ဝီကီးပီးဒီးယား:Requests for adminship

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="rki">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီးပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>rkiwiki</dbname>
    <base>https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုလူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ဝီကီးပီးဒီးယား:Requests for adminship</title>
    <ns>4</ns>
    <id>2927</id>
    <revision>
      <id>21141</id>
      <parentid>21120</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T12:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>21141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7946" sha1="6519pryafzauy2ofekp4qedoaa745xn" xml:space="preserve">{{RfA header}}
{{Archives}}
{{Shortcut|WP:RFA|WP:RFX}}
'''စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် လျှောက်ထားခြင်း''' (Requests for adminship; အတိုကောက် '''RfA''') စွာ [[WP:EDITORS|ဝီကီးပီးဒီးယား အသိုင်းအဝိုင်း]]က ဇာသူစွာ [[Wikipedia:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူ]] (အက်ဒမင် လိုလေ့ခေါ်ကတ်ရေ) ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ပီးရေ လုပ်ငန်းစိုင် ဖြစ်တေ။ အသုံးပြုသူတိအနိန်နန့် မိမိကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် အခြားသော အသုံးပြုလူအား စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် အဆိုပြုခြင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရေ။

ဝီကီပီးဒီးယား အသိုင်းအဝိုင်းက ယုံကြည်စိတ်ချရရေ အသုံးပြုသူအား [[Wikipedia:Administrators|စီမံခန့်ခွဲသူတိ]]အဖြစ် ခန့်အပ်ရေ။ စီမံခန့်ခွဲသူတိဧ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို [[Special:Log|လုပ်ဆောင်ချက်မှတ်တမ်း]]မာ မှတ်တမ်းတင်ထားပြီးကေ အခြားသော စီမံခန့်ခွဲသူတိကလေ့ နောက်ပြန် ပြင်ဆင်နိုင်ရေ။ စီမံခန့်ခွဲသူတိစွာ အသုံးပြုသူများအား တည်းဖြတ်ခြင်းက ပိတ်ပင်ခြင်း၊ စာမျက်နှာတိက ကာကွယ်ခြင်း၊ ဖျက်ခြငးနန့်  စာမျက်နှာတိုင်းမာ သက်ရောက်မှုဟိရေ interface တိကို ပြင်ဆင်ခြင်းတိကို လုပ်ဆောင်နိုင်ရေ။

[[m:meta|မေတာ]]၏ [[m:AAR|စီမံခန့်ခွဲသူ မူဝါဒ]]အရ inactive ဖြစ်နီရေ စီမံခန့်ခွဲသူတိကို စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ်က ဖယ်ယှားခြင်းခံရဖို့ ဖြစ်တေ။

== တောင်းဆိုမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခြင်း ==
စီမံခန့်ခွဲသူ အဖြစ်လျောက်ဖို့(သို့မဟုတ်) မဲပီးဖို့ ဆိုကေ ကျေးဇူးပြုကေ [[Wikipedia:စီမံခန့်ခွဲသူတိအတွက် သတ်မှတ်ချက်|စီမံခန့်ခွဲသူတိအတွက် သတ်မှတ်ချက်]]ကို အရင်ဆုံးဖတ်ပီးပါ။ သင့်အနိန်နန့် ဝီကီးပီးဒီးယားမာ လုပ်ဆောင်ခမူတိကိုအရင်ဆုံး ပြန်ပနာ ကြည့်ရှုခြင်းလုပ်ထားမှရာ အခြားလူတိဧ တောင်းဆိုမှုတိ အောင်မြင်ခြင်း၊ ကျရှုံးခြင်းတိကို တွိ့မြင်နိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါရေ။

စီမံခန့်ခွဲသူတိ၏ ကိရိယာတိစွာ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယားကို ပိုပြီးကေကောင်းမွန်လာစီဖို့အတွက် အကူအညီတိဖြစ်ပါရေ။ 

__TOC__

== စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် လတ်တလော တောင်းဆိုမှုတိ ==
==Requests for adminship/ Renew [[User:YaThaWinTha]]==
I am submitting this request to renew my administrator permissions. 

During my previous term as an administrator, I actively handled routine administrative tasks, including anti-vandalism efforts, page protections, block/unblock requests, and maintaining wiki interface localizations. 

As my previous admin term has expired, I would like to request a renewal of my administrative rights to continue supporting the community and assisting with project maintenance.

=== Key Contributions ===
* Administrative &amp; Maintenance Work: [https://incubator.wikimedia.org/wiki/User:YaThaWinTha]
* Content &amp; Data Structure Maintenance: [https://xtools.wmcloud.org/ec/meta.wikimedia.org/YaThaWinTha]

=== Confirmation ===
I understand the responsibilities of holding administrative privileges and agree to abide by all local policies, guidelines, and community consensus. 

Thank you for your time and consideration. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၉:၃၂၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)

:&lt;nowiki&gt;:Support - Admin ဖြစ်သင့်ပါရေ &lt;/nowiki&gt; [[အသုံးပြုလူ:Tejoebārsa|Tejoebārsa]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Tejoebārsa|talk]])  ၂၁:၅၃၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
::&lt;nowiki&gt;:Support - Admin ဖြစ်သင့်ပါရေ ထောက်ခံပါရေ   ~~~~&lt;/nowiki&gt; [[အထူး:Contributions/~2026-49491-51|~2026-49491-51]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:~2026-49491-51|talk]])  ၂၁:၅၉၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
:::&lt;nowiki&gt;:Support - Admin ဖြစ်သင့်ပါရေ ထောက်ခံပါရေ ~~~~ &lt;/nowiki&gt; [[အသုံးပြုလူ:SanNyein|SanNyein]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:SanNyein|talk]])  ၂၂:၁၆၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
:&lt;nowiki&gt;:Support - ဒေပုဂ္ဂိုလ်ကို ထောက်ခံပါရေ &lt;/nowiki&gt; [[အသုံးပြုလူ:Retkhaberi|Retkhaberi]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Retkhaberi|talk]])  ၂၁:၅၄၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
:Support - admin ဆက်ဖြစ်ရေး ဆက်လက်ထောက်ခံပါသည် [[အသုံးပြုလူ:Nyarna|Nyarna]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Nyarna|talk]])  ၂၁:၅၈၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)

:Support - Admin ဖြစ်သင့်ပါရေ ထောက်ခံပါရေ [[အသုံးပြုလူ:VEN KE TU|VEN KE TU]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:VEN KE TU|talk]])  ၂၂:၀၇၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
::Support - admin ဆက်လုပ်နိုင်ဖို့ထောက်ခံပါရေ။ [[အသုံးပြုလူ:အောင်သန်းလှ|အောင်သန်းလှ]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:အောင်သန်းလှ|talk]])  ၂၂:၂၃၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗျူရိုကရက်အဖြစ် လတ်တလော တောင်းဆိုမှုတိ==


== ပုံပန်းသွင်ပြင်စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် လတ်တလော တောင်းဆိုမှုတိ ==

[[ကဏ္ဍ:လျောက်ထားရန် စာမျက်နှာတိ]]</text>
      <sha1>6519pryafzauy2ofekp4qedoaa745xn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝီကီးပီးဒီးယား:Requests for adminship/မှတ်တမ်း 1</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5771</id>
    <revision>
      <id>21138</id>
      <timestamp>2026-09-16T12:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;== စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တောင်းဆိုခမှုတိ == == Requests for adminship/ Renew [[User:YaThaWinTha]]== I would like to request for the renewal of my admin rights. Thanks. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၄:၃၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)  :&lt;nowiki&gt;:Support : ~~~~ &lt;/n...&quot;</comment>
      <origin>21138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="k5yg7roijuyv6bnwc4vbv1r63cw7qiw" xml:space="preserve">== စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တောင်းဆိုခမှုတိ ==
== Requests for adminship/ Renew [[User:YaThaWinTha]]==
I would like to request for the renewal of my admin rights. Thanks. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၄:၃၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)

:&lt;nowiki&gt;:Support : ~~~~ &lt;/nowiki&gt; [[အထူး:Contributions/&amp;#126;2026-14363-38|&amp;#126;2026-14363-38]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:&amp;#126;2026-14363-38|talk]])  ၁၄:၄၉၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
::Support:[[အသုံးပြုလူ:Tejoebārsa|Tejoebārsa]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Tejoebārsa|talk]])  ၁၅:၀၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:&lt;nowiki&gt;Support: ~~~~ &lt;/nowiki&gt; [[အသုံးပြုလူ:Retkhaberi|Retkhaberi]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Retkhaberi|talk]])  ၁၇:၀၆၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:Support:‌ောင်သန်းလှ [[အသုံးပြုလူ:အောင်သန်းလှ|အောင်သန်းလှ]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:အောင်သန်းလှ|talk]])  ၂၂:၁၄၊ ၇ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:support- admin ဆက်ဖြစ်ရေး ထောက်ခံပါသည် [[အသုံးပြုလူ:Nyarna|Nyarna]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Nyarna|talk]])  ၂၁:၅၆၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
::Support- admin ဆက်ဖြစ်ရေး ထောက်ခံပါသည်။ [[အသုံးပြုလူ:အောင်သန်းလှ|အောင်သန်းလှ]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:အောင်သန်းလှ|talk]])  ၂၂:၁၇၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)


== ဗျူရိုကရက်အဖြစ် တောင်းဆိုခမှုတိ==


== ပုံပန်းသွင်ပြင်စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တောင်းဆိုမှုတိ ==</text>
      <sha1>k5yg7roijuyv6bnwc4vbv1r63cw7qiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>21140</id>
      <parentid>21138</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T12:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>21140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2444" sha1="80jlrw8pgm73i0eureh9knto0skn935" xml:space="preserve">{{Archives}}
== စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တောင်းဆိုခမှုတိ ==
== Requests for adminship/ Renew [[User:YaThaWinTha]]==
I would like to request for the renewal of my admin rights. Thanks. [[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၄:၃၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)

:&lt;nowiki&gt;:Support : ~~~~ &lt;/nowiki&gt; [[အထူး:Contributions/&amp;#126;2026-14363-38|&amp;#126;2026-14363-38]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:&amp;#126;2026-14363-38|talk]])  ၁၄:၄၉၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
::Support:[[အသုံးပြုလူ:Tejoebārsa|Tejoebārsa]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Tejoebārsa|talk]])  ၁၅:၀၁၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:&lt;nowiki&gt;Support: ~~~~ &lt;/nowiki&gt; [[အသုံးပြုလူ:Retkhaberi|Retkhaberi]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Retkhaberi|talk]])  ၁၇:၀၆၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:Support:‌ောင်သန်းလှ [[အသုံးပြုလူ:အောင်သန်းလှ|အောင်သန်းလှ]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:အောင်သန်းလှ|talk]])  ၂၂:၁၄၊ ၇ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)
:support- admin ဆက်ဖြစ်ရေး ထောက်ခံပါသည် [[အသုံးပြုလူ:Nyarna|Nyarna]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Nyarna|talk]])  ၂၁:၅၆၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)
::Support- admin ဆက်ဖြစ်ရေး ထောက်ခံပါသည်။ [[အသုံးပြုလူ:အောင်သန်းလှ|အောင်သန်းလှ]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:အောင်သန်းလှ|talk]])  ၂၂:၁၇၊ ၁၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၆ (+0630)


== ဗျူရိုကရက်အဖြစ် တောင်းဆိုခမှုတိ==


== ပုံပန်းသွင်ပြင်စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် တောင်းဆိုမှုတိ ==</text>
      <sha1>80jlrw8pgm73i0eureh9knto0skn935</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝီကီးပီးဒီးယား:Requests for adminship/မှတ်တမ်း 2</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5772</id>
    <revision>
      <id>21139</id>
      <timestamp>2026-09-16T12:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>YaThaWinTha</username>
        <id>42</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Archives}} == စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် လတ်တလော တောင်းဆိုခမှုတိ == ==Requests for adminship/[[User:YaThaWinTha]]== I request for an administrator in  Arakanese Wikipedia. Many people attended Arakanese Wikipedia Workshop in Thailand suggested that there should be a local administrator to organize Arakanese Wikipedia better. I have also contributed approximately 5,945 edits on the tast-wiki (wp/rki...&quot;</comment>
      <origin>21139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2852" sha1="ls6otupdsb1jcnihu6qsj55wvvoqkaq" xml:space="preserve">{{Archives}}
== စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ် လတ်တလော တောင်းဆိုခမှုတိ ==
==Requests for adminship/[[User:YaThaWinTha]]==
I request for an administrator in  Arakanese Wikipedia. Many people attended Arakanese Wikipedia Workshop in Thailand suggested that there should be a local administrator to organize Arakanese Wikipedia better. I have also contributed approximately 5,945 edits on the tast-wiki (wp/rki), including articles and templates. You can look at my Contribution for administrator here.  [[https://incubator.wikimedia.org/wiki/User:YaThaWinTha]] 
here.  [[https://xtools.wmcloud.org/ec/meta.wikimedia.org/YaThaWinTha]]
Please let me know your suggestions or feedback.--[[အသုံးပြုလူ:YaThaWinTha|YaThaWinTha]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:YaThaWinTha|talk]])  ၁၇:၂၇၊ ၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+0630)

:Support [[အထူး:Contributions/&amp;#126;2025-51412-9|&amp;#126;2025-51412-9]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:&amp;#126;2025-51412-9|talk]])  ၁၈:၃၅၊ ၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+0630)
:Support [[အသုံးပြုလူ:BOKESTART|BOKESTART]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:BOKESTART|talk]])  ၁၈:၄၃၊ ၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+0630)
:Support [[အသုံးပြုလူ:Tejoebārsa|Tejoebārsa]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Tejoebārsa|talk]])  ၁၈:၄၇၊ ၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+0630)
:Support SanNyein (talk) ၁၈း၄၇၊ ၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+ 0630)  [ ပြန်ကြားချက် ] [[အထူး:Contributions/&amp;#126;2025-51245-0|&amp;#126;2025-51245-0]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:&amp;#126;2025-51245-0|talk]])  ၂၀:၂၅၊ ၃ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+0630)
:Support: Developing wikis need admins and here is a lot of work to do. Good luck :) . --[[အသုံးပြုလူ:Spider 001757|Spider 001757]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Spider 001757|talk]])  ၀၂:၂၈၊ ၂၁ စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅ (+0630)
:Support: [[အသုံးပြုလူ:Nyarna|Nyarna]] ([[အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်:Nyarna|talk]])  ၁၇:၁၃၊ ၆ မတ်ချ်လ ၂၀၂၆ (+0630)

== ဗျူရိုကရက်အဖြစ် လတ်တလော တောင်းဆိုခမှုတိ ==


== ပုံပန်းသွင်ပြင်စီမံခန့်ခွဲသူအဖြစ်တောင်းဆိုခမှုတိ==</text>
      <sha1>ls6otupdsb1jcnihu6qsj55wvvoqkaq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5773</id>
    <revision>
      <id>21142</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{unreferenced}} '''မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|McGill University}}) သည် [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]၊ ကွိဘက်ဒေသ၊ မွန်ထရီယယ်မာ တည်ဟိပြီး ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်း တက္ကသိုလ် ၃၀ စာရင်းဝင် တက္ကသိုလ်တခုဖြစ်တေ။   ==သမိုင်းကြောင်း== မ...&quot;</comment>
      <origin>21142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9601" sha1="82rz6td2stwt27ewm4c0mkr5on3jupr" xml:space="preserve">{{unreferenced}}
'''မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|McGill University}}) သည် [[ကနေဒါနိုင်ငံ]]၊ ကွိဘက်ဒေသ၊ မွန်ထရီယယ်မာ တည်ဟိပြီး ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်း တက္ကသိုလ် ၃၀ စာရင်းဝင် တက္ကသိုလ်တခုဖြစ်တေ။ 

==သမိုင်းကြောင်း==
မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်ကို ၁၈၁၃ ခုနှစ်မာ မက်ဂေးလ် ကောလိပ်အဖြစ် စတင်ထူထောင်ခရေ။ [[စံဂိုး့တလန်နိုင်ငံ]]၊ ဂလက်စကိုမြို့မာ မွီးဖွားခရေ ဂျိမ်းမက်ဂေးလ်ဆိုသူက မြေ ၄၉ ဧကနန့် ပေါင် ၁ သောင်း မတည်လှူဒါန်းခဲ့ယင့်အတွက် သူ့အား အစွဲပြုပြီး မက်ဂေးလ် ကောလိပ်ဟု မှည့်ခေါ်ခခြင်း ဖြစ်တေ။

မက်ဂေးလ်မာ အမျိုးသမီးတိကို စတင်လက်ခံခကပင်ာ ၁၈၈၄ ခုနှစ်ကပင် ဖြစ်တေ။ ဒေါ်နယ်စမစ် ခေါ် လော့ဒ် စထရက်ကိုနာက အမျိုးသမီးတိကို သီးသန့် သင်ကြားပီးဖို့ ရန်ပုံဖေသာများ ထူထောင်ပီးခရေ။ 

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်၏ အဓိက ပရဝုဏ်မာ ရွိုင်ယယ် တောင်ခြီမာ တည်ဟိပြီး ဒုတိယ ပရိဝုဏ်သည် စိန့် အန်း ဒီ ဘဲလ်လပ် အနီးမာ တည်ဟိရေ။ ၂၀၁၂ မာ မက်ဂေးလ် ပရဝုဏ်သည် ကမ္ဘာ့ အလှဆုံး လည်ပတ်သင့်တဲ့ တက္ကသိုလ် ပရဝုဏ် ၁၇ ခုထဲမာ တခုအပါအဝင် ဖြစ်ခရေ။

==ပညာရီး==

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်မာ မဟာဌာနနန့် ကျောင်း ၁၁ ခု ပါဟိရေ။ ဒီပလိုမာနန့် ဒီဂရီအတွက် ဘာသာရပ်ပေါင်း ၃၀ဝ ကျော် သင်ကြားပို့ချရေ။ မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်စွာ ဝင်ခွင့်ခက်ခဲသော ကနေဒါ တက္ကသိုလ်တိထဲက တခု ဖြစ်တေ။ ယကေလေ့ ပညာထားပါက စကောလားရှိပ် ရက်ရောစွာ ပီးရေ ကျောင်းဖြစ်တေ။

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်မာ နိုင်ငံ ၃၂ နိုင်ငံမှ ကျောင်းသား ၅၀ဝ ကျော် ဟိရေ။ ကနေဒါနိုင်ငံ၊ ကွိဘက်ဒေသသည် ပြင်သစ်စကား အများစု ပြောသော ဒေသ ဖြစ်တေ။ ယကေလေ့ မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်စွာ အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့် အထူးပြု သင်ကြားရေ။ ဥပဒေဌာနမာ ပြင်သစ်ဘာသာဖြင့် သင်ကြားပြီး အချို့ ကျောင်းသားတိကို ပြင်သစ်၊ အိန်းဂလိချ်နှစ်ဘာသာ အသုံးပြုခွင့် ပီးထားရေ။

ပရုန်းနရုန်း မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်မာ  ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၃ သောင်း ၈ ထောင် ဟိရေ။ နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားမာ ၅ ပုံ ၁ ပုံခန့် ဖြစ်တေ။

==တွဲဘက်ဌာနများ==

၂၀ဝ၆ မာ ကွိဘက်အစိုးရက မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ် ကျန်းမာရီး စင်တာ (MUHC) ဖွင့်လှစ်နိုင်ဖို့ ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၆ သန်း မတည် ပီးခရေ။ မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်၏ ယာဉ်စွန်းတန်းဒေသ လိလာရီးနန့် သုတေသန အတွက် ဘဲလ်လဲယား သုတေသန အင်စတီကျုသည် ဘာဒေးဒိုးဒေသဟိ စိန့်ဂျိမ်းမာ တည်ဟိရေ။ ဧက ၅၀ ကျယ်ဝန်းသော အင်စတီကျုမာ ကနေဒါ အာကာသ အေဂျင်စီ သုတေသနလည်း တည်ဟိရေ။

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ် ဟန့်စ်မန်း ရီကြောင်း သုတေသန စင်စွာရေ စိန့် ခရောက်စ် မြစ်နံဘေး စိန့် အင်ဒရူးမာ တည်ဟိရေ။

စိန့် လောရင့် မြစ်ဝှမ်းမာ မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်ပိုင် ၃ ဒသမ ၉ မိုင်ခွဲဟိရေ ရှေး သဘာဝ သစ်တော ဟင်းခင်းလည်း တည်ဟိရေ။

၁၉၉၈ မာ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ တိုကျိုအခြီစိုက် နီရှီ-ရှင်ဂျုကု ဌာနနန့် တွဲဖက်ပြီး ပထမဆုံး ကနေဒါ-ဂျပန် MBA အတန်းကို စီမံခန့်ခွဲရီး မဟာဌာနမာ ဖွင့်လှစ်ခရေ။

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်မာ ဗိသုကာ ကျောင်း၊ ကွန်ပြူတာ သိပ္ပံကျောင်း၊ သတင်းအချက်အလက် လိလာရီးကျောင်း၊ အာဟာရဆိုင်ရာ လိလာရီး ကျောင်း၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုထုံးကျောင်း၊ အင်ဂရမ် သူနာပြုကျောင်း၊ မြို့ပြ စီမံကိန်းကျောင်း၊ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်လိလာရီး မက်ဂေးလ်ကျောင်းရို့ ပါဟိရေ။ 

ဘွဲ့များအနိန်နန့် မဟာဘွဲ့ M.A, ပါရဂူဘွဲ့ Ph.D ရို့ကို သမိုင်း၊ ယိုင်ကျေးမှု လိလာရီး စရေ ဘာသာရပ်တိနန့် ဘွဲ့ယူနှိုင်ရေ။

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်မာ ဘာသာရပ်အလိုက် စာကြည့်တိုက်ပေါင်း ၁၃ ခု ဟိရေ။ ရှီးဟောင်းစာအုပ်တိနန့် အထူစာအုပ်တိ ဌာန အပါအဝင် စာအုပ်စာတမ်း၊ စာမူ၊ ပုံနှိပ်၊ အထွေထွေ စာအုပ်ပေါင်း ၃ သိန်းခွဲခန့် ဟိရေ။

မက်ဂေးလ် ဆီးပြတိုက်မာလည်း ကတ်တလိုင်းက်များ၊ ဆီးစိမ်ထားရေ အရာများစွာ ပြသထားရေ။

==အဆင့်သတ်မှတ်ချက်==

မက်ကလင်း၏ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အရ မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်စွာ ကနေဒါမာ ဘာသာရပ်နန့် သုတေသနဆိုင်ရာ အဆင့် ၁ ဖြစ်တေ။ နိုင်ငံတကာ သတ်မှတ်ချက်မာ ကမ္ဘာ့အဆင့် ၃၀ ဖြစ်တေ။

==ထူးခြားထင်ရှားသူတိ==

မက်ဂေးလ် တက္ကသိုလ်ဆင်းတိထဲမာ နိုဘယ်ဆုရသူ ၁၂ ဦး ဟိရေ။ အာကာသ ယာဉ်မှူး ၃ ဦး၊ ကနေဒါ ဝန်ကြီးချုပ် ၃ ဦး၊ နိုင်ငံခြားမာ နိုင်ငံအကြီးအကဲ ၄ ဦး၊ သံအမတ် ၂၈ ဦး၊ အကယ်ဆုရ ၉ ဦး၊ ဂရမ်မီ ဂီတဆုရ ၁၁ ဦး၊ ပူလစ်ဇာ ဆုရ ၃ ဦး၊ အိုလံပစ် အားစကား ဆုတံဆိပ်ရ ၂၈ ဦး ဟိရေ။


[[Category:ကနေဒါနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:ပညာရီး]]  [[Category:လူအဖွဲ့အစည်း]]</text>
      <sha1>82rz6td2stwt27ewm4c0mkr5on3jupr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:ပညာရီး</title>
    <ns>14</ns>
    <id>5774</id>
    <revision>
      <id>21143</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;ကဏ္ဍ: ပညာရီး&quot;</comment>
      <origin>21143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="l6cnklsxxj3rrv1itftc00nn0ic74cc" xml:space="preserve">ကဏ္ဍ: ပညာရီး</text>
      <sha1>l6cnklsxxj3rrv1itftc00nn0ic74cc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>5775</id>
    <revision>
      <id>21144</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:43:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]]&quot;</comment>
      <origin>21144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="7z6yi9asio4u1sz7v0bd37nnr3a8int" xml:space="preserve">[[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]]</text>
      <sha1>7z6yi9asio4u1sz7v0bd37nnr3a8int</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5776</id>
    <revision>
      <id>21145</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{coord|34|59|6.1|N|135|45|9.2|E|source:jawiki_region:JP|display=title}} {{Infobox university |   name  = ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ |   image = File:京都コンピュータ学院京都駅前校.jpg |   native_name = 京都コンピュータ学院 |   established  = 1969 |   type  = [[Private university|Private]] |   president  = Mme. Yasuko Hasegawa |   city  = [[Kyoto]] |   state  = [[Kyoto Prefecture|Kyoto]] |   country  = [...&quot;</comment>
      <origin>21145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3618" sha1="pbv0hoyle3wto31aartev8pbs4ivk9b" xml:space="preserve">{{coord|34|59|6.1|N|135|45|9.2|E|source:jawiki_region:JP|display=title}}
{{Infobox university |
  name  = ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ |
  image = File:京都コンピュータ学院京都駅前校.jpg |
  native_name = 京都コンピュータ学院 |
  established  = 1969 |
  type  = [[Private university|Private]] |
  president  = Mme. Yasuko Hasegawa |
  city  = [[Kyoto]] |
  state  = [[Kyoto Prefecture|Kyoto]] |
  country  = [[Japan]] |
  affiliations = Kyoto-fu Joho Sangyo Kyokai 京都府情報産業協会 [http://www.kyojyokyo.or.jp/]||
  website  = '''http://www.kcg.ac.jp/'''[http://www.kcg.ac.jp/]|
}}

'''ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ''' သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသော ပုဂ္ဂလိကကွန်ပျူတာပညာရီးအဖွဲ့အစည်းတခု ဖြစ်တေ။ ယင်းကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မာ ယဆုခိုနန့် ဟိဂဲအိုရို့က တည်ထောင်ခရေ။ KCG သည် KCG Group (KCG အုပ်စု) ၏ အဓိကပညာရီးဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းလည်း ဖြစ်တေ။ KCG ၏ အဲခိ-မအဲကျောင်းဝန်းသည် အခရာောင်းဝန်းဖြစ်ပြီးကေ ကျိုတိုဘူတာ၏ နံဘေးအနားအချက်အချာနီရာတွင် တည်ဟိရေ။ KCG မာ ကွန်ပျူတာဂရပ်ဖစ်အနုပညာဆိုင်ရာသင်ကြားပေးရေ ခမိုဂဝကျောင်းဝန်းနန့် ကွန်ပျူတာသတင်းအချက်အလက်ဆိုင်ရာသင်ကြားပေးရေ ရခုဟိုခုကျောင်းဝန်းရို့လေ့ ဟိရေ။ KCG group မာ ကျိုတိုသတင်းအချက်အလက်သင်ကြားရီးကောလိပ် (KCGI), ကျိုတိုဂျပန်ဘာသာစကားသင်ကြားရီးစင်တာ  (KJLTC), KCG Career, Inc. နန့် KCG Co., Ltd ရို့ ပါဝင်ရေ။ ရာစုဝက်ကျော်နီးနီးကာလအထဲ KCG ကို တက်ရောက်ခရေ ကျောင်းသားဟောင်းအရွီအတွက်သည် ၃၇၀၀၀ အထိ တိုးတက်များပြားပါလတ်တေ။ ထိုကျောင်းသားဟောင်းတိစွာလည်း ဂုချိန်ခါမာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သတင်းအချက်အလက်နည်းပညာနယ်ပယ်မာ လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နိကတ်ရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://support.kcg.ac.jp/alumni//|title=Alumni Organization of Kyoto Computer Gakuin|accessdate=2007-08-15}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်းကြောင်း==

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံပညာရီး]] [[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]][[ကဏ္ဍ:ပညာရီး]][[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]]</text>
      <sha1>pbv0hoyle3wto31aartev8pbs4ivk9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>5777</id>
    <revision>
      <id>21146</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:45:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ&quot;</comment>
      <origin>21146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="1njgh1ovnrdezrn6f9rdraqsgges0tj" xml:space="preserve">ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ</text>
      <sha1>1njgh1ovnrdezrn6f9rdraqsgges0tj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျိုတိုစီရင်စုတက္ကသိုလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5778</id>
    <revision>
      <id>21147</id>
      <timestamp>2026-09-16T14:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox university | name = ကျိုတိုစီရင်စုတက္ကသိုလ် | native_name = {{Lang|ja|京都府立大学}} | image_name = Kyoto-Pref-Univ-Main-Gate01.jpg | image_size =  | motto =  | established = Founded 1895&lt;br /&gt;Chartered 1949 | type = [[Public university|Public]] | president = [[Yasuhiro Tsukamoto]] | city = [[Kyoto]] | state = [[Kyoto Prefecture|Kyoto]] | country = [[Japan]] | faculty =  | staff =  | students =  | undergrad =...&quot;</comment>
      <origin>21147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3215" sha1="6tuh8cwvflef6anjcwkfz96bx7qgd67" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ကျိုတိုစီရင်စုတက္ကသိုလ်
| native_name = {{Lang|ja|京都府立大学}}
| image_name = Kyoto-Pref-Univ-Main-Gate01.jpg
| image_size = 
| motto = 
| established = Founded 1895&lt;br /&gt;Chartered 1949
| type = [[Public university|Public]]
| president = [[Yasuhiro Tsukamoto]]
| city = [[Kyoto]]
| state = [[Kyoto Prefecture|Kyoto]]
| country = [[Japan]]
| faculty = 
| staff = 
| students = 
| undergrad = 
| postgrad = 
| doctoral = 
| profess = 
| campus = [[Urban area|Urban]]
| athletics = 
| colors = 
| mascot = 
| affiliations = 
| website = {{Official website|https://www.kpu.ac.jp/university/}}
| footnotes = 
| address = 
| telephone = 
| logo = 
}}

'''ကျိုတိုစီရင်စုတက္ကသိုလ်''' (京都府立大学, Kyōto furitsu daigaku), အတိုက်ကောက် - Fudai (府大) သို့မဟုတ် Kyōfudai (京府大) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့၊ ဆခယောရပ်ကွက်၊ ဟိမိုဂမို၊ နခရဂိချောမာ တည်ဟိရေ အစိုးရပိုင်တက္ကသိုလ်တခု ဖြစ်တေ။

==သမိုင်းကြောင်း==
တက္ကသိုလ်ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်မာ “ဆိုင်းခယောတက္ကသိုလ်” (西京大学, Saikyō daigaku) ဟူရေနာမည်ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ခရေ။ ဒေတက္ကသိုလ်ကို ထိုအချိန်က အသက်မွီးမှုကျောင်းနှစ်ခုဖြစ်ရေ စီရင်စုအထဲဟိ ကျိုတိုစီရင်စုစိုက်ပျိုးရီး (京都府立農林専門学校 Kyōto furitsu nōrin semmon gakkō, ၁၈၉၅ ခုနှစ်မာ တည်ထောင်) နန့် သစ်တောဆိုင်ရာအသက်မွီးမှုကျောင်းနန့် ကျိုတိုစီရင်စုအမျိုးသမီးအသက်မွီးမှုကျောင်း(京都府立女子専門学校 Kyōto furitsu joshi semmon gakkō, ၁၉၂၇ မာ တည်ထောင်) ကို စုစည်းကာ တက္ကသိုလ်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခခြင်း ဖြစ်တေ။

==ပြင်ပလင့်များ==
*[http://www.kpu.ac.jp/ Official website] (Japanese)
*[http://www.kpu.ac.jp/university/ Official website] (English)

{{coord|35|02|50|N|135|46|01|E|region:JP_type:edu_source:dewiki|display=title}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ ပညာရီး]] [[ကဏ္ဍ: ပညာရီး]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]]</text>
      <sha1>6tuh8cwvflef6anjcwkfz96bx7qgd67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျိုတိုသတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကောလိပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5779</id>
    <revision>
      <id>21148</id>
      <timestamp>2026-09-16T15:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox university |  name  = ကျိုတိုသတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကောလိပ်&lt;br&gt;The Kyoto College of Graduate Studies for Informatics |  native_name = 京都情報大学院大学 |  image_name = KCGI-image20140110.jpg |  image_size =  |  established = 2004 |  type  = [[Private graduate school|Private internet technology professional school]] |  president = Shinji Tomita&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.kcg.edu/en...&quot;</comment>
      <origin>21148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9365" sha1="e3j4vjdguqb69bl659rqwwe54oiz8wd" xml:space="preserve">{{Infobox university
|  name  = ကျိုတိုသတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကောလိပ်&lt;br&gt;The Kyoto College of Graduate Studies for Informatics
|  native_name = 京都情報大学院大学
|  image_name = KCGI-image20140110.jpg
|  image_size = 
|  established = 2004
|  type  = [[Private graduate school|Private internet technology professional school]]
|  president = Shinji Tomita&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.kcg.edu/en/news/2023/03-24|title=Prof. Tomita becomes the 4th President of KCGI|date=24 March 2023|publisher=The Kyoto College of Graduate Studies for Informatics|access-date=2023-10-07}}&lt;/ref&gt;
|  city = [[Kyoto-shi]]
|  state = [[Kyoto Prefecture|Kyoto-fu]]
|  country = [[Japan]]
|  affiliations = Kyoto-fu Joho Sangyo Kyokai 京都府情報産業協会 [http://www.kyojyokyo.or.jp/], Japan (Nippon) Association for Information Sciences (NAIS) [http://nais.kcg.jp/]||
  website  = '''http://www.kcg.edu/'''[http://en.kcg.edu/]
}}

'''ကျိုတိုသတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကောလိပ်''' (KCGI)&lt;ref&gt;{{in lang|ja}} [http://www.kcg.edu/ 京都情報大学院大学 | トップ&lt;!-- Bot generated title --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240621171622/https://www.kcg.edu/ |date=21 June 2024 }}&lt;/ref&gt; သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၊ ကျိုတိုမြို့မာ တည်ဟိရေ နည်းပညာကောလိပ်တခု ဖြစ်တေ။ ဒေကောလိပ်မာ အသုံးချနည်းပညာမဟာဘွဲ့ (M. S. IT) ကို ပီးအပ်ရေ။ ကျောင်းစွာ ဝဘ်အခြီခံစီးပွားရီးနည်းပညာနန့် ဝဘ်စနစ်များတီထွင်ဖန်တီးခြင်းတိကို သင်ကြားပြသပီးဗျာယ်ဟိရေ။ 

==တည်နီရာ==
ကောလိပ်၏ ပင်မကျောင်းစွာ [[ကျိုတိုဘူတာ]]နံဘေးဟိ [[ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ]] ဖြစ်တေ။ ကွန်ပျူတာဂရပ်ဖစ်ဌာနသည် ခမိုဂဝကျောင်းဝန်းမာ တည်ဟိပြီး ကွန်ပျူတာသတင်းအချက်အလက်ဌာနသည် ရခုဟိုခုကျောင်းဝန်းမာ တည်ဟိရေ။ KCGI သည် ကျိုတိုမြို့၊ ဆခယောရပ်ကွက်ဟိ ဟအဂုမန်းဘန်းအဆောက်အဦမာ တည်ဟိရေ။ KCG group မာလည်း ကျိုတိုဂျပန်ဘာသာစကားလိကျင့်ရီးစင်တာ (KJLTC) တည်ဟိရေ။

KCG သည် နယူးယောက်မြို့နန့် ဘေဂျင်းမြို့မာလည်း ကျောင်းတိ တည်ဟိရေ။ ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာ တရုတ်နိုင်ငံ ပါလီမန်စာကြည့်တိုက်မာ ရုံခန်းဖွင့်လှစ်ခရေ။ တရုတ်နိုင်ငံဟိ အိုင်တီဆိုင်ရာပညာရီးတိကို ထောက်ပင့်ရန်နန့် တရုတ်နိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်တိအား ပညာရီးဆိုင်ရာအခြီခံစနစ်များ ထောက်ပင့်ပီးဖို့ ဆောင်ရွက်ဗျာယ်ဟိရေ။ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မာ KCG သည် နယူးယောက်မြို့ဟိ World Trade Center မာ ရုံးခန်းဖွင့်လှစ်ခရေ။ စတ်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နိ တိုက်ခိုက်ခံရယားနောက်မာ ရုံးခန်းကို Rockefeller Center သို့ ပြောင်းရွိခပြီးကေ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မာ ဖွင့်လှစ်ခရေ။

==သမိုင်းကြောင်း==
ကျိုတိုသတင်းအချက်အလက်နည်းပညာကောလိပ် (KCGI) ကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်မာ ဖွင့်လှစ်ခရေ။ ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ (KCG)၏ အစိတ်အပိုင်းတခုအဖြစ် တည်ဟိရေ ကျောင်းဖြစ်တေ။  (KCG) ကို ၁၉၆၃ ခုနှစ်မာ ခဆုခိုနန့် ဟိဂဲအိုဟဆဲဂဝရို့က တည်ထောင်ခရေ။

KCG ၏ အဓိကအရေးအပါဆုံးပုဂ္ဂိုလ်မာ အဂုဆို 'ဟဆဲဂဝ' ဖြစ်တေ။ သူစွာ ကျိုတိုတက္ကသိုလ်မှ ရူပနက္ခတ္တဗေဒဘာသာရပ်ဖြစ် ဒေါက်တာဘွဲ့ကို ရဟိခရေ ပထမဆုံးသောအမျိုးသမီးလည်း ဖြစ်တေ။ ယဆုခိုဟဆဲဂဝနန့် ဟိဂဲအိုဟဆဲဂဝ (၁၉၈၆ မာ သီဆုံး) ရို့စွာ IBM 709/7090 ကို လိလာရီးအစုအဖွဲ့တခုကို တည်ထောင်ခရေ။ ၁၉၆၃ ခုနှစ်မာ ကျိုတိုတက္ကသိုလ်မာ ငယ်ရွယ်ရေကျောင်းသားကျောင်းသူအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ရေ ဘွဲ့ရကျောင်းသားတိနန့် သုတေသနပြုသူတိကို သင်ကြားပြသပီးခရေ။ ယင်းရို့၏ လုပ်ဆောင်မှုတိကို &quot;Fortran Research Seminar&quot; ဟု ခေါ်ဆိုခကတ်ပြီးကေ ကွန်ပျူတာပရိုဂရမ်းမင်းဘာသာရပ်တခုဖြစ်ရေ Fortran ၏ အသုံးချမှုတိအကြောင်းကို သင်ပီးခရေ။ နောက်ပိုင်းမာ ထိုလုပ်ဆောင်မှုတိကို &quot;Kyoto Software Research Seminar&quot; ဟု နာမည်ပြောင်းလဲခပြန်ရေ။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မာ “ကျိုတိုကွန်ပျူတာအကယ်ဒမီ” (KCG) ဟူရေ နာမည်သို့ ပြောင်းလဲခရေ။

Kyoto Software Research Seminar မာ ပြင်ပမှ လာရောက်တက်ရောက်ကတ်တေ အဖွဲ့ဝင်အရွီအတွက်လေ့ များပြားပါလတ်တေ။ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များနောက်ပိုင်းမာ ဂျပန်နိုင်ငံမာ ထုတ်လုပ်ရေကျွန်ပျူတာအရွီအတွက်စွာလေ့ များပြားပါလတ်တေ။ &quot;HITAC-10&quot; ပိုင်ယှောင် ကွန်ပျူစွာတိ ဖြစ်တေ။ ယင်းကွန်ပျူစွာတိကို အသုံးပြုကာ ပရိုဂရမ်းမင်းသင်တန်းတိကို လုပ်ဆောင်လာနှိုင်ခကာ ကျောင်းသားအရွီအတွက်လည်း တိုးပွားပါလတ်တေ။ နောက်ပိုင်းမာ KCG သည် medium-scale ကွန်ပျူတာဖြစ်ရေ တိုရှီဘာ၏ TOSBAC3400 ကျွန်ပျူတာ၊ IBM ၏ main frame ကွန်ပျူစွာတိဖြစ်ရေ IBM 370, 4341, 3031 နန့် large-scale ကွန်ပျူစွာတိဖြစ်ရေ UNIVAC 1100 နန့် 1106 ရို့ကို အသုံးပြုလာနိုင်ခရေ။

၁၉၈၃ ခုနှစ်မာ တကိုယ်ရေသုံးကွန်ပျူစွာတိ အသုံးပြလာနှိုင်ရေအခါမှ ကျောင်းသားတိကို အခမဲ့ငှားရမ်းရေအစီအစိုင်ကို စတင်ခရေ။

==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.kcg.edu/ KCGI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240621171622/https://www.kcg.edu/ |date=21 June 2024 }} College website in Japanese.
* [http://en.kcg.edu/ KCGI] College website in English

{{coord|35|1|50.4|N|135|46|45.8|E|region:JP-26_type:edu|display=title}}

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ပညာရီး]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ ပညာရီး]]</text>
      <sha1>e3j4vjdguqb69bl659rqwwe54oiz8wd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကျိုတိုအမျိုးသမီးတက္ကသိုလ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5780</id>
    <revision>
      <id>21149</id>
      <timestamp>2026-09-16T15:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox university | name = ကျိုတိုအမျိုးသမီးတက္ကသိုလ်&lt;br&gt;Kyoto Women's University | native_name = 京都女子大学 | native_name_lang = ja | motto = 建学の精神 | motto_lang = ja | established = 1899 | type = Private | affiliation = [[Jodo Shinshu Hongwanji-ha]] | city = Kyoto | country = Japan | language = Japanese | nickname =  | mascot = Fujino chan | website = {{URL|http://www.kyoto-wu.ac.jp/}} | logo =  }}...&quot;</comment>
      <origin>21149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="s4c57cvbpi7d2510v776arm4g4tkq5w" xml:space="preserve">{{Infobox university
| name = ကျိုတိုအမျိုးသမီးတက္ကသိုလ်&lt;br&gt;Kyoto Women's University
| native_name = 京都女子大学
| native_name_lang = ja
| motto = 建学の精神
| motto_lang = ja
| established = 1899
| type = Private
| affiliation = [[Jodo Shinshu Hongwanji-ha]]
| city = Kyoto
| country = Japan
| language = Japanese
| nickname = 
| mascot = Fujino chan
| website = {{URL|http://www.kyoto-wu.ac.jp/}}
| logo = 
}}

'''ကျိုတိုအမျိုးသမီးတက္ကသိုလ်''' 京都女子大学, Kyōto joshi daigaku) သည် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[ကျိုတိုမြို့]]၊ [[ဟိဂဟိယာမရပ်ကွက်၊ ကျိုတို|ဟိဂဟိယာမရပ်ကွက်]]မာ တည်ဟိရေ ပုဂ္ဂလိကအမျိုးသမီးကောလိပ်တခု ဖြစ်တေ။ ကျောင်းကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်မာ တည်ထောင်ခပြီးကေ ၁၉၄၉ ခုနှစ်မာ တက္ကသိုလ်တခုအဖြစ်  လုပ်ပိုင်ခွင့်ရဟိခရေ။

ကျောင်း၏နာမည်ကို အတိုကောက်အားဖြင့် ခယောဂျော 京女(kyojo) ဟု ခေါ်ကတ်တေ။

==ပြင်ပလင့်များ==
* [http://www.kyoto-wu.ac.jp/english/index.html Official website] {{in lang|en}}

{{coord|34|59|17|N|135|46|48|E|region:JP_type:edu_source:kolossus-jawiki|display=title}}
[[File:Kyoto Women's University.jpg|thumb|မျက်နှာစာလမ်းဝ]]

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ပညာရီး]] [[ကဏ္ဍ:ဂျပန်နိုင်ငံ ပညာရီး]]
[[ကဏ္ဍ:ကျိုတိုစီရင်စုဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]]</text>
      <sha1>s4c57cvbpi7d2510v776arm4g4tkq5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5781</id>
    <revision>
      <id>21150</id>
      <timestamp>2026-09-17T11:12:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejoebārsa</username>
        <id>137</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[ဖိုင်:ကွန်ဖြူရှပ်ဝါဒ.jpg|thumb|ကွန်ဖြူရှပ်]] '''ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ''' (Confucianism) စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် အလွန်သြဇာလွှမ်းမိုးမှုဟိခရေ ဒဿနနန့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အစိုင်အလာတရပ် ဖြစ်တ...&quot;</comment>
      <origin>21150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29884" sha1="4rtnevhj4t1a5f50mabmghgmmfk25kp" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:ကွန်ဖြူရှပ်ဝါဒ.jpg|thumb|ကွန်ဖြူရှပ်]]
'''ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ''' (Confucianism) စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် အလွန်သြဇာလွှမ်းမိုးမှုဟိခရေ ဒဿနနန့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အစိုင်အလာတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ခရစ်မပေါ်မီ ၅၅၁–၄၇၉ ခုနှစ်ခန့်မာ နီထိုင်ခသော တရုတ်ပညာသျှင်နန့် ဆရာတဦးဖြစ်ရေ [[ကွန်ဖြူးရှပ်]] (Confucius) ၏ အတွေးအခေါ်တိက စတင်ပေါ်ပေါက်ပါလတ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် လူသားရို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးတာဝန်၊ ပညာရီးနန့် ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုရို့ကို အဓိကအာရုံစိုက်ရေ။ ဘုရားသခင် သို့မဟုတ် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်တိကို အဓိကထားခြင်းထက် လူသားတိစွာ ဇာပိုင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စွာ နီထိုင်သင့်ပြီး အရာလူတိနန့် သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံသင့်စွာကို ဗွေယူရေ။&lt;ref&gt;Yao, X. (2000). An introduction to Confucianism. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားပြည့်ဝရား တာဝန်သိရေ လူသားတိကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီရား ငြိမ်းချမ်းညီညွတ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းတရပ်ကို တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုရေ တဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုမှ စတင်ရေလို့ ယုံကြည်ခရေ။ လူတဦးချင်းစီက လူသားဆန်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ပိုင်ယှောင် အကျင့်သီလတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီပါက ထိုအရည်အသွီးတိစွာ မိသားစုကတဆင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းနန့် အစိုးရအဆင့်အထိ တိုးချဲ့လားနှိုင်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးရေ အယူအဆတိမာ Ren (လူသားဆန်မှု)၊ Li (သင့်လျော်သော အပြုအမူ/အခမ်းအနား)၊ Yi (ဖြောင့်မတ်မှု) နန့် Xiao (မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှု) ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ (Confucius, 2003; Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မူလအစ===
ကွန်ဖြူးရှပ် (Confucius) စွာ Kongzi လို့လေ့ ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး ရှီးခေတ်တရုတ်နိုင်ငံ၏ Spring and Autumn Period ဟုခေါ်သော နိုင်ငံရီးနန့် လူမှုရီးမတိုင်းခင်မာ ဟိခရေခေတ်မာ နီထိုင်ခရေ။ သူစွာ ပညာရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးကို ဗွေယူသော ဆရာနန့် ဒဿနပညာသျှင်တဦး ဖြစ်ခရေ။ သူ သင်ကြားချက်တိကို အဓိကကတော့ခါ သူနန့် သူတပည့်တိ၏ ပြောဆိုချက်တိနန့် ဆွေးနွေးချက်တိကို စုစည်းထားရေ Analects စာအုပ်မာ ထိန်းသိမ်းမှတ်တမ်းတင်ထားရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သော အကျင့်စရိုက်ကို ဖွံ့ဖြိုးစီဖို့ ပညာရီးစွာ အလွန်အရေးကြီးရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ သူ့အတွက် ပညာရီးဆိုစွာမာ သတင်းအချက်အလက်တိကိုရာ သင်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူတဦးအား တာဝန်သိပြီး အကျင့်သီလဟိရေ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်တဦးအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးဖို့ ဖြစ်တေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ့် အပြုအမူတိကို အမြဲပြန်ပနာသုံးသပ်ပြီး တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ကြိုးစားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ ပညာရီးစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ် ကွယ်လွန်ပြီးကေလည်း သူသင်ကြားချက်တိစွာ Mencius (Mengzi) နန့် Xunzi ပိုင်ယှောင် နောက်ပိုင်းတွေးခေါ်ရှင်တိကတဆင့် ဆက်ပနာဖွံ့ဖြိုးပါလတ်တေ။ ရာစုနှစ်များတလျှောက် ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်တိစွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပညာရီး၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီး၊ မိသားစုဘဝ၊ စာပီနန့် လူမှုရီးတန်ဖိုးတိနန့် နက်ဟိုင်းစွာ ဆက်စပ်ပါလတ်တေ။ ယင်းချင့်အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်နန့် အရာအဟိအာသျှဒေသတိသို့လည်း သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ (Richey, 2013; Yao, 2000)။

===Ren — လူသားဆန်မှုနန့် ကြင်နာသနားမှု===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးဆုံး အယူအဆတိထဲက တခုမာ Ren (仁) ဖြစ်တေ။ ယင်းကို “လူသားဆန်မှု”၊ “ကြင်နာသနားမှု” သို့မဟုတ် “လူသားချင်းစာနာမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ Ren စွာ အရာလူတိအပေါ် စာနာတရားထားဟိခြင်းနန့် ကြင်နာလေးစားစွာ ဆက်ဆံနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်အရ Ren ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားရေ လူတဦးမာ ဟိသင့်ရေ အ‌ရေးကြီးရေ အရည်အသွီးတခု ဖြစ်တေ (Confucius, 2003; Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားစွာ ပြင်ပစည်းမျှိုင်းတိကို လိုက်နာလောက်ရုံရာ မဟုတ်။ အမှန်အကန် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သူစွာ ကိုယ့်အထဲစိတ်အကျင့်စရိုက်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားပြီးသား အရာသူတိကို သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံရန် လမ်းညွှန်ပီးနှိုင်ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဟိသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် လူတဦးစွာ အရာလူတိ၏ လိုအပ်ချက်နန့် ခံစားချက်တိကို နားလည်ဖို့ သင်ယူပြီး ကြင်နာသနားစွာ ပြုမူသင့်ရေ။ Ren ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီခြင်းစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်းနန့် အရာသူတိနန့် ဆက်ဆံရီးရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

Ren စွာ အပြန်အလှန်လေးစားမှုနန့်လည်း ဆက်စပ်နိန်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကိုယ့်မကြိုက်သောအရာကို တခြားသူတိအပေါ် မပြုလုပ်သင့်ဆိုရေ သဘောတရားကို သင်ကြားခရေ။ ဒေသဘောတရားစွာ လူတဦးအား ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို အရာသူတဦး၏ ရှုဒေါင့်မှ ပြန်ပနာတွက်ဖော်စီပြီး လေးစားမှုဟိရေ ဆက်ဆံရီးတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီရေ (Confucius, 2003)။

===Li — သင့်လျော်သော အပြုအမူနန့် လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှု===
အရာအရီးကြီးရေ အယူအဆတခုမာ Li (禮) ဖြစ်ပြီးကေ “အခမ်းအနား”၊ “သင့်လျော်မှု” သို့မဟုတ် “သင့်လျော်သော အပြုအမူ” ဟု ဘာသာပြန်နှိုင်ရေ။ Li မာ အခမ်းအနားတိနန့် ရိုးရာဓလိများ ပါဝင်ကေလေ့ ထိုအရာတိထက် ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ။ ယင်းမာ သင့်လျော်သော အမူအကျင့်၊ လူမှုရီးဆက်ဆံပုံ၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် မတူညီရေ ဆက်ဆံရီးများမာ ဇာပိုင် သင့်လျော်စွာ ပြုမူရဖို့ဆိုစွာတိ ပါဝင်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်ရန် လူတဦးချင်းစီသည် တခြားသူတိအပေါ် ကိုယ့် တာဝန်တိကို နားလည်ရဖို့။ နမူနာအနိန်နန့် သားသမီးတိစွာ မိဘတိကို ရိုသေလေးစားသင့်‌ရေ၊ ဆရာတိစွာ ကျောင်းသားတိကို လမ်းညွှန်ပီးသင့်‌ရေ၊ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ တာဝန်ယူမှုဟိသင့်‌ရေ၊ သူငယ်ချင်းများစွာလေ့ တဦးနန့်တဦး သစ္စာဟိပြီးး လေးစားစွာ ဆက်ဆံသင့်ရေ။ ဒေဆက်ဆံရီးတိစွာ အရီးကြီးအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်ရေ လူသားတိကို လုံးဝသီးခြားနီထိုင်သူတိအဖြစ် မမြင်ဘဲ မိသားစုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲ နီထိုင်သူတိအဖြစ် မြင်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

သင့်လျော်သော အပြုအမူတိကို လက်တွိကျင့်သုံးခြင်းနန့် လူတဦးစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တခြားသူတိကို ထည့်သွင်းတွက်ဖော်နိုင်မှုတိကို သင်ယူလာရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Li ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိကို နိစိုင်ဘဝအထဲ လက်တွိအပြုအမူအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးပြီး လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုကို အထောက်အကူပြုသည် (Confucius, 2003)။

===Xiao — မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှု===
Xiao (孝) သို့မဟုတ် မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှုစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အ‌ရေးကြီးရေ တန်ဖိုးတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ မိဘတိနန့် အကြီးအကဲတိအပေါ် လေးစားမှု၊ ဂရုထူမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ရှင်တိစွာ မိသားစုကို လူသားတိ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် တာဝန်ယူမှုကို စတင်သင်ယူရာ အခြီခံအဖွဲ့အစည်းတခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခကတ်တေ (Confucius, 2003)။

မိဘရို့ကို ရိုသေလေးစားခြင်းစွာ မိဘစကားကို မျက်စိမှိတ်နားထောင်ခြင်းလောက်ရာ မဟုတ်။ မိဘရို့ကို ပြုစုစောင့်ယှောက်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီးကို တန်ဖိုးထားခြင်း၊ ကိုယ့် တာဝန်တိကို မှတ်သားခြင်းနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်စွာ ပြုမူခြင်းရို့လည်း ပါဝင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုစွာ လူတဦး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အ‌ရေးကြီးရေ ပတ်ဝန်းကျင်တခု ဖြစ်တေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ မိသားစုအထဲ တာဝန်ယူမှုကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထိ တိုးချဲ့ထားရေ။ မိသားစုအထဲ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို သင်ယူထားသူစွာ ထိုအကျင့်သီလတိကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲကိုလေ့ ယူဆောင်လားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုကျင့်ဝတ်ရေ ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော လူမှုကျင့်ဝတ်နန့် ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===Yi — ဖြောင့်မတ်မှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်===

Yi (義) စွာ ဖြောင့်မတ်မှု၊ တရားမျှတမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်မှုကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ် သို့မဟုတ် ကိုယ်ရီးကိုယ်တာ အကျိုးစီးပွားကိုရာ ကြည့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ မှန်ကန်ရေအရာကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးပြီးသူစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိနန့် ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို လမ်းညွှန်သင့်ရေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ထက် ကိုယ့်အကျိုးအမြတ်ကို အမြဲရွီးချယ်နိန်ကေ ယင်းသူစွာ အကျင့်သီလပြည့်ဝသော လူတဦးအဖြစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆနှိုင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Yi ‌ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွားထက် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ကို ဦးစားပီးရန် အားပီးရေ (Yao, 2000)။

ဒေအယူအဆသည် ဂေါင်းဆောင်မှုအတွက်လေ့ အထူးအရီးကြီးရေ။ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ကိုယ်ရို့၏ ရာထူးကို ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ်အတွက်ရာ အသုံးချခြင်းမပြုဘဲ တရားမျှတမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုအပေါ် အခြီခံပနာ ဆုံးဖြတ်ချက်တိ ချမှတ်သင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် တာဝန်ဟိသော အုပ်ချုပ်ရီးကို ဆက်စပ်ပီးထားရေ )။&lt;ref&gt;Ivanhoe, P. J., &amp; Van Norden, B. W. (Eds.). (2005). Readings in classical Chinese philosophy (2nd ed.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;&gt;

===စံပြလူသား===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ Junzi (君子) ဟုခေါ်သော စံပြလူသား၏ အယူအဆဟိရေ။ ယင်းကို “စံပြပုဂ္ဂိုလ်” သို့မဟုတ် “အကျင့်သီလပြည့်ဝသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ မူလက ဒေစကားလုံးစွာ လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ဆက်စပ်မှုဟိခကေလေ့ ကွန်ဖြူးရှပ်က ယင်းကို ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုခရေ။ စံပြလူသားစွာ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု သို့မဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အကျင့်သီလ၊ ပညာသင်ယူမှု၊ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ကြောင့် ထင်ရှားရေ(Confucius, 2003)။

Junzi စွာ ကိုယ့်အကျင့်စရိုက်ကို အမြဲတိုးတက်ယောင် ကြိုးစားသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းသူစွာ နှိမ့်ချမှု၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု၊ ရိုသေလေးစားမှုဟိပြီးး ကိုယ့်အမားတိကို ပြုပျင်ရန် ဆန္ဒဟိသူ ဖြစ်သင့်ရေ။ ဒေအယူအဆသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ထူးချွန်မှုသည် ပညာရီး၊ လက်တွိကျင့်သုံးမုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုရို့ကတဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာရေဆိုရေ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနန့် အုပ်ချုပ်ရီး===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ နိုင်ငံရီးဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်တိလေ့ အ‌ရေးပါရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရီးရေ ဂေါင်းဆောင်တိ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် ဆက်စပ်နိန်ရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ အုပ်ချုပ်သူစွာ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ပြီး ပြည်သူတိအတွက် ကောင်းမွန်သော စံနမူနာတခု ဖြစ်သင့်ရေ။

ကွန်ဖြူးရှပ်အမြင်အရ နိုင်ငံရီးအာဏာစွာ ပြစ်ဒဏ်ပီးခြင်းနန့် ကြောက်ရွံ့စီခြင်းရို့ကိုရာ မူတည်သင့်ခြင်းမဟိပါ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ အားဓမအကျပ် အုပ်ချုပ်ခြင်းနန့် အကျင့်သီလနန့် စံနမူနာကောင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းရို့ကို ခွဲခြားဖော်ပြခရေ။ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းစွာ လူတိအထဲ အရှက်တရားနန့် သင့်လျော်သော အပြုအမူကို ဖွံ့ဖြိုးစေနှိုင်ရေဟု ဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;Confucius. (2003). Analects: With selections from traditional commentaries (E. Slingerland, Trans.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;

ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ဂေါင်းဆောင်များမာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် တာဝန်ဟိကြောင်း ဗွေယူရေ။ အစိုးရရေ လူမှုရီးစည်းကမ်းနန့် တိုင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသင့်ပြီး ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ရိုးသားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ပြသသင့်ရေ။ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်မှုရို့အကြား ဆက်စပ်မှုသည် နောက်ပိုင်းကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်မာလည်း အရီးကြီးရေ အစိတ်အပိုင်းတရပ် ဖြစ်လှာခရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒရေ အရှအာသျှ ယိုင်ကျေးမှုတိအပေါ် ရေရှည်သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ဟိခရေ။ ယင်းဧ့ အယူအဆတိစွာ ရိုးရာပညာရီးစနစ်၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးဖွဲ့စည်းပုံ၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူတိကို ပုံဖော်ရာမာ အ‌ရေးပါခရေ။ တရုတ်အင်ပါယာခေတ်မာ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ကို ပညာရီးနန့် အစိုးရအရာဟိတိ ရွီးချယ်ရာ စာမိန်းပွဲစနစ်ရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်အသုံးပြုခရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်တန်ဖိုးတိစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်နန့် ဗီယက်နမ်ရို့အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကိုလေ့ သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ။ ထိုနိုင်ငံတိစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်အယူအဆတိကို မတူညီရီနည်းလမ်းတိနန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ အရာဒဿနနန့် ဘာသာရီးအစိုင်အလာတိနန့်လည်း ပေါင်းစပ်ခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ပညာရီး၊ မိသားစုတာဝန်၊ အကြီးအကဲတိကို ရိုသေလေးစားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဟိရေ ဂေါင်းဆောင်မှုရို့စွာ အရီးပါရေ တန်ဖိုးတိအဖြစ် ဆက်ပနာတည်ဟိခရေ။&lt;ref&gt;Richey, J. L. (2013). Confucius in East Asia: Confucianism's history in China, Korea, Japan, and Vietnam. Columbia University Press.&lt;&gt;/ref&gt;&gt;

တချိန်တည်းမာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို ခေတ်အလိုက် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ ဝေဖန်မှုတိလေ့ ဟိခရေ။ ခေတ်သစ်ပညာသျှင်တချို့သည် ရိုးရာကွန်ဖြူးရှပ်လူမှုဖွဲ့စည်းပုံများ၊ အထူးအနိန်နန့် လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ကျား/မ အခန်းကဏ္ဍတိနန့် ပတ်သက်ရေ အယူအဆတိကို ပြန်ပနာလိ့လာဝေဖန်ခကတ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မူရင်းဒဿနအတွေးအခေါ်တိနန့် နောက်ပိုင်းကာလတိမာ ကွန်ဖြူးရှပ်အစိုင်အလာနန့် ဆက်စပ်လာရေ လူမှုရီးအလိအထတိကို ခွဲခြားတွက်ဖော်ရန် အရီးကြီးရေ (Yao, 2000)။


==ကိုးကား==.</text>
      <sha1>4rtnevhj4t1a5f50mabmghgmmfk25kp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>21151</id>
      <parentid>21150</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejoebārsa</username>
        <id>137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Xiao — မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှု */</comment>
      <origin>21151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29890" sha1="mkob4gwjnmugq237wxns950gcvwbsca" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:ကွန်ဖြူရှပ်ဝါဒ.jpg|thumb|ကွန်ဖြူရှပ်]]
'''ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ''' (Confucianism) စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် အလွန်သြဇာလွှမ်းမိုးမှုဟိခရေ ဒဿနနန့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အစိုင်အလာတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ခရစ်မပေါ်မီ ၅၅၁–၄၇၉ ခုနှစ်ခန့်မာ နီထိုင်ခသော တရုတ်ပညာသျှင်နန့် ဆရာတဦးဖြစ်ရေ [[ကွန်ဖြူးရှပ်]] (Confucius) ၏ အတွေးအခေါ်တိက စတင်ပေါ်ပေါက်ပါလတ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် လူသားရို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးတာဝန်၊ ပညာရီးနန့် ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုရို့ကို အဓိကအာရုံစိုက်ရေ။ ဘုရားသခင် သို့မဟုတ် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်တိကို အဓိကထားခြင်းထက် လူသားတိစွာ ဇာပိုင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စွာ နီထိုင်သင့်ပြီး အရာလူတိနန့် သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံသင့်စွာကို ဗွေယူရေ။&lt;ref&gt;Yao, X. (2000). An introduction to Confucianism. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားပြည့်ဝရား တာဝန်သိရေ လူသားတိကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီရား ငြိမ်းချမ်းညီညွတ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းတရပ်ကို တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုရေ တဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုမှ စတင်ရေလို့ ယုံကြည်ခရေ။ လူတဦးချင်းစီက လူသားဆန်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ပိုင်ယှောင် အကျင့်သီလတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီပါက ထိုအရည်အသွီးတိစွာ မိသားစုကတဆင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းနန့် အစိုးရအဆင့်အထိ တိုးချဲ့လားနှိုင်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးရေ အယူအဆတိမာ Ren (လူသားဆန်မှု)၊ Li (သင့်လျော်သော အပြုအမူ/အခမ်းအနား)၊ Yi (ဖြောင့်မတ်မှု) နန့် Xiao (မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှု) ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ (Confucius, 2003; Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မူလအစ===
ကွန်ဖြူးရှပ် (Confucius) စွာ Kongzi လို့လေ့ ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး ရှီးခေတ်တရုတ်နိုင်ငံ၏ Spring and Autumn Period ဟုခေါ်သော နိုင်ငံရီးနန့် လူမှုရီးမတိုင်းခင်မာ ဟိခရေခေတ်မာ နီထိုင်ခရေ။ သူစွာ ပညာရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးကို ဗွေယူသော ဆရာနန့် ဒဿနပညာသျှင်တဦး ဖြစ်ခရေ။ သူ သင်ကြားချက်တိကို အဓိကကတော့ခါ သူနန့် သူတပည့်တိ၏ ပြောဆိုချက်တိနန့် ဆွေးနွေးချက်တိကို စုစည်းထားရေ Analects စာအုပ်မာ ထိန်းသိမ်းမှတ်တမ်းတင်ထားရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သော အကျင့်စရိုက်ကို ဖွံ့ဖြိုးစီဖို့ ပညာရီးစွာ အလွန်အရေးကြီးရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ သူ့အတွက် ပညာရီးဆိုစွာမာ သတင်းအချက်အလက်တိကိုရာ သင်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူတဦးအား တာဝန်သိပြီး အကျင့်သီလဟိရေ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်တဦးအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးဖို့ ဖြစ်တေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ့် အပြုအမူတိကို အမြဲပြန်ပနာသုံးသပ်ပြီး တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ကြိုးစားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ ပညာရီးစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ် ကွယ်လွန်ပြီးကေလည်း သူသင်ကြားချက်တိစွာ Mencius (Mengzi) နန့် Xunzi ပိုင်ယှောင် နောက်ပိုင်းတွေးခေါ်ရှင်တိကတဆင့် ဆက်ပနာဖွံ့ဖြိုးပါလတ်တေ။ ရာစုနှစ်များတလျှောက် ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်တိစွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပညာရီး၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီး၊ မိသားစုဘဝ၊ စာပီနန့် လူမှုရီးတန်ဖိုးတိနန့် နက်ဟိုင်းစွာ ဆက်စပ်ပါလတ်တေ။ ယင်းချင့်အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်နန့် အရာအဟိအာသျှဒေသတိသို့လည်း သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ (Richey, 2013; Yao, 2000)။

===Ren — လူသားဆန်မှုနန့် ကြင်နာသနားမှု===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးဆုံး အယူအဆတိထဲက တခုမာ Ren (仁) ဖြစ်တေ။ ယင်းကို “လူသားဆန်မှု”၊ “ကြင်နာသနားမှု” သို့မဟုတ် “လူသားချင်းစာနာမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ Ren စွာ အရာလူတိအပေါ် စာနာတရားထားဟိခြင်းနန့် ကြင်နာလေးစားစွာ ဆက်ဆံနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်အရ Ren ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားရေ လူတဦးမာ ဟိသင့်ရေ အ‌ရေးကြီးရေ အရည်အသွီးတခု ဖြစ်တေ (Confucius, 2003; Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားစွာ ပြင်ပစည်းမျှိုင်းတိကို လိုက်နာလောက်ရုံရာ မဟုတ်။ အမှန်အကန် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သူစွာ ကိုယ့်အထဲစိတ်အကျင့်စရိုက်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားပြီးသား အရာသူတိကို သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံရန် လမ်းညွှန်ပီးနှိုင်ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဟိသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် လူတဦးစွာ အရာလူတိ၏ လိုအပ်ချက်နန့် ခံစားချက်တိကို နားလည်ဖို့ သင်ယူပြီး ကြင်နာသနားစွာ ပြုမူသင့်ရေ။ Ren ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီခြင်းစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်းနန့် အရာသူတိနန့် ဆက်ဆံရီးရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

Ren စွာ အပြန်အလှန်လေးစားမှုနန့်လည်း ဆက်စပ်နိန်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကိုယ့်မကြိုက်သောအရာကို တခြားသူတိအပေါ် မပြုလုပ်သင့်ဆိုရေ သဘောတရားကို သင်ကြားခရေ။ ဒေသဘောတရားစွာ လူတဦးအား ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို အရာသူတဦး၏ ရှုဒေါင့်မှ ပြန်ပနာတွက်ဖော်စီပြီး လေးစားမှုဟိရေ ဆက်ဆံရီးတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီရေ (Confucius, 2003)။

===Li — သင့်လျော်သော အပြုအမူနန့် လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှု===
အရာအရီးကြီးရေ အယူအဆတခုမာ Li (禮) ဖြစ်ပြီးကေ “အခမ်းအနား”၊ “သင့်လျော်မှု” သို့မဟုတ် “သင့်လျော်သော အပြုအမူ” ဟု ဘာသာပြန်နှိုင်ရေ။ Li မာ အခမ်းအနားတိနန့် ရိုးရာဓလိများ ပါဝင်ကေလေ့ ထိုအရာတိထက် ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ။ ယင်းမာ သင့်လျော်သော အမူအကျင့်၊ လူမှုရီးဆက်ဆံပုံ၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် မတူညီရေ ဆက်ဆံရီးများမာ ဇာပိုင် သင့်လျော်စွာ ပြုမူရဖို့ဆိုစွာတိ ပါဝင်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်ရန် လူတဦးချင်းစီသည် တခြားသူတိအပေါ် ကိုယ့် တာဝန်တိကို နားလည်ရဖို့။ နမူနာအနိန်နန့် သားသမီးတိစွာ မိဘတိကို ရိုသေလေးစားသင့်‌ရေ၊ ဆရာတိစွာ ကျောင်းသားတိကို လမ်းညွှန်ပီးသင့်‌ရေ၊ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ တာဝန်ယူမှုဟိသင့်‌ရေ၊ သူငယ်ချင်းများစွာလေ့ တဦးနန့်တဦး သစ္စာဟိပြီးး လေးစားစွာ ဆက်ဆံသင့်ရေ။ ဒေဆက်ဆံရီးတိစွာ အရီးကြီးအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်ရေ လူသားတိကို လုံးဝသီးခြားနီထိုင်သူတိအဖြစ် မမြင်ဘဲ မိသားစုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲ နီထိုင်သူတိအဖြစ် မြင်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

သင့်လျော်သော အပြုအမူတိကို လက်တွိကျင့်သုံးခြင်းနန့် လူတဦးစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တခြားသူတိကို ထည့်သွင်းတွက်ဖော်နိုင်မှုတိကို သင်ယူလာရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Li ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိကို နိစိုင်ဘဝအထဲ လက်တွိအပြုအမူအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးပြီး လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုကို အထောက်အကူပြုသည် (Confucius, 2003)။

===Xiao — မိဘနန့် အကြီးအကဲရို့အား ရိုသေလေးစားမှု===
Xiao (孝) သို့မဟုတ် မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှုစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အ‌ရေးကြီးရေ တန်ဖိုးတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ မိဘတိနန့် အကြီးအကဲတိအပေါ် လေးစားမှု၊ ဂရုထူမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ရှင်တိစွာ မိသားစုကို လူသားတိ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် တာဝန်ယူမှုကို စတင်သင်ယူရာ အခြီခံအဖွဲ့အစည်းတခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခကတ်တေ (Confucius, 2003)။

မိဘရို့ကို ရိုသေလေးစားခြင်းစွာ မိဘစကားကို မျက်စိမှိတ်နားထောင်ခြင်းလောက်ရာ မဟုတ်။ မိဘရို့ကို ပြုစုစောင့်ယှောက်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီးကို တန်ဖိုးထားခြင်း၊ ကိုယ့် တာဝန်တိကို မှတ်သားခြင်းနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်စွာ ပြုမူခြင်းရို့လည်း ပါဝင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုစွာ လူတဦး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အ‌ရေးကြီးရေ ပတ်ဝန်းကျင်တခု ဖြစ်တေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ မိသားစုအထဲ တာဝန်ယူမှုကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထိ တိုးချဲ့ထားရေ။ မိသားစုအထဲ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို သင်ယူထားသူစွာ ထိုအကျင့်သီလတိကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲကိုလေ့ ယူဆောင်လားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုကျင့်ဝတ်ရေ ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော လူမှုကျင့်ဝတ်နန့် ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===Yi — ဖြောင့်မတ်မှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်===

Yi (義) စွာ ဖြောင့်မတ်မှု၊ တရားမျှတမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်မှုကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ် သို့မဟုတ် ကိုယ်ရီးကိုယ်တာ အကျိုးစီးပွားကိုရာ ကြည့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ မှန်ကန်ရေအရာကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးပြီးသူစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိနန့် ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို လမ်းညွှန်သင့်ရေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ထက် ကိုယ့်အကျိုးအမြတ်ကို အမြဲရွီးချယ်နိန်ကေ ယင်းသူစွာ အကျင့်သီလပြည့်ဝသော လူတဦးအဖြစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆနှိုင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Yi ‌ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွားထက် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ကို ဦးစားပီးရန် အားပီးရေ (Yao, 2000)။

ဒေအယူအဆသည် ဂေါင်းဆောင်မှုအတွက်လေ့ အထူးအရီးကြီးရေ။ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ကိုယ်ရို့၏ ရာထူးကို ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ်အတွက်ရာ အသုံးချခြင်းမပြုဘဲ တရားမျှတမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုအပေါ် အခြီခံပနာ ဆုံးဖြတ်ချက်တိ ချမှတ်သင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် တာဝန်ဟိသော အုပ်ချုပ်ရီးကို ဆက်စပ်ပီးထားရေ )။&lt;ref&gt;Ivanhoe, P. J., &amp; Van Norden, B. W. (Eds.). (2005). Readings in classical Chinese philosophy (2nd ed.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;&gt;

===စံပြလူသား===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ Junzi (君子) ဟုခေါ်သော စံပြလူသား၏ အယူအဆဟိရေ။ ယင်းကို “စံပြပုဂ္ဂိုလ်” သို့မဟုတ် “အကျင့်သီလပြည့်ဝသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ မူလက ဒေစကားလုံးစွာ လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ဆက်စပ်မှုဟိခကေလေ့ ကွန်ဖြူးရှပ်က ယင်းကို ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုခရေ။ စံပြလူသားစွာ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု သို့မဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အကျင့်သီလ၊ ပညာသင်ယူမှု၊ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ကြောင့် ထင်ရှားရေ(Confucius, 2003)။

Junzi စွာ ကိုယ့်အကျင့်စရိုက်ကို အမြဲတိုးတက်ယောင် ကြိုးစားသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းသူစွာ နှိမ့်ချမှု၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု၊ ရိုသေလေးစားမှုဟိပြီးး ကိုယ့်အမားတိကို ပြုပျင်ရန် ဆန္ဒဟိသူ ဖြစ်သင့်ရေ။ ဒေအယူအဆသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ထူးချွန်မှုသည် ပညာရီး၊ လက်တွိကျင့်သုံးမုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုရို့ကတဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာရေဆိုရေ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနန့် အုပ်ချုပ်ရီး===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ နိုင်ငံရီးဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်တိလေ့ အ‌ရေးပါရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရီးရေ ဂေါင်းဆောင်တိ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် ဆက်စပ်နိန်ရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ အုပ်ချုပ်သူစွာ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ပြီး ပြည်သူတိအတွက် ကောင်းမွန်သော စံနမူနာတခု ဖြစ်သင့်ရေ။

ကွန်ဖြူးရှပ်အမြင်အရ နိုင်ငံရီးအာဏာစွာ ပြစ်ဒဏ်ပီးခြင်းနန့် ကြောက်ရွံ့စီခြင်းရို့ကိုရာ မူတည်သင့်ခြင်းမဟိပါ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ အားဓမအကျပ် အုပ်ချုပ်ခြင်းနန့် အကျင့်သီလနန့် စံနမူနာကောင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းရို့ကို ခွဲခြားဖော်ပြခရေ။ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းစွာ လူတိအထဲ အရှက်တရားနန့် သင့်လျော်သော အပြုအမူကို ဖွံ့ဖြိုးစေနှိုင်ရေဟု ဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;Confucius. (2003). Analects: With selections from traditional commentaries (E. Slingerland, Trans.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;

ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ဂေါင်းဆောင်များမာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် တာဝန်ဟိကြောင်း ဗွေယူရေ။ အစိုးရရေ လူမှုရီးစည်းကမ်းနန့် တိုင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသင့်ပြီး ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ရိုးသားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ပြသသင့်ရေ။ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်မှုရို့အကြား ဆက်စပ်မှုသည် နောက်ပိုင်းကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်မာလည်း အရီးကြီးရေ အစိတ်အပိုင်းတရပ် ဖြစ်လှာခရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒရေ အရှအာသျှ ယိုင်ကျေးမှုတိအပေါ် ရေရှည်သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ဟိခရေ။ ယင်းဧ့ အယူအဆတိစွာ ရိုးရာပညာရီးစနစ်၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးဖွဲ့စည်းပုံ၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူတိကို ပုံဖော်ရာမာ အ‌ရေးပါခရေ။ တရုတ်အင်ပါယာခေတ်မာ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ကို ပညာရီးနန့် အစိုးရအရာဟိတိ ရွီးချယ်ရာ စာမိန်းပွဲစနစ်ရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်အသုံးပြုခရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်တန်ဖိုးတိစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်နန့် ဗီယက်နမ်ရို့အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကိုလေ့ သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ။ ထိုနိုင်ငံတိစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်အယူအဆတိကို မတူညီရီနည်းလမ်းတိနန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ အရာဒဿနနန့် ဘာသာရီးအစိုင်အလာတိနန့်လည်း ပေါင်းစပ်ခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ပညာရီး၊ မိသားစုတာဝန်၊ အကြီးအကဲတိကို ရိုသေလေးစားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဟိရေ ဂေါင်းဆောင်မှုရို့စွာ အရီးပါရေ တန်ဖိုးတိအဖြစ် ဆက်ပနာတည်ဟိခရေ။&lt;ref&gt;Richey, J. L. (2013). Confucius in East Asia: Confucianism's history in China, Korea, Japan, and Vietnam. Columbia University Press.&lt;&gt;/ref&gt;&gt;

တချိန်တည်းမာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို ခေတ်အလိုက် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ ဝေဖန်မှုတိလေ့ ဟိခရေ။ ခေတ်သစ်ပညာသျှင်တချို့သည် ရိုးရာကွန်ဖြူးရှပ်လူမှုဖွဲ့စည်းပုံများ၊ အထူးအနိန်နန့် လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ကျား/မ အခန်းကဏ္ဍတိနန့် ပတ်သက်ရေ အယူအဆတိကို ပြန်ပနာလိ့လာဝေဖန်ခကတ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မူရင်းဒဿနအတွေးအခေါ်တိနန့် နောက်ပိုင်းကာလတိမာ ကွန်ဖြူးရှပ်အစိုင်အလာနန့် ဆက်စပ်လာရေ လူမှုရီးအလိအထတိကို ခွဲခြားတွက်ဖော်ရန် အရီးကြီးရေ (Yao, 2000)။


==ကိုးကား==.</text>
      <sha1>mkob4gwjnmugq237wxns950gcvwbsca</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>21152</id>
      <parentid>21151</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejoebārsa</username>
        <id>137</id>
      </contributor>
      <origin>21152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29930" sha1="f1pl8sfnulqwy99w26q2pnt3y6o4oqw" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:ကွန်ဖြူရှပ်ဝါဒ.jpg|thumb|ကွန်ဖြူရှပ်]]
'''ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ''' (Confucianism) စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် အလွန်သြဇာလွှမ်းမိုးမှုဟိခရေ ဒဿနနန့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အစိုင်အလာတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ခရစ်မပေါ်မီ ၅၅၁–၄၇၉ ခုနှစ်ခန့်မာ နီထိုင်ခသော တရုတ်ပညာသျှင်နန့် ဆရာတဦးဖြစ်ရေ [[ကွန်ဖြူးရှပ်]] (Confucius) ၏ အတွေးအခေါ်တိက စတင်ပေါ်ပေါက်ပါလတ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် လူသားရို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးတာဝန်၊ ပညာရီးနန့် ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုရို့ကို အဓိကအာရုံစိုက်ရေ။ ဘုရားသခင် သို့မဟုတ် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်တိကို အဓိကထားခြင်းထက် လူသားတိစွာ ဇာပိုင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စွာ နီထိုင်သင့်ပြီး အရာလူတိနန့် သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံသင့်စွာကို ဗွေယူရေ။&lt;ref&gt;Yao, X. (2000). An introduction to Confucianism. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားပြည့်ဝရား တာဝန်သိရေ လူသားတိကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီရား ငြိမ်းချမ်းညီညွတ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းတရပ်ကို တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုရေ တဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုမှ စတင်ရေလို့ ယုံကြည်ခရေ။ လူတဦးချင်းစီက လူသားဆန်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ပိုင်ယှောင် အကျင့်သီလတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီပါက ထိုအရည်အသွီးတိစွာ မိသားစုကတဆင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းနန့် အစိုးရအဆင့်အထိ တိုးချဲ့လားနှိုင်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးရေ အယူအဆတိမာ Ren (လူသားဆန်မှု)၊ Li (သင့်လျော်သော အပြုအမူ/အခမ်းအနား)၊ Yi (ဖြောင့်မတ်မှု) နန့် Xiao (မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှု) ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ (Confucius, 2003; Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မူလအစ===
ကွန်ဖြူးရှပ် (Confucius) စွာ Kongzi လို့လေ့ ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး ရှီးခေတ်တရုတ်နိုင်ငံ၏ Spring and Autumn Period ဟုခေါ်သော နိုင်ငံရီးနန့် လူမှုရီးမတိုင်းခင်မာ ဟိခရေခေတ်မာ နီထိုင်ခရေ။ သူစွာ ပညာရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးကို ဗွေယူသော ဆရာနန့် ဒဿနပညာသျှင်တဦး ဖြစ်ခရေ။ သူ သင်ကြားချက်တိကို အဓိကကတော့ခါ သူနန့် သူတပည့်တိ၏ ပြောဆိုချက်တိနန့် ဆွေးနွေးချက်တိကို စုစည်းထားရေ Analects စာအုပ်မာ ထိန်းသိမ်းမှတ်တမ်းတင်ထားရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သော အကျင့်စရိုက်ကို ဖွံ့ဖြိုးစီဖို့ ပညာရီးစွာ အလွန်အရေးကြီးရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ သူ့အတွက် ပညာရီးဆိုစွာမာ သတင်းအချက်အလက်တိကိုရာ သင်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူတဦးအား တာဝန်သိပြီး အကျင့်သီလဟိရေ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်တဦးအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးဖို့ ဖြစ်တေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ့် အပြုအမူတိကို အမြဲပြန်ပနာသုံးသပ်ပြီး တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ကြိုးစားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ ပညာရီးစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ် ကွယ်လွန်ပြီးကေလည်း သူသင်ကြားချက်တိစွာ Mencius (Mengzi) နန့် Xunzi ပိုင်ယှောင် နောက်ပိုင်းတွေးခေါ်ရှင်တိကတဆင့် ဆက်ပနာဖွံ့ဖြိုးပါလတ်တေ။ ရာစုနှစ်များတလျှောက် ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်တိစွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပညာရီး၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီး၊ မိသားစုဘဝ၊ စာပီနန့် လူမှုရီးတန်ဖိုးတိနန့် နက်ဟိုင်းစွာ ဆက်စပ်ပါလတ်တေ။ ယင်းချင့်အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်နန့် အရာအဟိအာသျှဒေသတိသို့လည်း သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ (Richey, 2013; Yao, 2000)။

===Ren — လူသားဆန်မှုနန့် ကြင်နာသနားမှု===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးဆုံး အယူအဆတိထဲက တခုမာ Ren (仁) ဖြစ်တေ။ ယင်းကို “လူသားဆန်မှု”၊ “ကြင်နာသနားမှု” သို့မဟုတ် “လူသားချင်းစာနာမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ Ren စွာ အရာလူတိအပေါ် စာနာတရားထားဟိခြင်းနန့် ကြင်နာလေးစားစွာ ဆက်ဆံနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်အရ Ren ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားရေ လူတဦးမာ ဟိသင့်ရေ အ‌ရေးကြီးရေ အရည်အသွီးတခု ဖြစ်တေ (Confucius, 2003; Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားစွာ ပြင်ပစည်းမျှိုင်းတိကို လိုက်နာလောက်ရုံရာ မဟုတ်။ အမှန်အကန် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သူစွာ ကိုယ့်အထဲစိတ်အကျင့်စရိုက်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားပြီးသား အရာသူတိကို သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံရန် လမ်းညွှန်ပီးနှိုင်ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဟိသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် လူတဦးစွာ အရာလူတိ၏ လိုအပ်ချက်နန့် ခံစားချက်တိကို နားလည်ဖို့ သင်ယူပြီး ကြင်နာသနားစွာ ပြုမူသင့်ရေ။ Ren ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီခြင်းစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်းနန့် အရာသူတိနန့် ဆက်ဆံရီးရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

Ren စွာ အပြန်အလှန်လေးစားမှုနန့်လည်း ဆက်စပ်နိန်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကိုယ့်မကြိုက်သောအရာကို တခြားသူတိအပေါ် မပြုလုပ်သင့်ဆိုရေ သဘောတရားကို သင်ကြားခရေ။ ဒေသဘောတရားစွာ လူတဦးအား ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို အရာသူတဦး၏ ရှုဒေါင့်မှ ပြန်ပနာတွက်ဖော်စီပြီး လေးစားမှုဟိရေ ဆက်ဆံရီးတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီရေ (Confucius, 2003)။

===Li — သင့်လျော်သော အပြုအမူနန့် လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှု===
အရာအရီးကြီးရေ အယူအဆတခုမာ Li (禮) ဖြစ်ပြီးကေ “အခမ်းအနား”၊ “သင့်လျော်မှု” သို့မဟုတ် “သင့်လျော်သော အပြုအမူ” ဟု ဘာသာပြန်နှိုင်ရေ။ Li မာ အခမ်းအနားတိနန့် ရိုးရာဓလိများ ပါဝင်ကေလေ့ ထိုအရာတိထက် ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ။ ယင်းမာ သင့်လျော်သော အမူအကျင့်၊ လူမှုရီးဆက်ဆံပုံ၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် မတူညီရေ ဆက်ဆံရီးများမာ ဇာပိုင် သင့်လျော်စွာ ပြုမူရဖို့ဆိုစွာတိ ပါဝင်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်ရန် လူတဦးချင်းစီသည် တခြားသူတိအပေါ် ကိုယ့် တာဝန်တိကို နားလည်ရဖို့။ နမူနာအနိန်နန့် သားသမီးတိစွာ မိဘတိကို ရိုသေလေးစားသင့်‌ရေ၊ ဆရာတိစွာ ကျောင်းသားတိကို လမ်းညွှန်ပီးသင့်‌ရေ၊ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ တာဝန်ယူမှုဟိသင့်‌ရေ၊ သူငယ်ချင်းများစွာလေ့ တဦးနန့်တဦး သစ္စာဟိပြီးး လေးစားစွာ ဆက်ဆံသင့်ရေ။ ဒေဆက်ဆံရီးတိစွာ အရီးကြီးအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်ရေ လူသားတိကို လုံးဝသီးခြားနီထိုင်သူတိအဖြစ် မမြင်ဘဲ မိသားစုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲ နီထိုင်သူတိအဖြစ် မြင်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

သင့်လျော်သော အပြုအမူတိကို လက်တွိကျင့်သုံးခြင်းနန့် လူတဦးစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တခြားသူတိကို ထည့်သွင်းတွက်ဖော်နိုင်မှုတိကို သင်ယူလာရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Li ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိကို နိစိုင်ဘဝအထဲ လက်တွိအပြုအမူအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးပြီး လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုကို အထောက်အကူပြုသည် (Confucius, 2003)။

===Xiao — မိဘနန့် အကြီးအကဲရို့အား ရိုသေလေးစားမှု===
Xiao (孝) သို့မဟုတ် မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှုစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အ‌ရေးကြီးရေ တန်ဖိုးတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ မိဘတိနန့် အကြီးအကဲတိအပေါ် လေးစားမှု၊ ဂရုထူမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ရှင်တိစွာ မိသားစုကို လူသားတိ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် တာဝန်ယူမှုကို စတင်သင်ယူရာ အခြီခံအဖွဲ့အစည်းတခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခကတ်တေ (Confucius, 2003)။

မိဘရို့ကို ရိုသေလေးစားခြင်းစွာ မိဘစကားကို မျက်စိမှိတ်နားထောင်ခြင်းလောက်ရာ မဟုတ်။ မိဘရို့ကို ပြုစုစောင့်ယှောက်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီးကို တန်ဖိုးထားခြင်း၊ ကိုယ့် တာဝန်တိကို မှတ်သားခြင်းနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်စွာ ပြုမူခြင်းရို့လည်း ပါဝင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုစွာ လူတဦး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အ‌ရေးကြီးရေ ပတ်ဝန်းကျင်တခု ဖြစ်တေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ မိသားစုအထဲ တာဝန်ယူမှုကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထိ တိုးချဲ့ထားရေ။ မိသားစုအထဲ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို သင်ယူထားသူစွာ ထိုအကျင့်သီလတိကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲကိုလေ့ ယူဆောင်လားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုကျင့်ဝတ်ရေ ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော လူမှုကျင့်ဝတ်နန့် ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===Yi — ဖြောင့်မတ်မှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်===

Yi (義) စွာ ဖြောင့်မတ်မှု၊ တရားမျှတမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်မှုကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ် သို့မဟုတ် ကိုယ်ရီးကိုယ်တာ အကျိုးစီးပွားကိုရာ ကြည့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ မှန်ကန်ရေအရာကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးပြီးသူစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိနန့် ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို လမ်းညွှန်သင့်ရေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ထက် ကိုယ့်အကျိုးအမြတ်ကို အမြဲရွီးချယ်နိန်ကေ ယင်းသူစွာ အကျင့်သီလပြည့်ဝသော လူတဦးအဖြစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆနှိုင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Yi ‌ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွားထက် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ကို ဦးစားပီးရန် အားပီးရေ (Yao, 2000)။

ဒေအယူအဆသည် ဂေါင်းဆောင်မှုအတွက်လေ့ အထူးအရီးကြီးရေ။ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ကိုယ်ရို့၏ ရာထူးကို ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ်အတွက်ရာ အသုံးချခြင်းမပြုဘဲ တရားမျှတမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုအပေါ် အခြီခံပနာ ဆုံးဖြတ်ချက်တိ ချမှတ်သင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် တာဝန်ဟိသော အုပ်ချုပ်ရီးကို ဆက်စပ်ပီးထားရေ )။&lt;ref&gt;Ivanhoe, P. J., &amp; Van Norden, B. W. (Eds.). (2005). Readings in classical Chinese philosophy (2nd ed.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;&gt;

===စံပြလူသား===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ Junzi (君子) ဟုခေါ်သော စံပြလူသား၏ အယူအဆဟိရေ။ ယင်းကို “စံပြပုဂ္ဂိုလ်” သို့မဟုတ် “အကျင့်သီလပြည့်ဝသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ မူလက ဒေစကားလုံးစွာ လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ဆက်စပ်မှုဟိခကေလေ့ ကွန်ဖြူးရှပ်က ယင်းကို ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုခရေ။ စံပြလူသားစွာ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု သို့မဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အကျင့်သီလ၊ ပညာသင်ယူမှု၊ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ကြောင့် ထင်ရှားရေ(Confucius, 2003)။

Junzi စွာ ကိုယ့်အကျင့်စရိုက်ကို အမြဲတိုးတက်ယောင် ကြိုးစားသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းသူစွာ နှိမ့်ချမှု၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု၊ ရိုသေလေးစားမှုဟိပြီးး ကိုယ့်အမားတိကို ပြုပျင်ရန် ဆန္ဒဟိသူ ဖြစ်သင့်ရေ။ ဒေအယူအဆသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ထူးချွန်မှုသည် ပညာရီး၊ လက်တွိကျင့်သုံးမုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုရို့ကတဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာရေဆိုရေ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနန့် အုပ်ချုပ်ရီး===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ နိုင်ငံရီးဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်တိလေ့ အ‌ရေးပါရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရီးရေ ဂေါင်းဆောင်တိ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် ဆက်စပ်နိန်ရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ အုပ်ချုပ်သူစွာ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ပြီး ပြည်သူတိအတွက် ကောင်းမွန်သော စံနမူနာတခု ဖြစ်သင့်ရေ။

ကွန်ဖြူးရှပ်အမြင်အရ နိုင်ငံရီးအာဏာစွာ ပြစ်ဒဏ်ပီးခြင်းနန့် ကြောက်ရွံ့စီခြင်းရို့ကိုရာ မူတည်သင့်ခြင်းမဟိပါ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ အားဓမအကျပ် အုပ်ချုပ်ခြင်းနန့် အကျင့်သီလနန့် စံနမူနာကောင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းရို့ကို ခွဲခြားဖော်ပြခရေ။ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းစွာ လူတိအထဲ အရှက်တရားနန့် သင့်လျော်သော အပြုအမူကို ဖွံ့ဖြိုးစေနှိုင်ရေဟု ဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;Confucius. (2003). Analects: With selections from traditional commentaries (E. Slingerland, Trans.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;

ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ဂေါင်းဆောင်များမာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် တာဝန်ဟိကြောင်း ဗွေယူရေ။ အစိုးရရေ လူမှုရီးစည်းကမ်းနန့် တိုင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသင့်ပြီး ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ရိုးသားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ပြသသင့်ရေ။ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်မှုရို့အကြား ဆက်စပ်မှုသည် နောက်ပိုင်းကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်မာလည်း အရီးကြီးရေ အစိတ်အပိုင်းတရပ် ဖြစ်လှာခရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒရေ အရှအာသျှ ယိုင်ကျေးမှုတိအပေါ် ရေရှည်သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ဟိခရေ။ ယင်းဧ့ အယူအဆတိစွာ ရိုးရာပညာရီးစနစ်၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးဖွဲ့စည်းပုံ၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူတိကို ပုံဖော်ရာမာ အ‌ရေးပါခရေ။ တရုတ်အင်ပါယာခေတ်မာ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ကို ပညာရီးနန့် အစိုးရအရာဟိတိ ရွီးချယ်ရာ စာမိန်းပွဲစနစ်ရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်အသုံးပြုခရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်တန်ဖိုးတိစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်နန့် ဗီယက်နမ်ရို့အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကိုလေ့ သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ။ ထိုနိုင်ငံတိစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်အယူအဆတိကို မတူညီရီနည်းလမ်းတိနန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ အရာဒဿနနန့် ဘာသာရီးအစိုင်အလာတိနန့်လည်း ပေါင်းစပ်ခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ပညာရီး၊ မိသားစုတာဝန်၊ အကြီးအကဲတိကို ရိုသေလေးစားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဟိရေ ဂေါင်းဆောင်မှုရို့စွာ အရီးပါရေ တန်ဖိုးတိအဖြစ် ဆက်ပနာတည်ဟိခရေ။&lt;ref&gt;Richey, J. L. (2013). Confucius in East Asia: Confucianism's history in China, Korea, Japan, and Vietnam. Columbia University Press.&lt;&gt;/ref&gt;&gt;

တချိန်တည်းမာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို ခေတ်အလိုက် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ ဝေဖန်မှုတိလေ့ ဟိခရေ။ ခေတ်သစ်ပညာသျှင်တချို့သည် ရိုးရာကွန်ဖြူးရှပ်လူမှုဖွဲ့စည်းပုံများ၊ အထူးအနိန်နန့် လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ကျား/မ အခန်းကဏ္ဍတိနန့် ပတ်သက်ရေ အယူအဆတိကို ပြန်ပနာလိ့လာဝေဖန်ခကတ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မူရင်းဒဿနအတွေးအခေါ်တိနန့် နောက်ပိုင်းကာလတိမာ ကွန်ဖြူးရှပ်အစိုင်အလာနန့် ဆက်စပ်လာရေ လူမှုရီးအလိအထတိကို ခွဲခြားတွက်ဖော်ရန် အရီးကြီးရေ (Yao, 2000)။


==ကိုးကား==.
[[ကဏ္ဍ: ဘာသာရီး]]</text>
      <sha1>f1pl8sfnulqwy99w26q2pnt3y6o4oqw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>21153</id>
      <parentid>21152</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tejoebārsa</username>
        <id>137</id>
      </contributor>
      <origin>21153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29933" sha1="oz14900v2j0obivh99led1ala7ppmpy" xml:space="preserve">[[ဖိုင်:ကွန်ဖြူရှပ်ဝါဒ.jpg|thumb|ကွန်ဖြူးရှပ်]]
'''ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ''' (Confucianism) စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းတလျှောက် အလွန်သြဇာလွှမ်းမိုးမှုဟိခရေ ဒဿနနန့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အစိုင်အလာတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ခရစ်မပေါ်မီ ၅၅၁–၄၇၉ ခုနှစ်ခန့်မာ နီထိုင်ခသော တရုတ်ပညာသျှင်နန့် ဆရာတဦးဖြစ်ရေ [[ကွန်ဖြူးရှပ်]] (Confucius) ၏ အတွေးအခေါ်တိက စတင်ပေါ်ပေါက်ပါလတ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် လူသားရို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးတာဝန်၊ ပညာရီးနန့် ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုရို့ကို အဓိကအာရုံစိုက်ရေ။ ဘုရားသခင် သို့မဟုတ် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်တိကို အဓိကထားခြင်းထက် လူသားတိစွာ ဇာပိုင် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စွာ နီထိုင်သင့်ပြီး အရာလူတိနန့် သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံသင့်စွာကို ဗွေယူရေ။&lt;ref&gt;Yao, X. (2000). An introduction to Confucianism. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားပြည့်ဝရား တာဝန်သိရေ လူသားတိကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီရား ငြိမ်းချမ်းညီညွတ်သော လူ့အဖွဲ့အစည်းတရပ်ကို တည်ဆောက်ရန် ဖြစ်တေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုရေ တဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုမှ စတင်ရေလို့ ယုံကြည်ခရေ။ လူတဦးချင်းစီက လူသားဆန်မှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ပိုင်ယှောင် အကျင့်သီလတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီပါက ထိုအရည်အသွီးတိစွာ မိသားစုကတဆင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းနန့် အစိုးရအဆင့်အထိ တိုးချဲ့လားနှိုင်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးရေ အယူအဆတိမာ Ren (လူသားဆန်မှု)၊ Li (သင့်လျော်သော အပြုအမူ/အခမ်းအနား)၊ Yi (ဖြောင့်မတ်မှု) နန့် Xiao (မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှု) ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ (Confucius, 2003; Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မူလအစ===
ကွန်ဖြူးရှပ် (Confucius) စွာ Kongzi လို့လေ့ ရိုးရာအရ ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး ရှီးခေတ်တရုတ်နိုင်ငံ၏ Spring and Autumn Period ဟုခေါ်သော နိုင်ငံရီးနန့် လူမှုရီးမတိုင်းခင်မာ ဟိခရေခေတ်မာ နီထိုင်ခရေ။ သူစွာ ပညာရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးကို ဗွေယူသော ဆရာနန့် ဒဿနပညာသျှင်တဦး ဖြစ်ခရေ။ သူ သင်ကြားချက်တိကို အဓိကကတော့ခါ သူနန့် သူတပည့်တိ၏ ပြောဆိုချက်တိနန့် ဆွေးနွေးချက်တိကို စုစည်းထားရေ Analects စာအုပ်မာ ထိန်းသိမ်းမှတ်တမ်းတင်ထားရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သော အကျင့်စရိုက်ကို ဖွံ့ဖြိုးစီဖို့ ပညာရီးစွာ အလွန်အရေးကြီးရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ သူ့အတွက် ပညာရီးဆိုစွာမာ သတင်းအချက်အလက်တိကိုရာ သင်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ လူတဦးအား တာဝန်သိပြီး အကျင့်သီလဟိရေ လူ့အဖွဲ့အစည်းဝင်တဦးအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးဖို့ ဖြစ်တေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ့် အပြုအမူတိကို အမြဲပြန်ပနာသုံးသပ်ပြီး တိုးတက်ကောင်းမွန်အောင် ကြိုးစားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ ပညာရီးစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ် ကွယ်လွန်ပြီးကေလည်း သူသင်ကြားချက်တိစွာ Mencius (Mengzi) နန့် Xunzi ပိုင်ယှောင် နောက်ပိုင်းတွေးခေါ်ရှင်တိကတဆင့် ဆက်ပနာဖွံ့ဖြိုးပါလတ်တေ။ ရာစုနှစ်များတလျှောက် ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်တိစွာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပညာရီး၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီး၊ မိသားစုဘဝ၊ စာပီနန့် လူမှုရီးတန်ဖိုးတိနန့် နက်ဟိုင်းစွာ ဆက်စပ်ပါလတ်တေ။ ယင်းချင့်အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဗီယက်နမ်နန့် အရာအဟိအာသျှဒေသတိသို့လည်း သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ (Richey, 2013; Yao, 2000)။

===Ren — လူသားဆန်မှုနန့် ကြင်နာသနားမှု===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ အရီးကြီးဆုံး အယူအဆတိထဲက တခုမာ Ren (仁) ဖြစ်တေ။ ယင်းကို “လူသားဆန်မှု”၊ “ကြင်နာသနားမှု” သို့မဟုတ် “လူသားချင်းစာနာမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ Ren စွာ အရာလူတိအပေါ် စာနာတရားထားဟိခြင်းနန့် ကြင်နာလေးစားစွာ ဆက်ဆံနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်အရ Ren ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားရေ လူတဦးမာ ဟိသင့်ရေ အ‌ရေးကြီးရေ အရည်အသွီးတခု ဖြစ်တေ (Confucius, 2003; Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်မာ ကိုယ်ကျင့်တရားစွာ ပြင်ပစည်းမျှိုင်းတိကို လိုက်နာလောက်ရုံရာ မဟုတ်။ အမှန်အကန် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သူစွာ ကိုယ့်အထဲစိတ်အကျင့်စရိုက်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ထားပြီးသား အရာသူတိကို သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံရန် လမ်းညွှန်ပီးနှိုင်ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဟိသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် လူတဦးစွာ အရာလူတိ၏ လိုအပ်ချက်နန့် ခံစားချက်တိကို နားလည်ဖို့ သင်ယူပြီး ကြင်နာသနားစွာ ပြုမူသင့်ရေ။ Ren ကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီခြင်းစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်ခြင်းနန့် အရာသူတိနန့် ဆက်ဆံရီးရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

Ren စွာ အပြန်အလှန်လေးစားမှုနန့်လည်း ဆက်စပ်နိန်ရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကိုယ့်မကြိုက်သောအရာကို တခြားသူတိအပေါ် မပြုလုပ်သင့်ဆိုရေ သဘောတရားကို သင်ကြားခရေ။ ဒေသဘောတရားစွာ လူတဦးအား ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို အရာသူတဦး၏ ရှုဒေါင့်မှ ပြန်ပနာတွက်ဖော်စီပြီး လေးစားမှုဟိရေ ဆက်ဆံရီးတိကို ဖွံ့ဖြိုးစီရေ (Confucius, 2003)။

===Li — သင့်လျော်သော အပြုအမူနန့် လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှု===
အရာအရီးကြီးရေ အယူအဆတခုမာ Li (禮) ဖြစ်ပြီးကေ “အခမ်းအနား”၊ “သင့်လျော်မှု” သို့မဟုတ် “သင့်လျော်သော အပြုအမူ” ဟု ဘာသာပြန်နှိုင်ရေ။ Li မာ အခမ်းအနားတိနန့် ရိုးရာဓလိများ ပါဝင်ကေလေ့ ထိုအရာတိထက် ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဟိရေ။ ယင်းမာ သင့်လျော်သော အမူအကျင့်၊ လူမှုရီးဆက်ဆံပုံ၊ ရိုသေလေးစားမှုနန့် မတူညီရေ ဆက်ဆံရီးများမာ ဇာပိုင် သင့်လျော်စွာ ပြုမူရဖို့ဆိုစွာတိ ပါဝင်ရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်ရန် လူတဦးချင်းစီသည် တခြားသူတိအပေါ် ကိုယ့် တာဝန်တိကို နားလည်ရဖို့။ နမူနာအနိန်နန့် သားသမီးတိစွာ မိဘတိကို ရိုသေလေးစားသင့်‌ရေ၊ ဆရာတိစွာ ကျောင်းသားတိကို လမ်းညွှန်ပီးသင့်‌ရေ၊ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ တာဝန်ယူမှုဟိသင့်‌ရေ၊ သူငယ်ချင်းများစွာလေ့ တဦးနန့်တဦး သစ္စာဟိပြီးး လေးစားစွာ ဆက်ဆံသင့်ရေ။ ဒေဆက်ဆံရီးတိစွာ အရီးကြီးအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျင့်ဝတ်ရေ လူသားတိကို လုံးဝသီးခြားနီထိုင်သူတိအဖြစ် မမြင်ဘဲ မိသားစုနန့် လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲ နီထိုင်သူတိအဖြစ် မြင်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

သင့်လျော်သော အပြုအမူတိကို လက်တွိကျင့်သုံးခြင်းနန့် လူတဦးစွာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တခြားသူတိကို ထည့်သွင်းတွက်ဖော်နိုင်မှုတိကို သင်ယူလာရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Li ‌ရေ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိကို နိစိုင်ဘဝအထဲ လက်တွိအပြုအမူအဖြစ် ပြောင်းလဲပီးပြီး လူမှုရီးသဟဇာတဖြစ်မှုကို အထောက်အကူပြုသည် (Confucius, 2003)။

===Xiao — မိဘနန့် အကြီးအကဲရို့အား ရိုသေလေးစားမှု===
Xiao (孝) သို့မဟုတ် မိဘနန့် အကြီးအကဲတိအား ရိုသေလေးစားမှုစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အ‌ရေးကြီးရေ တန်ဖိုးတရပ် ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ မိဘတိနန့် အကြီးအကဲတိအပေါ် လေးစားမှု၊ ဂရုထူမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို ဆိုလိုရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ရှင်တိစွာ မိသားစုကို လူသားတိ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် တာဝန်ယူမှုကို စတင်သင်ယူရာ အခြီခံအဖွဲ့အစည်းတခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခကတ်တေ (Confucius, 2003)။

မိဘရို့ကို ရိုသေလေးစားခြင်းစွာ မိဘစကားကို မျက်စိမှိတ်နားထောင်ခြင်းလောက်ရာ မဟုတ်။ မိဘရို့ကို ပြုစုစောင့်ယှောက်ခြင်း၊ မိသားစုဆက်ဆံရီးကို တန်ဖိုးထားခြင်း၊ ကိုယ့် တာဝန်တိကို မှတ်သားခြင်းနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်စွာ ပြုမူခြင်းရို့လည်း ပါဝင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုစွာ လူတဦး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အ‌ရေးကြီးရေ ပတ်ဝန်းကျင်တခု ဖြစ်တေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒစွာ မိသားစုအထဲ တာဝန်ယူမှုကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထိ တိုးချဲ့ထားရေ။ မိသားစုအထဲ ရိုသေလေးစားမှုနန့် တာဝန်ယူမှုကို သင်ယူထားသူစွာ ထိုအကျင့်သီလတိကို လူ့အဖွဲ့အစည်းအထဲကိုလေ့ ယူဆောင်လားသင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် မိသားစုကျင့်ဝတ်ရေ ပိုပြီးကေကျယ်ပြန့်သော လူမှုကျင့်ဝတ်နန့် ဆက်စပ်နိန်ရေ (Ivanhoe &amp; Van Norden, 2005)။

===Yi — ဖြောင့်မတ်မှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်===

Yi (義) စွာ ဖြောင့်မတ်မှု၊ တရားမျှတမှု သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် သင့်လျော်မှုကို ဆိုလိုရေ။ ယင်းစွာ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ် သို့မဟုတ် ကိုယ်ရီးကိုယ်တာ အကျိုးစီးပွားကိုရာ ကြည့်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ မှန်ကန်ရေအရာကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုရေ (Confucius, 2003)။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအရ ကိုယ်ကျင့်တရားဖွံ့ဖြိုးပြီးသူစွာ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ အခြီခံမူတိနန့် ကိုယ့်လုပ်စွာတိကို လမ်းညွှန်သင့်ရေ။ လူတဦးစွာ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ထက် ကိုယ့်အကျိုးအမြတ်ကို အမြဲရွီးချယ်နိန်ကေ ယင်းသူစွာ အကျင့်သီလပြည့်ဝသော လူတဦးအဖြစ် မပြည့်စုံသေးဟု ယူဆနှိုင်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် Yi ‌ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျိုးစီးပွားထက် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ကို ဦးစားပီးရန် အားပီးရေ (Yao, 2000)။

ဒေအယူအဆသည် ဂေါင်းဆောင်မှုအတွက်လေ့ အထူးအရီးကြီးရေ။ ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ကိုယ်ရို့၏ ရာထူးကို ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအမြတ်အတွက်ရာ အသုံးချခြင်းမပြုဘဲ တရားမျှတမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုအပေါ် အခြီခံပနာ ဆုံးဖြတ်ချက်တိ ချမှတ်သင့်ရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် တာဝန်ဟိသော အုပ်ချုပ်ရီးကို ဆက်စပ်ပီးထားရေ )။&lt;ref&gt;Ivanhoe, P. J., &amp; Van Norden, B. W. (Eds.). (2005). Readings in classical Chinese philosophy (2nd ed.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;&gt;

===စံပြလူသား===
ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ Junzi (君子) ဟုခေါ်သော စံပြလူသား၏ အယူအဆဟိရေ။ ယင်းကို “စံပြပုဂ္ဂိုလ်” သို့မဟုတ် “အကျင့်သီလပြည့်ဝသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနှိုင်ရေ။ မူလက ဒေစကားလုံးစွာ လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ဆက်စပ်မှုဟိခကေလေ့ ကွန်ဖြူးရှပ်က ယင်းကို ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုခရေ။ စံပြလူသားစွာ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု သို့မဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အကျင့်သီလ၊ ပညာသင်ယူမှု၊ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်နိုင်မှုနန့် တာဝန်ယူမှုရို့ကြောင့် ထင်ရှားရေ(Confucius, 2003)။

Junzi စွာ ကိုယ့်အကျင့်စရိုက်ကို အမြဲတိုးတက်ယောင် ကြိုးစားသူ ဖြစ်တေ။ ယင်းသူစွာ နှိမ့်ချမှု၊ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု၊ ရိုသေလေးစားမှုဟိပြီးး ကိုယ့်အမားတိကို ပြုပျင်ရန် ဆန္ဒဟိသူ ဖြစ်သင့်ရေ။ ဒေအယူအဆသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ထူးချွန်မှုသည် ပညာရီး၊ လက်တွိကျင့်သုံးမုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြုပျင်ပျိုးထောင်မှုရို့ကတဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာရေဆိုရေ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ ယုံကြည်ချက်ကို ဖော်ပြရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနန့် အုပ်ချုပ်ရီး===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒမာ နိုင်ငံရီးဆိုင်ရာ အတွေးအခေါ်တိလေ့ အ‌ရေးပါရေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်ရီးရေ ဂေါင်းဆောင်တိ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနန့် ဆက်စပ်နိန်ရေဟု ယုံကြည်ခရေ။ အုပ်ချုပ်သူစွာ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ပြီး ပြည်သူတိအတွက် ကောင်းမွန်သော စံနမူနာတခု ဖြစ်သင့်ရေ။

ကွန်ဖြူးရှပ်အမြင်အရ နိုင်ငံရီးအာဏာစွာ ပြစ်ဒဏ်ပီးခြင်းနန့် ကြောက်ရွံ့စီခြင်းရို့ကိုရာ မူတည်သင့်ခြင်းမဟိပါ။ ကွန်ဖြူးရှပ်စွာ အားဓမအကျပ် အုပ်ချုပ်ခြင်းနန့် အကျင့်သီလနန့် စံနမူနာကောင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းရို့ကို ခွဲခြားဖော်ပြခရေ။ အကျင့်သီလဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်းစွာ လူတိအထဲ အရှက်တရားနန့် သင့်လျော်သော အပြုအမူကို ဖွံ့ဖြိုးစေနှိုင်ရေဟု ဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;Confucius. (2003). Analects: With selections from traditional commentaries (E. Slingerland, Trans.). Hackett Publishing Company.&lt;/ref&gt;

ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီးအတွေးအခေါ်ရေ ဂေါင်းဆောင်များမာ လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် တာဝန်ဟိကြောင်း ဗွေယူရေ။ အစိုးရရေ လူမှုရီးစည်းကမ်းနန့် တိုင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းသင့်ပြီး ဂေါင်းဆောင်တိစွာ ရိုးသားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ပြသသင့်ရေ။ ကိုယ်ပိုင်အကျင့်သီလနန့် နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်မှုရို့အကြား ဆက်စပ်မှုသည် နောက်ပိုင်းကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်မာလည်း အရီးကြီးရေ အစိတ်အပိုင်းတရပ် ဖြစ်လှာခရေ (Yao, 2000)။

===ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု===

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒရေ အရှအာသျှ ယိုင်ကျေးမှုတိအပေါ် ရေရှည်သြဇာလွှမ်းမိုးမှု ဟိခရေ။ ယင်းဧ့ အယူအဆတိစွာ ရိုးရာပညာရီးစနစ်၊ မိသားစုဆက်ဆံရီး၊ လူမှုရီးဖွဲ့စည်းပုံ၊ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရီးနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူတိကို ပုံဖော်ရာမာ အ‌ရေးပါခရေ။ တရုတ်အင်ပါယာခေတ်မာ ကွန်ဖြူးရှပ်အတွေးအခေါ်ကို ပညာရီးနန့် အစိုးရအရာဟိတိ ရွီးချယ်ရာ စာမိန်းပွဲစနစ်ရို့နန့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်အသုံးပြုခရေ (Yao, 2000)။

ကွန်ဖြူးရှပ်တန်ဖိုးတိစွာ ကိုရီးယား၊ ဂျပန်နန့် ဗီယက်နမ်ရို့အပါအဝင် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကိုလေ့ သြဇာလွှမ်းမိုးခရေ။ ထိုနိုင်ငံတိစွာ ကွန်ဖြူးရှပ်အယူအဆတိကို မတူညီရီနည်းလမ်းတိနန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ အရာဒဿနနန့် ဘာသာရီးအစိုင်အလာတိနန့်လည်း ပေါင်းစပ်ခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ပညာရီး၊ မိသားစုတာဝန်၊ အကြီးအကဲတိကို ရိုသေလေးစားမှုနန့် ကိုယ်ကျင့်တရားဟိရေ ဂေါင်းဆောင်မှုရို့စွာ အရီးပါရေ တန်ဖိုးတိအဖြစ် ဆက်ပနာတည်ဟိခရေ။&lt;ref&gt;Richey, J. L. (2013). Confucius in East Asia: Confucianism's history in China, Korea, Japan, and Vietnam. Columbia University Press.&lt;&gt;/ref&gt;&gt;

တချိန်တည်းမာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို ခေတ်အလိုက် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခကတ်ပြီးကေ ဝေဖန်မှုတိလေ့ ဟိခရေ။ ခေတ်သစ်ပညာသျှင်တချို့သည် ရိုးရာကွန်ဖြူးရှပ်လူမှုဖွဲ့စည်းပုံများ၊ အထူးအနိန်နန့် လူမှုအဆင့်အတန်းနန့် ကျား/မ အခန်းကဏ္ဍတိနန့် ပတ်သက်ရေ အယူအဆတိကို ပြန်ပနာလိ့လာဝေဖန်ခကတ်တေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ မူရင်းဒဿနအတွေးအခေါ်တိနန့် နောက်ပိုင်းကာလတိမာ ကွန်ဖြူးရှပ်အစိုင်အလာနန့် ဆက်စပ်လာရေ လူမှုရီးအလိအထတိကို ခွဲခြားတွက်ဖော်ရန် အရီးကြီးရေ (Yao, 2000)။


==ကိုးကား==.
[[ကဏ္ဍ: ဘာသာရီး]]</text>
      <sha1>oz14900v2j0obivh99led1ala7ppmpy</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>