ဝီကီးပီးဒီးယား rkiwiki https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွီးနွီးချက် အသုံးပြုလူ အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက် ဝီကီးပီးဒီးယား ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွီးနွီးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွီးနွီးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက် TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 5752 21095 2026-09-11T09:56:39Z Retkhaberi 224 Created page with "{{coord|48|N|68|E|scale:20000000_source:GNS|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကာဇက်စတန် သမ္မတနိုင်ငံ | native_name = {{native name|kk|Қазақстан Республикасы|italics=off}}<br />{{small|{{transl|kk|Qazaqstan Respublikasy}}}} | ပုံ_အလံ = Flag of Kazakhstan.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Emblem of Kazakhstan latin.svg |..." 21095 wikitext text/x-wiki {{coord|48|N|68|E|scale:20000000_source:GNS|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကာဇက်စတန် သမ္မတနိုင်ငံ | native_name = {{native name|kk|Қазақстан Республикасы|italics=off}}<br />{{small|{{transl|kk|Qazaqstan Respublikasy}}}} | ပုံ_အလံ = Flag of Kazakhstan.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Emblem of Kazakhstan latin.svg | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = | နိုင်ငံတော်တေးခြင်း = ''[[Menıñ Qazaqstanym]]''<br />{{small|"My Kazakhstan"}}<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Kazakhstan (instrumental).oga|center]]</div> | ပုံ_နီရာ = Kazakhstan (orthographic projection).svg | map_caption = {{map caption|location_color=အစိမ်းရောင်}} | မြို့တော် = [[နျူ-ဆူလ်တန်မြို့]]<br />{{Coord|51|10|N|71|26|E|type:city}} | အကြီးဆုံးမြို့ = [[အာမာတီမြို့]]<br />{{Coord|43|16|39|N|76|53|45|E|type:city}} | အကြီးဆုံးပြည်နယ် = | ရုံးသုံးဘာသာတိ = [[ကာဇက်ဘာသာစကား|ကာဇက်]] | languages_type = ပူးတွဲရုံးသုံးဘာသာစကား | languages_sub = yes | languages = [[ရုရှားဘာသာစကား|ရုရှား]]{{efn|name=co-official_languages|Apart from Kazakh, Russian has equal official status for all levels of administrative and institutional purposes.<ref>[http://adilet.zan.kz/eng/docs/K950001000_ "Constitution of the Republic of Kazakhstan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714143253/http://adilet.zan.kz/eng/docs/K950001000_ |date=14 July 2014 }}. zan.kz.</ref>}} | languages2_type = ရုံးသုံးအက္ခရာ | languages2_sub = yes | languages2 = {{hlist|[[:en:Kazakh alphabets#Cyrillic script|Cyrillic]]{{efn|ကာဇက်ဘာသာစကား(၂၀၂၅ ခုနှစ်ထိ)နန့် ရုရှားဘာသာစကားအတွက် ရုံးသုံးအက္ခရာ}}|[[:en:Kazakh alphabets#Latin script|Latin]]{{efn|ကာဇက်ဘာသာစကား(၂၀၂၅ ခုနှစ်မှ)အတွက် ရုံးသုံးအက္ခရာ}}}} | ethnic_groups = {{unbulleted list | ၆၈.၅% [[:en:Kazakhs|ကာဇက်]] | ၁၈.၉% [[:en:Russians in Kazakhstan|ရုရှား]] | ၃.၃% [[:en:Uzbeks in Kazakhstan|ဥဇဘက်]] | ၁.၅% [[:en:Uyghurs in Kazakhstan|ဝီဂါ]] | ၁.၄% [[:en:Ukrainians in Kazakhstan|ယူကရိန်း]] | ၁.၁% [[:en:Tatars in Kazakhstan|တာတာ]] | ၁.၀% [[:en:Germans in Kazakhstan|ဂျာမန်]] | ၄.၅% [[:en:Ethnic demography of Kazakhstan|အရာ]] }} | ethnic_groups_year = ၂၀၂၀<ref name="KZ2020">{{Cite web |title=Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2020 года |url=https://www.stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT355258 |access-date=6 August 2020 |archive-date=27 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527204929/https://www.stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT355258 }}</ref> | religion = | demonym = Kazakhstani{{efn|Kazakhstani includes all citizens, in contrast to Kazakh, which is the demonym for ethnic [[Kazakhs]].<ref>{{cite book|last1=Schneider|first1=Johann F.|last2=Larsen|first2=Knud S.|last3=Krumov|first3=Krum|last4=Vazow|first4=Grigorii|title=Advances in International Psychology: Research Approaches and Personal Dispositions, Socialization Processes and Organizational Behavior|date=2013|publisher=Kassel university press GmbH|isbn=978-3-86219-454-4|page=164|url=https://books.google.com/books?id=p_TauaCvBdUC|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180227164424/https://books.google.co.uk/books?id=p_TauaCvBdUC|archive-date=27 February 2018}}</ref>}}<ref name="CIA">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan/ Kazakhstan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109132304/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kazakhstan |date=9 January 2021 }} . ''CIA World Factbook''.</ref> | government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:dominant-party system|တပါတီကြီးစိုး]] [[သမ္မတစနစ်|သမ္မတစနစ်နန့်]] [[သမ္မတနိုင်ငံ|ဖွဲ့စည်းပုံသမ္မတနိုင်ငံစနစ်]] | leader_title1 = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ လုံခြုံရီးကောင်စီ|လုံခြုံရီးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name1 = နျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယဲ့ဗ် | leader_title2 = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | leader_name2 = ကာဆင်း-ရှာမတ် တိုကာယဲ့ဗ် | leader_title3 = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | leader_name3 = အက်စကာ မာမင် | leader_title4 = [[ကာဇက်စတန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်|ဆီးနိတ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name4 = မျအူလင် အယ်ဆင်ဘာယဲ့ဗ် | leader_title5 = [[မာရှီလစ်လွှတ်တော်|မာရှီလစ်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name5 = နျူလန် နီဂ်မာတူလင်း | legislature = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ ပါလီမန်|ပါလီမန်]] | upper_house = [[ကာဇက်စတန် ဆီးနိတ်လွှတ်တော်|ဆီးနိတ်လွှတ်တော်]] | lower_house = [[မာရှီလစ်လွှတ်တော်]] | sovereignty_type = [[ကာဇက်စတန် သမိုင်း|တည်ထောင်ခြင်း]] | established_event1 = [[:en:Kazakh Khanate|ကာဇက် ခါကာနိတ်]] | established_date1 = ၁၄၆၅ | established_event2 = [[:en:Alash Autonomy|အာလက်ရှ် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ]] | established_date2 = ၁၉၁၇ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၃ ရက် | established_event3 = [[:en:Kirghiz Autonomous Socialist Soviet Republic (1920–25)|Kirghiz ASSR]] | established_date3 = ၁၉၂၀ ခုနှစ် သြဂတ်လ ၂၆ ရက် | established_event4 = [[:en:Kazakh Autonomous Socialist Soviet Republic|Kazakh ASSR]] | established_date4 = {{nowrap|၁၉၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၁၉ ရက်}} | established_event5 = [[:en:Kazakh Soviet Socialist Republic|ကာဇက် ဆိုဗီယက်သမ္မတ]] | established_date5 = ၁၉၃၆ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၅ ရက် | established_event6 = အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့ | established_date6 = ၁၉၉၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၅ ရက် | established_event7 = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|ကာဇက်စတန်သမ္မတနိုင်ငံ]]အဖြစ် ပြန်ပနာဖွဲ့စည်းခဲ့ | established_date7 = ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၀ ရက် | established_event8 = [[ဆိုဗီယက်ယူနီယံ]]မှ လွတ်လပ်ရီးကြေညာခဲ့ | established_date8 = ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၆ ရက် | established_event9 = [[:en:Alma-Ata Protocol|CIS Accession]] | established_date9 = ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၂၁ ရက် | established_event10 = [[:en:Dissolution of the Soviet Union|အသိအမှတ်ပြုခ]] | established_date10 = ၁၉၉၁ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၂၆ ရက် | established_event11 = [[ကုလသမဂ္ဂ]]သို့ [[:en:United Nations Security Council Resolution 732|ဝင်ရောက်ခ]] | established_date11 = ၁၉၉၂ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၂ ရက် | established_event12 = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ|လက်ဟိဖွဲ့စည်းပုံ]] | established_date12 = ၁၉၉၅ ခုနှစ် သြဂတ် ၃၀ ရက် | area_km2 = ၂,၇၂၄,၉၀၀ | area_rank = ၉ | area_sq_mi = ၁,၀၅၂,၀၈၅ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = ၁.၇ | အမြင့်ဆုံးနီရာ = | အရှေဆုံးမြစ် = | အကြီးဆုံးအင်း = | ကမ်ရိုးတန်း = | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} ၁၈,၇၁၁,၅၆၀<ref name="Негізгі">{{cite web |title=Негізгі |url=http://stat.gov.kz |website=stat.gov.kz |access-date=30 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190530193655/http://stat.gov.kz/ |archive-date=30 May 2019 |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = ၂၀၂၀ | population_estimate_rank = ၆၄ | population_density_km2 = ၇ | population_density_sq_mi = ၁၈ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = ၂၃၆ | GDP_PPP = {{increase}} $569.813&nbsp;billion<ref name=IMF>{{cite web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=56&pr.y=6&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=916&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= |title=World Economic Outlook Database, October 2019 |publisher=[[အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွီကြေးရန်ပုံဖေသာအဖွဲ့]] |website=IMF.org |access-date=29 January 2020}}</ref> | GDP_PPP_year = ၂၀၂၀ | GDP_PPP_rank = ၄၁t | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $၃၀,၁၇၈<ref name=IMF /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ၅၃ | GDP_nominal = {{increase}} $၁၇၉.၃၃၂&nbsp;ဘီလီယံ<ref name=IMF /> | GDP_nominal_year = ၂၀၂၀ | GDP_nominal_rank = ၅၅ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $၉,၆၈၆<ref name=IMF /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ၆၉ | Gini = ၂၇.၅ <!--number only--> | Gini_year = ၂၀၁၇ | Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name=WB1>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=KZ |title=GINI index (World Bank estimate) |publisher=[[ကမ္ဘာ့ဘဏ်]] |website=data.worldbank.org |access-date=7 May 2019}}</ref> | HDI = ၀.၈၂၅ <!--number only--> | HDI_year = ၂၀၁၉<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစိုင်]]|date=December 15, 2020|access-date=December 15, 2020}}</ref> | HDI_rank = ၅၁ | ဖေသာ = [[ကာဇက်စတန် ထန်ဂီ|ထန်ဂီ]] (₸) | currency_code = KZT | time_zone = [[ကာဇက်စတန်နိုင်ငံဟိ အချိန်များ|အနောက်{{\}}အရှိ]] | utc_offset = [[UTC+05:00|+5]]{{\}}[[UTC+06:00|+6]] | time_zone_DST = | drives_on = ညာ | calling_code = +၇-၆xx၊ +၇-၇xx | cctld = {{unbulleted list |[[.kz]] |[[.қаз]]}} | today = | ပွဲများ = | ဗဟိုဘဏ် = | အထိမ်းအမှတ်များ = | ISO 3166-1 = }} '''ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ'''၏ တရားဝင်နာမည်မာ ကာဇက်စတန် သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ အလယ်အာသျှ နန့် အရှိဥရောပမာ တည်ဟိကာ [[အာသျှ]] နန့် [[ဥရောပ]] တိုက်နှစ်ခုစလုံးမာ တည်ဟိရေ။ ကမ္ဘာထက်မာ နဝမမြောက် အကြီးဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ အကြီးဆုံး [[ကုန်းတွင်းပိတ််နိုင်ငံ]]လည်း ဖြစ်တေ။ ယင်း၏ နယ်မြီ ၂,၇၂၇,၃၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ (၁,၀၅၃,၀၀၀) သည် အနောက်ဥရောပ ထက်ပင် ပိုပြီးကေ ကျယ်ပြန့်ရေ။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိမာ [[ရုရှားနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ကာဂျစ်စတန်နိုင်ငံ]]၊ [[ဥဇဘက်ကစ္စတန်နိုင်ငံ]]နန့် [[တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ]]များ ဖြစ်တေ။ [[ကက်စပီယန်ပင်လယ်]]နန့်လည်း ထိစပ်နိန်ရေ။ မြို့တော်မာ [[အက်စ်တာနာ]] ဖြစ်တေ။ အယင်မြို့တော်ဖြစ်ရေ [[အာမာတီမြို့]] မှ ၁၉၉၇ခုနှစ်မာ ပြောင်းရွိရေ။ ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ တည်ဟိရာနယ်မြီမာ ရှီးအခါက [[နောမက်]] (ခေါ်) နီရာနိန်ရာတကျမဟိ လှည့်လည်လားလာနိန်ရေ လူမျိုးစုများ နီထိုင်ခကတ်တေ။ ယင်းမာ ၁၃ရာစု ရောက်သော် ပြောင်းလဲလားလီရေ။ [[မွန်ဂို]]ဘုရင် [[ဂျင်ဂစ်ခန်]]က ဒေဒေသကို သိမ်းပိုက်လိုက်ရေ။ ၁၆ရာစုအရောက်မာ ကာဇက်လူမျိုးတိစွာ သီးသန့်လူမျိုးစုတိအဖြစ် ထင်ရှား လာယား ကာဇက်စတက်ပ်မြက်ခင်းပြင်ကို နယ်မြီသုံးခုအဖြစ် ပိုင်းခြား ကာ အုပ်ချုပ်လီရေ။ ၁၈ရာစုအထဲ ရုရှားလူမျိုးတိစွာ ကာဇက်စတက်ပ် မြက်ခင်းပြင်တိကို စတင်ကျူးကျော်လှာပြီး ၁၉ရာစုအလယ် ပိုင်းရောက်သော် ကာဇက်စတန်သည် [[ရုရှားအင်ပိုင်ယာ]]၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာရေ။ ၁၉၃၆ခုနှစ်မာ [[ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု]]၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာရေ။ ၁၉၉၁ခုနှစ်၊ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု ပြိုကွဲချိန်မာ လွတ်လပ်ရီးရဟိရေ။ လက်ဟိသမ္မတဖြစ်သူ နျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယာဗ့် သည် ၁၉၉၁ခုနှစ်ကတည်း ကပင် တိုင်းပြည်၏ဂေါင်းဆောင် ဖြစ်နီရေ။ လူဦးရွီ ၁၇.၇သန်း ဟိရေ။ လူမျိုးပေါင်း ၁၃၁မျိုး ဟိရာ ကာဇက်၊ ရုရှား၊ ယူကရိန်း၊ ဂျာမန်၊ ဥဇဘက်၊ တာတာနန့် ဝီဂါ လူမျိုးများ ပါဝင်ရေ။ လူဦးရွီ၏ ၆၃% မာ ကာဇက်လူမျိုး များ ဖြစ်တေ။ လူဦးရွီ ၇၀% က [[အစ္စလာမ်ဘာသာ]] ကိုးကွယ်ရေ။ ၂၆% မာ [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]]ဝင်များ ဖြစ်တေ။ ==ထင်ရှားသော ကာဇက်လူမျိုးတိ== နျူဆူလ်တန် နာဇာဘာယာဗ့် (ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ) [[အဘ့်လိုင်ခန်း]] (၁၇၁၁ခုနှစ်မှ ၁၇၈၁ခုနှစ်အထိ စိုးစံလားရေ ကာဇက်ဘုရင်) == ကိုးကား == '''မှတ်ချက်တိ''' {{notelist}} '''ကိုးကားတိ''' {{Reflist}} {{အာသျှတိုက်ဟိ နိုင်ငံများ}} [[Category:ကာဇက်စတန်နိုင်ငံ|*]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]] [[Category:ကုန်းတွင်းပိတ််နိုင်ငံတိ]] [[Category:အလယ်အာသျှဟိ နိုင်ငံတိ]] [[Category:သမ္မတနိုင်ငံတိ]] [[Category:အာသျှတိုက်ဟိ နိုင်ငံတိ]] [[Category:ဥရောပတိုက်ဟိ နိုင်ငံတိ]] 4kfil4n9tricinvkoetdj6wpltz33px 0 5753 21096 2026-09-11T10:03:21Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Coord|1|25|N|173|00|E|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကီရီဘတ်စ် သမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = ''Kiribati'' ([[:en:Gilbertese language|Gilbertese]]) | common_name = ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ | ပုံ_အလံ = Flag of Kiribati.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat_of_arms_of_Kiribati.svg | နိုင်င..." 21096 wikitext text/x-wiki {{Coord|1|25|N|173|00|E|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကီရီဘတ်စ် သမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = ''Kiribati'' ([[:en:Gilbertese language|Gilbertese]]) | common_name = ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ | ပုံ_အလံ = Flag of Kiribati.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat_of_arms_of_Kiribati.svg | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = "Te Mauri, te Raoi ao te Tabomoa"<br>{{small|"Health, Peace and Prosperity"}} | နိုင်ငံတော်တေးခြင်း = ''[[Kunan Kiribati]]''<br>(''"Song of Kiribati"'')<br> {{center|[[File:Kiribati Anthem Performed by US Navy Band.oga]]}} | ပုံ_နီရာ = Kiribati on the globe (Polynesia centered).svg | မြို့တော် = တာရာဝါသန္စွာကျွန်းပေါ်ဟိ [[တောင်တာရာဝါမြို့]]<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.climate.gov.ki/wp-content/uploads/2013/01/6_SOUTH-TARAWA-revised-2012.pdf |access-date=23 September 2021 |archive-date=23 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923204850/http://www.climate.gov.ki/wp-content/uploads/2013/01/6_SOUTH-TARAWA-revised-2012.pdf }}</ref><ref name=CIA>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/ Kiribati] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210204143718/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/kiribati/ |date=4 February 2021 }}. ''The World Factbook''.</ref><ref>{{cite web |title=About Kiribati |url=https://www.kiribatitourism.gov.ki/kiribati-pacific-ocean-location/ |publisher=Kiribati National Tourism Office, Government of Kiribati |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626072239/http://www.kiribatitourism.gov.ki/index.php/aboutkiribati/aboutkiribatioverview |archive-date=26 June 2010}}</ref><ref>{{cite web |title=About Kiribati |url=http://www.kiribatitourism.gov.ki/kiribati-pacific-ocean-location/ |publisher=Government of Kiribati |access-date=15 November 2019 |archive-date=6 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191206210908/http://www.kiribatitourism.gov.ki/kiribati-pacific-ocean-location/ |url-status=dead }}</ref><ref name=r1>[http://publications.europa.eu/code/en/en-5000500.htm#fn-md* Publications Office — Interinstitutional style guide — Annex A5 — List of countries, territories and currencies]. Europa (web portal). Retrieved 29 January 2016.</ref> | coordinates = {{Coord|1|28|N|173|2|E|type:city}} | အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော် | အကြီးဆုံးပြည်နယ် = | ရုံးသုံးဘာသာတိ = {{unbulleted list|[[အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကား|အိန်းဂလိချ်]]|[[:en:Gilbertese language|Gilbertese]]}} | ethnic_groups = {{plainlist| *၉၆.၈% [[:en:Demographics of Kiribati|Gilbertese]] *၃.၂% အရာ<ref name=CIA/>}} | ethnic_groups_year = ၂၀၁၅ | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |၉၆.၂% [[ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] |၂.၁% [[:en:Baháʼí Faith|ဘဟာအီ]] |၀.၅% [[ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ|ဘာသာမဲ့]] |၁.၂% အရာ<ref name="Census 2015">{{cite book |title=Kiribati Census 2015 |url=http://www.mfed.gov.ki/sites/default/files/2015%20Population%20Census%20Report%20Volume%201%28final%20211016%29.pdf |access-date=21 December 2018 |archive-date=30 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930092440/http://www.mfed.gov.ki/wp-content/uploads/2011/05/Census-Report-2010-Volume-1.pdf |url-status=dead }}</ref> }} | religion_year = ၂၀၁၅ | demonym = I-Kiribati | government_type = အမှုဆောင်သမ္မတနန့် [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:parliamentary republic|ပါလီမန် သမ္မတနိုင်ငံစနစ်]] | leader_title1 = [[ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | leader_name1 = တနက်တီ မာရ်မောက် | leader_title2 = [[ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတ|ဒုသမ္မတ]] | leader_name2 = တူအေယာ တိုအာတူ | legislature = [[:en:House of Assembly (Kiribati)|House of Assembly]] | sovereignty_type = {{nobold|[[ယူနိုက်တက် ကင်းဒမ်း]]မှ}} လွတ်လပ်ရီးရဟိခြင်း | established_event1 = တရားဝင်ခ | established_date1 = ၁၉၇၉ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက် | area_km2 = ၈၁၁ | area_rank = ၁၇၂ <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | percent_water = | အမြင့်ဆုံးနီရာ = | အရှေဆုံးမြစ် = | အကြီးဆုံးအင်း = | ကမ်ရိုးတန်း = | population_estimate = ၁၁၉,၉၄၀<ref>{{Cite web|url=https://kir20phc.prism.spc.int/|title=Kiribati population (2020) live — Countrymeters|website=countrymeters.info|access-date=23 September 2021|archive-date=10 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211010051344/https://kir20phc.prism.spc.int/}}</ref> | population_estimate_rank = ၁၉၂ | population_estimate_year = ၂၀၂၀ | population_density_km2 = ၁၅၁.၉ | population_density_rank = ၅၅ | GDP_PPP = $၂၅၅&nbsp;မီလီယံ | GDP_PPP_year = ၂၀၁၉ | GDP_PPP_per_capita = $၂,၁၃၅<ref name="autogenerated3">{{Cite web | url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=76&pr.y=6&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=826&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a= | title=Report for Selected Countries and Subjects}}</ref> | GDP_nominal = $၁၈၇&nbsp;မီလီယံ | GDP_nominal_year = ၂၀၁၉ | GDP_nominal_per_capita = $၁,၅၉၉<ref name="autogenerated3"/> | Gini = <!--number only--> | Gini_year = | Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = | Gini_rank = | HDI = ၀.၆၃၀ <!--number only--> | HDI_year = ၂၀၁၉ | HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစိုင်]]|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = ၁၃၄ | currency = ဩစတေးလျ ဒေါ်လာ<ref>[[ကီရီဘတ်စ် ဒေါ်လာ]]သည် တရားဝင် ငွီကြေးမဟုတ်။ </ref> | currency_code = AUD | utc_offset = [[UTC+12:00|+12]], [[UTC+13:00|+13]], [[UTC+14:00|+14]] | utc_offset_DST = | time_zone_DST = | drives_on = ဇာ | calling_code = +၆၈၆ | cctld = [[.ki]] | ပွဲများ = | ဗဟိုဘဏ် = | အထိမ်းအမှတ်များ = | ISO 3166-1 = }} '''ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ'''၏ တရားဝင်နာမည်မာ ကီရီဘတ်စ် သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ [[ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ]] အတွင်းမှာဟိရေ ကျွန်းနိုင်ငံတနိုင်ငံ ဖြစ်တေ။ လူဦးရွီ ၁ သိန်းကျော်လှောက်သာ ဟိပြီး သန္တာ ကျောက်ကျွန်း ၃၂ ကျွန်းနန့် သန္တာ ကျွန်းအမြင့် တခု ပါဝင်ကာ ဧရိယာစတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃.၅ သန်း (၁,၃၅၁,၀၀၀ စတုရန်း ကီလိုမီတာ) အထဲ ဖြန့်ကျက်တည်ဟိရေ။ အီကွေတာထက်မာ တစိတ်တပိုင်း တည်ဟိပြီး အရှိဖက်ဆုံးမာ နိုင်ငံတကာ နယ်စပ်မျှိုင်းနန့် ထိစပ်ဗျာယ် ဟိရေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:ကီရီဘတ်စ်နိုင်ငံ| ]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]] [[Category:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံတိ]] c51lscae4ssxmg5kcwjjn54lb2m0uka 0 5754 21097 2026-09-11T10:23:26Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Coord|22|00|N|80|00|W|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကျူးဘားသမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = {{native name|es|República de Cuba}} | common_name = ကျူးဘားနိုင်ငံ | ပုံ_အလံ = Flag of Cuba.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat of Arms of Cuba.svg | alt_coat = A shield in front of a..." 21097 wikitext text/x-wiki {{Coord|22|00|N|80|00|W|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကျူးဘားသမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = {{native name|es|República de Cuba}} | common_name = ကျူးဘားနိုင်ငံ | ပုံ_အလံ = Flag of Cuba.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat of Arms of Cuba.svg | alt_coat = A shield in front of a Fasces crowned by the Phrygian Cap, all supported by an oak branch and a laurel wreath | symbol_type = လက်ရုံးတံဆိပ် | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = <br />{{native phrase|es|"[[List of national mottos#C|¡Patria o Muerte, Venceremos!]]"}}<br />{{small|("Homeland or Death, We Shall Overcome!")}}{{lower|0.2em|<ref>{{cite web |url=http://www.bc.gob.cu/english/cuban_bills.asp |title=Cuban Peso Bills |publisher=Central Bank of Cuba |date=2015 |access-date=14 February 2017 |accessdate=23 September 2021 |archivedate=26 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180926193856/http://www.bc.gob.cu/English/cuban_bills.asp }}</ref><!--end lower:-->}} | နိုင်ငံတော်တေးခြင်း =''[[La Bayamesa]]''<br />{{raise|0.2em|({{Lang-en|"The Bayamo Song"}}){{lower|0.2em|<ref>{{cite web |url=http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2 |title=National symbols |publisher=Government of Cuba |access-date=7 September 2009 |archive-date=15 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160115200948/http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2 }}</ref><!--end lower:-->}}<!--end raise:-->}}<br />[[File:Cuban national anthem (abridged version), performed by the U.S. Navy Band.oga|center]] | ပုံ_နီရာ = CUB orthographic.svg | မြို့တော် = [[ဟာဗားနားမြို့]] | coordinates = {{Coord|23|8|N|82|23|W|type:city}} | အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော် | အကြီးဆုံးပြည်နယ် = | ရုံးသုံးဘာသာတိ = [[:es:Español Cubano|စပိန်ဘာသာ]] | ethnic_groups = {{unbulleted list | ၆၄.၁% [[:en:Cubans#White or European, Criollo|လူဖြူ]] | ၂၆.၆% [[:en:Multiracial people|အရော]] | ၉.၃% [[:en:Afro-Cubans|လူမည်း]] }} | ethnic_groups_year = ၂၀၁၂ | ethnic_groups_ref = {{efn|Data represents racial self-identification from Cuba's 2012 national census}}<ref name=CIA>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |title=Central America :: Cuba — The World Factbook – Central Intelligence Agency |publisher=Cia.gov |access-date=25 May 2020 |archive-date=12 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |url-status=dead }}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |၅၈.၉% [[:en:Christianity in Cuba|ခရစ်ယာန်]] |၂၃.၂% [[:en:Irreligion in Latin America|ဘာသာမဲ့]] |၁၇.၆% [[:en:Religion in Cuba|ရိုးရာယုံကြည်မှု]]}} | religion_year = 2020 | religion_ref = <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|title=Cuba - The World Factbook|website=www.cia.gov|access-date=23 September 2021|archive-date=12 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|url-status=dead}}</ref> | demonym = [[:en:Cubans|Cuban]] | government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:Communist state|မက်စ်–လီနင်]] [[:en:One-party state|တပါတီ]] [[:en:Socialist state|ဆိုရှယ်လစ်]] [[သမ္မတနိုင်ငံ|သမ္မတနိုင်ငံစနစ်]]<ref name=constitution>{{cite web |title= The Constitution of the Republic of Cuba, 1976 (as Amended to 2002) |url= http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf |publisher= National Assembly of People's Power |access-date= 18 August 2012 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20130117013359/http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf |archive-date= 17 January 2013 |accessdate= 23 September 2021 |archivedate= 17 January 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130117013359/http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf }}<br />For discussion of the 1992 amendments, see {{Harvnb|Domínguez|2003}}.</ref> | leader_title1 = [[:en:First Secretary of the Communist Party of Cuba|First Secretary]] နန့် [[ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]{{efn|Cuba is a [[:en:One-party state|one party]] [[:en:Marxist–Leninist|Marxist–Leninist]] [[:en:communist state|communist state]]. The most powerful political position is [[:en:First Secretary of the Communist Party of Cuba|First Secretary of the Communist Party of Cuba]], not [[:en:President of Cuba|President]]. The first secretary controls the [[:en:Politburo of the Communist Party of Cuba|Politburo]] and the [[:en:Secretariat of the Communist Party of Cuba|Secretariat]], Cuba's top decision-making bodies, making the officeholder as ''de facto'' leader of Cuba.}} | leader_name1 = မီဂေးလ် ဒီအက်-ကာနယ် | leader_title2 = {{nowrap|[[ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတ|ဒုသမ္မတ]]}} | leader_name2 = ဆာဗာဒေါ ဗာလ်ဒက် မီဆာ | leader_title3 = [[ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | leader_name3 = {{nowrap|မန်နျူရယ် မာ၏ရို ခရုဇ်}} | leader_title4 = [[:en:National Assembly of People's Power|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name4 = {{nowrap|အီစတီဘန် လာဇို ဟာနန်ဒက်ဇ်}} | legislature = [[:en:National Assembly of People's Power|အမျိုးသားလွှတ်တော်]] | sovereignty_type = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နန့် [[စပိန်နိုင်ငံ]]မှ {{nowrap|လွတ်လပ်ရီးရဟိခြင်း}} | established_event1 = [[:en:Ten Years' War|လွတ်လပ်ရီးကြေညာခြင်း]] | established_date1 = ၁၈၆၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက် | established_event2 = [[:en:Cuban War of Independence|လွတ်လပ်ရီးစစ်ပွဲ]] | established_date2 = ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ ၂၄ ရက် | established_event3 = [[:en:Treaty of Paris (1898)|အသိအမှတ်ခ]] (စပိန်မှ အမေရိကန်သို့ လွဲပြောင်းပီးခဲ့) | established_date3 = ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၀ ရက် | established_event4 = [[:en:Republic of Cuba (1902-1959)|သမ္မတနိုင်ငံ]] ကြေညာခဲ့ (အမေရိကန်ပါးက လွတ်လပ်ရီးရ) | established_date4 = ၁၉၀၂ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက် | established_event5 = [[:en:Cuban Revolution|ကျူးဘားတော်လှန်ရီး]] | established_date5 = ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဂျူလိုင် ၂၆ ရက်မှ ၉၅၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၁ ရက် | established_event6 = [[:en:Constitution of Cuba#2019 Constitution|လက်ဟိဖွဲ့စည်းပုံ]] | established_date6 = ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက် | area_km2 = ၁၀၉,၈၈၄ | area_rank = ၁၀၄ <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = ၄၂,၄၂၆ <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = မပြောပလောက် <!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | population_census = {{decrease}} ၁၁,၁၈၁,၅၉၅<ref>http://www.onei.gob.cu/node/13815 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200314034430/http://www.onei.gob.cu/ |date=14 March 2020 }}. (in Spanish). Retrieved 18 September 2021</ref> | population_census_year = ၂၀၂၀ | population_census_rank = ၈၃ | population_density_km2 = ၁၀၁.၉ | population_density_sq_mi = ၂၆၃.၉ <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ၈၀ | GDP_PPP = US$ ၂၅၄.၈၆၅ ဘီလီယံ<ref name="auto">{{cite web|title=World Bank GDP PPP 2015, 28 April 2017 PDF|url=https://archive.org/details/GDPPPP1|access-date=18 January 2018}}</ref> | GDP_PPP_year = ၂၀၁၅ | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = US$ ၂၂,၂၃၇<ref name="auto"/><ref>{{cite web|title=World Bank total population of Cuba in 2015 (GDP PPP divided by Population data)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&locations=CU&start=1960|access-date=18 January 2018|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111235251/https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&locations=CU&start=1960}}</ref> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = {{increase}} US$ ၁၀၅.၃၅၅ ဘီလီယံ<ref name=C>https://unstats.un.org/unsd/snaama/Basic. Retrieved 3 May 2021.</ref> | GDP_nominal_year = ၂၀၁၉ | GDP_nominal_rank = ၆၃ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} US$ ၉,၂၉၆<ref name=C/> | GDP_nominal_per_capita_rank = ၈၈ | Gini = ၃၈.၀ <!--number only--> | Gini_year = ၂၀၀၀ | Gini_ref = <ref>{{cite news |title=Cuba grapples with growing inequality |url=https://www.reuters.com/article/us-cuba-reform-inequality-idUSN1033501920080410 |access-date=21 July 2013 |newspaper=Reuters}}</ref> | Gini_rank = | HDI = ၀.၇၈၃ <!--number only--> | HDI_year = ၂၀၁၉ <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the year of publication--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{cite web|title=Table 2: Trends in the Human Development Index, 1990–2014|url=http://hdr.undp.org/en/composite/trends|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစိုင်]]|access-date=15 December 2015|accessdate=23 September 2021|archivedate=22 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170322121226/http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/ROU.pdf}}</ref> | HDI_rank = ၇၀<!--Please see talk page before adding a reference here again--> | ဖေသာ = [[ကျူးဘား ပီဆို]] | currency_code = CUP | time_zone = [[UTC−05:00|CST]] | utc_offset = −5 | utc_offset_DST = −4 | time_zone_DST = [[UTC−04:00|CDT]] | drives_on = ညာ | calling_code = [[ကျူးဘားနိုင်ငံဟိ ရေလီဖုန်းနံပါတ်များ|+53]] | cctld = [[.cu]] | ဗဟိုဘဏ် = }} '''ကျူးဘားသမ္မတနိုင်ငံ'''သည် [[ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်]]အထဲဟိ ကျွန်းနိုင်ငံ တခု ဖြစ်တေ။ ကျူးဘားနိုင်ငံမာ ကျူးဘားကျွန်းနန့် အရာကျွန်းပေါင်းများစွာ ပါဝင်ရေ ကျွန်းစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ အကြီးဆုံးမြို့မာ မြို့တော်လည်း ဖြစ်ရေ [[ဟာဗားနားမြို့]] ဖြစ်တေ။ စန်တီယာဂိုဒေချင့်ကျူးဘား မာ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်တေ။<ref>{{Cite book|last=Thomas|first=Hugh|title=Cuba; the Pursuit of Freedom|url=https://archive.org/details/cubapursuitoffre0000unse|date=March 1971|publisher=Harper & Row|location=New York|isbn=0060142596|authorlink=Hugh Thomas}}</ref><ref>{{Cite book|last=Thomas|first=Hugh|title=The Slave Trade : The Story of the Atlantic Slave Trade, 1440–1870|url=https://archive.org/details/slavetradestoryo00thom|year=1997|publisher=Simon & Schuster|location=New York, NY|isbn=0684835657}}</ref> ကျူးဘား၏ မြောက်ဖက်မာ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] နန့် [[ဘဟားမားစ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဖက်မာ [[မက္ကဗားကိုနိုင်ငံ]]၊ တောင်ဖက်မာ ကေမန်းကျွန်းစု နန့် [[ဂျမေကာနိုင်ငံ]]၊ အရှိတောင်ဖက်မာ [[ဟေတီနိုင်ငံ]] နန့် [[ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ]] ရို့ တည်ဟိရေ။ ၁၄၉၂မာ [[ကိုလံဘတ်|ခရစ္စတိုဖာကိုလံဘတ်]] က အဂုကျူးဘားကျွန်းကို ရှာဖွီတွိဟိခပြီးကေ စပိန်ဘုရင့်နိုင်ငံအတွက် ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် ကြေညာခရေ။ ၁၈၉၈ မာ ပြီးဆုံးခရေ စပိန်-အမေရိကန်စစ်ပွဲ မရောက်ခင်အထိ ကျူးဘားစွာ စပိန်နိုင်ငံ၏ နယ်မြီတခု ဖြစ်ခရေ။ ၁၉၀၂ မာ အမေရိကန်ပါးက လွတ်လပ်ရီးရဟိခရေ။ ၁၉၅၃မှ ၁၉၅၉အထဲ ကျူဘားတော်လှန်ရီး ဖြစ်ပွားပြီး ဘာတစ္စတာ၏ အာဏာသျှင်စနစ်ကို ဖြုတ်ချခရေ။ [[ဖီဒယ်လ် ကက်စထရို]] က ဦးဆောင်ပြီး အစိုးရဖွဲ့ခရေ။<ref>{{cite web |url=http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/Speeches/JFK/JFK+Pre-Pres/1960/002PREPRES12SPEECHES_60OCT06b.htm |title=Remarks of Senator John F. Kennedy at Democratic Dinner, Cincinnati, Ohio |publisher=John F. Kennedy Presidential Library & Museum - Jfklibrary.org |date=1960-10-06 |accessdate=2010-11-07 |archivedate=24 May 2012 |archiveurl=https:///20120524192217/http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/Speeches/JFK/JFK+Pre-Pres/1960/002PREPRES12SPEECHES_60OCT06b.htm }}</ref> ကျူးဘားစွာ လူဦးရွီ (၁၁)သန်းကျော်ဟိရေ ကျွန်းနိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ ကရစ်ဘီယံပင်လယ် အထဲ လူဦးရွီ အထူထပ်ဆုံးသော တိုင်းပြည်ဖြစ်တေ။ ကျူးဘားမာ ဒေသခံမဟုတ်ရေ တိုင်နို နန့် ဆစ်ဘိုနီ (Ciboney) လူမျိုးစုများ၊ စပိန်ကိုလိုနီခေတ်အထဲက ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခြင်းခံရရေ အာဖရိကသားတိ စသည်အနိန်နန့် လူမျိုးစုံ၊ ယိုင်ကျေးမှုစုံ ရောနှောနိန်ရေ။ ကျူးဘားစွာ စာတတ်မြောက်မှုနှုန်း ၉၉.၈%ဟိရေ။<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency<!-- Bot generated title --> |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |accessdate=14 December 2010 |archivedate=16 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |title=unstats &#124; Millennium Indicators |publisher=Mdgs.un.org |date=2010-06-23 |accessdate=2010-11-07 |archive-date=21 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 }}</ref> ဖွားသီနှုန်းမာလေ့သော့ ဖွံ့ဖြိုးပြီး တိုင်းပြည်တိထက်ပင် လျော့နည်းသိမ့်ရေ။<ref>{{Cite web |title=CIA World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html |accessdate=14 December 2010 |archivedate=7 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180207062332/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html }}</ref> လူတဦးချင်း၏ မျှော်မှန်းနှိုင်ရေ သက်တမ်းမာလေ့သော့ ၇၇.၆၄ နှစ် ဟိရေ။ <ref name="autogenerated1" /> ၂၀၀၆ခုနှစ် စာရင်းအရ [[HDI|လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်း]] ၀.၈ ဟိရေ ကကောင်း ဖွံ့ဖြိုးနီရေ တိုင်းပြည် ဖြစ်တေ။ <ref>http://assets.panda.org/downloads/living_planet_report.pdf</ref>. ကျူးဘားကျွန်းမာ အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစုတိထဲမာ အကြီးဆုံးနန့် လူဦးရွီအများဆုံး ဖြစ်တေ။ ကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန် မာ ငှက်၏လျှာပိုင် ခပ်ကွေးကွေး ဖြစ်တေ။ ကျူဘားကျွန်းသည် မက္ကဗားကို ဂျိုင်တာလောင်အဝင်ဝ အလယ်မာဟိသဖြင့် အဝကို လမ်းဝနှစ်ပေါက်ဖြစ်ယောင် အမောင်နှမျှ ပိုင်းခြာထား ပိုင် တည်ဟိနီလီရေ။ ထိုကျွန်းသည် ဖခရာဝရီဒါ ပြည် နယ် ကီးဝက်မှ မိုင် ၁ဝဝ ခန့် ကွာလို့ ယုကတန်မော်မှ မိုင် ၁၃ဝ ဝီးရေ။ တောင်ဘက် ၈၅ မိုင်အကွာမာ ဂျမေးကားကျွန်းနန့် အရှိဖက် မိုင် ၅ဝ ခန့်အကွာမာ ဟေးတီး ကျွန်း ဟိလီရေ။ ကျူဘားကျွန်းသည် အလျားမိုင် ၇၃ဝ နန့် အနံပျမ်းမျှမိုင် ၅ဝ ဟိရေ။ ဥိင်းအော့ပိုင်းနာမည်ဟိသော ကျွန်းအချေကို ထည့်သွင်းရွီတွက်မည် ဆိုကေ ကျူဘားကျွန်း၏ အကျယ် အဝန်းမှ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃၄၆၇၄၈ ဟိလီရေ။ လူဦးရွီမာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မာ ၅၅၂၃ဝဝဝ ဖြစ်တေ။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်း တလျှောက်မာ ကျွန်းငယ်ကောင်မချေျား၊ ဂျိုင်တာလောင်များ၊ ကျောက်ခက်တန်းများ ပေါတဗျင်းများလွန်းလို့ ကမ်းရိုးတန်း၏ အလျားမာ ၂၂ဝဝ မိုင် ဟိလီရေ။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမာ အကွိအကောက် တဝများသဖြင့် ဖောင်တော်ကောင်းများ ဟိရေ။ ဆိပ်ခုံများမာဟိရေ ဟာဗားနားမြို့၊ ဆီယင်ဖွေးဂိုးမြို့နန့် ဆန်တီယာဂိုဒီ ကျူဘားမြို့ရို့မာ ကြီးကျယ်သော သင်္ဘော ဆိပ်မြို့ကြီးများ ဖြစ်ကတ်တေ။ ဂွမ်တာနာမိုဆိပ်ခုံကို ရီတပ်စခန်းပြုလုပ်ဖို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ငှားထားလီရေ။ ကျူဘားကျွန်း၏ မြီမျက်နှာပြင်မာ မညီညာလှချေ။ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေပိုင်းမာ မြီပြင်သည် အရှိဖက်သို့ တဆတ်ဆတ် မြင့်တက်လားရာ၊ ကိပ်မေစီအငူစွန်းမာ ပေ ၆ဝဝ ခန့် မြင့်လီရေ။ တောင်ဘက် ကမ်းခြီမာကား မြီမာ နိမ့်ပနာ သဲဆန်လီရေ။ ကျွန်း၏အရှိဖက်မာ ဆီယယ်ရာမာအက်စတြာတောင်တန်းကြီးရေ ကိပ်ဒေချင့်ကရုမှ ဆန်တီယာဂိုမြို့အထိ ဆန့်တန်းဗျာယ် တည်ဟိရေ။ ကျူးဗားကျွန်းမာ မြစ်ချောင်းပေါများကေလေ့ တိုတောင်းရေအတွက်နန့် ရီကြောင်းလားလာမှုအတွက် အသုံးမဝင်လှချေ။ ဥိရီရိန်းတေးနယ်မာ ဟိရေ ကော်တိုမြစ်ရာ မိုင် ၂၅ဝ ရှည်လို့ ၅၅ မိုင်အထိ လောင်းသင်္ဘော အငယ်စားတိ ဆန်တက်လားလာနှိုင်ရေ။ ကျူဘားကျွန်း၏ ထူးခြားချက်တခုမာ မြီအောက်ဂူနန့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများ ပေါများလွန်းခြင်းပင် ဖြစ်တေ။ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတိစွာ မြီအောက်ဟိ ထုံးကျောက်များ ဟိရာနီရာများမာ ဖြစ်ပေါ်ဗျာယ်ဟိရာ တချို့မြစ်ငယ်ချောင်းငယ်တိစွာ ထိုမြီအောက်ဥမင်တိက စတင်ဖြစ်ထက်ကြလို့ တချို့ မြစ်တိစွာ ယင်းရို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကတ်လီရေ။ ကျူးဗားကျွန်းမာ ခြောက်သွိသောရာသီနန့် စွတ်သောရာသီဆိုပနာ ရာသီဥတုနှစ်မျိုးဟိရေ။ ခြောက်သွိသော ရာသီမာ နိုဗန်ဘာလမှ ဧပြီလအထိ ဖြစ်ပနာ စွတ်သောရာသီမာ မေလမှ အောက်တိုဘာလအထိ ဖြစ်တေ။ ပင်လယ်မှ လေရရေကြောင့် အပူသက်သာရေ။ အထဲပိုင်းတိမာ ပိုပြီးကေ အီးရေ။ လီမုန်တိုင်းတိလေ့ မကြာမကြာ ကျရောက် တတ်တေ။ ကျူဘားကျွန်းကို ၁၄၉၂ ခု အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နိမာ ခရစ္စတိုဖာကိုလံဗပ်သည် အမင်ရိကတိုက်သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ဟိစဉ်က စတင်တွိဟိခလီရေ။ ယပြီးနောက် ၁၅၁၁ ခုနှစ်မှစပြီးကေ ထိုကျွန်းကို စပိန်က ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် တည်ထောင်အုပ်ချုပ်လာခကတ်ရာ၊ ၁၈၉၈ ခုနှစ်အထိ ကြာမြင့်ခရေ။ ယပြီးကေ စပိန်နန့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရို့ စစ်မက်ဖြစ်ပွားကတ်တေမာ ကျူဘားကျွန်းကို စပိန်က လက်လွှတ်ရယားလျှင် စစ်ပြေငြိမ်းရီးစာချုပ်အရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု စစ်ဖက်ဌာနမှ ယာယီသိမ်းပိုက်လီရေ။ ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်မာ ကျူဘားသမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်လိုက်ကတ်လီရေ။ ကျူဘားကျွန်းမာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးသော နိုင်ငံဖြစ်ပနာ ထိုကျွန်းဟိ လူဦးရွီအလပ်လှောက်မာ စိုက်ပျိုးရီးဖြင့် အသက်မွီးမြူကတ်တေ။ ကျွန်း၏အလပ်လှောက်မာ သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းဗျာယ် ဟိရေ။ နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရရေ ထွက်ကုန် တိ၏ ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းမာ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းနန့် သစ်တော တိက ရဟိသောပစ္စည်းများ ဖြစ်တေ။ ကျူးဗားကျွန်းမာ ကြံပင်၊ ဆီးရွက်၊ နှပျိုး၊ ကာဖီစသည်ရို့ကို စိုက်ပျိုးကတ်တေ။ ထွက်ကုန်၏ ၈ဝ ရာခိုင်နှုန်းမာ သကြားဖြစ်ပနာ ကမ္ဘာမာ ဒုတိယသကြားအထွက်ဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်ရေအပြင်၊ ပထမတန်း ဆီးရွက်များထွက်သော နိုင်ငံလည်းဖြစ်လီရေ။ ကျူးဗားကျွန်းမှ သံ၊ ကြီးနီ၊ ကရိုမီယမ်၊ မန်ဂနိ အစဟိရေ သတ္တုများထွက်ရေ။ သကြားလုပ်ငန်း၊ အရက်ချက်လုပ်ငန်း၊ ဆီးလိပ်၊ ဆီးကလိပ်၊ သပုံ၊ ဝထုပ်နန့် ဖိနပ်လုပ်ငန်း တိလေ့ ထွန်းကားလို့ ကျွန်း၏ လူဦးရွီ ရာခိုင်နှုန်း ၂ဝ လောက်မာ ထိုလုပ်ငန်းများမာ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြ လီရေ။ စပိန်လူမျိုးရို့ ကြီးစိုးစဉ်က တိုင်းဦးသားလူမျိုးတိအား ကကောင်းနှိပ်စက်သဖြင့် အမျိုးပျောက်လုနီးပါး ဖြစ်ခရေ။ ယင်းအတွက်နန့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးကို ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင်ကတ်တေ အခါ အာဖရိကတိုက်မှ နီးဂရိုးကလမဲလူမျိုးရို့ကို အလုပ်ကြမ်း များမာ အသုံးပြုဖို့ ခေါ်ယူရလီရေ။ ကျူးဗားကျွန်း၏လူဦးရွီ ရ၅ ရာခိုင်နှုန်းမာ လူဖြူများဖြစ်ပနာ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းမာ နီးဂရိုး ကလမဲလူမဲများ ဖြစ်ပြီးကေ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမာ တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်လီရေ။ ဟာဗားနားမြို့သည် ကျူးဗားကျွန်း၏ မြို့တော်ဖြစ်ပနာ အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်တေ။ ထိုမြို့၏လူဦးရွီမာ ၆၇၁၇၆ ယောက်ဖြစ်လို့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတခုဟိရေ။ အရာမြို့ကြီး တိမာ ဖောင်တော်မြို့များဖြစ်ရေ ဆန်တီယာဂိုဒေချင့်ကျူးဗားနန့် ဆီယင်ဖွေးဂိုးရို့ ဖြစ်လီရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)</ref> == မှတ်စု == {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist|2}} [[Category:ကျူးဘားနိုင်ငံ]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]] [[Category:မြောက်အမေရိကတိုက်ဟိ နိုင်ငံတိ]] 6i2908g3r6066f6wz97apyib6sob1xu 21098 21097 2026-09-11T10:24:58Z Retkhaberi 224 21098 wikitext text/x-wiki {{Coord|22|00|N|80|00|W|display=title}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကျူးဘားသမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = {{native name|es|República de Cuba}} | common_name = ကျူးဘားနိုင်ငံ | ပုံ_အလံ = Flag of Cuba.svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat of Arms of Cuba.svg | alt_coat = A shield in front of a Fasces crowned by the Phrygian Cap, all supported by an oak branch and a laurel wreath | symbol_type = လက်ရုံးတံဆိပ် | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = <br />{{native phrase|es|"[[List of national mottos#C|¡Patria o Muerte, Venceremos!]]"}}<br />{{small|("Homeland or Death, We Shall Overcome!")}}{{lower|0.2em|<ref>{{cite web |url=http://www.bc.gob.cu/english/cuban_bills.asp |title=Cuban Peso Bills |publisher=Central Bank of Cuba |date=2015 |access-date=14 February 2017 |accessdate=23 September 2021 |archivedate=26 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180926193856/http://www.bc.gob.cu/English/cuban_bills.asp }}</ref><!--end lower:-->}} | နိုင်ငံတော်တေးခြင်း =''[[La Bayamesa]]''<br />{{raise|0.2em|({{Lang-en|"The Bayamo Song"}}){{lower|0.2em|<ref>{{cite web |url=http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2 |title=National symbols |publisher=Government of Cuba |access-date=7 September 2009 |archive-date=15 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160115200948/http://mipais.cuba.cu/cat_en.php?idcat=91&idpadre=83&nivel=2 }}</ref><!--end lower:-->}}<!--end raise:-->}}<br />[[File:Cuban national anthem (abridged version), performed by the U.S. Navy Band.oga|center]] | ပုံ_နီရာ = CUB orthographic.svg | မြို့တော် = [[ဟာဗားနားမြို့]] | coordinates = {{Coord|23|8|N|82|23|W|type:city}} | အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော် | အကြီးဆုံးပြည်နယ် = | ရုံးသုံးဘာသာတိ = [[:es:Español Cubano|စပိန်ဘာသာ]] | ethnic_groups = {{unbulleted list | ၆၄.၁% [[:en:Cubans#White or European, Criollo|လူဖြူ]] | ၂၆.၆% [[:en:Multiracial people|အရော]] | ၉.၃% [[:en:Afro-Cubans|လူမည်း]] }} | ethnic_groups_year = ၂၀၁၂ | ethnic_groups_ref = {{efn|Data represents racial self-identification from Cuba's 2012 national census}}<ref name=CIA>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |title=Central America :: Cuba — The World Factbook – Central Intelligence Agency |publisher=Cia.gov |access-date=25 May 2020 |archive-date=12 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/ |url-status=dead }}</ref> | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |၅၈.၉% [[:en:Christianity in Cuba|ခရစ်ယာန်]] |၂၃.၂% [[:en:Irreligion in Latin America|ဘာသာမဲ့]] |၁၇.၆% [[:en:Religion in Cuba|ရိုးရာယုံကြည်မှု]]}} | religion_year = 2020 | religion_ref = <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|title=Cuba - The World Factbook|website=www.cia.gov|access-date=23 September 2021|archive-date=12 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812170744/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cuba/|url-status=dead}}</ref> | demonym = [[:en:Cubans|Cuban]] | government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:Communist state|မက်စ်–လီနင်]] [[:en:One-party state|တပါတီ]] [[:en:Socialist state|ဆိုရှယ်လစ်]] [[သမ္မတနိုင်ငံ|သမ္မတနိုင်ငံစနစ်]]<ref name=constitution>{{cite web |title= The Constitution of the Republic of Cuba, 1976 (as Amended to 2002) |url= http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf |publisher= National Assembly of People's Power |access-date= 18 August 2012 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20130117013359/http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf |archive-date= 17 January 2013 |accessdate= 23 September 2021 |archivedate= 17 January 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130117013359/http://www.constitutionnet.org/files/Cuba%20Constitution.pdf }}<br />For discussion of the 1992 amendments, see {{Harvnb|Domínguez|2003}}.</ref> | leader_title1 = [[:en:First Secretary of the Communist Party of Cuba|First Secretary]] နန့် [[ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]]{{efn|Cuba is a [[:en:One-party state|one party]] [[:en:Marxist–Leninist|Marxist–Leninist]] [[:en:communist state|communist state]]. The most powerful political position is [[:en:First Secretary of the Communist Party of Cuba|First Secretary of the Communist Party of Cuba]], not [[:en:President of Cuba|President]]. The first secretary controls the [[:en:Politburo of the Communist Party of Cuba|Politburo]] and the [[:en:Secretariat of the Communist Party of Cuba|Secretariat]], Cuba's top decision-making bodies, making the officeholder as ''de facto'' leader of Cuba.}} | leader_name1 = မီဂေးလ် ဒီအက်-ကာနယ် | leader_title2 = {{nowrap|[[ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ ဒုတိယသမ္မတ|ဒုသမ္မတ]]}} | leader_name2 = ဆာဗာဒေါ ဗာလ်ဒက် မီဆာ | leader_title3 = [[ကျူးဘားနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | leader_name3 = {{nowrap|မန်နျူရယ် မာ၏ရို ခရုဇ်}} | leader_title4 = [[:en:National Assembly of People's Power|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name4 = {{nowrap|အီစတီဘန် လာဇို ဟာနန်ဒက်ဇ်}} | legislature = [[:en:National Assembly of People's Power|အမျိုးသားလွှတ်တော်]] | sovereignty_type = [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]နန့် [[စပိန်နိုင်ငံ]]မှ {{nowrap|လွတ်လပ်ရီးရဟိခြင်း}} | established_event1 = [[:en:Ten Years' War|လွတ်လပ်ရီးကြေညာခြင်း]] | established_date1 = ၁၈၆၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၀ ရက် | established_event2 = [[:en:Cuban War of Independence|လွတ်လပ်ရီးစစ်ပွဲ]] | established_date2 = ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ ၂၄ ရက် | established_event3 = [[:en:Treaty of Paris (1898)|အသိအမှတ်ခ]] (စပိန်မှ အမေရိကန်သို့ လွဲပြောင်းပီးခဲ့) | established_date3 = ၁၈၉၈ ခုနှစ် ဒီဇန်ဘာလ ၁၀ ရက် | established_event4 = [[:en:Republic of Cuba (1902-1959)|သမ္မတနိုင်ငံ]] ကြေညာခဲ့ (အမေရိကန်ပါးက လွတ်လပ်ရီးရ) | established_date4 = ၁၉၀၂ ခုနှစ် မေလ ၂၀ ရက် | established_event5 = [[:en:Cuban Revolution|ကျူးဘားတော်လှန်ရီး]] | established_date5 = ၁၉၅၃ ခုနှစ် ဂျူလိုင် ၂၆ ရက်မှ ၉၅၉ ခုနှစ် ဂျန်နဝါရီ ၁ ရက် | established_event6 = [[:en:Constitution of Cuba#2019 Constitution|လက်ဟိဖွဲ့စည်းပုံ]] | established_date6 = ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဧပြီ ၁၀ ရက် | area_km2 = ၁၀၉,၈၈၄ | area_rank = ၁၀၄ <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_sq_mi = ၄၂,၄၂၆ <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | ဧရိယာရေရာခိုင်နှုန်း = မပြောပလောက် <!-- Should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | population_census = {{decrease}} ၁၁,၁၈၁,၅၉၅<ref>http://www.onei.gob.cu/node/13815 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200314034430/http://www.onei.gob.cu/ |date=14 March 2020 }}. (in Spanish). Retrieved 18 September 2021</ref> | population_census_year = ၂၀၂၀ | population_census_rank = ၈၃ | population_density_km2 = ၁၀၁.၉ | population_density_sq_mi = ၂၆၃.၉ <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]--> | population_density_rank = ၈၀ | GDP_PPP = US$ ၂၅၄.၈၆၅ ဘီလီယံ<ref name="auto">{{cite web|title=World Bank GDP PPP 2015, 28 April 2017 PDF|url=https://archive.org/details/GDPPPP1|access-date=18 January 2018}}</ref> | GDP_PPP_year = ၂၀၁၅ | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = US$ ၂၂,၂၃၇<ref name="auto"/><ref>{{cite web|title=World Bank total population of Cuba in 2015 (GDP PPP divided by Population data)|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&locations=CU&start=1960|access-date=18 January 2018|archive-date=11 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201111235251/https://data.worldbank.org/indicator/SP.POP.TOTL?end=2015&locations=CU&start=1960}}</ref> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = {{increase}} US$ ၁၀၅.၃၅၅ ဘီလီယံ<ref name=C>https://unstats.un.org/unsd/snaama/Basic. Retrieved 3 May 2021.</ref> | GDP_nominal_year = ၂၀၁၉ | GDP_nominal_rank = ၆၃ | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} US$ ၉,၂၉၆<ref name=C/> | GDP_nominal_per_capita_rank = ၈၈ | Gini = ၃၈.၀ <!--number only--> | Gini_year = ၂၀၀၀ | Gini_ref = <ref>{{cite news |title=Cuba grapples with growing inequality |url=https://www.reuters.com/article/us-cuba-reform-inequality-idUSN1033501920080410 |access-date=21 July 2013 |newspaper=Reuters}}</ref> | Gini_rank = | HDI = ၀.၇၈၃ <!--number only--> | HDI_year = ၂၀၁၉ <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the year of publication--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{cite web|title=Table 2: Trends in the Human Development Index, 1990–2014|url=http://hdr.undp.org/en/composite/trends|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစိုင်]]|access-date=15 December 2015|accessdate=23 September 2021|archivedate=22 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170322121226/http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/ROU.pdf}}</ref> | HDI_rank = ၇၀<!--Please see talk page before adding a reference here again--> | ဖေသာ = [[ကျူးဘား ပီဆို]] | currency_code = CUP | time_zone = [[UTC−05:00|CST]] | utc_offset = −5 | utc_offset_DST = −4 | time_zone_DST = [[UTC−04:00|CDT]] | drives_on = ညာ | calling_code = [[ကျူးဘားနိုင်ငံဟိ ရေလီဖုန်းနံပါတ်များ|+53]] | cctld = [[.cu]] | ဗဟိုဘဏ် = }} '''ကျူးဘားသမ္မတနိုင်ငံ'''ရေ [[ကာရစ်ဘီယံ ပင်လယ်]]အထဲဟိ ကျွန်းနိုင်ငံ တခု ဖြစ်တေ။ ကျူးဘားနိုင်ငံမာ ကျူးဘားကျွန်းနန့် အရာကျွန်းပေါင်းများစွာ ပါဝင်ရေ ကျွန်းစုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ အကြီးဆုံးမြို့မာ မြို့တော်လည်း ဖြစ်ရေ [[ဟာဗားနားမြို့]] ဖြစ်တေ။ စန်တီယာဂိုဒေချင့်ကျူးဘား မာ ဒုတိယအကြီးဆုံးမြို့ ဖြစ်တေ။<ref>{{Cite book|last=Thomas|first=Hugh|title=Cuba; the Pursuit of Freedom|url=https://archive.org/details/cubapursuitoffre0000unse|date=March 1971|publisher=Harper & Row|location=New York|isbn=0060142596|authorlink=Hugh Thomas}}</ref><ref>{{Cite book|last=Thomas|first=Hugh|title=The Slave Trade : The Story of the Atlantic Slave Trade, 1440–1870|url=https://archive.org/details/slavetradestoryo00thom|year=1997|publisher=Simon & Schuster|location=New York, NY|isbn=0684835657}}</ref> ကျူးဘား၏ မြောက်ဖက်မာ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] နန့် [[ဘဟားမားစ်နိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဖက်မာ [[မက္ကဗားကိုနိုင်ငံ]]၊ တောင်ဖက်မာ ကေမန်းကျွန်းစု နန့် [[ဂျမေကာနိုင်ငံ]]၊ အရှိတောင်ဖက်မာ [[ဟေတီနိုင်ငံ]] နန့် [[ဒိုမီနီကန်သမ္မတနိုင်ငံ]] ရို့ တည်ဟိရေ။ ၁၄၉၂မာ [[ကိုလံဘတ်|ခရစ္စတိုဖာကိုလံဘတ်]] က အဂုကျူးဘားကျွန်းကို ရှာဖွီတွိဟိခပြီးကေ စပိန်ဘုရင့်နိုင်ငံအတွက် ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် ကြေညာခရေ။ ၁၈၉၈ မာ ပြီးဆုံးခရေ စပိန်-အမေရိကန်စစ်ပွဲ မရောက်ခင်အထိ ကျူးဘားစွာ စပိန်နိုင်ငံ၏ နယ်မြီတခု ဖြစ်ခရေ။ ၁၉၀၂ မာ အမေရိကန်ပါးက လွတ်လပ်ရီးရဟိခရေ။ ၁၉၅၃မှ ၁၉၅၉အထဲ ကျူဘားတော်လှန်ရီး ဖြစ်ပွားပြီး ဘာတစ္စတာ၏ အာဏာသျှင်စနစ်ကို ဖြုတ်ချခရေ။ [[ဖီဒယ်လ် ကက်စထရို]] က ဦးဆောင်ပြီး အစိုးရဖွဲ့ခရေ။<ref>{{cite web |url=http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/Speeches/JFK/JFK+Pre-Pres/1960/002PREPRES12SPEECHES_60OCT06b.htm |title=Remarks of Senator John F. Kennedy at Democratic Dinner, Cincinnati, Ohio |publisher=John F. Kennedy Presidential Library & Museum - Jfklibrary.org |date=1960-10-06 |accessdate=2010-11-07 |archivedate=24 May 2012 |archiveurl=https:///20120524192217/http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/Speeches/JFK/JFK+Pre-Pres/1960/002PREPRES12SPEECHES_60OCT06b.htm }}</ref> ကျူးဘားစွာ လူဦးရွီ (၁၁)သန်းကျော်ဟိရေ ကျွန်းနိုင်ငံဖြစ်ပြီးကေ ကရစ်ဘီယံပင်လယ် အထဲ လူဦးရွီ အထူထပ်ဆုံးသော တိုင်းပြည်ဖြစ်တေ။ ကျူးဘားမာ ဒေသခံမဟုတ်ရေ တိုင်နို နန့် ဆစ်ဘိုနီ (Ciboney) လူမျိုးစုများ၊ စပိန်ကိုလိုနီခေတ်အထဲက ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခြင်းခံရရေ အာဖရိကသားတိ စသည်အနိန်နန့် လူမျိုးစုံ၊ ယိုင်ကျေးမှုစုံ ရောနှောနိန်ရေ။ ကျူးဘားစွာ စာတတ်မြောက်မှုနှုန်း ၉၉.၈%ဟိရေ။<ref name="autogenerated1">{{Cite web |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency<!-- Bot generated title --> |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html |accessdate=14 December 2010 |archivedate=16 May 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200516203938/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html }}</ref><ref>{{cite web |url=http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 |title=unstats &#124; Millennium Indicators |publisher=Mdgs.un.org |date=2010-06-23 |accessdate=2010-11-07 |archive-date=21 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121152701/http://mdgs.un.org/unsd/mdg/SeriesDetail.aspx?srid=656&crid=192 }}</ref> ဖွားသီနှုန်းမာလေ့သော့ ဖွံ့ဖြိုးပြီး တိုင်းပြည်တိထက်ပင် လျော့နည်းသိမ့်ရေ။<ref>{{Cite web |title=CIA World Factbook |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html |accessdate=14 December 2010 |archivedate=7 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180207062332/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2091rank.html }}</ref> လူတဦးချင်း၏ မျှော်မှန်းနှိုင်ရေ သက်တမ်းမာလေ့သော့ ၇၇.၆၄ နှစ် ဟိရေ။ <ref name="autogenerated1" /> ၂၀၀၆ခုနှစ် စာရင်းအရ [[HDI|လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုညွှန်းကိန်း]] ၀.၈ ဟိရေ ကကောင်း ဖွံ့ဖြိုးနီရေ တိုင်းပြည် ဖြစ်တေ။ <ref>http://assets.panda.org/downloads/living_planet_report.pdf</ref>. ကျူးဘားကျွန်းမာ အနောက်အိန္ဒိယ ကျွန်းစုတိထဲမာ အကြီးဆုံးနန့် လူဦးရွီအများဆုံး ဖြစ်တေ။ ကျွန်း၏ ပုံသဏ္ဌာန် မာ ငှက်၏လျှာပိုင် ခပ်ကွေးကွေး ဖြစ်တေ။ ကျူဘားကျွန်းသည် မက္ကဗားကို ဂျိုင်တာလောင်အဝင်ဝ အလယ်မာဟိသဖြင့် အဝကို လမ်းဝနှစ်ပေါက်ဖြစ်ယောင် အမောင်နှမျှ ပိုင်းခြာထား ပိုင် တည်ဟိနီလီရေ။ ထိုကျွန်းသည် ဖခရာဝရီဒါ ပြည် နယ် ကီးဝက်မှ မိုင် ၁ဝဝ ခန့် ကွာလို့ ယုကတန်မော်မှ မိုင် ၁၃ဝ ဝီးရေ။ တောင်ဘက် ၈၅ မိုင်အကွာမာ ဂျမေးကားကျွန်းနန့် အရှိဖက် မိုင် ၅ဝ ခန့်အကွာမာ ဟေးတီး ကျွန်း ဟိလီရေ။ ကျူဘားကျွန်းသည် အလျားမိုင် ၇၃ဝ နန့် အနံပျမ်းမျှမိုင် ၅ဝ ဟိရေ။ ဥိင်းအော့ပိုင်းနာမည်ဟိသော ကျွန်းအချေကို ထည့်သွင်းရွီတွက်မည် ဆိုကေ ကျူဘားကျွန်း၏ အကျယ် အဝန်းမှ စတုရန်းမိုင်ပေါင်း ၃၄၆၇၄၈ ဟိလီရေ။ လူဦးရွီမာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်မာ ၅၅၂၃ဝဝဝ ဖြစ်တေ။ ကျွန်း၏ ကမ်းရိုးတန်း တလျှောက်မာ ကျွန်းငယ်ကောင်မချေျား၊ ဂျိုင်တာလောင်များ၊ ကျောက်ခက်တန်းများ ပေါတဗျင်းများလွန်းလို့ ကမ်းရိုးတန်း၏ အလျားမာ ၂၂ဝဝ မိုင် ဟိလီရေ။ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမာ အကွိအကောက် တဝများသဖြင့် ဖောင်တော်ကောင်းများ ဟိရေ။ ဆိပ်ခုံများမာဟိရေ ဟာဗားနားမြို့၊ ဆီယင်ဖွေးဂိုးမြို့နန့် ဆန်တီယာဂိုဒီ ကျူဘားမြို့ရို့မာ ကြီးကျယ်သော သင်္ဘော ဆိပ်မြို့ကြီးများ ဖြစ်ကတ်တေ။ ဂွမ်တာနာမိုဆိပ်ခုံကို ရီတပ်စခန်းပြုလုပ်ဖို့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ငှားထားလီရေ။ ကျူဘားကျွန်း၏ မြီမျက်နှာပြင်မာ မညီညာလှချေ။ မြောက်ဘက်ကမ်းခြေပိုင်းမာ မြီပြင်သည် အရှိဖက်သို့ တဆတ်ဆတ် မြင့်တက်လားရာ၊ ကိပ်မေစီအငူစွန်းမာ ပေ ၆ဝဝ ခန့် မြင့်လီရေ။ တောင်ဘက် ကမ်းခြီမာကား မြီမာ နိမ့်ပနာ သဲဆန်လီရေ။ ကျွန်း၏အရှိဖက်မာ ဆီယယ်ရာမာအက်စတြာတောင်တန်းကြီးရေ ကိပ်ဒေချင့်ကရုမှ ဆန်တီယာဂိုမြို့အထိ ဆန့်တန်းဗျာယ် တည်ဟိရေ။ ကျူးဗားကျွန်းမာ မြစ်ချောင်းပေါများကေလေ့ တိုတောင်းရေအတွက်နန့် ရီကြောင်းလားလာမှုအတွက် အသုံးမဝင်လှချေ။ ဥိရီရိန်းတေးနယ်မာ ဟိရေ ကော်တိုမြစ်ရာ မိုင် ၂၅ဝ ရှည်လို့ ၅၅ မိုင်အထိ လောင်းသင်္ဘော အငယ်စားတိ ဆန်တက်လားလာနှိုင်ရေ။ ကျူဘားကျွန်း၏ ထူးခြားချက်တခုမာ မြီအောက်ဂူနန့် ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းများ ပေါများလွန်းခြင်းပင် ဖြစ်တေ။ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းတိစွာ မြီအောက်ဟိ ထုံးကျောက်များ ဟိရာနီရာများမာ ဖြစ်ပေါ်ဗျာယ်ဟိရာ တချို့မြစ်ငယ်ချောင်းငယ်တိစွာ ထိုမြီအောက်ဥမင်တိက စတင်ဖြစ်ထက်ကြလို့ တချို့ မြစ်တိစွာ ယင်းရို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကတ်လီရေ။ ကျူးဗားကျွန်းမာ ခြောက်သွိသောရာသီနန့် စွတ်သောရာသီဆိုပနာ ရာသီဥတုနှစ်မျိုးဟိရေ။ ခြောက်သွိသော ရာသီမာ နိုဗန်ဘာလမှ ဧပြီလအထိ ဖြစ်ပနာ စွတ်သောရာသီမာ မေလမှ အောက်တိုဘာလအထိ ဖြစ်တေ။ ပင်လယ်မှ လေရရေကြောင့် အပူသက်သာရေ။ အထဲပိုင်းတိမာ ပိုပြီးကေ အီးရေ။ လီမုန်တိုင်းတိလေ့ မကြာမကြာ ကျရောက် တတ်တေ။ ကျူဘားကျွန်းကို ၁၄၉၂ ခု အောက်တိုဘာလ ၂၇ ရက်နိမာ ခရစ္စတိုဖာကိုလံဗပ်သည် အမင်ရိကတိုက်သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ဟိစဉ်က စတင်တွိဟိခလီရေ။ ယပြီးနောက် ၁၅၁၁ ခုနှစ်မှစပြီးကေ ထိုကျွန်းကို စပိန်က ကိုလိုနီနယ်အဖြစ် တည်ထောင်အုပ်ချုပ်လာခကတ်ရာ၊ ၁၈၉၈ ခုနှစ်အထိ ကြာမြင့်ခရေ။ ယပြီးကေ စပိန်နန့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရို့ စစ်မက်ဖြစ်ပွားကတ်တေမာ ကျူဘားကျွန်းကို စပိန်က လက်လွှတ်ရယားလျှင် စစ်ပြေငြိမ်းရီးစာချုပ်အရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု စစ်ဖက်ဌာနမှ ယာယီသိမ်းပိုက်လီရေ။ ၁၉ဝ၂ ခုနှစ်မာ ကျူဘားသမ္မတနိုင်ငံကို တည်ထောင်လိုက်ကတ်လီရေ။ ကျူဘားကျွန်းမာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးသော နိုင်ငံဖြစ်ပနာ ထိုကျွန်းဟိ လူဦးရွီအလပ်လှောက်မာ စိုက်ပျိုးရီးဖြင့် အသက်မွီးမြူကတ်တေ။ ကျွန်း၏ထက်ဝက်လှောက်မာ သစ်တောများ ဖုံးလွှမ်းဗျာယ် ဟိရေ။ နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့ရရေ ထွက်ကုန် တိ၏ ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်းမာ လယ်ယာကိုင်းကျွန်းနန့် သစ်တော တိက ရဟိသောပစ္စည်းများ ဖြစ်တေ။ ကျူးဗားကျွန်းမာ ကြံပင်၊ ဆီးရွက်၊ နှပျိုး၊ ကာဖီစသည်ရို့ကို စိုက်ပျိုးကတ်တေ။ ထွက်ကုန်၏ ၈ဝ ရာခိုင်နှုန်းမာ သကြားဖြစ်ပနာ ကမ္ဘာမာ ဒုတိယသကြားအထွက်ဆုံးသော နိုင်ငံဖြစ်ရေအပြင်၊ ပထမတန်း ဆီးရွက်များထွက်သော နိုင်ငံလည်းဖြစ်လီရေ။ ကျူးဗားကျွန်းမှ သံ၊ ကြီးနီ၊ ကရိုမီယမ်၊ မန်ဂနိ အစဟိရေ သတ္တုများထွက်ရေ။ သကြားလုပ်ငန်း၊ အရက်ချက်လုပ်ငန်း၊ ဆီးလိပ်၊ ဆီးကလိပ်၊ သပုံ၊ ဝထုပ်နန့် ဖိနပ်လုပ်ငန်း တိလေ့ ထွန်းကားလို့ ကျွန်း၏ လူဦးရွီ ရာခိုင်နှုန်း ၂ဝ လောက်မာ ထိုလုပ်ငန်းများမာ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြ လီရေ။ စပိန်လူမျိုးရို့ ကြီးစိုးစဉ်က တိုင်းဦးသားလူမျိုးတိအား ကကောင်းနှိပ်စက်သဖြင့် အမျိုးပျောက်လုနီးပါး ဖြစ်ခရေ။ ယင်းအတွက်နန့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးကို ချဲ့ထွင်လုပ်ကိုင်ကတ်တေ အခါ အာဖရိကတိုက်မှ နီးဂရိုးကလမဲလူမျိုးရို့ကို အလုပ်ကြမ်း များမာ အသုံးပြုဖို့ ခေါ်ယူရလီရေ။ ကျူးဗားကျွန်း၏လူဦးရွီ ရ၅ ရာခိုင်နှုန်းမာ လူဖြူများဖြစ်ပနာ ၂၄ ရာခိုင်နှုန်းမာ နီးဂရိုး ကလမဲလူမဲများ ဖြစ်ပြီးကေ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမာ တရုတ်လူမျိုးများ ဖြစ်လီရေ။ ဟာဗားနားမြို့သည် ကျူးဗားကျွန်း၏ မြို့တော်ဖြစ်ပနာ အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်တေ။ ထိုမြို့၏လူဦးရွီမာ ၆၇၁၇၆ ယောက်ဖြစ်လို့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတခုဟိရေ။ အရာမြို့ကြီး တိမာ ဖောင်တော်မြို့များဖြစ်ရေ ဆန်တီယာဂိုဒေချင့်ကျူးဗားနန့် ဆီယင်ဖွေးဂိုးရို့ ဖြစ်လီရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)</ref> == မှတ်စု == {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist|2}} [[Category:ကျူးဘားနိုင်ငံ]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]] [[Category:မြောက်အမေရိကတိုက်ဟိ နိုင်ငံတိ]] e2kk11lgbaqkr2g8b0j42o5u3ckukqv 0 5755 21099 2026-09-11T10:41:13Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Distinguish|ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံ}} {{coord|-3|24|display=title|type:country}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = {{resize|80%|{{native name|fr|République démocratique du Congo}}}}<br />{{resize|80%|{{native name|ktu|Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi}}}}<br />{{resize|8..." 21099 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံ}} {{coord|-3|24|display=title|type:country}} {{Infobox country | နိုင်ငံနာမည်အပြည့် = ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ | နာမည်_ရင်း = {{resize|80%|{{native name|fr|République démocratique du Congo}}}}<br />{{resize|80%|{{native name|ktu|Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi}}}}<br />{{resize|80%|{{native name|ln|Republíki ya Kongó Demokratíki}}}}<br />{{resize|80%|{{native name|sw|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}}}}<br />{{resize|80%|{{native name|lua|Ditunga dia Kongu wa Mungalaata}}}} | ပုံ_အလံ = Flag of the Democratic Republic of the Congo (3-2).svg | ပုံ_တံဆိပ် = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg | နိုင်ငံတော်ဆောင်ပုဒ် = {{native phrase|fr|"Justice&nbsp;– Paix&nbsp;– Travail"|italics=off|nolink=on}}<br />"တရားမျှတခြင်း&nbsp;– ငြိမ်းချမ်းခြင်း&nbsp;– အလုပ်" | နိုင်ငံတော်တေးခြင်း = ''Debout Congolais''<br/>("Arise, Congolese"){{parabr}}{{center|[[File:Democratic Republic of the Congo%27s national anthem.ogg]]}} | image_map = {{Switcher|[[File:Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg|frameless]]|ကမ္ဘာလုံးအနိန်နန့်ပြဖို့|[[File:Location Democratic Republic of the Congo AU Africa.svg|upright=1.15|frameless]]|အာဖရိကတိုက်မြီပုံမာ ပြဖို့|default=1}} | မြို့တော် = [[ကင်ရှာဆာမြို့]] | coordinates = {{Coord|4|19|S|15|19|E|type:city}} | အကြီးဆုံးမြို့ = မြို့တော် | official_languages = [[ပြင်သစ်ဘာသာစကား|ပြင်သစ်]] | national_languages = {{unbulleted list |[[:en:Kituba language|ကီကွန်ဂို]]{{efn|"Kikongo" here is actually referring to the Kituba language – which is known as ''Kikongo ya leta'' by its speakers – not the Kongo language proper. The confusion arises from the fact that the government of the DRC officially recognizes and refers to the language simply as "Kikongo".}}|[[:en:Lingala language|လင်ဂါလာ]]|[[ဆွာဟီလီဘာသာစကား|ဆွာဟီလီ]]|[[:en:Luba-Kasai language|ရှီလုဘာ]]}} | religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap; |၉၄.၉% [[:en:Christianity in the Democratic Republic of the Congo|ခရစ်ယာန်ဘာသာ]] |—၅၅.၈% [[:en:Catholic Church in the Democratic Republic of the Congo|ရိုမန်ကက်သလစ်]] |—၃၉.၁% အရာ [[:en:List of Christian denominations|ခရစ်ယာန်]] |၂.၅% [[:en:African Traditional Religion|ရိုးရားယုံကြည်မှု]] |၀.၅% [[ဘာသာမဲ့ အယူဝါဒ|ဘာသာမဲ့]] |၂.၁% အရာ }} | religion_year = ၂၀၁၅ | religion_ref = <ref>{{cite web|date=2015|title=Congo, Democratic Republic of the|access-date=18 May 2020|publisher=Association of Religion Data Archives|url=http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_57_1.asp|archive-date=11 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511034429/http://www.thearda.com/internationalData/countries/Country_57_1.asp}}</ref> | demonym = <span class="nowikilink">Congolese</span> | government_type = [[ပြည်ထောင်စုစနစ်|ပြည်ထောင်စု]] [[:en:Semi-presidential system|တစိတ်တပိုင်း သမ္မတ]] [[:en:constitutional republic|ဖွဲ့စည်းပုံ သမ္မတနိုင်ငံစနစ်]] | leader_title1 = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတ|သမ္မတ]] | leader_name1 = Félix Tshisekedi | leader_title2 = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]] | leader_name2 = Judith Suminwa | leader_title3 = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ ဆီးနိတ်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများစာရင်း|ဆီးနိတ်လွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name3 = မာဒက်စတီ ဘာဟာတီ လုကွေးဘို | leader_title4 = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌများစာရင်း|အမျိုးသားလွှတ်တော် ဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name4 = ခရစ္စတို အမ်ဘိုဆို အန်ကိုဒီယာ ပွန်ဂါ | leader_title5 = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေဆိုင်ရာ ခုံရုံး|ဖွဲ့စည်းပုံအခြီခံဥပဒေဆိုင်ရာ ခုံရုံးဥက္ကဋ္ဌ]] | leader_name5 = ဒျူဒိုနေ ကာလုဘာ ဒီဘွေး | legislature = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ၏ ပါလီမန်|ပါလီမန်]] | upper_house = [[ဆီးနိတ်လွှတ်တော် (ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ)|ဆီးနိတ်လွှတ်တော်]] | lower_house = [[အမျိုးသားလွှတ်တော် (ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ)|အမျိုးသားလွှတ်တော်]] | sovereignty_type = [[ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ သမိုင်း|တည်ထောင်ခြင်း]] | established_event1 = [[:en:International Association of the Congo|ကိုလိုနီပြုခြင်း]] | established_date1 = ၁၈၇၉ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ၁၇ ရက် | established_event2 = [[:en:Congo Free State|လွတ်လပ်သော ကွန်ဂိုနိုင်ငံ]] | established_date2 = ၁၈၈၅ ခုနှစ် ဂျူလိုင် ၁ရက် | established_event3 = [[:en:Belgian Congo|ဘယ်လ်ဂျီယံ ကွန်ဂို]] | established_date3 = ၁၉၀၈ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ၁၅ ရက် | established_event4 = [[ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ]]မှ [[:en:Congo Crisis|လွတ်လပ်ရီးရဟိခြင်း]] | established_date4 = ၁၉၆၀ ခုနှစ် ဂျုန်လ ၃၀ ရက်<ref name="cia.gov">{{cite web |author=Central Intelligence Agency |title=Democratic Republic of Congo |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |location=Langley, Virginia |year=2014 |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ |access-date=29 April 2014 |archive-date=22 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210222023329/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/ |url-status=dead }}</ref> | established_event5 = [[ကုလသမဂ္ဂ]]သို့ [[:en:United Nations Security Council Resolution 142|ဝင်ရောက်ခ]] | established_date5 = ၁၉၆၀ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလ ၂၀ ရက် | established_event6 = ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံဟု နာမည်ပြောင်းလဲခြင်း | established_date6 = ၁၉၆၄ ခုနှစ် သြဂတ်လ ၁ ရက် | established_event7 = [[:en:Zaire|ဇိုင်ယာ သမ္မတနိုင်ငံ]] | established_date7 = ၁၉၇၁ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ၂၇ ရက် | established_event8 = [[:en:First Congo War|ပထမကွန်ဂိုစစ်]] | established_date8 = ၁၉၉၇ ခုနှစ် မေလ ၁၇ ရက် | established_event9 = [[:en:Constitution of the Democratic Republic of the Congo|လက်ဟိဖွဲ့စည်းပုံ]] | established_date9 = ၂၀၀၆ ခုနှစ် ဖေဖဝါရီလ ၁၈ ရက် | area_km2 = ၂,၃၄၅,၄၀၉ | area_rank = ၁၁ | area_sq_mi = ၉၀၅,၃၅၅ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = ၃.၃၂ | population_estimate = ၁၀၅,၀၄၄,၆၄၆<ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|title=Congo, Democratic Republic of the - the World Factbook|access-date=24 September 2021|archive-date=22 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210222023329/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/congo-democratic-republic-of-the/|url-status=dead}}</ref> | population_estimate_year = ၂၀၂၁ | population_estimate_rank = ၁၅ | population_density_km2 = ၃၉.၄ | population_density_sq_mi = ၁၀၄ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = | GDP_PPP = {{Increase}} $၇၇.၄၈၆ ဘီလီယံ<ref name=imf2>{{Cite web | url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/335rank.html | title=Report for Selected Countries and Subjects | publisher=The World Factbook | accessdate=24 September 2021 | archivedate=18 December 2018 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181218221601/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/335rank.html }}</ref> | GDP_PPP_year = ၂၀၁၉ | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_per_capita = {{Increase}} $၈၄၃<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = {{Increase}} $၄၆.၁၁၇ ဘီလီယံ<ref name=imf2/> | GDP_nominal_year = ၂၀၁၉ | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = {{Increase}} $၅၀၁<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = ၄၂.၁ | Gini_year = 2012 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name=gini>{{cite web|title=GINI index coefficient|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison|publisher=CIA Factbook|access-date=16 July 2021|archive-date=30 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210630032239/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison/|url-status=dead}}</ref> | Gini_rank = | HDI = ၀.၄၈၀ <!--number only--> | HDI_year = 2019<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=[[ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးမှု အစီအစိုင်]]|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=16 December 2020}}</ref> | HDI_rank = ၁၇၅ | ဖေသာ = [[ကွန်ဂို ဖရန့်]] | currency_code = CDF | time_zone = [[အနောက်အာဖရိကဒေသ စံတော်ချိန်|WAT]] နန့် [[ဗဟိုအာဖရိကဒေသ စံတော်ချိန်|CAT]] | utc_offset = {{nowrap|+1 to +2}} | utc_offset_DST = | time_zone_DST = | date_format = dd/mm/yyyy | drives_on = right | calling_code = +၂၄၃ | iso3166code = CD | cctld = [[.cd]] | today = | ဗဟိုဘဏ် = | အထိမ်းအမှတ်များ = | ISO 3166-1 = }} '''ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ''' (အင်္ဂလိပ်: Democratic Republic of the Congo) ကို အယင်က ဇိုင်ယာနိုင်ငံဟု ခေါ်ဝေါ်ခကတ်တေ။ [[အာဖရိက]]တိုက် အလယ်ပိုင်းမာ တည်ဟိရေ။ [[အတ္တလန္တိတ် သမုဒ္ဒရာ]]ဖက်မာ ပင်လယ်ထွက်ပေါက် ကမ်းရိုးတန်း ၃၇ ကီလိုမီတာ ဟိရေ။ ယင်းသည် အာဖရိကတိုက်မာ ဧရိယာအကျယ်အဝန်းအားဖြင့် [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]နန့် [[အယ်လ်ဂျီးရီးယားနိုင်ငံ]]ရို့ပြီးကေ တတိယမြောက် အကြီးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်တေ။ ကမ္ဘာမာမူ (၁၂)ခုမြောက် အကြီးဆုံးနိုင်ငံဖြစ်တေ။ လူဦးရွီမာ (၇၁)သန်းကျော်ဟိရေ။ <ref name="cia.gov" /> လူဦးရွီအနည်းအတိအရ ကမ္ဘာမာ နံပါတ်(၁၈)မြောက် အများဆုံးနိုင်ငံဖြစ်တေ။ အာဖရိကမာ စတုတ္ထမြောက် လူဦးရွီအများဆုံး တိုင်းပြည်ဖြစ်တေ။ ပြင်သစ်ဘာသာစကားကို ရုံးသုံးဘာသာစကား အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရေ နိုင်ငံများမာ လူဦးရွီအများဆုံးဖြစ်တေ။ အနောက်ဖက်မာ ဟိရေ အိမ်နီးချင်း [[ကွန်ဂိုသမ္မတနိုင်ငံ]] နန့် ကွဲပြားမှု ဟိစီရန် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံကို '''DR Congo''' (သို့မဟုတ်) '''DROC''' (သို့မဟုတ်) '''DRC''' (သို့မဟုတ်) '''RDC''' (သို့မဟုတ်) မြို့တော်နာမည်နန့်တွဲလျှက် ကွန်ဂို(ကင်ရှားဆား) ဟုခေါ်ဆိုရေ။ မြောက်ဖက်မာ [[ဗဟိုအာဖရိကသမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆူဒန်နိုင်ငံ]]၊ အရှိဖက်မာ [[ယူဂန်းဒါးနိုင်ငံ]]၊ [[ရဝမ်ဒါနိုင်ငံ]]၊ [[ဘူရွန်ဒေနိုင်ငံ]]၊ တောင်ဖက်မာ [[ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံ]]နန့် [[အင်ဂိုလာနိုင်ငံ]]၊ အနောက်ဖက်မာ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ ရို့နန့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နိန်ရေ။ ယင်းချင့်အပြင် အရှိဖက်မာ [[တန်ဇေးနီးယားနိုင်ငံ]]နန့် တန်ဂန်ညီကာရီကန် ကြီးခြားလျှက် တည်ဟိရေ။ <ref name="cia.gov" /> ပင်လယ်ထွက်ပေါက်အနိန်နန့် မွမ်ဒါမြို့မာ (၉)ကီလိုမီတာအကျယ်ဟိရေ ကွန်ဂိုမြစ်ဝ အပါအဝင် ၄၀ကီလိုမီတာနီးပါး ဟိရေ ကမ်းရိုးတန်း ဖြင့် ဂီနီဂျိုင်တာလောင် ဘက်ကို ထွက်ပေါက် ဟိရေ။ သမိုင်းကြောင်းတလျှောက်မာ လွတ်လပ်သောကွန်ဂိုနိုင်ငံ၊ ဘယ်လ်ဂျီယမ်ကွန်ဂို၊ ကွန်ဂိုလီယိုပိုဗီးလ် (Congo-Léopoldville)၊ ကွန်ဂို(ကင်ရှားဆား)၊ ဇိုင်ယာ ဟု နာမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်မာခရေ။ <ref name="cia.gov"/> ပထဝီဝင်အနိန်အထားအရ အာဖရိကအလယ်ပိုင်းမာ တည်ဟိနိန်ရေ်လေ့ စီးပွားရီးနန့် ဒေသမား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရီး ကိစ္စများမာ တောင်အာဖရိကနိုင်ငံတိနန့်သာ ပူးပေါင်းပြီး တောင်အာဖရိကနိုင်ငံများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးအဖွဲ့မာ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တေ။ ၁၉၉၈မာ စတင်ခရေ ဒုတိယကွန်ဂိုစစ်ပွဲကြောင့် တိုင်းပြည်စွာ အင်တန်အထိနာပျက်စီးခရေ။ ယင်းစစ်ပွဲမာ နိုင်ငံပေါင်း (၉)ခုမှ စစ်တပ်များပါဝင်ဆင်နွှဲကတ်လို့ အာဖရိကကမ္ဘာစစ် ဟုပင် တင်စားပြောဆိုကတ်ရေ။ <ref>See [http://www.csmonitor.com/2004/0623/p01s04-woaf.html "Rumblings of war in heart of Africa"] by Abraham McLaughlin and Duncan Woodside ''The Christian Science Monitor'' 23 June 2004 and [http://www.mydd.com/story/2006/7/24/135222/827 "World War Three"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090111103231/http://www.mydd.com/story/2006/7/24/135222/827 |date=11 January 2009 }} by Chris Bowers ''My Direct Democracy'' 24 July 2006</ref> ၂၀၀၃ခုနှစ်မာ ငြိမ်းချမ်းရီးစာချုပ် ချုပ်ဆိုခကေလေ့ နိုင်ငံအရှိပိုင်းမာ တိုက်ပွဲများဆက်ပနာ ဖြစ်ပွားနီသိမ့်ရေ။ <ref name="washingtonpost.com">{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/09/08/AR2007090801194.html |title=Prevalence of Rape in E.Congo Described as Worst in World |publisher=Washingtonpost.com |date= September 9, 2007|accessdate=2010-05-02 | first=Stephanie | last=McCrummen}}</ref> ဒေစစ်ပွဲသည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီးပြီးကေ အသီအပျောက် အများဆုံးသော စစ်ပွဲကြီးဖြစ်တေ။ လူပေါင်း ၅.၄သန်းခန့် သီကြီ ပျက်စီးခရရေ။ <ref name="The deadliest war in the world">{{cite news |last=Robinson |first=Simon |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1198921,00.html |title=The deadliest war in the world |publisher=Time.com |date=2006-05-28 |accessdate=2010-05-02 |archivedate=17 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100617061747/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1198921,00.html }}</ref><ref>{{cite news|author=Joe Bavier |url=http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSL2280201220080122 |title=Congo War driven crisis kills 45,000 a month |publisher=Reuters.com |date= January 22, 2008|accessdate=2010-05-02}}</ref> ကမ္ဘာမာ ဒုတိယမြောက် လူတဦးချင်းဝင်ငွီအနည်းဆုံး တိုင်းပြည်လေ့ အဆင်ပြေပိုင်၊ [[ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ]]ပြီးကေ ကမ္ဘာ့ဒုတိယမြောက် အဆင်းရဲဆုံးတိုင်းပြည်လေ့ ဖြစ်တေ။ <ref>[http://www.aneki.com/countries2.php?t=Poorest_Countries_in_the_World&table=fb129&places=*&unit=*&order=asc&orderby=fb129.value&dependency=independent&number=5&cntdn=y&r=-101-102-103-104-105-106-107-108-109-110-111-112-113-114-115-116-117&c=&measures=Country--GDP%20per%20capita&units=*--$&decimals=*--*&file=poorest "List of poorest countries in the world."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910035209/http://www.aneki.com/countries2.php?t=Poorest_Countries_in_the_World&table=fb129&places=*&unit=*&order=asc&orderby=fb129.value&dependency=independent&number=5&cntdn=y&r=-101-102-103-104-105-106-107-108-109-110-111-112-113-114-115-116-117&c=&measures=Country--GDP%20per%20capita&units=*--$&decimals=*--*&file=poorest |date=10 September 2011 }} Aneki.Com. Retrieved 2010-10-06.</ref> == သမိုင်းကြောင်း == == မှတ်စု == {{notelist}} == ကိုးကား == {{reflist|2}} [[Category:ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တသမ္မတနိုင်ငံ| ]] [[Category:ဖွံ့ဖြိုးမှုအနိမ့်ဆုံး နိုင်ငံတိ]] [[Category:ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတိ]] [[Category:သမ္မတနိုင်ငံတိ]] [[Category:အာဖရိကတိုက်ဟိ နိုင်ငံတိ]] ab21j55vgas1t74b7np9zl94y1o84if 0 5756 21100 2026-09-11T11:29:05Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{about|သစ်သီး|အပင်|ဂယိုင်ပင်}} [[File:Guava ID.jpg|thumb|right|လှီးထားရေ ''[[ကီလိုဂယိုင်]]'']] ရုက္ခဗေဒ အလိုအနိန်နန့် ဂယိုင်ပင်ကို ဆစ်ဒီယမ် ဂွါဂျဗား ဟုခေါ်၏။ ဗမာပိုင် မာလကာပင်လို့လေ့ ခေါ်ရေ။ ယင်းအပင်စွ..." 21100 wikitext text/x-wiki {{about|သစ်သီး|အပင်|ဂယိုင်ပင်}} [[File:Guava ID.jpg|thumb|right|လှီးထားရေ ''[[ကီလိုဂယိုင်]]'']] ရုက္ခဗေဒ အလိုအနိန်နန့် ဂယိုင်ပင်ကို ဆစ်ဒီယမ် ဂွါဂျဗား ဟုခေါ်၏။ ဗမာပိုင် မာလကာပင်လို့လေ့ ခေါ်ရေ။ ယင်းအပင်စွာ မာတေစီအီးမျိုးရင်းမာ ပါဝင်ရေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာ သဘာဝအလျောက် ပေါက်သော အပင်မျိုး မဟုတ်ပါ။ မူလပေါက်ရာ အရပ်မာ [[မြောက်အမေရိကတိုက်]]ဟိ [[မက္ကဗားကို]]နယ်နန့် [[တောင်အမေရိကတိုက်]]ဟိ [[ပီရူးနိုင်ငံ]]ရို့ဖြစ်ကတ်တေ။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းသို့ တဆင့်ယူဆောင်စိုက်ပျိုးရေ အပင်ငယ်တိ ဖြစ်တေ။ ရီမဝပ်ရေ သဲဆန်ဆန် [[ဂဝံမြီ]]မျိုးမာ ဂယိုင်ပင်တိ ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းရေ။ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မာ နီရာအရပ်ရပ်ဟိ ခြံဟင်းခင်းတိမာ ဂယိုင်ပင်တိကို စိုက်ပျိုးထားကတ်တေ။ ဂယိုင်ပင်တိ ပွားလာယောင် မြီထုပ် စည်းခြင်း၊ အကိုင်းဆက်ခြင်း၊ အကိုင်းမြီမြုပ်ခြင်း၊ သားတက်ဖြတ် စိုက်ခြင်း စရေ နည်းအမျိုးမျိုးရို့နန့် စိုက်ပျိုးနှိုင်ရေ။ ယကေလေ့ မြန်မာနိုင်ငံမာ အစိစိုက်နည်းကိုရာ အသုံးပြုကတ်တေ။ တပင် နန့် တပင် ပေ ၂ဝ စီခွာလို့ အတန်းလိုက် စိုက်သင့်ရေ။ အပင် သက် ၃ နှစ်လောက်ဟိလာရေအခါ အသီးသီးပါဗျာလ်။ အပင်အသက် နုစိုင် အချိန်ကစပြီးကေ အကိုင်းအခက်ရို့ကို ယှင်းပီးကေ အသီးတိ သီးနှိုင်ရေ။ အခေါက်စွာ ချောပနာ ညိုဖျော့ဖျော့ အရောင်မာ အကွက်တိ ပေါ်ဗျာယ်ဟိရေ။ အချင်း ၁ ၁ /၂ လက်မလောက်ဟိရေ အပွင့်ဖြူတိ ပွင့်ရာ အနံ့စိကေချေမွှီး၏။ ဂယိုင်ပင်မျိုး မကန်မဝှန်ဟိကေလေ့ စင်စစ် ဂယိုင်ဖြူမျိုးနန့် ဂယိုင်နီ မျိုးဆိုပနာ နှစ်မျိုးရာ ခွဲခြာထားရေ။ ဂယိုင်ဖြူမျိုး အပင်ရို့မာအပွင့်တိ တပွင့်ချင်းပွင့်လို့ အသီးတိသီးရေ။ အရဲမျိုး အပင်ရို့မာကား တပြွတ်မာ ၂ ပွင့်၊ ၃ ပွင့်စီ အခိုင်လိုက်ပွင့်လို့ အသီးမာ အလုံး၊ သို့မဟုတ် ရှည်ဝိုင်းဝိုင်းဟိကက်ရေ။ ဂယိုင်သီးအထဲမာ မာရေအစိငယ်တိ မကန်မဝှန် ဟိ၏။ အသီးမှည့်ကေ အသားပျော့လာပြီး အရသာမာ ချိုယောင် ယောင်ဖြစ်တေ။ အသီးတခုလုံးကို စားရရေ။ အသီးမှည့်ထက် အသီးစိမ်း အပွတိကို တချို့ပိုပြီးကေနှစ်သက်ကတ်တေ။ အသီးစိမ်းနန့် အသီးမှည့်တိအပြင် ဂယိုင်ယို ပြုလုပ်ပနာလည်း စားကတ်တေ။ ဂယိုင်သားသည် ညိုမွဲမွဲအရောင်ဟိပြီးကေ အတော်အသင့်မာရေ။ ယင်းအသားကို သီနတ်ပြောင်းခံအသား ပြုလုပ်ခြင်း၊ ပုံထွင်းခြင်း၊ သင်္ချာအတိုင်းအတာ ကိရိယာတိ ပြုလုပ်ခြင်းရို့မာ အသုံးပြုကတ်တေ။<ref>my.wikipedia.org</ref> == ကိုးကား == [[ကဏ္ဍ:စားနှိုင်ရေ သစ်သီးတိ]] 0rp4xpe63qgs94d8zr065s5cxwgh6km 14 5757 21101 2026-09-11T11:48:42Z Tejoebārsa 137 Created page with "[[ကဏ္ဍ:သစ်သီးဝလံ ဝေါဟာရတိ]]" 21101 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:သစ်သီးဝလံ ဝေါဟာရတိ]] m8hohytgsiuxn51kiqhmiywzyacq7cr