ငံ၏ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခရေ ဟာချမာ ဟမ္မားဟိုး၏စတုတ္ထသား ဖြစ် ရေ။ ဆွီဒင်နိုင်ငံ ယွန်ချူးပင်မြို့မာ ၁၉ဝ၅ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၂၉ ရက်နိမာ ဖွားမြင်ရေ။ ဟမ္မားဟိုးသည် ၁၉၂၅ ခုနှစ် အသက် ၂ဝ အရွယ်မာ အပ်ဆားလား တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရခဲ့လို့ ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်မာ ဥပဒေဘွဲ့ ရခရေ။ ဟမ္မားဟိုးသည် ၁၉၃ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၃၄ ခုနှစ်အထိ ဆွီဒင် အစိုးရက ဖွဲ့စည်းထားရေ အလုပ်လက်မဲ့ ရေးရာ ကော်မတီ မာ အတွင်းရီးမှူးအဖြစ် အမှုထမ်းခ၏။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်မာ စဖိဟုမ်း တက္ကသိုလ်မာ နိုင်ငံရီး ဘောဂဗေဒ တွဲဘက် ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ၁၉၃၆ ခုနှစ်မာ ဆွီဒင် နိုင်ငံအစိုးရ၏ ဘဏ္ဍာရီးဌာနမာ လက်ထောက် အထဲဝန် အဖြစ် အမှုထမ်းခပြီးကေလျှင် ၁၉၃၇ ခုနှစ်မာ စီးပွားရီး အကြံ ပေး အရာဟိအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ခလီရေ။ ၁၉၄၁ ခုနှစ် မှ ၁၉၄၈ ခုနှစ်အထိ ဆွီဒင်နိုင်ငံတော်ဘဏ် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့လို့ ၁၉၄၆ ခုနှစ်မာ ဘဏ္ဍာရီး ပါရဂူအဖြစ် နိုင်ငံခြားရီး ဝန်ထမ်းအဖွဲ့မာ ဝင်ရောက် အမှုထမ်း လီရေ။ ဧပိုင် အမှုထမ်းနေစဉ် ၁၉၄၇ ခုနှစ်မာ ဝါရှင်တန်သို့ လားရောက်ခရ၏။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မာ ဥရောပ
စီးပွားရီး ပူးပေါင်းကူညီမှုအဖွဲ့သို့ ဆွီဒင်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ဂေါင်းဆောင် တက်ရောက်ခရရေ။ ၁၉၄၈-၄၉ ခုနှစ်မာ ထို အဖွဲ့၏ အမှုဆောင် ကောင်စီမာ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လှာခ၏။ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မာ လက်ထောက် နိုင်ငံခြားဝန်ကြီး ဖြစ်လှာလို့ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မာ ကက်ဗိနက် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဒု- နိုင်ငံခြားရီးဝန်ကြီး ဖြစ်လှာခလီရေ။
၁၉၅၁ ခုနှစ်မှစပြီးကေ ဒက်ဟမ္မားဟိုးသည် ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ကြီး နန့် အဆက်အသွယ် ပြုလုပ်ခရေ။ ထိုနှစ်မာ ပါရစ်မြို့မာ
ကျင်းပသော ခြောက်ကြိမ်မြောက် အထွေထွေ ညီလာခံကြီးသို့ ဆွီဒင်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ ဒုတိယဂေါင်းဆောင်အဖြစ် တက် ရောက်ခရရေ၊ ၁၉၅၂ ခုနှစ်နန့် ၁၉၅၃ ခုနှစ်များမာ နယူး ယော့မြို့မာ ကျင်းပသော ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံ တိသို့ ဆွီဒင်နိုင်ငံ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ ဂေါင်းဆောင်အဖြစ် တက်ရောက်ခရရေ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၇ ရက်နိမာ နုတ်ထွက်လားခရေ [[ထရီဗီလီ]]၏ နီရာတွင် ဆက်ခံသူ အဖြစ် ဟမ္မဟိုးအား ကုလသမဂ္ဂ၏ အတွင်းရီးမှူးချုပ်အဖြစ် ရွီးချယ် ခန့်အပ်ခလီရေ။
ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံကြီးက ဟမ္မားဟိုးအား အတွင်းရီးမှူးချုပ်အဖြစ် ရွီးချယ် ခန့်အပ်ပြီးကေ ၁၉၅၅
ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလအတွင်းမာ ဟမ္မားဟိုးသည် ပီကင်းမြို့ကိုသွား ကာ ကိုရီးယားစစ်ပွဲမာ ဖမ်းမိထားခသော အမေရိကန်
လီသူရဲများ လွတ်မြောက်ရီးကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ခလီရေ။ စူးအက်တူးမြောင်း အရီးတော်ပုံမာ အဇ္ဇရီယယ်၊ ပြင်သစ်နန့် ဗြိတိန်ရို့၏ ပြုမူဆောင်ရွက်ချက်တိကို မကြိုက်သဖြင့် ပွင့်လင်းစွာ ဝေဖန်ခလီရေ။
၁၉၅၈ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလအထဲ ဖြစ်ပေါ်ခရေ ဟန်ဂေရီ နိုင်ငံ အရီးတော်ပုံမာ ဟမ္မားဟိုး၏ ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်မှု
တိစွာ ယှူရေခဲ့ချေ။ ထိုအချိန်က ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမာ ဆိုဗီယက်ရို့၏ ဝင်ရောက် စွက်ဖက်မှုတိကို ဖော်ပြထားရေ အစီအစာခံစာတခုကို ဝီငှလိုက်သဖြင့် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ အငြိုအငြင်ကို ခံခရလီရေ။
၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ် ဂျူလိုင်လအထဲ ဖြစ်ပေါ်ခရေ ကွန်ဂို ပြဿနာနန့် ဆက်စပ်ပနာ ဆိုဗီယက် ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ
ကရူးရှက်က ဟမ္မားဟိုးအား အပြင်းအထန် ဝေဖန်ရှုတ်ချခလေ ရေ။ ၁၉၆၁ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလမာ ဆိုဗီယက်ယူနီယန်က ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရီးမှူးချုပ်ကြီးအား အသိအမှတ်ပင် မပြု တော့ချေ။
ယကေလေ့ ဟမ္မားဟိုး စိတ်ဓာတ်မကျခဲ့ချေ။ ကွန်ဂိုနိုင်ငံ ဗဟို အစိုးရဖွဲ့စည်းရီးအတွက် ဆက်ပနာ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်ခရေ နောက်ဆုံးမှာ ကတန်ဂါပြည်နယ်တခုတည်းက ခွဲထွက်ပြီးကေ ကျန်ရစ်ခလီရေ။ ထိုပြည်နယ်ကို ကွန်ဂိုပြည်မကြီးထဲကို ပြန်ပနာ သွတ်သွင်းနိုင်ရီးအတွက် ကွန်ဂိုနိုင်ငံသို့ ကိုယ်တိုင် လားရောက်ပြီးကေ ကွန်ဂိုနိုင်ငံ၏ ညီညွတ်ရီးရဟိဖို့ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်တုန်းမာ ဟမ္မားဟိုး စီးနင်း လိုက်ပါလားရေ လီယာဉ်ပျံစွာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နိ မာ အာဖရိကတိုက် မြီပေါ်မာ ပျက်ကျလားသဖြင့် ကုလ သမဂ္ဂ၏ အတွင်းရီးမှူးချုပ်ဖြစ်သူ ဟမ္မားဟိုးသည် ကွယ်လွန် အနိစ္စ ရောက်လား ရရှာလီရေ။
ဟမ္မားဟိုး၏ ကိစ္စမာ ကတန်ဂါပြည်နယ် သမ္မတ ရွှန်ဗီနန့် တွိဆုံရန် ဖြစ်၏။ သူ၏ လီယာဉ်ပျံသည် ၁၉၆၁ ခုနှစ်
စတ်တင်ဘာလ ၁၇ ရက်နိ မွန်းစောင်းအချိန်မာ လီယိုပိုဗီးမြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့လို့ ထိုနိညမာ အင်ဒိုလာလီဆိပ်မာ ဆင်းသက်ရန် ဖြစ်တေ။ ဟမ္မဟိုး၏ လီယာဉ်ပျံသည် အကယ်တန္တိ အင်ဒို လာ လီဆိပ်မာ ဆင်းသက်ဖြစ်ရေ် အဂုပိုင် လီယာဉ်ပျံ ပျက်ပြီးကေ သေကောင်းမှ သေပေလိမ့်မေ။ အဂုမူ ဟမ္မားဟိုး သည် သိုင်ခေါင်ကျော်အချိန်မာ ထိုလီဆိပ်မာ ဆင်းသက် ရန် အကြောင်းကြားပြီးမှ လီယာဉ်ပျံကို အရာ တစ်နီရာသို့ ဆက်လက်ပြီးကေ မောင်းနှင်စီခရာ အင်ဒိုလာ လီဆိပ်နန့် ခနစ် မိုင်ခွဲခန့်အကွာမာ လီယာဉ်ပျံသည် လီထဲမာ ပေါက်ကွဲပနာ
ပျက်ကျလားလီရေ။ လီယာဉ်ပျံ ပျက်ရာမာ ဟမ္မားဟိုးနန့် တတူ ထိပ်တန်းအကြံပီးအရာဟိကြီးများ အပါအဝင် အရာ အဖွဲ့ဝင် ခနစ်ဦးနန့် လီကြောင်းသား ငါးဦးပါ စုစုပေါင်း ၁၄ ဦး သီဆုံးလားလီရေ။ ဒက်ဟမ္မားဟိုး၏ နီရာတွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ [[ဦးသန့်]]က ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရီးမှူးချုပ်အဖြစ် ဆက်ခံ ခလီရေ။
မစ္စတာ ဒက်ဟမ္မားဟိုးသည် ကွယ်လွန်ချိန်မာ အသက် ၅၆ နှစ်ဟိပြီးကေ လူပျိုကြီး ဖြစ်လီရေ။ သူ၏ ရုပ်အလောင်းကို
သူ၏ ဇာတိနိုင်ငံဖြစ်ရေ ဆွီဒင်နိုင်ငံသို့ ယူဆောင်ပြီးကေ သင်္ဂြိုဟ်လိုက်ကတ်လီရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၄)</ref>
== ကိုးကား ==
{{reflist}}
==ပြင်ပလင့်ခ်များ==
*[http://www.daghammarskjold.se/english/ Dag Hammarskjöld – biography, quotes, photos and videos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140218230125/http://www.daghammarskjold.se/english/ |date=18 February 2014 }}
*[http://www.haguejusticeportal.net/eCache/DEF/12/834.TGFuZz1FTg.html UNSG Dag Hammarskjold Conference on 9-10 November 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011011345/http://www.haguejusticeportal.net/eCache/DEF/12/834.TGFuZz1FTg.html |date=11 October 2011 }} at Peace Palace
*[http://www.hammarskjoldblog.com Weekly blog exploring Hammarskjöld's political wisdom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161021202526/http://hammarskjoldblog.com/ |date=21 October 2016 }}
*[http://www.britishpathe.com/record.php?id=68862 Video of Hammarskjöld's funeral in Pathe archive]{{Dead link|date=August 2021 }}
*[http://www.unmultimedia.org/photo/detail/416/0416742.html UNSG Ban Ki-Moon Lays Wreath Honouring Dag Hammarskjold of 1 October 2009] and [http://www.unmultimedia.org/photo/detail/416/0416741.html UNSG] with King Carl XVI Gustaf of Sweden
*[http://www.dhf.uu.se/pdffiler/Kofi%20Annan.pdf UNSG Kofi Annan, ''Dag Hammarskjöld and the 21st century'', The Fourth Dag Hammarskjöld Lecture 6 September 2001, Dag Hammarskjöld Foundation and Uppsala University (pdf)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130605050819/http://www.dhf.uu.se/pdffiler/Kofi%20Annan.pdf |date=5 June 2013 }}
*[http://www.dhf.uu.se/hammarskjold/about-dag-hammarskjold/ About Dag Hammarskjöld] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140927060347/http://www.dhf.uu.se/hammarskjold/about-dag-hammarskjold/ |date=27 September 2014 }} (Dag Hammarskjöld Foundation)
*[http://www.un.org/sg/formersgs.shtml United Nations Secretaries-General]
*[http://www.un.org/depts/dhl/dag/index.html Dag Hammarskjöld, Secretary-General] at the official website of the UN
*[http://www.sweden.se/templates/cs/Publication____15467.aspx Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160105082203/https://sweden.se/templates/cs/Publication____15467.aspx |date=5 January 2016 }}
*[http://nobelprize.org/peace/laureates/1961 The Nobel Prize]
*[http://www.globalpolicy.org/secgen/pastsg/murder.htm Letters say Hammarskjöld's death Western plot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419035539/http://www.globalpolicy.org/secgen/pastsg/murder.htm |date=19 April 2009 }}
*[http://www.info.gov.za/speeches/1998/98820_0x1539810364.htm Media briefing by Archbishop Desmond Tutu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716182945/http://www.info.gov.za/speeches/1998/98820_0x1539810364.htm |date=16 July 2012 }}
*[http://home.intekom.com/southafricanhistoryonline/pages/chronology/thisday/1961-09-18.htm 18 September 1961 UN Secretary-General Dag Hammarskjöld is killed] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204041244/http://home.intekom.com/southafricanhistoryonline/pages/chronology/thisday/1961-09-18.htm |date=4 February 2012 }} and [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/september/18/newsid_3790000/3790079.stm BBC]
*[http://www.upi.com/Audio/Year_in_Review/Events-of-1961/Death-of-Dag-Hammarskj/12295509433760-4/ Audio of Dag Hammarskjold's response to Russian pressure] From UPI Audio Archives
{{ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရီးမှူးချုပ်များ}}
{{lifetime|၁၉၀၅|၁၉၆၁}}
[[Category:ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေအတွင်းရီးမှူးချုပ်တိ]]
[[Category:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]] [[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
pies8e1mwgcdwcgwomx5b6zve1zar1h
ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုသျှင်တိစာရင်း
0
5729
21053
2026-09-06T15:40:19Z
Retkhaberi
224
Created page with "== '''ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များစာရင်း (၁၉၀၁ –''' '''၁၉၁၁)''' == {| class="wikitable" |+ !ခုနှစ် !ဆုရှင် !နိုင်ငံ !အဓိက တွိဟိချက် သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှု |- |၁၉၀၁ |ဗီလ်ဟိမ်း ကွန်ရတ် ရွန်ဂျင် (W. C. Röntgen) |ဂျာမ..."
21053
wikitext
text/x-wiki
== '''ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များစာရင်း (၁၉၀၁ –''' '''၁၉၁၁)''' ==
{| class="wikitable"
|+
!ခုနှစ်
!ဆုရှင်
!နိုင်ငံ
!အဓိက တွိဟိချက် သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှု
|-
|၁၉၀၁
|ဗီလ်ဟိမ်း ကွန်ရတ် ရွန်ဂျင် (W. C. Röntgen)
|ဂျာမနီ
|ဓာတ်မှန်များ (X-rays) ကို ရှာဖွီတွိဟိခြင်း။
|-
|၁၉၀၂
|ဟန်းဒရစ်ခ် လောရန့်ဇ် (H. A. Lorentz)
ပီတာ ဇီမန် (Pieter Zeeman)
|နယ်သာလန်
|သံလိုက်ဓာတ်က ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြစ်စိုင် (radiation) အပေါ် သက်ရောက်မှုကို ရှာဖွီခြင်း။
|-
|၁၉၀၃
|အွန်ရီ ဘက်ကယ်ရယ် (Henri Becquerel)
ပီယဲ ကူရီ (Pierre Curie)
မာရီ ကူရီ (Marie Curie)
|ပြင်သစ် / ပိုလန်-ပြင်သစ်
|လေဒီအိုသတ္တိကြွမှု (radioactivity) ကို ပူးတွဲလိ့လာတွိဟိမှု။
|-
|၁၉၀၄
|လော့ဒ် ရီးလေး (Lord Rayleigh)
|ယူကေ
|အာဂွန် (Argon) ဓာတ်ဖေသာ့ကို ရှာဖွီတွိဟိခြင်း။
|-
|၁၉၀၅
|ဖိလစ် လီနာ့ဒ် (Philipp Lenard)
|ဂျာမနီ
|ကက်သုတ်ရောင်ခြည်များ (Cathode Rays) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတိ။
|-
|၁၉၀၆
|ဂျေ. ဂျေ. သော်မဆင် (J. J. Thomson)
|ယူကေ
|အီလက်ထရွန် (electron) တွိဟိမှုအပေါ် သုတေသနပြုလုပ်ခြင်း။
|-
|၁၉၀၇
|အဲလ်ဘတ် အေ. မိုက်ကယ်ဆင် (Albert A. Michelson)
|အမေရိကန်
|အလင်း၏အလျင် တိုင်းတာမှုအတွက် တိကျရေ ကိရိယာများ တီထွင်ခြင်း။
|-
|၁၉၀၈
|ဂါဗြီရယ် လစ်ပ်မန်း (Gabriel Lippmann)
|ပြင်သစ်
|အရောင်တိကို ဓာတ်ပုံရိုက်ရာမာ အင်တာဖီယာရင် (interference) ကို အခြီခံရေ နည်းလမ်း တီထွင်ခြင်း။
|-
|၁၉၀၉
|ဂူလီယဲလ်မို မာကိုနီ (Guglielmo Marconi)
ဖာဒီနန် ဘရောင်း (Karl Ferdinand Braun)
|အီတလီ
ဂျာမနီ
|ကြိုးမဲ့ ကြီးနန်းရိုက်နည်း (wireless telegraphy) ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီခြင်း။
|-
|'''၁၉၁၀'''
|ဂျိုဟန်နက်စ် ဗန် ဒါ ဗားလ်စ် (J. D. van der Waals)
|နယ်သာလန်
|ဓာတ်ဖေသာနန့် အရည်တိ၏ အခြီအနီ ညီမျှခြင်း (Equation of State) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတိ။
|-
|၁၉၁၁
|ဗီလ်ဟိမ်း ဗင်းမ် (Wilhelm Wien)
|ဂျာမနီ
|အပူဓာတ်ရောင်ခြည် (heat radiation) ကို ထိန်းချုပ်ရေ နိယာမတိကို ရှာဖွီတွိဟိခြင်း။
|}
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]] [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံပညာသျှင်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒပညာသျှင်တိ]]
brl77vh3lhtiikweljdqyhpr222nxhj
21054
21053
2026-09-06T15:42:36Z
Retkhaberi
224
Retkhaberi moved page [[ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များစာရင်း]] to [[ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုသျှင်တိစာရင်း]]
21053
wikitext
text/x-wiki
== '''ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များစာရင်း (၁၉၀၁ –''' '''၁၉၁၁)''' ==
{| class="wikitable"
|+
!ခုနှစ်
!ဆုရှင်
!နိုင်ငံ
!အဓိက တွိဟိချက် သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှု
|-
|၁၉၀၁
|ဗီလ်ဟိမ်း ကွန်ရတ် ရွန်ဂျင် (W. C. Röntgen)
|ဂျာမနီ
|ဓာတ်မှန်များ (X-rays) ကို ရှာဖွီတွိဟိခြင်း။
|-
|၁၉၀၂
|ဟန်းဒရစ်ခ် လောရန့်ဇ် (H. A. Lorentz)
ပီတာ ဇီမန် (Pieter Zeeman)
|နယ်သာလန်
|သံလိုက်ဓာတ်က ဓာတ်ရောင်ခြည်ဖြစ်စိုင် (radiation) အပေါ် သက်ရောက်မှုကို ရှာဖွီခြင်း။
|-
|၁၉၀၃
|အွန်ရီ ဘက်ကယ်ရယ် (Henri Becquerel)
ပီယဲ ကူရီ (Pierre Curie)
မာရီ ကူရီ (Marie Curie)
|ပြင်သစ် / ပိုလန်-ပြင်သစ်
|လေဒီအိုသတ္တိကြွမှု (radioactivity) ကို ပူးတွဲလိ့လာတွိဟိမှု။
|-
|၁၉၀၄
|လော့ဒ် ရီးလေး (Lord Rayleigh)
|ယူကေ
|အာဂွန် (Argon) ဓာတ်ဖေသာ့ကို ရှာဖွီတွိဟိခြင်း။
|-
|၁၉၀၅
|ဖိလစ် လီနာ့ဒ် (Philipp Lenard)
|ဂျာမနီ
|ကက်သုတ်ရောင်ခြည်များ (Cathode Rays) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတိ။
|-
|၁၉၀၆
|ဂျေ. ဂျေ. သော်မဆင် (J. J. Thomson)
|ယူကေ
|အီလက်ထရွန် (electron) တွိဟိမှုအပေါ် သုတေသနပြုလုပ်ခြင်း။
|-
|၁၉၀၇
|အဲလ်ဘတ် အေ. မိုက်ကယ်ဆင် (Albert A. Michelson)
|အမေရိကန်
|အလင်း၏အလျင် တိုင်းတာမှုအတွက် တိကျရေ ကိရိယာများ တီထွင်ခြင်း။
|-
|၁၉၀၈
|ဂါဗြီရယ် လစ်ပ်မန်း (Gabriel Lippmann)
|ပြင်သစ်
|အရောင်တိကို ဓာတ်ပုံရိုက်ရာမာ အင်တာဖီယာရင် (interference) ကို အခြီခံရေ နည်းလမ်း တီထွင်ခြင်း။
|-
|၁၉၀၉
|ဂူလီယဲလ်မို မာကိုနီ (Guglielmo Marconi)
ဖာဒီနန် ဘရောင်း (Karl Ferdinand Braun)
|အီတလီ
ဂျာမနီ
|ကြိုးမဲ့ ကြီးနန်းရိုက်နည်း (wireless telegraphy) ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီခြင်း။
|-
|'''၁၉၁၀'''
|ဂျိုဟန်နက်စ် ဗန် ဒါ ဗားလ်စ် (J. D. van der Waals)
|နယ်သာလန်
|ဓာတ်ဖေသာနန့် အရည်တိ၏ အခြီအနီ ညီမျှခြင်း (Equation of State) ဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတိ။
|-
|၁၉၁၁
|ဗီလ်ဟိမ်း ဗင်းမ် (Wilhelm Wien)
|ဂျာမနီ
|အပူဓာတ်ရောင်ခြည် (heat radiation) ကို ထိန်းချုပ်ရေ နိယာမတိကို ရှာဖွီတွိဟိခြင်း။
|}
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]] [[ကဏ္ဍ:သိပ္ပံပညာသျှင်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ရူပဗေဒပညာသျှင်တိ]]
brl77vh3lhtiikweljdqyhpr222nxhj
ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များစာရင်း
0
5730
21055
2026-09-06T15:42:36Z
Retkhaberi
224
Retkhaberi moved page [[ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုရှင်များစာရင်း]] to [[ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုသျှင်တိစာရင်း]]
21055
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်ဆုသျှင်တိစာရင်း]]
5lc1c1au24t0h5z0pdb3zdmc48eowrn
ဘားရက် အိုဘားမား
0
5731
21056
2026-09-06T15:55:37Z
Retkhaberi
224
Created page with "{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း | အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဇာရက် | နာမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား | နာမည်(အိန်းဂလိချ်အက္ခရာ) = Barack Obama | နာမည်(အရာဘာသာအက္ခရာ) = | နာမည်ရင်း = ဇာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား | န..."
21056
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
| အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဇာရက်
| နာမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား
| နာမည်(အိန်းဂလိချ်အက္ခရာ) = Barack Obama
| နာမည်(အရာဘာသာအက္ခရာ) =
| နာမည်ရင်း = ဇာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား
| နာမည်ကွဲ၁ =
| ဂုဏ်ထူးဆောင်နာမည်၁ =
| ကလောင်နာမည်၁=
| ပုံ = President_Barack_Obama.jpg
| ဓာတ်ပုံစာတမ်း = ရုံးသုံး ဓာတ်ပုံ
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = အမေရိကန် သမ္မတ
| ရာထူး ၁ = ၄၄ ကြိမ်မြောက်
| ရာထူး ၁ စတင်ရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၉
| ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၇
| ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ဟိက) = [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်]]
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်]]
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၂ = လွှတ်တော်အမတ်
| ရာထူး ၂ စတင်ရေ နိရက် = ၃ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၅
| ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ပီတာ ဇစ်ဂျာရယ်လ်
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ရိုလန် ဘာရစ်
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၃ = လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်
| ရာထူး ၃ စတင်ရေ နိရက် = ၈ ဂျန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = အလိုက်စ် ပါလ်မာ
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ကွာမေ ရောင်းလ်
| စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန =
| စစ်မှုထမ်း စတင်ရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ရာထူး =
| မွီးရက် =
| မွီးနိ =
| မိဘတိ(ဟိ/မဟိ)- ဟိလျင် (ဟိ)ဟုရီးပနာ မဟိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် =
| ဖခင်နာမည် =
| မိခင်နာမည် =
| မောင်ရင်းနှမ၁ =
| တော်ဆက်ပုံ၁=
| မွီးရပ်ဇာတိ = ဟိုနိုလူးလူး၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]
| လူမျိုး= လူမည်းနန့် လူဖြူလူဘန်ဒတ်
| နိုင်ငံသား= {{အမေရိကန်}}
| ဘာသာ = ခရစ်ယန်
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၁ = ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ် B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ<br />
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၁ =B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ|
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၂ = ဂျူးရစ်ဒေါက်တာ
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၂ = ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် ဥပဒေ ကျောင်း J.D.
| အလုပ်အကိုင် =
| တည်ထောင်ခဲ့ရေ အဖွဲ့အစည်း =
| နိုင်ငံရီး ပါတီ = ဒီမိုကရက်တ
| လူသိများခြင်း=
| ကြင်ဖော်၁= [[မီရှဲလ် အိုဘားမား]]
| သားသမီး၁ = မာလီယာ
| သားသမီး၂ = စားရှာ
| ကွယ်လွန်ရက် =
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ =
| သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ =
| ရဟိခရေ အထူးဆုတိ၁ = ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆု
| ရဟိခရေ ခုနှစ်၁ =
| လက်မှတ် = Barack Obama signature.svg
| ဝဘ်ဆိုတ် = http://www.barackobama.com/ }}
'''ဇာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား ၂'''<ref>{{cite web |publisher=my.barackobama.com |url=http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert |title=The truth about Barack's birth certificate |accessdate=2008-06-13 |archivedate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026013839/http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert }}</ref> ({{lang-en|Barack Hussein Obama II၊}} မွီးရက် - [[၄ သြဂတ်]] [[၁၉၆၁]]) စွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တဦး (senator) ဖြစ်ပြီးကေ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[၂၀၀၈]] ခုနှစ် [[သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ]] မာ [[ဒီမိုကရက်တပါတီ]]မှ [[သမ္မတ]]လောင်း တဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက်အား မဲအပြတ်ဖြင့် နှိုင်ခပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ (၄၄)ကြိမ်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နိမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကန်-အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အရွီးချယ်ခံ ခရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက်နိမာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို ရာထူးတက်ခရေ။ ရာထူးတက်ပနာ ၈ လကျော် ကြာရားနောက် ယင်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရီးကိစ္စတိအား သံခင်းတမန်ခင်း ဖြီယှင်းနိုင်ဖို့နန့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာစီရန် ကြိုးပမ်းချက်တိအတွက်<ref name="nobel peace prize">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/|title=The Nobel Peace Prize 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-09}}</ref> ၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နိမာ နိုဘယ်ဆုရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့က အိုဘားမားအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၏ ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရွီးချယ်လိုက်ရေ။ <ref>[http://www.nytimes.com/2009/10/10/world/10nobel.html?hp Surprise Nobel for Obama Stirs Praise and Doubts - The New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref>
[[ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (Columbia University) နန့် [[ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်း]] (Harvard Law School) မှ ကျောင်းပြီးရေအခါ community organizer နန့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရီး ရှိနိန်(civil rights attorney) အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခရေ။ [[၁၉၉၇]] ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]] ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အမတ်ဖြစ်လာရေ။ [[၁၉၉၂]] ခုနှစ်မှ [[၂၀၀၄]] အထိ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်း မာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေကို သင်ကြားပို့ချခရေ။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်မာ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတော် (U.S. House of Representatives) အတွက် အမတ်နီရာ နိူင်းပြိုင်ရာမာ အနိုင်မရဟိခကေလေ့ [[၂၀၀၃]] ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် (အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်) ကန်ပိန်း ကိုကြေညာရေ။ [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာ ဆီးနိတ်ရွီးကောက်ပွဲအား မဲရာနှုန်း မကန်မဝှန်နန့်နှိုင်ရား [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ဒီမိုကရက်တပါတီအမျိုးသားညီလာခံ (Democratic National Convention) မာ အဓိကမိန့်ခွန်း ပြောကြားသူဖြစ်လာခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀% ဖြင့် နှိုင်ခပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခရေ။
၁၀၉ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂရက် ဒီမိုကရက်တပါတီလူနည်းစုသာ ပါဝင်ရေအချိန်မာ အိုဘားမားစွာ သမားရိုးကျလက်နက်များ ချုပ်တည်းချက်နန့် ဖယ်ပြားဆတ်ရန်ပုံဖေသာအသုံးပြုရာမာ ပိုပြီးကေ တာဝန်ယူမှုဟိစီရီးနန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိက သို့လည်း လိ့လာခရီးများလားခီရေ။ ၁၁၀ မြောက်ကွန်ဂရက်မာ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှ လွှမ်းမိုးခြင်းကိစ္စ၊ ရွီးကောက်ပွဲမာ မရိုးသားမှုတိကိစ္စ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ နျူးကလီယား၊ အကြမ်းဖက်မှု နန့် စစ်ပြန်တိအား စောင့်ယှောက်ရီးရို့နန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ မာ သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်း ကိုကြေညာခပြီးကေ [[အီရတ်နိုင်ငံ]]မာ စစ်တိုက်နိန်ရေ အမေရိကန်တပ်များဆုတ်ခွာရီး၊ စွမ်းအင်ကို အရာနိုင်ငံတိအား မှီခိုမှု လျော့နည်းစီရေေး၊ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှလွှမ်းမိုးသူရို့၏ အရိပ်အဖေသာ့ လျော့နည်းစီရေေး နန့် အားလုံးနန့်ဆိုင်ရေ ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ကြီးပွားရီးကို ဇောင်းပီးနိန်ရေ။
== ငယ်ဘဝနန့် လုပ်ငန်း ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် သြဂတ် ၄ ရက်မာ [[ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]] [[ဟိုနိုလူလူမြို့]]၏ ပီအိုလာနီဆီးရုံမာ အဖ ကင်ညာနိုင်ငံသား ဇာရက် အိုဘားမားစီနီယာ နန့် ခန်းဇတ်ပြည်နယ်ကလာရေ အမိ အန်းဒန်းနမ်မှ မွီးဖွားရေ။ သူ့ မိဘတိစွာ [[မနိုအာမြို့၏ ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်]]မာ ပညာသင်ကြားနီစဉ်အချိန်မာ တွိဆုံရည်ငံခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 9–10. For book excerpts, see {{cite news| title=Barack Obama: Creation of Tales| date=November 1, 2004| url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html| work=East African| accessdate=2008-04-13| archivedate=27 September 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927225314/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html}}</ref> မိဘတိ အိမ်ထောင်ကွဲချိန်မာ အိုဘားမားမာ ၂ နှစ်သား လှောက်ရာဟိသိရေ။<ref>Obama (1995), pp. 125–126. See also: {{cite news | first=Tim | last=Jones | title=Obama's Mom: Not Just a Girl from Kansas | date=March 27, 2007 | url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-0703270151mar27,1,3372079.story?coll=chi-news-hed | work=Chicago Tribune | accessdate=2008-04-13 | archiveurl=https:///20120729220937/http://www.chicagotribune.com/topic/politics/government/barack-obama-PEPLT007408.topic | archivedate=29 July 2012 }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူစွာ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]ကို ပြန်လားခပြီးကေ မသေမီအချိန်အမာ အိုဘားမားနန့် နောက် တခေါက်သာ ထပ်မံတွိဆုံခရရေ။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်မာ မော်တော်အက်မှုကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူသီဆုံးခရေ။<ref>{{cite news | first=Kevin | last=Merida | title=The Ghost of a Father | date=December 14, 2007 | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html | work=Washington Post | accessdate=2008-06-24 }} ဆက်ရှုရန်: {{cite news | first=Philip | last=Ochieng | title=From Home Squared to the US Senate: How Barack Obama Was Lost and Found | date=November 1, 2004 | url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html | work=East African | accessdate=2008-06-24 | archivedate=27 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အိုဘားမား၊ သူ၏ဇနီး နန့် သမီးနှစ်ယောက်ရို့ ဖခင်၏ဌာနေ ဖြစ်ရေ(ကင်ညာနိုင်ငံ ကီစူမူနားမာ ဟိရေရွာ) သို့ လားရောက်လည်ပတ်ကတ်တေ။ {{cite news | first=Nico | last=Gnecchi | title=Obama Receives Hero's Welcome at His Family's Ancestral Village in Kenya | date=August 27, 2006 | url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | work=Voice of America | accessdate=2008-06-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116115801/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | archivedate=16 January 2008 }}</ref> သူ၏မိခင်ဒန်ဟမ်စွာ ဖခင်အိုဘားမားစီနီယာနန့် ကွာယှင်းပြတ်စဲပြီးကေ အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုး ပိုင်စိုတိုရိုနန့် ပီးစပ်ရေ။ [[၁၉၆၇]] ခုနှစ်မာ သူရို့၏မိသားစုစွာ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]ကို ရွှိပြောင်းနီထိုင်ခပြီးကေ အိုဘားမားစွာ [[ဂျာကာတာမြို့]]မာ အရွယ် ၁၀ နှစ်အထိပြည်မားကျောင်းတိတက်ခရေ။ [[၁၉၇၁]] ခုနှစ်မှ [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်အထိ (၅ တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်းပြီးရေ အထိ) ဟိုနိုလူလူမြို့ကို ပြန်ပနာပြောင်းရွီ့ပြီး အမိဘက်မှ အဖိုးအဘောင်သျှင်မနန့် တတူနီထိုင်ခရေ။<ref>{{cite news | first=Peter | last=Serafin | title=Punahou Grad Stirs Up Illinois Politics | date=March 21, 2004 | url=http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html | work=Honolulu Star-Bulletin | accessdate=2008-04-13 | archivedate=18 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918171128/http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html }} See also: Obama (1995), Chapters 3 and 4.</ref> [[၁၉၇၂]] ခုနှစ်မာ သုတေသနအတွက် ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခြင်း မပြုမီ အိုဘားမား၏ မိခင်စွာ ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သို့ ပြန်ပနာ ပြောင်းရွိနီထိုင်ခရေ။ [[၁၉၉၅]] ခုနှစ်မာ အမိရေ ဗီဇကင်ဆာဖြင့် သီဆုံးလားခရေ။<ref>{{cite news | first=Amanda | last=Ripley | title=The Story of Barack Obama's Mother | date=April 9, 2008 | url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html | work=Time | accessdate=2008-06-24 | archivedate=1 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html }} See also: {{cite news | first=Julia | last=Suryakusuma | title=Obama for President... of Indonesia | date=November 29, 2006 | work=Jakarta Post | url=http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 | accessdate=2008-06-24 | archivedate=29 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929105311/http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 }}</ref>
အထက်တန်းပြီးရေအခါ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကို ရွှိပြောင်းပြီး အော့စီဒန်းရေလ်ကောလိပ်မာ ၂ နှစ်မျှ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခရေ။<ref>{{cite web | title=Oxy Remembers "Barry" Obama '83 | date=January 29, 2007 | url=http://www.oxy.edu/x2526.xml | publisher=Occidental College | accessdate=2008-04-13 | archivedate=28 August 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828220840/http://www.oxy.edu/x2526.xml }}</ref> ယပြီးနောက် နယူးယောက်မြို့၏ ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ်ကို ရွှိပြောင်းပြီး [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာ [[နိုင်ငံရီးသိပ္ပံဘွဲ့]] (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရီးကို အထူးပြု) နန့် အောင်မြင်ခရေ။<ref>{{cite news | url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php | title=Barack Obama '83 | work=Columbia College Today | author=Boss-Bicak, Shira | date=January 2005 | accessdate=2008-06-09 | archivedate=5 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php }}</ref> အယင်က နိုင်ငံတကာစီးပွားရီးကော်ပိုရီးယှင်း (Business International Corporation) နန့် နယူးယောက်ဘုံဝါသနာသုတေသနအဖွဲ့ (New York Public Interest Research Group) အတွက်လုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008">{{cite book |author=Chassie, Karen (ed.) |year=2007 |title=Who's Who in America, 2008 |url=http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |location=New Providence, NJ |publisher=Marquis Who's Who |isbn=9780837970110 |page=p. 3468 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=20 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420164905/http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first=Janny | last=Scott | title=Obama's Account of New York Years Often Differs from What Others Say | date=October 30, 2007 | url=http://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html | work=The New York Times | accessdate=2008-04-13}} Obama (1995), pp. 133–140; Mendell (2007), pp. 62–63.</ref>
[[File: Barack-obama-mother.jpg|thumb|left|200px|ဇာရက် အိုဘားမားအား သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ်မှ ကြီးပြင်းလာရေအထိ ပျိုးထောင်ခရေ။]]
[[နယူးယောက်မြို့]]မာ ၄ နှစ်ကြာမျှနီခပြီးကေနောက် ဘဝလမ်းကြောင်းပြောင်းဖို့အတွက် ရှီကာဂိုမြို့ကို ရွှိပြောင်းရေ။ [[၁၉၈၄]] ခုနှစ် ဂျုန်လမှ [[၁၉၈၈]] ခုနှစ် မေလအထိ ရှီကာဂို တောင်ပိုင်းခရိုင်နန့်ဆိုင်ရေ အရပ်အရပ်တိကြီးထွားရီးပရိုဂျက် (Developing Communities Project) အတွက် ညွှန်ကြားရီးမှူးလုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008"/><ref>{{cite news |author=Secter, Bob; McCormick, John |date=2007-03-30 |title=Portrait of a pragmatist |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209030448/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |archivedate=9 February 2008 }} {{cite news | first=Ryan | last=Lizza | title=The Agitator: Barack Obama's Unlikely Political Education | format=alternate link | date=2007-03-19 | url=http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm | work=New Republic | accessdate=2008-04-13 | archivedate=12 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112100027/http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm }} Obama (1995), pp. 140–295; Mendell (2007), pp. 63–83.</ref> ညွှန်ကြားရီးမှူးဖြစ်ရေ ထို ၃ နှစ်အထဲ အလုပ်သမားစွာ လူ ၁ ဦးမှနိန်ပနာ ၁၃ ဦးအထိဖြစ်လှာပြီး နှစ်ချုပ်ဘတ်ဂျက်စွာ ဒေါ်လာ ခုနှစ်သောင်းမှနိန်ပနာ ဒေါ်လာ လေးသိန်းအထိတိုးပွားလာခပြီး လုပ်ငန်းသင်တန်းပရိုဂရမ်၊ တက္ကသိုလ်ပျင်ဆင်ရီးပရိုဂရမ်နန့် အိမ်ငှားအခွင့်အရီးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ခရေ။<ref>{{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }}</ref> ယင်းချိန်တွင် အရပ်စီမံရီးအဖွဲ့ဖြစ်ရေ Gamaliel Foundation အတွက် လက်သပ်ခံနန့် နည်းပြဆရာလုပ်ခရေ။ <ref>{{cite journal |author=Obama, Barack |month=August–September |year=1988 |title=Why organize? Problems and promise in the inner city |journal=Illinois Issues |volume=14 |issue=8–9 |pages=40–42 |accessdate=2008-06-06}} reprinted in: {{cite book |year=1990 |pages=pp. 35–40 |author=Knoepfle, Peg (ed.) |title=After Alinsky: community organizing in Illinois |url=https://archive.org/details/afteralinskycomm0000unse |location=Springfield, IL |publisher=Sangamon State University |isbn=0962087335 |accessdate=2008-06-06}} {{cite news |author=Tayler, Letta; Herbert, Keith |date=2008-03-02 |title=Obama forged path as Chicago community organizer |url=http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |work=Newsday |page=A06 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080930205556/http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |archivedate=30 September 2008 }}</ref>၁၉၈၈ ခုနှစ်မာ ပထမအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ ၃ ပတ်မျှလည်ပတ်ခပြီးကေ ကင်ညာဟိ အမျိုးတိကိုတွေ့ ဖို့အတွက် ကင်ညာနိုင်ငံကို ၅ ပတ်မျှလည်ပတ်ခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 299–437.</ref>
[[၁၉၈၈]] နှစ်ဆုံးမာ ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်းကို စတင်တက်ရောက်ခရေ။ ပထမနှစ်မာ ရဟိသောအမှတ်နန့် စာအရီးအသားပြိုင်ပွဲ တိကြောင့် ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခရေ။<ref name="Harvard Law 2007">{{cite news |author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan |date=2007-01-28 |title=At Harvard Law, a unifying voice |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |work=The Boston Globe |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kantor, Jodi |date=2007-01-28 |title=In law school, Obama found political voice |url=http://www.nytimes.com/2007/01/28/us/politics/28obama.html?_r=1&pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kodama, Marie C |date=2007-01-19 |title=Obama left mark on HLS |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |work=The Harvard Crimson |accessdate=2008-06-15 |archive-date=4 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080204031559/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |url-status=dead }} {{cite news |author=Mundy, Liza |title=A series of fortunate events |date=2007-08-12 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/08/AR2007080802038_pf.html |work=The Washington Post |page=W10 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite journal |author=Heilemann, John |title=When they were young |date=October 22, 2007 |url=http://www.printthis.clickability.com/pt/cpt?action=cpt&title=When+They+Were+Young&expire=&urlID=24417790&fb=Y&url=http%3A%2F%2Fnymag.com%2Fnews%2Ffeatures%2F39321%2F&partnerID=73272 |journal=New York |volume=40 |issue=37 |pages=32–7, 132–3 |accessdate=2008-06-15 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |access-date=12 October 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000128/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full }} Mendell (2007), pp. 80–92.</ref> ဒုတိယနှစ်မာရွီးချယ်ပြီး ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်သမ္မတနန့် လုပ်အားပီးစာတည်းမှူးဖြစ်ခရေ။<ref name="Harvard Law 1990">{{cite news |author=Butterfield, Fox |date=1990-02-06 |title=First black elected to head Harvard's Law Review |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2DC1631F935A35751C0A966958260 |work=The New York Times |page=A20 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Ybarra, Michael J |date=1990-02-07 |title=Activist in Chicago now heads Harvard Law Review |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=3 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082828/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }} {{cite news |author=Drummond, Tammerlin |date=1990-03-12 |title=Barack Obama's Law; Harvard Law Review's first black president plans a life of public service |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Los Angeles Times |page=E1 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082849/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Pugh, Allison J. (Associated Press) |date=1990-04-18 |title=Law Review's first black president aims to help poor |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&p_theme=realcities2&p_action=search&p_maxdocs=200&s_site=miami&s_trackval=MH&s_dispstring=Title(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)%20AND%20date(04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Miami Herald |page=C01 |accessdate=2008-06-15 }}</ref> ၁၉၉၀ ဖေဖဝါရီလမာ မီဒီယာတိစွာ အိုဘားမား၏ ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ရေ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတဖြစ်ကြောင်းကို ကျကျယ်ပြပြန့်သတင်းပို့ကတ်တေ။<ref name="Harvard Law 1990"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ်မာ ဟားဗတ်မာ [[Juris Doctor|J.D.]] [[Latin honors|''magna cum laude'']] (ဒုတိယဂုဏ်ထူး ဥပဒေပါရဂူဘွဲ့) အောင်ခပြီး ရှီကာဂိုမြို့ကို ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခရေ။<ref name="Harvard Law 2007"/><ref>{{cite news |author=Aguilar, Louis |date=1990-07-11 |title=Survey: Law firms slow to add minority partners |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |quote=Barack Obama, a summer associate at Hopkins & Sutter in Chicago |accessdate=2008-06-15 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }}</ref>
ဟားဘတ်ဥပဒေဝေဖန်ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတအဖြစ်အကြောင်း ကြေညာကြောင့် အိုဘားမားစွာ လူမျိုးဆက်ဆံရီးဝထုရီးရန်အတွက်စာချုပ်နိုင်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"> {{cite news |author=Scott, Janny |date=2008-05-18 |title=The story of Obama, written by Obama |url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15}} Obama (1995), pp. xiii–xvii.</ref>ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ဥပဒေကျောင်းစွာ အိုဘားမားကို ဝထုရီးရန်အတွက်ရုံးခန်းနန့် အမှုဆောင်အသင်းဝင်အဖြစ် ကူညီထောက်ပင့်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"/>သူ၏ဝထု. ''[[Dreams from My Father]]'' ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်မာ စထုတ်ဝီရေ။<ref name="Scott 2008a"/>
၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏မဲပီးပရိုဂျက် (Illinois Project Vote) ကြီးမှူးပြီး ၁၅၀ မဲပီးစာရင်းသွင်းမထားရေ လူမည်း လူမည်း ၄သိန်း မှ ၁ သိန်းခွဲကို စာရင်းသွင်းနိုင်ခရေ။<ref name="Illinois Blue Book 2000">{{cite book |author=White, Jesse (ed.) |year=2000 |title=Illinois Blue Book, 2000, Millennium ed. |url=http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |location=Springfield, IL |publisher=Illinois Secretary of State |oclc=43923973 |page=p. 83 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507211607/http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Jarrett, Vernon |date=1992-08-11 |title='Project Vote' brings power to the people |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no |work=Chicago Sun-Times |format=paid archive |page=23 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=11 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011212738/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no }} {{cite journal |author=Reynolds, Gretchen |month=January |year=1993 |title=Vote of Confidence |url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/January-1993/Vote-of-Confidence |journal=Chicago (magazine) |volume=42 |issue=1 |pages=53–54 |accessdate=2008-06-06 }} {{cite journal |author=Anderson, Veronica |month=September 27–October 3, |year=1993 |title=40 under Forty: Barack Obama, Director, Illinois Project Vote |url=https://archive.org/details/sim_crains-chicago-business_september-27-october-3-1993_16_39/page/43 |journal=Crain's Chicago Business |volume=16 |issue=39 |accessdate=2008-06-06 |pages=43}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် ခရိန်း ရှီကာဂို စီးပွားရီး သတင်းစာမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အသက်၄၀အောက် ဩဇာအာဏာကြီးထွားလာဖို့သူ ၄၀ စာရင်းမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခရရေ။
[[File:Ann Dunham with father and children.jpg|thumb|right|ယာမှဝဲ - ဇာရက် အိုဘားမား နန့် မာယာဆိုတိုရို ကို သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ် နန့် အဖိုး စတန်လီ ဒန်းနမ်ရို့နန့်အတူ ဟာဝိုင်အီမာ တွိရပုံ (၁၉၇၀ နှစ်တိ၏ အစောပိုင်း)]]
၁၉၉၂ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ စပြီးကေ အိုဘားမားစွာ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းမာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြီခံဥပဒေ နန့်ပတ်သက်ပနာ ၁၂ နှစ်တိုင် သင်ကြားပို့ချခရေ။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခပြီးကေ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင် ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။
== ပြည်နယ်ဥပဒေပြုသူ (၁၉၉၇-၂၀၀၄) ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွီးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရရေ။ အီလီနွိုင်း နယ်မြီ၁၃ မှ ပြည်နယ်ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ် ယင်းပိုင်က်စ် ပါးမားကို ဆက်ခံခြင်းဖြစ်တေ။ ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားရေအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား နန့် ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ဆိုင်ရာ ဥပဒေတိကို ပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက် ပါတီနှစ်ခုစလုံးမှ ထောက်ခံခြင်းခံရသူဖြစ်လာရေ။ သူစွာ ဝင်ငွီနည်းသော အလုပ်သမားတိအတွက် အခွန်လျော့ပေါ့ရေနှုန်းကို တိုးမြှင့်ပီးခပြီး လူမှုရီး စောင့်ယှောက်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးအတွက် ဆွေးနွေးညှိနိုင်းခြင်းပြုပြီး အချေသူငယ်များစောင့်ယှောက်မှုအတွက် ထောက်ပံကြီးတိကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မာ ပါတီနှစ်ခုစလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရီး စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းများ နန့်ဆိုင်ရေ ပူးတွဲကော်မတီမာ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ အိုဘားမားစွာ ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရိုင်ယန်၏ လခထုတ်ရက် ချီးဖေသာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းဥပဒေ နန့် အိမ်ဝယ်သူတိကို သားကောင်ဖြစ်စီရေ အပေါင်ခံဖေသာချီးခြင်း နန့်ပတ်သက်ရေ စည်းကမ်းဥပဒေကို ထိုသူရို့ အိမ်သိမ်းခံရဖို့အရီးမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုဖို့အတွက် ထောက်ခံခရေ။
အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မာ ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်းခံရယား ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ နောက်တခေါက် ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်း ခံရပြန်ရေ။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မာ သူစွာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အတွက် ဒီမိုကရက်တပါတီ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ လက်ဟိအမတ်ဖြစ်ပြီးကေ သက်တမ်း ၄ ကြိမ်ဟိရေ ဘော်ဘီ ရပ်ရှ်သို့ ၂ ဆ ၁ ဆဖြင့် ယှုံးနိမ့်ခရေ။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ ဒီမိုကရက်တပါတီဝင်ရို့ ဆယ်စုနှစ်အထဲ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အနည်းစု အဖြစ်မှ အများစု ဖြစ်လာခရေ။ ယင်းချိန်တွင် အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ ကျန်းမာရီးနန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကော်မတီမာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခရေ။ သူစွာ လူမျိုးရီးအရခွဲခြား ဆက်ဆံခြင်းကို စောင့်ကြည့်ရေအနေနန့် ရဲရို့အား သူရို့ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းရေ ယာဉ်မောင်းသူ၏ လူမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေ နန့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ ပထမဆုံးအနေနန့် စတင်ရေ လူသတ်မှုနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စစ်ကြောမီးမြန်းခြင်းကို ဗွီဒီယိုဖြင့် မဖြစ်မနီမှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေရို့ကို ကမကထပြုပြီး ဦးဆောင်ခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အတွက် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်းမာ သီဒဏ်ချမှတ်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးကို ဥပဒေပြုရီးအတွက် တက်ကြွစွာပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲကိုယ်စားလှယ်တိက အိုဘားမားအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် သို့ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားနောက် ၂၀၀၄ ခု နိုဗန်ဘာလမာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။
== ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်း ==
၂၀၀၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းမာ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်အတွက် ရွီးကောက်ပွဲဝင်ရန် စိုင်းစားခပြီး နိုင်ငံရီး နည်းဗျူဟာပညာသျှင်အဖြစ် ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ် အားခန့်အပ်ခီရေ။ ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်မှ အိုဘားမားအား နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့အကြောင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ တရားဝင်ကြေညာခရေ။ လက်ဟိ ရာထူးရဟိထားသူ ရီပတ်ဘလစ်ကင်အမတ် ပီတာ ဖစ်ဇ်ဂါရယ် နန့် ယင်းသူမရောက်ခင် ရာထူးရဟိခသူ ဒီမိုကရက်တ အမတ် ကာရိုး မော်စလီ ဘရောင်န် ရို့က ပြိုင်ပွဲဝင်မည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခကြယင့်အတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက်တ ပါတီဝင် မကန်မဝှန် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ခရာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံသူ ၁၅ ဦးအထိ ဟိခရေ။ အိုဘားမား၏ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံမှု ကို ကွယ်လွန်ပြီးရေ ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ဟာရိုးဝါရှင်တန်၏ ပုံတိကို အထူးပြသတင်ဆက်ထားရေ အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်၏ ကြော်ငြာကင်န်ပိမ်းမှ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်ရေ အယင်အီလီနွိုင်းမှ အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ပေါလ်ဆိုင်မွန်၏ သမီးမှ ထောက်ခံမှု ရို့မှ ပင်ဖြစ်ဖြစ် မြှင့်တင်ပီးခရေ။ သူစွာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှရဟိခပြီးကေ သူ၏ နောက်ခါလိုက်သော ဒီမိုကရက်တပါတီ ပြိုင်ဖက်နန့် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာလွန်ခရေ။
အိုဘားမားနန့် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့ ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ အကြိုရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရဟိသူ ဂျက်ရိုင်ယန်စွာ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျုန်လမာ ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်လားခရေ။
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်မြို့မာ ကျင်းပသော ဒီမိုကရက်တ ပါတီ၏ အမျိုးသား ညီလာခံမာ အိုဘားမားစွာ အဓိကမိန့်ခွန်းကို ရီးသားပြောကြားခရေ။ သူ၏ အမင်ဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူ၏ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ပြန်အတွိအကြုံ နန့် နယူးဒီး ဖက်ပြားဆတ်အိမ်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနန့် G.I. Bill ဟုခေါ်ရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြန်တိအား ကောလိပ်ပညာရီးအထောက်အပံပီးမှု အစီအစိုင် မှ သူ၏အဖိုး အကျိုးအမြတ်ရခဲ့ပုံ ရို့အား ဖော်ပြထားခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်အစိုးရ၏ စီးပွားရီး နန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ အတွက် ဦးစားပီး အစီအစိုင်ကို ပြောင်းလဲရန် ပြောကြားခရေ။ သူစွာ ဘွရှ် အစိုးရ၏ အီရတ်စစ်ပွဲနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စီမံခန့်ခွဲပုံကို မီးခွန်းထုတ်ခပြီးကေ အမေရိကန်မှ သူရို့၏ စစ်သားတိအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားဟိပုံကို ဗွေယူ ပြောကြားခရေ။ မဲဆန္ဒနယ်တိနန့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်အကျွံပါတီစွဲထားကတ်ခြင်းကို အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမှ နမူနာတိကို ဆွဲထုတ်ပနာ ဝေဖန်ခပြီးကေ အမေရိကန်ရို့အား အမျိုးမျိုးအစားစားကွဲပြားခြင်း မဟိဘဲ ညီညွတ်ကတ်ရန် တိုက်တွန်းခရေ။ "ဒီမိုကရေစီကျပြီး ပြုပျင်ပြောင်းလဲလိုရေ လစ်ဘရယ်အမင်ရိကား နန့် ရှီးရိုးစွဲသော ကွန်ဆာဗေးတအမင်ရိကားဆိုစွာမာ မဟိပါ။ " ဟု ပြောကြားခရေ။ အဓိကသတင်းဌာနတိက မိန့်ခွန်းကို ထုတ်ရွှင့်မှုကြောင့် အိုဘားမားအား တနိုင်ငံလုံးနန့် ဆိုင်ရေ နိုင်ငံရီး ပြယုဂ်တခု ဖြစ်လှာစီခပြီး သူ၏ အမေရိကန် ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်းကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။
ရိုင်ယန် နုတ်ထွက်ပြီး ၂လာအကြာ နန့် ရွီးကောက်ပွဲအတွက် ၃လလှောက်ပင် မလိုတော့သော အချိန်ဖြစ်ရေ ၂၀၀၄ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အလန် ကီးရက်စ်စွာ အီလီနွိုင်း ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ ရိုင်ယန်၏ နီရာတွင် အစားထိုးရန် ရွီးချယ်မှု ကို လက်ခံခရေ။ မေရီလန်း ပြည်နယ်မာ အနီကြာသူဖြစ်ကေလေ့ ကီးရက်စ်စွာ ရွီးချယ်ခံရယားနောက်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မာ တရားဝင်နီထိုင်သူ အဖြစ်ပြောင်းလဲခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဗားမားစွာ မဲအရွီအတွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရဟိခပြီးကေ ကီးရက်စ်မာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရဟိခဲ့သဖြင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်းမာ ပြည်နယ်တခုလုံး နိူင်းပြိုင်မှုမာ အများဆုံးကွာခြားချက်ဖြင့် အနိုင်ရဟိမှု ဖြစ်ခရေ။
== အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် (၂၀၀၅-အဂု) ==
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ ၄ ရက်နိမာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမာ ၅ ယောက်မြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီးကေ တတိယမြောက် မဲမကန်မဝှန်ဖြင့် ရွီးချယ်ခံရသူဖြစ်တေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ကွန်ဂရက် အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွီးချယ်ခံရသူလေ့ ဖြစ်တေ။ ပါတီစွဲမဟိရေ စီကျူ အပတ်စိုင်သတင်းစာမှ သူ့အား ၂၀၀၅မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် မဲတိအပေါ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွိဟိချက်အရ ဒီမိုကရက်တပါတီကို သစ္စာဟိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခပြီး အမျိုးသားဂျာနယ်မှ သူ့အား ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထဲ ရွီးချယ်စိစစ်ထားရေ မဲတိအပေါ်မူတည်ပနာ လစ်ဘရယ်အဖြစ်ဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၆ ဟိခပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၀ အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ Congress.org မှ ၁၁ ယောက်မြောက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အဟိဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။
=== ဥပဒေများ ===
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စွမ်းအင်ပေါ်လစီ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲပီးခပြီးကေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ အမင်ရိကား နန့် စနစ်ကျသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး အက်ဥပဒေကို တွဲဘက်လို့ ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ အိုဘားမားစွာ ပုံစံတူဖြစ်ရေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ နယ်စပ်တပ်ခြံ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံခရေ။ အိုဘားမားစွာ သူ၏နာမည်ပါဝင်ရေ အက်ဥပဒေ ၂ခုကို အစပျိုးခရေ။ တခုမာ လူဂါ-အိုဘားမားဖြစ်ပြီးကေ သမာရိုးကျ လက်နက်တိ၏ မျောက်ခြောက်ခြောက်မှု ကို ပူးပေါင်းလျှော့ချရီး ဥပဒေဖြစ်ရေ နန်း-လူဂါ အက်ဥပဒေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီးကေ နောက်တခုမာ ကိုဘန်း-အိုဘားမား ပွင့်လင်းမှု အက်ဥပဒေဖြစ်ကာ ထိုအက်ဥပဒေမာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုတိကို ရှာဖွီနှိုင်ရေ USAspending.gov အိန်တာနက် ရှာဖွေရီး စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အာဏာအပ်နှင်းခခြင်းဖြစ်တေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၃ရက်နိမာ အိုဘားမားစွာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်များ ဖြစ်ကတ်သော သောမတ်စ် အာ ကာပါး၊ တွမ် ကိုဘန်း နန့် ဂျွန် မက်ကိန်းရို့နန့်အတူ နောက်ဆက်တွဲ အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖက်ပြားဆတ် သုံးစွဲမှု နန့် သက်ဆိုင်ရေ ဥပဒေမာ ပွင့်လင်းမှု နန့် တာဝန်ခံမှု ကို ပိုပြီးကေနနောင်းစီရန်အတွက် ဖြစ်တေ။
အိုဘားမားစွာ နျူးကလီးယားစက်ရုံပိုင်သျှင်ရို့ အနေနန့် လေဒီအိုသတ္တိကြွ ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက ပြည်နယ်နန့် နယ်မြီအာဏာပိုင်ရို့ကို အကြောင်းကြားဖို့လိုအပ်ရေ ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလမာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘုရှ်စွာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တ သမ္မတနိုင်ငံ ကယ်ဆယ်ရီး၊ လုံခြုံရီး နန့် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရီး အက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရီးထိုးခပြီးကေ ပထမဆုံး အိုဘားမား အဓိက ကမကထပြုရေ ဖက်ပြားဆတ်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခခြင်း ဖြစ်တေ။ ဂျန်နဝါရီလမာ အိုဘားမား နန့် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖိန်းဂိုးရို့စွာ ဖြောင့်မတ်သော ဂေါင်းဆောင်မှု နန့် ပွင့်လင်းသော အစိုးရ အက်ဥပဒေကို ပူးပေါင်းပနာ အထောက်အကူပီး မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ထိုအက်ဥပဒေမာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရီးထိုး အတည်ပြုခရေ။ သူစွာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ ရွီးကောက်ပွဲများမာ ဝါသော အလိအထတိကို ရာဇဝတ်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်ဖို့အတွက် ဝါသော အလိအထတိနန့် မဲပီးသူအား မျောက်ခြောက်ခြောက်မှုတိမှ ကာကွယ်ရီး အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ပီးခရေ။ အိုဗားမားစွာ အီရတ်စစ်ပွဲ မြှင့်တင်မှုမှ လျှော့ချရီး အက်ဥပဒေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ မိတ်ဆက်ပီးခရေ။
၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ လူတဦးချင်းစီ ကမောက်ကမဖြစ်ပါက စစ်တပ်မှထုတ်ပယ်ရန် အကာအကွယ်ပီးထားရေ ကာကွယ်ရီးဆိုင်ရာ အာဏာအပ်နှင်းရေ အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ သူစွာ အီရန် စီးပွားရီးထီးမှု အတည်ဖြစ်ရီး အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခပြီး နိုင်ငံ၏ ပင်စင် ရန်ပုံဖေသာတိကို ထုတ်ပယ်ရန် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ယင့်လောက်ရာမက အိုဘားမားစွာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်မချေျား၏ ကျန်းမာရီးအာမခံအစီအစိုင်ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ ပျင်ဆင်ချက်ကို လည်း ကမကထပြုဆောင်ရွက်ခရေ။ ထိုပရိုဂရမ်မှ စစ်ပွဲနန့်ဆိုင်ရေ အနာတရများရဟိထားရေ စစ်သားရို့၏ မိသားစုဝင်တိအတွက် အလုပ်ပြုတ်ဖို့ရန်မှ ၁ နှစ်အကာအကွယ်ပီးဖို့ ဥပဒေကိုလေ့ ကမကထပြုခရေ။
=== ကော်မတီများ ===
အိုဘားမားစွာ ဒီဇန်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစပြီးကေ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ဆီးနိတ်ကော်မတီများ မာ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ဗျာယ် ဟိရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ သူစွာ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး နန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ကော်မတီရို့မှ နုတ်ထွက်ခပြီး ကျန်းမာရီး၊ပညာရီး၊ အလုပ်သမားရီးရာ နန့် ပင်စင်ရီးရာ နန့် နိုင်ငံလုံခြုံရီး နန့် အစိုးရရီးရာ ကော်မတီများမာ တာဝန်အသစ်တိကို ရယူခရေ။ သူစွာ ဥရောပရီးရာ ဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်ဆပ်ကော်မတီမာလည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဆီးနိတ် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး ကော်မတီ၏ အဖွဲ့ဝင်အနေနန့် အိုဘားမားစွာ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း၊ အာသျှအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိကရို့သို့ အစိုးရကိစ္စဖြင့် ခရီးများလားခီရေ။ သူစွာ မာမွတ် အာဘတ်စ် ကို ပါလက်စတိုင်း သမ္မတမဖြစ်မီအချိန်က တွိဆုံခပြီးကေ နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်မာ ကင်ညာအစိုးရ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ မိန့်ခွန်းပြောခရေ။
== ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ==
ဒီမိုကရက်တ သမ္မတလောင်း ဇာရက် အိုဘားမားစွာ ပထမအချီ စကားစစ်ထိုးပွဲအပြီးမာ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ရေ ရီပတ်ပလစ်ကန် သမ္မတလောင်း မက်ကိန်းအား အသာရနိန်ယာဟု ဆိုနှိုင်ရေ။ ရွီးကောက်ပွဲအစမာ နိုင်ငံရီးကိစ္စများအား အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ဟု အတိကထင်မှတ်ခကတ်ကေလေ့ အမေရိကန်၏ ငွေရီးကြေးရီး လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဝေါလ်စထရိစ်မာ ဘဏ်များဒေဝါလီခံရေ အရီးကိစ္စများ၊ ရီနံဈီးတက်မှုတိနန့်တကွ စီးပွားရီးပြဿနာရေ အဓိကဖြစ်ခရေ။
လက်တွိမာလည်း တိုင်းပြည်စီးပွားရီးကိုမှန်ကန်လို့ ဦးဆောင်နိုင်သူကိုရာ အမေရိကန်ပြည်သူရို့က ရွီးချယ်ခကတ်တေ။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ မျက်စိဒေါက်ထောက်ကြည့်နီသော ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဘားမား အနိုင်ရဟိခရေကြောင့် အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းသမ္မတဖြစ်လာရေ။
== ပေါ်လစီနန့် နိုင်ငံရီးဝါဒ ==
== မိသားစုနန့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
== ဝထ္ထုတိ ==
=== Dreams of my Father ===
ဒေစာအုပ်စွာ အိုဘားမား အချေဘဝတိကို ထင်ဟပ်ထားရေ စာအုပ်ကောင်း တရွီဖြစ်တေ။
=== The Audacity of Hope ===
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist|2}}
{{အမေရိကန် သမ္မတများ}}
[[Category:အမေရိကန် သမ္မတတိ]]
[[Category:တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအဟိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်]]
[[Category:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရီးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်တိ]] [[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
{{Lifetime|၁၉၆၁| |}}
g33y6r2s1wb2ymbt85185mubfltyb0j
21057
21056
2026-09-06T15:57:58Z
Retkhaberi
224
21057
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
| အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဘားရက်
| နာမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား
| နာမည်(အိန်းဂလိချ်အက္ခရာ) = Barack Obama
| နာမည်(အရာဘာသာအက္ခရာ) =
| နာမည်ရင်း = ဇာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား
| နာမည်ကွဲ၁ =
| ဂုဏ်ထူးဆောင်နာမည်၁ =
| ကလောင်နာမည်၁=
| ပုံ = President_Barack_Obama.jpg
| ဓာတ်ပုံစာတမ်း = ရုံးသုံး ဓာတ်ပုံ
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = အမေရိကန် သမ္မတ
| ရာထူး ၁ = ၄၄ ကြိမ်မြောက်
| ရာထူး ၁ စတင်ရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၉
| ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၇
| ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ဟိက) = [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်]]
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်]]
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၂ = လွှတ်တော်အမတ်
| ရာထူး ၂ စတင်ရေ နိရက် = ၃ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၅
| ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ပီတာ ဇစ်ဂျာရယ်လ်
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ရိုလန် ဘာရစ်
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၃ = လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်
| ရာထူး ၃ စတင်ရေ နိရက် = ၈ ဂျန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = အလိုက်စ် ပါလ်မာ
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ကွာမေ ရောင်းလ်
| စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန =
| စစ်မှုထမ်း စတင်ရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ရာထူး =
| မွီးရက် =
| မွီးနိ =
| မိဘတိ(ဟိ/မဟိ)- ဟိလျင် (ဟိ)ဟုရီးပနာ မဟိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် =
| ဖခင်နာမည် =
| မိခင်နာမည် =
| မောင်ရင်းနှမ၁ =
| တော်ဆက်ပုံ၁=
| မွီးရပ်ဇာတိ = ဟိုနိုလူးလူး၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]
| လူမျိုး= လူမည်းနန့် လူဖြူလူဘန်ဒတ်
| နိုင်ငံသား= {{အမေရိကန်}}
| ဘာသာ = ခရစ်ယန်
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၁ = ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ် B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ<br />
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၁ =B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ|
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၂ = ဂျူးရစ်ဒေါက်တာ
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၂ = ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် ဥပဒေ ကျောင်း J.D.
| အလုပ်အကိုင် =
| တည်ထောင်ခဲ့ရေ အဖွဲ့အစည်း =
| နိုင်ငံရီး ပါတီ = ဒီမိုကရက်တ
| လူသိများခြင်း=
| ကြင်ဖော်၁= [[မီရှဲလ် အိုဘားမား]]
| သားသမီး၁ = မာလီယာ
| သားသမီး၂ = စားရှာ
| ကွယ်လွန်ရက် =
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ =
| သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ =
| ရဟိခရေ အထူးဆုတိ၁ = ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆု
| ရဟိခရေ ခုနှစ်၁ =
| လက်မှတ် = Barack Obama signature.svg
| ဝဘ်ဆိုတ် = http://www.barackobama.com/ }}
'''ဘာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား ၂'''
<ref>{{cite web |publisher=my.barackobama.com |url=http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert |title=The truth about Barack's birth certificate |accessdate=2008-06-13 |archivedate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026013839/http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert }}</ref> ({{lang-en|Barack Hussein Obama II၊}} မွီးရက် - [[၄ သြဂတ်]] [[၁၉၆၁]]) စွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တဦး (senator) ဖြစ်ပြီးကေ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[၂၀၀၈]] ခုနှစ် [[သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ]] မာ [[ဒီမိုကရက်တပါတီ]]မှ [[သမ္မတ]]လောင်း တဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက်အား မဲအပြတ်ဖြင့် နှိုင်ခပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ (၄၄)ကြိမ်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နိမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကန်-အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အရွီးချယ်ခံ ခရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက်နိမာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို ရာထူးတက်ခရေ။ ရာထူးတက်ပနာ ၈ လကျော် ကြာရားနောက် ယင်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရီးကိစ္စတိအား သံခင်းတမန်ခင်း ဖြီယှင်းနိုင်ဖို့နန့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာစီရန် ကြိုးပမ်းချက်တိအတွက်<ref name="nobel peace prize">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/|title=The Nobel Peace Prize 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-09}}</ref> ၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နိမာ နိုဘယ်ဆုရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့က အိုဘားမားအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၏ ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရွီးချယ်လိုက်ရေ။ <ref>[http://www.nytimes.com/2009/10/10/world/10nobel.html?hp Surprise Nobel for Obama Stirs Praise and Doubts - The New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref>
[[ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (Columbia University) နန့် [[ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်း]] (Harvard Law School) မှ ကျောင်းပြီးရေအခါ community organizer နန့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရီး ရှိနိန်(civil rights attorney) အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခရေ။ [[၁၉၉၇]] ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]] ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အမတ်ဖြစ်လာရေ။ [[၁၉၉၂]] ခုနှစ်မှ [[၂၀၀၄]] အထိ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်း မာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေကို သင်ကြားပို့ချခရေ။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်မာ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတော် (U.S. House of Representatives) အတွက် အမတ်နီရာ နိူင်းပြိုင်ရာမာ အနိုင်မရဟိခကေလေ့ [[၂၀၀၃]] ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် (အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်) ကန်ပိန်း ကိုကြေညာရေ။ [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာ ဆီးနိတ်ရွီးကောက်ပွဲအား မဲရာနှုန်း မကန်မဝှန်နန့်နှိုင်ရား [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ဒီမိုကရက်တပါတီအမျိုးသားညီလာခံ (Democratic National Convention) မာ အဓိကမိန့်ခွန်း ပြောကြားသူဖြစ်လာခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀% ဖြင့် နှိုင်ခပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခရေ။
၁၀၉ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂရက် ဒီမိုကရက်တပါတီလူနည်းစုသာ ပါဝင်ရေအချိန်မာ အိုဘားမားစွာ သမားရိုးကျလက်နက်များ ချုပ်တည်းချက်နန့် ဖယ်ပြားဆတ်ရန်ပုံဖေသာအသုံးပြုရာမာ ပိုပြီးကေ တာဝန်ယူမှုဟိစီရီးနန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိက သို့လည်း လိ့လာခရီးများလားခီရေ။ ၁၁၀ မြောက်ကွန်ဂရက်မာ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှ လွှမ်းမိုးခြင်းကိစ္စ၊ ရွီးကောက်ပွဲမာ မရိုးသားမှုတိကိစ္စ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ နျူးကလီယား၊ အကြမ်းဖက်မှု နန့် စစ်ပြန်တိအား စောင့်ယှောက်ရီးရို့နန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ မာ သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်း ကိုကြေညာခပြီးကေ [[အီရတ်နိုင်ငံ]]မာ စစ်တိုက်နိန်ရေ အမေရိကန်တပ်များဆုတ်ခွာရီး၊ စွမ်းအင်ကို အရာနိုင်ငံတိအား မှီခိုမှု လျော့နည်းစီရေေး၊ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှလွှမ်းမိုးသူရို့၏ အရိပ်အဖေသာ့ လျော့နည်းစီရေေး နန့် အားလုံးနန့်ဆိုင်ရေ ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ကြီးပွားရီးကို ဇောင်းပီးနိန်ရေ။
== ငယ်ဘဝနန့် လုပ်ငန်း ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် သြဂတ် ၄ ရက်မာ [[ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]] [[ဟိုနိုလူလူမြို့]]၏ ပီအိုလာနီဆီးရုံမာ အဖ ကင်ညာနိုင်ငံသား ဇာရက် အိုဘားမားစီနီယာ နန့် ခန်းဇတ်ပြည်နယ်ကလာရေ အမိ အန်းဒန်းနမ်မှ မွီးဖွားရေ။ သူ့ မိဘတိစွာ [[မနိုအာမြို့၏ ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်]]မာ ပညာသင်ကြားနီစဉ်အချိန်မာ တွိဆုံရည်ငံခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 9–10. For book excerpts, see {{cite news| title=Barack Obama: Creation of Tales| date=November 1, 2004| url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html| work=East African| accessdate=2008-04-13| archivedate=27 September 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927225314/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html}}</ref> မိဘတိ အိမ်ထောင်ကွဲချိန်မာ အိုဘားမားမာ ၂ နှစ်သား လှောက်ရာဟိသိရေ။<ref>Obama (1995), pp. 125–126. See also: {{cite news | first=Tim | last=Jones | title=Obama's Mom: Not Just a Girl from Kansas | date=March 27, 2007 | url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-0703270151mar27,1,3372079.story?coll=chi-news-hed | work=Chicago Tribune | accessdate=2008-04-13 | archiveurl=https:///20120729220937/http://www.chicagotribune.com/topic/politics/government/barack-obama-PEPLT007408.topic | archivedate=29 July 2012 }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူစွာ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]ကို ပြန်လားခပြီးကေ မသေမီအချိန်အမာ အိုဘားမားနန့် နောက် တခေါက်သာ ထပ်မံတွိဆုံခရရေ။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်မာ မော်တော်အက်မှုကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူသီဆုံးခရေ။<ref>{{cite news | first=Kevin | last=Merida | title=The Ghost of a Father | date=December 14, 2007 | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html | work=Washington Post | accessdate=2008-06-24 }} ဆက်ရှုရန်: {{cite news | first=Philip | last=Ochieng | title=From Home Squared to the US Senate: How Barack Obama Was Lost and Found | date=November 1, 2004 | url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html | work=East African | accessdate=2008-06-24 | archivedate=27 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အိုဘားမား၊ သူ၏ဇနီး နန့် သမီးနှစ်ယောက်ရို့ ဖခင်၏ဌာနေ ဖြစ်ရေ(ကင်ညာနိုင်ငံ ကီစူမူနားမာ ဟိရေရွာ) သို့ လားရောက်လည်ပတ်ကတ်တေ။ {{cite news | first=Nico | last=Gnecchi | title=Obama Receives Hero's Welcome at His Family's Ancestral Village in Kenya | date=August 27, 2006 | url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | work=Voice of America | accessdate=2008-06-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116115801/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | archivedate=16 January 2008 }}</ref> သူ၏မိခင်ဒန်ဟမ်စွာ ဖခင်အိုဘားမားစီနီယာနန့် ကွာယှင်းပြတ်စဲပြီးကေ အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုး ပိုင်စိုတိုရိုနန့် ပီးစပ်ရေ။ [[၁၉၆၇]] ခုနှစ်မာ သူရို့၏မိသားစုစွာ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]ကို ရွှိပြောင်းနီထိုင်ခပြီးကေ အိုဘားမားစွာ [[ဂျာကာတာမြို့]]မာ အရွယ် ၁၀ နှစ်အထိပြည်မားကျောင်းတိတက်ခရေ။ [[၁၉၇၁]] ခုနှစ်မှ [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်အထိ (၅ တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်းပြီးရေ အထိ) ဟိုနိုလူလူမြို့ကို ပြန်ပနာပြောင်းရွီ့ပြီး အမိဘက်မှ အဖိုးအဘောင်သျှင်မနန့် တတူနီထိုင်ခရေ။<ref>{{cite news | first=Peter | last=Serafin | title=Punahou Grad Stirs Up Illinois Politics | date=March 21, 2004 | url=http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html | work=Honolulu Star-Bulletin | accessdate=2008-04-13 | archivedate=18 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918171128/http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html }} See also: Obama (1995), Chapters 3 and 4.</ref> [[၁၉၇၂]] ခုနှစ်မာ သုတေသနအတွက် ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခြင်း မပြုမီ အိုဘားမား၏ မိခင်စွာ ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သို့ ပြန်ပနာ ပြောင်းရွိနီထိုင်ခရေ။ [[၁၉၉၅]] ခုနှစ်မာ အမိရေ ဗီဇကင်ဆာဖြင့် သီဆုံးလားခရေ။<ref>{{cite news | first=Amanda | last=Ripley | title=The Story of Barack Obama's Mother | date=April 9, 2008 | url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html | work=Time | accessdate=2008-06-24 | archivedate=1 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html }} See also: {{cite news | first=Julia | last=Suryakusuma | title=Obama for President... of Indonesia | date=November 29, 2006 | work=Jakarta Post | url=http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 | accessdate=2008-06-24 | archivedate=29 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929105311/http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 }}</ref>
အထက်တန်းပြီးရေအခါ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကို ရွှိပြောင်းပြီး အော့စီဒန်းရေလ်ကောလိပ်မာ ၂ နှစ်မျှ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခရေ။<ref>{{cite web | title=Oxy Remembers "Barry" Obama '83 | date=January 29, 2007 | url=http://www.oxy.edu/x2526.xml | publisher=Occidental College | accessdate=2008-04-13 | archivedate=28 August 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828220840/http://www.oxy.edu/x2526.xml }}</ref> ယပြီးနောက် နယူးယောက်မြို့၏ ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ်ကို ရွှိပြောင်းပြီး [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာ [[နိုင်ငံရီးသိပ္ပံဘွဲ့]] (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရီးကို အထူးပြု) နန့် အောင်မြင်ခရေ။<ref>{{cite news | url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php | title=Barack Obama '83 | work=Columbia College Today | author=Boss-Bicak, Shira | date=January 2005 | accessdate=2008-06-09 | archivedate=5 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php }}</ref> အယင်က နိုင်ငံတကာစီးပွားရီးကော်ပိုရီးယှင်း (Business International Corporation) နန့် နယူးယောက်ဘုံဝါသနာသုတေသနအဖွဲ့ (New York Public Interest Research Group) အတွက်လုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008">{{cite book |author=Chassie, Karen (ed.) |year=2007 |title=Who's Who in America, 2008 |url=http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |location=New Providence, NJ |publisher=Marquis Who's Who |isbn=9780837970110 |page=p. 3468 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=20 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420164905/http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first=Janny | last=Scott | title=Obama's Account of New York Years Often Differs from What Others Say | date=October 30, 2007 | url=http://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html | work=The New York Times | accessdate=2008-04-13}} Obama (1995), pp. 133–140; Mendell (2007), pp. 62–63.</ref>
[[File: Barack-obama-mother.jpg|thumb|left|200px|ဇာရက် အိုဘားမားအား သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ်မှ ကြီးပြင်းလာရေအထိ ပျိုးထောင်ခရေ။]]
[[နယူးယောက်မြို့]]မာ ၄ နှစ်ကြာမျှနီခပြီးကေနောက် ဘဝလမ်းကြောင်းပြောင်းဖို့အတွက် ရှီကာဂိုမြို့ကို ရွှိပြောင်းရေ။ [[၁၉၈၄]] ခုနှစ် ဂျုန်လမှ [[၁၉၈၈]] ခုနှစ် မေလအထိ ရှီကာဂို တောင်ပိုင်းခရိုင်နန့်ဆိုင်ရေ အရပ်အရပ်တိကြီးထွားရီးပရိုဂျက် (Developing Communities Project) အတွက် ညွှန်ကြားရီးမှူးလုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008"/><ref>{{cite news |author=Secter, Bob; McCormick, John |date=2007-03-30 |title=Portrait of a pragmatist |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209030448/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |archivedate=9 February 2008 }} {{cite news | first=Ryan | last=Lizza | title=The Agitator: Barack Obama's Unlikely Political Education | format=alternate link | date=2007-03-19 | url=http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm | work=New Republic | accessdate=2008-04-13 | archivedate=12 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112100027/http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm }} Obama (1995), pp. 140–295; Mendell (2007), pp. 63–83.</ref> ညွှန်ကြားရီးမှူးဖြစ်ရေ ထို ၃ နှစ်အထဲ အလုပ်သမားစွာ လူ ၁ ဦးမှနိန်ပနာ ၁၃ ဦးအထိဖြစ်လှာပြီး နှစ်ချုပ်ဘတ်ဂျက်စွာ ဒေါ်လာ ခုနှစ်သောင်းမှနိန်ပနာ ဒေါ်လာ လေးသိန်းအထိတိုးပွားလာခပြီး လုပ်ငန်းသင်တန်းပရိုဂရမ်၊ တက္ကသိုလ်ပျင်ဆင်ရီးပရိုဂရမ်နန့် အိမ်ငှားအခွင့်အရီးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ခရေ။<ref>{{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }}</ref> ယင်းချိန်တွင် အရပ်စီမံရီးအဖွဲ့ဖြစ်ရေ Gamaliel Foundation အတွက် လက်သပ်ခံနန့် နည်းပြဆရာလုပ်ခရေ။ <ref>{{cite journal |author=Obama, Barack |month=August–September |year=1988 |title=Why organize? Problems and promise in the inner city |journal=Illinois Issues |volume=14 |issue=8–9 |pages=40–42 |accessdate=2008-06-06}} reprinted in: {{cite book |year=1990 |pages=pp. 35–40 |author=Knoepfle, Peg (ed.) |title=After Alinsky: community organizing in Illinois |url=https://archive.org/details/afteralinskycomm0000unse |location=Springfield, IL |publisher=Sangamon State University |isbn=0962087335 |accessdate=2008-06-06}} {{cite news |author=Tayler, Letta; Herbert, Keith |date=2008-03-02 |title=Obama forged path as Chicago community organizer |url=http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |work=Newsday |page=A06 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080930205556/http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |archivedate=30 September 2008 }}</ref>၁၉၈၈ ခုနှစ်မာ ပထမအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ ၃ ပတ်မျှလည်ပတ်ခပြီးကေ ကင်ညာဟိ အမျိုးတိကိုတွေ့ ဖို့အတွက် ကင်ညာနိုင်ငံကို ၅ ပတ်မျှလည်ပတ်ခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 299–437.</ref>
[[၁၉၈၈]] နှစ်ဆုံးမာ ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်းကို စတင်တက်ရောက်ခရေ။ ပထမနှစ်မာ ရဟိသောအမှတ်နန့် စာအရီးအသားပြိုင်ပွဲ တိကြောင့် ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခရေ။<ref name="Harvard Law 2007">{{cite news |author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan |date=2007-01-28 |title=At Harvard Law, a unifying voice |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |work=The Boston Globe |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kantor, Jodi |date=2007-01-28 |title=In law school, Obama found political voice |url=http://www.nytimes.com/2007/01/28/us/politics/28obama.html?_r=1&pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kodama, Marie C |date=2007-01-19 |title=Obama left mark on HLS |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |work=The Harvard Crimson |accessdate=2008-06-15 |archive-date=4 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080204031559/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |url-status=dead }} {{cite news |author=Mundy, Liza |title=A series of fortunate events |date=2007-08-12 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/08/AR2007080802038_pf.html |work=The Washington Post |page=W10 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite journal |author=Heilemann, John |title=When they were young |date=October 22, 2007 |url=http://www.printthis.clickability.com/pt/cpt?action=cpt&title=When+They+Were+Young&expire=&urlID=24417790&fb=Y&url=http%3A%2F%2Fnymag.com%2Fnews%2Ffeatures%2F39321%2F&partnerID=73272 |journal=New York |volume=40 |issue=37 |pages=32–7, 132–3 |accessdate=2008-06-15 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |access-date=12 October 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000128/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full }} Mendell (2007), pp. 80–92.</ref> ဒုတိယနှစ်မာရွီးချယ်ပြီး ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်သမ္မတနန့် လုပ်အားပီးစာတည်းမှူးဖြစ်ခရေ။<ref name="Harvard Law 1990">{{cite news |author=Butterfield, Fox |date=1990-02-06 |title=First black elected to head Harvard's Law Review |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2DC1631F935A35751C0A966958260 |work=The New York Times |page=A20 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Ybarra, Michael J |date=1990-02-07 |title=Activist in Chicago now heads Harvard Law Review |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=3 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082828/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }} {{cite news |author=Drummond, Tammerlin |date=1990-03-12 |title=Barack Obama's Law; Harvard Law Review's first black president plans a life of public service |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Los Angeles Times |page=E1 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082849/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Pugh, Allison J. (Associated Press) |date=1990-04-18 |title=Law Review's first black president aims to help poor |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&p_theme=realcities2&p_action=search&p_maxdocs=200&s_site=miami&s_trackval=MH&s_dispstring=Title(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)%20AND%20date(04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Miami Herald |page=C01 |accessdate=2008-06-15 }}</ref> ၁၉၉၀ ဖေဖဝါရီလမာ မီဒီယာတိစွာ အိုဘားမား၏ ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ရေ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတဖြစ်ကြောင်းကို ကျကျယ်ပြပြန့်သတင်းပို့ကတ်တေ။<ref name="Harvard Law 1990"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ်မာ ဟားဗတ်မာ [[Juris Doctor|J.D.]] [[Latin honors|''magna cum laude'']] (ဒုတိယဂုဏ်ထူး ဥပဒေပါရဂူဘွဲ့) အောင်ခပြီး ရှီကာဂိုမြို့ကို ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခရေ။<ref name="Harvard Law 2007"/><ref>{{cite news |author=Aguilar, Louis |date=1990-07-11 |title=Survey: Law firms slow to add minority partners |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |quote=Barack Obama, a summer associate at Hopkins & Sutter in Chicago |accessdate=2008-06-15 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }}</ref>
ဟားဘတ်ဥပဒေဝေဖန်ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတအဖြစ်အကြောင်း ကြေညာကြောင့် အိုဘားမားစွာ လူမျိုးဆက်ဆံရီးဝထုရီးရန်အတွက်စာချုပ်နိုင်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"> {{cite news |author=Scott, Janny |date=2008-05-18 |title=The story of Obama, written by Obama |url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15}} Obama (1995), pp. xiii–xvii.</ref>ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ဥပဒေကျောင်းစွာ အိုဘားမားကို ဝထုရီးရန်အတွက်ရုံးခန်းနန့် အမှုဆောင်အသင်းဝင်အဖြစ် ကူညီထောက်ပင့်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"/>သူ၏ဝထု. ''[[Dreams from My Father]]'' ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်မာ စထုတ်ဝီရေ။<ref name="Scott 2008a"/>
၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏မဲပီးပရိုဂျက် (Illinois Project Vote) ကြီးမှူးပြီး ၁၅၀ မဲပီးစာရင်းသွင်းမထားရေ လူမည်း လူမည်း ၄သိန်း မှ ၁ သိန်းခွဲကို စာရင်းသွင်းနိုင်ခရေ။<ref name="Illinois Blue Book 2000">{{cite book |author=White, Jesse (ed.) |year=2000 |title=Illinois Blue Book, 2000, Millennium ed. |url=http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |location=Springfield, IL |publisher=Illinois Secretary of State |oclc=43923973 |page=p. 83 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507211607/http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Jarrett, Vernon |date=1992-08-11 |title='Project Vote' brings power to the people |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no |work=Chicago Sun-Times |format=paid archive |page=23 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=11 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011212738/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no }} {{cite journal |author=Reynolds, Gretchen |month=January |year=1993 |title=Vote of Confidence |url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/January-1993/Vote-of-Confidence |journal=Chicago (magazine) |volume=42 |issue=1 |pages=53–54 |accessdate=2008-06-06 }} {{cite journal |author=Anderson, Veronica |month=September 27–October 3, |year=1993 |title=40 under Forty: Barack Obama, Director, Illinois Project Vote |url=https://archive.org/details/sim_crains-chicago-business_september-27-october-3-1993_16_39/page/43 |journal=Crain's Chicago Business |volume=16 |issue=39 |accessdate=2008-06-06 |pages=43}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် ခရိန်း ရှီကာဂို စီးပွားရီး သတင်းစာမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အသက်၄၀အောက် ဩဇာအာဏာကြီးထွားလာဖို့သူ ၄၀ စာရင်းမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခရရေ။
[[File:Ann Dunham with father and children.jpg|thumb|right|ယာမှဝဲ - ဇာရက် အိုဘားမား နန့် မာယာဆိုတိုရို ကို သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ် နန့် အဖိုး စတန်လီ ဒန်းနမ်ရို့နန့်အတူ ဟာဝိုင်အီမာ တွိရပုံ (၁၉၇၀ နှစ်တိ၏ အစောပိုင်း)]]
၁၉၉၂ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ စပြီးကေ အိုဘားမားစွာ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းမာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြီခံဥပဒေ နန့်ပတ်သက်ပနာ ၁၂ နှစ်တိုင် သင်ကြားပို့ချခရေ။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခပြီးကေ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင် ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။
== ပြည်နယ်ဥပဒေပြုသူ (၁၉၉၇-၂၀၀၄) ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွီးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရရေ။ အီလီနွိုင်း နယ်မြီ၁၃ မှ ပြည်နယ်ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ် ယင်းပိုင်က်စ် ပါးမားကို ဆက်ခံခြင်းဖြစ်တေ။ ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားရေအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား နန့် ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ဆိုင်ရာ ဥပဒေတိကို ပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက် ပါတီနှစ်ခုစလုံးမှ ထောက်ခံခြင်းခံရသူဖြစ်လာရေ။ သူစွာ ဝင်ငွီနည်းသော အလုပ်သမားတိအတွက် အခွန်လျော့ပေါ့ရေနှုန်းကို တိုးမြှင့်ပီးခပြီး လူမှုရီး စောင့်ယှောက်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးအတွက် ဆွေးနွေးညှိနိုင်းခြင်းပြုပြီး အချေသူငယ်များစောင့်ယှောက်မှုအတွက် ထောက်ပံကြီးတိကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မာ ပါတီနှစ်ခုစလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရီး စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းများ နန့်ဆိုင်ရေ ပူးတွဲကော်မတီမာ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ အိုဘားမားစွာ ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရိုင်ယန်၏ လခထုတ်ရက် ချီးဖေသာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းဥပဒေ နန့် အိမ်ဝယ်သူတိကို သားကောင်ဖြစ်စီရေ အပေါင်ခံဖေသာချီးခြင်း နန့်ပတ်သက်ရေ စည်းကမ်းဥပဒေကို ထိုသူရို့ အိမ်သိမ်းခံရဖို့အရီးမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုဖို့အတွက် ထောက်ခံခရေ။
အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မာ ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်းခံရယား ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ နောက်တခေါက် ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်း ခံရပြန်ရေ။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မာ သူစွာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အတွက် ဒီမိုကရက်တပါတီ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ လက်ဟိအမတ်ဖြစ်ပြီးကေ သက်တမ်း ၄ ကြိမ်ဟိရေ ဘော်ဘီ ရပ်ရှ်သို့ ၂ ဆ ၁ ဆဖြင့် ယှုံးနိမ့်ခရေ။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ ဒီမိုကရက်တပါတီဝင်ရို့ ဆယ်စုနှစ်အထဲ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အနည်းစု အဖြစ်မှ အများစု ဖြစ်လာခရေ။ ယင်းချိန်တွင် အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ ကျန်းမာရီးနန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကော်မတီမာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခရေ။ သူစွာ လူမျိုးရီးအရခွဲခြား ဆက်ဆံခြင်းကို စောင့်ကြည့်ရေအနေနန့် ရဲရို့အား သူရို့ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းရေ ယာဉ်မောင်းသူ၏ လူမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေ နန့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ ပထမဆုံးအနေနန့် စတင်ရေ လူသတ်မှုနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စစ်ကြောမီးမြန်းခြင်းကို ဗွီဒီယိုဖြင့် မဖြစ်မနီမှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေရို့ကို ကမကထပြုပြီး ဦးဆောင်ခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အတွက် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်းမာ သီဒဏ်ချမှတ်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးကို ဥပဒေပြုရီးအတွက် တက်ကြွစွာပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲကိုယ်စားလှယ်တိက အိုဘားမားအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် သို့ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားနောက် ၂၀၀၄ ခု နိုဗန်ဘာလမာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။
== ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်း ==
၂၀၀၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းမာ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်အတွက် ရွီးကောက်ပွဲဝင်ရန် စိုင်းစားခပြီး နိုင်ငံရီး နည်းဗျူဟာပညာသျှင်အဖြစ် ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ် အားခန့်အပ်ခီရေ။ ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်မှ အိုဘားမားအား နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့အကြောင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ တရားဝင်ကြေညာခရေ။ လက်ဟိ ရာထူးရဟိထားသူ ရီပတ်ဘလစ်ကင်အမတ် ပီတာ ဖစ်ဇ်ဂါရယ် နန့် ယင်းသူမရောက်ခင် ရာထူးရဟိခသူ ဒီမိုကရက်တ အမတ် ကာရိုး မော်စလီ ဘရောင်န် ရို့က ပြိုင်ပွဲဝင်မည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခကြယင့်အတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက်တ ပါတီဝင် မကန်မဝှန် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ခရာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံသူ ၁၅ ဦးအထိ ဟိခရေ။ အိုဘားမား၏ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံမှု ကို ကွယ်လွန်ပြီးရေ ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ဟာရိုးဝါရှင်တန်၏ ပုံတိကို အထူးပြသတင်ဆက်ထားရေ အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်၏ ကြော်ငြာကင်န်ပိမ်းမှ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်ရေ အယင်အီလီနွိုင်းမှ အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ပေါလ်ဆိုင်မွန်၏ သမီးမှ ထောက်ခံမှု ရို့မှ ပင်ဖြစ်ဖြစ် မြှင့်တင်ပီးခရေ။ သူစွာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှရဟိခပြီးကေ သူ၏ နောက်ခါလိုက်သော ဒီမိုကရက်တပါတီ ပြိုင်ဖက်နန့် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာလွန်ခရေ။
အိုဘားမားနန့် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့ ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ အကြိုရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရဟိသူ ဂျက်ရိုင်ယန်စွာ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျုန်လမာ ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်လားခရေ။
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်မြို့မာ ကျင်းပသော ဒီမိုကရက်တ ပါတီ၏ အမျိုးသား ညီလာခံမာ အိုဘားမားစွာ အဓိကမိန့်ခွန်းကို ရီးသားပြောကြားခရေ။ သူ၏ အမင်ဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူ၏ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ပြန်အတွိအကြုံ နန့် နယူးဒီး ဖက်ပြားဆတ်အိမ်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနန့် G.I. Bill ဟုခေါ်ရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြန်တိအား ကောလိပ်ပညာရီးအထောက်အပံပီးမှု အစီအစိုင် မှ သူ၏အဖိုး အကျိုးအမြတ်ရခဲ့ပုံ ရို့အား ဖော်ပြထားခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်အစိုးရ၏ စီးပွားရီး နန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ အတွက် ဦးစားပီး အစီအစိုင်ကို ပြောင်းလဲရန် ပြောကြားခရေ။ သူစွာ ဘွရှ် အစိုးရ၏ အီရတ်စစ်ပွဲနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စီမံခန့်ခွဲပုံကို မီးခွန်းထုတ်ခပြီးကေ အမေရိကန်မှ သူရို့၏ စစ်သားတိအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားဟိပုံကို ဗွေယူ ပြောကြားခရေ။ မဲဆန္ဒနယ်တိနန့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်အကျွံပါတီစွဲထားကတ်ခြင်းကို အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမှ နမူနာတိကို ဆွဲထုတ်ပနာ ဝေဖန်ခပြီးကေ အမေရိကန်ရို့အား အမျိုးမျိုးအစားစားကွဲပြားခြင်း မဟိဘဲ ညီညွတ်ကတ်ရန် တိုက်တွန်းခရေ။ "ဒီမိုကရေစီကျပြီး ပြုပျင်ပြောင်းလဲလိုရေ လစ်ဘရယ်အမင်ရိကား နန့် ရှီးရိုးစွဲသော ကွန်ဆာဗေးတအမင်ရိကားဆိုစွာမာ မဟိပါ။ " ဟု ပြောကြားခရေ။ အဓိကသတင်းဌာနတိက မိန့်ခွန်းကို ထုတ်ရွှင့်မှုကြောင့် အိုဘားမားအား တနိုင်ငံလုံးနန့် ဆိုင်ရေ နိုင်ငံရီး ပြယုဂ်တခု ဖြစ်လှာစီခပြီး သူ၏ အမေရိကန် ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်းကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။
ရိုင်ယန် နုတ်ထွက်ပြီး ၂လာအကြာ နန့် ရွီးကောက်ပွဲအတွက် ၃လလှောက်ပင် မလိုတော့သော အချိန်ဖြစ်ရေ ၂၀၀၄ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အလန် ကီးရက်စ်စွာ အီလီနွိုင်း ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ ရိုင်ယန်၏ နီရာတွင် အစားထိုးရန် ရွီးချယ်မှု ကို လက်ခံခရေ။ မေရီလန်း ပြည်နယ်မာ အနီကြာသူဖြစ်ကေလေ့ ကီးရက်စ်စွာ ရွီးချယ်ခံရယားနောက်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မာ တရားဝင်နီထိုင်သူ အဖြစ်ပြောင်းလဲခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဗားမားစွာ မဲအရွီအတွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရဟိခပြီးကေ ကီးရက်စ်မာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရဟိခဲ့သဖြင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်းမာ ပြည်နယ်တခုလုံး နိူင်းပြိုင်မှုမာ အများဆုံးကွာခြားချက်ဖြင့် အနိုင်ရဟိမှု ဖြစ်ခရေ။
== အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် (၂၀၀၅-အဂု) ==
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ ၄ ရက်နိမာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမာ ၅ ယောက်မြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီးကေ တတိယမြောက် မဲမကန်မဝှန်ဖြင့် ရွီးချယ်ခံရသူဖြစ်တေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ကွန်ဂရက် အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွီးချယ်ခံရသူလေ့ ဖြစ်တေ။ ပါတီစွဲမဟိရေ စီကျူ အပတ်စိုင်သတင်းစာမှ သူ့အား ၂၀၀၅မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် မဲတိအပေါ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွိဟိချက်အရ ဒီမိုကရက်တပါတီကို သစ္စာဟိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခပြီး အမျိုးသားဂျာနယ်မှ သူ့အား ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထဲ ရွီးချယ်စိစစ်ထားရေ မဲတိအပေါ်မူတည်ပနာ လစ်ဘရယ်အဖြစ်ဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၆ ဟိခပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၀ အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ Congress.org မှ ၁၁ ယောက်မြောက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အဟိဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။
=== ဥပဒေများ ===
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စွမ်းအင်ပေါ်လစီ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲပီးခပြီးကေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ အမင်ရိကား နန့် စနစ်ကျသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး အက်ဥပဒေကို တွဲဘက်လို့ ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ အိုဘားမားစွာ ပုံစံတူဖြစ်ရေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ နယ်စပ်တပ်ခြံ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံခရေ။ အိုဘားမားစွာ သူ၏နာမည်ပါဝင်ရေ အက်ဥပဒေ ၂ခုကို အစပျိုးခရေ။ တခုမာ လူဂါ-အိုဘားမားဖြစ်ပြီးကေ သမာရိုးကျ လက်နက်တိ၏ မျောက်ခြောက်ခြောက်မှု ကို ပူးပေါင်းလျှော့ချရီး ဥပဒေဖြစ်ရေ နန်း-လူဂါ အက်ဥပဒေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီးကေ နောက်တခုမာ ကိုဘန်း-အိုဘားမား ပွင့်လင်းမှု အက်ဥပဒေဖြစ်ကာ ထိုအက်ဥပဒေမာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုတိကို ရှာဖွီနှိုင်ရေ USAspending.gov အိန်တာနက် ရှာဖွေရီး စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အာဏာအပ်နှင်းခခြင်းဖြစ်တေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၃ရက်နိမာ အိုဘားမားစွာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်များ ဖြစ်ကတ်သော သောမတ်စ် အာ ကာပါး၊ တွမ် ကိုဘန်း နန့် ဂျွန် မက်ကိန်းရို့နန့်အတူ နောက်ဆက်တွဲ အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖက်ပြားဆတ် သုံးစွဲမှု နန့် သက်ဆိုင်ရေ ဥပဒေမာ ပွင့်လင်းမှု နန့် တာဝန်ခံမှု ကို ပိုပြီးကေနနောင်းစီရန်အတွက် ဖြစ်တေ။
အိုဘားမားစွာ နျူးကလီးယားစက်ရုံပိုင်သျှင်ရို့ အနေနန့် လေဒီအိုသတ္တိကြွ ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက ပြည်နယ်နန့် နယ်မြီအာဏာပိုင်ရို့ကို အကြောင်းကြားဖို့လိုအပ်ရေ ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလမာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘုရှ်စွာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တ သမ္မတနိုင်ငံ ကယ်ဆယ်ရီး၊ လုံခြုံရီး နန့် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရီး အက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရီးထိုးခပြီးကေ ပထမဆုံး အိုဘားမား အဓိက ကမကထပြုရေ ဖက်ပြားဆတ်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခခြင်း ဖြစ်တေ။ ဂျန်နဝါရီလမာ အိုဘားမား နန့် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖိန်းဂိုးရို့စွာ ဖြောင့်မတ်သော ဂေါင်းဆောင်မှု နန့် ပွင့်လင်းသော အစိုးရ အက်ဥပဒေကို ပူးပေါင်းပနာ အထောက်အကူပီး မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ထိုအက်ဥပဒေမာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရီးထိုး အတည်ပြုခရေ။ သူစွာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ ရွီးကောက်ပွဲများမာ ဝါသော အလိအထတိကို ရာဇဝတ်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်ဖို့အတွက် ဝါသော အလိအထတိနန့် မဲပီးသူအား မျောက်ခြောက်ခြောက်မှုတိမှ ကာကွယ်ရီး အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ပီးခရေ။ အိုဗားမားစွာ အီရတ်စစ်ပွဲ မြှင့်တင်မှုမှ လျှော့ချရီး အက်ဥပဒေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ မိတ်ဆက်ပီးခရေ။
၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ လူတဦးချင်းစီ ကမောက်ကမဖြစ်ပါက စစ်တပ်မှထုတ်ပယ်ရန် အကာအကွယ်ပီးထားရေ ကာကွယ်ရီးဆိုင်ရာ အာဏာအပ်နှင်းရေ အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ သူစွာ အီရန် စီးပွားရီးထီးမှု အတည်ဖြစ်ရီး အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခပြီး နိုင်ငံ၏ ပင်စင် ရန်ပုံဖေသာတိကို ထုတ်ပယ်ရန် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ယင့်လောက်ရာမက အိုဘားမားစွာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်မချေျား၏ ကျန်းမာရီးအာမခံအစီအစိုင်ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ ပျင်ဆင်ချက်ကို လည်း ကမကထပြုဆောင်ရွက်ခရေ။ ထိုပရိုဂရမ်မှ စစ်ပွဲနန့်ဆိုင်ရေ အနာတရများရဟိထားရေ စစ်သားရို့၏ မိသားစုဝင်တိအတွက် အလုပ်ပြုတ်ဖို့ရန်မှ ၁ နှစ်အကာအကွယ်ပီးဖို့ ဥပဒေကိုလေ့ ကမကထပြုခရေ။
=== ကော်မတီများ ===
အိုဘားမားစွာ ဒီဇန်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစပြီးကေ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ဆီးနိတ်ကော်မတီများ မာ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ဗျာယ် ဟိရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ သူစွာ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး နန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ကော်မတီရို့မှ နုတ်ထွက်ခပြီး ကျန်းမာရီး၊ပညာရီး၊ အလုပ်သမားရီးရာ နန့် ပင်စင်ရီးရာ နန့် နိုင်ငံလုံခြုံရီး နန့် အစိုးရရီးရာ ကော်မတီများမာ တာဝန်အသစ်တိကို ရယူခရေ။ သူစွာ ဥရောပရီးရာ ဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်ဆပ်ကော်မတီမာလည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဆီးနိတ် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး ကော်မတီ၏ အဖွဲ့ဝင်အနေနန့် အိုဘားမားစွာ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း၊ အာသျှအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိကရို့သို့ အစိုးရကိစ္စဖြင့် ခရီးများလားခီရေ။ သူစွာ မာမွတ် အာဘတ်စ် ကို ပါလက်စတိုင်း သမ္မတမဖြစ်မီအချိန်က တွိဆုံခပြီးကေ နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်မာ ကင်ညာအစိုးရ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ မိန့်ခွန်းပြောခရေ။
== ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ==
ဒီမိုကရက်တ သမ္မတလောင်း ဇာရက် အိုဘားမားစွာ ပထမအချီ စကားစစ်ထိုးပွဲအပြီးမာ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ရေ ရီပတ်ပလစ်ကန် သမ္မတလောင်း မက်ကိန်းအား အသာရနိန်ယာဟု ဆိုနှိုင်ရေ။ ရွီးကောက်ပွဲအစမာ နိုင်ငံရီးကိစ္စများအား အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ဟု အတိကထင်မှတ်ခကတ်ကေလေ့ အမေရိကန်၏ ငွေရီးကြေးရီး လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဝေါလ်စထရိစ်မာ ဘဏ်များဒေဝါလီခံရေ အရီးကိစ္စများ၊ ရီနံဈီးတက်မှုတိနန့်တကွ စီးပွားရီးပြဿနာရေ အဓိကဖြစ်ခရေ။
လက်တွိမာလည်း တိုင်းပြည်စီးပွားရီးကိုမှန်ကန်လို့ ဦးဆောင်နိုင်သူကိုရာ အမေရိကန်ပြည်သူရို့က ရွီးချယ်ခကတ်တေ။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ မျက်စိဒေါက်ထောက်ကြည့်နီသော ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဘားမား အနိုင်ရဟိခရေကြောင့် အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းသမ္မတဖြစ်လာရေ။
== ပေါ်လစီနန့် နိုင်ငံရီးဝါဒ ==
== မိသားစုနန့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
== ဝထ္ထုတိ ==
=== Dreams of my Father ===
ဒေစာအုပ်စွာ အိုဘားမား အချေဘဝတိကို ထင်ဟပ်ထားရေ စာအုပ်ကောင်း တရွီဖြစ်တေ။
=== The Audacity of Hope ===
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist|2}}
{{အမေရိကန် သမ္မတများ}}
[[Category:အမေရိကန် သမ္မတတိ]]
[[Category:တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအဟိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်]]
[[Category:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရီးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်တိ]] [[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
{{Lifetime|၁၉၆၁| |}}
52uu7deltqequh7us3yzln5pci7xrds
21058
21057
2026-09-06T15:59:00Z
Retkhaberi
224
/* Dreams of my Father */
21058
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
| အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဘားရက်
| နာမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား
| နာမည်(အိန်းဂလိချ်အက္ခရာ) = Barack Obama
| နာမည်(အရာဘာသာအက္ခရာ) =
| နာမည်ရင်း = ဇာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား
| နာမည်ကွဲ၁ =
| ဂုဏ်ထူးဆောင်နာမည်၁ =
| ကလောင်နာမည်၁=
| ပုံ = President_Barack_Obama.jpg
| ဓာတ်ပုံစာတမ်း = ရုံးသုံး ဓာတ်ပုံ
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = အမေရိကန် သမ္မတ
| ရာထူး ၁ = ၄၄ ကြိမ်မြောက်
| ရာထူး ၁ စတင်ရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၉
| ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၇
| ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ဟိက) = [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်]]
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်]]
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၂ = လွှတ်တော်အမတ်
| ရာထူး ၂ စတင်ရေ နိရက် = ၃ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၅
| ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ပီတာ ဇစ်ဂျာရယ်လ်
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ရိုလန် ဘာရစ်
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၃ = လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်
| ရာထူး ၃ စတင်ရေ နိရက် = ၈ ဂျန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = အလိုက်စ် ပါလ်မာ
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ကွာမေ ရောင်းလ်
| စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန =
| စစ်မှုထမ်း စတင်ရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ရာထူး =
| မွီးရက် =
| မွီးနိ =
| မိဘတိ(ဟိ/မဟိ)- ဟိလျင် (ဟိ)ဟုရီးပနာ မဟိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် =
| ဖခင်နာမည် =
| မိခင်နာမည် =
| မောင်ရင်းနှမ၁ =
| တော်ဆက်ပုံ၁=
| မွီးရပ်ဇာတိ = ဟိုနိုလူးလူး၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]
| လူမျိုး= လူမည်းနန့် လူဖြူလူဘန်ဒတ်
| နိုင်ငံသား= {{အမေရိကန်}}
| ဘာသာ = ခရစ်ယန်
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၁ = ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ် B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ<br />
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၁ =B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ|
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၂ = ဂျူးရစ်ဒေါက်တာ
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၂ = ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် ဥပဒေ ကျောင်း J.D.
| အလုပ်အကိုင် =
| တည်ထောင်ခဲ့ရေ အဖွဲ့အစည်း =
| နိုင်ငံရီး ပါတီ = ဒီမိုကရက်တ
| လူသိများခြင်း=
| ကြင်ဖော်၁= [[မီရှဲလ် အိုဘားမား]]
| သားသမီး၁ = မာလီယာ
| သားသမီး၂ = စားရှာ
| ကွယ်လွန်ရက် =
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ =
| သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ =
| ရဟိခရေ အထူးဆုတိ၁ = ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆု
| ရဟိခရေ ခုနှစ်၁ =
| လက်မှတ် = Barack Obama signature.svg
| ဝဘ်ဆိုတ် = http://www.barackobama.com/ }}
'''ဘာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား ၂'''
<ref>{{cite web |publisher=my.barackobama.com |url=http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert |title=The truth about Barack's birth certificate |accessdate=2008-06-13 |archivedate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026013839/http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert }}</ref> ({{lang-en|Barack Hussein Obama II၊}} မွီးရက် - [[၄ သြဂတ်]] [[၁၉၆၁]]) စွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တဦး (senator) ဖြစ်ပြီးကေ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[၂၀၀၈]] ခုနှစ် [[သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ]] မာ [[ဒီမိုကရက်တပါတီ]]မှ [[သမ္မတ]]လောင်း တဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက်အား မဲအပြတ်ဖြင့် နှိုင်ခပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ (၄၄)ကြိမ်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နိမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကန်-အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အရွီးချယ်ခံ ခရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက်နိမာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို ရာထူးတက်ခရေ။ ရာထူးတက်ပနာ ၈ လကျော် ကြာရားနောက် ယင်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရီးကိစ္စတိအား သံခင်းတမန်ခင်း ဖြီယှင်းနိုင်ဖို့နန့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာစီရန် ကြိုးပမ်းချက်တိအတွက်<ref name="nobel peace prize">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/|title=The Nobel Peace Prize 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-09}}</ref> ၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နိမာ နိုဘယ်ဆုရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့က အိုဘားမားအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၏ ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရွီးချယ်လိုက်ရေ။ <ref>[http://www.nytimes.com/2009/10/10/world/10nobel.html?hp Surprise Nobel for Obama Stirs Praise and Doubts - The New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref>
[[ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (Columbia University) နန့် [[ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်း]] (Harvard Law School) မှ ကျောင်းပြီးရေအခါ community organizer နန့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရီး ရှိနိန်(civil rights attorney) အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခရေ။ [[၁၉၉၇]] ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]] ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အမတ်ဖြစ်လာရေ။ [[၁၉၉၂]] ခုနှစ်မှ [[၂၀၀၄]] အထိ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်း မာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေကို သင်ကြားပို့ချခရေ။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်မာ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတော် (U.S. House of Representatives) အတွက် အမတ်နီရာ နိူင်းပြိုင်ရာမာ အနိုင်မရဟိခကေလေ့ [[၂၀၀၃]] ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် (အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်) ကန်ပိန်း ကိုကြေညာရေ။ [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာ ဆီးနိတ်ရွီးကောက်ပွဲအား မဲရာနှုန်း မကန်မဝှန်နန့်နှိုင်ရား [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ဒီမိုကရက်တပါတီအမျိုးသားညီလာခံ (Democratic National Convention) မာ အဓိကမိန့်ခွန်း ပြောကြားသူဖြစ်လာခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀% ဖြင့် နှိုင်ခပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခရေ။
၁၀၉ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂရက် ဒီမိုကရက်တပါတီလူနည်းစုသာ ပါဝင်ရေအချိန်မာ အိုဘားမားစွာ သမားရိုးကျလက်နက်များ ချုပ်တည်းချက်နန့် ဖယ်ပြားဆတ်ရန်ပုံဖေသာအသုံးပြုရာမာ ပိုပြီးကေ တာဝန်ယူမှုဟိစီရီးနန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိက သို့လည်း လိ့လာခရီးများလားခီရေ။ ၁၁၀ မြောက်ကွန်ဂရက်မာ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှ လွှမ်းမိုးခြင်းကိစ္စ၊ ရွီးကောက်ပွဲမာ မရိုးသားမှုတိကိစ္စ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ နျူးကလီယား၊ အကြမ်းဖက်မှု နန့် စစ်ပြန်တိအား စောင့်ယှောက်ရီးရို့နန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ မာ သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်း ကိုကြေညာခပြီးကေ [[အီရတ်နိုင်ငံ]]မာ စစ်တိုက်နိန်ရေ အမေရိကန်တပ်များဆုတ်ခွာရီး၊ စွမ်းအင်ကို အရာနိုင်ငံတိအား မှီခိုမှု လျော့နည်းစီရေေး၊ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှလွှမ်းမိုးသူရို့၏ အရိပ်အဖေသာ့ လျော့နည်းစီရေေး နန့် အားလုံးနန့်ဆိုင်ရေ ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ကြီးပွားရီးကို ဇောင်းပီးနိန်ရေ။
== ငယ်ဘဝနန့် လုပ်ငန်း ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် သြဂတ် ၄ ရက်မာ [[ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]] [[ဟိုနိုလူလူမြို့]]၏ ပီအိုလာနီဆီးရုံမာ အဖ ကင်ညာနိုင်ငံသား ဇာရက် အိုဘားမားစီနီယာ နန့် ခန်းဇတ်ပြည်နယ်ကလာရေ အမိ အန်းဒန်းနမ်မှ မွီးဖွားရေ။ သူ့ မိဘတိစွာ [[မနိုအာမြို့၏ ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်]]မာ ပညာသင်ကြားနီစဉ်အချိန်မာ တွိဆုံရည်ငံခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 9–10. For book excerpts, see {{cite news| title=Barack Obama: Creation of Tales| date=November 1, 2004| url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html| work=East African| accessdate=2008-04-13| archivedate=27 September 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927225314/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html}}</ref> မိဘတိ အိမ်ထောင်ကွဲချိန်မာ အိုဘားမားမာ ၂ နှစ်သား လှောက်ရာဟိသိရေ။<ref>Obama (1995), pp. 125–126. See also: {{cite news | first=Tim | last=Jones | title=Obama's Mom: Not Just a Girl from Kansas | date=March 27, 2007 | url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-0703270151mar27,1,3372079.story?coll=chi-news-hed | work=Chicago Tribune | accessdate=2008-04-13 | archiveurl=https:///20120729220937/http://www.chicagotribune.com/topic/politics/government/barack-obama-PEPLT007408.topic | archivedate=29 July 2012 }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူစွာ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]ကို ပြန်လားခပြီးကေ မသေမီအချိန်အမာ အိုဘားမားနန့် နောက် တခေါက်သာ ထပ်မံတွိဆုံခရရေ။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်မာ မော်တော်အက်မှုကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူသီဆုံးခရေ။<ref>{{cite news | first=Kevin | last=Merida | title=The Ghost of a Father | date=December 14, 2007 | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html | work=Washington Post | accessdate=2008-06-24 }} ဆက်ရှုရန်: {{cite news | first=Philip | last=Ochieng | title=From Home Squared to the US Senate: How Barack Obama Was Lost and Found | date=November 1, 2004 | url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html | work=East African | accessdate=2008-06-24 | archivedate=27 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အိုဘားမား၊ သူ၏ဇနီး နန့် သမီးနှစ်ယောက်ရို့ ဖခင်၏ဌာနေ ဖြစ်ရေ(ကင်ညာနိုင်ငံ ကီစူမူနားမာ ဟိရေရွာ) သို့ လားရောက်လည်ပတ်ကတ်တေ။ {{cite news | first=Nico | last=Gnecchi | title=Obama Receives Hero's Welcome at His Family's Ancestral Village in Kenya | date=August 27, 2006 | url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | work=Voice of America | accessdate=2008-06-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116115801/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | archivedate=16 January 2008 }}</ref> သူ၏မိခင်ဒန်ဟမ်စွာ ဖခင်အိုဘားမားစီနီယာနန့် ကွာယှင်းပြတ်စဲပြီးကေ အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုး ပိုင်စိုတိုရိုနန့် ပီးစပ်ရေ။ [[၁၉၆၇]] ခုနှစ်မာ သူရို့၏မိသားစုစွာ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]ကို ရွှိပြောင်းနီထိုင်ခပြီးကေ အိုဘားမားစွာ [[ဂျာကာတာမြို့]]မာ အရွယ် ၁၀ နှစ်အထိပြည်မားကျောင်းတိတက်ခရေ။ [[၁၉၇၁]] ခုနှစ်မှ [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်အထိ (၅ တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်းပြီးရေ အထိ) ဟိုနိုလူလူမြို့ကို ပြန်ပနာပြောင်းရွီ့ပြီး အမိဘက်မှ အဖိုးအဘောင်သျှင်မနန့် တတူနီထိုင်ခရေ။<ref>{{cite news | first=Peter | last=Serafin | title=Punahou Grad Stirs Up Illinois Politics | date=March 21, 2004 | url=http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html | work=Honolulu Star-Bulletin | accessdate=2008-04-13 | archivedate=18 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918171128/http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html }} See also: Obama (1995), Chapters 3 and 4.</ref> [[၁၉၇၂]] ခုနှစ်မာ သုတေသနအတွက် ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခြင်း မပြုမီ အိုဘားမား၏ မိခင်စွာ ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သို့ ပြန်ပနာ ပြောင်းရွိနီထိုင်ခရေ။ [[၁၉၉၅]] ခုနှစ်မာ အမိရေ ဗီဇကင်ဆာဖြင့် သီဆုံးလားခရေ။<ref>{{cite news | first=Amanda | last=Ripley | title=The Story of Barack Obama's Mother | date=April 9, 2008 | url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html | work=Time | accessdate=2008-06-24 | archivedate=1 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html }} See also: {{cite news | first=Julia | last=Suryakusuma | title=Obama for President... of Indonesia | date=November 29, 2006 | work=Jakarta Post | url=http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 | accessdate=2008-06-24 | archivedate=29 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929105311/http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 }}</ref>
အထက်တန်းပြီးရေအခါ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကို ရွှိပြောင်းပြီး အော့စီဒန်းရေလ်ကောလိပ်မာ ၂ နှစ်မျှ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခရေ။<ref>{{cite web | title=Oxy Remembers "Barry" Obama '83 | date=January 29, 2007 | url=http://www.oxy.edu/x2526.xml | publisher=Occidental College | accessdate=2008-04-13 | archivedate=28 August 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828220840/http://www.oxy.edu/x2526.xml }}</ref> ယပြီးနောက် နယူးယောက်မြို့၏ ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ်ကို ရွှိပြောင်းပြီး [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာ [[နိုင်ငံရီးသိပ္ပံဘွဲ့]] (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရီးကို အထူးပြု) နန့် အောင်မြင်ခရေ။<ref>{{cite news | url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php | title=Barack Obama '83 | work=Columbia College Today | author=Boss-Bicak, Shira | date=January 2005 | accessdate=2008-06-09 | archivedate=5 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php }}</ref> အယင်က နိုင်ငံတကာစီးပွားရီးကော်ပိုရီးယှင်း (Business International Corporation) နန့် နယူးယောက်ဘုံဝါသနာသုတေသနအဖွဲ့ (New York Public Interest Research Group) အတွက်လုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008">{{cite book |author=Chassie, Karen (ed.) |year=2007 |title=Who's Who in America, 2008 |url=http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |location=New Providence, NJ |publisher=Marquis Who's Who |isbn=9780837970110 |page=p. 3468 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=20 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420164905/http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first=Janny | last=Scott | title=Obama's Account of New York Years Often Differs from What Others Say | date=October 30, 2007 | url=http://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html | work=The New York Times | accessdate=2008-04-13}} Obama (1995), pp. 133–140; Mendell (2007), pp. 62–63.</ref>
[[File: Barack-obama-mother.jpg|thumb|left|200px|ဇာရက် အိုဘားမားအား သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ်မှ ကြီးပြင်းလာရေအထိ ပျိုးထောင်ခရေ။]]
[[နယူးယောက်မြို့]]မာ ၄ နှစ်ကြာမျှနီခပြီးကေနောက် ဘဝလမ်းကြောင်းပြောင်းဖို့အတွက် ရှီကာဂိုမြို့ကို ရွှိပြောင်းရေ။ [[၁၉၈၄]] ခုနှစ် ဂျုန်လမှ [[၁၉၈၈]] ခုနှစ် မေလအထိ ရှီကာဂို တောင်ပိုင်းခရိုင်နန့်ဆိုင်ရေ အရပ်အရပ်တိကြီးထွားရီးပရိုဂျက် (Developing Communities Project) အတွက် ညွှန်ကြားရီးမှူးလုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008"/><ref>{{cite news |author=Secter, Bob; McCormick, John |date=2007-03-30 |title=Portrait of a pragmatist |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209030448/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |archivedate=9 February 2008 }} {{cite news | first=Ryan | last=Lizza | title=The Agitator: Barack Obama's Unlikely Political Education | format=alternate link | date=2007-03-19 | url=http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm | work=New Republic | accessdate=2008-04-13 | archivedate=12 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112100027/http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm }} Obama (1995), pp. 140–295; Mendell (2007), pp. 63–83.</ref> ညွှန်ကြားရီးမှူးဖြစ်ရေ ထို ၃ နှစ်အထဲ အလုပ်သမားစွာ လူ ၁ ဦးမှနိန်ပနာ ၁၃ ဦးအထိဖြစ်လှာပြီး နှစ်ချုပ်ဘတ်ဂျက်စွာ ဒေါ်လာ ခုနှစ်သောင်းမှနိန်ပနာ ဒေါ်လာ လေးသိန်းအထိတိုးပွားလာခပြီး လုပ်ငန်းသင်တန်းပရိုဂရမ်၊ တက္ကသိုလ်ပျင်ဆင်ရီးပရိုဂရမ်နန့် အိမ်ငှားအခွင့်အရီးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ခရေ။<ref>{{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }}</ref> ယင်းချိန်တွင် အရပ်စီမံရီးအဖွဲ့ဖြစ်ရေ Gamaliel Foundation အတွက် လက်သပ်ခံနန့် နည်းပြဆရာလုပ်ခရေ။ <ref>{{cite journal |author=Obama, Barack |month=August–September |year=1988 |title=Why organize? Problems and promise in the inner city |journal=Illinois Issues |volume=14 |issue=8–9 |pages=40–42 |accessdate=2008-06-06}} reprinted in: {{cite book |year=1990 |pages=pp. 35–40 |author=Knoepfle, Peg (ed.) |title=After Alinsky: community organizing in Illinois |url=https://archive.org/details/afteralinskycomm0000unse |location=Springfield, IL |publisher=Sangamon State University |isbn=0962087335 |accessdate=2008-06-06}} {{cite news |author=Tayler, Letta; Herbert, Keith |date=2008-03-02 |title=Obama forged path as Chicago community organizer |url=http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |work=Newsday |page=A06 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080930205556/http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |archivedate=30 September 2008 }}</ref>၁၉၈၈ ခုနှစ်မာ ပထမအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ ၃ ပတ်မျှလည်ပတ်ခပြီးကေ ကင်ညာဟိ အမျိုးတိကိုတွေ့ ဖို့အတွက် ကင်ညာနိုင်ငံကို ၅ ပတ်မျှလည်ပတ်ခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 299–437.</ref>
[[၁၉၈၈]] နှစ်ဆုံးမာ ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်းကို စတင်တက်ရောက်ခရေ။ ပထမနှစ်မာ ရဟိသောအမှတ်နန့် စာအရီးအသားပြိုင်ပွဲ တိကြောင့် ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခရေ။<ref name="Harvard Law 2007">{{cite news |author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan |date=2007-01-28 |title=At Harvard Law, a unifying voice |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |work=The Boston Globe |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kantor, Jodi |date=2007-01-28 |title=In law school, Obama found political voice |url=http://www.nytimes.com/2007/01/28/us/politics/28obama.html?_r=1&pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kodama, Marie C |date=2007-01-19 |title=Obama left mark on HLS |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |work=The Harvard Crimson |accessdate=2008-06-15 |archive-date=4 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080204031559/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |url-status=dead }} {{cite news |author=Mundy, Liza |title=A series of fortunate events |date=2007-08-12 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/08/AR2007080802038_pf.html |work=The Washington Post |page=W10 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite journal |author=Heilemann, John |title=When they were young |date=October 22, 2007 |url=http://www.printthis.clickability.com/pt/cpt?action=cpt&title=When+They+Were+Young&expire=&urlID=24417790&fb=Y&url=http%3A%2F%2Fnymag.com%2Fnews%2Ffeatures%2F39321%2F&partnerID=73272 |journal=New York |volume=40 |issue=37 |pages=32–7, 132–3 |accessdate=2008-06-15 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |access-date=12 October 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000128/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full }} Mendell (2007), pp. 80–92.</ref> ဒုတိယနှစ်မာရွီးချယ်ပြီး ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်သမ္မတနန့် လုပ်အားပီးစာတည်းမှူးဖြစ်ခရေ။<ref name="Harvard Law 1990">{{cite news |author=Butterfield, Fox |date=1990-02-06 |title=First black elected to head Harvard's Law Review |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2DC1631F935A35751C0A966958260 |work=The New York Times |page=A20 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Ybarra, Michael J |date=1990-02-07 |title=Activist in Chicago now heads Harvard Law Review |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=3 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082828/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }} {{cite news |author=Drummond, Tammerlin |date=1990-03-12 |title=Barack Obama's Law; Harvard Law Review's first black president plans a life of public service |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Los Angeles Times |page=E1 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082849/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Pugh, Allison J. (Associated Press) |date=1990-04-18 |title=Law Review's first black president aims to help poor |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&p_theme=realcities2&p_action=search&p_maxdocs=200&s_site=miami&s_trackval=MH&s_dispstring=Title(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)%20AND%20date(04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Miami Herald |page=C01 |accessdate=2008-06-15 }}</ref> ၁၉၉၀ ဖေဖဝါရီလမာ မီဒီယာတိစွာ အိုဘားမား၏ ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ရေ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတဖြစ်ကြောင်းကို ကျကျယ်ပြပြန့်သတင်းပို့ကတ်တေ။<ref name="Harvard Law 1990"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ်မာ ဟားဗတ်မာ [[Juris Doctor|J.D.]] [[Latin honors|''magna cum laude'']] (ဒုတိယဂုဏ်ထူး ဥပဒေပါရဂူဘွဲ့) အောင်ခပြီး ရှီကာဂိုမြို့ကို ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခရေ။<ref name="Harvard Law 2007"/><ref>{{cite news |author=Aguilar, Louis |date=1990-07-11 |title=Survey: Law firms slow to add minority partners |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |quote=Barack Obama, a summer associate at Hopkins & Sutter in Chicago |accessdate=2008-06-15 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }}</ref>
ဟားဘတ်ဥပဒေဝေဖန်ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတအဖြစ်အကြောင်း ကြေညာကြောင့် အိုဘားမားစွာ လူမျိုးဆက်ဆံရီးဝထုရီးရန်အတွက်စာချုပ်နိုင်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"> {{cite news |author=Scott, Janny |date=2008-05-18 |title=The story of Obama, written by Obama |url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15}} Obama (1995), pp. xiii–xvii.</ref>ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ဥပဒေကျောင်းစွာ အိုဘားမားကို ဝထုရီးရန်အတွက်ရုံးခန်းနန့် အမှုဆောင်အသင်းဝင်အဖြစ် ကူညီထောက်ပင့်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"/>သူ၏ဝထု. ''[[Dreams from My Father]]'' ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်မာ စထုတ်ဝီရေ။<ref name="Scott 2008a"/>
၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏မဲပီးပရိုဂျက် (Illinois Project Vote) ကြီးမှူးပြီး ၁၅၀ မဲပီးစာရင်းသွင်းမထားရေ လူမည်း လူမည်း ၄သိန်း မှ ၁ သိန်းခွဲကို စာရင်းသွင်းနိုင်ခရေ။<ref name="Illinois Blue Book 2000">{{cite book |author=White, Jesse (ed.) |year=2000 |title=Illinois Blue Book, 2000, Millennium ed. |url=http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |location=Springfield, IL |publisher=Illinois Secretary of State |oclc=43923973 |page=p. 83 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507211607/http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Jarrett, Vernon |date=1992-08-11 |title='Project Vote' brings power to the people |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no |work=Chicago Sun-Times |format=paid archive |page=23 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=11 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011212738/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no }} {{cite journal |author=Reynolds, Gretchen |month=January |year=1993 |title=Vote of Confidence |url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/January-1993/Vote-of-Confidence |journal=Chicago (magazine) |volume=42 |issue=1 |pages=53–54 |accessdate=2008-06-06 }} {{cite journal |author=Anderson, Veronica |month=September 27–October 3, |year=1993 |title=40 under Forty: Barack Obama, Director, Illinois Project Vote |url=https://archive.org/details/sim_crains-chicago-business_september-27-october-3-1993_16_39/page/43 |journal=Crain's Chicago Business |volume=16 |issue=39 |accessdate=2008-06-06 |pages=43}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် ခရိန်း ရှီကာဂို စီးပွားရီး သတင်းစာမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အသက်၄၀အောက် ဩဇာအာဏာကြီးထွားလာဖို့သူ ၄၀ စာရင်းမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခရရေ။
[[File:Ann Dunham with father and children.jpg|thumb|right|ယာမှဝဲ - ဇာရက် အိုဘားမား နန့် မာယာဆိုတိုရို ကို သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ် နန့် အဖိုး စတန်လီ ဒန်းနမ်ရို့နန့်အတူ ဟာဝိုင်အီမာ တွိရပုံ (၁၉၇၀ နှစ်တိ၏ အစောပိုင်း)]]
၁၉၉၂ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ စပြီးကေ အိုဘားမားစွာ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းမာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြီခံဥပဒေ နန့်ပတ်သက်ပနာ ၁၂ နှစ်တိုင် သင်ကြားပို့ချခရေ။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခပြီးကေ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင် ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။
== ပြည်နယ်ဥပဒေပြုသူ (၁၉၉၇-၂၀၀၄) ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွီးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရရေ။ အီလီနွိုင်း နယ်မြီ၁၃ မှ ပြည်နယ်ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ် ယင်းပိုင်က်စ် ပါးမားကို ဆက်ခံခြင်းဖြစ်တေ။ ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားရေအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား နန့် ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ဆိုင်ရာ ဥပဒေတိကို ပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက် ပါတီနှစ်ခုစလုံးမှ ထောက်ခံခြင်းခံရသူဖြစ်လာရေ။ သူစွာ ဝင်ငွီနည်းသော အလုပ်သမားတိအတွက် အခွန်လျော့ပေါ့ရေနှုန်းကို တိုးမြှင့်ပီးခပြီး လူမှုရီး စောင့်ယှောက်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးအတွက် ဆွေးနွေးညှိနိုင်းခြင်းပြုပြီး အချေသူငယ်များစောင့်ယှောက်မှုအတွက် ထောက်ပံကြီးတိကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မာ ပါတီနှစ်ခုစလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရီး စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းများ နန့်ဆိုင်ရေ ပူးတွဲကော်မတီမာ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ အိုဘားမားစွာ ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရိုင်ယန်၏ လခထုတ်ရက် ချီးဖေသာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းဥပဒေ နန့် အိမ်ဝယ်သူတိကို သားကောင်ဖြစ်စီရေ အပေါင်ခံဖေသာချီးခြင်း နန့်ပတ်သက်ရေ စည်းကမ်းဥပဒေကို ထိုသူရို့ အိမ်သိမ်းခံရဖို့အရီးမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုဖို့အတွက် ထောက်ခံခရေ။
အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မာ ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်းခံရယား ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ နောက်တခေါက် ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်း ခံရပြန်ရေ။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မာ သူစွာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အတွက် ဒီမိုကရက်တပါတီ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ လက်ဟိအမတ်ဖြစ်ပြီးကေ သက်တမ်း ၄ ကြိမ်ဟိရေ ဘော်ဘီ ရပ်ရှ်သို့ ၂ ဆ ၁ ဆဖြင့် ယှုံးနိမ့်ခရေ။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ ဒီမိုကရက်တပါတီဝင်ရို့ ဆယ်စုနှစ်အထဲ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အနည်းစု အဖြစ်မှ အများစု ဖြစ်လာခရေ။ ယင်းချိန်တွင် အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ ကျန်းမာရီးနန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကော်မတီမာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခရေ။ သူစွာ လူမျိုးရီးအရခွဲခြား ဆက်ဆံခြင်းကို စောင့်ကြည့်ရေအနေနန့် ရဲရို့အား သူရို့ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းရေ ယာဉ်မောင်းသူ၏ လူမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေ နန့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ ပထမဆုံးအနေနန့် စတင်ရေ လူသတ်မှုနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စစ်ကြောမီးမြန်းခြင်းကို ဗွီဒီယိုဖြင့် မဖြစ်မနီမှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေရို့ကို ကမကထပြုပြီး ဦးဆောင်ခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အတွက် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်းမာ သီဒဏ်ချမှတ်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးကို ဥပဒေပြုရီးအတွက် တက်ကြွစွာပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲကိုယ်စားလှယ်တိက အိုဘားမားအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် သို့ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားနောက် ၂၀၀၄ ခု နိုဗန်ဘာလမာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။
== ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်း ==
၂၀၀၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းမာ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်အတွက် ရွီးကောက်ပွဲဝင်ရန် စိုင်းစားခပြီး နိုင်ငံရီး နည်းဗျူဟာပညာသျှင်အဖြစ် ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ် အားခန့်အပ်ခီရေ။ ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်မှ အိုဘားမားအား နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့အကြောင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ တရားဝင်ကြေညာခရေ။ လက်ဟိ ရာထူးရဟိထားသူ ရီပတ်ဘလစ်ကင်အမတ် ပီတာ ဖစ်ဇ်ဂါရယ် နန့် ယင်းသူမရောက်ခင် ရာထူးရဟိခသူ ဒီမိုကရက်တ အမတ် ကာရိုး မော်စလီ ဘရောင်န် ရို့က ပြိုင်ပွဲဝင်မည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခကြယင့်အတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက်တ ပါတီဝင် မကန်မဝှန် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ခရာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံသူ ၁၅ ဦးအထိ ဟိခရေ။ အိုဘားမား၏ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံမှု ကို ကွယ်လွန်ပြီးရေ ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ဟာရိုးဝါရှင်တန်၏ ပုံတိကို အထူးပြသတင်ဆက်ထားရေ အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်၏ ကြော်ငြာကင်န်ပိမ်းမှ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်ရေ အယင်အီလီနွိုင်းမှ အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ပေါလ်ဆိုင်မွန်၏ သမီးမှ ထောက်ခံမှု ရို့မှ ပင်ဖြစ်ဖြစ် မြှင့်တင်ပီးခရေ။ သူစွာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှရဟိခပြီးကေ သူ၏ နောက်ခါလိုက်သော ဒီမိုကရက်တပါတီ ပြိုင်ဖက်နန့် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာလွန်ခရေ။
အိုဘားမားနန့် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့ ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ အကြိုရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရဟိသူ ဂျက်ရိုင်ယန်စွာ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျုန်လမာ ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်လားခရေ။
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်မြို့မာ ကျင်းပသော ဒီမိုကရက်တ ပါတီ၏ အမျိုးသား ညီလာခံမာ အိုဘားမားစွာ အဓိကမိန့်ခွန်းကို ရီးသားပြောကြားခရေ။ သူ၏ အမင်ဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူ၏ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ပြန်အတွိအကြုံ နန့် နယူးဒီး ဖက်ပြားဆတ်အိမ်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနန့် G.I. Bill ဟုခေါ်ရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြန်တိအား ကောလိပ်ပညာရီးအထောက်အပံပီးမှု အစီအစိုင် မှ သူ၏အဖိုး အကျိုးအမြတ်ရခဲ့ပုံ ရို့အား ဖော်ပြထားခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်အစိုးရ၏ စီးပွားရီး နန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ အတွက် ဦးစားပီး အစီအစိုင်ကို ပြောင်းလဲရန် ပြောကြားခရေ။ သူစွာ ဘွရှ် အစိုးရ၏ အီရတ်စစ်ပွဲနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စီမံခန့်ခွဲပုံကို မီးခွန်းထုတ်ခပြီးကေ အမေရိကန်မှ သူရို့၏ စစ်သားတိအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားဟိပုံကို ဗွေယူ ပြောကြားခရေ။ မဲဆန္ဒနယ်တိနန့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်အကျွံပါတီစွဲထားကတ်ခြင်းကို အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမှ နမူနာတိကို ဆွဲထုတ်ပနာ ဝေဖန်ခပြီးကေ အမေရိကန်ရို့အား အမျိုးမျိုးအစားစားကွဲပြားခြင်း မဟိဘဲ ညီညွတ်ကတ်ရန် တိုက်တွန်းခရေ။ "ဒီမိုကရေစီကျပြီး ပြုပျင်ပြောင်းလဲလိုရေ လစ်ဘရယ်အမင်ရိကား နန့် ရှီးရိုးစွဲသော ကွန်ဆာဗေးတအမင်ရိကားဆိုစွာမာ မဟိပါ။ " ဟု ပြောကြားခရေ။ အဓိကသတင်းဌာနတိက မိန့်ခွန်းကို ထုတ်ရွှင့်မှုကြောင့် အိုဘားမားအား တနိုင်ငံလုံးနန့် ဆိုင်ရေ နိုင်ငံရီး ပြယုဂ်တခု ဖြစ်လှာစီခပြီး သူ၏ အမေရိကန် ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်းကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။
ရိုင်ယန် နုတ်ထွက်ပြီး ၂လာအကြာ နန့် ရွီးကောက်ပွဲအတွက် ၃လလှောက်ပင် မလိုတော့သော အချိန်ဖြစ်ရေ ၂၀၀၄ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အလန် ကီးရက်စ်စွာ အီလီနွိုင်း ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ ရိုင်ယန်၏ နီရာတွင် အစားထိုးရန် ရွီးချယ်မှု ကို လက်ခံခရေ။ မေရီလန်း ပြည်နယ်မာ အနီကြာသူဖြစ်ကေလေ့ ကီးရက်စ်စွာ ရွီးချယ်ခံရယားနောက်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မာ တရားဝင်နီထိုင်သူ အဖြစ်ပြောင်းလဲခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဗားမားစွာ မဲအရွီအတွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရဟိခပြီးကေ ကီးရက်စ်မာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရဟိခဲ့သဖြင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်းမာ ပြည်နယ်တခုလုံး နိူင်းပြိုင်မှုမာ အများဆုံးကွာခြားချက်ဖြင့် အနိုင်ရဟိမှု ဖြစ်ခရေ။
== အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် (၂၀၀၅-အဂု) ==
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ ၄ ရက်နိမာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမာ ၅ ယောက်မြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီးကေ တတိယမြောက် မဲမကန်မဝှန်ဖြင့် ရွီးချယ်ခံရသူဖြစ်တေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ကွန်ဂရက် အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွီးချယ်ခံရသူလေ့ ဖြစ်တေ။ ပါတီစွဲမဟိရေ စီကျူ အပတ်စိုင်သတင်းစာမှ သူ့အား ၂၀၀၅မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် မဲတိအပေါ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွိဟိချက်အရ ဒီမိုကရက်တပါတီကို သစ္စာဟိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခပြီး အမျိုးသားဂျာနယ်မှ သူ့အား ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထဲ ရွီးချယ်စိစစ်ထားရေ မဲတိအပေါ်မူတည်ပနာ လစ်ဘရယ်အဖြစ်ဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၆ ဟိခပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၀ အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ Congress.org မှ ၁၁ ယောက်မြောက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အဟိဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။
=== ဥပဒေများ ===
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စွမ်းအင်ပေါ်လစီ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲပီးခပြီးကေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ အမင်ရိကား နန့် စနစ်ကျသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး အက်ဥပဒေကို တွဲဘက်လို့ ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ အိုဘားမားစွာ ပုံစံတူဖြစ်ရေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ နယ်စပ်တပ်ခြံ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံခရေ။ အိုဘားမားစွာ သူ၏နာမည်ပါဝင်ရေ အက်ဥပဒေ ၂ခုကို အစပျိုးခရေ။ တခုမာ လူဂါ-အိုဘားမားဖြစ်ပြီးကေ သမာရိုးကျ လက်နက်တိ၏ မျောက်ခြောက်ခြောက်မှု ကို ပူးပေါင်းလျှော့ချရီး ဥပဒေဖြစ်ရေ နန်း-လူဂါ အက်ဥပဒေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီးကေ နောက်တခုမာ ကိုဘန်း-အိုဘားမား ပွင့်လင်းမှု အက်ဥပဒေဖြစ်ကာ ထိုအက်ဥပဒေမာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုတိကို ရှာဖွီနှိုင်ရေ USAspending.gov အိန်တာနက် ရှာဖွေရီး စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အာဏာအပ်နှင်းခခြင်းဖြစ်တေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၃ရက်နိမာ အိုဘားမားစွာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်များ ဖြစ်ကတ်သော သောမတ်စ် အာ ကာပါး၊ တွမ် ကိုဘန်း နန့် ဂျွန် မက်ကိန်းရို့နန့်အတူ နောက်ဆက်တွဲ အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖက်ပြားဆတ် သုံးစွဲမှု နန့် သက်ဆိုင်ရေ ဥပဒေမာ ပွင့်လင်းမှု နန့် တာဝန်ခံမှု ကို ပိုပြီးကေနနောင်းစီရန်အတွက် ဖြစ်တေ။
အိုဘားမားစွာ နျူးကလီးယားစက်ရုံပိုင်သျှင်ရို့ အနေနန့် လေဒီအိုသတ္တိကြွ ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက ပြည်နယ်နန့် နယ်မြီအာဏာပိုင်ရို့ကို အကြောင်းကြားဖို့လိုအပ်ရေ ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလမာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘုရှ်စွာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တ သမ္မတနိုင်ငံ ကယ်ဆယ်ရီး၊ လုံခြုံရီး နန့် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရီး အက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရီးထိုးခပြီးကေ ပထမဆုံး အိုဘားမား အဓိက ကမကထပြုရေ ဖက်ပြားဆတ်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခခြင်း ဖြစ်တေ။ ဂျန်နဝါရီလမာ အိုဘားမား နန့် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖိန်းဂိုးရို့စွာ ဖြောင့်မတ်သော ဂေါင်းဆောင်မှု နန့် ပွင့်လင်းသော အစိုးရ အက်ဥပဒေကို ပူးပေါင်းပနာ အထောက်အကူပီး မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ထိုအက်ဥပဒေမာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရီးထိုး အတည်ပြုခရေ။ သူစွာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ ရွီးကောက်ပွဲများမာ ဝါသော အလိအထတိကို ရာဇဝတ်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်ဖို့အတွက် ဝါသော အလိအထတိနန့် မဲပီးသူအား မျောက်ခြောက်ခြောက်မှုတိမှ ကာကွယ်ရီး အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ပီးခရေ။ အိုဗားမားစွာ အီရတ်စစ်ပွဲ မြှင့်တင်မှုမှ လျှော့ချရီး အက်ဥပဒေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ မိတ်ဆက်ပီးခရေ။
၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ လူတဦးချင်းစီ ကမောက်ကမဖြစ်ပါက စစ်တပ်မှထုတ်ပယ်ရန် အကာအကွယ်ပီးထားရေ ကာကွယ်ရီးဆိုင်ရာ အာဏာအပ်နှင်းရေ အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ သူစွာ အီရန် စီးပွားရီးထီးမှု အတည်ဖြစ်ရီး အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခပြီး နိုင်ငံ၏ ပင်စင် ရန်ပုံဖေသာတိကို ထုတ်ပယ်ရန် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ယင့်လောက်ရာမက အိုဘားမားစွာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်မချေျား၏ ကျန်းမာရီးအာမခံအစီအစိုင်ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ ပျင်ဆင်ချက်ကို လည်း ကမကထပြုဆောင်ရွက်ခရေ။ ထိုပရိုဂရမ်မှ စစ်ပွဲနန့်ဆိုင်ရေ အနာတရများရဟိထားရေ စစ်သားရို့၏ မိသားစုဝင်တိအတွက် အလုပ်ပြုတ်ဖို့ရန်မှ ၁ နှစ်အကာအကွယ်ပီးဖို့ ဥပဒေကိုလေ့ ကမကထပြုခရေ။
=== ကော်မတီများ ===
အိုဘားမားစွာ ဒီဇန်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစပြီးကေ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ဆီးနိတ်ကော်မတီများ မာ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ဗျာယ် ဟိရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ သူစွာ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး နန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ကော်မတီရို့မှ နုတ်ထွက်ခပြီး ကျန်းမာရီး၊ပညာရီး၊ အလုပ်သမားရီးရာ နန့် ပင်စင်ရီးရာ နန့် နိုင်ငံလုံခြုံရီး နန့် အစိုးရရီးရာ ကော်မတီများမာ တာဝန်အသစ်တိကို ရယူခရေ။ သူစွာ ဥရောပရီးရာ ဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်ဆပ်ကော်မတီမာလည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဆီးနိတ် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး ကော်မတီ၏ အဖွဲ့ဝင်အနေနန့် အိုဘားမားစွာ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း၊ အာသျှအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိကရို့သို့ အစိုးရကိစ္စဖြင့် ခရီးများလားခီရေ။ သူစွာ မာမွတ် အာဘတ်စ် ကို ပါလက်စတိုင်း သမ္မတမဖြစ်မီအချိန်က တွိဆုံခပြီးကေ နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်မာ ကင်ညာအစိုးရ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ မိန့်ခွန်းပြောခရေ။
== ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ==
ဒီမိုကရက်တ သမ္မတလောင်း ဇာရက် အိုဘားမားစွာ ပထမအချီ စကားစစ်ထိုးပွဲအပြီးမာ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ရေ ရီပတ်ပလစ်ကန် သမ္မတလောင်း မက်ကိန်းအား အသာရနိန်ယာဟု ဆိုနှိုင်ရေ။ ရွီးကောက်ပွဲအစမာ နိုင်ငံရီးကိစ္စများအား အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ဟု အတိကထင်မှတ်ခကတ်ကေလေ့ အမေရိကန်၏ ငွေရီးကြေးရီး လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဝေါလ်စထရိစ်မာ ဘဏ်များဒေဝါလီခံရေ အရီးကိစ္စများ၊ ရီနံဈီးတက်မှုတိနန့်တကွ စီးပွားရီးပြဿနာရေ အဓိကဖြစ်ခရေ။
လက်တွိမာလည်း တိုင်းပြည်စီးပွားရီးကိုမှန်ကန်လို့ ဦးဆောင်နိုင်သူကိုရာ အမေရိကန်ပြည်သူရို့က ရွီးချယ်ခကတ်တေ။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ မျက်စိဒေါက်ထောက်ကြည့်နီသော ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဘားမား အနိုင်ရဟိခရေကြောင့် အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းသမ္မတဖြစ်လာရေ။
== ပေါ်လစီနန့် နိုင်ငံရီးဝါဒ ==
== မိသားစုနန့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
== ဝထ္ထုတိ ==
=== Dreams of my Father ===
ဒေစာအုပ်စွာ အိုဘားမား အချေဘဝတိကို ထင်ဟပ်ထားရေ စာအုပ်ကောင်း တအုပ်ဖြစ်တေ။
=== The Audacity of Hope ===
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist|2}}
{{အမေရိကန် သမ္မတများ}}
[[Category:အမေရိကန် သမ္မတတိ]]
[[Category:တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအဟိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်]]
[[Category:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရီးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်တိ]] [[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
{{Lifetime|၁၉၆၁| |}}
5g1tb7vbyrwrr3825zeydkobk8fjwco
21059
21058
2026-09-06T16:00:03Z
Retkhaberi
224
21059
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
| အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဘားရက်
| နာမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား
| နာမည်(အိန်းဂလိချ်အက္ခရာ) = Barack Obama
| နာမည်(အရာဘာသာအက္ခရာ) =
| နာမည်ရင်း = ဘားရက်ဟူစိန်အိုဘားမား
| နာမည်ကွဲ၁ =
| ဂုဏ်ထူးဆောင်နာမည်၁ =
| ကလောင်နာမည်၁=
| ပုံ = President_Barack_Obama.jpg
| ဓာတ်ပုံစာတမ်း = ရုံးသုံး ဓာတ်ပုံ
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = အမေရိကန် သမ္မတ
| ရာထူး ၁ = ၄၄ ကြိမ်မြောက်
| ရာထူး ၁ စတင်ရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၉
| ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၇
| ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ဟိက) = [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်]]
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်]]
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၂ = လွှတ်တော်အမတ်
| ရာထူး ၂ စတင်ရေ နိရက် = ၃ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၅
| ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ပီတာ ဇစ်ဂျာရယ်လ်
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ရိုလန် ဘာရစ်
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၃ = လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်
| ရာထူး ၃ စတင်ရေ နိရက် = ၈ ဂျန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = အလိုက်စ် ပါလ်မာ
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ကွာမေ ရောင်းလ်
| စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန =
| စစ်မှုထမ်း စတင်ရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ရာထူး =
| မွီးရက် =
| မွီးနိ =
| မိဘတိ(ဟိ/မဟိ)- ဟိလျင် (ဟိ)ဟုရီးပနာ မဟိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် =
| ဖခင်နာမည် =
| မိခင်နာမည် =
| မောင်ရင်းနှမ၁ =
| တော်ဆက်ပုံ၁=
| မွီးရပ်ဇာတိ = ဟိုနိုလူးလူး၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]
| လူမျိုး= လူမည်းနန့် လူဖြူလူဘန်ဒတ်
| နိုင်ငံသား= {{အမေရိကန်}}
| ဘာသာ = ခရစ်ယန်
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၁ = ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ် B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ<br />
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၁ =B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ|
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၂ = ဂျူးရစ်ဒေါက်တာ
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၂ = ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် ဥပဒေ ကျောင်း J.D.
| အလုပ်အကိုင် =
| တည်ထောင်ခဲ့ရေ အဖွဲ့အစည်း =
| နိုင်ငံရီး ပါတီ = ဒီမိုကရက်တ
| လူသိများခြင်း=
| ကြင်ဖော်၁= [[မီရှဲလ် အိုဘားမား]]
| သားသမီး၁ = မာလီယာ
| သားသမီး၂ = စားရှာ
| ကွယ်လွန်ရက် =
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ =
| သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ =
| ရဟိခရေ အထူးဆုတိ၁ = ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆု
| ရဟိခရေ ခုနှစ်၁ =
| လက်မှတ် = Barack Obama signature.svg
| ဝဘ်ဆိုတ် = http://www.barackobama.com/ }}
'''ဘာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား ၂'''
<ref>{{cite web |publisher=my.barackobama.com |url=http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert |title=The truth about Barack's birth certificate |accessdate=2008-06-13 |archivedate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026013839/http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert }}</ref> ({{lang-en|Barack Hussein Obama II၊}} မွီးရက် - [[၄ သြဂတ်]] [[၁၉၆၁]]) စွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တဦး (senator) ဖြစ်ပြီးကေ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[၂၀၀၈]] ခုနှစ် [[သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ]] မာ [[ဒီမိုကရက်တပါတီ]]မှ [[သမ္မတ]]လောင်း တဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက်အား မဲအပြတ်ဖြင့် နှိုင်ခပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ (၄၄)ကြိမ်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နိမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကန်-အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အရွီးချယ်ခံ ခရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက်နိမာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို ရာထူးတက်ခရေ။ ရာထူးတက်ပနာ ၈ လကျော် ကြာရားနောက် ယင်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရီးကိစ္စတိအား သံခင်းတမန်ခင်း ဖြီယှင်းနိုင်ဖို့နန့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာစီရန် ကြိုးပမ်းချက်တိအတွက်<ref name="nobel peace prize">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/|title=The Nobel Peace Prize 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-09}}</ref> ၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နိမာ နိုဘယ်ဆုရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့က အိုဘားမားအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၏ ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရွီးချယ်လိုက်ရေ။ <ref>[http://www.nytimes.com/2009/10/10/world/10nobel.html?hp Surprise Nobel for Obama Stirs Praise and Doubts - The New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref>
[[ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (Columbia University) နန့် [[ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်း]] (Harvard Law School) မှ ကျောင်းပြီးရေအခါ community organizer နန့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရီး ရှိနိန်(civil rights attorney) အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခရေ။ [[၁၉၉၇]] ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]] ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အမတ်ဖြစ်လာရေ။ [[၁၉၉၂]] ခုနှစ်မှ [[၂၀၀၄]] အထိ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်း မာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေကို သင်ကြားပို့ချခရေ။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်မာ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတော် (U.S. House of Representatives) အတွက် အမတ်နီရာ နိူင်းပြိုင်ရာမာ အနိုင်မရဟိခကေလေ့ [[၂၀၀၃]] ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် (အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်) ကန်ပိန်း ကိုကြေညာရေ။ [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာ ဆီးနိတ်ရွီးကောက်ပွဲအား မဲရာနှုန်း မကန်မဝှန်နန့်နှိုင်ရား [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ဒီမိုကရက်တပါတီအမျိုးသားညီလာခံ (Democratic National Convention) မာ အဓိကမိန့်ခွန်း ပြောကြားသူဖြစ်လာခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀% ဖြင့် နှိုင်ခပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခရေ။
၁၀၉ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂရက် ဒီမိုကရက်တပါတီလူနည်းစုသာ ပါဝင်ရေအချိန်မာ အိုဘားမားစွာ သမားရိုးကျလက်နက်များ ချုပ်တည်းချက်နန့် ဖယ်ပြားဆတ်ရန်ပုံဖေသာအသုံးပြုရာမာ ပိုပြီးကေ တာဝန်ယူမှုဟိစီရီးနန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိက သို့လည်း လိ့လာခရီးများလားခီရေ။ ၁၁၀ မြောက်ကွန်ဂရက်မာ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှ လွှမ်းမိုးခြင်းကိစ္စ၊ ရွီးကောက်ပွဲမာ မရိုးသားမှုတိကိစ္စ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ နျူးကလီယား၊ အကြမ်းဖက်မှု နန့် စစ်ပြန်တိအား စောင့်ယှောက်ရီးရို့နန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ မာ သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်း ကိုကြေညာခပြီးကေ [[အီရတ်နိုင်ငံ]]မာ စစ်တိုက်နိန်ရေ အမေရိကန်တပ်များဆုတ်ခွာရီး၊ စွမ်းအင်ကို အရာနိုင်ငံတိအား မှီခိုမှု လျော့နည်းစီရေေး၊ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှလွှမ်းမိုးသူရို့၏ အရိပ်အဖေသာ့ လျော့နည်းစီရေေး နန့် အားလုံးနန့်ဆိုင်ရေ ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ကြီးပွားရီးကို ဇောင်းပီးနိန်ရေ။
== ငယ်ဘဝနန့် လုပ်ငန်း ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် သြဂတ် ၄ ရက်မာ [[ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]] [[ဟိုနိုလူလူမြို့]]၏ ပီအိုလာနီဆီးရုံမာ အဖ ကင်ညာနိုင်ငံသား ဇာရက် အိုဘားမားစီနီယာ နန့် ခန်းဇတ်ပြည်နယ်ကလာရေ အမိ အန်းဒန်းနမ်မှ မွီးဖွားရေ။ သူ့ မိဘတိစွာ [[မနိုအာမြို့၏ ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်]]မာ ပညာသင်ကြားနီစဉ်အချိန်မာ တွိဆုံရည်ငံခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 9–10. For book excerpts, see {{cite news| title=Barack Obama: Creation of Tales| date=November 1, 2004| url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html| work=East African| accessdate=2008-04-13| archivedate=27 September 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927225314/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html}}</ref> မိဘတိ အိမ်ထောင်ကွဲချိန်မာ အိုဘားမားမာ ၂ နှစ်သား လှောက်ရာဟိသိရေ။<ref>Obama (1995), pp. 125–126. See also: {{cite news | first=Tim | last=Jones | title=Obama's Mom: Not Just a Girl from Kansas | date=March 27, 2007 | url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-0703270151mar27,1,3372079.story?coll=chi-news-hed | work=Chicago Tribune | accessdate=2008-04-13 | archiveurl=https:///20120729220937/http://www.chicagotribune.com/topic/politics/government/barack-obama-PEPLT007408.topic | archivedate=29 July 2012 }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူစွာ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]ကို ပြန်လားခပြီးကေ မသေမီအချိန်အမာ အိုဘားမားနန့် နောက် တခေါက်သာ ထပ်မံတွိဆုံခရရေ။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်မာ မော်တော်အက်မှုကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူသီဆုံးခရေ။<ref>{{cite news | first=Kevin | last=Merida | title=The Ghost of a Father | date=December 14, 2007 | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html | work=Washington Post | accessdate=2008-06-24 }} ဆက်ရှုရန်: {{cite news | first=Philip | last=Ochieng | title=From Home Squared to the US Senate: How Barack Obama Was Lost and Found | date=November 1, 2004 | url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html | work=East African | accessdate=2008-06-24 | archivedate=27 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အိုဘားမား၊ သူ၏ဇနီး နန့် သမီးနှစ်ယောက်ရို့ ဖခင်၏ဌာနေ ဖြစ်ရေ(ကင်ညာနိုင်ငံ ကီစူမူနားမာ ဟိရေရွာ) သို့ လားရောက်လည်ပတ်ကတ်တေ။ {{cite news | first=Nico | last=Gnecchi | title=Obama Receives Hero's Welcome at His Family's Ancestral Village in Kenya | date=August 27, 2006 | url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | work=Voice of America | accessdate=2008-06-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116115801/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | archivedate=16 January 2008 }}</ref> သူ၏မိခင်ဒန်ဟမ်စွာ ဖခင်အိုဘားမားစီနီယာနန့် ကွာယှင်းပြတ်စဲပြီးကေ အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုး ပိုင်စိုတိုရိုနန့် ပီးစပ်ရေ။ [[၁၉၆၇]] ခုနှစ်မာ သူရို့၏မိသားစုစွာ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]ကို ရွှိပြောင်းနီထိုင်ခပြီးကေ အိုဘားမားစွာ [[ဂျာကာတာမြို့]]မာ အရွယ် ၁၀ နှစ်အထိပြည်မားကျောင်းတိတက်ခရေ။ [[၁၉၇၁]] ခုနှစ်မှ [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်အထိ (၅ တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်းပြီးရေ အထိ) ဟိုနိုလူလူမြို့ကို ပြန်ပနာပြောင်းရွီ့ပြီး အမိဘက်မှ အဖိုးအဘောင်သျှင်မနန့် တတူနီထိုင်ခရေ။<ref>{{cite news | first=Peter | last=Serafin | title=Punahou Grad Stirs Up Illinois Politics | date=March 21, 2004 | url=http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html | work=Honolulu Star-Bulletin | accessdate=2008-04-13 | archivedate=18 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918171128/http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html }} See also: Obama (1995), Chapters 3 and 4.</ref> [[၁၉၇၂]] ခုနှစ်မာ သုတေသနအတွက် ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခြင်း မပြုမီ အိုဘားမား၏ မိခင်စွာ ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သို့ ပြန်ပနာ ပြောင်းရွိနီထိုင်ခရေ။ [[၁၉၉၅]] ခုနှစ်မာ အမိရေ ဗီဇကင်ဆာဖြင့် သီဆုံးလားခရေ။<ref>{{cite news | first=Amanda | last=Ripley | title=The Story of Barack Obama's Mother | date=April 9, 2008 | url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html | work=Time | accessdate=2008-06-24 | archivedate=1 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html }} See also: {{cite news | first=Julia | last=Suryakusuma | title=Obama for President... of Indonesia | date=November 29, 2006 | work=Jakarta Post | url=http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 | accessdate=2008-06-24 | archivedate=29 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929105311/http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 }}</ref>
အထက်တန်းပြီးရေအခါ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကို ရွှိပြောင်းပြီး အော့စီဒန်းရေလ်ကောလိပ်မာ ၂ နှစ်မျှ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခရေ။<ref>{{cite web | title=Oxy Remembers "Barry" Obama '83 | date=January 29, 2007 | url=http://www.oxy.edu/x2526.xml | publisher=Occidental College | accessdate=2008-04-13 | archivedate=28 August 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828220840/http://www.oxy.edu/x2526.xml }}</ref> ယပြီးနောက် နယူးယောက်မြို့၏ ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ်ကို ရွှိပြောင်းပြီး [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာ [[နိုင်ငံရီးသိပ္ပံဘွဲ့]] (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရီးကို အထူးပြု) နန့် အောင်မြင်ခရေ။<ref>{{cite news | url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php | title=Barack Obama '83 | work=Columbia College Today | author=Boss-Bicak, Shira | date=January 2005 | accessdate=2008-06-09 | archivedate=5 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php }}</ref> အယင်က နိုင်ငံတကာစီးပွားရီးကော်ပိုရီးယှင်း (Business International Corporation) နန့် နယူးယောက်ဘုံဝါသနာသုတေသနအဖွဲ့ (New York Public Interest Research Group) အတွက်လုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008">{{cite book |author=Chassie, Karen (ed.) |year=2007 |title=Who's Who in America, 2008 |url=http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |location=New Providence, NJ |publisher=Marquis Who's Who |isbn=9780837970110 |page=p. 3468 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=20 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420164905/http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first=Janny | last=Scott | title=Obama's Account of New York Years Often Differs from What Others Say | date=October 30, 2007 | url=http://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html | work=The New York Times | accessdate=2008-04-13}} Obama (1995), pp. 133–140; Mendell (2007), pp. 62–63.</ref>
[[File: Barack-obama-mother.jpg|thumb|left|200px|ဇာရက် အိုဘားမားအား သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ်မှ ကြီးပြင်းလာရေအထိ ပျိုးထောင်ခရေ။]]
[[နယူးယောက်မြို့]]မာ ၄ နှစ်ကြာမျှနီခပြီးကေနောက် ဘဝလမ်းကြောင်းပြောင်းဖို့အတွက် ရှီကာဂိုမြို့ကို ရွှိပြောင်းရေ။ [[၁၉၈၄]] ခုနှစ် ဂျုန်လမှ [[၁၉၈၈]] ခုနှစ် မေလအထိ ရှီကာဂို တောင်ပိုင်းခရိုင်နန့်ဆိုင်ရေ အရပ်အရပ်တိကြီးထွားရီးပရိုဂျက် (Developing Communities Project) အတွက် ညွှန်ကြားရီးမှူးလုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008"/><ref>{{cite news |author=Secter, Bob; McCormick, John |date=2007-03-30 |title=Portrait of a pragmatist |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209030448/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |archivedate=9 February 2008 }} {{cite news | first=Ryan | last=Lizza | title=The Agitator: Barack Obama's Unlikely Political Education | format=alternate link | date=2007-03-19 | url=http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm | work=New Republic | accessdate=2008-04-13 | archivedate=12 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112100027/http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm }} Obama (1995), pp. 140–295; Mendell (2007), pp. 63–83.</ref> ညွှန်ကြားရီးမှူးဖြစ်ရေ ထို ၃ နှစ်အထဲ အလုပ်သမားစွာ လူ ၁ ဦးမှနိန်ပနာ ၁၃ ဦးအထိဖြစ်လှာပြီး နှစ်ချုပ်ဘတ်ဂျက်စွာ ဒေါ်လာ ခုနှစ်သောင်းမှနိန်ပနာ ဒေါ်လာ လေးသိန်းအထိတိုးပွားလာခပြီး လုပ်ငန်းသင်တန်းပရိုဂရမ်၊ တက္ကသိုလ်ပျင်ဆင်ရီးပရိုဂရမ်နန့် အိမ်ငှားအခွင့်အရီးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ခရေ။<ref>{{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }}</ref> ယင်းချိန်တွင် အရပ်စီမံရီးအဖွဲ့ဖြစ်ရေ Gamaliel Foundation အတွက် လက်သပ်ခံနန့် နည်းပြဆရာလုပ်ခရေ။ <ref>{{cite journal |author=Obama, Barack |month=August–September |year=1988 |title=Why organize? Problems and promise in the inner city |journal=Illinois Issues |volume=14 |issue=8–9 |pages=40–42 |accessdate=2008-06-06}} reprinted in: {{cite book |year=1990 |pages=pp. 35–40 |author=Knoepfle, Peg (ed.) |title=After Alinsky: community organizing in Illinois |url=https://archive.org/details/afteralinskycomm0000unse |location=Springfield, IL |publisher=Sangamon State University |isbn=0962087335 |accessdate=2008-06-06}} {{cite news |author=Tayler, Letta; Herbert, Keith |date=2008-03-02 |title=Obama forged path as Chicago community organizer |url=http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |work=Newsday |page=A06 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080930205556/http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |archivedate=30 September 2008 }}</ref>၁၉၈၈ ခုနှစ်မာ ပထမအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ ၃ ပတ်မျှလည်ပတ်ခပြီးကေ ကင်ညာဟိ အမျိုးတိကိုတွေ့ ဖို့အတွက် ကင်ညာနိုင်ငံကို ၅ ပတ်မျှလည်ပတ်ခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 299–437.</ref>
[[၁၉၈၈]] နှစ်ဆုံးမာ ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်းကို စတင်တက်ရောက်ခရေ။ ပထမနှစ်မာ ရဟိသောအမှတ်နန့် စာအရီးအသားပြိုင်ပွဲ တိကြောင့် ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခရေ။<ref name="Harvard Law 2007">{{cite news |author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan |date=2007-01-28 |title=At Harvard Law, a unifying voice |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |work=The Boston Globe |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kantor, Jodi |date=2007-01-28 |title=In law school, Obama found political voice |url=http://www.nytimes.com/2007/01/28/us/politics/28obama.html?_r=1&pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kodama, Marie C |date=2007-01-19 |title=Obama left mark on HLS |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |work=The Harvard Crimson |accessdate=2008-06-15 |archive-date=4 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080204031559/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |url-status=dead }} {{cite news |author=Mundy, Liza |title=A series of fortunate events |date=2007-08-12 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/08/AR2007080802038_pf.html |work=The Washington Post |page=W10 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite journal |author=Heilemann, John |title=When they were young |date=October 22, 2007 |url=http://www.printthis.clickability.com/pt/cpt?action=cpt&title=When+They+Were+Young&expire=&urlID=24417790&fb=Y&url=http%3A%2F%2Fnymag.com%2Fnews%2Ffeatures%2F39321%2F&partnerID=73272 |journal=New York |volume=40 |issue=37 |pages=32–7, 132–3 |accessdate=2008-06-15 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |access-date=12 October 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000128/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full }} Mendell (2007), pp. 80–92.</ref> ဒုတိယနှစ်မာရွီးချယ်ပြီး ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်သမ္မတနန့် လုပ်အားပီးစာတည်းမှူးဖြစ်ခရေ။<ref name="Harvard Law 1990">{{cite news |author=Butterfield, Fox |date=1990-02-06 |title=First black elected to head Harvard's Law Review |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2DC1631F935A35751C0A966958260 |work=The New York Times |page=A20 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Ybarra, Michael J |date=1990-02-07 |title=Activist in Chicago now heads Harvard Law Review |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=3 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082828/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }} {{cite news |author=Drummond, Tammerlin |date=1990-03-12 |title=Barack Obama's Law; Harvard Law Review's first black president plans a life of public service |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Los Angeles Times |page=E1 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082849/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Pugh, Allison J. (Associated Press) |date=1990-04-18 |title=Law Review's first black president aims to help poor |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&p_theme=realcities2&p_action=search&p_maxdocs=200&s_site=miami&s_trackval=MH&s_dispstring=Title(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)%20AND%20date(04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Miami Herald |page=C01 |accessdate=2008-06-15 }}</ref> ၁၉၉၀ ဖေဖဝါရီလမာ မီဒီယာတိစွာ အိုဘားမား၏ ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ရေ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတဖြစ်ကြောင်းကို ကျကျယ်ပြပြန့်သတင်းပို့ကတ်တေ။<ref name="Harvard Law 1990"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ်မာ ဟားဗတ်မာ [[Juris Doctor|J.D.]] [[Latin honors|''magna cum laude'']] (ဒုတိယဂုဏ်ထူး ဥပဒေပါရဂူဘွဲ့) အောင်ခပြီး ရှီကာဂိုမြို့ကို ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခရေ။<ref name="Harvard Law 2007"/><ref>{{cite news |author=Aguilar, Louis |date=1990-07-11 |title=Survey: Law firms slow to add minority partners |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |quote=Barack Obama, a summer associate at Hopkins & Sutter in Chicago |accessdate=2008-06-15 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }}</ref>
ဟားဘတ်ဥပဒေဝေဖန်ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတအဖြစ်အကြောင်း ကြေညာကြောင့် အိုဘားမားစွာ လူမျိုးဆက်ဆံရီးဝထုရီးရန်အတွက်စာချုပ်နိုင်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"> {{cite news |author=Scott, Janny |date=2008-05-18 |title=The story of Obama, written by Obama |url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15}} Obama (1995), pp. xiii–xvii.</ref>ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ဥပဒေကျောင်းစွာ အိုဘားမားကို ဝထုရီးရန်အတွက်ရုံးခန်းနန့် အမှုဆောင်အသင်းဝင်အဖြစ် ကူညီထောက်ပင့်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"/>သူ၏ဝထု. ''[[Dreams from My Father]]'' ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်မာ စထုတ်ဝီရေ။<ref name="Scott 2008a"/>
၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏မဲပီးပရိုဂျက် (Illinois Project Vote) ကြီးမှူးပြီး ၁၅၀ မဲပီးစာရင်းသွင်းမထားရေ လူမည်း လူမည်း ၄သိန်း မှ ၁ သိန်းခွဲကို စာရင်းသွင်းနိုင်ခရေ။<ref name="Illinois Blue Book 2000">{{cite book |author=White, Jesse (ed.) |year=2000 |title=Illinois Blue Book, 2000, Millennium ed. |url=http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |location=Springfield, IL |publisher=Illinois Secretary of State |oclc=43923973 |page=p. 83 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507211607/http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Jarrett, Vernon |date=1992-08-11 |title='Project Vote' brings power to the people |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no |work=Chicago Sun-Times |format=paid archive |page=23 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=11 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011212738/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no }} {{cite journal |author=Reynolds, Gretchen |month=January |year=1993 |title=Vote of Confidence |url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/January-1993/Vote-of-Confidence |journal=Chicago (magazine) |volume=42 |issue=1 |pages=53–54 |accessdate=2008-06-06 }} {{cite journal |author=Anderson, Veronica |month=September 27–October 3, |year=1993 |title=40 under Forty: Barack Obama, Director, Illinois Project Vote |url=https://archive.org/details/sim_crains-chicago-business_september-27-october-3-1993_16_39/page/43 |journal=Crain's Chicago Business |volume=16 |issue=39 |accessdate=2008-06-06 |pages=43}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် ခရိန်း ရှီကာဂို စီးပွားရီး သတင်းစာမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အသက်၄၀အောက် ဩဇာအာဏာကြီးထွားလာဖို့သူ ၄၀ စာရင်းမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခရရေ။
[[File:Ann Dunham with father and children.jpg|thumb|right|ယာမှဝဲ - ဇာရက် အိုဘားမား နန့် မာယာဆိုတိုရို ကို သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ် နန့် အဖိုး စတန်လီ ဒန်းနမ်ရို့နန့်အတူ ဟာဝိုင်အီမာ တွိရပုံ (၁၉၇၀ နှစ်တိ၏ အစောပိုင်း)]]
၁၉၉၂ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ စပြီးကေ အိုဘားမားစွာ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းမာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြီခံဥပဒေ နန့်ပတ်သက်ပနာ ၁၂ နှစ်တိုင် သင်ကြားပို့ချခရေ။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခပြီးကေ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင် ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။
== ပြည်နယ်ဥပဒေပြုသူ (၁၉၉၇-၂၀၀၄) ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွီးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရရေ။ အီလီနွိုင်း နယ်မြီ၁၃ မှ ပြည်နယ်ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ် ယင်းပိုင်က်စ် ပါးမားကို ဆက်ခံခြင်းဖြစ်တေ။ ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားရေအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား နန့် ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ဆိုင်ရာ ဥပဒေတိကို ပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက် ပါတီနှစ်ခုစလုံးမှ ထောက်ခံခြင်းခံရသူဖြစ်လာရေ။ သူစွာ ဝင်ငွီနည်းသော အလုပ်သမားတိအတွက် အခွန်လျော့ပေါ့ရေနှုန်းကို တိုးမြှင့်ပီးခပြီး လူမှုရီး စောင့်ယှောက်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးအတွက် ဆွေးနွေးညှိနိုင်းခြင်းပြုပြီး အချေသူငယ်များစောင့်ယှောက်မှုအတွက် ထောက်ပံကြီးတိကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မာ ပါတီနှစ်ခုစလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရီး စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းများ နန့်ဆိုင်ရေ ပူးတွဲကော်မတီမာ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ အိုဘားမားစွာ ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရိုင်ယန်၏ လခထုတ်ရက် ချီးဖေသာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းဥပဒေ နန့် အိမ်ဝယ်သူတိကို သားကောင်ဖြစ်စီရေ အပေါင်ခံဖေသာချီးခြင်း နန့်ပတ်သက်ရေ စည်းကမ်းဥပဒေကို ထိုသူရို့ အိမ်သိမ်းခံရဖို့အရီးမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုဖို့အတွက် ထောက်ခံခရေ။
အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မာ ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်းခံရယား ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ နောက်တခေါက် ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်း ခံရပြန်ရေ။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မာ သူစွာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အတွက် ဒီမိုကရက်တပါတီ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ လက်ဟိအမတ်ဖြစ်ပြီးကေ သက်တမ်း ၄ ကြိမ်ဟိရေ ဘော်ဘီ ရပ်ရှ်သို့ ၂ ဆ ၁ ဆဖြင့် ယှုံးနိမ့်ခရေ။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ ဒီမိုကရက်တပါတီဝင်ရို့ ဆယ်စုနှစ်အထဲ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အနည်းစု အဖြစ်မှ အများစု ဖြစ်လာခရေ။ ယင်းချိန်တွင် အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ ကျန်းမာရီးနန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကော်မတီမာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခရေ။ သူစွာ လူမျိုးရီးအရခွဲခြား ဆက်ဆံခြင်းကို စောင့်ကြည့်ရေအနေနန့် ရဲရို့အား သူရို့ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းရေ ယာဉ်မောင်းသူ၏ လူမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေ နန့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ ပထမဆုံးအနေနန့် စတင်ရေ လူသတ်မှုနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စစ်ကြောမီးမြန်းခြင်းကို ဗွီဒီယိုဖြင့် မဖြစ်မနီမှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေရို့ကို ကမကထပြုပြီး ဦးဆောင်ခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အတွက် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်းမာ သီဒဏ်ချမှတ်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးကို ဥပဒေပြုရီးအတွက် တက်ကြွစွာပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲကိုယ်စားလှယ်တိက အိုဘားမားအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် သို့ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားနောက် ၂၀၀၄ ခု နိုဗန်ဘာလမာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။
== ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်း ==
၂၀၀၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းမာ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်အတွက် ရွီးကောက်ပွဲဝင်ရန် စိုင်းစားခပြီး နိုင်ငံရီး နည်းဗျူဟာပညာသျှင်အဖြစ် ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ် အားခန့်အပ်ခီရေ။ ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်မှ အိုဘားမားအား နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့အကြောင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ တရားဝင်ကြေညာခရေ။ လက်ဟိ ရာထူးရဟိထားသူ ရီပတ်ဘလစ်ကင်အမတ် ပီတာ ဖစ်ဇ်ဂါရယ် နန့် ယင်းသူမရောက်ခင် ရာထူးရဟိခသူ ဒီမိုကရက်တ အမတ် ကာရိုး မော်စလီ ဘရောင်န် ရို့က ပြိုင်ပွဲဝင်မည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခကြယင့်အတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက်တ ပါတီဝင် မကန်မဝှန် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ခရာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံသူ ၁၅ ဦးအထိ ဟိခရေ။ အိုဘားမား၏ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံမှု ကို ကွယ်လွန်ပြီးရေ ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ဟာရိုးဝါရှင်တန်၏ ပုံတိကို အထူးပြသတင်ဆက်ထားရေ အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်၏ ကြော်ငြာကင်န်ပိမ်းမှ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်ရေ အယင်အီလီနွိုင်းမှ အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ပေါလ်ဆိုင်မွန်၏ သမီးမှ ထောက်ခံမှု ရို့မှ ပင်ဖြစ်ဖြစ် မြှင့်တင်ပီးခရေ။ သူစွာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှရဟိခပြီးကေ သူ၏ နောက်ခါလိုက်သော ဒီမိုကရက်တပါတီ ပြိုင်ဖက်နန့် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာလွန်ခရေ။
အိုဘားမားနန့် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့ ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ အကြိုရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရဟိသူ ဂျက်ရိုင်ယန်စွာ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျုန်လမာ ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်လားခရေ။
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်မြို့မာ ကျင်းပသော ဒီမိုကရက်တ ပါတီ၏ အမျိုးသား ညီလာခံမာ အိုဘားမားစွာ အဓိကမိန့်ခွန်းကို ရီးသားပြောကြားခရေ။ သူ၏ အမင်ဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူ၏ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ပြန်အတွိအကြုံ နန့် နယူးဒီး ဖက်ပြားဆတ်အိမ်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနန့် G.I. Bill ဟုခေါ်ရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြန်တိအား ကောလိပ်ပညာရီးအထောက်အပံပီးမှု အစီအစိုင် မှ သူ၏အဖိုး အကျိုးအမြတ်ရခဲ့ပုံ ရို့အား ဖော်ပြထားခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်အစိုးရ၏ စီးပွားရီး နန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ အတွက် ဦးစားပီး အစီအစိုင်ကို ပြောင်းလဲရန် ပြောကြားခရေ။ သူစွာ ဘွရှ် အစိုးရ၏ အီရတ်စစ်ပွဲနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စီမံခန့်ခွဲပုံကို မီးခွန်းထုတ်ခပြီးကေ အမေရိကန်မှ သူရို့၏ စစ်သားတိအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားဟိပုံကို ဗွေယူ ပြောကြားခရေ။ မဲဆန္ဒနယ်တိနန့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်အကျွံပါတီစွဲထားကတ်ခြင်းကို အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမှ နမူနာတိကို ဆွဲထုတ်ပနာ ဝေဖန်ခပြီးကေ အမေရိကန်ရို့အား အမျိုးမျိုးအစားစားကွဲပြားခြင်း မဟိဘဲ ညီညွတ်ကတ်ရန် တိုက်တွန်းခရေ။ "ဒီမိုကရေစီကျပြီး ပြုပျင်ပြောင်းလဲလိုရေ လစ်ဘရယ်အမင်ရိကား နန့် ရှီးရိုးစွဲသော ကွန်ဆာဗေးတအမင်ရိကားဆိုစွာမာ မဟိပါ။ " ဟု ပြောကြားခရေ။ အဓိကသတင်းဌာနတိက မိန့်ခွန်းကို ထုတ်ရွှင့်မှုကြောင့် အိုဘားမားအား တနိုင်ငံလုံးနန့် ဆိုင်ရေ နိုင်ငံရီး ပြယုဂ်တခု ဖြစ်လှာစီခပြီး သူ၏ အမေရိကန် ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်းကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။
ရိုင်ယန် နုတ်ထွက်ပြီး ၂လာအကြာ နန့် ရွီးကောက်ပွဲအတွက် ၃လလှောက်ပင် မလိုတော့သော အချိန်ဖြစ်ရေ ၂၀၀၄ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အလန် ကီးရက်စ်စွာ အီလီနွိုင်း ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ ရိုင်ယန်၏ နီရာတွင် အစားထိုးရန် ရွီးချယ်မှု ကို လက်ခံခရေ။ မေရီလန်း ပြည်နယ်မာ အနီကြာသူဖြစ်ကေလေ့ ကီးရက်စ်စွာ ရွီးချယ်ခံရယားနောက်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မာ တရားဝင်နီထိုင်သူ အဖြစ်ပြောင်းလဲခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဗားမားစွာ မဲအရွီအတွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရဟိခပြီးကေ ကီးရက်စ်မာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရဟိခဲ့သဖြင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်းမာ ပြည်နယ်တခုလုံး နိူင်းပြိုင်မှုမာ အများဆုံးကွာခြားချက်ဖြင့် အနိုင်ရဟိမှု ဖြစ်ခရေ။
== အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် (၂၀၀၅-အဂု) ==
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ ၄ ရက်နိမာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမာ ၅ ယောက်မြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီးကေ တတိယမြောက် မဲမကန်မဝှန်ဖြင့် ရွီးချယ်ခံရသူဖြစ်တေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ကွန်ဂရက် အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွီးချယ်ခံရသူလေ့ ဖြစ်တေ။ ပါတီစွဲမဟိရေ စီကျူ အပတ်စိုင်သတင်းစာမှ သူ့အား ၂၀၀၅မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် မဲတိအပေါ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွိဟိချက်အရ ဒီမိုကရက်တပါတီကို သစ္စာဟိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခပြီး အမျိုးသားဂျာနယ်မှ သူ့အား ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထဲ ရွီးချယ်စိစစ်ထားရေ မဲတိအပေါ်မူတည်ပနာ လစ်ဘရယ်အဖြစ်ဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၆ ဟိခပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၀ အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ Congress.org မှ ၁၁ ယောက်မြောက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အဟိဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။
=== ဥပဒေများ ===
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စွမ်းအင်ပေါ်လစီ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲပီးခပြီးကေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ အမင်ရိကား နန့် စနစ်ကျသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး အက်ဥပဒေကို တွဲဘက်လို့ ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ အိုဘားမားစွာ ပုံစံတူဖြစ်ရေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ နယ်စပ်တပ်ခြံ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံခရေ။ အိုဘားမားစွာ သူ၏နာမည်ပါဝင်ရေ အက်ဥပဒေ ၂ခုကို အစပျိုးခရေ။ တခုမာ လူဂါ-အိုဘားမားဖြစ်ပြီးကေ သမာရိုးကျ လက်နက်တိ၏ မျောက်ခြောက်ခြောက်မှု ကို ပူးပေါင်းလျှော့ချရီး ဥပဒေဖြစ်ရေ နန်း-လူဂါ အက်ဥပဒေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီးကေ နောက်တခုမာ ကိုဘန်း-အိုဘားမား ပွင့်လင်းမှု အက်ဥပဒေဖြစ်ကာ ထိုအက်ဥပဒေမာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုတိကို ရှာဖွီနှိုင်ရေ USAspending.gov အိန်တာနက် ရှာဖွေရီး စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အာဏာအပ်နှင်းခခြင်းဖြစ်တေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၃ရက်နိမာ အိုဘားမားစွာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်များ ဖြစ်ကတ်သော သောမတ်စ် အာ ကာပါး၊ တွမ် ကိုဘန်း နန့် ဂျွန် မက်ကိန်းရို့နန့်အတူ နောက်ဆက်တွဲ အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖက်ပြားဆတ် သုံးစွဲမှု နန့် သက်ဆိုင်ရေ ဥပဒေမာ ပွင့်လင်းမှု နန့် တာဝန်ခံမှု ကို ပိုပြီးကေနနောင်းစီရန်အတွက် ဖြစ်တေ။
အိုဘားမားစွာ နျူးကလီးယားစက်ရုံပိုင်သျှင်ရို့ အနေနန့် လေဒီအိုသတ္တိကြွ ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက ပြည်နယ်နန့် နယ်မြီအာဏာပိုင်ရို့ကို အကြောင်းကြားဖို့လိုအပ်ရေ ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလမာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘုရှ်စွာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တ သမ္မတနိုင်ငံ ကယ်ဆယ်ရီး၊ လုံခြုံရီး နန့် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရီး အက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရီးထိုးခပြီးကေ ပထမဆုံး အိုဘားမား အဓိက ကမကထပြုရေ ဖက်ပြားဆတ်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခခြင်း ဖြစ်တေ။ ဂျန်နဝါရီလမာ အိုဘားမား နန့် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖိန်းဂိုးရို့စွာ ဖြောင့်မတ်သော ဂေါင်းဆောင်မှု နန့် ပွင့်လင်းသော အစိုးရ အက်ဥပဒေကို ပူးပေါင်းပနာ အထောက်အကူပီး မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ထိုအက်ဥပဒေမာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရီးထိုး အတည်ပြုခရေ။ သူစွာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ ရွီးကောက်ပွဲများမာ ဝါသော အလိအထတိကို ရာဇဝတ်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်ဖို့အတွက် ဝါသော အလိအထတိနန့် မဲပီးသူအား မျောက်ခြောက်ခြောက်မှုတိမှ ကာကွယ်ရီး အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ပီးခရေ။ အိုဗားမားစွာ အီရတ်စစ်ပွဲ မြှင့်တင်မှုမှ လျှော့ချရီး အက်ဥပဒေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ မိတ်ဆက်ပီးခရေ။
၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ လူတဦးချင်းစီ ကမောက်ကမဖြစ်ပါက စစ်တပ်မှထုတ်ပယ်ရန် အကာအကွယ်ပီးထားရေ ကာကွယ်ရီးဆိုင်ရာ အာဏာအပ်နှင်းရေ အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ သူစွာ အီရန် စီးပွားရီးထီးမှု အတည်ဖြစ်ရီး အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခပြီး နိုင်ငံ၏ ပင်စင် ရန်ပုံဖေသာတိကို ထုတ်ပယ်ရန် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ယင့်လောက်ရာမက အိုဘားမားစွာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်မချေျား၏ ကျန်းမာရီးအာမခံအစီအစိုင်ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ ပျင်ဆင်ချက်ကို လည်း ကမကထပြုဆောင်ရွက်ခရေ။ ထိုပရိုဂရမ်မှ စစ်ပွဲနန့်ဆိုင်ရေ အနာတရများရဟိထားရေ စစ်သားရို့၏ မိသားစုဝင်တိအတွက် အလုပ်ပြုတ်ဖို့ရန်မှ ၁ နှစ်အကာအကွယ်ပီးဖို့ ဥပဒေကိုလေ့ ကမကထပြုခရေ။
=== ကော်မတီများ ===
အိုဘားမားစွာ ဒီဇန်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစပြီးကေ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ဆီးနိတ်ကော်မတီများ မာ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ဗျာယ် ဟိရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ သူစွာ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး နန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ကော်မတီရို့မှ နုတ်ထွက်ခပြီး ကျန်းမာရီး၊ပညာရီး၊ အလုပ်သမားရီးရာ နန့် ပင်စင်ရီးရာ နန့် နိုင်ငံလုံခြုံရီး နန့် အစိုးရရီးရာ ကော်မတီများမာ တာဝန်အသစ်တိကို ရယူခရေ။ သူစွာ ဥရောပရီးရာ ဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်ဆပ်ကော်မတီမာလည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဆီးနိတ် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး ကော်မတီ၏ အဖွဲ့ဝင်အနေနန့် အိုဘားမားစွာ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း၊ အာသျှအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိကရို့သို့ အစိုးရကိစ္စဖြင့် ခရီးများလားခီရေ။ သူစွာ မာမွတ် အာဘတ်စ် ကို ပါလက်စတိုင်း သမ္မတမဖြစ်မီအချိန်က တွိဆုံခပြီးကေ နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်မာ ကင်ညာအစိုးရ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ မိန့်ခွန်းပြောခရေ။
== ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ==
ဒီမိုကရက်တ သမ္မတလောင်း ဇာရက် အိုဘားမားစွာ ပထမအချီ စကားစစ်ထိုးပွဲအပြီးမာ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ရေ ရီပတ်ပလစ်ကန် သမ္မတလောင်း မက်ကိန်းအား အသာရနိန်ယာဟု ဆိုနှိုင်ရေ။ ရွီးကောက်ပွဲအစမာ နိုင်ငံရီးကိစ္စများအား အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ဟု အတိကထင်မှတ်ခကတ်ကေလေ့ အမေရိကန်၏ ငွေရီးကြေးရီး လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဝေါလ်စထရိစ်မာ ဘဏ်များဒေဝါလီခံရေ အရီးကိစ္စများ၊ ရီနံဈီးတက်မှုတိနန့်တကွ စီးပွားရီးပြဿနာရေ အဓိကဖြစ်ခရေ။
လက်တွိမာလည်း တိုင်းပြည်စီးပွားရီးကိုမှန်ကန်လို့ ဦးဆောင်နိုင်သူကိုရာ အမေရိကန်ပြည်သူရို့က ရွီးချယ်ခကတ်တေ။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ မျက်စိဒေါက်ထောက်ကြည့်နီသော ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဘားမား အနိုင်ရဟိခရေကြောင့် အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းသမ္မတဖြစ်လာရေ။
== ပေါ်လစီနန့် နိုင်ငံရီးဝါဒ ==
== မိသားစုနန့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
== ဝထ္ထုတိ ==
=== Dreams of my Father ===
ဒေစာအုပ်စွာ အိုဘားမား အချေဘဝတိကို ထင်ဟပ်ထားရေ စာအုပ်ကောင်း တအုပ်ဖြစ်တေ။
=== The Audacity of Hope ===
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist|2}}
{{အမေရိကန် သမ္မတများ}}
[[Category:အမေရိကန် သမ္မတတိ]]
[[Category:တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအဟိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်]]
[[Category:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရီးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်တိ]] [[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
{{Lifetime|၁၉၆၁| |}}
gofdmeas83ko973azl2o3bd7ncrffma
21060
21059
2026-09-06T16:04:36Z
Retkhaberi
224
21060
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း
| အခေါ်အဝေါ် အသုံးအနှုံး = ဘားရက်
| နာမည်(မြန်မာအက္ခရာ) = အိုဘားမား
| နာမည်(အိန်းဂလိချ်အက္ခရာ) = Barack Obama
| နာမည်(အရာဘာသာအက္ခရာ) =
| နာမည်ရင်း = ဘားရက်ဟူစိန်အိုဘားမား
| နာမည်ကွဲ၁ =
| ဂုဏ်ထူးဆောင်နာမည်၁ =
| ကလောင်နာမည်၁=
| ပုံ = President_Barack_Obama.jpg
| ဓာတ်ပုံစာတမ်း = ရုံးသုံး ဓာတ်ပုံ
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၁ = အမေရိကန် သမ္မတ
| ရာထူး ၁ = ၄၄ ကြိမ်မြောက်
| ရာထူး ၁ စတင်ရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၉
| ရာထူး ၁ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၂၀ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၇
| ဒုတိယ သမ္မတ အဖြစ်(ဟိက) = [[ဂျိုး ဘိုင်ဒင်]]
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဂျော့ချ် ဝေါလ်ကာ ဘုရှ်]]
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၁ = [[ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်]]
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၂ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၂ = လွှတ်တော်အမတ်
| ရာထူး ၂ စတင်ရေ နိရက် = ၃ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၀၅
| ရာထူး ၂ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၁၆ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၈
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ပီတာ ဇစ်ဂျာရယ်လ်
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၂ = ရိုလန် ဘာရစ်
| တာဝန် ထမ်းဆောင်ရာဌာန ၃ = အီလွီနိုက်စ်
| ရာထူး ၃ = လွှတ်တော်အဖွဲ့ဝင်
| ရာထူး ၃ စတင်ရေ နိရက် = ၈ ဂျန်နဝါရီ ၁၉၉၇
| ရာထူး ၃ ကုန်ဆုံးရေ နိရက် = ၄ နိုဝင်ဘာ ၂၀၀၄
| အယင်တာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = အလိုက်စ် ပါလ်မာ
| ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်သူ ၃ = ကွာမေ ရောင်းလ်
| စစ်မှုထမ်းရာ ဌာန =
| စစ်မှုထမ်း စတင်ရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ကုန်ဆုံးရေ နိရက် =
| စစ်မှုထမ်း ရာထူး =
| မွီးရက် =
| မွီးနိ =
| မိဘတိ(ဟိ/မဟိ)- ဟိလျင် (ဟိ)ဟုရီးပနာ မဟိလျင် ကွက်လပ်ချန်ရန် =
| ဖခင်နာမည် =
| မိခင်နာမည် =
| မောင်ရင်းနှမ၁ =
| တော်ဆက်ပုံ၁=
| မွီးရပ်ဇာတိ = ဟိုနိုလူးလူး၊ ဟာဝိုင်ယီ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]]
| လူမျိုး= လူမည်းနန့် လူဖြူလူဘန်ဒတ်
| နိုင်ငံသား= {{အမေရိကန်}}
| ဘာသာ = ခရစ်ယန်
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၁ = ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ် B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ<br />
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၁ =B.A. နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ|
| တက်ရောက်ခရေ ပညာဘာသာရပ်၂ = ဂျူးရစ်ဒေါက်တာ
| ပညာစည်းပူးခဲ့ရေ ကျောင်းနာမည်၂ = ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်၊ ဟားဗတ် ဥပဒေ ကျောင်း J.D.
| အလုပ်အကိုင် =
| တည်ထောင်ခဲ့ရေ အဖွဲ့အစည်း =
| နိုင်ငံရီး ပါတီ = ဒီမိုကရက်တ
| လူသိများခြင်း=
| ကြင်ဖော်၁= [[မီရှဲလ် အိုဘားမား]]
| သားသမီး၁ = မာလီယာ
| သားသမီး၂ = စားရှာ
| ကွယ်လွန်ရက် =
| ကွယ်လွန်ရာဒေသ =
| သင်္ဂြိုဟ်ရာဒေသ =
| ရဟိခရေ အထူးဆုတိ၁ = ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆု
| ရဟိခရေ ခုနှစ်၁ =
| လက်မှတ် = Barack Obama signature.svg
| ဝဘ်ဆိုတ် = http://www.barackobama.com/ }}
'''ဘာရက်ဟူစိန်အိုဘားမား ၂'''
<ref>{{cite web |publisher=my.barackobama.com |url=http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert |title=The truth about Barack's birth certificate |accessdate=2008-06-13 |archivedate=26 October 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081026013839/http://my.barackobama.com/page/invite/birthcert }}</ref> ({{lang-en|Barack Hussein Obama II၊}} မွီးရက် - [[၄ သြဂတ်]] [[၁၉၆၁]]) စွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်တဦး (senator) ဖြစ်ပြီးကေ၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်]] [[၂၀၀၈]] ခုနှစ် [[သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ]] မာ [[ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ]]မှ [[သမ္မတ]]လောင်း တဦးအဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ရာ ပြိုင်ဖက်အား မဲအပြတ်ဖြင့် နှိုင်ခပြီး အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ (၄၄)ကြိမ်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ ရက်နိမှ ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၂၀ အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကန်-အမေရိကန် သမ္မတအဖြစ် အရွီးချယ်ခံ ခရပြီး ၂၀၀၉ ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက်နိမာ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆို ရာထူးတက်ခရေ။ ရာထူးတက်ပနာ ၈ လကျော် ကြာရားနောက် ယင်း၏ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အရီးကိစ္စတိအား သံခင်းတမန်ခင်း ဖြီယှင်းနိုင်ဖို့နန့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာစီရန် ကြိုးပမ်းချက်တိအတွက်<ref name="nobel peace prize">{{cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2009/|title=The Nobel Peace Prize 2009|publisher=Nobel Foundation|accessdate=2009-10-09}}</ref> ၂၀၀၉ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နိမာ နိုဘယ်ဆုရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့က အိုဘားမားအား ၂၀၀၉ ခုနှစ်၏ ငြိမ်းချမ်းရီး နိုဘယ်ဆုရှင်အဖြစ် ရွီးချယ်လိုက်ရေ။ <ref>[http://www.nytimes.com/2009/10/10/world/10nobel.html?hp Surprise Nobel for Obama Stirs Praise and Doubts - The New York Times<!-- Bot generated title -->]</ref>
[[ကိုလမ်ဘီယာ တက္ကသိုလ်]] (Columbia University) နန့် [[ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်|ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်း]] (Harvard Law School) မှ ကျောင်းပြီးရေအခါ community organizer နန့် နိုင်ငံသား အခွင့်အရီး ရှိနိန်(civil rights attorney) အဖြစ် အလုပ်လုပ်ခရေ။ [[၁၉၉၇]] ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ [[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်]] ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အမတ်ဖြစ်လာရေ။ [[၁၉၉၂]] ခုနှစ်မှ [[၂၀၀၄]] အထိ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်း မာ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေကို သင်ကြားပို့ချခရေ။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်မာ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်ရုံးတော် (U.S. House of Representatives) အတွက် အမတ်နီရာ နိူင်းပြိုင်ရာမာ အနိုင်မရဟိခကေလေ့ [[၂၀၀၃]] ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် (အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်) ကန်ပိန်း ကိုကြေညာရေ။ [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် မာ့ခ်ျလမာ ဆီးနိတ်ရွီးကောက်ပွဲအား မဲရာနှုန်း မကန်မဝှန်နန့်နှိုင်ရား [[၂၀၀၄]] ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီအမျိုးသားညီလာခံ (Democratic National Convention) မာ အဓိကမိန့်ခွန်း ပြောကြားသူဖြစ်လာခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၇၀% ဖြင့် နှိုင်ခပြီး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖြစ်လာခရေ။
၁၀၉ ကြိမ်မြောက်ကွန်ဂရက် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီလူနည်းစုသာ ပါဝင်ရေအချိန်မာ အိုဘားမားစွာ သမားရိုးကျလက်နက်များ ချုပ်တည်းချက်နန့် ဖယ်ပြားဆတ်ရန်ပုံဖေသာအသုံးပြုရာမာ ပိုပြီးကေ တာဝန်ယူမှုဟိစီရီးနန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိက သို့လည်း လိ့လာခရီးများလားခီရေ။ ၁၁၀ မြောက်ကွန်ဂရက်မာ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှ လွှမ်းမိုးခြင်းကိစ္စ၊ ရွီးကောက်ပွဲမာ မရိုးသားမှုတိကိစ္စ၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု၊ နျူးကလီယား၊ အကြမ်းဖက်မှု နန့် စစ်ပြန်တိအား စောင့်ယှောက်ရီးရို့နန့် ဆိုင်ရေ အက်ဥပဒေတိကို ထောက်ခံခရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ မာ သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်း ကိုကြေညာခပြီးကေ [[အီရတ်နိုင်ငံ]]မာ စစ်တိုက်နိန်ရေ အမေရိကန်တပ်များဆုတ်ခွာရီး၊ စွမ်းအင်ကို အရာနိုင်ငံတိအား မှီခိုမှု လျော့နည်းစီရေေး၊ ဥပဒေပြုသူတိအား ပြင်ပမှလွှမ်းမိုးသူရို့၏ အရိပ်အဖေသာ့ လျော့နည်းစီရေေး နန့် အားလုံးနန့်ဆိုင်ရေ ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ကြီးပွားရီးကို ဇောင်းပီးနိန်ရေ။
== ငယ်ဘဝနန့် လုပ်ငန်း ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၆၁ ခုနှစ် သြဂတ် ၄ ရက်မာ [[ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်]] [[ဟိုနိုလူလူမြို့]]၏ ပီအိုလာနီဆီးရုံမာ အဖ ကင်ညာနိုင်ငံသား ဇာရက် အိုဘားမားစီနီယာ နန့် ခန်းဇတ်ပြည်နယ်ကလာရေ အမိ အန်းဒန်းနမ်မှ မွီးဖွားရေ။ သူ့ မိဘတိစွာ [[မနိုအာမြို့၏ ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်]]မာ ပညာသင်ကြားနီစဉ်အချိန်မာ တွိဆုံရည်ငံခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 9–10. For book excerpts, see {{cite news| title=Barack Obama: Creation of Tales| date=November 1, 2004| url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html| work=East African| accessdate=2008-04-13| archivedate=27 September 2007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927225314/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-2212.html}}</ref> မိဘတိ အိမ်ထောင်ကွဲချိန်မာ အိုဘားမားမာ ၂ နှစ်သား လှောက်ရာဟိသိရေ။<ref>Obama (1995), pp. 125–126. See also: {{cite news | first=Tim | last=Jones | title=Obama's Mom: Not Just a Girl from Kansas | date=March 27, 2007 | url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-0703270151mar27,1,3372079.story?coll=chi-news-hed | work=Chicago Tribune | accessdate=2008-04-13 | archiveurl=https:///20120729220937/http://www.chicagotribune.com/topic/politics/government/barack-obama-PEPLT007408.topic | archivedate=29 July 2012 }}</ref> ဖခင်ဖြစ်သူစွာ [[ကင်ညာနိုင်ငံ]]ကို ပြန်လားခပြီးကေ မသေမီအချိန်အမာ အိုဘားမားနန့် နောက် တခေါက်သာ ထပ်မံတွိဆုံခရရေ။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်မာ မော်တော်အက်မှုကြောင့် ဖခင်ဖြစ်သူသီဆုံးခရေ။<ref>{{cite news | first=Kevin | last=Merida | title=The Ghost of a Father | date=December 14, 2007 | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html | work=Washington Post | accessdate=2008-06-24 }} ဆက်ရှုရန်: {{cite news | first=Philip | last=Ochieng | title=From Home Squared to the US Senate: How Barack Obama Was Lost and Found | date=November 1, 2004 | url=http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html | work=East African | accessdate=2008-06-24 | archivedate=27 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} ၂၀၀၆ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အိုဘားမား၊ သူ၏ဇနီး နန့် သမီးနှစ်ယောက်ရို့ ဖခင်၏ဌာနေ ဖြစ်ရေ(ကင်ညာနိုင်ငံ ကီစူမူနားမာ ဟိရေရွာ) သို့ လားရောက်လည်ပတ်ကတ်တေ။ {{cite news | first=Nico | last=Gnecchi | title=Obama Receives Hero's Welcome at His Family's Ancestral Village in Kenya | date=August 27, 2006 | url=http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | work=Voice of America | accessdate=2008-06-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080116115801/http://www.voanews.com/english/archive/2006-08/2006-08-27-voa17.cfm | archivedate=16 January 2008 }}</ref> သူ၏မိခင်ဒန်ဟမ်စွာ ဖခင်အိုဘားမားစီနီယာနန့် ကွာယှင်းပြတ်စဲပြီးကေ အင်ဒိုနီးရှားလူမျိုး ပိုင်စိုတိုရိုနန့် ပီးစပ်ရေ။ [[၁၉၆၇]] ခုနှစ်မာ သူရို့၏မိသားစုစွာ [[အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ]]ကို ရွှိပြောင်းနီထိုင်ခပြီးကေ အိုဘားမားစွာ [[ဂျာကာတာမြို့]]မာ အရွယ် ၁၀ နှစ်အထိပြည်မားကျောင်းတိတက်ခရေ။ [[၁၉၇၁]] ခုနှစ်မှ [[၁၉၇၉]] ခုနှစ်အထိ (၅ တန်းမှ အထက်တန်းကျောင်းပြီးရေ အထိ) ဟိုနိုလူလူမြို့ကို ပြန်ပနာပြောင်းရွီ့ပြီး အမိဘက်မှ အဖိုးအဘောင်သျှင်မနန့် တတူနီထိုင်ခရေ။<ref>{{cite news | first=Peter | last=Serafin | title=Punahou Grad Stirs Up Illinois Politics | date=March 21, 2004 | url=http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html | work=Honolulu Star-Bulletin | accessdate=2008-04-13 | archivedate=18 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918171128/http://starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html }} See also: Obama (1995), Chapters 3 and 4.</ref> [[၁၉၇၂]] ခုနှစ်မာ သုတေသနအတွက် ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခြင်း မပြုမီ အိုဘားမား၏ မိခင်စွာ ဟာဝိုင်အီပြည်နယ်သို့ ပြန်ပနာ ပြောင်းရွိနီထိုင်ခရေ။ [[၁၉၉၅]] ခုနှစ်မာ အမိရေ ဗီဇကင်ဆာဖြင့် သီဆုံးလားခရေ။<ref>{{cite news | first=Amanda | last=Ripley | title=The Story of Barack Obama's Mother | date=April 9, 2008 | url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1729524,00.html | work=Time | accessdate=2008-06-24 | archivedate=1 April 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401230800/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html }} See also: {{cite news | first=Julia | last=Suryakusuma | title=Obama for President... of Indonesia | date=November 29, 2006 | work=Jakarta Post | url=http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 | accessdate=2008-06-24 | archivedate=29 September 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929105311/http://www.thejakartapost.com/yesterdaydetail.asp?fileid=20061129.F03 }}</ref>
အထက်တန်းပြီးရေအခါ [[လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့]]ကို ရွှိပြောင်းပြီး အော့စီဒန်းရေလ်ကောလိပ်မာ ၂ နှစ်မျှ တက်ရောက်ပညာသင်ကြားခရေ။<ref>{{cite web | title=Oxy Remembers "Barry" Obama '83 | date=January 29, 2007 | url=http://www.oxy.edu/x2526.xml | publisher=Occidental College | accessdate=2008-04-13 | archivedate=28 August 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828220840/http://www.oxy.edu/x2526.xml }}</ref> ယပြီးနောက် နယူးယောက်မြို့၏ ကိုလမ်ဘီယာတက္ကသိုလ်ကို ရွှိပြောင်းပြီး [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာ [[နိုင်ငံရီးသိပ္ပံဘွဲ့]] (နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရီးကို အထူးပြု) နန့် အောင်မြင်ခရေ။<ref>{{cite news | url=http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php | title=Barack Obama '83 | work=Columbia College Today | author=Boss-Bicak, Shira | date=January 2005 | accessdate=2008-06-09 | archivedate=5 September 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php }}</ref> အယင်က နိုင်ငံတကာစီးပွားရီးကော်ပိုရီးယှင်း (Business International Corporation) နန့် နယူးယောက်ဘုံဝါသနာသုတေသနအဖွဲ့ (New York Public Interest Research Group) အတွက်လုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008">{{cite book |author=Chassie, Karen (ed.) |year=2007 |title=Who's Who in America, 2008 |url=http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |location=New Providence, NJ |publisher=Marquis Who's Who |isbn=9780837970110 |page=p. 3468 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=20 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420164905/http://www.marquiswhoswho.com/products/WAprodinfo.asp |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news | first=Janny | last=Scott | title=Obama's Account of New York Years Often Differs from What Others Say | date=October 30, 2007 | url=http://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html | work=The New York Times | accessdate=2008-04-13}} Obama (1995), pp. 133–140; Mendell (2007), pp. 62–63.</ref>
[[File: Barack-obama-mother.jpg|thumb|left|200px|ဇာရက် အိုဘားမားအား သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ်မှ ကြီးပြင်းလာရေအထိ ပျိုးထောင်ခရေ။]]
[[နယူးယောက်မြို့]]မာ ၄ နှစ်ကြာမျှနီခပြီးကေနောက် ဘဝလမ်းကြောင်းပြောင်းဖို့အတွက် ရှီကာဂိုမြို့ကို ရွှိပြောင်းရေ။ [[၁၉၈၄]] ခုနှစ် ဂျုန်လမှ [[၁၉၈၈]] ခုနှစ် မေလအထိ ရှီကာဂို တောင်ပိုင်းခရိုင်နန့်ဆိုင်ရေ အရပ်အရပ်တိကြီးထွားရီးပရိုဂျက် (Developing Communities Project) အတွက် ညွှန်ကြားရီးမှူးလုပ်ခရေ။<ref name="Who's Who 2008"/><ref>{{cite news |author=Secter, Bob; McCormick, John |date=2007-03-30 |title=Portrait of a pragmatist |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209030448/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703300121mar30,1,6651421,full.story |archivedate=9 February 2008 }} {{cite news | first=Ryan | last=Lizza | title=The Agitator: Barack Obama's Unlikely Political Education | format=alternate link | date=2007-03-19 | url=http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm | work=New Republic | accessdate=2008-04-13 | archivedate=12 January 2010 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20100112100027/http://www.pickensdemocrats.org/info/TheAgitator_070319.htm }} Obama (1995), pp. 140–295; Mendell (2007), pp. 63–83.</ref> ညွှန်ကြားရီးမှူးဖြစ်ရေ ထို ၃ နှစ်အထဲ အလုပ်သမားစွာ လူ ၁ ဦးမှနိန်ပနာ ၁၃ ဦးအထိဖြစ်လှာပြီး နှစ်ချုပ်ဘတ်ဂျက်စွာ ဒေါ်လာ ခုနှစ်သောင်းမှနိန်ပနာ ဒေါ်လာ လေးသိန်းအထိတိုးပွားလာခပြီး လုပ်ငန်းသင်တန်းပရိုဂရမ်၊ တက္ကသိုလ်ပျင်ဆင်ရီးပရိုဂရမ်နန့် အိမ်ငှားအခွင့်အရီးအဖွဲ့ကို ထူထောင်ခရေ။<ref>{{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }}</ref> ယင်းချိန်တွင် အရပ်စီမံရီးအဖွဲ့ဖြစ်ရေ Gamaliel Foundation အတွက် လက်သပ်ခံနန့် နည်းပြဆရာလုပ်ခရေ။ <ref>{{cite journal |author=Obama, Barack |month=August–September |year=1988 |title=Why organize? Problems and promise in the inner city |journal=Illinois Issues |volume=14 |issue=8–9 |pages=40–42 |accessdate=2008-06-06}} reprinted in: {{cite book |year=1990 |pages=pp. 35–40 |author=Knoepfle, Peg (ed.) |title=After Alinsky: community organizing in Illinois |url=https://archive.org/details/afteralinskycomm0000unse |location=Springfield, IL |publisher=Sangamon State University |isbn=0962087335 |accessdate=2008-06-06}} {{cite news |author=Tayler, Letta; Herbert, Keith |date=2008-03-02 |title=Obama forged path as Chicago community organizer |url=http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |work=Newsday |page=A06 |accessdate=2008-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080930205556/http://www.newsday.com/news/printedition/nation/ny-usobam025598601mar02,0,7841545,full.story |archivedate=30 September 2008 }}</ref>၁၉၈၈ ခုနှစ်မာ ပထမအကြိမ် ဥရောပတိုက်သို့ ၃ ပတ်မျှလည်ပတ်ခပြီးကေ ကင်ညာဟိ အမျိုးတိကိုတွေ့ ဖို့အတွက် ကင်ညာနိုင်ငံကို ၅ ပတ်မျှလည်ပတ်ခရေ။<ref>Obama (1995), pp. 299–437.</ref>
[[၁၉၈၈]] နှစ်ဆုံးမာ ဟားဗတ်ဥပဒေကျောင်းကို စတင်တက်ရောက်ခရေ။ ပထမနှစ်မာ ရဟိသောအမှတ်နန့် စာအရီးအသားပြိုင်ပွဲ တိကြောင့် ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်၏ အယ်ဒီတာဖြစ်လာခရေ။<ref name="Harvard Law 2007">{{cite news |author=Levenson, Michael; Saltzman, Jonathan |date=2007-01-28 |title=At Harvard Law, a unifying voice |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |work=The Boston Globe |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kantor, Jodi |date=2007-01-28 |title=In law school, Obama found political voice |url=http://www.nytimes.com/2007/01/28/us/politics/28obama.html?_r=1&pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Kodama, Marie C |date=2007-01-19 |title=Obama left mark on HLS |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |work=The Harvard Crimson |accessdate=2008-06-15 |archive-date=4 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080204031559/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=516664 |url-status=dead }} {{cite news |author=Mundy, Liza |title=A series of fortunate events |date=2007-08-12 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/08/AR2007080802038_pf.html |work=The Washington Post |page=W10 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite journal |author=Heilemann, John |title=When they were young |date=October 22, 2007 |url=http://www.printthis.clickability.com/pt/cpt?action=cpt&title=When+They+Were+Young&expire=&urlID=24417790&fb=Y&url=http%3A%2F%2Fnymag.com%2Fnews%2Ffeatures%2F39321%2F&partnerID=73272 |journal=New York |volume=40 |issue=37 |pages=32–7, 132–3 |accessdate=2008-06-15 }} {{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full |access-date=12 October 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000128/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/01/28/at_harvard_law_a_unifying_voice/?page=full }} Mendell (2007), pp. 80–92.</ref> ဒုတိယနှစ်မာရွီးချယ်ပြီး ဥပဒေဝေဖန်ချက်ဂျာနယ်သမ္မတနန့် လုပ်အားပီးစာတည်းမှူးဖြစ်ခရေ။<ref name="Harvard Law 1990">{{cite news |author=Butterfield, Fox |date=1990-02-06 |title=First black elected to head Harvard's Law Review |url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CE2DC1631F935A35751C0A966958260 |work=The New York Times |page=A20 |accessdate=2008-06-15 }} {{cite news |author=Ybarra, Michael J |date=1990-02-07 |title=Activist in Chicago now heads Harvard Law Review |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=3 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082828/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28797353.html?dids=28797353:28797353&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Matchan, Linda |date=1990-02-15 |title=A Law Review breakthrough |url=http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 |format=paid archive |work=The Boston Globe |page=29 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=6 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080606010101/http://search.boston.com/local/Search.do?s.sm.query=&s.author=Linda+Matchan&s.tab=globe&s.si%28simplesearchinput%29.sortBy=-articleprintpublicationdate&docType=&date=&s.startDate=1990-02-15&s.endDate=1990-02-15 }} {{cite news |author=Corr, John |date=1990-02-27 |title=From mean streets to hallowed halls |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&p_theme=pi&p_action=search&p_maxdocs=200&s_trackval=PI&s_search_type=customized&s_dispstring=Author(John%20Corr)%20AND%20date(02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=02/27/1990%20to%2002/27/1990)&p_field_advanced-0=Author&p_text_advanced-0=(John%20Corr)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Philadelphia Inquirer |page=C01 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225806/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/1990/02/15/a_law_review_breakthrough/ }} {{cite news |author=Drummond, Tammerlin |date=1990-03-12 |title=Barack Obama's Law; Harvard Law Review's first black president plans a life of public service |url=http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Los Angeles Times |page=E1 |accessdate=2008-06-15 |archivedate=9 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009082849/http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/60017156.html?dids=60017156:60017156&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }} {{cite news |author=Pugh, Allison J. (Associated Press) |date=1990-04-18 |title=Law Review's first black president aims to help poor |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&p_theme=realcities2&p_action=search&p_maxdocs=200&s_site=miami&s_trackval=MH&s_dispstring=Title(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)%20AND%20date(04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=04/18/1990%20to%2004/18/1990)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Law%20Review's%20first%20black%20president%20aims%20to%20help%20poor)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=_rank_:D&xcal_ranksort=4&xcal_useweights=yes |format=paid archive |work=The Miami Herald |page=C01 |accessdate=2008-06-15 }}</ref> ၁၉၉၀ ဖေဖဝါရီလမာ မီဒီယာတိစွာ အိုဘားမား၏ ဟားဗတ်ဥပဒေဝေဖန်ချက်ရေ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတဖြစ်ကြောင်းကို ကျကျယ်ပြပြန့်သတင်းပို့ကတ်တေ။<ref name="Harvard Law 1990"/> ၁၉၉၁ ခုနှစ်မာ ဟားဗတ်မာ [[Juris Doctor|J.D.]] [[Latin honors|''magna cum laude'']] (ဒုတိယဂုဏ်ထူး ဥပဒေပါရဂူဘွဲ့) အောင်ခပြီး ရှီကာဂိုမြို့ကို ပြန်ပနာရွှိပြောင်းခရေ။<ref name="Harvard Law 2007"/><ref>{{cite news |author=Aguilar, Louis |date=1990-07-11 |title=Survey: Law firms slow to add minority partners |url=http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |quote=Barack Obama, a summer associate at Hopkins & Sutter in Chicago |accessdate=2008-06-15 |archivedate=26 July 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726222947/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/28774085.html?dids=28774085:28774085&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT }}</ref>
ဟားဘတ်ဥပဒေဝေဖန်ဂျာနယ်၏ ပထမဆုံးလူမည်းသမ္မတအဖြစ်အကြောင်း ကြေညာကြောင့် အိုဘားမားစွာ လူမျိုးဆက်ဆံရီးဝထုရီးရန်အတွက်စာချုပ်နိုင်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"> {{cite news |author=Scott, Janny |date=2008-05-18 |title=The story of Obama, written by Obama |url=http://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html?pagewanted=all |work=The New York Times |page=1 |accessdate=2008-06-15}} Obama (1995), pp. xiii–xvii.</ref>ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ဥပဒေကျောင်းစွာ အိုဘားမားကို ဝထုရီးရန်အတွက်ရုံးခန်းနန့် အမှုဆောင်အသင်းဝင်အဖြစ် ကူညီထောက်ပင့်ခရေ။<ref name="Scott 2008a"/>သူ၏ဝထု. ''[[Dreams from My Father]]'' ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်မာ စထုတ်ဝီရေ။<ref name="Scott 2008a"/>
၁၉၉၂ ခုနှစ် ဧပြီလမှ အောက်တိုဘာလအထိ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏မဲပီးပရိုဂျက် (Illinois Project Vote) ကြီးမှူးပြီး ၁၅၀ မဲပီးစာရင်းသွင်းမထားရေ လူမည်း လူမည်း ၄သိန်း မှ ၁ သိန်းခွဲကို စာရင်းသွင်းနိုင်ခရေ။<ref name="Illinois Blue Book 2000">{{cite book |author=White, Jesse (ed.) |year=2000 |title=Illinois Blue Book, 2000, Millennium ed. |url=http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |location=Springfield, IL |publisher=Illinois Secretary of State |oclc=43923973 |page=p. 83 |accessdate=2008-06-06 |archive-date=7 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507211607/http://www.sos.state.il.us/bb/toc.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Jarrett, Vernon |date=1992-08-11 |title='Project Vote' brings power to the people |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no |work=Chicago Sun-Times |format=paid archive |page=23 |accessdate=2008-06-06 |archivedate=11 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011212738/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=(Vernon%20Jarrett)%20AND%20date(8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=8/11/1992%20to%208/11/1992)&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=(Vernon%20Jarrett)&xcal_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&xcal_useweights=no }} {{cite journal |author=Reynolds, Gretchen |month=January |year=1993 |title=Vote of Confidence |url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/January-1993/Vote-of-Confidence |journal=Chicago (magazine) |volume=42 |issue=1 |pages=53–54 |accessdate=2008-06-06 }} {{cite journal |author=Anderson, Veronica |month=September 27–October 3, |year=1993 |title=40 under Forty: Barack Obama, Director, Illinois Project Vote |url=https://archive.org/details/sim_crains-chicago-business_september-27-october-3-1993_16_39/page/43 |journal=Crain's Chicago Business |volume=16 |issue=39 |accessdate=2008-06-06 |pages=43}}</ref> ထို့အတွက်ကြောင့် ခရိန်း ရှီကာဂို စီးပွားရီး သတင်းစာမှ ၁၉၉၃ ခုနှစ် အသက်၄၀အောက် ဩဇာအာဏာကြီးထွားလာဖို့သူ ၄၀ စာရင်းမာ ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်း ခံခရရေ။
[[File:Ann Dunham with father and children.jpg|thumb|right|ယာမှဝဲ - ဇာရက် အိုဘားမား နန့် မာယာဆိုတိုရို ကို သူ၏အမင် အန်ဒန်းနမ် နန့် အဖိုး စတန်လီ ဒန်းနမ်ရို့နန့်အတူ ဟာဝိုင်အီမာ တွိရပုံ (၁၉၇၀ နှစ်တိ၏ အစောပိုင်း)]]
၁၉၉၂ ခုနှစ်အစောပိုင်းမှ စပြီးကေ အိုဘားမားစွာ ရှီကာဂို တက္ကသိုလ် ဥပဒေကျောင်းမာ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြီခံဥပဒေ နန့်ပတ်သက်ပနာ ၁၂ နှစ်တိုင် သင်ကြားပို့ချခရေ။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၆ ခုနှစ်အထိ ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခပြီးကေ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၄ ခုနှစ်အထိ ဦးဆောင် ကထိက အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။
== ပြည်နယ်ဥပဒေပြုသူ (၁၉၉၇-၂၀၀၄) ==
အိုဘားမားစွာ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ်အဖြစ် ရွီးကောက် တင်မြှောက်ခြင်းခံရရေ။ အီလီနွိုင်း နယ်မြီ၁၃ မှ ပြည်နယ်ဆီးနိတ်လွှတ်တော် အမတ် ယင်းပိုင်က်စ် ပါးမားကို ဆက်ခံခြင်းဖြစ်တေ။ ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားရေအခါ ကိုယ်ကျင့်တရား နန့် ကျန်းမာရီးစောင့်ယှောက်မှု ဆိုင်ရာ ဥပဒေတိကို ပြင်ဆင်ခြင်းအတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက် ပါတီနှစ်ခုစလုံးမှ ထောက်ခံခြင်းခံရသူဖြစ်လာရေ။ သူစွာ ဝင်ငွီနည်းသော အလုပ်သမားတိအတွက် အခွန်လျော့ပေါ့ရေနှုန်းကို တိုးမြှင့်ပီးခပြီး လူမှုရီး စောင့်ယှောက်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးအတွက် ဆွေးနွေးညှိနိုင်းခြင်းပြုပြီး အချေသူငယ်များစောင့်ယှောက်မှုအတွက် ထောက်ပံကြီးတိကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။ ၂၀၀၁ ခုနှစ်မာ ပါတီနှစ်ခုစလုံး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အုပ်ချုပ်ရီး စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းများ နန့်ဆိုင်ရေ ပူးတွဲကော်မတီမာ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ အိုဘားမားစွာ ရီပတ်ဘလစ်ကင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရိုင်ယန်၏ လခထုတ်ရက် ချီးဖေသာဆိုင်ရာ စည်းကမ်းဥပဒေ နန့် အိမ်ဝယ်သူတိကို သားကောင်ဖြစ်စီရေ အပေါင်ခံဖေသာချီးခြင်း နန့်ပတ်သက်ရေ စည်းကမ်းဥပဒေကို ထိုသူရို့ အိမ်သိမ်းခံရဖို့အရီးမှ စောင့်ကြပ် ကြည့်ရှုဖို့အတွက် ထောက်ခံခရေ။
အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ၁၉၉၈ ခုနှစ်မာ ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်းခံရယား ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ နောက်တခေါက် ထပ်မံရွီးကောက်ခြင်း ခံရပြန်ရေ။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မာ သူစွာ အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အတွက် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ လက်ဟိအမတ်ဖြစ်ပြီးကေ သက်တမ်း ၄ ကြိမ်ဟိရေ ဘော်ဘီ ရပ်ရှ်သို့ ၂ ဆ ၁ ဆဖြင့် ယှုံးနိမ့်ခရေ။
၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီဝင်ရို့ ဆယ်စုနှစ်အထဲ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မာ အနည်းစု အဖြစ်မှ အများစု ဖြစ်လာခရေ။ ယင်းချိန်တွင် အိုဘားမားစွာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်၏ ကျန်းမာရီးနန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုကော်မတီမာ ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာခရေ။ သူစွာ လူမျိုးရီးအရခွဲခြား ဆက်ဆံခြင်းကို စောင့်ကြည့်ရေအနေနန့် ရဲရို့အား သူရို့ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းရေ ယာဉ်မောင်းသူ၏ လူမျိုးကို မှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေ နန့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မှ ပထမဆုံးအနေနန့် စတင်ရေ လူသတ်မှုနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စစ်ကြောမီးမြန်းခြင်းကို ဗွီဒီယိုဖြင့် မဖြစ်မနီမှတ်တမ်းတင်ရန် လိုအပ်ရေ ဥပဒေရို့ကို ကမကထပြုပြီး ဦးဆောင်ခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အတွက် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲ ကမ်ပိန်းမာ သီဒဏ်ချမှတ်မှု ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးကို ဥပဒေပြုရီးအတွက် တက်ကြွစွာပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရဲကိုယ်စားလှယ်တိက အိုဘားမားအား ချီးကျူးဂုဏ်ပြုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်ဆီးနိတ် သို့ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခြင်း ခံရယားနောက် ၂၀၀၄ ခု နိုဗန်ဘာလမာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။
== ၂၀၀၄ ခုနှစ် အမေရိကန်ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်း ==
၂၀၀၂ ခုနှစ်အလယ်ပိုင်းမာ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန် ဆီးနိတ်အတွက် ရွီးကောက်ပွဲဝင်ရန် စိုင်းစားခပြီး နိုင်ငံရီး နည်းဗျူဟာပညာသျှင်အဖြစ် ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ် အားခန့်အပ်ခီရေ။ ဒေးဗစ်အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်မှ အိုဘားမားအား နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့အကြောင်းကို ၂၀၀၃ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ တရားဝင်ကြေညာခရေ။ လက်ဟိ ရာထူးရဟိထားသူ ရီပတ်ဘလစ်ကင်အမတ် ပီတာ ဖစ်ဇ်ဂါရယ် နန့် ယင်းသူမရောက်ခင် ရာထူးရဟိခသူ ဒီမိုကရက်တ အမတ် ကာရိုး မော်စလီ ဘရောင်န် ရို့က ပြိုင်ပွဲဝင်မည်မဟုတ်ဟု ဆုံးဖြတ်ခကြယင့်အတွက် ရီပတ်ဘလစ်ကင် နန့် ဒီမိုကရက်တ ပါတီဝင် မကန်မဝှန် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ခရာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံသူ ၁၅ ဦးအထိ ဟိခရေ။ အိုဘားမား၏ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံမှု ကို ကွယ်လွန်ပြီးရေ ချီကာဂိုမြို့တော်ဝန် ဟာရိုးဝါရှင်တန်၏ ပုံတိကို အထူးပြသတင်ဆက်ထားရေ အိတ်ဇယ်ရော့ဒ်၏ ကြော်ငြာကင်န်ပိမ်းမှ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကွယ်လွန်ပြီးဖြစ်ရေ အယင်အီလီနွိုင်းမှ အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ပေါလ်ဆိုင်မွန်၏ သမီးမှ ထောက်ခံမှု ရို့မှ ပင်ဖြစ်ဖြစ် မြှင့်တင်ပီးခရေ။ သူစွာ အကြိုရွီးကောက်ပွဲမာ မဲရာခိုင်နှုန်း ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းမျှရဟိခပြီးကေ သူ၏ နောက်ခါလိုက်သော ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ ပြိုင်ဖက်နန့် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းမျှ သာလွန်ခရေ။
အိုဘားမားနန့် အထွေထွေရွီးကောက်ပွဲမာ နိူင်းပြိုင်အရွီးခံဖို့ ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ အကြိုရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရဟိသူ ဂျက်ရိုင်ယန်စွာ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျုန်လမာ ပြိုင်ပွဲမှ နုတ်ထွက်လားခရေ။
၂၀၀၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဘော့စတွန်မြို့မာ ကျင်းပသော ဒီမိုကရက်တ ပါတီ၏ အမျိုးသား ညီလာခံမာ အိုဘားမားစွာ အဓိကမိန့်ခွန်းကို ရီးသားပြောကြားခရေ။ သူ၏ အမင်ဖက်မှ အဖိုးတော်စပ်သူ၏ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် စစ်ပြန်အတွိအကြုံ နန့် နယူးဒီး ဖက်ပြားဆတ်အိမ်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုနန့် G.I. Bill ဟုခေါ်ရေ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြန်တိအား ကောလိပ်ပညာရီးအထောက်အပံပီးမှု အစီအစိုင် မှ သူ၏အဖိုး အကျိုးအမြတ်ရခဲ့ပုံ ရို့အား ဖော်ပြထားခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်အစိုးရ၏ စီးပွားရီး နန့် လူမှုရီးဆိုင်ရာ အတွက် ဦးစားပီး အစီအစိုင်ကို ပြောင်းလဲရန် ပြောကြားခရေ။ သူစွာ ဘွရှ် အစိုးရ၏ အီရတ်စစ်ပွဲနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ စီမံခန့်ခွဲပုံကို မီးခွန်းထုတ်ခပြီးကေ အမေရိကန်မှ သူရို့၏ စစ်သားတိအတွက် တာဝန်ဝတ္တရားဟိပုံကို ဗွေယူ ပြောကြားခရေ။ မဲဆန္ဒနယ်တိနန့် ပတ်သက်ပြီး အလွန်အကျွံပါတီစွဲထားကတ်ခြင်းကို အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမှ နမူနာတိကို ဆွဲထုတ်ပနာ ဝေဖန်ခပြီးကေ အမေရိကန်ရို့အား အမျိုးမျိုးအစားစားကွဲပြားခြင်း မဟိဘဲ ညီညွတ်ကတ်ရန် တိုက်တွန်းခရေ။ "ဒီမိုကရေစီကျပြီး ပြုပျင်ပြောင်းလဲလိုရေ လစ်ဘရယ်အမင်ရိကား နန့် ရှီးရိုးစွဲသော ကွန်ဆာဗေးတအမင်ရိကားဆိုစွာမာ မဟိပါ။ " ဟု ပြောကြားခရေ။ အဓိကသတင်းဌာနတိက မိန့်ခွန်းကို ထုတ်ရွှင့်မှုကြောင့် အိုဘားမားအား တနိုင်ငံလုံးနန့် ဆိုင်ရေ နိုင်ငံရီး ပြယုဂ်တခု ဖြစ်လှာစီခပြီး သူ၏ အမေရိကန် ဆီးနိတ် ကင်န်ပိန်းကို မြှင့်တင်ပီးခရေ။
ရိုင်ယန် နုတ်ထွက်ပြီး ၂လာအကြာ နန့် ရွီးကောက်ပွဲအတွက် ၃လလှောက်ပင် မလိုတော့သော အချိန်ဖြစ်ရေ ၂၀၀၄ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ အလန် ကီးရက်စ်စွာ အီလီနွိုင်း ရီပတ်ဘလစ်ကင်ပါတီမှ ရိုင်ယန်၏ နီရာတွင် အစားထိုးရန် ရွီးချယ်မှု ကို လက်ခံခရေ။ မေရီလန်း ပြည်နယ်မာ အနီကြာသူဖြစ်ကေလေ့ ကီးရက်စ်စွာ ရွီးချယ်ခံရယားနောက်မာ အီလီနွိုင်းပြည်နယ်မာ တရားဝင်နီထိုင်သူ အဖြစ်ပြောင်းလဲခရေ။ ၂၀၀၄ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဗားမားစွာ မဲအရွီအတွက်၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းမျှ ရဟိခပြီးကေ ကီးရက်စ်မာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရဟိခဲ့သဖြင့် အီလီနွိုင်းပြည်နယ်၏ သမိုင်းမာ ပြည်နယ်တခုလုံး နိူင်းပြိုင်မှုမာ အများဆုံးကွာခြားချက်ဖြင့် အနိုင်ရဟိမှု ဖြစ်ခရေ။
== အမေရိကန်ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် (၂၀၀၅-အဂု) ==
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလ ၄ ရက်နိမာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခရေ။ အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းကြောင်းမာ ၅ ယောက်မြောက် အာဖရိကန်-အမေရိကန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီးကေ တတိယမြောက် မဲမကန်မဝှန်ဖြင့် ရွီးချယ်ခံရသူဖြစ်တေ။ သူစွာ အမေရိကန်နိုင်ငံ အာဖရိကန်-အမေရိကန် ကွန်ဂရက် အဖွဲ့ဝင်များ အစည်းအရုံးမှ ပထမဆုံးဆီးနိတ်အဖွဲ့ဝင် အဖြစ် ရွီးချယ်ခံရသူလေ့ ဖြစ်တေ။ ပါတီစွဲမဟိရေ စီကျူ အပတ်စိုင်သတင်းစာမှ သူ့အား ၂၀၀၅မှ ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထိ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် မဲတိအပေါ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ တွိဟိချက်အရ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို သစ္စာဟိသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခပြီး အမျိုးသားဂျာနယ်မှ သူ့အား ၂၀၀၇ ခုနှစ်အထဲ ရွီးချယ်စိစစ်ထားရေ မဲတိအပေါ်မူတည်ပနာ လစ်ဘရယ်အဖြစ်ဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်အဖြစ် အဆင့်သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၆ ဟိခပြီး ၂၀၀၆ ခုနှစ်မာ အဆင့် ၁၀ အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ Congress.org မှ ၁၁ ယောက်မြောက် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု အဟိဆုံး ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် သတ်မှတ်ခရေ။
=== ဥပဒေတိ===
အိုဘားမားစွာ ၂၀၀၅ ခုနှစ် စွမ်းအင်ပေါ်လစီ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံမဲပီးခပြီးကေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ အမင်ရိကား နန့် စနစ်ကျသော လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီး အက်ဥပဒေကို တွဲဘက်လို့ ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ အိုဘားမားစွာ ပုံစံတူဖြစ်ရေ လုံခြုံစိတ်ချရရေ နယ်စပ်တပ်ခြံ အက်ဥပဒေကို ထောက်ခံခရေ။ အိုဘားမားစွာ သူ၏နာမည်ပါဝင်ရေ အက်ဥပဒေ ၂ခုကို အစပျိုးခရေ။ တခုမာ လူဂါ-အိုဘားမားဖြစ်ပြီးကေ သမာရိုးကျ လက်နက်တိ၏ မျောက်ခြောက်ခြောက်မှု ကို ပူးပေါင်းလျှော့ချရီး ဥပဒေဖြစ်ရေ နန်း-လူဂါ အက်ဥပဒေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပြီးကေ နောက်တခုမာ ကိုဘန်း-အိုဘားမား ပွင့်လင်းမှု အက်ဥပဒေဖြစ်ကာ ထိုအက်ဥပဒေမာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ သုံးစွဲမှုတိကို ရှာဖွီနှိုင်ရေ USAspending.gov အိန်တာနက် ရှာဖွေရီး စနစ်ကို တည်ထောင်ရန် အာဏာအပ်နှင်းခခြင်းဖြစ်တေ။ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၃ရက်နိမာ အိုဘားမားစွာ ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ်များ ဖြစ်ကတ်သော သောမတ်စ် အာ ကာပါး၊ တွမ် ကိုဘန်း နန့် ဂျွန် မက်ကိန်းရို့နန့်အတူ နောက်ဆက်တွဲ အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖက်ပြားဆတ် သုံးစွဲမှု နန့် သက်ဆိုင်ရေ ဥပဒေမာ ပွင့်လင်းမှု နန့် တာဝန်ခံမှု ကို ပိုပြီးကေနနောင်းစီရန်အတွက် ဖြစ်တေ။
အိုဘားမားစွာ နျူးကလီးယားစက်ရုံပိုင်သျှင်ရို့ အနေနန့် လေဒီအိုသတ္တိကြွ ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပေါ်ပါက ပြည်နယ်နန့် နယ်မြီအာဏာပိုင်ရို့ကို အကြောင်းကြားဖို့လိုအပ်ရေ ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလမာ အမေရိကန် သမ္မတ ဘုရှ်စွာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တ သမ္မတနိုင်ငံ ကယ်ဆယ်ရီး၊ လုံခြုံရီး နန့် ဒီမိုကရေစီ မြှင့်တင်ရီး အက်ဥပဒေကို လက်မှတ်ရီးထိုးခပြီးကေ ပထမဆုံး အိုဘားမား အဓိက ကမကထပြုရေ ဖက်ပြားဆတ်ဥပဒေကို အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခခြင်း ဖြစ်တေ။ ဂျန်နဝါရီလမာ အိုဘားမား နန့် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်အမတ် ဖိန်းဂိုးရို့စွာ ဖြောင့်မတ်သော ဂေါင်းဆောင်မှု နန့် ပွင့်လင်းသော အစိုးရ အက်ဥပဒေကို ပူးပေါင်းပနာ အထောက်အကူပီး မိတ်ဆက်ခပြီးကေ ထိုအက်ဥပဒေမာ ၂၀၀၇ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ ဥပဒေအဖြစ် လက်မှတ်ရီးထိုး အတည်ပြုခရေ။ သူစွာ ဖက်ပြားဆတ်ဆိုင်ရာ ရွီးကောက်ပွဲများမာ ဝါသော အလိအထတိကို ရာဇဝတ်မှု အဖြစ်သတ်မှတ်ဖို့အတွက် ဝါသော အလိအထတိနန့် မဲပီးသူအား မျောက်ခြောက်ခြောက်မှုတိမှ ကာကွယ်ရီး အက်ဥပဒေကို စတင်မိတ်ဆက်ပီးခရေ။ အိုဗားမားစွာ အီရတ်စစ်ပွဲ မြှင့်တင်မှုမှ လျှော့ချရီး အက်ဥပဒေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ မိတ်ဆက်ပီးခရေ။
၂၀၀၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ လူတဦးချင်းစီ ကမောက်ကမဖြစ်ပါက စစ်တပ်မှထုတ်ပယ်ရန် အကာအကွယ်ပီးထားရေ ကာကွယ်ရီးဆိုင်ရာ အာဏာအပ်နှင်းရေ အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ သူစွာ အီရန် စီးပွားရီးထီးမှု အတည်ဖြစ်ရီး အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခပြီး နိုင်ငံ၏ ပင်စင် ရန်ပုံဖေသာတိကို ထုတ်ပယ်ရန် အက်ဥပဒေကို ကမကထပြုခရေ။ ယင့်လောက်ရာမက အိုဘားမားစွာ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ ကောင်မချေျား၏ ကျန်းမာရီးအာမခံအစီအစိုင်ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်မှ ပျင်ဆင်ချက်ကို လည်း ကမကထပြုဆောင်ရွက်ခရေ။ ထိုပရိုဂရမ်မှ စစ်ပွဲနန့်ဆိုင်ရေ အနာတရများရဟိထားရေ စစ်သားရို့၏ မိသားစုဝင်တိအတွက် အလုပ်ပြုတ်ဖို့ရန်မှ ၁ နှစ်အကာအကွယ်ပီးဖို့ ဥပဒေကိုလေ့ ကမကထပြုခရေ။
=== ကော်မတီများ ===
အိုဘားမားစွာ ဒီဇန်ဘာလ ၂၀၀၆ ခုနှစ်မှစပြီးကေ နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး၊ ပြည်သူ့လုပ်ငန်းနန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ဆီးနိတ်ကော်မတီများ မာ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ဗျာယ် ဟိရေ။ ၂၀၀၇ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီလမာ သူစွာ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရီး နန့် စစ်ပြန်များရီးရာ ကော်မတီရို့မှ နုတ်ထွက်ခပြီး ကျန်းမာရီး၊ပညာရီး၊ အလုပ်သမားရီးရာ နန့် ပင်စင်ရီးရာ နန့် နိုင်ငံလုံခြုံရီး နန့် အစိုးရရီးရာ ကော်မတီများမာ တာဝန်အသစ်တိကို ရယူခရေ။ သူစွာ ဥရောပရီးရာ ဆိုင်ရာ ဆီးနိတ်ဆပ်ကော်မတီမာလည်း ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဆီးနိတ် နိုင်ငံခြားဆက်ဆံရီး ကော်မတီ၏ အဖွဲ့ဝင်အနေနန့် အိုဘားမားစွာ အရှိဥရောပ၊ အရှိအလယ်ပိုင်း၊ အာသျှအလယ်ပိုင်း နန့် အာဖရိကရို့သို့ အစိုးရကိစ္စဖြင့် ခရီးများလားခီရေ။ သူစွာ မာမွတ် အာဘတ်စ် ကို ပါလက်စတိုင်း သမ္မတမဖြစ်မီအချိန်က တွိဆုံခပြီးကေ နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်မာ ကင်ညာအစိုးရ၏ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတိနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ မိန့်ခွန်းပြောခရေ။
== ၂၀၀၈ ခုနှစ် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲ ==
ဒီမိုကရက်တ သမ္မတလောင်း ဇာရက် အိုဘားမားစွာ ပထမအချီ စကားစစ်ထိုးပွဲအပြီးမာ ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ရေ ရီပတ်ပလစ်ကန် သမ္မတလောင်း မက်ကိန်းအား အသာရနိန်ယာဟု ဆိုနှိုင်ရေ။ ရွီးကောက်ပွဲအစမာ နိုင်ငံရီးကိစ္စများအား အဓိကထား ယှဉ်ပြိုင်ရဖို့ဟု အတိကထင်မှတ်ခကတ်ကေလေ့ အမေရိကန်၏ ငွေရီးကြေးရီး လုပ်ငန်း၏ အချက်အချာ ဝေါလ်စထရိစ်မာ ဘဏ်များဒေဝါလီခံရေ အရီးကိစ္စများ၊ ရီနံဈီးတက်မှုတိနန့်တကွ စီးပွားရီးပြဿနာရေ အဓိကဖြစ်ခရေ။
လက်တွိမာလည်း တိုင်းပြည်စီးပွားရီးကိုမှန်ကန်လို့ ဦးဆောင်နိုင်သူကိုရာ အမေရိကန်ပြည်သူရို့က ရွီးချယ်ခကတ်တေ။ ကမ္ဘာအဝှမ်းမှ မျက်စိဒေါက်ထောက်ကြည့်နီသော ၂၀၀၈ ခုနှစ် အမေရိကန် သမ္မတရွီးကောက်ပွဲမာ အိုဘားမား အနိုင်ရဟိခရေကြောင့် အိုဘားမားစွာ အမေရိကန်သမိုင်းမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် အာဖရိကနွယ်ဖွား လူမည်းသမ္မတဖြစ်လာရေ။
== ပေါ်လစီနန့် နိုင်ငံရီးဝါဒ ==
== မိသားစုနန့် ကိုယ်ပိုင်ဘဝ ==
== ဝထ္ထုတိ ==
=== Dreams of my Father ===
ဒေစာအုပ်စွာ အိုဘားမား အချေဘဝတိကို ထင်ဟပ်ထားရေ စာအုပ်ကောင်း တအုပ်ဖြစ်တေ။
=== The Audacity of Hope ===
== ရည်ညွှန်းကိုးကား ==
{{reflist|2}}
{{အမေရိကန် သမ္မတများ}}
[[Category:အမေရိကန် သမ္မတတိ]]
[[Category:တိုင်းမ်မဂ္ဂဇင်း ဩဇာအဟိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်]]
[[Category:နိုဘယ်ဆုသျှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရီးဆုရ ပုဂ္ဂိုလ်တိ]] [[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိတိ]]
{{Lifetime|၁၉၆၁| |}}
ilfoyhcm8ivtxuxyi8ayjgoe0f3car7
ရခိုင်ဒင်္ဂါး
0
5732
21062
2026-09-07T01:51:41Z
Tejoebārsa
137
Created page with "မြန်မာနိုင်ငံဧ့ ဟိကျရေ ဒင်္ဂါးမှာ ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိပင်ဖြိုက်ရေ။ ရခိုင်မာ ဒင်္ဂါးတိကို အသပြာငွေကြေးအဖြိုက် အသုံးပြုဖို့အတွက်လည်းကောင်း၊ အချုပ်အချာပိုင်ဆိုင်မှုကို ဖော်..."
21062
wikitext
text/x-wiki
မြန်မာနိုင်ငံဧ့ ဟိကျရေ ဒင်္ဂါးမှာ ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိပင်ဖြိုက်ရေ။
ရခိုင်မာ ဒင်္ဂါးတိကို အသပြာငွေကြေးအဖြိုက် အသုံးပြုဖို့အတွက်လည်းကောင်း၊ အချုပ်အချာပိုင်ဆိုင်မှုကို ဖော်ညွှန်းဖို့လည်းကောင်း ၊ ခရဇ်သက္ကရာဇ် အေဒီ ၄ ရာစုလောက်ကပင် ခတ်နှိပ်သုံးစွဲလာခကြရေ။
ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိကို အကြမ်းအားဖြင့် ၂ မျိုးခွဲခြားနိုင်ရေ။
ယင်းတို့မှာ စာတန်းထိုးရေ ဒင်္ဂါးနန့် စာတန်းမထိုးရေ ဒင်္ဂါး တိပင်ဖြိုက်ရေ။ ၄ ရာစုလောက်က ခတ်နှိပ်ရေဟု ယူဆရရေ ဒင်္ဂါးတိမာ စာတန်းမထိုးခကေ ။
သို့ရာမာ ယင်းချင့်မာ မင်္ဂလာနန့် ပြည့်စုံရေ သရုပ်ဖော်ပုံတိ ပါဟိရေ။
ယင်းပုံတိရေ ဘုရင်စနစ်နန့် လျှောက်ပတ်ပြီး တိုင်းပြည်သာယာဝပြော ရွီးကို ရည်ညွှန်းရေ ပုံတိဖြိုက်ရေ။
ယင်းဒင်္ဂါးတိမှာ ငွေဒင်္ဂါးတိဖြိုက်ပြီး အကြီးသန် အငယ်ချေနှစ်မျိုးလုံးတွိ့ဟိရရေ။
အေဒီ ၅ ရာစုမှ ၁၀ ရာစု အထိအသုံးပြုခရေ ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိမာ ရှေ့ဖက်မာ မင်းဆက်ဧ့ တံဆိတ်တော်ဖြိုက်ရေ နွားလားဥဿနန့် ယင်းဧ့အထက်မာ သွန်းထုတ်လုပ်ရေ မင်းဧ့အမည်ပါဟိရေ။ အသုံးပြုခရေ အက္ခရာတိမှာ ဗြဟ္မီပွား အက္ခရာတိဖြိုက်ရေ။
နောက်ဘက်မာမူ ကနဦး ဒင်္ဂါးတိမာ ပါဟိသည့် မင်္ဂလာနန့်ပြည့်စုံရေ သရုပ်ဖော်ပုံတိ ပါဟိလေရေ။
ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိဧ့ ရှေ့ဘက် ၊နောက်ဘက်တိမာ ပါဟိသည့်ပုံတိရေ အေဒီ ၅၀၀ မှ ၁၀၀၀ အထိ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ တိုင်အောင် အသေးအဖွဲ ပြောင်းလဲခြင်းမှအပ ထူးကဲစွာပြောင်းလဲခြင်းမဟိဘဲ တည်တန့်ခရေ။ ယင်းဒင်္ဂါးတိရေ ငွေဒင်္ဂါးတိဖြိုက်ပြီး တစ်ကျပ် ၊ ငါးမူး ၊ တစ်မတ် ၊ တစ်မူးအရွယ် တိအဖြိုက်အရွယ်အစား အမျိုးမျိုးထုတ်လုပ်ခကြရေ။
ထုတ်လုပ်ခရေ စေတီကိုလိုက်ပနာ ယင်းဒင်္ဂါးတိကို ဝေသာလီခေတ်ဒင်္ဂါးတိဟုခေါ်ရေ။
ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိရေ အိန္ဒိယနိုင်ငံထုတ်ဒင်္ဂါးတိနန့် အခြေခံအားဖြင့်တူညီကေလည်း ကိုယ့်တံဆိပ် ကိုယ့်အမှတ်အသားနန့်ကိုယ် သွန်းလောင်းထုတ်လုပ်ထားကြောင်းကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် ထင်ရှားစွာတွိ့နိုင်ရေ။
ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိမာ အစောဆုံးတွိ့ရရေ ဒင်္ဂါးမှာ မင်္ဂလာ လက္ခဏာပုံတိဖြိုက်ရေ ခရုသင်းတစ်ဖက် ၊ သီရိဝစ္ဆလက္ခဏာတစ်ဖက် ပါဟိရေ ဒင်္ဂါးဖြိုက်ရေ။ သုသေတီ ဂျွန်စတင်း (E.H. Johnston) က သူပြုစုခရေ Some Sanstrit Inscriptions of Arakan စာအုပ်မာရွီးသားဖော်ပြထားရေ။ ထို့အတူ David W.MacDowall ရွီးသားရေ Eight Coins of Arakan From Sylhet စာအုပ်မာ ၁၈၇၈ ခုနှစ်မာ Sandoway ခေါ် ဒွါရာဝတီ ( သံတွဲမြို့ ) မှ ရဟိရေ ဒင်္ဂါးရှစ်ပြားမှာ အေဒီ ၄ ရာစုမာခန့် ဘုရင်တစ်ပါးထဲမှ သွန်းလုပ်သုံးစွဲထားခြင်းဖြိုက်ပြီး အေခုဗြိတိသျှပြတိုက်မာ ပြသထားကြောင်းဖော်ပြထားရေ။
ဝေသာလီဒင်္ဂါးတိနောက်မာ အစောဆုံတွိ့ရရေ ရခိုင်ဒင်္ဂါးမှာ စူလမဟာရာဇာ ဒင်္ဂါးပင်ဖြိုက်ရေ။
အေဒင်္ဂါးကစပနာ မင်္ဂလာအမှတ်အသား လက္ခဏာတိ မပါတော့ချေ။
ရခိုင်ရာဇဝင်မာ ဤအမည်ခံရေမင်းကို ရှာဖွေရာမာ ဝေသာလီနှောင်းခေတ် နောက်ဆုံးမင်းဧ့ အမည်ကိုသာ တွိ့ရရေ။
ယင်းမင်းမှာ ရာဇဝင်အလိုအရ စူလစန္ဒြားမင်းပင်ဖြိုက်ရေ။
သက္ကရာဇ် ၉၅၇ အေဒီမာ တကောင်း ၊ ပြည် ၊ သင်းတွဲမြို့မှအပြန် မော်တင်စွန်း - နဂါးရစ်အငူမာ သင်္ဘောပျက်ပနာ နတ်ရွာစံခရေ။
အဆိုပါ ဒင်္ဂါးဧ့ ရှေ့ဘက်မာ စူလမဟာရာဇာဟူပနာ မြန်မာအက္ခရာဖြင့်ရွီးထိုးထားပြီး နောက်ဘက်မာ နာဂရီ အက္ခရာဖြင့်ရွီးထိုးထားရေ။
သက္ကရာဇ် ရွီးထိုးမထားချေ။
ယင်းနောက်သွန်းလုပ်ရေဟု မှန်းဆရရေ ဒင်္ဂါးမှာ လောင်းကြက်ခေတ် ( ၁၂၅၀ - ၁၄၀၄ ) မင်းထီးဘုရင် လက်ထက်က ယင်းမင်းဧ့၀ရီးတော် နာမေနန့် သက္ကရာဇ်ပါရွီးထိုး ထုတ်ဝေထားရေ ဒင်္ဂါးဖြိုက်ရေ။
ဟိဘက်မာ မြန်မာအက္ခရာနန့် ၆၆၀ နရာဓိပတိ၀ရီးတော် မဟာနန္တဘယ ဟူပနာခတ်နှိပ်ထားပြီး ဘက်မာ မဂရီအက္ခရာနန့်စာခတ်နှိပ်ထားရေ။
လောင်းကြက်ခေတ်မာ နာမေအကျော်ကြားဆုံးမင်းမှာ မင်းထီးဘုရင်ပင်ဖြိုက်ရေ။
လောင်းကြက်ခေတ်ဧ့ နောက်ဆုံးမင်းမှာ နရမိတ်လှခေါ် မင်းစောမွန်ဖြိုက်ရေ။
ယင်းမင်းရေ မင်းထီးဘုရင်ဧ့ မြစ်ပင်ဖြိုက်ရေ။ မင်းစောမွန်ရေ မြောက်ဦးခေတ်မင်းဆက်ဧ့ ပထမဆုံးမင်းလည်းဖြိုက်ရေ။
မြောက်ဦးမင်းဆက်ရေ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၁၄၃၀ မှ ၁၇၈၄ ( AD 1430 to 1784) ခုနှစ်အထိ နှစ်ပေါင်း ၂၅၄ နှစ် ရှည်ကြာခပြီး မြောက်ဦးမင်းဆက်ပေါင်း ၄၈ ဆက် ဟိရေ။
မြောက်ဦးမင်းဆက်ဧ့ နောက်ဆုံးမင်းမာ မဟာသမ္မတရာဇာ ခေါ် အက်ဂေါပုညဇောရာဇာ ဖြိုက်ရေ။
မြောက်ဦးခေတ် ဒင်္ဂါးတိမာ သက္ကရာဇ်ရွီးထိုးထားကေလည်း ဖတ်ရှုနိုင်ဖို့ ယင်းခေတ်သုံး ဂဏန်းတိကိုသိဖို့လိုအပ်ရေ။
မြောက်ဦးခေတ်ဒင်္ဂါးတိမှာ အရွယ်အားဖြင့် ၂ ဒသမ ၈ စင်တီမီတာ မှ ၃ စင်တီမီတာ အချင်းထိဟိပနာ အလေးချိန်အားဖြင့် ၁၀ ဂရမ်ဝန်းကျင်မာ တစ်မျိုးနန့် ၇ ဒသမ ၅ ဂရမ်ဝန်းကျင်မာ တစ်မျိုးတွိ့ရရေ။
ကျပ်ပြည့်ဒင်္ဂါးတိမှာ အရွယ်အားဖြင့်အချင်း ၃ စင်တီမီတာ နန့် အလေးချိန် ၁၀ ဂ၇မ်ဟိရေ။
ရှေးခေတ်ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိရေ နောက်က်စာပါ မင်းတိဧ့ အမည်တိကို အတည်ပြုပေးရေသာမက ပံ့ပိုးမှုလည်းပေးရေ။
ရခိုင်သမိုင်းအတွက် အဖိုးမဖြတ်နိုင်ရေ အထောက်အထားတိကိုလည်းပီးရေ။
<ref>၇။စံသာအောင်၊ ဦး ၊ ရခိုင်ဒင်္ဂါးတိ ၊ ဖို့ကုန် ၊ စိတ္တသုခပုံနှိပ်တိုက် ၊ ၁၉၇၉</ref>
==ကိုးကား==
03wo76rv5shzg6n8eencaez6tdopxcy
စန္ဒသုဓမ္မမင်း
0
5733
21063
2026-09-07T01:54:13Z
Tejoebārsa
137
Created page with "{{Arakan Kings | နာမည်=စန္ဒသုဓမ္မရာဇာ |ဓာတ်ပုံ= |မွီးသက္ကရာဇ်= |နာမည်ရင်း=စန္ဒသုဓမ္မ | မိဖုရား= ရတနာပီယ |နာမည်ကွဲ=စန္ဒသုဓမ္မရာဇာ |ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းတက်=1014 | ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းကျ=1036 | ခရစ်န..."
21063
wikitext
text/x-wiki
{{Arakan Kings
| နာမည်=စန္ဒသုဓမ္မရာဇာ
|ဓာတ်ပုံ=
|မွီးသက္ကရာဇ်=
|နာမည်ရင်း=စန္ဒသုဓမ္မ
| မိဖုရား= ရတနာပီယ
|နာမည်ကွဲ=စန္ဒသုဓမ္မရာဇာ
|ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းတက်=1014
| ရခိုင်သက္ကရာဇ် နန်းကျ=1036
| ခရစ်နှစ် နန်းတက် =1652
|ခရစ်နှစ် နန်းကျ=1674
| အိမ်နိမ့်=25
|နန်းစံ= 22
|အသက်=47
|ဖခမည်းတော်၊မယ်တော်=[[သတိုးမင်း]]
|ကိုးကွယ်ရေဘာသာ=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ဆက်ခံခရေဘုရင်=[[သတိုးဓမ္မရာဇာ]]
|ဆက်ခံရဖို့ဘုရင်=[[ဥဂ္ဂါဗလ]]
|မင်းဆက်=[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
}}
စန္ဒသုဓမ္မရာဇာ (ရခိုင်သက္ကရာဇ် ၁၀၁၄-၁၀၃၆)(ခရစ်နှစ် ၁၆၅၂-၁၆၇၄)ရေ [[ရခိုင်ဘုရင်တိ]] ကိုယ့်ထီးကိုယ့်နန်း အုပ်စိုးစိုင်ကာလက [[ရခိုင်]]ဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပါရေ။
သတိုးမင်းတရား နတ်ရွာစံကေ သားတော် စန္ဒသုဓမ္မရာဇာမင်းရေ သက္ကရာဇ် ၁၀၁၄ တွင် ထီးနန်းကို ဆက်ခံခရေ။
ဤမင်းလက်ထက် တိုင်းပြည်ဝပြောသာယာရေ။ ဒတ်ချ်လူမျိုးတိနန့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှု ဟိခရေ။ မြောက်ဦးမြို့မှ
မဟာမြတ်မုနိ ဘုရားသို့တိုင်အောင် ကုန်းလမ်းကို ဖောက်လုပ်ခရေ။ စန္ဒ သုဓမ္မမင်းလက်ထက် မဂိုဘုရင် သျှာသျှဟန်၏
သားတော် သျှာသျှူသျှာနန့် အပေါင်းပါရို့ ရောက်ဟိခရေ။
သျှာသျှူသျှာရေ သူနန့်အတူ ပါလာရေ မဂိုစစ်ရေတိကို
စုရုံးပြီး၊ ရခိုင်ဘုရင်၏ထီးနန်းကို လုရန်ကြံစည်သဖြင့် အသတ်ခံရရေ။ ဤအကြောင်းကို မဂိုတိ ကြားသိရေအခါ ရခိုင်ဘုရင်
ပိုင်ရေ စစ်တကောင်းနယ်အချို့ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခလီရေ။ ထိုအချိန်မှစပြီး ရခိုင်ဘုရင်ရို့ရေ မဂိုရို့လက်ထဲမှ
သိမ်းပိုက်ထားရေ နယ်မြေတိကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မဟိခချေ။ ဤမင်းရေ ရွှေနန်းသခင် စန္ဒသုဓမ္မရာဇာဟု
စာတမ်းထိုးထားရေ ငွေဒင်္ဂါးတိကို ထုတ်ဝီခရေ။ ဇိနမာရ်အောင်ဘုရား၊ လောကမာရ်အောင်ဘုရား၊ ရတနာ့မာရ်အောင်
ဘုရားတိကို တည်ထားခရေ။ နန်းစံ(၂၂)နှစ်၊ သက္ကရာဇ် ၁၀၃၆ ခုနှစ်တွင် နတ်ရွာစံရေ။<ref>ထွန်းရွှေခိုင်၊မြောက်ဦးမြို့နယ် ဖြစ်စဉ်သမိုင်း(p-23)</ref>
==ကိုးကား==
[[Category:ရခိုင်ဘုရင်တိ]]
{{ရခိုင်မင်းဆက်}}
qtwlxt0werlyq8r59yf54i2c8xpm09x
၂၀၁၉–၂၀၂၀ ဟောင်ကောင် ဆန္ဒပြပွဲတိ
0
5734
21064
2026-09-07T02:31:12Z
Tejoebārsa
137
Created page with "==ဟောင်ကောင်ဆန္ဒပြပွဲ== သောင်းနန့်ချီတဲ့ လူတိစွာ စီတန်းပြီး မြို့လယ်မာမိလို့ အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရုံးခန်းကို လားရောက်နီကတ်ပနာ၊ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတိက ဟန့်တားဖို့ ကြိုးစားရာမာ အ..."
21064
wikitext
text/x-wiki
==ဟောင်ကောင်ဆန္ဒပြပွဲ==
သောင်းနန့်ချီတဲ့ လူတိစွာ စီတန်းပြီး မြို့လယ်မာမိလို့ အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ရုံးခန်းကို လားရောက်နီကတ်ပနာ၊ ဆန္ဒပြပွဲကို ရဲတိက ဟန့်တားဖို့ ကြိုးစားရာမာ အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။
အစောပိုင်းခေါက်က တရုတ်ဧ့ လုံခြုံရီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းမေ့ အစီအစိုင် ကိုကမ္ဘာ တဝန်းမာ ဟိရေ ထိပ်တန်း နိုင်ငံရီးသမား ၂၀၀ လောက်က ပေါင်းစည်းပြီး ကန့်ကွက်ချက်ကို ထုတ်ပြန်ခပါရေ။
ယင်း ထုတ်ပြန်ချက်ထဲမာ တရုတ်ဟာ ဟောင်ကောင်ဧ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်၊ တရားဥပဒေ စိုးမိုးရီးနန့် အခြီခံ လွတ်လပ်ခွင့်တိကို အကြီးအကျယ် တိုက်ခိုက်လိုက်စွာပဲ ဖြစ်တေလို့ ဖော်ပြထားပါရေ။
တရုတ် အနိန်နန့် ဟောင်ကောင်မာ လုံခြုံရီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းပြီး တိုင်းပြည်ကို သစ္စာဖောက်မှုတိ၊ ခွဲထွက်တေး ကြိုးပမ်းမှုတိ၊ အကြည်ညိုပျက်အောင် လုပ်ဆောင်မှုတိ၊ အဖျက်အမှောက် လုပ်စွာတွေ ဟိလာကေ အရီးယူနှိုင်ဖို့ စီစိုင်လာစွာ ဖြစ်ပါရေ။
ဒီဥပဒေပြဋ္ဌာန်းလိုက်ကေ နိုင်ငံခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိ ကို ထိခိုက်မေ၊ ဟောင်ကောင်ဧ့ အရီးကြီးရေ ငွီကြီး လုပ်ငန်းတိကို ထိခိုက်ဖို့ဆိုရေ စိုးရိမ်မှုတိကို တရုတ်ကတော့ ငြင်းပယ်ပါရေ။ ဒေချင့်တိက အခြားနိုင်ငံတိဧ့ ပြည်မားရီး ကို နှောင့်ယှက်မှုတိရာ ဖြစ်တေလို့ ပြန်ပနာ တုံ့ပြန်ပါရေ။
တရုတ်လိုလားတဲ့ ဟောင်ကောင် အုပ်ချုပ်ရီးမှူး ကယ်ရီ လမ်း ကလေ့ လုံခြုံရီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းမှု ကို အပြည့်အဝ ထောက်ခံထားပါရေ။ ဟောင်ကောင် ဧ့ လွတ်လပ်မှုတိကတော့ အပြောင်းအလဲ ဟိမာ မဟုတ် ဆိုပါရေ။
==ဆန္ဒပြပွဲတိ ဖြစ်ပေါ်လာမှု အခြီအနီ==
၂၄ မေ ၂၀၂၀ တနင်္ဂနွီနိမာ ကော့စ်ဝေး ကမ်းခြီနန့် ဝမ်ချိုင်း ခရိုင်ကနိန်ပြီးကေ ဆန္ဒပြမှုတိစတင်ခပြီးကေ၊ အစိုးရဆန့်ကျင်ရီး စာတန်းတွေ၊ ကြွီးကြော်သံတိနန့် ချီတက်ခကြစွာဖြစ်ပါရေ။ဒေလုံခြုံရီး ဥပဒေကြမ်းကြောင့် အစိုးရကို ဆန့်ကျင်ရေ ပြောဆိုမှုတိနန့် ပုံနှိပ်ဖော်ပြမှုတိကြောင့် လူတိစွာ ရာဇဝတ်သားတွေ ဖြစ်လှား နှိုင်ရေလို့ အသက် ၂၅ နှစ် အရွယ် ဗင်းဆင့်က AFP သတင်းဌာနကို ပြောဆို ပါရေ။
ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှုတိကို စိုးရိမ်တဲ့ ဆန္ဒပြသူတိစွာ နခေါင်းစည်းတွေ ဝတ်ဆင်ထားကတ်ပြီး၊လူအုပ်ထဲကို ရဲတိက မျက်ရည်ယိုဗုံးတိနန့် ပစ်ခတ်မှုတိ လုပ်ခပါရေ။
လူအချင်းချင်း ခပ်ခွာခွာ နီရမေ ဆိုရေ စည်းကမ်းတိကို ထုတ်ပြန်ထားရေ အချိန်မာပင် ဆန္ဒပြပွဲက ပေါ်ပေါက်လာစွာပါ။
အဂု ဖြစ်ပေါ်နီလတ် ဆန္ဒပြပွဲဟာ ပြီးခရေ နှစ်က ဖြစ်ခရေ ဒီမိုကရေစီ အရီး တောင်းဆိုရေ ဆန္ဒပြပွဲနန့် ပိုင် သဏ္ဍန်တူပြီး၊ ရဲတိနန့် ဆန္ဒပြသူတိအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်မှုတိလည်း ဟိပါရေ။ ဆန္ဒပြသူတချို့က ရဲတိပါးကို အရာဝထုတိနန့် ပစ်တာ၊ ထီးတိနန့် ပစ်တာ တိကိုလေ့ လုပ်ကတ်ပါရေ။
==တရုတ် ဧ့ လုံခြုံရီး ဥပဒေကြမ်းထဲမာ ပါဝင်ရေအချက်တိ==
တရုတ် ကွန်မြူနစ်ပါတီက အတည်မပြုရသိမ့်ရေ ဥပဒေကြမ်းထဲမာ ဟောင်ကောင်ဧ့ လုံခြုံရီး အခြီအရနီကို တိုးမြှင့်ဖို့ဆိုရေ အပိုဒ်ခွဲ တရပ်ပါဝင်ပါရေ။
ယင်းအထဲကာ ဟောင်ကောင်မာ လိုအပ်ကေ တရုတ်အစိုးရဧ့ လုံခြုံရီး အဖွဲ့အစည်းတိ ရုံးခန်းဖွင့်လှစ်ပြီး ဥပဒေအရ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရီး တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နှိုင်ရေလို့ ဖော်ပြထားပါရေ။
ဒေချင့်စွာ တရုတ်ဧ့ လုံခြုံရီး အဖွဲ့အစည်းတိ ဟောင်ကောင်မာ အခြီစိုက်ခွင့်ဟိလားဖို့ ဖြစ်ပါရေ။ ဟောင်ကောင်ဧ့ မူလဟိပြီးသား ရဲတပ်ဖွဲ့အဖွဲ့အစည်းတိနန့် တွဲဖက်နိုင်ခွင့်လည်း ဟိလားပါယာ။
အမေရကန် နိုင်ငံခြားရီး ဝန်ကြီး မိုက်ပွန်ပီယိုက ဟောင်ကောင် လုံခြုံရီး ဥပဒေကြမ်းစွာ ကိုယ့်သီတွင်းကိုယ်တူးစွာရာလို့ ပြောဆိုခဲ့ဖူးပါရေ။ ယူကေ၊ သြစတြေးလျ နန့် ကနေဒါ ရို့ကလေ့ ဒေအထက်မာ စိုးရိမ်ကြောင်း အသီးသီး ပြောဆို ကတ်ပါရေ။ တရုတ်နန့် အမေရကန်ရို့ကြားမာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အရီး၊ ကုန်သွယ်ရီး အရီးကိစ္စတိနန့် ပတ်သက်လို့ အစွန်းအထင်းတိက ဟိပြီးသားပါ။
ဟောင်ကောင်ကို ကုန်သွယ်ရီး နန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိမာ အထူးအခွင့်အရီးတိ ဆက်ပီးဖို့လား ဆိုစွာကိုလေ့သော အမေရကန်ရို့ဘက်က စိုင်းစားနီပါရေ။ အမေရကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့် ကလေ့ ဒီဥပဒေကြမ်း ကို အတည်ပြုခဖို့ဆိုကေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် တုံ့ပြန်ဖို့လို့ ပြောကေလေ့ အသီးစိတ်ကိုတော့ခါ ထုတ်မပြောခပါ။
တနင်္ဂနွီနိမာ တရုတ် နိုင်ငံခြားရီး ဝန်ကြီး ဝမ်လီ က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ လုပ်ခပြီး အမေရကန် ဧ့ နိုင်ငံရီး အဖွဲ့အစည်း တချို့ဟာ ၂ နိုင်ငံအကြားမာ စစ်အီး တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားအောင် တွန်းပို့နီရေလို့ ပြောဆိုပါရေ။
ဒေပိုင်လုပ်စွာတိစွာ ကမ္ဘာ့ ငြိမ်းချမ်းရီးကို ထိခိုက် နိုင်ပိုင်၊ အမေရကန်နန့် တရုတ် အကြား က ဆယ်စုနှစ်ကြာ ပူးပေါင်း လုပ်ဆောင်နီမှုတိကို ထိခိုက်နှိုင်ရေ အန္တရာယ် ဟိရေ လုပ်ငန်းစိုင်တိ ဖြစ်တေလို့လေ့ သူက ပြောဆိုခပါရေ။
==ကမ္ဘာ့ နိုင်ငံရီး သမားတိဧ့ ကြေငြာချက်ထဲမာ ဇာတိ ပါဝင်လဲ==
ဟောင်ကောင် အရီးနန့် ပတ်သက်လို့ အုပ်ချုပ်ရီးမှူးဟောင်း ခရစ္စတိုဖာ ပတ်တန်၊ ယူကေ နိုင်ငံခြားရီး ဝန်ကြီးဟောင်း မဲလ်ကွန် ရစ်ဖ်ကင် ရို့က ဦးဆောင်ပြီး နိုင်ငံပေါင်း ၂၃ နိုင်ငံက နိုင်ငံရီးသမား ၁၈၆ ယောက်က လက်မှတ်ရီးထိုးပြီး ပူးတွဲကြေညာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခပါရေ။
တရုတ်ဧ့ လုပ်စွာဟာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ခေါက်က ဟောင်ကောင်ကို ပြန်ပနာ လွှဲပြောင်းခစဉ် တရုတ် နန့် ဗြိတိန် ရို့ အကြားက ပူးတွဲကြေညာချက်ကို ချိုးဖောက်စွာ ဖြစ်တေလို့ နိုင်ငံရီးသမားတိက ပြောပါရေ။
ဟောင်ကောင်အရီး နန့် ပတ်သက်လို့ တရုတ်အစိုးရ ကို မယုံကြည်ရ ဆိုကေ အခြား အရီး ကိစ္စတိမာလေ့သော့ တရုတ်ဧ့ စကားကို လက်ခံဖို့ ခဲယဉ်း လိမ့်မေ ဆိုပနာ နိုင်ငံရီး သမားတိနန့် ကြေငြာချက်ထဲမာ ဖော်ပြထားပါရေ။
ဒေချင့်ကြေငြာချက်ကို ပါဝင် လက်မှတ် ရီးထိုးခသူတိထဲမာ အမေရကန် အထက်လွှတ်တော် အမတ် ၁၇ ယောက်နန့် ယူကေ က လွှတ်တော် အမတ်၄၄ ယောက်ရို့လေ့ ပါဝင်ပါရေ။
==ဟောင်ကောင်မာ လုံခြုံရီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းလိုရေ တရုတ်ဧ့ ရည်ရွယ်ချက်==
စီးပွားရီး အရ အရေးပါပြီး၊ တစိတ်တပိုင်း ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစွာကြိုက်ရေ ဟောင်ကောင်ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ် ဗြိတိသျှ ရို့ပါးကနိန် လွှဲပြောင်း ယူခချိန်က စလို့ ဒေပိုင် ဥပဒေမျိုး ပြဋ္ဌာန်းဖို့ တရုတ်ဘက်က လိုလားခစွာပါ။ ယကေလေ့သော့ ဟောင်ကောင်လူထုအကြားမာ ရီပန်းမစားလို့ တခါလေး အတည်ပြုနှိုင်ခခြင်း မဟိပါ။
၂၀၀၃ ခုနှစ်တုန်း ကလေ့ တရုတ် အစိုးရ က ကြိုးစား ခဖူးပါရေ။ ယကေလေ့သော့ ဟောင်ကောင်က လမ်းမ တိထက်မာ လူငါးသိန်းလောက်က ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်မှုတိ လုပ်ခလို့ မအောင်မမြင် ဖြစ်ခရရေ။
ပြီးခရေ နှစ်ခေါက်ကလေ့ တရုတ်ကို တရားခံလွှဲအပ်ရီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းဖို့ ကြိုးစားရေအခါ ဟောင်ကောင်မာ လနန့်ချီရေ ဆန္ဒပြပွဲတိ ဖြစ်ပေါ်ခပါသိမ့်ရေ။
နောင်အခါမာ ဒေပိုင်ဆန္ဒပြပွဲတိကို ဟန့်တားနှိုင်ယောင်၊ ရပ်တန့်နှိုင်ယောင်၊ အပြစ်ပီးနှိုင်ယောင် လုံခြုံရီး ဥပဒေ လိုအပ်တေလို့ တရုတ်အစိုးက ခုခံပြောဆိုထားပါသိမ့်ရေ။
နောက်ပြီးကေ အဂု စတ်တင်ဘာလမာ ကျင်းပဖို့ ဟောင်ကောင် ဥပဒေပြု အမတ်ရွီးကောက်ပွဲမာ အရင်နှစ်ကအတိုင်း ဒီမိုကရေစီ လိုလားရေ အမတ်အများစု အနိုင်ရခဖို့ဆိုကေ တရုတ်ဧ့ ဥပဒေကြမ်းတိကို ကန့်ကွက်မှု တွေ ပိုပြီးကေများလာဖို့ကို ဘေဂျင်း ဘက်က စိုးရိမ်နီစွာပါ။
ဒေလုံခြုံရီး ဥပဒေကြမ်းကို ဟောင်ကောင်ဧ့ အခြီခံဥပဒေထဲမာ ထည့်သွင်းဖို့ တရုတ်က လွှတ်တော်ကနိန် အတည်ပြုရေနည်း ယင်းပိုင်မဟုတ်ကေ အမိန့်ဒီဂရီနန့် ကြိုးစားလာနှိုင်ပါရေ။
တရုတ်မာ ကွန်မြူနစ် ပါတီ ညီလာခံ ကျင်းပနိန်ပြီးကေ လာဖို့မေလ ၂၉ ရက်နိမာ ဒေကိစ္စကို မဲပီးကတ်ဖို့လည်း ဟိပါရေ။ မဲပီးပြီးကေ ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ က နောက်ဆုံး အတည်ပြု ဆုံးဖြတ်ပြီးကေလေ့ ဂျုန်လ ကုန်ပိုင်းမာ ဥပဒေ အဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းလားနှိုင်ဖို့လေ့ ဖြစ်ပါရေ။
<ref>https://www.bbc.com/burmese/world-52790310</ref>
==ကိုးကား==
mrehtmeff903mwy1iqc79cb2977op4f
၁၉၄၆ လာပါဇ် အဓိကရုဏ်း
0
5735
21065
2026-09-07T02:54:49Z
Tejoebārsa
137
Created page with "==လာပါဇ် အဓိကရုဏ်း== ၁၉၄၆ ခုနှစ် လာပါဇ် အဓိကရုဏ်း (1946 La Paz riots) သည် ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံဧ့ မြို့တော် လာပါဇ်မာ ဖြစ်ပွားခပြီးကေ သမ္မတ ဂွာလ်ဘာတို ဗီလာရိုရယ် (Gualberto Villarroel) ရာထူးမှ ဖယ်ယှားခံ..."
21065
wikitext
text/x-wiki
==လာပါဇ် အဓိကရုဏ်း==
၁၉၄၆ ခုနှစ် လာပါဇ် အဓိကရုဏ်း (1946 La Paz riots) သည် ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံဧ့ မြို့တော် လာပါဇ်မာ ဖြစ်ပွားခပြီးကေ သမ္မတ ဂွာလ်ဘာတို ဗီလာရိုရယ် (Gualberto Villarroel) ရာထူးမှ ဖယ်ယှားခံရပြီးကေ ဂူရာကျိုင်စုဖြင့် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံရမှုနန့်တတူ အစိုးရအဖွဲ့ လဲပြိုလားလီခရေ သမိုင်းဝင် အကြမ်းဖက်ဆန္ဒပြပွဲကြီး ဖြစ်တေ။ <ref>en.wikipedia.org/wiki/1946_La_Paz_riots</ref>
==ဖြစ်ပွားရရေ အကြောင်းအရင်း==
လစာတိုးမြှင့်ရန် တောင်းဆိုခြင်း - ကနဦးမာ ကျောင်းဆရာတိက လစာတိုးပီးဖို့ တောင်းဆိုရာမှ ဆန္ဒပြပွဲ စတင်ခရေ။ ကျောင်းသားနန့် အလုပ်သမားများ ပူးပေါင်းလှာခြင်း - ဆရာတိဧ့ တောင်းဆိုမှုကို ဆန်အန်ဒရက်စ် တက္ကသိုလ် (UMSA) မှ ကျောင်းသားတိနန့် အလုပ်သမား သမဂ္ဂတိက ဝန်းရံပူးပေါင်းလှာကတ်တေ။ အစိုးရဧ့ အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းမှု - ဆန္ဒပြသူတိကို မြို့တော်ရဲတပ်ဖွဲ့နန့် အစိုးရလိုလားသော လက်နက်ကိုင် အရပ်သားတိက အကြမ်းဖက် နှိမ်နင်းခရေအတွက် လူထုဒေါသ ပိုပြီးကေထွက်ပေါ်လှာစီခရေ။
==အဓိကရုဏ်းကာလ==
၁၉၄၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင် ၈ ရက်နန့် ၂၁ ရက်ကြားမာ လာပါဇ်မြို့မာ ပိုပြီးကေပြင်းထန်လာရေ အထွီထွီသပိတ်တိနန့် ဆန္ဒပြပွဲတိ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခရေ။”ဂျူလိုင် ၁၉ ရက်မာ သုံးပွာင်း ၂၀,၀၀၀ ကျော် ပါဝင်ရေ အင်အားကြီး ဆန္ဒပြပွဲကြီး ဖြစ်ပွားခပြီးကေ မြို့မရင်ပြင်ကို သိမ်းပိုက်နှိုင်ခကတ်တေ။ <ref>www.marxists.org</ref>
==သမ္မတ ဗီလာရိုရယ် လုပ်ကြံခံရခြင်း==
၁၉၄၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၁ ရက်နိမာ ကျောင်းသား၊ ဆရာနန့် အလုပ်သမားတိပါဝင်ရေ လက်နက်ကိုင် လူအုပ်ကြီးရေ လက်နက်တိုက်ထဲက သီနတ်တိကို လုယူကာ Palacio Quemado (သမ္မတနန်းတော်) သို့ ချီတက်စီးနင်းခကတ်တေ။ လူအုပ်ကြီးရေ နန်းတော်အထဲ ရှာဖွီကာ သမ္မတ ဗီလာရိုရယ်ကို ပစ်သတ်ခကတ်ပြီးကေ ယင်းဧ့ ရုပ်အလောင်းကို ပြတင်းပေါက်ကတဆင့် လမ်းမထက်ရို့ ပစ်ချခကတ်တေ။ <ref>journals.sagepub.com</ref>
ယပြီးကေ သမ္မတနန့် ယင်းဧ့ တတက်ကပ်အဖွဲ့ဝင်တချို့ဧ့ ရုပ်အလောင်းတိကို Plaza Murillo (မူရီလို ရင်ပြင်) ဟိ ဓာတ်တိုင်တိမာ လူထုဟိးမှောက်မာ ကြိုးကွင်းစွပ် ချိတ်ဆွဲခကတ်တေ။
==ကိုးကား==
rm1f52oimkvmj7yek1n6bikhatuc3wy