ဝီကီးပီးဒီးယား rkiwiki https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွီးနွီးချက် အသုံးပြုလူ အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက် ဝီကီးပီးဒီးယား ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွီးနွီးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွီးနွီးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက် TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 2 2945 21182 14276 2026-09-20T14:43:41Z YaThaWinTha 42 21182 wikitext text/x-wiki {{#babel:rki-N|en-2}} {{User 500 edits}} imkxx9mweukhj941uiimfy1pctm6abi 0 2946 21226 20998 2026-09-21T07:04:35Z CommonsDelinker 141 Removing [[:c:File:Uttama.jpg|Uttama.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Minorax|Minorax]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by 咽頭べさ|]]. 21226 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} {{Infobox religious biography | background = #FFD068 | color = black | name = Sayadaw U Ottama | native_name = ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ | image = Ven.Ottama.png | caption = | birth_name = ပေါ်ထွန်းအောင် | alias = | dharma name = ဥတ္တမ | birth_date = ၂၈ ဒီဇင်ဘာ ၁၈၇၉ | birth_place = ရူပရပ်၊ စစ်တွေ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်၊ [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှဘားမား]]။ | death_date = {{Death date and age|1939|09|09|1879|12|28|df=y}} | death_place = [[ရန်ကုန်]]၊ ပဲခူးတိုင်း၊ [[ကိုလိုနီခေတ်|ဗြိတိသျှဘားမား]]။ | nationality = [[ရခိုင်လူမျိုး|ရခိုင်]] | religion = [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] | school = [[ထေရဝါဒ]] | lineage = | title = [[ဆရာတော်]] | location = [[ရွှေစေတီ_ဘုန်းကြီးကျောင်း|ရွှေစေတီကျောင်း]]၊ [[စစ်တွေ]] | education = | occupation = [[ရဟန်း]] | teacher = | predecessor = | successor = | students = | website = }} '''ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ''' စွာ မြန်မာအမျိုးသား ဝံသာနုတိအား အမျိုးသားစိတ်ဓာတ် ရင့်သန်စီရန် ပထမဆုံး နိုင်ငံရီးမျက်စိ ဖွင့်ပီး ခရေ လွတ်လပ်ရီး မီးရှုးတန်ဆောင် ပုဂ္ဂိုလ်တဦး ဖြစ်ရေ။ ဆြာတော်စွာ သူ့တသက်တာလုံးတွင် မြန်မာအမျိုးသား အမျိုးသမီးတိကို နိုင်ငံရီး အသိစိတ်ဓာတ် နိုးကြားစီရန်နန့် တိုင်းတပါးအုပ်ချုပ်မှုအောက်က လွတ်မြောက်ပနာ လွတ်လပ်ရီးရဟိရန် ဆောင်ရွက် ကြိုးပမ်းသွားခလီရေ။ မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပထမဆုံး အကျဉ်းချခံရရေ နိုင်ငံရီးသမားမာ ဦးဥတ္တမ ပင်ဖြစ်ရေ။ ဆြာတော်စွာ [[ရက္ခိုင်လူမျိုး]] ဖြစ်ရေ။ == ငယ်ဘဝ == ဆြာတော် အသျှင်ဦးဥတ္တမအား [[ရက္ခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[စစ်တွေမြို့]]၊ ရူပရပ် အဖ ဦးစံမြ၊ အမိ ဒေါ် အောင်ကြွဖြူရို့က ၁၈၇၉ ခု၊ ဒီဇန်ဘာလ (၂၈) ရက်၊ (၁၂၄၁ ခု ပြာသိုလပြည့် ကျော် ၂ ရက်) တနင်္ဂနွီနိမာ<ref>''[http://bcjpvideonetwork6.blogspot.com/2010/09/blog-post_9046.html?m=1]'', နယ်ချဲ့ရို့အား တော်လှန်ခရေ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ</ref>ဖွားမြင်ခရေ။ မွီးချင်းတိမာ ပေါ်ထွန်းအောင်၊ ကျော်ထွန်းအောင်၊ မအိမ်စိုး ရို့ဖြစ်ရေ။ သားအကြီးဆုံး ပေါ်ထွန်းအောင်မှာ အသျှင်ဦးဥတ္တမ လောင်းလျာပင်ဖြစ်ရေ။ ညီဖြစ်သူ ကျော်ထွန်းအောင် စွာ နောင်အခါမှ "သျှင်အရိယ" ဆိုရေ ဘွဲ့နန့် ရဟန်းဖြစ်တော်မူရေ။ ပေါ်ထွန်းအောင် (၉)နှစ်အရွယ်သို့ ရောက်ရေအခါ ညီဖြစ်သူ ကျော်ထွန်းအောင်မှာ (၆)နှစ်အရွယ် ဟိရေ။ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြား လိုတွက်နန့် မိဘတိကို ပူဆာကတ်ရာ မရအနိန်နန့် အိမ်က ထွက်ဗြီးခကတ်ရေ။ မိဘတိ လိုက်ရှာကတ်ရာ (၁၅)ရက်ခန့်ကြာမှ အပင်တစ်ပင်အောက်မာ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက်ကို ပြန်တွိရေ။<ref>''[http://www.wanlarkf.com/2011/12/blog-post_31.html?m=1]{{Dead link|date=January 2021 }}'',ဦးဥတ္တမ</ref> မိဘတိက အချေနှစ်ယောက် ဆန္ဒပြည့်ဝအောင် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ နှစ်ဘာသာသင်ကျောင်းသို့ ပို့ဆောင် အပ်နှံကတ်ရေ။ ကျောင်းအပ်ရေအခါ ထုံးစံအတိုင်း ဝချေတန်းမာ ထားလီရာ ပေါ်ထွန်းအောင်က သူ့ကို တတိယတန်းတွင် ထားခွင့်ပြုဖို့ ပြောဆိုရေ။ ဆြာကြီးက အရည်အချင်းကို သိလိုတွက်နန့် တတိယတန်း ဖတ်စာကို ဖတ်ခိုင်းလီရေ။ ပေါ်ထွန်းအောင်က အထစ်အငေါ့မဟိ ဖောက်ဆတ် ဖတ်ပြလိုက်ရာ ဆြာကြီးမှာ အံ့ဩလားရေ။ ကျောင်းမနိန်သိမ့်ဘဲ ဖတ်ပြနိူင်ခြင်းကာ အိမ်နီးချင်း သူငယ်ချင်းတိပါးက ကြိုတင်သင်ကြားထားခြင်း ကြောင့် ဖြစ်ရေ။ ပေါ်ထွန်းအောင် ကြိုတင်သင်ကြားထားခြင်းကို သူဧ့မိဘတိပင် မသိဟု ဆိုရေ။ ကျောင်းအုပ် ဆြာကြီးက ပေါ်ထွန်းအောင်အား ဒုတိယတန်းတွင် နီခွင့်ပြုခရေ။ ကျောင်းနိန်ပနာ (၂)နှစ်မျှ ကြာရေအခါ ပေါ်ထွန်းအောင် ပဉ္စမတန်းရောက်ရာ ညီကျော်ထွန်းအောင် စတုတ္ထတန်းသို့ ရောက်ရေ။ အတန်းတင်စာမီးပွဲ ပြီးဆုံးရေအခါ ပေါ်ထွန်းအောင်မှာ ဒုတိယပညာသင်ဆုကို အင်္ဂလိပ် ဖလောင်း ရက္ခိုင်တိုင်းမတ်ကြီးကိုယ်တိုင် ကြွရောက်ဆုချီးမြှင့်ခြင်း ဖြစ်ရေ။ ပေါ်ထွန်းအောင်မှာ ဆုကိုယူကေလေ့ ဝမ်းသာမှု မဟိခချေ။ ညီကိုခေါ်ပနာ စစ်တွေမြို့ ကမ်းနားဘက်ကို ထွက်လှားကတ်ရေ။ ကမ်းနားသို့ရောက်ရေအခါ ရဟိခသော ဆုကို ချိုးဖဲ့ဆုတ်ဖြဲပြီး ကုလားတန်မြစ်ထဲကို ပစ်ချလိုက်ရေ။ ဧပိုင် ပစ်ချပြီးရေအခါ ပေါ်ထွန်းအောင်က ညီဖြစ်သူအား "ဒေမာ ငါ့ညီ၊ ဆုယူကေ ပထမဆုကိုရာယူ၊ ဒုတိယရို့၊ တတိယရို့ဆိုကေ ဇာခါမှ မယူကေ့"ဟု ဆိုလီရေ။ ပေါ်ထွန်းအောင်ရို့ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် အတန်းတွင် ပညာသင်ကြားနီစဉ် အင်္ဂလိပ်ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီး တပါးက မွီးစပ်လိုကေလေ့ မိဘတိက မထည့်အတွက်နန့် ကာလကတ္တားသို့ မလိုက်လီရပါ၊၊ ပေါ်ထွန်းအောင်မှာ တိုင်းတပါးမာ ပညာသင်လိုစိတ်ဟိဧ့။ ယင်းအတွက်နန့် အဖဖြစ်သူအား "အဘာ မေမေရို့ မလွှတ် ယေကေလည်းသော့ တရက်နိန့်ကျ ကျွန်တော် ထွက်ဗြီးပြီးကေ နိုင်ငံခြားမာ ပညာသင်ဖို့လားဖို့"လို့ တခါက ပြောဖူးရေ။ (၁၃)နှစ်သားသို့ ရောက်လှာသော အခါ ပေါ်ထွန်းအောင်စွာ နိုင်ငံခြားသို့ ပညာသင်ကြားရီးကို အထူးအာရုံစိုက်လာရေ။ ဖေသာဟိကေ ပညာလားသင် နှိုင်ရေဟု ယုံကြေချက်နန့် မိခင်ဘက်က တော်စပ်ရေ ဦးရီးဧ့ ဈီးဆိုင်မာ အကူညီလုပ်ကိုင်ရင်း ငွေတိကို စုဆောင်းခရေ။ ကြံရွယ်ရေအတိုင်း မဖြိုက်ခအတွက်နန့် ပေါ်ထွန်းအောင်စွာ ဦးရီးပါးမာလည်း မနီ၊ မိဘတိပါးကိုလည်း မပြန်ဘဲ စစ်တွေမြို့၌ ပရိယတ္တိစာပီ သင်ကြားမှုတွင် ယင်းခါက အကျော်အစောဖြိုက်ရေ [[ရွှေစာတီကျောင်း]] ဆြာတော်ထံ လားရောက်ပနာ ရှီးဦးစွာ ဖိုးသူတော်အဖြိုက်နန့်ဖြင့် [[မင်္ဂလသုတ်]]ကစ၊ သဒ္ဒါရှစ်စောင်နန့် သင်္ဂြိုဟ်ကိုးပိုင်းတထိ သင်ရိုးတန်း ကုန်ရောင် သင်ယူခရေ။ (၁၆)နှစ်အရွယ်ရောက်မှ မိဘတိက မောင်သျှင်ဝတ်ပီးအနိန်နန့် '''ရှင်ဥတ္တမ'''ဟု တွင်ရေ။ သျှင်ဥတ္တမစွာ နက်နဲကျေပြန့်ရေ ပိဋကတ်ရို့ကို သင်အံ လိ့ကျင့်ရာဖြိုက်ရေ ပခုက္ကူစာသင်တိုက်မာလည်း လားရောက် ပညာသင်ကြားလိုအနိန်နန့် လူဝတ်လဲပနာ ဓားတောင်ဆြာတော် [[ဦးဂန္ဓာ]]နန့် လိုက်လားရေ။ == ရဟန်းခံ == ရှီးဦးစွာ မအူပင်သို့ရောက်ပနာ မအူပင်က နီပနာ၊ ယင်းကနိန် [[တောင်ငူမြို့]]သို့ ရောက်ရေ။ ဦးဥတ္တမစွာ တောင်ငူမာ သျှင်သာဏေ စာပြန်ပွဲတခုကို ဝင်ရောက်ဖြီဆိုရာ ပထမရဟိခရေ။ စာတော်ရေ သတင်းကြောင့် တောင်ငူမြို့ဟိ ဝန်ဥစ္စာ ပြည့်ဝသော ရှမ်းအမျိုးသမီးကြီးတဦးက သားအဖြိုက်နန့် မွီးစပ်ကာ ကာလာကတ္တား မြို့ကိုပို့ပနာ ပညာသင်ကြားစီရေ။ ကာလကတ္တားမြို့တွင် သုံးနှစ်လှောက်နီပြီးကေ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ (၁၀)တန်းအဆင့်ကို အောင်မြင်ခအတွက်နန့် မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာဧ့။ မြန်မာပြည်သို့ ရောက်ကေရောက်ချင်း [[ပခုက္ကူမြို့]]ကိုလား၍ ရေစကြို တိုက်တွင် [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] စာပီကျမ်းဂန်တိကို သျှင်ဝတ်နန့် ဆက်ပနာသင်ကြားရေ။ ယင်းပိုင် သင်ကြားနီစဉ်ပင် ဦးဥတ္တမအား ဆွီမျိုးတော်သူ [ဘုံဘေဘားမား]] ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းအောင်ကျော်က ပဉ္ဇင်းဒါယကာပြုပနာ ရဟန်းခံ ပီးရေ။ ရဟန်းခံစဉ် ဦးဥတ္တမ၏ သက်တော်မှာ (၁၉)နှစ်နန့် (၂)လ ဟိရာဖြစ်ရေ။ ရွှေစာတီကျောင်းဆြာတော် ဘဒ္ဒန္တတေဇာရာမစွာ ဦးဥတ္တမ၏ ဥပဇ္ဈယ်ဆြာတော်ဖြစ်ရေ။ == အိန္ဒိယတွင် လေ့လှာခြင်း == အသျှင်ဥတ္တမစွာ ရဟန်းဝတ်နန့်ပင် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] [[ကာလကတ္တားမြို့]]သို့ လားပြန်ရေ။ ကာလကတ္တားမြို့ကို ရောက်ချိန်မာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရီးမှာ တစ်မျိုးတစ်ဖုံပြောင်းလဲပြီး အိန္ဒိယဂေါင်းဆောင်ရို့ လွတ်လပ်ရီးအတွက် အုံးထနိုးကြားခိုက်နန့် ကြုံကြိုက်နီရာ ဦးဥတ္တမလည်း နိုင်ငံရီးစွန့်စားလိုစိတ်တိ ရင်တွင်းမာ တကြွကြွဖြစ်ပေါ်လှာလီ၏။ အမျိုးသား စိတ်ဓာတ်လည်း အတောမသတ် ရင့်သန်ခ၏။ ဦးဥတ္တမစွာ အိန္ဒိယမာဟိခိုက် အမျိုးသားကောလိပ်တခုမာ ပါဠိနန့် ဗုဒ္ဓဘာသာစာပီဆိုင်ရာ ဧည့်ပါမောက္ခအဖြိုက်နန့် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ရေ။ ယင်းပိုင် ဆောင်ရွက်ရင်းနန့် သင်္ကရိုက်ဘာသာ၊ ဘင်္ဂါလီ၊ နာဂရီအစဟိရေ ရှီးဟောင်း ဟိန္ဒူစာပီကျမ်းတိကို သင်ကြားပြန်ရေ။ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွင်နီစဉ် ဆြာတော်ဦးဥတ္တမအား ဟိန္ဒူမဟာဆပ်ဗာအသင်းကြီးဧ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြိုက်နန့် ရွီးကောက်တင်မြှောက်ခကတ်ရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</ref>ထိုအသင်း ကြီးဧ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြိုက်နန့် အရွီးခံရဖို့ မလွယ်ပါ၊၊ ဦးဥတ္တမစွာ နာမည်ကြီး ဟိန္ဒူဂေါင်းဆောင်တိဖြိုက်ရေ မဒရပ် ပြည်နယ်မှ နာမည်ကျော်ဂေါင်းဆောင်ကြီး ပဏ္ဍိတ်မာလဗီးယားနန့် နိူင်းပြိုင်အရွီးခံရာ အနိုင်ရအနိန်နန့် အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဦးဥတ္တမအား သူရို့ဧ့ ဂေါင်းဆောင်ကြီးအဖြိုက်နန့် အသိအမှတ်ပြုထားကြောင်း ထင်ယှားရေ။ ဟိန္ဒူမဟာဆပ်ဗာအသင်းကြီးမှာ အိန္ဒိယပြည်၌ ကွန်ဂရက်အသင်းကြီးပြီးကေ ဒုတိယအင်အားအကြီးဆုံး အသင်းအဖွဲ့ကြီးဖြစ်ရေ။ ကွန်ဂရက်အသင်းကြီးမှာ အိန္ဒိယလူမျိုးပေါင်းစုံ ပါဝင်ရေ နိုင်ငံရီးအသင်းဖြစ်ပြီးကေ ဟိန္ဒူ မဟာဆပ်ဗာအသင်းကြီးမှာမူ ဟိန္ဒူဘာသာကိုးကွယ်ကြသူတိရာ ပါဝင်ရေ ဘာသာရီးအသင်းကြီး ဖြစ်ရေ။ == ဥရောပတွင် ပညာသင်ခြင်း == ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ အိန္ဒိယပြည်တွင် (၈)နှစ်ကြာမျှ နီခပြီးကေနောက် [[ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]သို့ ပညာသင်လားလီရေ။ (၁၉၀၄-၀၅)၌ ဂျပန်ပိုင် နိုင်ငံငယ်သျှေတိက ရုရှားပိုင် နိုင်ငံကြီးတစ်နိုင်ငံကို အနိုင်ရလိုက်အကြောင်း ကြားသိရယေ အချိန်မှစပြီးကေ ဂျပန်ကို ကကောင်းအထင်ကြီးလား အတွက်နန့် စုဆောင်းထားသောဖေသာနန့် [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]သို့ လားရောက်ပညာဆည်းပူးရန် ၁၉၀၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလ (၄) ရက်နိတွင် ရန်ကုန်မြို့မှ စင်ကာပူသို့ သင်္ဘောဖြင့် ထွက်ခရေ။ == ဂျပန်သို့ သွားခြင်း == ယင်းကနိန်တစ်ဖန် (၁၈) ရက်နိမာ ဂျပန်ပြည်သို့ စင်ကာပူကနိန်တဆင့် သင်္ဘောနန့် ထွက်ခွာခရေ မာ့ခ်ျလ (၇)ရက်နိမာ ဂျပန်နိုင်ငံ ယိုကိုဟားမားမြို့ကို ရောက်လှားရေ။ ဂျပန်သို့ ရောက်ရေအခါ တိုကျိုမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ သိပ္ပံကျောင်းကြီးဧ့ ဥက္ကဋ္ဌ အမတ်ကြီး အိုတာနီ (ယင်းခါက စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီး)၏ အထောက်အပံ့နန့် ဂျပန်ဘာသာ နန့် စကားကို နှစ်နှစ်ခန့် သင်ယူအောင်မြင်ရေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာသိပ္ပံကျောင်းကြီး၌ နှစ်နှစ်ခန့် သင်္ကရိုက်ဘာသာ ပါမောက္ခအဖြိုက်နန့် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ဂျပန်ပြည်သို့ ရောက်ဟိစဉ်က ဦးဥတ္တမဧ့ ဝါတော်မှာ ကိုးဝါလောက် ဟိလားရာဖြစ်ရေ။ တတ်ကျွမ်းသော ဘာသာရပ်တိမာ မြန်မာ၊ ပါဠိ၊ ဟိန္ဒူ၊ သက္ကတ၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ၊ တိဘက်၊<ref name="autogenerated1">[http://maung0.blogspot.com/2013/07/i.html?m=1 မောင်သုည : ဦးဥတၱမ<!-- Bot generated title -->]</ref>အင်္ဂလိပ်၊ ပြင်သစ်နန့် ဂျပန်ဘာသာ<ref>''[https://sites.google.com/site/myanmarsite1/home/au/u-aut-ta-ma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160630134454/https://sites.google.com/site/myanmarsite1/home/au/u-aut-ta-ma |date=30 June 2016 }}'',ဦးဥတ္တမ-မှတ်စုစာအုပ်</ref>ရို့ဖြစ်ရေ။ == ဆွန်ယက်ဆင်ကို တရားဟောခြင်း == ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ ဂျပန်ပြည်ရောက်လှားချိန်မာ တရုတ်ဂေါင်းဆောင်ကြီး ဒေါက်တာ[[ဆွန်ယက်ဆင်]]ကလည်း ဂျပန်ပြည်တွင် ဟိနိန်ရေ။ တရုတ်စာသင်သားတိလေ့ ဂျပန်ပြည်တွင် အများအပြား ရောက်ဟိနိကတ်ရေ။ တရုတ်စာသင်သားတိစွာ ဦးဥတ္တမထံလာပြီးကေ ဩဝါဒခံယူကတ်ရေ။ ဦးဥတ္တမက တရုတ်စာသင်သားတိအား ဂျပန်ပြည်နန့် နှိုင်းယှဉ်ပနာ တရုတ်ပြည်လွတ်မြောက်ရီးကို ဇာချင့်တိပိုင် ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း နည်းပီးလမ်းပြ ညွှန်ကြားပြောပြရေ။ တရုတ်စာသင်သားတိစွာ ဦးဥတ္တမကို လေးစားကတ် ကြည်ညိုလားကတ်ပြီးကေ ယင်းအချိန်က တရုတ်ပြည်လွတ်မြောက်ရီးကို ဂျပန်ပြည်၌ အခြီချပနာ ကြိုးပမ်းနိန်ရေ သူရို့ဂေါင်းဆောင်ကြီး ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်အား ဦးဥတ္တမအကြောင်းကို ပြောပြလီရေ။ ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်စွာ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမအကြောင်းကို ကြားသိရရေဖြိုအတွက်နန့် ဦးဥတ္တမထံ ကိုယ်တိုင် လားရောက်တွိ့ဆုံပြီး ဦးဥတ္တမနန့် စကားဆွီးနွီး ပြောကြည့်ရေအခါ ဦးဥတ္တမပါးမာ အထူးလေးစားမှု ဟိလားရေဖြိုက်အတွက်နန့် ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်က ဦးဥတ္တမအား တရုတ်ပြည်သို့ သူနန့်အတူလိုက်ခဖို့ ပင့်လီရေ။ ဦးဥတ္တမစွာ တက္ကသိုလ်က ခွင့်သုံးလယူဖိကေ (၁၉၁၉) ခုနှစ်၌ ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်နန့်အတူ ဂျပန်က ကိုးရီးယား၊ ကိုရီးယားက ဆိုက်ပန်၊ ဆိုက်ပန်က မန်ချူးကိုး၊ မန်ချူးကိုး က ကျိဖု၊ ကျိဖု က ရှန်ဟိုင်း၊ ရှန်ဟိုင်းက အမွိုင်မြို့ အသီးသီးသို့ ခရီးလှည့်လည် လားလာခလီရေ။ ထိုခေတ် ယင်းခါက မြန်မာလူမျိုးတဦးအနိန်နန့် ယင့်လောက်များပြားရေ ပြည်ပနိုင်ငံတိသို့ လှည့်လည်လာလှာခြင်း၊ တချို့နိုင်ငံတိမာ နှစ်ရှည်လများ နီထိုင်ခြင်းတိကို ပြုလုပ်နိုင်သူမှာ အံ့သြဖို့ ချီးမွမ်းဖို့ရပါဖို့။ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ဂျပန်ပြည်၌ ပါမောက္ခလုပ်ခကေလေ့ ဆွမ်းစရိတ်လှောက်ရာယူပနာ စေတနာနန့် ပြသခရေ။ ဂျပန်ပြည်ကအပြန် ကိုရီးယား၊ တရုတ်ပြည်ရို့က နိန်တဆင့် အင်ဒိုချိုင်းနားဟိ ဆိုင်ဂုံ (အဂု [[ဗီယက်နမ်ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံ]] ဟိုချီမင်းမြို့တော်)သို့ ဝင်ခရေ။ == မြင်ကွန်းမင်းသားကို တရားဟောခြင်း == ဆိုင်ဂုံမြို့မာ မိုဃ်းကျောက်မင်းတရားကြီးဧ့ သားတော် မြင်ကွန်းမင်းသားနန့် ယင်းဧ့ သားတော်နှစ်ပါးရို့ နီထိုင်လျက်ဟိရေ။ မြင်ကွန်းမင်းသားက ဆြာတော် ဦးဥတ္တမအကြောင်းကို သတင်းစာတိကနိန်တဆင့် ကြားသိပြီးဖြစ်အတွက်နန့် ကကောင်းတွိ့ချင်နိန်ရေ။ ယပြီးနောက် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ ဆိုင်ဂုံမြို့ကို ရောက်ဟိနီကြောင်း သိကေ သိချင်း မြင်ကွန်းမင်းသားက ဆြာတော်အားပင့်ပနာ ဆွမ်းကျွေးခရေ။ ဆြာတော် ဆွမ်းစားနီစဉ် မြင်ကွန်းမင်းသားက "အသျှင်ဘုရား၊ တပည့်တော် ရာဇပန်လင်ပေါ် ဖင်မထိုင်ရသမျှတော့ခါ မြန်မာပြည်ကို မပြန်ပါရာ"လို့ လျှောက်ထားလီရာ ဆြာတော်က "ဒကာကြီး၊ ကျောက်သီးတလုံးကို ရီထဲချကေ အသံမြည်ပါလိ့မေ၊ မြန်မာပြည်ကတော့ အသံမြည်ဖို့ရာ မဟုတ်လီ"ဟု မိန့်တော်မူရာ မြင်ကွန်း မင်းသားမာ မျက်ရည်တိပင် ကျခရ ရေလို့ ဆိုရေ။ == ဝိုင်အမ်ဘီအေကို ကူညီခြင်း == ယပြီးနောက် ၁၉၁၁ ခုနှစ်မာ ရန်ကုန်မြို့ကို ပြန်ပနာဆိုက်ရောက်တော်မူရေ။ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ ပြန်ပနာ ကြွလှာရေအခါ မြန်မာပြည်စွာ ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်း (ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလျာဏယုဝအသင်း)က နိုင်ငံရီးလုပ်ငန်း တိကို စတင်လုပ်ကိုင်နိန်ရာ ဖြစ်အနိန်နန့် ဦးဥတ္တမလည်း ကူညီဝင်ရောက်ကာ စိတ်အားထက်သန်စွာ လုပ်ဆောင်လီ ရေ။ [[ဝိုင်အမ်ဘီအေ]] ခေါ် ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယုဝအသင်းကို (၁၉၀၆) ခု၊ မေလ (၁၀) ရက်၊ ကြာသပတီး၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် (၁၂၆၈) ခု၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် (၄) ရက်တွင် မျိုးချစ်စိတ်ဓာတ် ထက်သန်ကတ်ရေ လူငယ်တိ ဖြိုက်ကတ်ရေ ဦးဘဖေ၊ အမ်အေမောင်ကြီးသျှင်နန့် ဒေါက်တာ ဦးဘရင်ရို့က ရန်ကုန်မြို့ (၂၈)လမ်း၊ အိမ်အမှတ် (၆၈)၊ ကိုမောင်ကြီးသျှင်အိမ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခကတ်ရေ။ နောက်ပိုင်းတွင် ခေတ်ပညာတတ်လူငယ်တိဖြိုက်ရေ ဦးပု၊ ဦးသိမ်းမောင်၊[[ပန်းကန်စက်ဦးသော်]]၊ ဦးစု၊ ဦးမေအောင်၊ ဦးမောင်မောင်အုန်းခိုင်၊ ဦးဘစီ၊ ဦးသင်းမောင်၊ ဦးဘလှိုင်၊ ဦးစိန်လှအောင် စသူရို့လေ့ အသင်းကြီးတွင် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်လာခကတ်ရေ။ ဦးဥတ္တမ ဂျပန်ပြည်မှ ပြန်ရောက်ချိန်မာ ဝိုင်အမ်ဘီအေအသင်းကြီးမှာ အသင့်အတင့်တိုးတက်နီပါရာ။ ဝိုင်အမ်ဘီအေ အသင်းသူ အသင်းသား တိကလည်း ဆြာတော်အား အထူးမျက်စိကျကတ်ရေ။ မြန်မာထဲက ဘာသာစုံတတ်ကျွမ်းရေ ပုဂ္ဂိုလ်ထူးဖြိုက်အတွက်နန့်လေ့ လည်း အထူးကြည်ညိုကတ်ရေ။ ဂျပန်ပြည်တွင် ပါမောက္ခလုပ်ခသူဖြိုက်အတွက်နန့် ပိုပြီးကေလေးစားရေ။ == မြန်မာ အမျိုးသားနိုင်ငံရီးတွင် စတင်ဦးဆောင်သူ == ဆြာတော်ဦးဥတ္တမဧ့ လမ်းညွှန်မှုကြောင့် မြန်မာတိ အသင့်အတန့် နိုင်ငံရီးမျက်စိ ပွင့်လာကတ်တေ။ ယင်းပိုင် နိုင်ငံရီးစတင်လုပ်ကေ လုပ်ဆောင်ခြင်းပင် အစိုးရစုံထောက်တိမာ ဆြာတော်ဧ့နောက်ကို တကောက်ကောက် လိုက်ပြီးကေ နီခြင်းကြောင့် ဆြာတော်အား ဗွီလာဦးမာ သံဃာတော်တိ ဆြာတော်ကို မပေါင်းသင်းဝံ့ကတ်ပါ။ ယင်းချင့်အပြင် ဆြာတော်ပြောပုံ နီပုံရို့မာ နိုင်ငံရီးဆြာတော်ပီပီ တိုတိုလိုရင်း ရှင်းရှင်းဘွင်းဘွင်း ဟောဟောဒိုင်းဒိုင်း ပြောဆိုတတ်အတွက်နန့် အရဟတ္တဓဇဂုဏ်နန့် မညီညွတ်လို့ ဆိုကာ ဆြာတော်အား ဇာကျောင်းကမှ လက်မခံဘဲနီအတွက်နန့် အင်းစိန် ဒိစတြိတ်ရှိ သမိုင်းမြို့ (အဂု မရမ်းကုန်းမြို့နယ်)ဟိ အိမ်တအိမ်မာ သီးသန့် သီတင်းသုံးပနာ နီယှာရေ။ ယင်းခါ သူရိယသတင်းစာစွာ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမဧ့ နိုင်ငံရီးဆောင်ရွက်ပုံတိ ကြိုးစားပန်းစား ထောက်ခံအားပီးရေအပြင် ဆြာတော်ဧ့ အပြုအမူမှာ မှန်ကန်ကြောင်းကို နိစိုင်ပိုင်ပင် ရီးသားခကတ်ရေ။ ဧပိုင် တစတစ လူသိများပနာ ဆြာတော် တရားပွဲတိသို့ လားရောက်ပနာ နိုင်ငံရီးတရားတိကို နာစပြုကတ်လီရေ။ ဆြာတော်စွာ အများဆုံး အနိန်နန့်က သူရိယ သတင်းရုံးတွင်းမာရာ သီတင်းသုံးရေ။ ဦးဥတ္တမ နိုင်ငံရီးလုပ်ဆောင်ရာမှာ ထိုခေတ်အခါက ခေတ်ဧ့ ရှေ့ပြီးဖြိုက်ရေ ဦးဘဘေ၊ ဦးလှဘေ အစဟိရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိက အားပီးဧ့။ ၎င်းရို့ဧ့ လုံ့လကြောင့် သူရိယသတင်းစာ တိုက်ဧ့ အကူအညီနန့် တိုင်းသူပြည်သားတိ မျက်စိပွင့်လင်းပြီးလာကတ်လီရေ။ သို့တွက်နန့် သူရိယသတင်းစာဧ့ ဆောင်ရွက်ချက်တိကို ကျေးဇုတင်ထိုက်လီရေ။ == ဂျပန်ရို့ဧ့ အပြုအမူကောင်းတိကို အတူယူရန် နိုးဆော်ခြင်း == ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ မြန်မာပြည်အနှံ့ နိုင်ငံရီးတရားတိ ဟောပြောတော်မူ ခပြီးနောက် (၁၉၁၂) ခုနှစ်မာ ဂျပန်ပြည်သို့ တစ်ဖန်ပြန်ကြွလှားပြန်ရေ။ နှမဖြိုက်သူ ဒေါ်အိမ်စိုးနန့် မြန်မာလူငယ် သုံးယောက်ရို့ကိုပါ ခေါ်လားပြီးကေ ပညာသင်ကြားစီရေ။ (၁၉၁၂) ခုနှစ်မာ ဦးဥတ္တမစွာ ဂျပန်ပြည်သို့ ပြန်ကြွလှားယပြီးနောက် (၁၉၁၂)ခု မေလတွင် ဂျပန်ပြည်မှ မြန်မာပြည်သို့ ပီးပို့သော စာသုံးစောင်ထဲက မေလ (၁၇) ရက် နိစွဲပါ စာတွင်- “ဂျပန်အိမ်ရို့စွာ စက္ကူအိမ်တိ ဖြစ်အတွက် အမည်းနီရာ၊ အဖြူနီရာ၊ အဝါနီရာဟိရေ။ ယင့်နီရာမာ မြီဖြူနန့် ဖြိုက်စီ၊ ခဲကလောင်နန့် ဖြိုက်စီ၊ မီးသွီးနန့် ဖြိုက်စီ မရီးရ။ မြန်မာလူမျိုးရို့စွာ ယင်းပိုင်ရီးခြင်းကို ကကောင်း အလိအထ ဟိကတ်ရေ။ မြန်မာပြည်မာ အိမ်တန်းခါးမာလည်းကောင်း၊ ထရံမာလည်းကောင်း၊ စားပွဲခုံမာလည်းကောင်း၊ စာသင်ကျောင်းမာလည်းကောင်း၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းမာလည်းကောင်း၊ မီးရထားတွဲမာလည်းကောင်း၊ အိမ်သာမာလည်းကောင်း၊ ဇရပ်မာလည်းကောင်း မြီဖြူနန့် ဖြိုက်စီ၊ မီးသွီးနန့် ဖြိုက်စီ မကောင်းရေ အခြင်းအရာ၊ ရိုင်းပျသော စာသားတိကို ရီးပနာထားတတ် ကတ်ရေ။ ယင်းစွာ မကောင်းရေ ဝသီစာရိတ္တဖြိုက်ကြောင်း ဆိုပနာလည်းကောင်း။ တစ်ဖန် ဂျပန်ပြည်ရှိ ကျောင်းသူစာသင်သားရို့အကြောင်း မေလ (၂၁)ရက် နိစွဲပါ အခြားစာ တစ်စောင် တွင်- “ဂျပန်ကျွန်းမာ မာ့မချေဖြိုက်စီ၊ ယောကျားချေဖြိုက်စီ ခြောက်နှစ်စေ့ကေ Primary School (မူလတန်း စာသင်ကျောင်း)မှာ သင်ကေ ယင့်ကျောင်းသူ ကျောင်းသားတိစွာ ညကို (၁၀) နာရီမှအိပ်ပြီးကေ မိုးသောက်ဖက် (၅) နာရီကို အိပ်ရာက ထရဖို့ဆိုပနာ အစိုးရမင်းတိကပင် ဥပဒေပြုပနာထားရေ။ ဦးပဉ္ဇင်းရို့ မြန်မာလူမျိုးရို့ကား အအိပ်အနီ၊ အစားအသောက်၊ အနီတထိုင် အစစအရာရာရို့မာ စည်းကမ်းနည်းလမ်း မဟိကတ်၊ ယင့်အတွက်နန့် ပျက်စီးခြင်းမူလ ဖြစ်ဟန်ဟိကြောင်း” ဆိုပနာ စာသုံးစောင်တွင် ဂျပန်ဧ့ အလိ့အထ၊ သန့်ယှင်းရီး၊ စည်းကမ်းပုံရို့ကို အတိအလင်း ကိုယ်တွိ့ ရီးသားထားလီရေ။ ဂျပန်နိုင်ငံမှ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်ကြွလှာပြီး သူရိယသတင်းစာရုံးမာ သီတင်းသုံး နီထိုင်တော်မူပြီး “ဂျပန်ပြည်အကြောင်း” စာအုပ်တရွီ ရီးသားထုတ်ဝီခရေ။ ဆြာတော်ဧ့ စာအုပ်၌ ဂျပန်ပြည်အကြောင်းနန့် ပတ်သက်ပြီးကေ ဧပိုင်ဖော်ပြထားလီရေ။ == ရဟန္တာကို ယှာဖွီရန် ကြိုးစားခြင်း == ငါရို့ ဗုဒ္ဓဘာသာ သာသနာတော်စွာ ရှီးအခါက အိန္ဒိယနိုင်ငံ မဇ္ဈိမဒေသတွင် ကကောင်းကြီးပွားခပြီးကေ ဂုချိန်ခါ ဇာကြောင့် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားကို မကိုးကွယ်ကတ်လဲ။ မိမိရို့ ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်စွာ နှစ်ပေါင်း (၂၀၀၀)ကျော် ကာလက တည်တန့်ခပိုင် အဂုလည်း တည်စီလိုရေ ဆန္ဒနန့် အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ လားပနာ ယင့်သူရို့ဧ့ ဘာသာ၊ အယူဝါဒ၊ ထုံးစံ၊ စည်းကမ်းနည်းလမ်းရို့ကို သင်ယူခပြီးကေ လိ့လာတတ်မြောက်ခတွက်နန့် ရှင်တော် ဘုရားဧ့ တရားတော်မြတ်ကို ဟောပနာ နီရေအတွင်းမာ တိဗက်နိုင်ငံမာ ရဟန္တာဟိရေလို့ ကြားရအနိန်နန့် ထိုနိုင်ငံသို့ လားလိုရေဆန္ဒဖြင့် ဟိမဝန္စွာတောင်ခြီရင်း၌ တည်ဟိရေ ဒါဂျီလင်မြို့သို့ လားပနာ တိဗက်သို့ လားရ၊ မလားရ စနည်းနာကြေ့ရာ တိဗက်ဘာသာစကားတတ်ကေ လားနှိုင်ရေလို့ သိရအတွက်နန့် မေလမာ စပြီးကေသင်ရေ။ နိုဗန်ဘာလ ကျရေအခါ ကောင်းကောင်းချမ်းရေအတွက်နန့် ကာလကတ္တား (အဂု ကိုးလ်ကတ္တား)သို့ ပြန်ပါလတ်တေ။ ဧပြီကျရေခါ တခါလားပနာ သင်ကြား၊ ဇိကေချေ ပြောတတ်ဆိုတတ်ရေအခါ တိဗက်သို့ ဒါဂျီလင်က လားရေ။ နယ်စပ်သို့ ရောက်ရေအခါ မဝင်ရဆိုအတွက်နန့် ပြန်လှာပြီးကေ ကရိမာယာ (ကသီရ)နိုင်ငံသို့ လားပြန်ဧ့။ ထိုနိုင်ငံက ဆာရီနာဂရမြို့နန့် (၁၅)ရက်ခရီးခန့် ကွာဝီးရေ လဒတ်မြို့ကို ဝင်ရောက် လားပြန်ရေ။ မဝင်ရလို့ ထပ်တားမြစ်အတွက်နန့် စိတ်ပျက်ပြီးကေ အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းမာ ရှေးက ကကောင်းကြီးကျယ်ရေ အီဂျစ်နန့် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဥရောပနိုင်ငံရို့သို့ လှည့်လည်ပနာ လားလာနီစဉ်အတွင်းမာ ဂျပန်လူမျိုးရို့နန့် ရုရှားလူမျိုးရို့ စစ်ပြိုင်၍ တိုက်ကတ်ရာ စစ်တိုက်ရေနိက စပြီးကေ စစ်ပွဲပြီးရေထိတောင် ဂျပန်လူမျိုးရို့စွာ အရီးသာပြီးကေ ရုရှား လူမျိုးရို့ကို နိုင်နင်းကြောင်းကို သတင်းစာ အစောင်စောင်ရို့မာ တွိ့မြင်ရပြီးကေ ရှီးအခါက ရာဇဝင်၊ မဟာဝင်ရို့မာ အပါအဝင်မဟုတ်ရေ နိုင်ငံဧ့ အရီအတွက်တွင် မသွင်းရေ အာသျှတိုက်အရှိဖက်က မီးခွက်လောက် ဂျပန်က ရုရှားကိုနှိုင်ကြောင်း။ ဂျပန်လူမျိုးရို့နန့် ရုရှားလူမျိုးရို့ကို နိူင်း၍ကြည့်လိုက်ကေ ဂျပန်ရို့က လူပုလူငယ်၊ ရုရှားရို့က ဂျပန်ထက် ခွန်အားဗလ ပြည့်စုံကြောင်း၊ ယင်းတွက်နန့် ဂျပန်စွာ ရုရှားလူမျိုးရို့ကို စစ်ပြိုင်တိုက်လျက် ဇာကြောင့် နိုင်ရစွာလဲ ဟု အံ့ဩခြင်းဖြိုက်ပြီးကေ ဂုချိန်ခါ ငါရို့စွာ သူတိုင်းထက် အစစအရာရာမှာ အောက်ကျနီရေ အတွက် ငါရို့ဘာသာတရားစွာလည်း ဇာအခါမှ ကြီးပွားမည်မဟုတ်။ == ဂျပန်တွင် လေ့လှာခြင်း == ငါရို့နိုင်ငံ၊ ငါရို့မြန်မာလူမျိုး ကြီးပွားမှကျကေ ငါရို့ကိုးကွယ်ရေ ရှင်တော်ဘုရားဧ့ သာသနာတော်စွာလည်း ကြီးပွားကျော်ဇောပြီးကေ ကမ္ဘာထက်မာ ပေါ်လွင်ထွန်းတောက်လာနှိုင်ဖို့ဟု အထင်ဟိပြီးကေ ဂျပန်လူမျိုးရို့ဧ့ လုံ့လ၊ ဝီရိယ၊ စည်းကမ်းနည်းလမ်း၊ ထုံးစံ ဘာသာ အယူဝါဒ၊ အစားအသောက်၊ အနီတထိုင်၊ အစိုင်အလာ၊ အပြောအဆို၊ ယိုင်ကျေးမှုရို့ကို နည်းခံကတ်မေ အကြံနန့် ၁၉၁၇ ခုနှစ်မာ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာပြီးကေ ယင့်နှစ် ဖေဖဝါရီလ (၄) ရက်နိ ရန်ကုန်က စင်ကာပူမြို့ကို သင်္ဘောစီးပနာ ထွက်ခွာလီရေ။ ယင်းကနိန်တစ်ဖန် (၁၀) ရက်နိ ဂျပန်ကျွန်းကြီးသို့ သင်္ဘောစီးပနာ ထွက်ခွာရာ ယိုကိုဟားမားဆိပ်ကမ်းသို့ မာ့ခ်ျလ (၁၇) ရက်နိရောက်ကြောင်း၊ နီရထိုင်ရစွာတိကို စနည်းနာလိုက်ကေ မြန်မာပြည်က ရဟန်းတော်တိပိုင် ဆွမ်းခံစားမရ၊ အခြား ဥရောပတိုက်သား တရားဟောဆြာ ရို့ပိုင် ထောက်ပံ့ကြည့်ရှုသော အသင်းတိလေ့ မဟိ၊ ယဂေလဲ့ မိမိပညာကို အားကိုးပနာ အိန္ဒိယနိုင်ငံမာပင် တစ်ယောက်ယောက် ထောက်ပံ့သောသူ မဟိပဲနန့်လျက် ရှစ်နှစ်ကျော်လှောက် နီထိုင်ခရေ။ ဒေ ဂျပန်ပြည်မာလေ့သော့ နီထိုင်နိုင်အောင် ကြံဖို့ဆိုရေ ဆန္ဒဖြင့် တိုကျိုမြို့ ဗုဒ္ဓဘာသာသိပ္ပံကျောင်းတော်ကြီးမာ အကြီးဥက္ကဋ္ဌဖြိုက်ရေ အမတ်ကြီး အိုတာမီထံ ဦးပဉ္ဇင်းစွာ ရဟန်းဝါ (၉) ဝါရပြီးကေ အင်္ဂလိပ်ဘာသာနန့်တကွ ပါဠိဘာသာ၊ သင်္ကရိုက်ဘာသာ၊ ဘင်္ဂလီ၊ နာဂရီ<ref>''[http://maung0.blogspot.com/2013/07/i.html?m=1]</ref>အားနူံး ရှစ်ဘာသာကို စာနန့်တကွ တတ်မြောက်၍ အမတ်ကြီးဧ့ သိပ္ပံကျောင်းမာ အသုံးပြုလိုကေ ဦးပဉ္စင်းကို အကြောင်းကြားပါ ဟု စာပီးလိုက်ရာ နှစ်ရက်နိန်ပြီးကေမှ စာပြန်လီရေ။ စာနန့် ကိုယ်တော်ကြွခပါ။ ကိုယ်တော် ဂျပန်စာနန့် စကား အယူဝါဒ၊ ဓလိထုံးစံတိကို သင်ပါ။ သင်နီရေ အတွင်းမာ စရိတ်စကကို ကျွန်တော်က ခံယူပါဖို့လို့ ကြားခါ အင်္ဂလိပ်စာတတ်ရေ ဂျပန်တစ်ယောက် ကို အပ်လျက် သင်ပြစီရေ။ တစ်နှစ်သင်ပြီးကေ ဂျပန်စာကို ဘာသာစကားနန့်တကွ စာမီးပွဲဝင်ပြီးကေ အောင်မြင် ရေ။ ယပြီးနောက် တက္ကသိုလ်မာ ပါဠိနန့် သင်္ကရိုက်ဘာသာ ပရော်ဖက်ဆာ<ref name="autogenerated1" />အဖြိုက်နန့် ခန့်အပ်ပြီးကေ အခြားဆြာတိ နည်းတူ လခကို ပီးဖို့လို့ ပြောရေ။ သင့်ကျေးဇူးက ကြီးမားပါရေ။ လစာ မယူပါရစီကေ့။ ရှေးကပိုင်ပင် ကြည့်ရှုထောက်ပံ့ပါ။ ဦးပဉ္စင်းစွာ ထိုသိပ္ပံကျောင်းတော်မာ (၂)နှစ်ကျော်လောက် သင်ကြားနီပြီးနောက် မိမိမွီးရပ်ဌာနီသို့ မရောက်စွာမာ ကြာရာဖြိုက်အတွက်နန့် ပြန်ဖို့သိမ့် အကြံနန့် အမတ်ကြီးကိုပြောရာ စရိတ်ဇာလောက် အလိုဟိပါလဲ ဟု မေးရေ။ ဦးပဉ္စင်းက အဂု မြန်မာပြည်သို့အပြန်မာ ကိုရီးယား၊ မန်ချူးရီးယားပြည်<ref>{{Cite web |title=အစိမ်းရောင်လွင်ပြင်: ရက္ခိုင်ရို့ဌာနေ မြို့စစ်တွေ<!-- Bot generated title --> |url=http://www.missgreenlady.com/2012/03/blog-post_16.html?m=1 |accessdate=20 May 2015 |archivedate=5 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305014821/http://www.missgreenlady.com/2012/03/blog-post_16.html?m=1 }}</ref>၊ ရို့အာသာမြို့၊ တရုတ်ပြည်၊ အာနမ်ပြည် (ကမ္ဘောဒီးယား)<ref>[http://moemaka.blogspot.sg/2014/09/blog-post_77.html?m= ဇင်လင်း - ဦးဥတ္တမထုံးကို နှလုံးမူကတ်မေ<!-- Bot generated title -->]</ref>၊ ထိုင်း၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း (သီရိလင်္ကာ)၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံရို့ကို လှည့်လည်ပနာ ပြန်လိုကြောင်း ပြောရေအခါ ဒုတိယတန်း၌ စားစရိတ်၊ ခရီးစရိတ်ကို တွက်၍ပီးလိုက်ရေ။ ဂျပန်မှ (၁၉၁၀) ပြည့်နှစ်မာ ထွက်လှာကြောင်း၊ (၁၉၁၁) ခုနှစ်မာ မြန်မာပြည်သို့ရောက်ကြောင်း အစဟိစော်အနိန်နန့် ရီးသားထားလီရေ။ ဦးဥတ္တမ ရီးသားထားသော “ဂျပန်ပြည်အကြောင်း” စာအုပ်တွင် ဖော်ပြပါဟိရေ စာပိုဒ်တိကို ဖတ်ရှုခြင်းနန့် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ခိုင်မာရေ ရည်ရွယ်ချက်နန့် ပြည်ပနိုင်ငံတိသို့ လှည့်လည် လားပါလတ်တေ ဆိုလိုစွာကို သိဟိနိုင်လီရေ။ == လူမျိုးပေါင်းစုံက လေးစား == သူရိယသတင်းစာက နိန်ပနာလည်း အမျိုးကို စောင့်ယှောက်ရဖို့ ဝံသာနုရက္ခိတ တရားတိကို လှုံ့ဆော်ရီးသား ခရေ။ ယင်းနောက် ကမာရွတ်တွင် တပါးတည်း သီတင်းသုံးကာ နိုင်ငံရီးတရားတိကို လှည့်လည်ဟောပြောမှု ပြုခရေ။ ယင့်ခါက ဆြာတော်အား တရားဟောရေအခါ ကားမဟိကေ ထမ်းစင် (ဝေါ)နန့် လူမျိုးပေါင်းစုံထမ်း၍ တရားဟောစင်မြင့်ထက်ကို အရောက်ပို့ဆောင်ပီးကတ်တေ။ ၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇန်ဘာလမာ ဦးဥတ္တမ နိုင်ငံရီးမျိုးစေ့ချပီးခရေ အဟုန်ကြောင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားတိ သပိတ်စတင်မှောက်ကတ်ရေ။ ယင့်ခါက အုပ်ချုပ်နီသူမာ အင်္ဂလိပ်လူမျိုး ဆာရယ်ဂျီနယ်ကရက်ဒေါက် ဖြစ်ရေ။ စာသင်သားတိ သပိတ်မှောက်စဉ်က ဆြာတော်မှာ ကာလကတ္တားမြို့ကို ခေတ္တကြွရောက်နီရေ။ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိ သပိတ်မှောက်ကြောင်းကို ကြားသိစွာနန့် တစ်ပြိုင်တည်း မီရာ သင်္ဘောနန့် ကာလကတ္တားမြို့က ရန်ကုန်မြို့ကို ကြွရောက်လှာခလီရေ။ ယင်းအကြောင်းနန့် ဆက်စပ်ပြီးကေ ဗမာ့ခေတ် သတင်းထောက် ဦးဘရင်စွာ သူရီးသားသော “ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ” စာအုပ် စာမျက်နှာ (၄၂)တွင် ဧပိုင် ရီးသား ဖော်ပြခရေ။ “(၁၉၂၀) ပြည့်နှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလမာ ဦးဥတ္တမ ကာလကတ္တားတွင် ရောက်ဟိနီဧ။ ထိုနှစ်က ဦးဥတ္တမဧ့ ဦးရီးတော်ဖြစ်သူ စစ်တွေ့မြို့က ဦးချစ်ခိုင်နန့် ဇနီး မစံလှဖြူရို့စွာ မျက်စိရောဂါကုသဖို့ ကာလကတ္တားသို့ ခေတ္တ လားကတ်ရေ။ ယင်းခါမှ ဦးဥတ္တမဧ့ညီ ကျော်ထွန်းအောင်စွာလည်း လိုက်ပါလားပြီးကေ ကာလကတ္တားမြို့ ရက္ခိုင်ဒဘာချိတ် တဦးဧ့အိမ်တွင် တည်းခိုနီထိုင်ကတ်ရေ။ တရက်နိခါ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ကြေးနန်းစာရွက်အချေတခုကို ကိုင်ပြီးကေ ပြုံးပြုံးရယ်ရယ်နန့် ဒဘာချိတ်အိမ်သို့ ကြွလှာရေ။ ဦးဒွေးတော်သူ မစံလှဖြူက “ယာ- ဦးပဉ္ဇင်း ဒေတခါ ရယ်လို့မောလို့၊ ဇာတိ သဘောကျပြီးကေ ပြန်လာလေး”လို့ ဆီးကြိုပနာ လျှောက်ထားလီရေ။ “ဒကာမကြီး ဒေတခါတော့ ငကိုယ်ငါ သီပျော်ရာ လို့ ဝမ်းသာအားရ နန့် ပြုံးလာစွာ”ဟု အမိန့် ဟိလီရေ။ ဒွေးတော်က “ဇာတိဖြိုက်လှာလဲ”ဟု မေးရာ ဦးဥတ္တမက “ငါရို့ မြန်မာတိလူနဲ့ သူနဲ့ တူလာ ကတ်ရာ၊ ဒေပိုင် လူစိတ်ဟိလာလို့ ငါဝမ်းသာလာရေ”ဟု ဆိုလီရေ။ “အစကတော့ မြန်မာတိစွာ လူစိတ်မဟိလို့ ခွီးစိတ်ဟိနီပါလား ဘုရား” ဦးဥတ္တမက “လူစိတ်ဟိရေဆိုစွာ ဧပိုင်လေ့၊ လူစွာ လူ့အခွင့်အရီး ဇာလေးဆိုစွာ နားလည်လှာကတ်ရေ၊ ကိုယ့်အခွင့်အရီး ကိုယ်သိပြီးကေ မရကေရအောင် ကြိုးစားတတ်ကေ ဒေချင့်စွာ လူစိတ်ဟိရေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆိုချင်စွာ။ ကြည့်လိုက်- အဂု ရန်ကုန်ကောလိပ်ကျောင်သားတိက စပြီးကေ အင်္ဂလိပ်ကျောင်းတိက သင်ပီးရေပညာကို မကျေနပ်လို့ သပိတ်မှောက်ကတ်ကုန်ရာလတ်။ ရန်ကုန်မြို့ကနိန်ပြီးကေ ယင့်ကိစ္စကြီးမာ ဦးပဉ္စင်းထံ အကြံ ဉဏ်တိ ယူချင်လို့ ဦးပဉ္စင်းကို ရန်ကုန်ကြွလာပါခဆိုစွာ ကြေးနန်းစာ အဂုရရေ။ မြန်မာတိ ဒေပိုင် စိတ်တိဝင်စားလာကတ်ဖို့ မျှော်လင့်ပြီး ဦးပဉ္စင်း ကြိုးစားနီစွာ အဂုတော့ ကြိုးစားရကျိုးနပ်ရာ။ ယေဇုနန့် ဦးပဉ္စင်း သီပျော်ပါယာလို့ ပြောစွာ”ဟု ယှင်းလင်းခါမှ ဒွေးတော်၊ ဦးရီးနန့် ညီဖြစ်သူရို့ နားရှင်းလားကတ်လီရေ။ ရန်ကုန်ကောလိပ် ပထမသပိတ်ကြီးမှာ (၁၉၂၀) ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇန်ဘာလ (၅) ရက်နိ၊ (၁၉၂၀) ပြည့်နှစ်၊ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် (၁၀) ရက်နိမာ သပိတ်မှောက်ခရေ။ ယင်းသတင်းကြေးနန်းကို ရကေရချင်းပင် ဆြာတော်စွာ ရန်ကုန်သို့ မီရာသင်္ဘောနန့် ကြွလှာပြီး ဝိုင်အမ်ဘီအေဂေါင်းဆောင်တိနန့် လက်သပ်ဆွီးနွီးခြင်းကို ပြုခလီရေ။ ရန်ကုန်ကောလိပ် သပိတ်မှောက်ပြီးနောက် နယ်ချဲ့အစိုးရစွာ မျိုးချစ်စိတ်နှိုးဆွရာ လက်နက်ကောင်းတစ်ခု ဖြိုက်ရေ သတင်းစာတိကို ပိတ်ပစ်ရန် အာမခံကြေးတိ တောင်းခရေ။ အင်္ဂလိပ်ငွေ (၂၀၀၀)၊ (၃၀၀၀)၊ (၅၀၀၀) အစဟိစော်အနိန်နန့် အာမခံကြေးတိ ပီးခရ လီရေ။ ဂျာနယ်တချို့ကိုလဲ့ ပိတ်ပစ်လိုက်ရာ သူရိယ၊ မြန်မာ့အလင်း၊ ပညာ့အလင်းနန့် ဗန္ဓုလဂျာနယ် (၄) စောင်သာ ကျန်ရစ်လီရေ။ == ကရက်ဒေါက် ထွက်လှား == ယင့်ကာလ ဝေလမင့်သား (အဋ္ဌမမြောက် ဂျော့ဘုရင်) မြန်မာပြည်သို့ လာဖို့ဖြစ်ရာ ဝိုင်အမ် ဘီအေအသင်းက ကြီးမှူးပနာ ဝေလမင့်သားကို မကြိုဆိုကတ်ဖို့အတွက် သပိတ်မှောက်ကတ်ရေ။ ဂေါင်းဆောင်တချို့ကို ဖမ်းပြီး သပိတ်မှောက်ကေ အပြစ်ပီးနှိုင်ရေ ဘွိုင်ကောက် ဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ခရေ။ ယင်းပိုင် ဘုရင်ခံက တင်းတင်းမာမာ ဆောင်ရွက်လာရေအခါ မြန်မာပြည်သူတိ ခဲမကျီ ဖြိုက်နီကကေ လည်း မိမိရို့ဧ့ ဆန္ဒကို ဖွင့်ဟထုတ်ပြခြင်း မပြုဝံ့ဖြိုက်နီချိန်မာ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ဘုရင်ခံထံ စာတစ်စောင် ရီးပို့လိုက်လီရေ။ ထိုစာမာ “ဆာရယ်ဂျီနယ်ကရက်ဒေါက်မင်း မြန်မာပြည်က ထွက်လှား” ဆိုပနာ ဖြိုက်လီရေ။ ယင်း ပြည်နှင်စာကို သူရိယသတင်းစာက ထည့်သွင်းဖော်ပြခရာ တတိုင်းလုံး မျက်လုံးပြူး အံ့အားသင့်ခကတ်ရေ။ အကြောင်းမှာ ဘုရင်ခံကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ပြတ်ပြတ်သားသား ရီးရဲရေ အာဇာနည်ပုဂ္ဂိုလ်ထူးဧ့ စာကြောင့်ပင် ဖြိုက်အတွက်နန့်တည်း။ ဒေစာကြောင့် မြန်မာလူမျိုးတိ အတွင်းမာ မဂျိပြာဖုံးဖြိုက်နီရေ လွတ်လပ်ရီးစိတ်၊ အမျိုးသားစိတ်ဓာတ်ကို တပ်လှန့်နှိုးဆော်ပီးလိုက်တေပိုင် ဖြိုက်လားရေ။ မြန်မာလူမျိုးတိ နိုးကြားအုံးထ လှာကတ်တေ။ ဇာတိသွီး ဇာတိမာန် တက်ကြွလှာရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ဧချင့်ပိုင် ပြောနှိုင်ရေ အခွင့်အရီး ဟိရေဆိုရေ အချက်ကို မြန်မာလူမျိုးရို့အား နိုးကြားသိမြင်လာ စီခလီရေ။ ထိုအချိန်က စတင်ခရေ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရီးတိုက်ပွဲစွာ လွတ်လပ်ရီးရရေ တထိ တစတစ ယှင်သန်ကြီးထွား လာရေ။ ဆြာတော်စွာ ထိုအချိန်လှောက်က စပြီးကေ ကျွန်းရွာ၊ ကျေးလက်တိသို့ ဆင်းကာ နိုင်ငံရီးတရားတိ ဆက်တိုက်ဆိုပိုင် ဟောပြောတော်မူလီရေ။ ထိုအတွင်းမာ ဆြာတော်စွာ ရန်ကုန်နန့် ကာလကတ္တားကို လားလိုက် လာလိုက် ပြုလုပ်လျက်ဟိရေ။ <ref>သန်းဝင်းလှိုင်ဧ့ ရုပ်တုမှပြောသော မြန်မာ့သမိုင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်ထူးတိ</ref> == အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ဖမ်းဆီး == ၁၉၁၁ ခုနှစ်မာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ကြွယပြီးနောက် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ခရီးလှည့်ကာ ဝံသာနုရက္ခိတ ခေါ် အမျိုးဂုဏ်စောင့်ထိန်းရီး၊ တိုင်းပြည်ချစ်စိတ်အကြောင်း ဟောပြောကာ “ဝံသာနု” အသင်းတိ တတိုင်းပြည်လုံးအနှံ့ ဦးဆောင်စည်းရုံး ဖွဲ့စည်းခရေ။ ယင်းခါ အင်္ဂလိပ်နယ်ချဲ့အစိုးရက စစ်ပုလိပ်တိနန့် ၎င်းအစုအဖွဲ့တိကို လိုက်လံဖြိုခွင်းခလီရေ။ ဆြာတော်စွာ နိုင်ငံရီးတရားတိကို ဗြောင်ကျကျ ဟောဟောဒိုင်းဒိုင်း ဟောပြောတတ်ရေအတိုင်း သံဃာတော်တိအား ကျောင်းတွင်သာ ကျိန်းပြီး မနီကတ်ဖို့နန့် တိုင်းပြည်စွာ ကျွန်ဘဝသို့ ဆင်းသက်နီအတွက် တိုင်းသူပြည်သားတိ ကျွန်ဘဝရောက်နီကြောင်း၊ ကျွန်တိကိုးကွယ်ရေ ဘာသာမာလည်း ကျွန်ဘာသာနန့် ကျွန်သာသနာပင် ဖြိုက်ကကြောင်း၊ ကျွန်ဘဝက လွတ်မြောက်အောင် သံဃ့ာသမဂ္ဂီအသင်းအဖွဲ့တိ ဖွဲ့စည်းကာ လွတ်လပ်ရီးရဟိအောင် ကြိုးစားသင့်ကြောင်း ဟောပြောခလီရေ။ ၁၉၁၉ ခုနှစ် တွင် ဂျပန်မှ ပြန်လာရေအခါ ဆြာတော်စွာ [[သူရိယသတင်းစာ]]မာ ခေါင်းကြီး၌လိ့ကောင်း၊ ဝံသာနုရက္ခိတတရားကို မြန်မာတိ စောင့်စည်းရီး ဆောင်းပါးတိကို လိ့ကောင်း ရီးသားရေ။ ဆြာတော်ဧ့ ရဲရဲတောက် မိန့်ခွန်းတိကြောင့် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမအား အင်္ဂလိပ်အစိုးရက ၁၉၂၁ ခု မာ့ခ်ျလ (၃၁) ရက်နိတွင် အစိုးရအား အကြည်ညိုပျက်အောင် တရားဟောပြောမှုဟုဆိုကာ ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂၄ (က) အရ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဒေးဒရဲမြို့နယ်၊ [[ကျောင်းကုန်းမြို့]]တွင် ဖမ်းဆီးခလီရေ။ ဖမ်းမိန့်ထုတ်ခသူမာ အရီးပိုင် ဦးဘိုးလှ (သမ္မတ ဒေါက်တာဘဦးဧ့ အဖ) ဖြစ်ရေ။ ဆြာတော်စွာ မြန်မာပြည်မာ နိုင်ငံရီးနန့် ပထမဆုံး အပြစ်ပီးခံရရေ ဗုဒ္ဓဘာသာရဟန်းတော်တပါး ဖြစ်ရေ။ ဆြာတော်အား ကျောင်းကုန်းမှ အစိုးရသင်္ဘောနန့် မအူပင်တရားရုံးသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ အလုပ်ကြမ်းနန့် ထောင်ဒဏ် (၁၂) လ အပြစ်ပီးပြီး မအူပင်ထောင်မာ အကျဉ်းချခရေ။ ဆြာတော်စွာ အကျဉ်းခံရေ နိမှစပြီးကေ သင်္ကန်းချွတ်ပနာ ထောင်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ရရေ။ ယပြီးနောက် ဆြာတော်စွာ ၁၉၂၂ ခု ဂျုန်လ (၂၆) ရက်နိ မအူပင်ထောင်မှ ပြန်ပနာလွတ်မြောက်ပါ လတ်တေ။ ဆြာတော်ဦးဥတ္တမစွာ လွတ်မြောက်ခပြီးနောက် အစိုးရအား ဦးမညွတ်ဘဲ ဆက်ပြီးကေ မြန်မာပြည်အနှံ့လှည့်ကာ နိုင်ငံရီးတရားတိ ဟောပြောခလီရေ။ ဒေပိုင်နန့် ဆြာတော်စွာ ၁၉၂၄ ခု အောက်တိုဇာလ (၁၆) ရက်နိမာ ရာဇသတ်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က) နန့် အလုပ်ကြမ်းနန့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ် ထပ်မံအပြစ်ပီးခံရပြီးကေ ဒုတိယအကြိမ် အကျဉ်းကျခဲ့ပြန်ရေ။ ဆြာတော်စွာ ၁၉၂၇ ဖေဖဝါရီလတွင် အကျဉ်းမှ ပြန်ပနာ လွတ်မြောက်လာ ပြန်ရေ။ ထောင်က လွတ်မြောက်ပြီးနောက် အမြို့မြို့အနယ်နယ်သို့ လှည့်လည်ပနာ အမျိုးသား နိုးကြားရီးတရားတိကို ဟောကြားရာ ၁၉၂၈ ခုနှစ်မာ တတိယအကြိမ် အဖမ်းခံရပြန်ရေ။ == ဘဝနိဂုံး == ထောင်က ထွက်လှာရေအခါ ဆြာတော်စွာ နိုင်ငံရီးကို လုပ်ပြန်ရေ။ ယေကေလဲ မြန်မာနိုင်ငံရီး၌ ခွဲရီးတွဲရီး ကိစ္စတိပေါ်၍ ၁၉၃၅ ခုနှစ်မာ မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယ နိုင်ငံနန့်ခွဲကာ ၉၁ ဋ္ဌာန အုပ်ချုပ်ရီးပီး ချိန်လည်းဖြစ်ရေ။ မြန်မာနိုင်ငံရီးမာ အကွဲအပြဲနန့် ဂိုဏ်းဂဏစိတ်ဓာတ်တိ ကွဲပြားနီချိန်ဖြစ်ရေ။ ယင်းခါ ဆြာတော်နန့် နိုင်ငံရီးအယူအဆ မတူသူတိလေ့ အများကြီးဟိခရေ။ ဂိုဏ်းဂဏ ကွဲပြဲကတ်ရေအခါ တစ်ဖက်နန့်တစ်ဖက် ပြင်းစွာယိုးစွပ် ဝေဖန်တတ်ကတ် လီရာ၊ တခါက ကကောင်းကြည်ညိုလေးစားခရေ ဆြာတော် ကိုပင် ဆိဆောက်ခရောက် ယိုးစွပ် ပြောဆိုကတ်လီရေ။ ဆြာတော်ကား သီးခံတော်မူပြီးကေ ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန်နန့် ချေပခြင်းမပြုဘဲ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန် နန့်သာ ဖြီယှင်းချက်ထုတ်ရေ။ ယင်းပိုင် နိုင်ငံရီး ဗလဗွီသတ်နီချိန်မာ ဆြာတော်စွာ ကျမ်းမာရီးလေ့မကောင်း ဖြိုက်ယှာရေ။ ရပ်စောက်ကိုင်းလိုင်းနန့် ကကောင်းပင် ဦးဏှောက်အင်အား ချိုတေနီရာ ရန်ကုန်မြို့ ထဲမာ ဖားကတ်လားတဦးပိုင် လားလာနီတတ်ရေ။ ယင့်အချိန်က ပုဇွန်တောင် ညောင်ကုန်းကျောင်းမာ သီတင်းသုံးနီလီရေ။ ကကောင်းမကျမ္မာအတွက်နန့် ရန်ကုန်ဆီးရုံကြီး သို့ တင်ပို့ကုသရာ ၁၃ဝ၁ ခုနှစ် ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်နိ (၁၉၃၉ ခု၊ စတ်တင်ဇာလ ၉ ရက်) မာ သက်တော် ၆ဝ အရွယ်၌ ပျံလွန်တော်မူရေ။ ပျံလွန်တော်မူစဉ်က ဆြာတော်ဧ့ သက်တော်မှာ (၆၀) နှစ် ဟိပြီးကေ သိက္ခာတော်မှာ (၄၁) ဝါ ဟိရာဖြစ်ရေ။ ဆြာတော်ဧ့ ရုပ်ကလာပ်ကို ဆီးရုံက ယူဆောင်ပနာ မပုပ်မသိုးအောင် ဆေးရည်စိမ်ပြီး မှန်ခေါင်းသွင်းကာ ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်၊ ညောင်တုန်းကျောင်းမာ ထားပနာ ဈာပနအခမ်းအနား ကျင်းပခရေ။ ပျံလွန်တော်မူပြီး (၃) ရက်မြောက်နိ စက်တင်ဘာ (၁၁) ရက်နိမာ ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘ ဦးစီးပနာ ဆြာတော်ဧ့ အန္တိမဈာပနကို စည်ကားစွာ ကျင်းပခလီရေ။ ဆြာတော် ပျံလွန်တော်မူပြီး (၉) နှစ်မျှကြာခါ ပြည်သူလူထုတရပ်လုံးစွာ ဆြာတော် မျှော်မှန်းခရေ လုံးဝလွတ်လပ်ရီးပန်းတိုင်သို့ အရောက်ချီတက်နိုင်ခလီရေ။ == ဂုဏ်ပြုခံရမှုတိ == ===ပြည်ပ=== *ဆြာတော် ဦးဥတ္တမဧ့ ဂုဏ်ကျေးဇုကို မှတ်တမ်းတင်ရေတွက်နန့် [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] ဗာရာဏသီမြို့ရှိ နာဂရီပရကျာရ်နီဆဘာ နာမည်ဟိရေ စာပီအဖွဲ့အစည်းတခုက ထုတ်ဝီရေ ဟိန္ဒူဘာသာစွယ်စုံကျမ်းမာ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရီး တိုက်ပွဲဂေါင်းဆောင် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမအကြောင်းကို တခမ်းတနား ရီးသားဖော်ပြထားလီရေ။ *[[ဂျပန်နိုင်ငံ]]ကလည်း [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အတွင်းမာက ဂျပန်ဘာသာနန့် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမအကြောင်း စာအုပ်တိ ရီးသားထုတ်ဝီခကတ်ရေ။ ===ပြည်တွင်း=== ====ကျောင်းသင်ရိုး==== တချိန်က မြန်မာနိုင်ငံကျောင်းသုံးစာအုပ်တိမာလည်း [[ဆြာတော်ဦးဥတ္တမဧ့ အထ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း]]ကို ထည့်သွင်းသင်ကြားစီရေ။ ====နိရက်==== *[[စစ်တွေမြို့]]ဟိ သမဂ္ဂအဖွဲ့က ဦးစီးကာ ၁၉၄၇ ခု စက်တာဘာ (၉) ရက်နိမာ အခမ်းအနားတရပ်ကို ရွှေတိဂုံခြီရင်းဟိ ပုလိပ်သမဂ္ဂ အဆောက်အအုံမာ ကျင်းပခကတ်ရေ။ ထိုနိကိုပင် “ဦးဥတ္တမတထိမ်းအမှတ်နိ” အဖြိုက်နန့် သတ်မှတ်ကာ နှစ်စိုင်နှစ်တိုင်း ကျင်းပလာခကတ်ရေ။ *[[ရန်ကုန်မြို့]]မာလည်း နှစ်စိုင် စက်တင်ဘာလ (၉) ရက်နိ ကျရောက်တိုင်း ဦးဥတ္တနိ အဖြိုက်နန့် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပခရေ။ *[[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]တွင် မြန်မာရဟန်းသံဃာတော်တိ၊ ရက္ခိုင်မျိုးချစ်အဖွဲ့အစည်းတိနန့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတိက ဆြာတော် ဦးဥတ္တမနိကို နှစ်စိုင်နှစ်တိုင်း ကျင်းပပါလတ်စွာမှာ ဆယ်စုနှစ်မက ဟိခရာ ဖြစ်ရေ။ <ref>{{Cite web |title=ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ အထိမ်းအမှတ်ပွဲ ဘန်ကောက်မြို့မာ ကျင်းပ<!-- Bot generated title --> |url=http://www.rfa.org/burmese/news/u-ottama-anniversary-bangkok-09082013101318.html |access-date=20 May 2015 |archive-date=15 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115214616/https://www.rfa.org/burmese/news/u-ottama-anniversary-bangkok-09082013101318.html }}</ref> *ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူရေ ၇၅ နှစ်ပြည့် တထိမ်းအမှတ်အဖြိုက်နန့် ဆြာတော် ဦးရက္ခဝံသစွာ ဆူးလေမှ တာမွေမြို့နယ်ဟိ နိုင်ငံရီးအကျဉ်းသားများရုံး အထိ လမ်းလျှောက်ဂုဏ်ပြုခရေ။<ref>[http://www.mp3you.eu/index.php?p=videoclip2&id=I9_37rnrnBI mp3you.eu<!-- Bot generated title -->]{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> *၇၂ ကြိမ်မြောက် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမနိကို [[ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ]] အခြီစိုက် ရက္ခိုင်အမျိုးသမီးများအစည်းအရုံးက ဒက္ကားမြို့မာ ကျင်းပခရေ။<ref name="Kyauk Phru Net">{{cite web|url=https://kyaukphrunet.wordpress.com/category/ဦးဥတ္တမ/|title=ဦးဥတ္တမနက် အခမ်းအနား}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref>စစ်တွေ<ref name= RFA >{{cite web|url=http://www.rfa.org/burmese/news/u-ottama-day-09092011112526.html|title=ဦးဥတ္တမနက် အခမ်းအနား|date=၉ စတ်တင်ဘာ ၂၀၁၁|publisher=RFAaccessdate= ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅|access-date=6 October 2015|archive-date=17 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160317064406/http://www.rfa.org/burmese/news/u-ottama-day-09092011112526.html}}</ref>ရန်ကုန် မင်းပြား တောင်ကုတ် ပုဏ္ဏားကျွန်း ကျောက်တော်မြို့တိ ကျောက်ဖြူ ဇင်ချောင်းကျေးရွာနန့်<ref name=Narinjara>{{cite web|url=http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=3465}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> ဟိုင်းကြီးကျွန်း <ref name=DVB>{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/15339|title= ဦးဥတ္တမနက် အခမ်းအနားကို လွတ်လပ်စွာ ကျင်းပခွင့်ရ|publisher=DVB|last=နော်နိုရင်း|date=၉ စတ်တင်ဘာ ၂၀၁၁|accessdate= ၆ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၅}}</ref> ရို့တွင်လည်း ကျင်းပခရေ။ ====ပန်းခြံ ပြတိုက် ကြေးရုပ်==== * စစ်တွေမြို့တွင် ဦးဥတ္တမအသင်းနန့် ဦးဥတ္တမပန်းခြံရို့ကို တည်ဆောက်ထား ခကတ်ရေ။ စစ်တွေမြို့ဟိ ဦးဥတ္တမပန်းခြံမာ ၁၉၆၃ ဂျန်နဝါရီလ (၁၀) ရက် ကြာသပတီးနိမာ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ ကြေးရုပ်တုကို သွန်းလုပ် စိုက်ထူခလီရေ။ *[[File:U Ottama Park Gate.jpg|thumb|ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း တောင်ဘက်ခြီရင်းဟိ ဦးဥတ္တမပန်းခြံ]]ရန်ကုန်မြို့၊ ရွှေတိဂုံဘုရားလမ်း တောင်ဘက်ခြီရင်းဟိ ကန်တော်မင်ပန်းခြံကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက ဆြာတော်အား ဂုဏ်ပြုရေတွက်နန့် ဦးဥတ္တမပန်းခြံဟု မှည့်ခေါ်ခရေ။ *ရက္ခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ ရွှေစာတီကျောင်းတွင် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမပြတိုက် တစ်ခု ဆောက်လုပ်ဖို့ ရန်ပုံငွီယှာဖွီရေး အနိန်နန့် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမအတ္ထုပတ္တိ သမိုင်း ဗွီစီဒီခွေကို ၂၀၁၃ ဇွန် ၂၀က စတင်ပြီးကေ ရောင်းချခကတ်ရေ။<ref>''[http://www.narinjara.com/burmese/?p=6052]{{Dead link|date=January 2021 }}'',ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ အတ္ထုပတ္ထိသမိုင်း ဗွီစီဒီခွေ စတင်ဖြန့်ချိ( နိရဉ္စရာ- ၂၁ ဇွန် ၂၀၁၃) / မောင်အေး</ref> *မြောက်ဦးမြို့ အနော်မာ ပန်းခြံမာထားဖို့ ကြေးပိဿာချိန် ၃၀၀ ခန့် အသုံးပြုပြီးကေ သွန်းလုပ်နီရေ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ ရုပ်တုတော်မှာ ဂုချိန်ခါ ပြီးစီးလှားရာ ဖြစ်ရေ။ ကြေးရုပ်တုကို မြောက်ဦးမြို့နယ်တခုလုံးက စေတနာရှင်တိဧ့ စုပေါင်းအလှူ ထည့်ဝင်မှုနန့် မောက်ဦးမြို့ကြေးသွန်းဆြာကြီး ဦးကျော်သာညွန့်မှ ၆ လခန့် အချိန်ယူ သွန်းလုပ်ခခြင်း ဖြစ်ရေ။ <ref>''[http://www.simon-vlog.com/2014/08/blog-post_908.html?m=1#axzz3afL6kWch]'',(နိရဉ္စရာ- ၁၈ သြဂတ် ၂၀၁၄) / မောင်အေး</ref> *ဆြာတော်ကွယ်လွန်ပြီး နှစ်ရက်အကြာ ၁၉၃၉ ခုနှစ် စတ်တင်ဇာလ (၁၁)ရက်၊ တနင်းလာနိမာ ကျင်းပရေ အောက်လွှတ်တော်အစည်းအဝီး၌ မင်းလက်သပ်အမတ်တိက ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူခြင်းအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနန့် ကျန်ရစ်သူ မိသားစုထံ ဝမ်းနည်းသဝဏ်လွှာပို့ရန်၊ ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြိုက်နန့် လွှတ်တော်အား ငါးမိနစ်ရွှိ့ဆိုင်းရန် အဆိုကို ဟံသာဝတီမြီဧ့ မင်းလက်သပ်အမတ် ဦးသင်းမောင်က တင်သွင်းပြီး လွှတ်တော်တက်ရောက်သူ မင်းလက်သပ်အမတ်အားနုန်းက တညီတညွှတ်တည်း အတည်ပြုကတ်ရေ။<ref>''[http://www.ashinpanna.com/2012/09/blog-post_6.html?m=1]{{Dead link|date=January 2021 }}'',အာသျှမီးရှူးတန်ဆောင် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမ</ref> *ဆြာတော် ဦးဥတ္တမဧ့ မြန်မာ ဂျပန် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု နှစ်(၁၀၀)ပြည့် အခမ်းအနားကို ၂၀၁၃ခုနှစ် ဂျုန်လ(၂၂)ရက်နိ(စနီနိ) နိခင်း ၂ နာရီအချိန်မာ ရန်ကုန်မြို့ တော်ဝင်နှင်းဆီခန်းမမာ ကျင်းပခရေ။ <ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.mmjpseda.org/ja/node/438 |accessdate=20 May 2015 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304204227/http://www.mmjpseda.org/ja/node/438 }}</ref> == ပိတ်ပင်မှုတိ == နေဝင်းဂေါင်းဆောင်ရေ တော်လှန်ရီးကောင်စီအစိုးရလက်ထက်မာ နိုင်ငံရီးဆောင်ရွက်ရေ ရဟန်းသံဃာတော်တိ ပေါ်ပေါက်လာဖို့ကို စိုးရိမ်အတွက်နန့် နီဝင်းဧ့ အမိန့်နန့် တနိုင်ငံလုံးမာ ဦးဥတ္တနိ ကျင်းပခြင်း မှီငြမ်းပနာ ပိတ်ပင်ဟန့်တားလိုက်လီရေ။ ယင့်လောက်ရာမက ဦးဥတ္တမပန်းခြံကိုလဲ့ ကန်တော်မဂ်လာပန်းခြံဟု နာမည်ပြောင်းလဲလိုက်လီရေ။ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်တွင်လည်း ဆြာတော် ဦးဥတ္တမနန့် ဆြာတော် ဦးဥတ္တမပိုင် နိုင်ငံရီးဆောင်ရွက်ခရေ ဆြာတော်ကြီးဧ့ အကြောင်းကို စာနယ်ဇင်းတိမာ ရီးသားဖော်ပြခြင်းကို စာပီစိစစ်ရီးဌာနက ပိတ်ပင်ထားရေ။<ref>http://arakanreview.net/?p=1967{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> အာဏာပိုင်ရို့စွာ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ ရွှေတိဂုံ စာတီတော် အနီးဟိ ဦးဥတ္တမပန်းခြံကို ကန်တော်မင် ပန်းခြံ အဖြိုက်နန့် ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုစီခြင်း၊ စစ်တွေမြို့ ဦးဥတ္တမ ပန်းခြံဟိ ဦးဥတ္တမရုပ်တုကို မွမ်းမံမှု မဟိခြင်း၊ ဆြာတော် ရုပ်တုကို အရိုအသေပီးမှုတိအား တားမြစ် အရီးယူခြင်းတိ ပြုလုပ်ခရေ။ ဆြာတော် ဦးဥတ္တမဧ့ နယ်ချဲ့တော်လှန်ရီး စိတ်ဓာတ်အား အတုယူလာဖို့ကို စစ်အာဏာပိုင် တိက စိုးရိမ်ရေ အတွက်ကြောင့် ဖြစ်ရေလို့ အများက ယူဆကတ်ရေ။<ref>{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.minmawsoe.org/2009/12/blog-post_3108.html?m=1 |accessdate=20 May 2015 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304222203/http://www.minmawsoe.org/2009/12/blog-post_3108.html?m=1 }}</ref> စစ်အစိုးရစွာ ၂၀၁၀ခုနှစ်အထိ ဆြာတော်ကို ဂါရဝပြုခွင့်မပီးခပါ၊၊၂၀၁၁ခုနှစ်မာမှ ပန်းခွီချခွင့်၊ ဘုရားမီးထွန်းခွင့်ရရေ။<ref>''[http://www.88generation-ktg.com/2011/09/blog-post_5169.html?m=1]{{Dead link|date=January 2021 }}'', ဦးဥတ္တမ ရုပ်တုရှိ ပြည်သူတိ ပန်းခွီချ</ref>ယဂေလဲ့ ၂၀၁၄မာ ရန်ကုန်တွင် ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ အခမ်းအနားသို့ ဦးဆောင် တက်ရောက်ကတ်သူ တချို့ကို ရဲကစစ်ဆီး မှုတိဟိပါယင့်။<ref>[http://www.dawnmanhon.com/2014/09/blog-post_30.html?m=1 ဦးဥတ္တမ အခမ်းအနားသို့ ဦးဆောင် တက်ရောက်ကတ်သူ တချို့ကို ရန်ကုန်မာ ရဲက စစ်ဆီး မှုတိဟိ | dawnmanhon<!-- Bot generated title -->]{{Dead link|date=September 2024 }}</ref> ==ဆက်စပ်ဖတ်ရန် == *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမရက်စွဲမှတ်တမ်း]] *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမအထိမ်းအမှတ်ရုပ်တုတိ]] *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမဂုဏ်ပြုသီချင်းတိ]] *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမနိအခမ်းအနားတိ]] *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမအကြောင်းရီးသားထားစာအုပ်တိ]] *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမအဆိုအမိန့်တိ]] *[[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမဂုဏ်ပြု ရတု-ကဗျာတိ]] == ကိုးကား == {{reflist|2}} ==ပြင်ပလင့်ခ်များ== *[http://winmyint.blogspot.com/2013/06/blog-post_5230.html?m=1 ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ အတ္ထုပတ္ထိသမိုင်းဗွီစီဒီခွေစတင်ဖြန့်ချိFrom : .. နိရဉ္စရာ] *[http://www.dhammaweb.net/MyanmarNews/view.php?id=60 လွတ်လပ်ရေး မီးရှူးတန်ဆောင် ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ by ဘစောတင်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140719055140/http://www.dhammaweb.net/MyanmarNews/view.php?id=60 |date=19 July 2014 }} *[http://ottamashin.blogspot.com/2014/09/blog-post_0.html?m=1 ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူခြင်း ၇၅ နှစ်မြောက် အခမ်းအနားတွေ ကျင်းပ] *[http://ottamashin.blogspot.com/2014/09/blog-post_35.html?m=1 ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူသည့် ၇၅ နှစ်မြောက် စိန်ရတု အခမ်းအနားများ ကျင်းပ] *[http://www.ygnnews.com/2013/09/video.html?m=1 ဦးဥတ္တမပန်းခြံအဖြစ် ကန်တော်မင်ပန်းခြံကို ပြန်လည် နာမည်ပြောင်းရေး သဘောထားများ(video)] *[http://myanmarbookscatalog.blogspot.com/2012/06/blog-post_2792.html?m=1 ''လွတ်လပ်ရေးစိတ်ဓာတ်မျိုးစေ့ချခဲ့သူ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ- ဗမာ့ခေတ်ဦးဘရင်''စာအုပ်] *[http://laywaddyarakan.blogspot.com/2010/09/blog-post_587.html?m=1 ဆရာတော်ဦးဥတ္တမဂုဏ်ပြုကဗျာ-လေးဝတီ] *[http://www.mingalarpar.org/2012/01/blog-post_08.html?m=1 သခင်လွင် ပြုစုသည်။ ဦးဥတ္တမ လက်ရွေးစင်(မိန့်ခွန်း နှင့် ဆောင်းပါးများ)-သခင်လွင်၏အမှာစာ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305065511/http://www.mingalarpar.org/2012/01/blog-post_08.html?m=1 |date=5 March 2016 }} *[http://abbsoluteright.blogspot.com/2015/01/blog-post_493.html?m=1 ဦးဥတ္တမ ကြေးသွန်းရုပ်တု တောင်ကုတ်တွင်ထားရှိမည်] *[http://marrayu.blogspot.com/2014/07/blog-post_31.html?m=1 ဆရာတော်ဦးဥတ္တမနေ့ (၇၅)နှစ်မြောက် စိန်ရတုအထူးထုတ် ဦးဥတ္တမ မော်ကွန်း စာအုပ်ထွက်မည်] *[http://m.fancy.com/things/448151023383482967/ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ ဓာတ်ပုံ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311081913/https://m.fancy.com/things/448151023383482967/%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%90%E1%81%B1%E1%80%99 |date=11 March 2016 }} *[http://www.maharhero.com/2013/07/blog-post_6538.html?m=1 Sunday, July 21, 2013ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ ၏ပြတိုက်ကို မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းပထမဆုံးတည်ဆောက်မည်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309034552/http://www.maharhero.com/2013/07/blog-post_6538.html?m=1 |date=9 March 2016 }} *[http://sycbyouth.org/burmese/2013/06/26/ဆရာေတာ္-ဦးဥတၱမ-လြတ္လပ္/ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ (လွတ်လပ်ရေးစိတ်ဓာတ် မျိုးစေ့ချခဲ့သူ)]{{Dead link|date=January 2021 }} {{Lifetime|၁၈၇၉|၁၉၃၉}} <noinclude> [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်နိုင်ငံရီးဂေါင်းဆောင်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ]] [[ကဏ္ဍ:ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ]] [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ရဟန်းစာရွီးဆရာတိ]] <noinclude> 52q1nfr3qbc8u8hpjdvatkhaz872d9k 0 2948 21227 20983 2026-09-21T07:04:38Z CommonsDelinker 141 Removing [[:c:File:Uttama.jpg|Uttama.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Minorax|Minorax]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by 咽頭べさ|]]. 21227 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} ==1879 == *၁၈၇၉ ခု၊ ဒီဇင်ဘာလ (၂၈) ရက်၊ (၁၂၄၁ ခု ပြာသိုလပြည့် ကျော် ၂ ရက်) တနင်္ဂနွီနိမာ ဖွားမြင်ခရေ။ ==1884 == *၁၈၈၄-ကျောင်းစတင်အပ်နှံသည်(ငါးနှစ်သား) ==1885 == *၁၈၈၅-အစိုးရအဂ်လိပ်ကျောင်းတက်ဖို့ ပူဆာလို့ မရတွက်နန့် အိမ်ကထွက်ဗြီးကတ်ရေ၊ ယင့်တွက်တာကြောင့် အဂ်လိပ်ကျောင်းကို တတိယတန်းက တက်ခွင့်ရခရေ *၁၈၈၇-အိန္ဒိယကာလကတ္တားက အဂ်လိပ်ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီးစွာ မွီးဇပ်ရန် တောင်းခံလာရေ *၁၈၈၇-အိန္ဒိယသို့ လိုက်ဖို့ရာ တောင်းဆိုနီရေအတွက် မိဘတိက စိတ်မချရာတွက်နန့် ကျောင်းထုတ်ပစ်ခရေ ==1907 == *၁၉၀၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နိမာ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ လားရောက်ပညာဆည်းပူးရန် ရန်ကုန်မြို့က စင်ကာပူသို့ သင်္ဘောဖြင့် ထွက်ခရေ။ *၁၉၀၇ ခုနှစ် မတ်လ (၇)ရက်နိမာ ဂျပန်နိုင်ငံ ယိုကိုဟားမားမြို့သို့ ရောက်ရေ။ ==1888 == *1888-အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြား လိုတွက်နန့် မိဘတိကို ပူဆာကတ်ရာ မရတွက်နန့် အိမ်က ထွက်ဗြီးခကတ်ရေ။ ==1895 == *၁၈၉၅ -မိဘတိက မောင်သျှင်ဝတ်ပီးအတွက်နန့် သျှင်ဥတ္တမဟု တွင်ရေ။ ==1898 == *၁၈၉၈-ဦးဥတ္တမကို ဆွေမျိုးတော်သူ ဘုံဘေဘားမား ကိုယ်စားလှယ် ဦးထွန်းအောင်ကျော်က ပဉ္ဇင်းဒါယကာပြုပနာ ရဟန်းခံ ပီးရေ။ ==1900 == *၁၉၀၀-ခုနှစ်မာ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမဂျပန်ကို ရောက်ရေ။ ==1904 == *၁၉၀၄-ဝ၅ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံအရွယ်အစားသေးငယ်၊ သမိုင်းမှာလည်း မထင်ရှား၊ ကိုယ်ခန္ခာအရွယ်အစားလည်း သေးငယ်ရေ ဂျပန်က အင်အားကြီးမားရေ ရုရှားကို အနိုင်ရလိုက်ခြင်းကို ဆရာတော်အနိန်နန့် အထူးစိတ်ဝင်စားခရေ။ ==1906== *၁၉၀၆-ခုနှစ်ဂျပန်ကို ရောက်ဟိနီရေ တရုတ်တော်လှန်ရီးခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာ ဆွန်ပက်ဆန်နန့် တွိ့ဆုံပြီး တရုတ်ပြည်လွတ်မြောက်ရီးကို ဆွီးနွီးခရေ။ ==1907 == *၁၉၀၇- နှစ်တွင်ဗမာပြည်သို့ ပြန်လာပြီးကေ ရန်ကုန်က စင်္ကာပူ၊ ယင့်ကတဆင့် ဂျပန်သို့ ကြွရောက်ခပြီးကေ ဂျပန်ဘာသာစကားကို တစ်နှစ်ခန့် သင်ယူခရေ။ *၁၉၀၇-ခုနှစ် ၊ ဇန်နဝါရီလ-၁ရက်မာ ဂျပန်နိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာလားရေ။ ဂျပန်နိုင်ငံမာ အနောက် ဟွန်ဂွန်ဂျီ ဘုရားကျောင်းအကြီးအမှုူး(Abbot of Western Hongonji Temple) မင်းသားကြီး ကိုဇင်အိုတာရီနန့်အတူ နီပြီးကေ ကစ်စတိုမြို့ဟိ နိရှိဟွန်မွန်ဂျီ အမည်ဟိ ဗုဒ္ဓဘာသာတက္ကသိုလ်မာ ပါဠိပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ==1909 == *၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် ဆရာတော်စွာ ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်၏ ပင့်လျှောက်မှုကြောင့် တိုကျိုတက္ကသိုလ်က ခွင့်သုံးလယူကာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လိုက်ပါလားခ ရေ။ ==1910 == *၁၉၁၀- မြန်မာပြည်သို့အပြန်မာ ကိုရီးယား၊ မန်ချူးရီးယားပြည်၊ ရို့အာသာမြို့၊ တရုတ်ပြည်၊ အာနမ်ပြည် (ကမ္ဘောဒီးယား)၊ ထိုင်း၊ သီဟိုဠ်ကျွန်း (သီရိလင်္ကာ)၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံရို့ကို ခရီးဆက်ပြီး လေ့လာခရေ။ *၁၉၁၀-အင်ဒိုချိုင်းနားဆီးရုံမှာ မြင်ကွင်းမင်းသားကြီးနန့် တွိ့ဆုံခပြီး အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ လားရောက်ကာ သီပေါမင်းနန့် တွိ့ဆုံဖို့ ကြိုးစားခရေ။ ==1911 == *၁၉၁၁ ခုနှစ်မာ ရန်ကုန်မြို့သို့ ပြန်ပနာ ဆိုက်ရောက်တော်မူရေ။ *၁၉၁၁ -ခုနှစ်တွင် မြန်မာပြည်သို့ရောက်ဟိရေ။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်ကြွပြီးနောက် ဆရာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ခရီးလှည့်ကာ ဝံသာနုရက္ခိတ ခေါ် အမျိုးဂုဏ်စောင့်ထိန်းရီး၊ တိုင်းပြည်ချစ်စိတ်အကြောင်း ဟောပြောကာ “ဝံသာနု” အသင်းတိ တတိုင်းပြည်လုံးအနှံ့ ဦးဆောင်စည်းရုံး ဖွဲ့စည်းခရေ။ *၁၉၁၁ ခုနှစ်မှ အစပြုပနာ ကလောင်ကိုကိုင်ပြီးကေ တရားဟောစင်မြင့်ပေါ်တက်ပနာ မြို့ပြကနိန် ကျေးစွန်ရွာဖျားအထိ မြန်မာ့လွတ်လပ်ရီး ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရီးအတွက် စည်းရုံးလှုံ့ဆော်ခရေ။ *၁၉၁၁-ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်သို့ ပြန်ရောက်ပြီးကေ YMBA (ခေါ် )ဗုဒ္ဓဘာသာကလျာဏယုဝအသင်းတွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဝင်ရောက် ကူညီလုပ်ဆောင်ခရာ အစိုးရစုံထောက်တိက တကောက်ကောက်လိုက်ကတ်လီရေ။ ==1912 == *၁၉၁၂- ခုနှစ် ဆရာတော် ဦးဥတ္တမစွာ မြန်မာပြည်အနှံ့ အတော်အသင့် နိုင်ငံရီးတရားတိ ဟောပြောတော်မူ ခပြီးနောက်မာ ဂျပန်ပြည်သို့ နောက်တစ်ခေါက်ပြန်ကြွလားပြန်ရေ။ *၁၉၁၂-ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ပြည်သို့ ဒုတိယအကြိမ် ပြန်ပနာ ကြွချီရေ။ ယင့်ခရီးမာ ညီမရင်းဖြစ်သူ မအိမ်စိုးနန့် လူငယ်သုံးဦးကို ဂျပန်တွင်ပညာသင်ရန် ခေါ်ဆောင်လားခရေ။ *၁၉၁၂ -ခု မေလမာ ဂျပန်ပြည်မှ မြန်မာပြည်သို့ ဂျပန်ပြည်တိုးတက်ပြောင်းလဲမူနန့် နီထိုင်မူပုံစံစရိုက်အကြောင်း စာသုံးစောင်ပေးပို့ခရေ။ ==1914 == *၁၉၁၄ခုနှစ်မာ တတိယအကြိမ်အဖြစ် ဂျပန်ပြည်သို့ လားရောက်ခပြန်ရေ။ *၁၉၁၄ -ဂျပန်ပြည်အတ္ထုပတ္တိ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝီဖြန့်ချီ ခရေ။ *၁၉၁၄-သူရိယခေါင်းစီးပိုင်းမာ ဝံသာနုရက္ခိတတရား မြန်မာတိ စောင့်စည်းရီး ဆောင်းပါးတိကို ရီးသားခရေ။ ==1917 == *၁၉၁၇ ခုနှစ်မာ မြန်မာပြည်သို့ ပြန်လာပြီးကေ ယင့်နှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ (၄) ရက်နိ ရန်ကုန်က စင်ကာပူမြို့သို့ သင်္ဘောစီးပနာ ထွက်ခွာရေ။ ==1919 == *၁၉၁၉ -ဦးဥတ္တမစွာ တက္ကသိုလ်က ခွင့်သုံးလယူပြီးကေ ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်နန့်အတူ ဂျပန်က ကိုးရီးယား၊ ကိုရီးယားက ဆိုက်ပန်၊ ဆိုက်ပန်က မန်ချူးကိုး၊ မန်ချူးကိုးက ကျိဖု၊ ကျိဖုက ရှန်ဟိုင်း၊ ရှန်ဟိုင်းက အမွိုင်မြို့ အသီးသီးသို့ ခရီးလှည့်လည် လားလာခလီရေ။ *၁၉၁၉ ခုနှစ် မာ ဂျပန်က ပြန်လာရေအခါ ဆရာတော်စွာ သူရိယသတင်းစာမာ ခေါင်းကြီးပိုင်းမာလည်းကောင်း၊ ဝံသာနုရက္ခိတတရားကို မြန်မာတိစောင့်စည်းရီး ဆောင်းပါးတိကိုလည်းကောင်း ရီးသားရေ။ *၁၉၁၉- ခုနှစ်တွင် ဗမာပြည်သို့ ပြန်ပနာကြွရောက်လှုာပီး သူရိယသတင်းစာတိုက်မာ သီတင်းသုံးကာ “ဂျပန်ပြည်အကြောင်း” စာအုပ်တစ်အုပ် ရီးသားထုတ်ဝီခရေ။ ==1920 == *၁၉၂၀-ခုနှစ်မာ ယင့်ခါက မြန်မာပြည် ဘုရင်ခံဆာရယ်ဂျီနယ်ကရက်ဒေါက် မြန်မာပြည်က ထွက်လားလိုက်ပါဆိုရေ စာတစ်စောင်ကို ရီးသားပီးပို့လိုက်ရေ။ *၁၉၂ဝ- ပြည့်နှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမာ ဦးဥတ္တမ နိုင်ငံရီး မျိုးစေ့ချပီး ခရေ အဟုန်ကြောင့် တက္ကသိုလ်ကျောင်း သားတိ သပိတ်စတင်မှောက်ကတ်ရေ။ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမစွာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားတိ သပိတ်မှောက်ကြောင်းကို ကြားသိစွာနန့် တစ်ပြိုင်နက် မီရာ သင်္ဘောနန့် ကာလကတ္တားမြို့က ရန်ကုန်မြို့သို့ ကြွရောက်လာခလီရေ။ *၁၉၂၀- မတ်လ (၂၃) ရက်နိက ဖျာပုံခရိုင်၊ ဒေးဒရဲမြို့နယ်၊ ဆူးကလပ်ကျေးရွာမာ “လိပ် အခွံခွါမေ” ဆိုရေခေါင်းစဉ်နန့် တရားဟောပြောအတွက်နန့် အလုပ်ကြမ်းနန့် ထောင်ဒဏ် (၁၂) လ အပြစ်ပီးခံရရေ။ ==1921 == *၁၉၂၁ -အာရောဂျံ ဒီပနီ စာအုပ်ကိုထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ *၁၉၂၁ -"ဂျပန်ပြည် ယောကျာ်း၊ မိန်းမများ" စာအုပ်ကိုထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ *၁၉၂၁-ခုနှစ်မာ ဒေးဒရဲမြို့နယ် ၊ ဆူးကလပ်နန့် တမာတကောကျေးရွာရို့မာ ဦးဥတ္တမဟောပြောခရေ နိုင်ငံရီးတရားတိစွာ ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ရေလို့ ဆိုကာ အိန္ဒိယရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ-၁၂၄(က)နန့် ၁၅၃(က) ရို့နန့် ဖမ်းဆီးပြီး မအူပင်ခရိုင်တရား ရုံးမာ အမှုစစ်ပြီး ထောင်ဒဏ်(၁)နှစ်နန့် (၈)လအလုပ်မဲ့ ထောင်ဒဏ် ချမှတ်ခြင်းခံရရေ။ *၁၉၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် (၁) ရက် (၂) ရက်မာ ဆရာတော်၏ ဝါယမစိုက်ထုတ်မှုကြောင့် သံဃာ့သမဂ္ဂီ အဖွဲ့ ပေါင်း (၃၀) ကျော်က ကိုယ်စားလှယ်တိ အစည်းအဝေးကို ရန်ကုန်မြို့မာ ကျင်းပနိုင်ခရေ။ *၁၉၂၁- ခု မတ်လ (၃၁) ရက်နိမာ အစိုးရအား အကြည်ညိုပျက်အောင် တရားဟောပြောမှုလို့ ဆိုကာ ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂၄ (က) အရ ဖျာပုံခရိုင်၊ ဒေးဒရဲမြို့နယ်၊ ကျောင်းကုန်းမြို့မာ ဖမ်းဆီးခံရလီရေ။ ==1922 == *၁၉၂၂ ခု ဇွန်လ (၂၆) ရက်နိ မအူပင်ထောင်က ပြန်ပနာလွတ်မြောက်လာခရေ။ *၁၉၂၂ ဇူလိုင်လ (၂) ရက်နိ- ဂျူဗလီဟောမာ ထောင်က လွတ်မြောက်လာရေ ဆရာတော်ကို ကန်တော့ပွဲသဘင်ကျင်းပရာ လူတစ်သောင်းမက စည်ကားခရေ။ ယင်းပွဲမာ လယ်တီပဏ္ဍိတဆရာဦးမောင်ကြီးက ဆရာတော်အားဘုန်းတော်ဘွဲ့ မင်္ဂလာရတုနန့် ပူဇော်ခရေ။ *၁၉၂၂ ဇူလိုင် (၁၅) (၁၆) ဂျူဗလီဟောအစည်းအဝီးမာ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမက “ဒိုင်အာခီအုပ်ချုပ်ရီးစနစ်စွာ ဗျူရိုကရေစီအုပ်ချုပ်ရီး ဖြစ်တွက်နန့် ပြည်သူကို မတိုင်ပင်ဘဲ ဗျူရိုကရက်ရို့က စီမံအုပ်ချုပ်ရေ စနစ်ဖြစ်ရေလို့ ထောက်ပြခရေ။ *၁၉၂၂-အိန္ဒိယပြည် ဂယာမြို့မာ ကျင့်ပရေ ကွန်ကရက်အသင်းကြီး၏ ညီလာခံသို့ တက်ရောက်ခရေ။ ==1923 == *၁၉၂၃ ဇူလိုင်လက စက်တင်ဘာလထိ ဉရောပနိုင်ငံတိ သို့ လှည့်လည်ပြီးကေ နိုင်ငံတကာဗဟုသုတ ယှာဖွီခရေ။ *၁၉၂၃-ခုနှစ် ဇွန်လဆန်းက စတင်ပနာ အင်္ဂလန် ၊ ယင်းကတဆင့် ပြင်သစ် ၊ စပိန် ၊ ဆွစ်ဇာလန် ၊ ဆွီဒင် ၊ ပေါ်တူဂီ ၊ နော်ဝေးစရေ ဥရောပတိုက်ဟိ နိုင်ငံတိကို လှည့်လည်ပြီး နိုင်ငံရီး လှုပ်ရှားမှု တိကို လိ့လာခရေ။ ==1924 == *၁၉၂၄ -"ဟုမ်းမရူးဒီပနီ" စာအုပ်ကို ထုတ်ဝီ ဖြန့်ချီ ခရေ။ *၁၉၂၄-သြဂုတ်လ(၁၅)ရက်နိမာ ဂျီစီဘီအေမှ ပင့်လျောက်တွက်နန့် မန္တလေးသို့ကြွရာ အဓိကရုန်း ဖြစ်ပွားသိအတွက် ရန်ကုန်သို့ ပြန်ပို့ခံရရေ။ *၁၉၂၄-စက်တင်ဘာ(၂၀)မာ မန္တလေးအဓိကရုဏ်းကြောင့် တပည့်တကာတိ သံဃာတိ အဖမ်းခံရကြောင်း သိရရေအခါ ရန်ကုန်မြို့၊ လမ်းမတော်ရပ် ဘုန်းကြီးလမ်းနန့် ကျုံးကြီးလမ်းဒေါင့်ဟိ ရာဖီရှပ်သျှင် နန်းတော်ရုံမာ အစိုးရဆန့်ကျင်ရီး တရားဟောခရေ။ *၁၉၂၄ ခု အောက်တိုဘာလ (၁၆) ရက်နိမာ ရာဇသတ်ပုဒ်မ ၁၂၄ (က) နန့် အလုပ်ကြမ်းနန့် ထောင်ဒဏ် (၃) နှစ် ထပ်မံအပြစ်ပီးခံရကာ ဒုတိယအကြိမ် အကျဉ်းကျခဲ့ပြန်ရေ။ *၁၉၂၄ ခုနှစ်မာ ဒုတိယအကြိမ် ရန်ကုန်မြို့မာ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် အပြစ်ပေးခံခရရေအခါ ဖိုက်စကွဲယားပန်းခြံ (ဗန္ဓုလပန်းခြံ)မာ သွီးမြီကျ လူထုဆန္ဒပြပွဲ ဖြစ်ပွားခပြီးကေ ယင်းမှ အစပြုပနာ ကိုလိုနီနယ်ချဲ့ ဆန့်ကျင်ရီး စိတ်ဓာတ်တိ လွှမ်းမိုးပြန့်ပွား လားကတ်ပြန်ရေ။ ==1925 == *၁၉၂၅- ဥရောပခရီးစဉ် အခန်းဆက်ဆောင်းပါး ကိုထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ ==1927 == *၁၉၂၇- ဖေဖော်ဝါရီလမာ အကျဉ်းက ပြန်ပနာ လွတ်မြောက်လာပြန်ရေ။ *၁၉၂၇- မတ်လ (၂၀)ရက်နိမာ ပြန်ပနာ လွတ်မြောက်လာရေအခါ ပဲခူးနယ်မာ ကျင်းပရေ သံဃာ-သဝါဒခံ ဉီးစိုးသိမ်း၏ (၁၄) ကြိမ်မြောက် မြန်မာအသင်းချုပ်အစည်း အဝေးသို့ တက်ရောက်ပြီးကေ တရားဟောစင်မြင့်ထက်ကနီပနာ သင်္ကန်းကိုလှန်ကာ အကျဉ်းသားဝတ်စုံနန့် ၎င်း၏ရုပ်သွင်ကို ပရိသတ်အား (၅) မိနစ်ခန့်ပြသခရေ။ *၁၉၂၇ -ဒိန်းဒလိန်းနတ် စာအုပ်ကိုထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ ==1928 == *၁၉၂၈ -တရုတ်ပြည်ခရီးစဉ်ဆောင်းပါး ကိုထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ *၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ် အဖမ်းခံရပြန်ရေ။ *၁၉၂၈-ဒီဇင်ဘာလ(၂၆)ရက်နိ တရုတ်ကူမန်တန်ခေါင်ဆောင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ တရုတ်ပြည်သို့ ကြွရောက်ခရေ။ ==1929== *၁၉၂၉-မတ်လ(၂၈)နန်ကင်းမာ ကွယ်လွန်ရေ တရုတ်အမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဒေါက်တာဆွန်ယက်ဆင်အတွက် အိန္ဒိယ အမျိုးသားလွတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အနိန်နန့် လွမ်းသူ့ပန်းခွီ ချခရေ။ *၁၉၂၉-စက်တင်ဘာလ (၁၀)ရက်နိမာ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ၏ သာသနာ့အာဇာနည် အသျှင်ဝိစာရစွာ ထောင်တွင်(၁၆၆)ရက်အစာငတ်ခံပနာ ပျံလွန်တော်မူရေ။ ==1930 == *၁၉၃၀-စစ်တွေဝင်္ဂဘာကွင်းမာ ဆရာတော် နိုင်ငံရီးတရားဟောရေ။ *၁၉၃၀-တွင်အိန္ဒိယနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ ကွန်ကရက်ပါတီ ကွန့်ဖရင့်သို့ ဘုရားဖူးခရီးသည် ၂၀နန့်အတူ ကြွခလီရေ။ ==1931 == *၁၉၃၁-မေလ-၂ရက်နိ Lalibuhai Samaldas, Anandrao L. Nair, M. R. Jayakar, unnamed servant, Madgaonkar, C. A. Muehhala, K. A. Padhye, Prof. Phadines ရို့နန့်တွိ့ဆုံခရေ။ ==1935 == *၁၉၃၅ ခုနှစ်မာ မြန်မာနိုင်ငံကို အိန္ဒိယ နိုင်ငံနန့်ခွဲကာ ၉၁ ဋ္ဌာန အုပ်ချုပ်ရီးပီးချိန်လည်းဖြစ်ရေ။ *၁၉၃၅-မြန်မာနန့်အိန္ဒိယကိုခွဲကာ ၉၁ဌာနအုပ်ချုပ်ရီးကြောင့် အကွဲအပြဲဖြစ်လာတွက်နန့် လေးစားကြည်ညိုသူတိက ဆရာတော်ကို အမျိုးမျိုးစွပ်စွဲလာခကတ်ရေ။ *၁၉၃၅-နိုဝင်ဘာ(၁၁)ရက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ဂျူဗလီဟောမာ ပြည်လုံးကျွတ် အစည်းအဝီးကျင့်ပရာ ဆရာတော်က ဥက္ကဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်ပြီး တရားဟောခရေ။ ==1936 == *၁၉၃၆ ခု၊ နိုင်ဝင်ဘာလမာ မြန်မာပြည်ကို အိန္ဒိယပြည်က ခွဲထွက်ပြီးကေ အထွီထွီရွီးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ စီစဉ်နီကတ်ရေ။ *၁၉၃၆- နိုဝင်ဘာလမာ ရွီးကောက်ပွဲကျင်းပရာ ငါးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့၏ ပင့်ဖိတ်ချက်အရ ဆရာတော်စွာ အမြို့အမြို့အနယ်နယ် လှည့်လည်ပနာ တရားဟောကြားခဲ့ရရေ။ ==1937 == *၁၉၃၇ -ဘုန်းဘုန်းကိုယ်တွိ့ ဘုံဓလေ့ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ == 1938 == *၁၉၃၈-ခုနှစ်တွင်ဆရာတော်စွာ တရုပ် နန့် ဂျပန် အမည်ဟိ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝီဖြန့်ချီခရေ။ *၁၉၃၈ -တရုတ်နန့် ဂျပန်စာအုပ်ကို ခုနှစ်မာ စတုတ္ထအကြိမ် ပုံနှိပ်ခရေ။ ==1939 == *၁၉၃၉ ဆရာတော်၏ဩဇာ အရှိန်အဝါနန့် ငါးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့စွာ အမတ် ဦးရေ ၄၆ နီရာနန့် အနိုင်ရဟိခရေ။ ယကေလေ့ ဘုရားပြီးငြမ်းဖျက်ပိုင် ဆရာတော်အား စွန့်ပစ်လိုက်ကတ်ရေ။ *၁၉၃၉- သြဂုတ်လ တစ်ရက်မာ သိမ်ဖြူလမ်းနန့် ဗိုလ်ချုပ်လမ်းထောင့်မာ မိုးသည်းထဲမာ သတိလစ် မိမြောလားခရေ။ *၁၉၃၉-သြဂုတ်လ(၇)ရက်နိမာ ရန်ကုန်မြို့ ရခိုင်ကျောင်းသားရဟန်းတော်များ စွာ ၄ကြိမ်မြောက်အစည်းအဝီးက ဆရာတော်အား စောင့်ရှောက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ကတ်ရေ။ *၁၉၃၉-သြဂုတ်လ၂၅ရက်နိမာ သူရိယဦးဘကလေး၊ မြို့တော်ဝန်ဦးဘဝင်း၊ ကပ္ပတိန် ဘဖူး ရို့ ဆီးရုံလာတွိ့ ကတ်ရေ။ *၁၉၃၉-သြဂုတ်လ၂၇ရက်နိမာ ဦးဘကလေး အကူအညီနန့် ကုသိုလ်ခန်းက အထူးခန်း၁၃ ကုတင်နံပါတ်၁၁-သို့ပြောင်းရွိ့ရေ။ *၁၉၃၉ ခု၊ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်(စနီနိသို့ အဝင် ညဉ့်သန်းခေါင်ကျော် ၁ နာရီ ၃၅ မိနစ်အချိန်) မာ သက်တော် ၆ဝ အရွယ်မာ ပျံလွန်တော်မူရေ။ ပျံလွန်တော်မူစဉ်က ဆရာတော်၏ သက်တော်မာ (၆၀) နှစ် ဟိပြီးကေ သိက္ခာတော်မှာ (၄၁) ဝါ ဟိရာ ဖြစ်ရေ။(ပျံလွန်တော်မူရေ အခါကပင် ယိုကိုဟာမာစပိစိဘဏ်တိုက်မာ သူ့ပိုင်ရံပုံငွေ ယန်း- ၂၀၀၀၀ ဟိရေ။ ယင့်အခါက ဗမာဖေသာ (၂၅၀၀၀) မျှ တန်သိမ့်ရေ) *၁၉၃၉ ခု၊ စက်တင်ဘာ (၁၁) ရက်နိမာ ဆရာတော်ရုပ်ကလာပ်ကို ရွှေတိဂုံခြီရင်းသို့ ပို့ဆောင်ရေ။ *၁၉၃၉ ခု၊ စက်တင်ဘာ (၁၁) ရက်နိမာ ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘ ဦးစီးပနာ ဆရာတော်၏ အန္တိမဈာပနကို စည်ကားစွာ ကျင်းပခလီရေ။ *၁၉၃၉ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (၁၁)ရက်၊ တနင်္လာနိမာ ကျင်းပရေ အောက်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမာ မင်းတိုင်ပင်အမတ်တိက ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူခြင်းအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းနန့် ကျန်ရစ်သူ မိသားစုထံ ဝမ်းနည်းသဝဏ်လွှာပို့ရန်၊ ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် လွှတ်တော်ကို ငါးမိနစ်ရွိ့ဆိုင်းရန် အဆိုကို ဟံသာဝတီမြီ၏ မင်းတိုင်ပင်အမတ် ဦးသင်းမောင်က တင်သွင်းပြီးကေ လွှတ်တော်တက်ရောက်သူ မင်းတိုင်ပင် အမတ်အားလုံးက တညီတညွှတ်တည်း အတည်ပြုကတ်ရေ။ ==1940 == *၁၉၄၀ ခု၊ မတ်လ ၂၂ ရက်၊ တပေါင်းလပြည့်နိမာ ဆရာတော်၏ နောက်ဆုံးခရီး အန္တိမ ဈာပနကို ရွှေတိဂုံခြီတော်ရင်းမာ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာနန့်ပင် သဂြိုဟ်ခကတ်လီရေ။<ref>ကိုလိုနီခေတ်ဦး ပထမစာမျက်နှာ မျိုးချစ်အာဇာနည်(သို့မဟုတ်) မျဉ်းဖြောင့်ပေါ်မှာ အာရှကြယ်နီ</ref> ==1947 == *၁၉၄၇ ခု စက်တာဘာ (၉) ရက်နိမာ -စစ်တွေမြို့ဟိ သမဂ္ဂအဖွဲ့က ဦးစီးကာ အခမ်းအနားတရပ်ကို ရွှေတိဂုံခြီရင်းဟိ ပုလိပ်သမဂ္ဂ အဆောက်အအုံမာ ကျင်းပခကတ်ရေ။ ယင့်နိကိုပင် “ဦးဥတ္တမအထိမ်းအမှတ်နေ့” အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ကျင်းပလာခကတ်ရေ။ ==1954 == *၁၉၅၄ -ခုနှစ် စက်တင်ဘာလက ကျင်းပရေ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ ပါလီမန်မာလည်း ဦးဥတ္တမ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးရို့ကို ချီးကျူးသတိရရေ အထိမ်းအမှတ်နန့် ပြောဆိုကတ်လီရေ။ ==1962 == *1962-ဇန်နဝါရီလ(၁၇)ရက်နိ၊ ဗုဒ္ဓဟူးနိမာ မြန်မာနိုင်ငံအစိုးရက ရန်ကုန်တိုင်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်ရှိ ကန်တော်မင်ပန်းခြံအား ဦးဥတ္တမပန်းခြံအဖြစ် သတ်မှတ်ခွင့် ခွင့်ပြုပြီးကေ ကျမ္မာရီးနန့် သာသနာရီးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီးဘစော ကိုယ်တိုင် ဖွင့်လှစ်ခရေ။ *၁၉၆၂-ခုနှစ်မတ်လ(၂)ရက်နိ တော်လှန်ရီးကောင်စီလက်ထက်မာ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမပန်းခြံ ဆိုင်းဘုတ်နန့် ဆရာတော်ရုပ်တုကို ဖယ်ရှားကာ ကန်တော်မင်္ဂလာဆိုင်းဘုတ်ကို တင်ထားခရေ။ ==1963 == *၁၉၆၃ ဇန်နဝါရီလ (၁၀) ရက် ကြာသပတေးနိမာ စစ်တွေမြို့ဟိ ဦးဥတ္တမပန်းခြံမာ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ ကြေးရုပ်တုကို သွန်းလုပ် စိုက်ထူခလီရေ။ ==1976== *၁၉၇၆-မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းအတွဲငါး ကိုလိုနီခေတ်မြန်မာ့သမိုင်းအဘိဓာန်ရို့မာ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမအတ္ထုပ္ပတ္တိကို ဂုဏ်ပြုဖော်ပြခကတ်ရေ။ ==1988 == *၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ အာဏာပိုင်ရို့စွာ ရွှေတိဂုံ စေတီတော် အနီးဟိ ဦးဥတ္တမပန်းခြံကို ကန်တော်မင် ပန်းခြံ အဖြစ်ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုစီခြင်း၊ စစ်တွေမြို့ ဦးဥတ္တမ ပန်းခြံဟိ ဦးဥတ္တမရုပ်တုကို မွမ်းမံမှု မဟိခြင်း၊ ဆရာတော် ရုပ်တုကို အရိုအသေပီးမှုရို့အား တားမြစ် အရီးယူခြင်းတိ ပြုလုပ်ခရေ။ *၁၉၈၈-၈၉ -ပညာသင်နှစ် သင်ရိုးညွန်းတမ်း မြန်မာ့သမိုင်း ဖတ်စာစတုတ္ထတန်းမာ ဦးဥတ္တမခေါင်းစဉ်နန့် ဖော်ပြခရေ။ ==2010 == *၂၀၁၀ခုနှစ်အထိ ဆရာတော်ကို ဂါရဝပြုခွင့် မပီးခ။ *၂၀၁၁ခုနှစ်မာမှ ပန်းခွီချခွင့်၊ ဆီမီးပူဇော်ခွင့်ရရေ။ ==2013 == *၂၀၁၃ ဇွန် ၂၀-ရခိုင်ပြည်နယ် စစ်တွေမြို့ ရွှေစေတီကျောင်းမာ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမပြတိုက် တစ်ခု ဆောက်လုပ်ရန် ရန်ပုံငွီယှာဖွီရေ အနိန်နန့် ဆရာတော် ဦးဥတ္တမအတ္ထုပတ္တိ သမိုင်း ဗွီစီဒီခွေကို စတင်ပြီး ရောင်းချ ခကတ်ရေ။ *၂၀၁၃ခုနှစ် ဇွန်လ(၂၂)ရက်နိ(စနိ) နိခင်းဖက် ၂ နာရီအချိန်မာ ဆရာတော် ဦးဥတ္တမ၏ မြန်မာ ဂျပန်(နဂိုယာ) ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု နှစ်(၁၀၀)ပြည့် အခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ တော်ဝင်နှင်းဆီခန်းမမာ ကျင်းပခရေ။ *၂၀၁၃-စက်တင်ဘာလ(၉)ရက်နိ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ မင်းဓမ္မလမ်းဟိ MCC ခန်းမမာ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားဝန်ကြီးတိ၊ တိုင်းရင်းသားအဖွဲ့အစည်း ပေါင်းစုံပါဝင်ရေ တက်ရောက်ရေ တကြော့ပြန် အခန်းနားဆုံး ဦးဥတ္တမနိကို နိုင်ငံတော်အဆင့်ကျင့်ခရေ။ ==2015 == *၂၀၁၅-ဇန်နဝါရီလ(၂၃)ရက်မာ ကျင့်ပရေ ပထမအကြိမ် ပြည်သူလွတ်တော်(၁၂)ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝီးမာ ဦးမောင်ညိုက အဆိုတင်သွင်းခအတွက်နန့် ပြည်သူလွတ်တော်က ဦးဥတ္တမပန်းခြံ နာမည်နန့် ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပီးခရေ။ *၂၀၁၅-ခုနှစ်စက်တင်ဘာလ(၉)ရက်နိမာ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ အဖွဲ့ချုပ်က ဓာတ်ပုံနန့် ဖော်ပြခရေ ဦးဥတ္တမပန်းခြံကို အသိအမှတ်ပြုပနာ လူပေါင်းငါးသောင်းခန့် ဦးဥတ္တမနိ အခန်းအနားကို ဦးဥတ္တမပန်းခြံ ဒဂုံမြို့နယ်မာ ကျင့်ပနိုင်ခရေ။<ref>https://medium.com/@yathawintha/%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%BA%E1%80%A6%E1%80%B8%E1%80%A5%E1%80%90%E1%80%B9%E1%80%90%E1%80%99-%E1%80%91%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%9B%E1%80%BE%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%94%E1%80%B1%E1%80%B7%E1%80%9B%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%A1%E1%80%81%E1%80%BB%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%80%B7-732e8557084b</ref> ==ကိုးကား== [[ကဏ္ဍ:ဆြာတော်ဦးဥတ္တမ]] m2al92uhyzsanpl1mivc9cazqb83lt6 0 5805 21179 2026-09-20T13:37:54Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Infobox university |image = |name = နန်ကျင်း တက္ကသိုလ်<br/>Nanjing University |former_name = * Nanking Taihsueh / Nanking Academy (၂၅၈–၁၉၀၂) * Sanjiang / Liangjiang Normal College (၁၉၀၂–၁၉၁၄) * Nanking Higher Normal School (၁၉၁၅–၁၉၂၃) * National Southeastern University (၁၉၂၁–၁၉၂၇) * National Central University (၁၉၂၈–၁၉၄၉) |native_name = 南..." 21179 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |image = |name = နန်ကျင်း တက္ကသိုလ်<br/>Nanjing University |former_name = * Nanking Taihsueh / Nanking Academy (၂၅၈–၁၉၀၂) * Sanjiang / Liangjiang Normal College (၁၉၀၂–၁၉၁၄) * Nanking Higher Normal School (၁၉၁၅–၁၉၂၃) * National Southeastern University (၁၉၂၁–၁၉၂၇) * National Central University (၁၉၂၈–၁၉၄၉) |native_name = 南京大学(南京大學) |native_name_lang = zh-hans |motto = {{lang|zh-hans|诚朴雄伟励学敦行(誠樸雄偉勵學敦行)}}<ref>{{cite web |url=http://www.nju.edu.cn/html/ndgk/xgxx/1.html |title=校歌校训 |accessdate=2014-07-02 |archivedate=8 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008221519/http://www.nju.edu.cn/html/ndgk/xgxx/1.html }}</ref> |mottoeng = Sincerity with Aspiration, Perseverance and Integrity (Official)<ref>{{cite web |url=http://www.nju.edu.cn/html/eng/AboutfhNJU/PresidentfhsfhMessage/1.html |title=President's Message |accessdate=2014-07-02 |archivedate=29 June 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140629183223/http://nju.edu.cn/html/eng/AboutfhNJU/PresidentfhsfhMessage/1.html }}</ref><br> or <br> Sincerity, Simplicity, Sturdiness, Greatness, ''Endeavor to Learn, Urge to Act (Literal) |established = ၁၉၀၂<ref group="မှတ်စု" name=nandahistory > According to The History Evolution of National Central University (R.O.C. 26, 1937 CE) (《國立中央大學沿革史》 中華民國二十六年), it was founded in the winter of the first year of Yong'an reign (258 CE). Since the origination in CE 258, the public higher learning institution in Nanjing changed in each dynasty or period. It was evolved to be a modern school in 1902 in late Qing. Liangjiang Higher Normal School was closed in the end of 1911 when the Qing dynasty was overthrown. In 1915 after the Republic of China was founded, Nanking Higher Normal School was established to replace the Liangjing Normal School, and in 1949 when the Republic of China was replaced by the People's Republic of China in mainland, its name was changed from National Central University to Nanjing University.</ref> |type = အများဆိုင် |president= Chen Jun (陈骏) |undergrad = ၁၃,၈၆၅ |postgrad = ၁၂,၇၉၃ |faculty = ၂,၁၃၅ |city= [[နန်ကျင်းမြို့]] |province = [[ကျန်းစူးပြည်နယ်]] |country= တရုတ်နိုင်ငံ |nicknames = 南大 |colors = {{Color box|purple|border=darkgray}} |campus= Urban: Gulou campus<br />Suburban: Xianlin campus |affiliations= [[Association of Pacific Rim Universities|APRU]], [[Association of East Asian Research Universities|AEARU]], [[Worldwide Universities Network|WUN]], [[C9 League|C9]], [[Service-Learning Asia Network]] |website = [http://www.nju.edu.cn/english/ www.nju.edu.cn] | footnotes = <ref name="现任领导">{{cite web|url=http://www.nju.edu.cn/cps/site/newweb/foreground/sub.php?catid=48|title=现任领导|publisher=南大官网|author=南京大学|date=|accessdate=2012-07-26|script-title=zh:现任领导|language=Chinese|archivedate=28 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120628123905/http://www.nju.edu.cn/cps/site/newweb/foreground/sub.php?catid=48}}</ref><ref name=xiaoban>{{cite web|publisher = 南京大学校长办公室官方网站|title = intro NJU|author = 南京大学校长办公室|date = 2011-04-19|accessdate = 2012-07-26|language = Chinese|url = http://xiaoban.nju.edu.cn/zlxz/intro_NJU.ppt}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref><ref name=xbbz>{{cite web|publisher = 南京大学校长办公室官方网站|script-title = zh:南京大学视觉形象规范化标准|author = 南京大学校长办公室|date = 2011-11-04|accessdate = 2012-07-26|language = Chinese|url = http://xiaoban.nju.edu.cn/zlxz/nju.rar|title = 南京大学视觉形象规范化标准}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> }} '''နန်ကျင်း တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|Nanjing University}}; '''NJU''' တနည်း '''NU''', {{zh|t=南京大學|s=南京大学|p=Nánjīng Dàxué, Nánkīng Tàhsüéh}}. [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]] အတိုကောက် 南大; pinyin: Nándà, '''Nanda''') သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[နန်ကျင်းမြို့]] အရှိမြောက်ဘက် ယန်ဇီမြစ်ကမ်းနံချင်းပြိုင်မာ တည်ဟိရေ ရှီးကျရေ တက္ကသိုလ်တခု ဖြစ်တေ။ ဒေတက္ကသိုလ်စွာ ချူမင်းဆက်ခေတ်ကပင် စတင်တည်ဟိခရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီးကေ တရုတ်နိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်ပေါ်ပေါက်ခရေ သုတေသန အထူးပြု တက္ကသိုလ် တခုလည်း ဖြစ်တေ။ ==သမိုင်းကြောင်း== === အစောပိုင်း တည်ထောင်မှု === ခရစ်နှစ် ၂၅၈ ခုနှစ် ချူမင်းဆက်ခေတ်မာ ချူမင်းဆက် ဘုရင်ဂျင်းက တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ပညာသျှင်ဖြစ်သူ [[ကွန်ဖြူးရှပ်]]၏ အတွေးအခေါ် အယူအဆတိကို သင်ယူနှိုင်ဖို့အတွက် အခန်းပေါင်း ၁၅၅ ခန်း ပါဝင်ရေ စာသင်ကျောင်းတကျောင်း ဆောက်လုပ်ခစီခခြင်းဖြင့် စတင်ခရေ။ ဘုရင်ဂျင်းသည် ဒေကျောင်းတော်ကို သာမန်မိသားစုတိထဲက ကျောင်းသားတယောက်ကျနှုန်းဖြင့် စာသင်ကြားခွင့်ပီးခပြီးကေ စာပီသင်ကြားခွင့်ရဟိသူစွာ နန်းတော်မာ အမှုထမ်းခွင့်ကိုပါ ရဟိခရေ။ ယင်းချင့် နန်ကျင်းဘုရင့်ကျောင်းသည် ဟန်မင်းဆက်ခေတ်အချိန်အထိ ဟိခကာ တိုင်းပြည်အတွင်းမှာ အတော်ဆုံး ကျောင်းသားတိကို မွီးထုတ်ပီးနှိုင်ခပြီး တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကျောင်းတကျောင်း ဖြစ်ခရေ။ ယင်းခါက အဓိက သင်ကြားပီးခရေမာ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီး၊ စီးပွားရီး၊ လူမှုရီးအတွေးအခေါ်နန့် ကိုယ်ခံပညာရို့ ဖြစ်တေ။ ခရစ်နှစ် ၄၇၀ မာ နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ်စွာ ဘာသာရပ်ငါးခုကို စတင် သင်ကြားခရေ။ စာပီ၊ သမိုင်း၊ ကွန်ဖြူးရှပ်လိလာရီး၊ ဇာန်လိလာရီးနန့် ယင်ယန်းလိလာရီး စသည်ရို့ကို သင်ကြားရုံရာမက သုတေသနတိကိုလည်း ပြုလုပ်ပါလတ်တေ။ တက္ကသိုလ်အဓိပတိဖြစ်ရေ ဝမ်ဂျင် (Wang Jian) စွာ နိုင်ငံရပ်ခြားမာ ပညာသင်ကြားခကတ်တေ သိပ္ပံပညာများရှင်တိကိုလည်း တက္ကသိုလ်မာ လာရောက်ပညာသင်စီခပြီးကေ အစိုင်အလာ အတွေးအခေါ်တိနန့် သိပ္ပံပညာရို့ကို တတူပူးတွဲ လိ့လာစေကာ တရုတ်နိုင်ငံ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးမာ နန်ကျင်း ဘုရင့်ကျောင်းက တဖက်တလမ်းမှ ပါဝင်ခရေ။ ၁၃၈၁ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ်မှ Imperial Central University ဟု နာမည်ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခကာ တက္ကသိုလ် ပရဝုဏ်ကိုလေ့ တိုးချဲ့ခပြီးကေနောက် အခြီခံကောလိပ် ၃ ကျောင်း ကိုလေ့ တိုးချဲ့ခရေ။ သင်ကြားသော ဘာသာရပ်များမာ သမိုင်း၊ စာပီ၊ သင်္ချာ၊ ဥပဒေ၊ လက်ရီးလက်သား၊ ဗိသုကာပညာရပ်တိကိုလည်း သင်ကြားခပြီး နိုင်ငံတဝန်းလုံးမှ ကျောင်းသားပေါင်း ၉ ထောင်ကျော်ကို ရွီးချယ်လက်ခံခရေ။ ယင်းနောက်မာ အယင်နာမည်ဟောင်းဖြစ်ရေ နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ် နာမည်ကို ပြန်ပနာခေါ်ဝေါ်ခရေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ချူခေတ်၊ ဟန်ခေတ်တလျှောက်လုံးမာ အောင်မြင်သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ခကာ တက္ကသိုလ်၏ သင်ကြားရီး၊ အုပ်ချုပ်ရီးတိကို တက္ကသိုလ်အဓိပတိနန့် ဌာနမှူးတိက အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခရေ လွတ်လပ်ရေ တက္ကသိုလ်တခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခရေ။ === ဒေနိခေတ် === ၁၉၀၂ ခုနှစ်မာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သင်ကြားမှုနည်းစနစ်တိကို ကိုးကားပြုပြီး အယင်ဟိနန့်သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းတိကို ပြုပျင်ပြောင်းလဲကာ နန်ကျင်းအကယ်ဒမီကျောင်း (School of Nanjing Academy) နာမည်ဖြင့် ခေတ်မီသော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခရေ။ တက္ကသိုလ်အဓိပတိ လီ ကွီဇင်း (Li Ruiqing) သည် တရုတ်နိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်သော ခေတ်သစ်အနုပညာဌာနကို တည်ထောင်ခရေ။ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်လှာပြီး ၁၉၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ပိုပြီးကေနနောင်းသော တက္ကသိုလ်တခုဖြစ်လှာခပြီးကေ သဘာဝသိပ္ပံဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်တိကို သင်ကြားနှိုင်လာခရေ။ အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများမာ သိပ္ပံပညာသင်ကြားခကတ်တေ ပညာသျှင်တိက နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ လာရောက် အမှုထမ်းရအခါမှာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ပိုပြီးကေတောင့်တင်းနနောင်းသော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ၁၉ရာစု တရုတ်နိုင်ငံမာ ရပ်တည်နိုင်ခရေ။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ အရှိတိုင်းပညာရီးစင်တာ (Oriental Education Centre) ကို ဖွင့်လှစ်ခကာ အရှိတိုင်းနန့် အနောက်တိုင်း ယိုင်ကျေးမှုနန့် အတွေးအခေါ် ဖလှယ်ရီးအစီအစိုင်တိကို ပြုလုပ်ခကာ ပညာသျှင်တိ၊ ပညာတော်သင်များစွာ လာရောက်ခကတ်တေ။ လာရောက်ခကတ်တေ ပညာသျှင်တိထဲမာ အမေရိကန်အတွေးအခေါ်ပညာသျှင် ဂျွန်ဂျူဝီ (John Dewey)၊ ဗြိတိသျှ အတွေးအခေါ်ပညာသျှင် [[ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်]] (Bertrand Russell)၊ ဂျာမန် အတွေးခေါ်ပညာသျှင် ဟန့် ဒါအစ် (Hans Driesch)၊ အိန္ဒိယ ကဗျာဆရာ [[ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး]] (Rabindranath Tagore) ရို့ပါဝင်ခရေ။ တရုတ်- ဂျပန်စစ်ပွဲအတွင်းမှာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်ကို ချောင်ဒူ ဒေသကို ပြောင်းရွီ့ခကေလေ့ ဆီးသိပ္ပံ၊ စိုက်ပျိုးရီးသိပ္ပံ၊ သိပ္ပံနည်းပညာကျောင်းရို့ကို တိုးချဲ့နိုင်ခရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မာ တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်မားစစ်ဖြစ်ပွားနိန်ချိန်မာ CPC တပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မာ ဟိခကာ သင်ကြားရီးတိကို အဟိန်မပြတ်လည်ပတ်နိုင်ခရေ။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်မာ တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်းမာ အထင်အရှားဖြစ်ခရေ [[ယိုင်ကျေးမှု တော်လှန်ရီး]]ကို နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မှ စတင်ခကာ တက္ကသိုလ်ကောင်စီဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ဆရာတိအပါအဝင် ကျောင်းသားတိက ဦးဆောင်လှုပ်ယှားခရေ။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ် ဒဿနိကဗေဒဌာနမှ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဆရာတဦးဖြစ်ရေ ဟူ ဖူမင်း (Hu Fuming) က Debate on Standards for Judging the Truth ဟူရေ စာတမ်းကို တနိုင်ငံလုံးမာ ရီးသားထုတ်ဝီဖြန့်ချိခရေ အောင်မြင်မှုတိ ရဟိခပြီးကေ ယိုင်ကျေးမှုတော်လှန်ရီးကို လက်ခံခကာ လွတ်လပ်သော အတွေးအခေါ်များ နီရာယူနိုင်ခရေ။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မာ ယိုင်ကျေးမှုတော်လှန်ရီး အဆုံးသတ်ခကာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ အယင်က ဖွင့်လှစ်ခဖူးသော ဆီးသိပ္ပံ အပြင် တခြားသော မဟာဌာနတိကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်ခနိုင်ခရေ။ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းဆီးတက္ကသိုလ်အဖြစ် ဇန်လင်း ပရဝုဏ် (Xianlin Campus) သို့ ပြောင်းရွီ့ခရေ။ ==ဌာနများ== သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ဝခန့် ဟိနီယာဖြစ်ရေ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ ကျောင်း ၁၉ ကျောင်း၊ မဟာဌာန (၄)ခု၊ အင်စတီကျူ့(၄)ခု ရို့အပြင် ဂျွန်ဟော့ကင်း တက္ကသိုလ်နန့် တွဲဖက်ဖွင့်လှစ်ထားရေ တရုတ်- အမေရိကန် လိလာရီးစင်တာ (Hopkins-Nanjing Center) ရို့ဟိရေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းပရဝုဏ်သည် နန်ကျင်းမြို့အလယ်မာ တည်ဟိပြီး အဓိက ကျောင်းပရဝုဏ် ၂ ပိုင်းဟိရေ။ မြောက်ပိုင်း ဥယျာဉ်ဒေသမာ ဟန်ကု လမ်းမကြီး (Hankou Road) အပါအဝင် စာသင်ကြားသော ခန်းမတိနန့် သုတေသန စင်စွာတိ တည်ဟိရေ။ တောင်ပိုင်း ဥယျာဉ်ဒေသမာ ကျောင်းသားတိ၏ အိပ်ဆောင်တိနန့် ကျောင်းဝန်ထမ်းတိ၏ အိပ်ဆောင်များ တည်ဟိရေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ယန်ဇီမြစ်ကမ်းနံဘေးမာဟိရေပိုင် ကျူဇန် တောင်၊ ကျူပါးတောင်အစဟိရေ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်အနိန်နန့်လည်း လှပရေ နီရာတခုဖြစ်တေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ သက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ကြာရှည်ခပိုင် နီရာဒေသအားဖြင့်လည်း နီရာပေါင်းများစွာကို ပြောင်းရွီ့ခရရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်ရေအလျောက် သက်တမ်းကြာလာရေနန့်တတူ ကျောင်းပိုင် စာအုပ် စာတမ်းများ၊ မှတ်တမ်းတိစွာလည်း သမိုင်းသုတေသန လိလာရီးအတွက် များစွာအထောက်အပံ့ဖြစ်စီရေ။ ချူမင်းဆက်ခေတ်ကပင် ဖွင့်လှစ်ခရေ ကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်ကေလေ့ တက္ကသိုလ်ကို ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရင်ဘောင်တန်းနှိုင်ရေ တက္ကသိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခရေမာ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှရာ ဖြစ်သဖြင့် တက္ကသိုလ်စတင်တည်ထောင်မှုကို မေလ ၂၀ ရက်နိ ၁၉၀၂ ခုနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရေ။ ==အဆင့်သတ်မှတ်ချက်== ပညာရီးအဆင့်သတ်မှတ်အရ တရုတ်နိုင်ငံမာ နံပါတ် ၂ နီရာတွင် ရပ်တည်နှိုင်ဗျာယ် အာသျှဒေသမားမာ နံပါတ် ၄ နီရာ၊ အာသျှပစိဖိတ်ဒေသမာ နံပါတ် ၂၃ နီရာရို့မာ ရပ်တည်ဗျာယ်ဟိရေ။<ref>[http://www.natureindex.com/institution-outputs?region=global&sector=All&subject=543ddf38140ba05a167e14bb&sort_by=weighted_score&generate=Generate Institution outputs | Nature Index<!-- ဘော့က ထုတ်ပီးသော ဂေါင်းစိုင် -->]</ref> ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မာ သဘာဝသိပ္ပံလိလာရီးမာ ၇၈ နီရာတွင် ရပ်တည်နီရေ။ ==နိုင်ငံတကာ== အနောက်တိုင်းစာပီနန့် အတွေးအခေါ်လိလာရီးအတွက် ပထမဆုံးအနိန်နန့် စတင်ဖွင့်လှစ်နှိုင်ရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်ကာ ဘာသာစကားအားဖြင့်လည်း အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကား၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား သင်ကြားရီးဌာနတိကို တရုတ်နိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် ဖွင့်လှစ်ခရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်တေ။ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားများစွာကို လက်ခံသင်ကြားပီးနိန်ပြီးကေ နိုင်ငံပေါင်း ၆၁ နိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများ လာရောက်သင်ကြားဗျာယ်ဟိရေ။ ထို့်အပြင် နိုင်ငံတကာမှ ပညာသျှင်ပေါင်းများစွာကလေ့ လာရောက်ပို့ချပီးဗျာယ်ဟိရေ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားပေါင်း ၃,၆၀၀ ကျော်ဟိပြီးး အာသျှဒေသမှ ၄၀%၊ ဥရောပနိုင်ငံတိက ၄၀%၊ အမေရိကန်မှ ၂၀% အထိဟိရေ။ ==ထင်ရှားသူတိ== နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားဟောင်းတိထဲမာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ် သိပ္ပံစွန့်ဦးတီထွင်ပညာသျှင် ဝိုင် အိပ်ဂျ် ဝူး (Y. H. Woo)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရူပဒေအမျိုးသမီး ပညာသျှင် ချန်ဟိအန်ဝူ (Chien-Shiung Wu)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဗဟိုဘဏ်စနစ်ကို တည်ထောင်ခသူ ဆု ပို ယန် (Hsu Po-Yuan)၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ စက်မှုလုပ်ငန်းကို တည်ထောင်ခသူ တန် အိ ဖန် (Tang I-Fang)၊ ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်ငန်း တည်ထောင်သူ ချောင် ချန်း (Chang Cheh)၊ တရုတ်နိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရီးလှုပ်ယှားသူ နိုင်ငံရီးသမား ဂေါင်ကန် (Guo Quan) ရို့ပါဝင်ရေ။ ==မှတ်စုတိ== {{Reflist| group="မှတ်စု"}} ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: ပညာရီး]] [[Category: တရုတ်ပြည် ပညာရီး]] jsuzs30x7h54qmvk0ktqs4224p0jetk 21180 21179 2026-09-20T13:39:24Z Retkhaberi 224 /* ဒေနိခေတ် */ 21180 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |image = |name = နန်ကျင်း တက္ကသိုလ်<br/>Nanjing University |former_name = * Nanking Taihsueh / Nanking Academy (၂၅၈–၁၉၀၂) * Sanjiang / Liangjiang Normal College (၁၉၀၂–၁၉၁၄) * Nanking Higher Normal School (၁၉၁၅–၁၉၂၃) * National Southeastern University (၁၉၂၁–၁၉၂၇) * National Central University (၁၉၂၈–၁၉၄၉) |native_name = 南京大学(南京大學) |native_name_lang = zh-hans |motto = {{lang|zh-hans|诚朴雄伟励学敦行(誠樸雄偉勵學敦行)}}<ref>{{cite web |url=http://www.nju.edu.cn/html/ndgk/xgxx/1.html |title=校歌校训 |accessdate=2014-07-02 |archivedate=8 October 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008221519/http://www.nju.edu.cn/html/ndgk/xgxx/1.html }}</ref> |mottoeng = Sincerity with Aspiration, Perseverance and Integrity (Official)<ref>{{cite web |url=http://www.nju.edu.cn/html/eng/AboutfhNJU/PresidentfhsfhMessage/1.html |title=President's Message |accessdate=2014-07-02 |archivedate=29 June 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140629183223/http://nju.edu.cn/html/eng/AboutfhNJU/PresidentfhsfhMessage/1.html }}</ref><br> or <br> Sincerity, Simplicity, Sturdiness, Greatness, ''Endeavor to Learn, Urge to Act (Literal) |established = ၁၉၀၂<ref group="မှတ်စု" name=nandahistory > According to The History Evolution of National Central University (R.O.C. 26, 1937 CE) (《國立中央大學沿革史》 中華民國二十六年), it was founded in the winter of the first year of Yong'an reign (258 CE). Since the origination in CE 258, the public higher learning institution in Nanjing changed in each dynasty or period. It was evolved to be a modern school in 1902 in late Qing. Liangjiang Higher Normal School was closed in the end of 1911 when the Qing dynasty was overthrown. In 1915 after the Republic of China was founded, Nanking Higher Normal School was established to replace the Liangjing Normal School, and in 1949 when the Republic of China was replaced by the People's Republic of China in mainland, its name was changed from National Central University to Nanjing University.</ref> |type = အများဆိုင် |president= Chen Jun (陈骏) |undergrad = ၁၃,၈၆၅ |postgrad = ၁၂,၇၉၃ |faculty = ၂,၁၃၅ |city= [[နန်ကျင်းမြို့]] |province = [[ကျန်းစူးပြည်နယ်]] |country= တရုတ်နိုင်ငံ |nicknames = 南大 |colors = {{Color box|purple|border=darkgray}} |campus= Urban: Gulou campus<br />Suburban: Xianlin campus |affiliations= [[Association of Pacific Rim Universities|APRU]], [[Association of East Asian Research Universities|AEARU]], [[Worldwide Universities Network|WUN]], [[C9 League|C9]], [[Service-Learning Asia Network]] |website = [http://www.nju.edu.cn/english/ www.nju.edu.cn] | footnotes = <ref name="现任领导">{{cite web|url=http://www.nju.edu.cn/cps/site/newweb/foreground/sub.php?catid=48|title=现任领导|publisher=南大官网|author=南京大学|date=|accessdate=2012-07-26|script-title=zh:现任领导|language=Chinese|archivedate=28 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120628123905/http://www.nju.edu.cn/cps/site/newweb/foreground/sub.php?catid=48}}</ref><ref name=xiaoban>{{cite web|publisher = 南京大学校长办公室官方网站|title = intro NJU|author = 南京大学校长办公室|date = 2011-04-19|accessdate = 2012-07-26|language = Chinese|url = http://xiaoban.nju.edu.cn/zlxz/intro_NJU.ppt}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref><ref name=xbbz>{{cite web|publisher = 南京大学校长办公室官方网站|script-title = zh:南京大学视觉形象规范化标准|author = 南京大学校长办公室|date = 2011-11-04|accessdate = 2012-07-26|language = Chinese|url = http://xiaoban.nju.edu.cn/zlxz/nju.rar|title = 南京大学视觉形象规范化标准}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> }} '''နန်ကျင်း တက္ကသိုလ်''' ({{lang-en|Nanjing University}}; '''NJU''' တနည်း '''NU''', {{zh|t=南京大學|s=南京大学|p=Nánjīng Dàxué, Nánkīng Tàhsüéh}}. [[တရုတ်ဘာသာစကား|တရုတ်]] အတိုကောက် 南大; pinyin: Nándà, '''Nanda''') သည် [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[နန်ကျင်းမြို့]] အရှိမြောက်ဘက် ယန်ဇီမြစ်ကမ်းနံချင်းပြိုင်မာ တည်ဟိရေ ရှီးကျရေ တက္ကသိုလ်တခု ဖြစ်တေ။ ဒေတက္ကသိုလ်စွာ ချူမင်းဆက်ခေတ်ကပင် စတင်တည်ဟိခရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီးကေ တရုတ်နိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်ပေါ်ပေါက်ခရေ သုတေသန အထူးပြု တက္ကသိုလ် တခုလည်း ဖြစ်တေ။ ==သမိုင်းကြောင်း== === အစောပိုင်း တည်ထောင်မှု === ခရစ်နှစ် ၂၅၈ ခုနှစ် ချူမင်းဆက်ခေတ်မာ ချူမင်းဆက် ဘုရင်ဂျင်းက တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထင်ရှားသော ပညာသျှင်ဖြစ်သူ [[ကွန်ဖြူးရှပ်]]၏ အတွေးအခေါ် အယူအဆတိကို သင်ယူနှိုင်ဖို့အတွက် အခန်းပေါင်း ၁၅၅ ခန်း ပါဝင်ရေ စာသင်ကျောင်းတကျောင်း ဆောက်လုပ်ခစီခခြင်းဖြင့် စတင်ခရေ။ ဘုရင်ဂျင်းသည် ဒေကျောင်းတော်ကို သာမန်မိသားစုတိထဲက ကျောင်းသားတယောက်ကျနှုန်းဖြင့် စာသင်ကြားခွင့်ပီးခပြီးကေ စာပီသင်ကြားခွင့်ရဟိသူစွာ နန်းတော်မာ အမှုထမ်းခွင့်ကိုပါ ရဟိခရေ။ ယင်းချင့် နန်ကျင်းဘုရင့်ကျောင်းသည် ဟန်မင်းဆက်ခေတ်အချိန်အထိ ဟိခကာ တိုင်းပြည်အတွင်းမှာ အတော်ဆုံး ကျောင်းသားတိကို မွီးထုတ်ပီးနှိုင်ခပြီး တရုတ်နိုင်ငံအတွင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကျောင်းတကျောင်း ဖြစ်ခရေ။ ယင်းခါက အဓိက သင်ကြားပီးခရေမာ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ နိုင်ငံရီး၊ စီးပွားရီး၊ လူမှုရီးအတွေးအခေါ်နန့် ကိုယ်ခံပညာရို့ ဖြစ်တေ။ ခရစ်နှစ် ၄၇၀ မာ နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ်စွာ ဘာသာရပ်ငါးခုကို စတင် သင်ကြားခရေ။ စာပီ၊ သမိုင်း၊ ကွန်ဖြူးရှပ်လိလာရီး၊ ဇာန်လိလာရီးနန့် ယင်ယန်းလိလာရီး စသည်ရို့ကို သင်ကြားရုံရာမက သုတေသနတိကိုလည်း ပြုလုပ်ပါလတ်တေ။ တက္ကသိုလ်အဓိပတိဖြစ်ရေ ဝမ်ဂျင် (Wang Jian) စွာ နိုင်ငံရပ်ခြားမာ ပညာသင်ကြားခကတ်တေ သိပ္ပံပညာများရှင်တိကိုလည်း တက္ကသိုလ်မာ လာရောက်ပညာသင်စီခပြီးကေ အစိုင်အလာ အတွေးအခေါ်တိနန့် သိပ္ပံပညာရို့ကို တတူပူးတွဲ လိ့လာစေကာ တရုတ်နိုင်ငံ ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးမာ နန်ကျင်း ဘုရင့်ကျောင်းက တဖက်တလမ်းမှ ပါဝင်ခရေ။ ၁၃၈၁ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ်မှ Imperial Central University ဟု နာမည်ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခကာ တက္ကသိုလ် ပရဝုဏ်ကိုလေ့ တိုးချဲ့ခပြီးကေနောက် အခြီခံကောလိပ် ၃ ကျောင်း ကိုလေ့ တိုးချဲ့ခရေ။ သင်ကြားသော ဘာသာရပ်များမာ သမိုင်း၊ စာပီ၊ သင်္ချာ၊ ဥပဒေ၊ လက်ရီးလက်သား၊ ဗိသုကာပညာရပ်တိကိုလည်း သင်ကြားခပြီး နိုင်ငံတဝန်းလုံးမှ ကျောင်းသားပေါင်း ၉ ထောင်ကျော်ကို ရွီးချယ်လက်ခံခရေ။ ယင်းနောက်မာ အယင်နာမည်ဟောင်းဖြစ်ရေ နန်ကျင်းဘုရင့်တက္ကသိုလ် နာမည်ကို ပြန်ပနာခေါ်ဝေါ်ခရေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ချူခေတ်၊ ဟန်ခေတ်တလျှောက်လုံးမာ အောင်မြင်သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ခကာ တက္ကသိုလ်၏ သင်ကြားရီး၊ အုပ်ချုပ်ရီးတိကို တက္ကသိုလ်အဓိပတိနန့် ဌာနမှူးတိက အဓိကတာဝန်ယူဆောင်ရွက်ခရေ လွတ်လပ်ရေ တက္ကသိုလ်တခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခရေ။ === ဒေနိခေတ် === ၁၉၀၂ ခုနှစ်မာ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ သင်ကြားမှုနည်းစနစ်တိကို ကိုးကားပြုပြီး အယင်ဟိနန့်သော သင်ရိုးညွှန်းတမ်းတိကို ပြုပျင်ပြောင်းလဲကာ နန်ကျင်းအကယ်ဒမီကျောင်း (School of Nanjing Academy) နာမည်ဖြင့် ခေတ်မီသော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခရေ။ တက္ကသိုလ်အဓိပတိ လီ ကွီဇင်း (Li Ruiqing) သည် တရုတ်နိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်သော ခေတ်သစ်အနုပညာဌာနကို တည်ထောင်ခရေ။ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံဖြစ်လှာပြီး ၁၉၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ပိုပြီးကေ ခိုင်မာရေ တက္ကသိုလ်တခုဖြစ်လှာခပြီးကေ သဘာဝသိပ္ပံဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်တိကို သင်ကြားနှိုင်လာခရေ။ အနောက်ဥရောပနိုင်ငံများမာ သိပ္ပံပညာသင်ကြားခကတ်တေ ပညာသျှင်တိက နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ လာရောက် အမှုထမ်းရအခါမှာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ပိုပြီးကေတောင့်တင်းခိုင်မာရေ တက္ကသိုလ်အဖြစ် ၁၉ရာစု တရုတ်နိုင်ငံမာ ရပ်တည်နိုင်ခရေ။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ အရှိတိုင်းပညာရီးစင်တာ (Oriental Education Centre) ကို ဖွင့်လှစ်ခကာ အရှိတိုင်းနန့် အနောက်တိုင်း ယိုင်ကျေးမှုနန့် အတွေးအခေါ် ဖလှယ်ရီးအစီအစိုင်တိကို ပြုလုပ်ခကာ ပညာသျှင်တိ၊ ပညာတော်သင်များစွာ လာရောက်ခကတ်တေ။ လာရောက်ခကတ်တေ ပညာသျှင်တိထဲမာ အမေရိကန်အတွေးအခေါ်ပညာသျှင် ဂျွန်ဂျူဝီ (John Dewey)၊ ဗြိတိသျှ အတွေးအခေါ်ပညာသျှင် [[ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်]] (Bertrand Russell)၊ ဂျာမန် အတွေးခေါ်ပညာသျှင် ဟန့် ဒါအစ် (Hans Driesch)၊ အိန္ဒိယ ကဗျာဆရာ [[ရာဘင်ဒြာနတ် တဂိုး]] (Rabindranath Tagore) ရို့ပါဝင်ခရေ။ တရုတ်- ဂျပန်စစ်ပွဲအတွင်းမှာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်ကို ချောင်ဒူ ဒေသကို ပြောင်းရွီ့ခကေလေ့ ဆီးသိပ္ပံ၊ စိုက်ပျိုးရီးသိပ္ပံ၊ သိပ္ပံနည်းပညာကျောင်းရို့ကို တိုးချဲ့နိုင်ခရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ၁၉၄၉ ခုနှစ်မာ တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်မားစစ်ဖြစ်ပွားနိန်ချိန်မာ CPC တပ်မတော်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်မာ ဟိခကာ သင်ကြားရီးတိကို အဟိန်မပြတ်လည်ပတ်နိုင်ခရေ။ ၁၉၇၆ ခုနှစ်မာ တရုတ်နိုင်ငံသမိုင်းမာ အထင်အရှားဖြစ်ခရေ [[ယိုင်ကျေးမှု တော်လှန်ရီး]]ကို နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မှ စတင်ခကာ တက္ကသိုလ်ကောင်စီဘုတ်အဖွဲ့ဝင် ဆရာတိအပါအဝင် ကျောင်းသားတိက ဦးဆောင်လှုပ်ယှားခရေ။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ် ဒဿနိကဗေဒဌာနမှ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်ဆရာတဦးဖြစ်ရေ ဟူ ဖူမင်း (Hu Fuming) က Debate on Standards for Judging the Truth ဟူရေ စာတမ်းကို တနိုင်ငံလုံးမာ ရီးသားထုတ်ဝီဖြန့်ချိခရေ အောင်မြင်မှုတိ ရဟိခပြီးကေ ယိုင်ကျေးမှုတော်လှန်ရီးကို လက်ခံခကာ လွတ်လပ်သော အတွေးအခေါ်များ နီရာယူနိုင်ခရေ။ ၁၉၇၈ ခုနှစ်မာ ယိုင်ကျေးမှုတော်လှန်ရီး အဆုံးသတ်ခကာ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ အယင်က ဖွင့်လှစ်ခဖူးသော ဆီးသိပ္ပံ အပြင် တခြားသော မဟာဌာနတိကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်ခနိုင်ခရေ။ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ်မာ နန်ကျင်းဆီးတက္ကသိုလ်အဖြစ် ဇန်လင်း ပရဝုဏ် (Xianlin Campus) သို့ ပြောင်းရွီ့ခရေ။ ==ဌာနများ== သက်တမ်းအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ဝခန့် ဟိနီယာဖြစ်ရေ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မာ ကျောင်း ၁၉ ကျောင်း၊ မဟာဌာန (၄)ခု၊ အင်စတီကျူ့(၄)ခု ရို့အပြင် ဂျွန်ဟော့ကင်း တက္ကသိုလ်နန့် တွဲဖက်ဖွင့်လှစ်ထားရေ တရုတ်- အမေရိကန် လိလာရီးစင်တာ (Hopkins-Nanjing Center) ရို့ဟိရေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်၏ ကျောင်းပရဝုဏ်သည် နန်ကျင်းမြို့အလယ်မာ တည်ဟိပြီး အဓိက ကျောင်းပရဝုဏ် ၂ ပိုင်းဟိရေ။ မြောက်ပိုင်း ဥယျာဉ်ဒေသမာ ဟန်ကု လမ်းမကြီး (Hankou Road) အပါအဝင် စာသင်ကြားသော ခန်းမတိနန့် သုတေသန စင်စွာတိ တည်ဟိရေ။ တောင်ပိုင်း ဥယျာဉ်ဒေသမာ ကျောင်းသားတိ၏ အိပ်ဆောင်တိနန့် ကျောင်းဝန်ထမ်းတိ၏ အိပ်ဆောင်များ တည်ဟိရေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ ယန်ဇီမြစ်ကမ်းနံဘေးမာဟိရေပိုင် ကျူဇန် တောင်၊ ကျူပါးတောင်အစဟိရေ သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင်အနိန်နန့်လည်း လှပရေ နီရာတခုဖြစ်တေ။ နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်စွာ သက်တမ်းအားဖြင့်လည်း ကြာရှည်ခပိုင် နီရာဒေသအားဖြင့်လည်း နီရာပေါင်းများစွာကို ပြောင်းရွီ့ခရရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်ရေအလျောက် သက်တမ်းကြာလာရေနန့်တတူ ကျောင်းပိုင် စာအုပ် စာတမ်းများ၊ မှတ်တမ်းတိစွာလည်း သမိုင်းသုတေသန လိလာရီးအတွက် များစွာအထောက်အပံ့ဖြစ်စီရေ။ ချူမင်းဆက်ခေတ်ကပင် ဖွင့်လှစ်ခရေ ကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်ကေလေ့ တက္ကသိုလ်ကို ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ ရင်ဘောင်တန်းနှိုင်ရေ တက္ကသိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်ခရေမာ ၁၉၀၂ ခုနှစ်မှရာ ဖြစ်သဖြင့် တက္ကသိုလ်စတင်တည်ထောင်မှုကို မေလ ၂၀ ရက်နိ ၁၉၀၂ ခုနှစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရေ။ ==အဆင့်သတ်မှတ်ချက်== ပညာရီးအဆင့်သတ်မှတ်အရ တရုတ်နိုင်ငံမာ နံပါတ် ၂ နီရာတွင် ရပ်တည်နှိုင်ဗျာယ် အာသျှဒေသမားမာ နံပါတ် ၄ နီရာ၊ အာသျှပစိဖိတ်ဒေသမာ နံပါတ် ၂၃ နီရာရို့မာ ရပ်တည်ဗျာယ်ဟိရေ။<ref>[http://www.natureindex.com/institution-outputs?region=global&sector=All&subject=543ddf38140ba05a167e14bb&sort_by=weighted_score&generate=Generate Institution outputs | Nature Index<!-- ဘော့က ထုတ်ပီးသော ဂေါင်းစိုင် -->]</ref> ကမ္ဘာ့အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မာ သဘာဝသိပ္ပံလိလာရီးမာ ၇၈ နီရာတွင် ရပ်တည်နီရေ။ ==နိုင်ငံတကာ== အနောက်တိုင်းစာပီနန့် အတွေးအခေါ်လိလာရီးအတွက် ပထမဆုံးအနိန်နန့် စတင်ဖွင့်လှစ်နှိုင်ရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်ကာ ဘာသာစကားအားဖြင့်လည်း အိန်းဂလိချ်ဘာသာစကား၊ ပြင်သစ်ဘာသာစကား၊ ဂျာမန်ဘာသာစကား သင်ကြားရီးဌာနတိကို တရုတ်နိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့် ဖွင့်လှစ်ခရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်တေ။ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားများစွာကို လက်ခံသင်ကြားပီးနိန်ပြီးကေ နိုင်ငံပေါင်း ၆၁ နိုင်ငံမှ ကျောင်းသားများ လာရောက်သင်ကြားဗျာယ်ဟိရေ။ ထို့်အပြင် နိုင်ငံတကာမှ ပညာသျှင်ပေါင်းများစွာကလေ့ လာရောက်ပို့ချပီးဗျာယ်ဟိရေ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားပေါင်း ၃,၆၀၀ ကျော်ဟိပြီးး အာသျှဒေသမှ ၄၀%၊ ဥရောပနိုင်ငံတိက ၄၀%၊ အမေရိကန်မှ ၂၀% အထိဟိရေ။ ==ထင်ရှားသူတိ== နန်ကျင်းတက္ကသိုလ်မှ ကျောင်းသားဟောင်းတိထဲမာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခေတ်သစ် သိပ္ပံစွန့်ဦးတီထွင်ပညာသျှင် ဝိုင် အိပ်ဂျ် ဝူး (Y. H. Woo)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး ရူပဒေအမျိုးသမီး ပညာသျှင် ချန်ဟိအန်ဝူ (Chien-Shiung Wu)၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဗဟိုဘဏ်စနစ်ကို တည်ထောင်ခသူ ဆု ပို ယန် (Hsu Po-Yuan)၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ စက်မှုလုပ်ငန်းကို တည်ထောင်ခသူ တန် အိ ဖန် (Tang I-Fang)၊ ဟောင်ကောင် ရုပ်ရှင်ငန်း တည်ထောင်သူ ချောင် ချန်း (Chang Cheh)၊ တရုတ်နိုင်ငံ လူ့အခွင့်အရီးလှုပ်ယှားသူ နိုင်ငံရီးသမား ဂေါင်ကန် (Guo Quan) ရို့ပါဝင်ရေ။ ==မှတ်စုတိ== {{Reflist| group="မှတ်စု"}} ==ကိုးကား== {{Reflist|2}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: ပညာရီး]] [[Category: တရုတ်ပြည် ပညာရီး]] tgx9rtc99r7k99u3gbx62rngb4h724p 0 5806 21181 2026-09-20T14:09:22Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Infobox university | name = ပီကင်း တက္ကသိုလ်<br />Peking University<br />北京大学 | native_name = | image = [[File:Peking University seal.svg|220px]] | motto = | mottoeng = | established = 1898 | type = အမျိုးသားအဆင့် | president = [[Zhou Qifeng]] (周其凤) | faculty = 4,206 | undergrad = 15,128 | postgrad = 15,039 | city = ပေကျင်းမ..." 21181 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ပီကင်း တက္ကသိုလ်<br />Peking University<br />北京大学 | native_name = | image = [[File:Peking University seal.svg|220px]] | motto = | mottoeng = | established = 1898 | type = အမျိုးသားအဆင့် | president = [[Zhou Qifeng]] (周其凤) | faculty = 4,206 | undergrad = 15,128 | postgrad = 15,039 | city = [[ပေကျင်းမြို့]] | country = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | campus = Urban, 273 ha (2.73 km² ) | former_names = အင်ပါယာ မြို့တော် တက္ကသိုလ်<br />Imperial Capital University | nickname = 北大, ''Běidà'' | affiliations = IARU, AEARU, APRU, BESETOHA, C9 | website = [http://www.pku.edu.cn/ www.pku.edu.cn] | logo = | footnotes = }} '''ပီကင်း တက္ကသိုလ်''' (北京大學; 北京大学) အတိုကောက်အားဖြင့် ပေတာ့ (北大) သည် [[ပေကျင်းမြို့]]မာ တည်ဟိပြီး [[တရုတ်ပြည်]]၏ အဓိကကျရေ သုတေသနပြု တက္ကသိုလ်ဖြစ်တေ။ တရုတ်ပြည်မာ ခေတ်သစ် (မော်ဒန်) တက္ကသိုလ်အသွင်နန့် တည်ထောင်ခရေ ပထမဆုံး တက္ကသိုလ်လေ့ဖြစ်တေ။ ၁၈၉၈ ခုနှစ်မာ ရှီးဟောင်း ကျောင်းတော်ကြီးအား အသွင်ပြောင်းကာ အင်ပါယာ မြို့တော်တက္ကသိုလ်အဖြစ် ထူထောင်ခရေ။<ref>[http://hi.baidu.com/yiyi/blog/item/ec385c60a0da9cde8db10d19.html Peking University's Historical Importance. Baidu]</ref> ၁၉၂၀ ခုနှစ်ပိုင်းမာ တရုတ်၏ ခေတ်မှီတိုးတက်သော အတွေးအခေါ် အချက်အချာ ဖြစ်လာရေ။ ဒေနိမာ ပီကင်းတက္ကသိုလ်ကို တရုတ်ပြည်မာ ကောင်းဘီယက် တက္ကသိုလ်အဖြစ် ပြည်တွင်းပြည်ပမှ အသိအမှတ်ပြုထားရေ။<ref name="chinaeducenter.com">[http://www.chinaeducenter.com/en/universityranking1.php China Education Center ranking]</ref><ref name="china-university-ranking.com">{{Cite web |title=China University Ranking |url=http://www.china-university-ranking.com/ |access-date=27 December 2010 |archive-date=13 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213193804/http://www.china-university-ranking.com/ }}</ref><ref name="gse.sjtu.edu.cn">{{Cite web |title=University ranking in China |url=http://gse.sjtu.edu.cn/kxyj/articles/en/ELW2005003--Univ%20ranking%20in%20China%202005%20HEE_30_02%20p10.pdf |accessdate=27 December 2010 |archivedate=10 September 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080910083322/http://gse.sjtu.edu.cn/kxyj/articles/en/ELW2005003--Univ%20ranking%20in%20China%202005%20HEE_30_02%20p10.pdf }}</ref> ပညာသင်ကြားရီးအပြင် ပီကင်းတက္ကသိုလ်စွာ ကျောင်းပရိဝုဏ်အထဲဟိ တရုတ်ရှီးရိုးဟန် အဆောက်အဦးတိကြောင့်လေ့ နာမည်ကျော်ကြားရေ။<ref>[http://bschool.nus.edu.sg/NUSPKUMBA/AboutPekingUniversity/Overview/tabid/412/Default.aspx About Peking University.] [[National University of Singapore]]</ref> ပီကင်းတက္ကသိုလ်၏ သမိုင်းတလျှောက်မာ [[လူရွှင့်]]၊ [[မော်စီတုန်း]] စရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိကို ပျိုးထောင်ပီးခရေ။<ref name="pku.edu.cn">{{Cite web |title=Peking University - Mingren |url=http://www.pku.edu.cn/about/about/beida/mingren.htm |accessdate=27 December 2010 |archivedate=4 August 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804210142/http://www.pku.edu.cn/about/about/beida/mingren.htm }}</ref> ပီကင်း တက္ကသိုလ်စွာလေ့ ယိုင်ကျေးမှု လှုပ်ယှားမှုသစ်၊ မေ ၄ လှုပ်ယှားမှု၊ [[ထျန်းအန်းမင် အရီးအခင်း (၁၉၈၉)]] နန့် တခြားသော အရေးပါရေ ကျောင်းသားလှုပ်ယှားမှုများမာ လွှမ်းမိုးမှုတိ ဟိခရေ။<ref name="br">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/449011/Peking-University#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Peking%20University%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia|title=Peking University|publisher=''[[Encyclopædia Britannica]]''|date=2008-08-21}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:ပညာရီး]] [[Category:တရုတ်ပြည် ပညာရီး]] isq4u7tr0cmyzk8cvf1r4i785652863 0 5807 21183 2026-09-20T15:01:01Z Nyarna 287 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1374769400|Rick Rubin]]" 21183 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> r8lc5u048qnnfkxxi30uxbllz2cqcvn 10 5808 21184 2026-09-20T15:12:25Z YaThaWinTha 42 Created page with "{{lang|mnw|{{lang-mnw-fonts|{{{1}}}}}}}" 21184 wikitext text/x-wiki {{lang|mnw|{{lang-mnw-fonts|{{{1}}}}}}} nq2pcuq83r8lec1kqqsi9xplkvkq9yr 10 5809 21185 2026-09-20T15:13:29Z YaThaWinTha 42 Created page with "<span style="font-family: 'Pyidaungsu', TharLon, 'Noto Sans Myanmar', 'Myanmar Text';">{{{1}}}</span><noinclude> [[Category:Austroasiatic multilingual support templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude>" 21185 wikitext text/x-wiki <span style="font-family: 'Pyidaungsu', TharLon, 'Noto Sans Myanmar', 'Myanmar Text';">{{{1}}}</span><noinclude> [[Category:Austroasiatic multilingual support templates|{{PAGENAME}}]] </noinclude> 0xsmvj8dvdaj3nceloxwtckrfffuirj 10 5810 21186 2026-09-20T15:25:32Z YaThaWinTha 42 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Xylia |parent=Mimosoid clade |refs={{citation | author = The Legume Phylogeny Working Group (LPWG) | year = 2017 | title = A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny | journal = [[:en:Taxon (journal)|Taxon]] | volume = 66 | issue = 1 | pages = 44–77 | doi = 10.12705/661.3| doi-access = free }} }}" 21186 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Xylia |parent=Mimosoid clade |refs={{citation | author = The Legume Phylogeny Working Group (LPWG) | year = 2017 | title = A new subfamily classification of the Leguminosae based on a taxonomically comprehensive phylogeny | journal = [[:en:Taxon (journal)|Taxon]] | volume = 66 | issue = 1 | pages = 44–77 | doi = 10.12705/661.3| doi-access = free }} }} 4eupjl3370gwayjef195uon7rs0vrup 0 5811 21187 2026-09-20T15:26:36Z YaThaWinTha 42 Created page with "{{Speciesbox |image = Xylia xylocarpa trees.jpg |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Xylia xylocarpa |authority = [[:en:William Roxburgh|Roxb.]] Taub. |synonyms = * ''Mimosa xylocarpa'' <small>Roxb.</small> * ''Xylia kerrii'' <small></small> * ''Xylia dolabriformis'' <small> Benth.</small> }} '''ပြိုင်း''' သည် [[တောင်အာသျှ|တောင်]]နန့် [[အရှိတောင် အာသျှ]]မာ တွိဟ..." 21187 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = Xylia xylocarpa trees.jpg |image_caption = |display_parents = 3 |taxon = Xylia xylocarpa |authority = [[:en:William Roxburgh|Roxb.]] Taub. |synonyms = * ''Mimosa xylocarpa'' <small>Roxb.</small> * ''Xylia kerrii'' <small></small> * ''Xylia dolabriformis'' <small> Benth.</small> }} '''ပြိုင်း''' သည် [[တောင်အာသျှ|တောင်]]နန့် [[အရှိတောင် အာသျှ]]မာ တွိဟိရရေ အပင်မျိုးဖြစ်တေ။ ရုက္ခဗေဒနာမည်မာ ''Xylia xylocarpa'' ဖြစ်တေ။ ပြိုင်းသီးကို ရခိုင်ပိုင် '''ပြိုင်းသီး'''ဟု ခေါ်ရေ။ <ref>{{cite book|author= မောင်သိန်းဇံ| title=ရခိုင်မြန်မာဆီးအခေါ်ကွဲလွဲမှုတိ| publisher= နက္ခတ္တရောင်ခြည်| page = ၂၈၁ | date = ဂျူလိုင် ၂၀၀၀}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံမာ တွိဟိရရေ အပင်များ]] [[Category:အိန္ဒိယနိုင်ငံမာ တွိဟိရရေ အပင်များ]] {{tree-stub}} 1ej3ma8bwz7c22fnnsnxsweotg9hc76 10 5812 21188 2026-09-20T15:32:47Z YaThaWinTha 42 Created page with "{| class="floatright" width="225" align="right" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" style="margin:0em 0em 1em 1em; border:solid 1px #AAAAAA; border-collapse:collapse; background-color:#F9F9F9; font-size:90%; empty-cells:show;" |- align="center" | bgcolor="#AFEEEE" colspan=5 | '''သမိုင်းမတင်ခင်ခေတ်''' |- align="center" | bgcolor="#aadcdc" colspan=1 rowspan=8 width=10% style="writing-mode:tb-rl" | <!--／'''全新世..." 21188 wikitext text/x-wiki {| class="floatright" width="225" align="right" border="2" cellspacing="0" cellpadding="4" rules="all" style="margin:0em 0em 1em 1em; border:solid 1px #AAAAAA; border-collapse:collapse; background-color:#F9F9F9; font-size:90%; empty-cells:show;" |- align="center" | bgcolor="#AFEEEE" colspan=5 | '''သမိုင်းမတင်ခင်ခေတ်''' |- align="center" | bgcolor="#aadcdc" colspan=1 rowspan=8 width=10% style="writing-mode:tb-rl" | <!--／'''[[全新世]]'''--> | bgcolor="#dedede" colspan=3 | '''[[သံခေတ်]]''' | bgcolor="#dedede" rowspan=6 | <!--／[[原始史时期]]--> |- align="center" | colspan=2 bgcolor="#EB9301" | &nbsp;&nbsp;[[ကြီးဝါခေတ်နှောင်း]] | rowspan=4 bgcolor="#EAC672" | &nbsp; |- align="center" | colspan=2 bgcolor="#EAAD43" | &nbsp;&nbsp;[[​ကြီးဝါခေတ်လယ်]] |- align="center" | colspan=2 bgcolor="#FFB300" | &nbsp;&nbsp;[[ကြီးဝါခေတ်ဦး]] |- align="center" | colspan=3 bgcolor="#EAC672" | '''[[ကြီးဝါခေတ်]]''' |- align="center" | colspan=1 bgcolor="#FBD783" | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[ကြီးနီခေတ်]] | rowspan=2 bgcolor="#eeeeee" | &nbsp; | rowspan=8 bgcolor="#cccccc" | &nbsp; |- align="center" | colspan=2 bgcolor="#eeeeee" | &nbsp;&nbsp;[[ကျောက်ခေတ်သစ်]] | bgcolor="#dedede" rowspan=7 width=10% | <!--／[[史前史]]--> |- align="center" | colspan=2 bgcolor="#dedede" | [[ကျောက်ခေတ်လယ်]]<!--／[[旧石器时代晚期]]--> |- align="center" | rowspan=5 bgcolor="#aadcff" style="writing-mode:tb-rl" | <!--／'''[[更新世]]'''--> | bgcolor="#d0d0d0" | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ခေတ်နှောင်း]] | rowspan=4 bgcolor="#a0a0a0" | &nbsp; |- align="center" | bgcolor="#c0c0c0" | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ခေတ်လယ်]] |- align="center" | bgcolor="#b0b0b0" | &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း ခေတ်ဦး]] |- align="center" | colspan=2 bgcolor="#a0a0a0" | &nbsp;&nbsp;[[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း]] |- align="center" | colspan=3 bgcolor="#cccccc" | '''[[ကျောက်ခေတ်]]''' |} <noinclude> [[Category:သမိုင်း template|သမိုင်း]] [[de:Vorlage:Dreiperiodensystem]] [[fr:Modèle:Âges préhistoriques]] [[nl:Drieperiodensysteem]] [[uk:Шаблон:Історичні періоди]] </noinclude> sq6ntlhej2o0nbqww4vafvhmkvho7xm 0 5813 21189 2026-09-20T15:35:41Z YaThaWinTha 42 Created page with "{{သမိုင်းမတင်ခင်ခေတ်}} '''ကျောက်ခေတ်''' ဆိုစွာမာ ရှည်လျားသော သမိုင်းမတင်မီကာလတခုဖြစ်ပြီးကေ လူသားရို့သည် လက်နက်[[ကိရိယာ]] တန်ဆာပလာများ ပြုလုပ်ဖို့အတွက် ကျောက်ဆိုင်ကျောက်သီးမျ..." 21189 wikitext text/x-wiki {{သမိုင်းမတင်ခင်ခေတ်}} '''ကျောက်ခေတ်''' ဆိုစွာမာ ရှည်လျားသော သမိုင်းမတင်မီကာလတခုဖြစ်ပြီးကေ လူသားရို့သည် လက်နက်[[ကိရိယာ]] တန်ဆာပလာများ ပြုလုပ်ဖို့အတွက် ကျောက်ဆိုင်ကျောက်သီးများ ကို အဓိကထားပနာ အသုံးချသော အချိန်ကာလကိုခေါ်ရေ။ ထိုခေတ်ယင်းခါက လူသားတိသည် ကျောက်သီးအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုပနာ ကိရိယာ တန်ဆာပလာများ ပြုလုပ်ကတ်တေ။ ဥပမာအနိန်နန့် မီးခတ်ကျောက်နန့် chert ကျောက်တိကို ပုံဖော်ပနာ (ပုံထွင်းပနာ) ဖြတ်တောက်သော ကိရိယာတိနန့် လက်နက်များ ပြုလုပ်ကတ်ယား နဂါးတောင်ချော်နက် နန့် သဲကျောက်ရို့ကို ကျောက်ဆုံအစဟိရေ အောက်ခံကျောက်ကိရိယာတိအဖြစ် ပြုလုပ်ကတ်တေ။ သစ်သား၊ [[အရိုး]]၊ [[ခရုခွံ]]၊ ချို နန့် အရာပစ္စည်းတိကိုလည်း ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကတ်တေ။ နောက်ပိုင်းကျသော အချိန်ကာလတိမာ အနည်အနှစ်များ ( ဘိတ်နန့်တူသော အရာများ) ကို သုံးလို့ မြီထည်အိုးများပြုလုပ်ကတ်တေ။ သံသတ္တု နည်းပညာ နန့် ဆိုင်ရေ ဆက်တိုက်ဖြစ်ရေတီထွင်မှုတိသည် နောက်ပိုင်း ကြီးနီခေတ် (Chalcolithic)၊ ကြီးခေတ် နန့် သံခေတ်ရို့၏ သွင်ပြင်လက္ခဏာများ ဖြစ်ကတ်တေ။ [[File:Arrowhead.jpg|thumb|left|သဘာဝမှန်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားရေ ထိပ်ချွန်]] ဒေအချိန်ကာလသည် လူ၏ ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုမာ ပထမဆုံး နည်းပညာကို ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုခြင်းများ နန့် အရှိအာဖရိကဟိ ဆာဗားနားမာ တကမ္ဘာလုံးသို့ လူသား ရို့ပျံ့နှံ့သွားခြင်းရို့ ပါဝင်နီရေ။ ကျောက်ခေတ်သည် [[စိုက်ပျိုးမွေးမြူရီး]] တိုးတက်လာခြင်း၊ အချို့ သတ္တဝါတိကို ယိုင်ပါးအောင် မွိးမြူလာခြင်း၊ [[ကြီးနီ]]ရိုင်းတိကို အရည်ကြိုပျာ သံဖြစ်ယောင် ပြုလုပ်ခြင်းရို့ဖြင့် ပြီးဆုံးခရေ။ ထိုကာလမာ လူရို့သည် ထုံးစံ သမိုင်းရီးသားခြင်း (သမိုင်းမှတ်တမ်းတင်ခြင်း) အမှု ကို မပြုကြသိမ့်အနိန်နန့် သမိုင်းမတင်မီခေတ်ဟု ခေါ်ရေ။ ကျောက်ခေတ်ဆိုရေ အသုံးအနှုန်းကို ရှီးဟောင်းသုတေသနပညာသျှင်ရို့က သတ္တုကို အသုံးမပြုမီ ရှည်လျားသော အချိန်ကာလကို ရည်ညွှန်းခေါ်ဆိုလေ့ဟိပြီးး ထိုခေတ်အခါက ကျောက်ဖြင့် ပြုလုပ်ရေ ကိရိယာတိမာ အရာနုသော ပစ္စည်းတိနန့် ပြုလုပ်ထားရေ ကိရိယာတိထက် ပိုပြီးကေ များပြားစွာ ကျန်ရစ်ခရေကြောင့် ဖြစ်တေ။ ထိုကာလသည် ခေတ်သုံးခေတ်ပိုင်းခြာထားသော အချိန်ကာလမှ ပထမဆုံးခေတ်ဖြစ်တေ။ ကျောက်ခေတ်ကို ကျောက်ခေတ်ဦးပိုင်း နန့် ကျောက်ခေတ်နှောင်းပိုင်း ဆိုပနာ ပိုင်းခြားခြင်းကို ၁၈၅၉ ခုနှစ်မာ ဂျန် ဂျက်ကော့ဘ် ဝေါဆာ (Jens Jacob Worsaae) မှ သူ၏ ၁၈၅၁ ခုနှစ်မာ စတင်ခဲ့ရေ ဒိန်းမတ်ရို့နန့် ဆိုင်ရေ လူရို့အခြီချနီထိုင်မှုနန့်ပတ်သက်ရေတွိဟိချက်တိကို အခြီခံပနာ တင်ပြခရေ။ ဒေနိန့်ထိ အသုံးပြုနိန်ကတ်တုန်းဖြစ်ရေ ကျောက်ခေတ်ဟောင်း (Palaeolithic)၊ ကျောက်ခေတ်လယ် (Mesolithic) နန့် ကျောက်ခေတ်သစ် (Neolithic) ဆိုပနာ အထက်ဆင့်ပိုင်းခြားခြင်းကို ဂျုန်လပ်ဘောက် (John Lubbock) က ၁၈၆၅ ခုနှစ်မာထုတ်ဝီခဲ့ရေ သမိုင်းမတင်မီကာလ (Pre-historic Times) ဆိုရေ ဂန္ထဝင် စာရင်းဝင် စာအုပ်မာ စတင်ခရေ။ ထိုအချိန်ကာလ ၃ ခုကို ထပ်မံပနာ အစိတ်အပိုင်း ပိုင်းခြားကတ်တေ။ လက်တွိမာမူ ယင်းပိုင်ခေတ်ကာလ ပြောင်းလဲမှုကို ဒေသ (ယိုင်ကျေးမှု) ပေါ်မူတည်ပနာ တနီရာနန့် တနီရာ အကြီးအကျယ် ကွဲပြားခြားနားကတ်တေ။ လက်တွိမာမူ လူသားရို့သည် သံခေတ်များမှာပင် နီရာဒေသ အသစ်တိသို့ ဆက်လက်ပြီးကေ ပျံ့နှံ့လားခီရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကျောက်ခေတ်ကာလများ ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းထက် ကျောက်ခေတ်ကာလတခုဟု ရည်ညွှန်းခြင်းက ပိုပြီးကေ လျော်ကန်သင့်မြတ်ရေ။ ဒေနိခေတ်လူရို့ သုံးနှုန်းကြရေ အသုံးအနှုန်းတိအရ ကျောက်ခေတ်ဆိုရေ စကားလုံးသည် စကားအက်ဖွယ်ရာ စကားလုံးပင်ဖြစ်တေ။ မနုဿဗေဒ ပညာသျှင်တိ အသင်းက ထိုအသုံးအနှုန်းကို အားမပေးပါ၊၊ == ရှီးဟောင်းသုတေသနပညာ မှ ကျောက်ခေတ် == ဒေအချိန်ကာလ နန့် ပတ်သတ်သီာ အချိန်မာ လိ့လာသော နီရာဒေသပေါ်မူတည်ပနာ မရီရာမသေချာခြင်း၊ စကားအက်ဖွယ်ဖြစ်ခြင်း နန့် ကွဲပြားခြားနားခြင်းရို့ဟိရေ။ ကျောက်ခေတ်ကာလသည် လူသားရို့အားလုံးနန့် သက်ဆိုင်ရေ ယေဘူယျဆိုပနာ ပြောနှိုင်ရေ်လည်း အချို့ အစုအဖွဲ့တိမာ သတ္တုလောဟာစပ်ခြင်းဆိုင်ရာအတတ်ပညာကို ရှာဖွီတွိဟိခခြင်း မဟိဘဲ နည်းပညာအရ တိုးတက်ရေ အရာယိုင်ကျေးမှုတိနန့် တွိဆုံယင့်အချိန်အထိ ကျောက်ခေတ်မှာပင် ဟိနိန်ခရေ။ ယကေလေ့သော့ ယေဘူယျအားဖြင့် ဒေအချိန်ကာလသည် လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၃သန်းကျော်လောက်မာ လူရို့နန့် မျိုးနွယ်တူများ အာဖရိကမာ လူသားရို့ကကိရိယာတန်ဆာပလာများ စတင်ပြုလုပ်ခြင်းက စတင်ခရေဟုယုံကြည်ကတ်တေ။ Australopithecus ဟုခေါ်သော ရှီးဟောင်းလူအမျိုးအစားတိမာ ကျောက်ကိရိယာတိကို အသုံးပြုလိမဟိပဲ Anthropomorphous robust us လူအမျိုးအစားတိကသာ တီထွင်ခရေလို့ ယူဆကတ်တေ။ ယကေလေ့ သူရို့၏ ကျန်ရစ်ခရေ အကပ်အသပ်တိကိုလိ့လာခြင်းကို ထိုအချိန်ကာလကိုလိ့လာရေ ရှီးဟောင်းသုတေသနပညာသျှင်တိက ဆက်ပြီးကေ ပြုလုပ်ဆဲပင်ဖြစ်တေ။ == မြန်မာနိုင်ငံနန့် ကျောက်ခေတ်သမိုင်း == ကျောက်ခေတ်သမိုင်းနန့်ပတ်သတ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံမာ ရီနံရှာဖွီဖို့အတွက် ရောက်ဟိလာရေ ဥရောပတိုက်သား ဘူမိဗေဒပညာသျှင်တိက ယင်းရို့၏ တွိဟိချက်တိကို စတင်ဖော်ပြခခြင်းနန့် အစပျိုးခခြင်းဖြစ်တေ။ ၁၈၉၄ ခုနှစ်နန့် ၁၈၉၇ခုနှစ်ရို့မာ ဖရင့်နွတ်တလင်း၏ ကျောက်လက်နက်များဟု ရည်ညွှန်းသော ကျောက်တုံးငယ်တိကို ဖော်ပြချက်တိမာ ထိုခေတ်ကာလက ပညာသျှင်တိအကြား စကားအက်စရာဖြစ်ပေါ်လှာခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်သော ကျောက်ခေတ်ကာလဆိုင်ရာသုတေသနပြုချက်တိကို ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း၊ သျှမ်းပြည်နယ်ရို့မာ အမေရိကန်စူးစမ်းလီ့လာရီးအဖွဲ့ဖြစ်ရေ ဘူမိဗေဒပညာသျှင် ဟဲလ်မက်ဒီတားရား၊ ရှီးဟောင်းသုတေသနပညာသျှင် ဟယ်လ်လမ်အဲလ်မူးဗီးယပ်စ်၊ နိခါတကဗေဒပညာသျှင်တိဖြစ်ရေ အက်ဒွင်းအိပ်ချ်ကိုးလ်ဘာ့တ်နန့် ဂျေဘားကွက်တ်ရို့က ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ယင်းချင့်ပညာသျှင်တိ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလမာ အဓိကတွိဟိရရေ ကျောက်လက်နက်အုပ်စုကြီး လေးခုမာ ခုတ်ဓား၊ စင်းဓား၊ ကျောက်ခြစ်နန့် လက်ဆုပ်ပဲခွပ်ရို့ဖြစ်တေ။ ထိုကျောက်လက်နက် ပြုလုပ်ရေ အဓိကကုန်ကြမ်းပစ္စည်းတိမာ နဂါးတောင်ကျောက်၊ သစ်သားကျောက်ရို့ဖြစ်တေ။ မြန်မာနိုင်ငံဟိ ကျောက်လက်နက်များပြုလုပ်ရေ ဓလိ့ကို မူးဗီးယပ်စ်နန့် ဒီတားရားရို့က မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းမာတွိဟိခရေကြောင့် "အဖျားသားဌာနေယိုင်ကျေးမှု" ဟု ကင်ပွန်းတပ်ခရေ။ ယင်းချင့်ပညာသျှင်တိက ယင်းရို့တိ့ဟိခရေ ကျောက်လက်နက်တိနန့် သတ္တဝါရို့၏ ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းတိကို တွဲဖက်တွိဟိခရရေ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဆင့်ငါးဆင့်၏ ဘူမိမြီလွှာတိအပေါ်မူတည်ပြီး သက်တမ်းကာလကို လှောက်မှန်းခရေ။ ယင်းချင့် သက်တမ်းကာလအရ မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလသည် ပလိုင်စတိုဆင်းကာလလယ်မှစတင်ပြီး ဟိုပိုင်ဆင်းကာလ နှောင်းပိုင်းအထိ တည်ဟိခရေလို့ ယေဘုယျသတ်မှတ်ခရေ။ မြန်မာ့သမိုင်းပညာသျှင် ဒေါက်တာသန်းထွန်းက မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလကို အစောဆုံးအားဖြင့် လွန်ခရေအနှစ်၅၅၀၀၀၀မှစတင်ခဲ့ဖို့လို့ လှောက်မှန်းခရေ။ အဂ်လန်နိုင်ငံမှရှီးဟောင်းသုတေသီ အဲလစ်စဘက်သ်မိုးကမူ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ကျောက်ခေတ်ဒေသတိနန့် နှိုင်းနိူင်းပြီး အရင်အနှစ်၇၅၀၀၀၀ကစတင်ခရေဟု လှောက်မှန်းခလီရေ။ တောင်ကြီးခရိုင် ရွာငံမြို့နယ် ညောင်ကြတ်-ရေပုတ်သွားမြဲလမ်းဖီးဟိ [[ပြဒါးလင်းဂူ]] မာ ကျောက်ခေတ် လူသားတိ၏လက်ရာနံရံပဂျီတိအား ၁၉၆ဝနှစ်များအတောအထဲ ဘူမိဗေဒပညာသျှင် ဦးခင်မောင်ကျော်က စတင်တွိဟိခရေ။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်မာထိုခေတ်ကာလက မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်မာ ရှီးဟောင်းသုတေသနဝန် ဦးအောင်သော်ဦးဆောင်ပြီး ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနန့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ မနုဿဗေဒဌာန၊ ဘူမိဗေဒဌာန၊ သတ္တဗေဒဌာနနန့် ရုက္ခဗေဒဌာနရို့မှ ပညာသျှင်အသီးသီးပါဝင်ဗျယ်ဒေး ပြဒါးလင်းဂူကို တူးဖော်ရီးနန့် ကျောက်ခေတ်ကာလနံရံဆေးရီးပန်းချီတိကို ထိန်းသိမ်းရီးလုပ်ငန်းတိကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ ထိုကျောက်ဂူမှ မြန်မာ့ကျောက်ခေတ်ကာလနန့်သက်ဆိုင်ရေ အထောက်အထား အချက်အလက် အသစ်တိကို ရဟိခဲ့ပြန်ရေ။ ယင်းချင့်ကျောက်ဂူမှ ကျောက်လက်နက်တိကို ရာနန့်ချီပြီးတူးဖော် ရဟိခရေ။ လိ့လာဖို့အတွက် ကောင်းမွန်သောဥပမာလေးရာလောက်ကိုသာ ဌာနချုပ်သို့ယူဆောင်ခပြီးကေ ကျန်ဟိရေကျောက် လက်နက်တိကို ထိုဂူ၏ နံဘေးနားဝန်းကျင်မာ ပြန်ပနာမြှပ်နှံခရေ။ ကျောက်ထရံမာ ပန်းချီဆွဲရာမာ မြေနီကို ပဂျီဆီးအဖြစ်အသုံးပြုခကတ်တေ။ နံရံပဂျီကားတိမာ လက်ဝါးနှစ်ဖက်ဟု ယူဆရရေပုံ၊ နေဟုယူဆထားရေပုံနန့် တိရစ္ဆာန်ပုံများဖြစ်ကတ်တေ။ ထိုပုံတိအားလုံးအား လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၁၃၀၀ဝ နန့် ၁၀၀၀ဝ ကြားနီထိုင်လားကတ်သော ကျောက်ခေတ်လူသားတိ၏ လက်ရာတိ ဖြစ်လီဖို့ဟု လှောက်မှန်းထားရေ။ ဇာကြောင့်ဆိုကေ ထိုတူးဖော်ရီးမှ ရဟိသော အရိုးနန့်မီးသွီးခဲအပိုင်းအစတိကို လေဒီအိုကာဗွန်၁၄နည်းနန့် ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်း၊ အရိုးအထဲမှ ချိုင်ဆီအကပ်အသပ်ကို ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ခြင်းနန့် ထိုခေတ်ကာလက ပြဒါးလင်းဂူမာ အစောဆုံးကာလလူနီထိုင်ခမှုကို လွန်ခရေ အနှစ်၁၃၀၀၀မှ စတင်ခရေဟူ ယေဘုယျဆိုနှိုင်ရေ။ ကျောက်လက်နက် ဖဲ့ဆစ်မှုအပိုင်းမာမူ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းမာ တွိဟိရရေ ကျောက်လက်နက်တိထက် အရွယ်အစားအားဖြင့်ပိုပြီးကေငယ်ပြီး အလားဖော်ဖဲ့ဆစ်မှုအပိုင်းမာ နည်းစနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာအားဖြင့် ပိုပြီးကေကောင်းမွန်ရေဟု သုံးသပ်ကတ်တေ။ ယကေလေ့သော့ ကျောက်လက်နက်တိ၏ ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ရို့မာမူ ကျောက်လက်နက်အုပ်စုကြီးလီးစုမှ ကွဲပြားမှုကောင်းမရှိကြောင်းဆိုကတ်ရေ။ ယင်းအပြင်ထိုကျောက်ခေတ်ဂူမှ ဇင်းလုံးချောအလားသွေး၊ အရောင်တင်ထားရေ ကျောက်ခေတ်သစ်ကာလလက်နက်တိကိုလည်း တွိဟိခရေ။ ယပြီးနောက်၁၉၇၀ခုနှစ်တိက စတင်ပြီးမန္တလေးနန့် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးများမာ ကျောက်ခေတ်သစ်ဒေသတိကို တူးဖော်ရီးလုပ်ငန်းတိကို ဆောင်ရွက်ခြင်းနန့် စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းနန့် မွေးမြူရီးလုပ်ငန်းတိကို ဆောင်ရွက်လာရေ ကျောက်ခေတ်သစ်ယိုင်ကျေးမှုရပ်ဝန်းတိကို ထင်ရှားစီခရေ။ ထိုဒေသရို့မှ အထောက်အထားတိအရ ကျောက်ခေတ်ဟောင်းဒေသတိနန့် ကွဲပြားပြီး လူနီမှုအဆင့်အတန်းကွာခြားလာရေ ကျောက်ခေတ်သစ်ဓလိ့များယိုင်ကျေးမှုတိကို သိဟိပါလတ်တေ။ == ကျောက်ခေတ်အပိုင်းအရာများ == လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၆၀ဝ ဝ၀ဝ မှ ၁၂၀၀ဝ ကြားအား ကျောက်ဟောင်းခေတ် [[ကျောက်ခေတ်ဟောင်း]]လို့လေ့ကောင်း၊ နှစ်ပေါင်း ၁၂၀၀ဝ မှ ၉၀၀ဝ ကြားအား ကျောက်လယ်လို့လေ့ကောင်း၊ နှစ်ပေါင်း ၉၀၀ဝ မှ ၅၀၀ဝကြားအား ကျောက်သစ်ခေတ်ကျောက်ခေတ်သစ်လို့လေ့ကောင်း ခေါ်ဝေါ်သတ်မှတ်ခကတ်တေ။ ယကေလေ့ ထိုအခေါ်အဝေါ်တိမာ အနောက် အာသျှဒေသအတွက်ရာဖြစ်ပနာ အရာနီရာဒေသတိအတွက်မူ သီးသန့်နှစ်အပိုင်းအရာတိလေ့ ဟိဖို့ဟု ယူဆထားကတ်တေ။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှိတောင်အာသျှ နိုင်ငံတိအတွက်မူ လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၆၀၀၀၀ဝ မှ ၄၂၀၀ဝ ထိအား ကျောက်ခေတ်ကာလဟုခေါ်သင့်လို့ နှစ်ပေါင်း ၄၂၀၀ဝ မှ ၂၂၀၀ဝ ထိကာလအား သစ်သား ကာလဟုခေါ်သင့်ကြောင်း အရှိတောင်အာသျှသမိုင်းမတင်မီခေတ်ကာလပညာသျှင် အမေရိကန်လူမျိုး ဒဘလျူဂျီစိုလ်းဟိမ်းက တင်ပြခရေ။ ထိုအယူအဆကို မြန်မာ့သမိုင်းပညာသျှင်ဒေါက်တာသန်းထွန်းက ယေဘုယျအနိန်နန့် လက်ခံထားရေကို ယင်း၏ စာအုပ်စာတမ်းများမာ အထင်အရှားတွိမြင်နှိုင်ရေ။ ထိုသစ်သားကာလမာ ရှီးကျောက်ခေတ် လူသားတိသည် သစ်၊ဝါး နန့် ကျောက်လက်နက်ကိရိယာတိအားပေါင်းစပ်လို့ အသုံးပြုလာတတ်ကတ်ရေ။ ယကေလေ့ရာသီဥတု တိုက်စားသောဒဏ်ကြောင့် သစ်နန့်ပေါင်းစပ်ထားရေ ကျောက်လက်နက် စိကေချေလှောက်သာ အထောက်အထားဖြစ် ကျန်ရစ်ခရေ။ လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၂၂၀၀ဝ မှ ၁၁၀၀ဝ ထိကာလအား ဒေသစွဲကာလဟု ခေါ်သင့်ကြောင်းလည်း ပညာသျှင်တိက လက်ခံခကတ်တေ။ ထိုခေတ်ကာလမာ လူရို့သည် ကိုယ်ရို့၏ ဒေသအတွင်းမှာသာနိန်ပနာ အရာမျိုးနွယ်စုတိနန့် အဆက်ဖြတ်ထားရေကြောင့်ဖြစ်တေဟု ယူဆရကေလေ့ ယင်းချင့်အချက်ကို ငြင်းချက်ထုတ်နှိုင်ရေ ရှီးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အထောက်အထားတိကို တွိဟိလာရယာဖြစ်တေ။ ထိုခေတ်ကာလမာ လူရို့သည် စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းအား စိကေချေလုပ်ကိုင်လာကတ်တေ။ ကျောက်လက်နက်ကိရိယာတိအားလည်း စိကေချေချောအောင်သွီးတတ်လာကတ်တေ။ အိုးတိအားလည်း စတင်ပြုလုပ်လာကတ်တေ။ ယကေလေ့ဂူအတွင်းမာသာ ဆက်ပနာနီထိုင်သူတိဟိရေပိုင် လွင်ပြင်ဒေသများမာနီထိုင်သူတိကလည်း အမဲလိုက်ခြင်း၊ အစားအစာစုဆောင်းခြင်းတိကို ကိုပင် ဆက်ပနာလုပ်ကိုင်ခကတ်တေ။ လွန်ခရေ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀၀ဝ လောက်မှစတင်ကာ မြေဩဇာကောင်းရေ လွင်ပြင်များမာ ကျောက်ခေတ်လူသားတိသည် စိုက်ပျိုးရီး၊ မွေးမြူရီးတိကို ပြုလုပ်လာကတ်တေ။ ထိုအချိန်မှစတင်ပနာ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိအားကောင်းလာယား ရှီးဦး သမိုင်းကာလအထိ ယိုင်ကျေးမှုများတိုးတက်ပါလတ်တေ။ ဒေချင့်စွာရို့မာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နန့်သက်ဆိုင်ဆီလျော်သော ကျောက်ခေတ်ကာလ အပိုင်းအရာတိဖြစ်တေ။ == အကိုးအကား == *အသစ်မြင်မြန်မာသမိုင်း ဒေါက်တာသန်းထွန်း [[Category:သမိုင်းမတင်မီခေတ်]] [[Category:ကျောက်ခေတ်]] [[ကဏ္ဍ:သမိုင်းဆိုင်ရာ ခေတ်ကာလတိ]] ryjdsoc14f9228vn4smk4vw1gu0sh6e 0 5814 21190 2026-09-20T16:10:15Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Infobox university | name = ပီကင်း တက္ကသိုလ်<br />Peking University<br />北京大学 | native_name = | image = [[File:Peking University seal.svg|220px]] | motto = | mottoeng = | established = 1898 | type = အမျိုးသားအဆင့် | president = [[Zhou Qifeng]] (周其凤) | faculty = 4,206 | undergrad = 15,128 | postgrad = 15,039 | city = ပေကျင်းမ..." 21190 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = ပီကင်း တက္ကသိုလ်<br />Peking University<br />北京大学 | native_name = | image = [[File:Peking University seal.svg|220px]] | motto = | mottoeng = | established = 1898 | type = အမျိုးသားအဆင့် | president = [[Zhou Qifeng]] (周其凤) | faculty = 4,206 | undergrad = 15,128 | postgrad = 15,039 | city = [[ပေကျင်းမြို့]] | country = [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]] | campus = Urban, 273 ha (2.73 km² ) | former_names = အင်ပါယာ မြို့တော် တက္ကသိုလ်<br />Imperial Capital University | nickname = 北大, ''Běidà'' | affiliations = IARU, AEARU, APRU, BESETOHA, C9 | website = [http://www.pku.edu.cn/ www.pku.edu.cn] | logo = | footnotes = }} '''ပီကင်း တက္ကသိုလ်''' (北京大學; 北京大学) အတိုကောက်အားဖြင့် ပေတာ့ (北大) သည် [[ပေကျင်းမြို့]]မာ တည်ဟိပြီး [[တရုတ်ပြည်]]၏ အခရာသော သုတေသနပြု တက္ကသိုလ်ဖြစ်တေ။ တရုတ်ပြည်မာ ခေတ်သစ် (မော်ဒန်) တက္ကသိုလ်အသွင်နန့် တည်ထောင်ခဲ့ရေ ပထမဆုံးအနိန်နန့်သော တက္ကသိုလ်လည်း ဖြစ်တေ။ ၁၈၉၈ ခုနှစ်မာ ရှီးဟောင်း ကျောင်းတော်ကြီးအား အသွင်ပြောင်းကာ အင်ပါယာ မြို့တော်တက္ကသိုလ်အဖြစ် ထူထောင်ခရေ။<ref>[http://hi.baidu.com/yiyi/blog/item/ec385c60a0da9cde8db10d19.html Peking University's Historical Importance. Baidu]</ref> ၁၉၂၀ ခုနှစ်ပိုင်းမာ တရုတ်၏ ခေတ်မှီတိုးတက်သော အတွေးအခေါ် အချက်အချာ ဖြစ်လာရေ။ ဒေနိမာ ပီကင်းတက္ကသိုလ်ကို တရုတ်ပြည်မာ ကောင်းဘီယက် တက္ကသိုလ်အဖြစ် ပြည်မားပြည်ပမှ အသိအမှတ်ပြုထားရေ။<ref name="chinaeducenter.com">[http://www.chinaeducenter.com/en/universityranking1.php China Education Center ranking]</ref><ref name="china-university-ranking.com">{{Cite web |title=China University Ranking |url=http://www.china-university-ranking.com/ |access-date=27 December 2010 |archive-date=13 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120213193804/http://www.china-university-ranking.com/ }}</ref><ref name="gse.sjtu.edu.cn">{{Cite web |title=University ranking in China |url=http://gse.sjtu.edu.cn/kxyj/articles/en/ELW2005003--Univ%20ranking%20in%20China%202005%20HEE_30_02%20p10.pdf |accessdate=27 December 2010 |archivedate=10 September 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080910083322/http://gse.sjtu.edu.cn/kxyj/articles/en/ELW2005003--Univ%20ranking%20in%20China%202005%20HEE_30_02%20p10.pdf }}</ref> ပညာသင်ကြားရီးအပြင် ပီကင်းတက္ကသိုလ်သည် ကျောင်းပရိဝုဏ်အထဲဟိ တရုတ်ရှီးရိုးဟန် အဆောက်အဦးတိကြောင့်လည်း နာမည်ကျော်ကြားရေ။<ref>[http://bschool.nus.edu.sg/NUSPKUMBA/AboutPekingUniversity/Overview/tabid/412/Default.aspx About Peking University.] [[National University of Singapore]]</ref> ပီကင်းတက္ကသိုလ်၏ သမိုင်းတလျှောက်မာ [[လူရွှင့်]]၊ [[မော်စီတုန်း]] စရေ ပုဂ္ဂိုလ်တိကို ပျိုးထောင်ပီးခရေ။<ref name="pku.edu.cn">{{Cite web |title=Peking University - Mingren |url=http://www.pku.edu.cn/about/about/beida/mingren.htm |accessdate=27 December 2010 |archivedate=4 August 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804210142/http://www.pku.edu.cn/about/about/beida/mingren.htm }}</ref> ပီကင်း တက္ကသိုလ်စွာလေ့ ယိုင်ကျေးမှု လှုပ်ယှားမှုသစ်၊ မေ ၄ လှုပ်ယှားမှု၊ [[ထျန်းအန်းမင် အရီးအခင်း (၁၉၈၉)]] နန့် တခြားသော အရေးပါရေ ကျောင်းသားလှုပ်ယှားမှုများမာ လွှမ်းမိုးမှုတိ ဟိခရေ။<ref name="br">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/449011/Peking-University#tab=active~checked%2Citems~checked&title=Peking%20University%20--%20Britannica%20Online%20Encyclopedia|title=Peking University|publisher=''[[Encyclopædia Britannica]]''|date=2008-08-21}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:တရုတ်ပြည် ပညာရီး]] [[Category:ပညာရီး]] 5b7tm630z2ab82betqy91nfgr3n35ts 21191 21190 2026-09-20T16:34:19Z Retkhaberi 224 21191 wikitext text/x-wiki '''ဝူဟန်တက္ကသိုလ်''' ( '''WHU'''; 武大; သည် ဟူဘူ၊ [[ဝူဟန်မြို့|ဝူဟန်]] မာ တည်ဟိရေ အမျိုးသား သုတေသနတက္ကသိုလ် ဖြစ်တေ။ <ref name="Overview">{{Cite web|url=http://en.whu.edu.cn/info.php?rid=452|title=Overview|accessdate=October 27, 2012|archivedate=24 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121224022107/http://en.whu.edu.cn/info.php?rid=452}}</ref> ယင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ဂုဏ်သတင်းနန့် ရွီးချယ်မှုအဟိဆုံးတက္ကသိုလ်တိထဲက တခုဖြစ်တေ။ တရုတ်ပညာရီး ဝန်ကြီးဌာနမှ Class A Double First Class အဆင့်ဟိ တက္ကသိုလ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံခရရေ။ <ref name="Chinese Department of Education">{{Cite web|url=http://www.moe.gov.cn/srcsite/A22/moe_843/201709/t20170921_314942.html}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်များ == * [http://en.whu.edu.cn/ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180405022309/http://en.whu.edu.cn/ |date=5 April 2018 }} {{In lang|en}} * [http://www.whu.edu.cn/ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုက်] {{In lang|zh}} * [http://bbs.whu.edu.cn/ Official BBS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060813105224/http://bbs.whu.edu.cn/ |date=13 August 2006 }} {{In lang|zh}} * [http://www.wuda-alumni.org/ Wuhan တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားဟောင်းတိကွန်ယက်] * [http://www.linkedin.com/e/gis/134212/5DC8FC33966E/ Wuhan တက္ကသိုလ်ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ကွန်ယက်] * [https://techstour.com/wuhan-university-chinese-government-scholarship-2020/ Wuhan တက္ကသိုလ်မှတရုတ်အစိုးရပညာသင်ဆု] *[https://brightscholarship.com/wuhan-university-chinese-government-scholarship/ Wuhan တက္ကသိုလ်မှတရုတ်အစိုးရပညာသင်ဆု] [[Category:တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category: တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:တရုတ်ပြည် ပညာရီး]] [[Category:ပညာရီး]] me3mr7ckvx96stzv1q7zfozwrl9git8 0 5815 21192 2026-09-20T16:42:36Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Copyedit}} အာသျှထိပ်တန်း တက္ကသိုလ်တခုအဖြစ် ရပ်တည်နီရေ ကိုရီးပြီး အဆင့်မြင့် သိပ္ပံနန့် နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Korea Advanced Institute of Science and Technology - KAIST) ကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခပါရေ။ တောင်ကိုရီး..." 21192 wikitext text/x-wiki {{Copyedit}} အာသျှထိပ်တန်း တက္ကသိုလ်တခုအဖြစ် ရပ်တည်နီရေ ကိုရီးပြီး အဆင့်မြင့် သိပ္ပံနန့် နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Korea Advanced Institute of Science and Technology - KAIST) ကို ၁၉၇၁ ခုနှစ်က စတင်တည်ထောင်ခပါရေ။ [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] စက်မှုနည်းပညာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးအတွက် အမေရိကန် စက်မှုနည်းပညာသျှင်က အဓိက အကူအညီပီးရီး အစီအစိုင်နန့် တောင်ကိုရီးယားအစိုးရက ဖွင့်လှစ်ခီလတ် တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပါရေ။ တောင်ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ စတင်တည်ထောင် ပြီးကေ ဖွင့်လှစ်ခီလတ် ပထမဆုံးအနိန်နန့်သော စက်မှုနန့် နည်းပညာ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်း ပညာသင်ကျောင်း တခုလည်းဖြစ်ပါရေ။ လက်ဟိမာတော့ခါ အာသျှဒေသမားမာ နံပါတ် ၁၀ နီရာမာ ရပ်တည်နီရေ တက္ကသိုလ်တခုဖြစ်ကာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမာတော့ နံပါတ် ၂ နီရာမာ ရပ်တည်နီရေ တက္ကသိုလ် ဖြစ်ပါရေ။ ဒေတက္ကသိုလ်ကို အတိုကောင်အားဖြင့် KAIST (ကိုက်စ်) လို့ ခေါ်ကတ်ပါရေ။ ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၉၇၁ ခုနှစ်မာ တောင်ကိုရီးယားသမ္မတ [[ပတ်ချုန်ဟီး]]က တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ စက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးတိကို ပြုလုပ်ဖို့အတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံတကာဖွံ့ဖြိုးရီးအေဂျင်စီ (USAID) မှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၄ သန်းကို ချီးယူခပြီးကေ စက်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စီဖို့ အစီအစိုင်တိကို ရီးဆွဲခပါရေ။<ref>[http://herald.kaist.ac.kr/news/articleView.html?idxno=158 The Advance of a Korean Institute: A Brief History of KAIST] The KAIST Herald (ဧပြီ ၂၁၊ ၂၀၁၁)</ref> ယင့်ချင့်ပိုင်ရီးဆွဲရာမာ အနာဂတ်မာ စက်မှုပညာသျှင်တိစွာ ပေါ်ပေါက်လာရီးကို အဓိကဦးတည် ခစွာကြောင့် စက်မှုလက်မှုသိပ္ပံကျောင်းကို စတင်တည်ထောင်ခပါရေ။ ယင်းပိုင် တည်ထောင်ပြီးကေ အမေရိကန်နိုင်ငံ စတန်းဖို့ဒ် တက္ကသိုလ်မှ ဒုတိယ အဓိပတိဖြစ်သူ ဖရက်ဒစ် အီး တာမန်း (Frederick E. Terman) နန့် ဘရွတ်ကလင်း စက်မှုအသက်မွီး သိပ္ပံကျောင်းမှ ဂျောင်ဂမ်မို ရို့က စက်မှုသိပ္ပံကျောင်းအတွက် အဓိက သင်ကြားရီးအစီအစိုင်တိကို ရီးဆွဲပီးခကာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အတွက် အားထားရမဲ့ စက်မှုပညာသျှင်ဘွဲ့ရတိကို လိ့ကျင့်ပျိုးထောင် မွီးထုတ်ပီးခပါရေ။ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မာ သုတေသနနန့် သင်ကြားရီး လိ့ကျင့်ရီး အစီအစိုင်တိကို စတင်နှိုင်ခကေလေ့သော့ ၁၉၈၄ ခုနှစ်ရောက်မှ စက်မှုအိန်ဂျန်နီယာ ဘွဲ့တိကို ပီးအပ်နှိုင်ခပါရေ။ အစောပိုင်းကာလတွေတုံးက KAIST (ကိုက်စ်) ဟာ စက်မှုလုပ်ငန်းတိမာ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နှိုင်ရေ စက်မှုပညာသျှင်တိစွာ မွီးထုတ်နှိုင်ဖို့အတွက် အဓိကရည်ရွယ်ပြီး ပညာရီးအစီအစိုင်ကို ရီးဆွဲခဲ့ယေကေလည်းသော့ ၁၉၇၃ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ စက်မှုလုပ်ငန်း၏ အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ရေ နည်းပညာနန့် အတွေးအခေါ်သစ်များ ပေါင်းစပ်တည်ထွင်နှိုင်ရေ ပညာသျှင်တိပေါ်ပေါက်လာစီရန်ရည်ရွယ်ပြီး ဘွဲ့ကြိုတန်း၊ ဘွဲ့လွန်သင်တန်းတိကို ဖွင့်လှစ်ကာ သာမန်စက်မှုပညာသျှင်တိထက် အတွေးအခေါ်ကောင်းမွန်ရေ စက်မှုနည်းပညာသျှင်တိ မွီးထုတ်ပေး နိုင်ရီးကို အဓိကရည်ရွယ်ခပါရေ။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်မာ ကိုရီးပြီး နည်းပညာတက္ကသိုလ် (KIT) နန့် KAIST (ကိုက်စ်) ရို့ပူးပေါင်းလိုက်ပြီး အယင်ဖွင့်လှစ်ထားရေ ဆိုးလ်မြို့မှ ဒေးဂျောင် (Daejeon) ဒေသမာဟိရေ ဒေးဒုတ် (Daedeok) စက်မှုမြို့ကို ပြောင်းရွိခပါရေ။ ၂၀ဝ၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ကျောင်းအဓိပတိတာဝန်ကို လွဲယူခရေ ဆပ် က KAIST (ကိုက်စ်) စက်မှုတက္ကသိုလ်ဖွံ့ဖြိုးရီး အစီအစိုင်ကိုရီးဆွဲခပါရေ။ ဒေအစီအစိုင်ကို KAIST (ကိုက်စ်) ၅နှစ်ဖွံ့ဖြိုးရီး စီမံကိန်းလို့ နာမည်သတ်မှတ်ခပြီး KAIST (ကိုက်စ်) ဟာ နောက်လာမဲ့ ၅ နှစ်အတွင်းမာ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စက်မှုတက္ကသိုလ်အဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ရီးကို အဓိကရည်ရွယ် ခခြင်း ဖြစ်ပါရေ။ ၂၀ဝ၈ ခုနှစ်မာတော့ခါ ကိုရီးပြီးအဆင့် သိပ္ပံနန့်နည်းပညာတက္ကသိုလ် (Korea Advanced Institute of Science and Technology) လို့ သတ်မှတ်နီရာမှ KAIST (ကိုက်စ်) ဆိုရေ အတိုခေါက်နည်မည်ကိုရာ တရားဝင်သုံးစွဲရန် သတ်မှတ်လိုက်ပါရေ။ ==ပညာရီး== KAIST (ကိုက်စ်) က ကျင့်သုံးနီရေ ပညာရီးစနစ်ကတော့ တမူထူးခြားတေလို့ ဆိုနှိုင်ပါရေ။ KAIST (ကိုက်စ်) ဟာ တောင်ကိုရီးယားအစိုးရ၏ အထောက်အပံ့ကို အပြည့်အဝရဟိရေ သုတေသနအထူးပြု စက်မှုတက္ကသိုလ် ဖြစ်ပါရေ။ ယေဇုနန့် KAIST (ကိုက်စ်) မာ ဇာပိုင်ဘာသာရပ်မဆို သင်ကြားခွင့်ရစွာကြိုက်ရေ ဘွဲ့ကြို၊ ဘွဲ့လွန်၊ ပါရဂူကျောင်းသားတိုင်းဟာ နီ၊ စား စရိတ်ငြိမ်း ပညာတော်သင်ဆုကို ရဟိကတ်ပါရေ။ ထူးခြားမှုအနိန်နန့် ပါရဂူဘွဲ့ကျောင်းသားတိစွာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမာ ပြဋ္ဌာန်းထားရေ နိုင်ငံသားတိုင်း စစ်မှုတာဝန် ၃နှစ် ထမ်းဆောင်ရဖို့ဆိုရေ အချက်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရပြီးကေ စစ်မှုတာဝန် ထမ်းဆောင်စရာ မလိုပါ။ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားတိကိုလေ့စရိတ်ငြိမ်း ပညာတော်သင်ဆု ပီးအပ်လေ့ဟိပါရေ။ ယကေလေ့သော့ တောင်ကိုရီးယား နိုင်ငံသားအများစုကိုရာ လက်ခံလေ့ဟိပါရေ။ KAIST (ကိုက်စ်) ၏ သင်ကြားရီး အစီအစိုင်ကတော့ အိန်ဂျန်နီယာဘာသာရပ်တိနန့် သင်္ချာဘာသာရပ်ကိုရာ အထူးပြုသင်ကြားခြင်းပါ။ အရာ ဇာ ဘာသာရပ်ကိုမျှ သင်ကြားခြင်းမဟိပိုင် ဘာသာရပ်ဌာနခွဲများ အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ထားခြင်းလေ့မဟိပါ။ သင်ကြားလတ် ဘာသာရပ်တိအားလုံးကို အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့် သင်ကြားခြင်းလည်းဖြစ်ပါရေ။ KAIST (ကိုက်စ်) ၏ သင်ကြားရီး၊ လိ့ကျင့်ရီး အစီအစိုင်အားလုံးကို အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားပြီးသား စက်မှုနည်းပညာဝန်ကြီးဌာန၏ အဓိကလမ်းညွှန်မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်ရယက်။ ဘွဲ့ကြို သင်တန်းသားတိဟာ နှစ်သက်ရေ ဘာသာရပ်တိကို ရွီးချယ်ခွင့် သင်ယူခွင့်ဟိပါရေ။ ဘွဲ့လွန်ဘွဲ့များဖြစ်ရေ မဟာဘွဲ့နန့် ပါရဂူဘွဲ့တိအတွက် ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်အတွက် ထူးခြားရေ စွမ်းဆောင်ရည်ဟိမှရာ ကျောင်းဝင်ခွင့်ရဟိကတ်ပါရေ။ ယင်းချင့် ဘွဲ့တိအတွက် နိုင်ငံတကာအသိအမှတ်ပြု ပညာရီးစာဆောင်များမာ ဆောင်းပါးတိ ပါဝင်ရီးသား နိုင်သူတိကိုသာ အဓိကထားရွီးချယ်လေ့ဟိပါရေ။ KAIST (ကိုက်စ်တ်) မှ ၁၉၇၅ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၄ ခုနှစ် အထဲ မွီးထုတ်ပီးလိုက်ရေ ဘွဲ့ရကျောင်းသားပေါင်း ၁၃၇၅၀ဝ လှောက်ရှိပြီး မဟာဘွဲ့ရသူပေါင်း ၂၄၈၀ဝ ခန့်၊ ပါရဂူဘွဲ့ရပေါင်း ၉၈၇၉ ဦး အထိဟိပါရေ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဧပြီလမာ KAIST မာ စာရင်းသွင်းခီလတ် ကျောင်းသား ၁သောင်းကျော် အနက် ကျောင်းသား ၃၉၀ဝ ကျော်သာ ဘွဲ့ရဟိခကတ်ပါရေ။ KAIST သို့ ကျောင်းတက်ခွင့်ရစွာကြိုက်ရေ ကျောင်းသားအမျာစုဟာ သိပ္ပံနည်းပညာ အထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းသားများ ဖြစ်ပါရေ။ နိုင်ငံပေါင်း ၇၀ ကျော်မှ ကျောင်းသား ၆၀ဝ ခန့်လေ့ တက်ရောက်နီကတ်ပါရေ။ ==ဌာနနန့် ပရဝုဏ်များ== KAIST (ကိုက်စ်) မာ လက်အောက်ခံကောလိပ် ၆ ခု၊ ကျောင်း ၂ ကျောင်းနန့် ဌာန ၃၃ ခုဟိရေအပြင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ အဆင့်မြင့်စက်မှုလိလာရီး (KIAS)၊ နိုင်ငံတော် နာနိုဖာ့ စင်တာ (NNFC) နန့် ကိုရီးပြီးသိပ္ပံအကယ်ဒမီ (KSA) စရေ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်း ပညာသင်ကျောင်းတိလည်းဟိပါရေ။ KAIST ၏ ကျောင်းပရဝုဏ်နှစ်ခုဟိပြီးး တခုကတော့ ဒေးဂျောင်ဒေသမာဟိကာ တခုကတော့ ဆိုးလ်မြို့မာဟိပါရေ။ တက္ကသိုလ်၏ သုတေသနစင်တာကတော့ ဒေးဂျောင်ပရိဝုဏ်ဟိ ဒေးဒုတ်စက်မှုမြို့မာ တည်ဟိပါရေ။ ဒေးဒုတ်စက်မှုမြို့မာ ကီလိုမီတာ ၁၅၀ ကျယ်ဝန်းသော မြေမာ စက်မှုသုတေသန အလုပ်ရုံပေါင်းများစွာ တည်ဆောက်ထားခြင်းလည်းဖြစ်ပါရေ။ ဒေးဂျောင် ပရဝုဏ်မာ စာသင်ခန်းမ၊ သုတေသနစင်တာတိ စက်မှုလုပ်ငန်းအလုပ်ရုံများတည်ဟိပြီး ကျောင်းသားတိအားလုံးဟာ ကျောင်းဝင်းထဲမာပဲ အဆောင်နေစနစ်ကို ကျင့်သုံးရယက်။ ယကေလေ့သော့ အိမ်ထောင်ဟိရေ ကျောင်းသားတိကတော့ ကျောင်းဝန်းပြင်ပမာရာ နီထိုင်ရလေ့ဟိပါရေ။ ဆိုးလ်မြို့ ကျောင်းပရိဝုဏ်မာတော့ စီးပွားရီးမဟာဌာနနန့် သတင်းနည်းပညာစီမံခန့်ခွဲမှုဌာနရို့သာ ဖွင့်လှစ်ထားပါရေ။ ဆိုးလ်မြို့ ကျောင်းပရိဝုဏ်မာတော့ခါ KAIST (ကိုက်စ်) ကျောင်းသားများ၏ တီထွင်ဖန်တီးမှုတိကို လိ့လာနိုင်ဖို့နန့် နိုင်ငံတကာနန့်ချိတ်ဆက်ရရေ လုပ်ငန်းတိကို အဓိကလုပ်ဆောင်လေ့ဟိပါရေ။ KAIST (ကိုက်စ်) ဟာ အာသျှဒေသမားမာ ထင်ရှားရေ စက်မှုတက္ကသိုလ်အဖြစ်ရပ်တည်နီပြီး တောင်ကိုရီးယား အစိုးရ၏ အထောက်အပံ့ကို အဓိကရယူထားရေ စက်မှုတက္ကသိုလ်ဖြစ်ကာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံအနိန်နန့် ကမ္ဘာမာ စက်မှုထိပ်တန်းနိုင်ငံတခုဖြစ်လှာစီဖို့ အခရာရေ အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခရေ တက္ကသိုလ်လေ့ဖြစ်ပါရေ။ == ကိုးကား == <references /> [[Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:ပညာရီး]] [[Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ပညာရီး]] 0rm2n7f0l8oxuaerxz7mbwim4ozf0it 0 5816 21193 2026-09-20T16:59:31Z Retkhaberi 224 Created page with "{{Infobox University |name = ချောင်အန်း တက္ကသိုလ် |image_name = |image_size = 150px |caption = |latin_name = Universitas Centralis |native_name = 중앙대학교 |motto = Live in Truth,<br />Live for Justice |established = ၁၉၁၈ |type = Private |endowment = |staff = |faculty = ၂,၀၅၅ |president = Kim Chang Su [[Ph.D]] |stude..." 21193 wikitext text/x-wiki {{Infobox University |name = ချောင်အန်း တက္ကသိုလ် |image_name = |image_size = 150px |caption = |latin_name = Universitas Centralis |native_name = 중앙대학교 |motto = Live in Truth,<br />Live for Justice |established = ၁၉၁၈ |type = Private |endowment = |staff = |faculty = ၂,၀၅၅ |president = Kim Chang Su [[Ph.D]] |students = ၂၁,၈၄၇ |undergrad = ၁၄,၅၀၆ |postgrad = ၇,၃၄၁ |doctoral = |city = [[ဆိုးလ်မြို့]] |country = [[တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ]] |coor = |campus = မြို့ပြ<br />(Seoul campus,<br />Anseong campus,<br />Pyeongdong campus) |free_label = သတင်းစာ |free = ''Jungdae Shinmun'' |colors = [[အပြာရောင်]] {{color box|#0073CF}} |mascot = [[နဂါး]] |nickname = |affiliations = |website = {{URL|http://www.cau.ac.kr/|CAU.ac.kr}}(ကိုရီးယား)၊<br />{{URL|http://neweng.cau.ac.kr/|neweng.cau.ac.kr}}(အိန်းဂလိချ်) |logo = }} {{Infobox Korean name |hangul = {{linktext|중|앙|대|학|교}} |hanja = {{linktext|中|央|大|學|校|}} |mr = Chung'ang Taehakgyo |rr = Jung-ang Daehakgyo}} '''ချောင်အန်း တက္ကသိုလ်''' {{lang-en|Chung-Ang University}}; အတိုကောက် '''CAU'''; ''Central University'' လို့လေ့ သိကြ) သည် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟိ ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ်တခု ဖြစ် ၁၉၁၈ ခုနှစ်မာ စတင်တည်ထောင်ခရေ။<ref>{{cite web |url=http://neweng.cau.ac.kr/01_about/history01.php |title=Foundation of chung-Ang Kindergarten &#124; Chung-Ang University |website=Neweng.cau.ac.kr |date= |accessdate=2016-03-12 |archivedate=28 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140528021140/http://neweng.cau.ac.kr/01_about/history01.php }}</ref> ==သမိုင်းကြောင်း== ၁၉၁၈ ခုနှစ်မာ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းက ဦးစီးကာ မူကြိုကျောင်းအဖြစ် စတင်ခရေ။ ၁၉၂၂ ခုနှစ်မာ မူကြိုကျောင်း ဆရာမများ အတတ်သင်ကျောင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွင့်လှစ်ခရေ။<ref>{{cite web |url=http://neweng.cau.ac.kr/01_about/history02.php |title=Chung-Ang as a Professional Education Institution &#124; Chung-Ang University |website=Neweng.cau.ac.kr |date= |accessdate=2016-03-12 |archivedate=28 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131228070942/http://neweng.cau.ac.kr/01_about/history02.php }}</ref> ၁၉၅၃ ခုနှစ်မာမာ တက္ကသိုလ်အဆင့် တိုးမြှင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခရရေ။<ref>{{cite web |url=http://neweng.cau.ac.kr/01_about/history06.php |title=Chung-Ang as a University &#124; Chung-Ang University |website=Neweng.cau.ac.kr |date= |accessdate=2016-03-12 |archivedate=28 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131228070718/http://neweng.cau.ac.kr/01_about/history06.php }}</ref> လက်ဟိမာ ဘွဲ့ကြို ကျောင်းသား ၃,၃၆၀၀၊ ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသား ၅၂၀၀၊ ပါမောက္ခ ၇၀ဝ နန့်၊ အချိန်ပိုင်းဆရာနန့် ဝန်ထမ်းပေါင်း ၅၀ဝ လှောက်ဟိရေ တက္ကသိုလ်ဖြစ်တေ။<ref name="student professor no">{{cite web |url=http://newchn.cau.ac.kr/01_about/introduction01.php |title=学校简介 &#124; 中央大學校 |website=Neweng.cau.ac.kr |date= |accessdate=2016-03-12 |archivedate=16 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316060911/http://newchn.cau.ac.kr/01_about/introduction01.php }}</ref> CAU သည် ဆီးဝါးပညာ၊ စီးပွားရီး စီမံခန့်ခွဲမှု၊ လူထုဆက်သွယ်ရီး ပညာ၊ ကြော်ငြာနန့် လူထုဆက်ဆံရီး၊ ဓာတ်ပုံပညာ၊ သဘင်နန့် ရုပ်ရှင်လိလာရီး စသည်ရို့ကို တောင်ကိုရီးယားမာ စတင်မိတ်ဆက်သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီးကေ တောင်ကိုရီးယားမာ အောင်မြင်ထင်ရှားသော အနုပညာသျှင်တိကို မွီးထုတ်ပီးနှိုင်သော တက္ကသိုလ်ဖြစ်တေ။ ချောင်အန်း တက္ကသိုလ်၏အအစဟိစွာ ၁၉၁၈ ခုနှစ် ဆိုးလ်မြို့ ချောင်အန်း မက်သဒစ် ဘုရားကျောင်း နံချင်းပြိုင်မာ စတင် ဖွင့်လှစ်ခရေ ချောင်အန်း မူကြိုကျောင်းတခု ဖြစ်တေ။ ၁၉၂၂ခုနှစ်မာ မူကြိုဆရာ အတတ်သင်ကျောင်း အဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး ချောင်အန်း ဆရာဖြစ်သင်တန်းကို ပို့ချခကာ ဂျပန် တော်လှန်ရီး လှုပ်ယှားမှု၏ အစိတ်အပိုင်း တခုလည်း ဖြစ်ခရေ။ တရားဝင်အရ ဘာသာရပ်စုံ သင်တန်းကျောင်းအနိန်နန့် မှတ်ပုံ တင်ထားရေ်လည်း ၃ နှစ်သင် ဒီဂရီဘွဲ့ပီးရေ သက်မွီးမှုကျောင်းအဖြစ် အတိက အသိအမှတ်ပြုခရေ။ ချောင်အန်း ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းစွာ ကိုရီးယားနိုင်ငံ ပြုပျင်ပြောင်းလဲရီးမာ အဟန့်အတား အခက်အခဲများ ကြုံခရပြီး ဘဏ္ဍာရီး အခက်အခဲနန့် ကျူးကျော်သူ ဂျပန်ရို့၏ ရန်ကြောင့် ၁၉၃၂ ခုနှစ်မာ နီရာ ရွှိပြောင်းခရရေ။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်မာ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်း (Dr. Young-Shin Yim) က လွှဲပြောင်းတာဝန်ယူပြီးကေ အသက် ၃၄ နှစ်မာ သူမစွာ ကျောင်းအုပ်ဖြစ်လာခရေ။ ချောင်အန်းတက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်ခသူများမာ တဦးအပါအဝင်ဖြစ်ရေ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်းသည် ကီဂျွန် အမျိုးသမီးကျောင်းမှ ဘွဲ့ရခသူဖြစ်ကာ ကိုရီးယားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရီး လှုပ်ယှားမှု တခုကို ဦးဆောင်အတွက်နန့် ထောင် ၆ လ ကျခံခရဖူးရေ။ သူမ၏ မဟာဘွဲ့ကို အမေရိကန်မာ ဆက်ပနာ လိလာသင်ကြားခပြီး အမေရိကန်မာ ၉ နှစ်ကြာ နီခပြီးကေနောက် ဂျပန်လက်အောက် ရောက်နီသော နိုင်ငံ၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး တောင်ကိုရီးယားသို့ ပြန်ပါလတ်တေ။ သူမစွာ အမေရိကန်မာ နီထိုင်စဉ်အထဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်ရာမှ ဒေါ်လာ ၃ သောင်း စုဆောင်းမိခဲ့ကာ ယင်းဖေသာဖြင့် မြီကွက်ဝယ်၊ ကျောင်းဆောက်ကာ ချောင်အန်း ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းကို ဦးဆောင်ခြင်း ဖြစ်တေ။ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်း လက်ထက်မာ ချောင်အန်းကျောင်းကို အဆင့်မြင့်လာယောင် ရည်မှန်းချက်ထား လုပ်ဆောင်ခရေ။ ၁၉၃၇ ခုနှစ်မာ ပုလဲဆိပ်ခုံ ဗုံးကြဲမှုကို အကြောင်းပြုပြီး ပစိဖိတ် စစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခရေ အမေရိကန်မာ ပညာသင်ခပြီး ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် တဦးဖြစ်ရေ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်းနန့် သူ၏ ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းစွာလေ့ ပစ်မှတ်ထားခံခရရေ။ ဂျပန်စစ်တပ်က ကျောင်းကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးစားခကေလေ့ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်းက အပြင်းအထန် ကာကွယ်ခရေ။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အပြီး ဂျပန်တိ၏ ဖိနှိပ်မှု အောက်မာ ဆရာအတတ်သင် ကျောင်းစွာ ကျောင်းသားသစ် လက်မခံနိုင်တော့ဘဲ ၁၉၄၄ ခုနှစ် အထိ ပိတ်ထားခရရေ။ ကိုရီးယားနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရီးပြီးကေ ဒေါက်တာ ရင်းသည် ချောင်အန်း ဆရာအတတ်သင်ကျောင်းကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်ခရေ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မာ ချောင်အန်း အမျိုးသမီး ကောလိပ်၊ ၁၉၄၈ခုနှစ်မာ ချောင်အန်း ကောလိပ် အဖြစ် ပြန်ပနာဖွဲ့စည်းခရေ။ ကုလသမဂ္ဂမာ သံတမန်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ဗျာယ် ဒေါက်တာ ရင်းသည် ကျောင်းဆောင်သစ်တိကိုလည်း ဆက်ပနာ တည်ထောင်ကာ ကျောင်းအုပ်နန့် ကျောင်းဘုတ်အဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ်လာခရေ။ ၁၉၅၀ ခုနှစ်မာ ပထမဆုံး ဘွဲ့ဒီဂရီကို ပီးအပ်နှိုင်ခကေလေ့ ကိုရီးယား စစ်ပွဲကြောင့် ကျောင်းပိတ်ခရရေ။ စစ်အထဲ ကာလတိမာ ကောလိပ်ကို ဘူဆန်မာ ပြောင်းရွိ ဆက်ပနာဖွင့်လှစ်ခပြီးကေ စတုတ္ထအကြိမ် ဘွဲ့နှင်းသဘင်အထိ ကြိုးပမ်းနိုင်ခရေ။ ဘူဆန်မာ ပြောင်းရွိ သင်ကြားနီစဉ် ၁၉၅၃ မာ တက္ကသိုလ်အဆင့် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံရရေ။ မဟာဌာန ၄ ခုအောက်မာ ဌာနခွဲ ၉ ခု ဖွင့်လှစ်ပြီး ဒေါက်တာ ရင်စွာလေ့ တက္ကသိုလ် အဓိပတိ ဖြစ်လာရေ။ နောက်ပိုင်းမာ မူလဖွင့်လှစ်ခရေ နီရာကို ပြန်ပနာ ရွှိပြောင်းခရေ။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်မာ ဒေါက်တာ ဆွန်ဟီးရင်က ဒုတိယ အဓိပတိ ဖြစ်လာခရေ။ ယကေလေ့ နောက်ပိုင်းမာ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်း အဓိပတိ ပြန်ဖြစ်ခရေ။ ဥပဒေပညာ၊ နိုင်ငံရီးသိပ္ပံ၊ စီးပွားရီး စီမံခန့်ခွဲမှု အစဟိရေ ဘာသာရပ်တိကို ဆက်ပနာ တိုးချဲ့ခပြီးကေ ၁၉၇၁ခုနှစ်မာတော့ ဆီးကောလိပ်ကို တည်ထောင်ကာ တွဲဖက်ဆီးရုံအဖြစ် ဆွန်ရှင်း ဆီးရုံကိုလေ့ ဖွင့်လှစ်ခရေ။ ချောင်အန်း တက္ကသိုလ်ကို တည်ထောင်သူ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်း အသက် ၇၀ ဟိလှာချိန်မာ တာဝန်တိ ဖိစီးအတွက်နန့် ဒေါက်တာ ချူဆွန်းကေမှ အဓိပတိအဖြစ် တာဝန်လွှဲယူခရေ။ ၁၉၇၇ ခုနှစ်မာ ဒေါက်တာ ယောင်ရှင်ရင်း ကွယ်လွန်ခရေ။ ၂၀ဝ၅ ခုနှစ်မာ တက္ကသိုလ်၏ ၁၂ ဦးမြောက် အကြီးအကဲမာ ဒေါက်တာ ဘွန်ဟွန်းပတ် ဖြစ်တေ။ ==သင်ကြားရီး== ၂၀ဝ၅ မှ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ်အထဲ အချိန်ပြည့် ဆရာ၊ ဆရာမ ၂၄၄ ဦး ခေါ်ယူခကာ နိုင်ငံတက္ကသိုလ်တိကဲ့သို့ အဆင့်မြင့်တင်ခြင်းတိကို ပြုလုပ်ခရေ။ ၂၀ဝ၉ ခုနှစ်မာ ချောင်အန်း တက္ကသိုလ်သည် အဆင့်မြင့် အဖွဲ့အစည်းတခုဖြစ်လှာပြီး အထွေထွေ ဘွဲ့လွန် ကျောင်း ၁ကျောင်း၊ သက်မွီးပညာသင်ကျောင်း ၅ ကျောင်း၊ အထူပြု ဘွဲ့လွန်ကျောင်း ၁၁ ကျောင်း၊ ပြဋ္ဌာန်းစာ အထူးပြုကောလိပ် ၁၈ ကျောင်းကို ဆိုးလ် ပရဝုဏ်နန့် အန်ဆွန်ပရဝုဏ်ရို့မာ ဖွင့်လှစ်နှိုင်ခပြီး ဘွဲကြို ကျောင်းသား ၁ သိန်းခွဲခန့်၊ မဟာဘွဲ့ရ ကျောင်းသား ၃ သောင်းခန့်၊ ပါရဂူဘွဲ့ရ ၄ ထောင်ကျော် မွီးထုတ်နိုင်ခရေ။ ==အဆင့်သတ်မှတ်ချက်== ၂၀၁၃ ခုနှစ်မာ ကိုရီးယား ဂျူဂန် နိစိုင်သတင်းစာ၏ သတ်မှတ်ချက်အရ တောင်ကိုရီးယားမာ အဆင့် ၈ ဖြစ်ကြောင်း၊ သဘင်၊ ရုပ်ရှင်နန့် ဓာတ်ပုံပညာရပ်မာတော့ခါ ပထမတန်းအဆင့် ဖြစ်ကြောင်း သိရရေ။ အာသျှမာ အဆင့် ၇၁ အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရရေ။ ==နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသား== ချောင်အန်းတက္ကသိုလ်မာ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားများ လာရောက်သင်ကြားမှု အစီအစိုင်တိကို ၂၀ဝ၉ခုနှစ်မှ စတင်ခဲ့ကာ လက်ဟိမာ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသား ၂ထောင်ကျော်လောက် လာရောက်သင်ကြားနီပြီး Humanities ၊ Social Science၊ Natural Science၊ Engineering၊ Education၊ Business and Economics အစဟိရေ ဘာသာရပ်တိကို သင်ကြားမှုတိပြားရေ။ ကိုရီးယားဘာသာစကားနန့် ယိုင်ကျေးမှုဘာသာရပ်များ အပြင် အာသျှဒေသလိလာလာရီးအစီအစိုင်များမာ နိုင်ငံတကာမှ ကျောင်းသားများ၏ စိတ်ဝင်စားမှု ပိုများရေလို့ ဆိုနှိုင်ရေ။ ==အနုပညာ ဘာသာရပ်တိ== ချောင်အန်း တက္ကသိုလ်သည် ၂၀ဝ၉ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ အနုပညာသင်တန်းများဖြစ်ရေ ဂီတ၊ ပြဇာတ်၊ သရုပ်ဆောင်၊ ဖက်ရှင်ဒီဇိုင်းစရေ ဘာသာရပ်တိကို တိုးချဲ့ ဖွင့်လှစ်နှိုင်ခကာ ကိုရီးယားလူငယ်တိကြား ရီပန်းစားတဲ့ ဘာသာရပ်များဖြစ်ခရေ။ ချောင်အန်းတက္ကသိုလ်မာ အနုပညာကျောင်းတက်ရောက်တေ ကျောင်းသားများ လက်တွိပြုလုပ်ဖို့အတွက် သီရေတာတိ၊ ပြဇာတ်ရုံတိကို တည်ဆောက် ပီးထားပြီး နှစ်စိုင်ကျောင်းသားတိ၏ အနုပညာဖန်တီးမှုတိကို တင်ဆက်လိဟိရေ။ ယင်းပိုင်တင်ဆက်ရာမာ ကိုရီးယားအနုပညာလောကမှ ထုတ်လုပ်ရီးမှူးများ၊ ဒါရိုက်တာများ တက်ရောက်ကတ်ယား တက်သစ်စအနုပညာသျှင်တိကို ရှာဖွီဖော်ထုတ်ပြီး စင်တင်ပီးလိဟိရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ချောင်အန်း တက္ကသိုလ်မှ ထင်ရှားရေ ဂီတအကျော်အမော်တိ၊ ရုပ်ရှင်လောကသားတိ ပေါ်ထွက်ခရေ။ ==ထူးခြားထင်ရှားသူတိ== ထင်ရှားသော ဂီတလိုင်းက အကျော်အမော်တိမာ Girls' Generation အဖွဲ့ဝင် ချွိုင်ဆိုယောင်း (Choi Soo-young)နန့် ကွမ်ယူရီ (Kwon Yuri) ၊ အမျိုးသမီး အဖွဲ့တခုဖြစ်ရေ f(x) အဖွဲ့ဝင် အဆိုတော် လူမမာ (Luna) ၊ boy band အဖွဲ့တခုဖြစ်ရေ Big Bang အဖွဲ့ဝင် ဆောင်ဂီ (Seungri) ၊ boy band တခုဖြစ်ရေ U-KISS အဖွဲ့ဝင် ရှင် ဒေါင်ဟို (Shin Dongho) ၊ Apink ကလိန့်မေသျှေ အဖွဲ့ဝင် ဟောင်ယိုးကွမ် (Hong Yoo-kyung) ရို့ ဖြစ်တေ။ ထင်ရှားရေ ရုပ်ရှင်လောကသားတိမာ မင်းသားများဖြစ်တေ ချာထယ်ဟွန်း (Cha Tae Hyun)၊ ဟွန်ဘင် (Hyun Bin)၊ ကင်ဘန်း (Kim Bum)၊ ကင်ဂျောင်ဟွန်း (Kim Jeong-hoon)၊ကင်ရေဝန်း (Kim Rae-won)၊ လီမင်ဟို (Lee Min-ho)၊ မင်းသမီးများဖြစ်တေ ကင်ဟီဆမ်း (Kim Hee-sun)၊ ဂိုအာရာ (Go Ara)၊ [[ဂျန်နာရာ]] (Jang Na-ra)၊ ဘတ်ရှင်ဟေး (Park Shin-hye)၊ ဘတ်ရီဂျင်း(Park Ye-jin)၊ ယွန်းအွန်ဟေး(Yoon Eun-hye)၊ သရုပ်ဆောင်နန့် ဒါရိုက်တာများဖြစ်ရေ ဟဂျန်ဝူး (Ha Jung-woo)၊ ယိုးဂျီတိတ် (Yoo Ji-tae) အစဟိစွာရို့ ဖြစ်တေ။ == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ== * [http://www.cau.ac.kr/ တရားဝင်ဝက်ဘ်ဆိုဒ်] * [http://neweng.cau.ac.kr/ တရားဝင်အိန်းဂလိချ်ဘာသာဝက်ဘ်ဆိုဒ်] [[Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟိ တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ပညာရီး]] [[Category:နိုင်ငံအလိုက် တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:တက္ကသိုလ်နန့် ကောလိပ်တိ]] [[Category:ပညာရီး]] q39bkru82hz171nyo7gdonnv8r1dft8 10 5817 21194 2026-09-20T17:13:37Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Bos |parent=Bovini |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21194 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Bos |parent=Bovini |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 7chqvzuncu9nby4wxam2l2m0dha543m 10 5818 21195 2026-09-20T17:23:24Z Tejoebārsa 137 Created page with "<noinclude><!-- -====================================================================== - တမ်းပလိတ်:Subspeciesbox - သတ္တဝါဗေဒဆိုင်ရာသင်္ကေတစာလုံးတိနန့် ကြီးကြပ်ထားရေ - မျိုးစိတ်ခွဲ(subspecies)တိ၏ အခေါ်အဝေါ် နာမည်နာမသတ်မှတ်ချက်တိအတွက် taxobox - infobox..." 21195 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- -====================================================================== - တမ်းပလိတ်:Subspeciesbox - သတ္တဝါဗေဒဆိုင်ရာသင်္ကေတစာလုံးတိနန့် ကြီးကြပ်ထားရေ - မျိုးစိတ်ခွဲ(subspecies)တိ၏ အခေါ်အဝေါ် နာမည်နာမသတ်မှတ်ချက်တိအတွက် taxobox - infobox ထုတ်ပီးခြင်း -====================================================================== -- -- ဒေတမ်းပလိတ်သည် လက်ျာဘက်တွက် ဖော်ပြပီးသော taxobox infobox ထုတ်ပီးရန် -- အတွက်အလို့ငှါ {Taxobox/core} သို့ ပို့ရဖို့ ပါရာမီစွာတိရွီးချယ်ရေ။ ပါရာမီတာ -- အများစုကို နောက်ကွယ်မှ တိုက်ရိုက်သာပီးပို့သည်၊ ဥပမာတိနန့် ရှင်းလင်းပြသထားရေ။ -- ကိုယ်တိုင်ထည့်သွင်းလို့ သီးသန့်ဖော်ပြခြင်းအတွက်လေ့ Panthera tigris tigris ဖြင့် -- ဥပမာ ပြသထားပါရေ။ -- -- မျိုးစုနာမည်၊ မျိုးစိတ်နာမည်နန့် မျိုးစိတ်ခွဲနာမည်တိစွာ သီးသန့်ပြဌာန်းထားရေအတိုင်း -- မလွဲမသွေ ဖြစ်ရပါဖို့၊ တက်ဆွန်နာမည်များ ပေါင်းစပ်ထားရေ တက်ဆွန် ပါရာမီစွာတိ -- အသုံးပြုပနာ မရနှိုင်ပါ။ -- -- မျိုးစုနာမည်အား မျိုးရိုးခွဲခြားမှုအတိုင်း အထက်အောက် အစိုင်အလိုက် ထည့်သွင်းပီးရေ။ -- -------------------------------- Invoke {Taxobox/core} The nowiki that follows is needed because of parser bug T18700--></noinclude><nowiki/>{{Taxobox/core <includeonly>| edit link = {{{edit link|{{{edit_link|e}}} }}}</includeonly><noinclude><!-- ရုပ်ကြွင်း အပိုင်းအရာ: တကယ်လို့ ရွီးချယ်သတ်မှတ်ထားရေ ရုပ်ကြွင်း ကာလအပိုင်းအရာသည် တမ်းပလိတ်တိက ပံ့ပိုးပီးထားရေ ကာလအပိုင်းအရာဖြစ်လီဖို့ဆိုကေ “ကာလ စတင်ချိန်” နန့် “နောက်ကာလ“ ရို့မာ သတ်မှတ်ပီးဖို့ အချိန်ကာလအပိုင်းအရာကို တမ်းပလိတ်ထဲကိုထည့်ပါ: ရုပ်ကြွင်း အပိုင်အရာ၊ ပြသမှု မှန်/မမှန်ကို စစ်ဆီးပါ။ ယင်းပိုင်မှမဟုတ်ကေတော့ ဖော်ပြပီးထားရေ ပါရာမီတာအတိုင်းသာထားပါ။ --></noinclude> | temporal_range = {{#if:{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}}|{{#iferror:{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }}|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}}|{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }} }} | {{#if:{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil|}}} }}}|{{geological range|{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil}}}}}}|{{{youngest fossil|{{{youngest_fossil|Recent}}}}}} }} }} }}<!-- ဘိုးဖီးဇူဇာ: အမှန်က ဒေသတ်မှတ်ပါရာမီတာအား "တက်ဆွန်"ဟုသာ ခေါ်သင့်သည်၊ ‘parent’ မိဘအစစ်မဟုတ် --> | parent = {{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}<noinclude><!-- ပြသဖို့ ဘိုးဖီးဇူဇာများ: တပြိုင်တည်းပြသဖို့ ဘိုးဖီးဇူဇာများ အရွီအတွက်။ တက်ဆွန်အတွက် လိုအပ်ရေ တချို့ချိတ်ဆက်မှုအတွက် မူလ defaults မာ 1 ဖြစ်တေ။ --></noinclude> | display_taxa = {{#expr:{{{display parents|{{{display_parents|1}}}}}}-2}}<noinclude><!-- AUTHORITY (etc): သတ်မှတ်ပုံစံ "author, year" ထဲမာ --></noinclude> | species_authority = {{{parent_authority|{{{parent authority|{{{binomial authority|{{{binomial_authority|}}}}}}}}}}}} | subgenus_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{grandparent_authority|{{{grandparent authority|}}} }}} }} | authority = <!-- genus authority, = grandparents (တနည်း subgenus ရွီးချယ်သတ်မှတ်ကေ greatgrandparents) authority -->{{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgrandparent authority|{{{greatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{grandparent authority|{{{grandparent_authority|}}} }}} }} | parent_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{greatgrandparent authority|{{{greatgrandparent_authority|}}} }}} }} | grandparent_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgreatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgreatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{greatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgrandparent_authority|}}} }}} }} | greatgrandparent_authority = {{#if:{{{subgenus|}}}|{{{greatgreatgreatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgreatgreatgrandparent_authority|}}} }}} |{{{greatgreatgreatgrandparent authority|{{{greatgreatgreatgrandparent_authority|}}} }}} }}<noinclude><!-- name : ထည့်သွင်းရေအတိုင်း၊ (သို့) မူလ default မာ မျိုးစု + မျိုးစိတ် + မျိုးစိတ်ခွဲ ဆိုပနာ နာမည်များပေါင်းစပ်ပြသမည်။ တကယ်လို့ စာမျက်နခေါင်းစဉ်ကို စာသား အစောင်း ဖြစ်သင့်လျှင်၊ ယင်းဧ့နောက် #ifeq: ဖော်ပြချက်မာ နာမည် ပါရာမီတာသတ်မှတ်ချက်မာ {{italic title}} ထည့်သွင်းပါ။ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်မာ မျိုးစု + မျိုးစိတ် + မျိုးစိတ်ခွဲ တွဲဆက်ပြသမှုနန့် စာမျက်နှာနာမည် တူညီနီချိန်အတွက်လေ့ဖြစ်တေ။ --></noinclude> | name = <!-- -->{{#ifeq:{{PAGENAMEBASE}}|{{first word|{{{genus}}}}} {{{species}}} {{{subspecies}}}|{{Italic title}}<!-- -->}}<!-- #ifeq: ၏ အဆုံးသတ်ဖော်ပြချက်; အဂုအခြီအနီမာ နာမည် ပါရာမီတာ၏ ပကတိတန်ဖိုးကို ထုတ်ပီးမည်။ -->{{{name|''{{first word|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}}} {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}} {{{subspecies|<noinclude>tigris</noinclude>}}}''}}}<noinclude><!-- -- color : အခြီအနီ နှစ်မျိုးဟိရေ: 1) color_as ဟူရေ ပါရာမီတာမာ နောက်မာ ဖော်ပြထားရေအတိုင်း တန်ဖိုးဟိရေ – အရောင်ကို တိုက်ရိုက်ရှာဖွီရန် {{Taxobox colour|color_as}} အား အသုံးပြုခြင်း 2) ယင်းကနိန်မဟုတ်ကေ – Module:Autotaxobox|taxoboxColour သည် ယင်းတက်ဆွန်၏ မျိုးရိုးခွဲခြာထားမှုအတိုင်း အထက်မှ အောက်ကို အစိုင်လိုက်ရှာဖွီလို့ Taxobox ၏ အရောင်ကို သတ်မှတ်ပီးခြင်း --></noinclude> | colour = {{#if:{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}|{{Taxobox colour|{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}}}|{{#invoke:Autotaxobox|taxoboxColour|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}} }} }} | status = {{{status|}}} | status_system = {{{status system|{{{status_system|}}} }}} | status_ref = {{{status ref|{{{status_ref|}}} }}} | status2 = {{{status2|}}} | status2_system = {{{status2 system|{{{status2_system|}}} }}} | status2_ref = {{{status2 ref|{{{status2_ref|}}} }}} | trend = {{{trend|}}} | image = {{{image|}}} | image_width = {{{image_width|{{{image width|}}} }}} | upright = {{{image_upright|{{{image upright|}}}}}} | image_alt = {{{image alt|{{{image_alt|}}} }}} | image_caption = {{{image caption|{{{image_caption|}}} }}} | image_caption_align = {{{image caption align|{{{image_caption_align|center}}} }}} | image2 = {{{image2|}}} | image2_width = {{{image2 width|{{{image2_width|}}} }}} | upright2 = {{{image2_upright|{{{image2 upright|}}}}}} | image2_alt = {{{image2 alt|{{{image2_alt|}}}}}} | image2_caption = {{{image2 caption|{{{image2_caption|}}}}}} | classification_status = {{{classification status|{{{classification_status|}}} }}} | diversity = {{{diversity|}}} | diversity_link = {{{diversity link|{{{diversity_link|}}} }}} | extinct = {{{extinct|}}} | subgenus = {{Taxon info|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|dagger}}{{#if:{{{subgenus|}}}|''{{{subgenus}}}''}} | species = {{#if:{{{species extinct|{{{species_extinct|}}}}}}|{{extinct}}|{{Taxon info|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|dagger}}}}<!-- -->''[[{{{species link|{{{species_link|{{first word|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}}} {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}} }}}}}}{{!}}{{str left|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|1}}. {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}}]]'' | subspecies = {{#if:{{{extinct|{{{species_extinct|{{{species extinct|}}}}}}}}}|{{extinct}}|{{Taxon info|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|dagger}}}}'''''{{str left|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}|1}}. {{str left|{{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}}|1}}. {{{subspecies|<noinclude>tigris</noinclude>}}}''''' | trinomial = {{#if:{{{extinct|}}}|<span style="font-weight:normal;">&dagger;</span>|}}''{{first word|{{{genus|<noinclude>Panthera</noinclude>}}}}} {{{species|<noinclude>tigris</noinclude>}}} {{{subspecies|<noinclude>tigris</noinclude>}}}'' | trinomial_authority = {{{authority|{{{trinomial authority|{{{trinomial_authority|}}} }}} }}} | subdivision = {{{subdivision|}}} | subdivision_ranks = {{{subdivision ranks|{{{subdivision_ranks|}}} }}} | type_strain = {{{type strain|{{{type_strain|}}} }}} | range_map = {{{range map|{{{range_map|}}} }}} | range_map_upright = {{{range_map_upright|{{{range map upright|}}}}}} | range_map_width = {{{range map width|{{{range_map_width|}}} }}} | range_map_alt = {{{range map alt|{{{range_map_alt|}}} }}} | range_map_caption = {{{range map caption|{{{range_map_caption|}}} }}} | synonyms_ref = {{{synonyms ref|{{{synonyms_ref|}}} }}} | synonyms = {{{synonyms|}}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> h2iwn2lv8bdjbnvgs4r8cpjzfc7po7b 10 5819 21196 2026-09-20T17:25:07Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=တောကြက်|Gallus |parent=Gallini |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21196 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=တောကြက်|Gallus |parent=Gallini |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 9wtw9m51yb8f2m30stjat5y7mq7o2ay 0 5820 21197 2026-09-20T17:26:03Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Subspeciesbox |name=ကြက် |image=Male and female chicken sitting together.jpg |image_caption=ကြက်ဖ ''ဘယ်''၊ ကြက်မ ''(ညာ)'' |status=DOM |genus=Gallus |species=gallus |species_link=တောကြက် |subspecies=domesticus |authority=([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]], [[:en:10th edition of Systema Naturae|၁၇၅၈]]) |range_map=GLW 2 global distributions of c) chickens.tif |ran..." 21197 wikitext text/x-wiki {{Subspeciesbox |name=ကြက် |image=Male and female chicken sitting together.jpg |image_caption=ကြက်ဖ ''ဘယ်''၊ ကြက်မ ''(ညာ)'' |status=DOM |genus=Gallus |species=gallus |species_link=တောကြက် |subspecies=domesticus |authority=([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]], [[:en:10th edition of Systema Naturae|၁၇၅၈]]) |range_map=GLW 2 global distributions of c) chickens.tif |range_map_caption=ကမ္ဘာအနှံ့တွိဟိရပုံ }} '''ကြက်''' စွာ [[ငှက်]] [[တိရစ္ဆာန်]] တမျိုး ဖြစ်ပြီးကေ ထပ်လို့အမျိုးခွဲခြားကေ [[တောကြက်]]၊ [[အိမ်ကြက်]]၊ [[ကလကွက်]]လို့ အစားစား ဟိသိမ့်ရေ။ ကြက်စွာ ငှက်အမျိုးအစားထဲမာ ပါဝင်ရေအလျောက် [[ဥ]]ဥရေ တိရစ္ဆာန် ဖြစ်ကာ အစောဆုံးသော [[ယိုင်ပါးအောင်မွိးမြူခြင်း|အိမ်မွီးတိရစ္ဆာန်]] တမျိုးအဖြစ် [[လူ]]ရို့မွိးမြူခရေ အထောက်အထားတိကို တွိရရေ။ [[ကဏ္ဍ:ကြက်]] [[ကဏ္ဍ:မွေးမြူရီး]] [[ကဏ္ဍ:တောကြက်တိ]] rrw997l0rvgjtklhzm6s8buoawon90v 10 5821 21198 2026-09-20T17:27:33Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Gallini (bird)|Gallini |parent=Pavoninae |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21198 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Gallini (bird)|Gallini |parent=Pavoninae |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} jg12s7q10yhniewo4zn4snd6hegg37x 10 5822 21199 2026-09-20T17:29:10Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=ဒေါင်းနန့် မျိုးရိုးတူ ငှက်တိ|Pavoninae |parent=Phasianidae |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21199 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=ဒေါင်းနန့် မျိုးရိုးတူ ငှက်တိ|Pavoninae |parent=Phasianidae |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} sjxnih76hv37axos6csd3njm39cup2h 0 5823 21200 2026-09-20T17:44:14Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Speciesbox|name=တောကြက်|image=Red jungle fowl.png|image_alt=တောတွင်းမာ တွိရရေ တောကြက်|image_caption=တောကြက်ဖ|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22679199/92806965 |title=''Gallus gallus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref>|genus=Gallus|species=gallus|a..." 21200 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=တောကြက်|image=Red jungle fowl.png|image_alt=တောတွင်းမာ တွိရရေ တောကြက်|image_caption=တောကြက်ဖ|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22679199/92806965 |title=''Gallus gallus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref>|genus=Gallus|species=gallus|authority=([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]], [[:en:10th edition of Systema Naturae|၁၇၅၈]])|range_map=Gallus distribution.jpg|range_map_alt=Distribution of the four junglefowl species ([[Junglefowl|Gallus]]), with Red Junglefowl (Gallus Gallus) highlighted in brown.|range_map_caption=Red junglefowl (Brown)|synonyms=''Phasianus gallus'' {{small|လင်းနီးယပ်,&nbsp;၁၇၅၈}}|image_width=300|range map width=300}} ဇီဝ‌ဗေဒအလိုအရ ‌တောကြက်ကို ‘ဂဲလက်ဂဲလပ်’ဟု‌ခေါ်၏။ ယင်းရေ ‘ဖာစီအာနီဒီ’ မျိုးရင်းမာ ပါဝင်ရေ။ ‌တောကြက်စွာ အလွန်အထာနပ်‌သော ကြက်ရိုင်းမျိုးဖြစ်တေ။ ကြက်ဖစွာ ပတုံးအပါအဝင် ၂၆ လက်မမှ ၂၈ လက်မလှောက်အထိရှည်လို့ ကြက်မစွာ ၁၇ လက်မလှောက်ရှည်ရေ။ ‌တောကြက်ပျံသန်းရေအခါမာ ပတုံးအထက်ဟိ အဖြူကွက်တိကို ထင်ရှားစွာ မြင်နှိုင်ရေ။ ဦး‌ခေါင်းထိပ်ဟိ နီ‌တွေး‌ရေအ‌မောက်လွဲပြီးကေ တကိုယ်လုံးစွာ မည်းပြာ‌ရောင်ဖြစ်‌နိန်ရေလို့ ထင်မှတ်ရရေ။ ‌တောကြက် အဖိုအမရို့၏အသံက အိမ်ကြက်တိ၏ အသံနန့်တူ၏။ သို့‌သော် ကြက်ဖတွန်သံစွာ တိုလို့ ပြတ်‌တောင်း‌တောင်းဖြစ်တေ။ ‌တောကြက်ကို အများအားဖြင့် ကျွန်း‌တောတိမာ ‌တွိရရေ။ မိုးခါသားမာ ‌တောနက်ရာသို့ ‌ရွှိ‌ပြောင်း‌လိ့ဟိကက်လို့ ‌ဆောင်းရာသီမာ စပါးစိုက်ရေ လယ်‌တောနန့်နီး‌ရေ ‌တောစပ်တိသို့ ‌ရွှိ‌ပြောင်းလှာပြန်ရေ။ စပါးရိတ်ပြီးချိန်မာ မိုးထ‌စော‌စောနန့် ‌နိခင်းပိုင်းမာ စပါးပင် ငုတ်တိုတိကြားသို့ လာ‌ရောက်ကျက်စားရေ။ ‌တောကြက်စွာ ပူအိုက်‌သော‌နိခင်းအခါမှ နံဘေး အနားဟိ ခြုံဖုတ်ထဲမာ ခို‌အောင်း‌နီတတ်ရေ။ ယင်း၏ အစာမာ အသီးအနှံနန့် ပိုး‌ကောင်တိဖြစ်တေ။ ကြက်ဖတ‌ကောင်စွာ ကြက်မ ၄၊ ၅ ‌ကောင်နန့် အုပ်ဖွဲ့ပြီးကေ ‌နီတတ်ရေ။ ဝါး‌စိကို အလွန်နှစ်သက်သဖြင့် ဝါး‌စိ‌ပေါ‌သော‌နီရာ တိမာ အုပ်လိုက်‌တွိနှိုင်ရေ။[[File:Red junglefowl hm.jpg|thumb|တောကြက်မောင်မေ|left]] မာ့ခ်ျလမှ‌ မေလအထဲ ‌တောကြက်ချေများ ဥမှ‌ပေါက်ကတ်တေ။ တခါတရီ ‌အော်တိုဘာလမာ ‌တောကြက်ဥတိကို ‌တွိရတတ်သဖြင့် တနှစ်လုံးလုံး အချိန်မ‌ရွီးဥရေလို့ ယူဆရရေ။ ဥတိကို ဝါးရုံ၊ ခြုံဖုတ်တိအကြား ‌မြီပြင်နန့် ‌ပေစိကေချေအကွာမာ အုထား‌လိဟိရေ။ တမြုံလျှင် ၅ ဥမှ ၆ ဥ အထိဟိတတ်ရေ။ ကြက်မတိကသာ ဥတိကို သား‌ပေါက်ဖို့ဝပ်‌ပီးကတ်တေ။ သား‌ပေါက်ဖို့ ရက်‌ပေါင်း ၂၀ ခန့်ကြာတတ်ရေ။ ‌တောကြက်ကို အ‌ရှိတိုင်းနိုင်ငံတိမာ အဝှမ်း ‌တွိရ၏။ အိမ်ကြက်စွာ ‌တောကြက်မှ ဆင်းသက်‌ပေါက်ပွား လာရေဟု ထင်ရလီရေ။ မြန်မာနိုင်ငံတဝှန်းလုံး မာ ‌တောကြက်ကို‌တွိရ၏။ ‌တောကြက်ကို ‌ပေ ၅၀⁠၀၀ အမြင့်အထိဟိ‌သော အရပ်ရို့မာပင်‌တွိရရေ။ ယင်းထက်မြင့်ရာ အရပ်ရို့မာမူကား မ‌တွိရတော့‌ချေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနန့် မျိုးရိုးတူ ငှက်တိ]] [[ကဏ္ဍ:တောကြက်တိ]] ljw8fa3boboeb2g4itfqennrtvgxzag 21201 21200 2026-09-20T17:47:39Z Tejoebārsa 137 21201 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox|name=တောကြက်|image=Red jungle fowl.png|image_alt=တောတွင်းမာ တွိရရေ တောကြက်|image_caption=တောကြက်ဖ|status=LC|status_system=IUCN3.1|status_ref=<ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/species/22679199/92806965 |title=''Gallus gallus'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref>|genus=Gallus|species=gallus|authority=([[ကားလ် လင်းနီးယပ်|လင်းနီးယပ်]], [[:en:10th edition of Systema Naturae|၁၇၅၈]])|range_map=Gallus distribution.jpg|range_map_alt=Distribution of the four junglefowl species ([[Junglefowl|Gallus]]), with Red Junglefowl (Gallus Gallus) highlighted in brown.|range_map_caption=Red junglefowl (Brown)|synonyms=''Phasianus gallus'' {{small|လင်းနီးယပ်,&nbsp;၁၇၅၈}}|image_width=300|range map width=300}} ဇီဝ‌ဗေဒအလိုအရ ‌တောကြက်ကို ‘ဂဲလက်ဂဲလပ်’ဟု‌ခေါ်၏။ ယင်းရေ ‘ဖာစီအာနီဒီ’ မျိုးရင်းမာ ပါဝင်ရေ။ ‌တောကြက်စွာ အလွန်အထာနပ်‌ရေ ကြက်ရိုင်းမျိုးဖြစ်တေ။ ကြက်ဖစွာ ပတုံးအပါအဝင် ၂၆ လက်မမှ ၂၈ လက်မလှောက်အထိရှည်လို့ ကြက်မစွာ ၁၇ လက်မလှောက်ရှည်ရေ။ ‌တောကြက်ပျံသန်းရေအခါမာ ပတုံးအထက်ဟိ အဖြူကွက်တိကို ထင်ရှားစွာ မြင်နှိုင်ရေ။ ဦး‌ခေါင်းထိပ်က နီ‌တွေး‌ရေအ‌မောက်လွဲပြီးကေ တကိုယ်လုံးစွာ မည်းပြာ‌ရောင်ဖြစ်‌နိန်ရေလို့ ထင်မှတ်ရရေ။ ‌တောကြက် အဖိုအမရို့၏အသံက အိမ်ကြက်တိ၏ အသံနန့်တူ၏။ ယကေလေ့ ကြက်ဖတွန်သံစွာ တိုလို့ ပြတ်‌တောင်း‌တောင်းဖြစ်တေ။ ‌တောကြက်ကို အများအားဖြင့် ကျွန်း‌တောတိမာ ‌တွိရရေ။ မိုးခါသားမာ ‌တောနက်ရာသို့ ‌ရွှိ‌ပြောင်း‌လိ့ဟိကက်လို့ ‌ဆောင်းရာသီမာ စပါးစိုက်ရေ လယ်‌တောနန့်နီး‌ရေ ‌တောစပ်တိသို့ ‌ရွှိ‌ပြောင်းလှာပြန်ရေ။ စပါးရိတ်ပြီးချိန်မာ မိုးထ‌စော‌စောနန့် ‌နိခင်းပိုင်းမာ စပါးပင် ငုတ်တိုတိကြားသို့ လာ‌ရောက်ကျက်စားရေ။ ‌တောကြက်စွာ ပူအိုက်‌သော‌နိခင်းအခါမှ နံဘေး အနားဟိ ခြုံဖုတ်ထဲမာ ခို‌အောင်း‌နီတတ်ရေ။ ယင်း၏ အစာမာ အသီးအနှံနန့် ပိုး‌ကောင်တိဖြစ်တေ။ ကြက်ဖတ‌ကောင်စွာ ကြက်မ ၄၊ ၅ ‌ကောင်နန့် အုပ်ဖွဲ့ပြီးကေ ‌နီတတ်ရေ။ ဝါး‌စိကို အလွန်နှစ်သက်သဖြင့် ဝါး‌စိ‌ပေါ‌သော‌နီရာတိမာ အုပ်လိုက်‌တွိနှိုင်ရေ။[[File:Red junglefowl hm.jpg|thumb|တောကြက်မောင်မေ|left]] မာ့ခ်ျလမှ‌ မေလအထဲ ‌တောကြက်ချေတိ ဥမှ‌ပေါက်ကတ်တေ။ တခါတရီ ‌အော်တိုဘာလမာ ‌တောကြက်ဥတိကို ‌တွိရတတ်သဖြင့် တနှစ်လုံးလုံး အချိန်မ‌ရွီးဥရေလို့ ယူဆရရေ။ ဥတိကို ဝါးရုံ၊ ခြုံဖုတ်တိအကြား ‌မြီပြင်နန့် ‌ပေစိကေချေအကွာမာ အုထား‌လိဟိရေ။ တမြုံလျှင် ၅ ဥမှ ၆ ဥ အထိဟိတတ်ရေ။ ကြက်မတိကသာ ဥတိကို သား‌ပေါက်ဖို့ဝပ်‌ပီးကတ်တေ။ သား‌ပေါက်ဖို့ ရက်‌ပေါင်း ၂၀ ခန့်ကြာတတ်ရေ။ ‌တောကြက်ကို အ‌ရှိတိုင်းနိုင်ငံတိမာ အဝှမ်း ‌တွိရ၏။ အိမ်ကြက်စွာ ‌တောကြက်မှ ဆင်းသက်‌ပေါက်ပွား လာရေဟု ထင်ရလီရေ။ မြန်မာနိုင်ငံတဝှန်းလုံး မာ ‌တောကြက်ကို‌တွိရ၏။ ‌တောကြက်ကို ‌ပေ ၅၀⁠၀၀ အမြင့်အထိဟိ‌သော အရပ်ရို့မာပင်‌တွိရရေ။ ယင်းထက်မြင့်ရာ အရပ်ရို့မာမူကား မ‌တွိရတော့‌ချေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၅)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[ကဏ္ဍ:ဒေါင်းနန့် မျိုးရိုးတူ ငှက်တိ]] [[ကဏ္ဍ:တောကြက်တိ]] df214m3qe8g5zlntoh04fuy62n73wv5 10 5824 21202 2026-09-21T02:18:32Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Basic Information Administrative Districts |IB_NameJa = {{small|{{PAGENAME}}}} |IB_Name = <b lang="th" xml:lang="th">จังหวัด{{{thai}}}</b> |IB_Flag = {{{flag|[[File:{{#property:P41}}|100px]]}}} |IB_Coa = {{{logo|[[File:{{#property:P158}}|100px]]}}} |IB_FlagSum = |IB_CoaSum = |IB_Add1 = |IB_Add2 = |IB_Add3 = |IB_Add4 = |IB_Add5 = |IB_Map1 = [[{{{mapimage}}}|178px|{{PAGENAME}}၏ တည်နီရာ]] |IB_Map2 = |IB_TH01..." 21202 wikitext text/x-wiki {{Basic Information Administrative Districts |IB_NameJa = {{small|{{PAGENAME}}}} |IB_Name = <b lang="th" xml:lang="th">จังหวัด{{{thai}}}</b> |IB_Flag = {{{flag|[[File:{{#property:P41}}|100px]]}}} |IB_Coa = {{{logo|[[File:{{#property:P158}}|100px]]}}} |IB_FlagSum = |IB_CoaSum = |IB_Add1 = |IB_Add2 = |IB_Add3 = |IB_Add4 = |IB_Add5 = |IB_Map1 = [[{{{mapimage}}}|178px|{{PAGENAME}}၏ တည်နီရာ]] |IB_Map2 = |IB_TH01 = [[နိုင်ငံ]] |IB_TD01 = [[File:Flag of Thailand.svg|20px|ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အလံ]] [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] |IB_TH02 = မြို့တော် |IB_TD02 = [[{{{capital}}}]] |IB_TH03 = ဧရိယာ |IB_TD03 = {{{area}}} [[စတုရန်း ကီလိုမီတာ|km&sup2;]] |IB_TH04 = လူဦးရွီ |IB_TD04 = {{{population}}} ဦး <small>([[{{{population_as_of}}}|{{{population_as_of}}} ခုနှစ်]])</small> |IB_TH05 = လူဦးရွီ သိပ်သည်းဆ |IB_TD05 = {{{density}}} ဦး/km&sup2; |IB_TH06 = ISO 3166-2 |IB_TD06 = {{{isocode}}} |IB_TH07 = |IB_TD07 = |IB_TH08 = |IB_TD08 = |IB_TH09 = |IB_TD09 = |IB_TH10 = |IB_TD10 = |IB_TH11 = |IB_TD11 = |IB_TH12 = |IB_TD12 = |IB_TH13 = |IB_TD13 = |IB_TH14 = |IB_TD14 = |IB_TH15 = |IB_TD15 = |IB_TH16 = |IB_TD16 = |IB_TH17 = |IB_TD17 = |IB_TH18 = |IB_TD18 = |IB_TH19 = |IB_TD19 = |IB_TH20 = |IB_TD20 = |IB_Note = * <small>ဒေ အရာကို [[w:{{{name}}} province|အိန်းဂလိချ် ဗားရှင်း]]မှ တဆင့် ဖန်တီးထားပါရေ။</small> }}<noinclude> [[Category:Infobox templates]] </noinclude> 9j3pel33erg21xuq60ddaesm4l3xduj 10 5825 21203 2026-09-21T02:19:38Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{asbox | image = Flag of Thailand.svg{{!}}border | pix = 30 | subject = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နန့် ဆက်စပ်ရေ | qualifier = | category = ထိုင်းနိုင်ငံ ဆောင်းပါးတိုတိ | tempsort = | name = Template:Thailand-stub }}" 21203 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Flag of Thailand.svg{{!}}border | pix = 30 | subject = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]နန့် ဆက်စပ်ရေ | qualifier = | category = ထိုင်းနိုင်ငံ ဆောင်းပါးတိုတိ | tempsort = | name = Template:Thailand-stub }} o0o3gbt72025oc0c7xd7lj2y0ye5dp3 10 5826 21204 2026-09-21T02:21:00Z Tejoebārsa 137 Created page with "<templatestyles src="Basic Information Country/styles.css" /><dl id="infoboxCountry"> <dt class="infoboxCountryNameJa">{{{IB_NameJa}}}</dt> {{#if:{{{IB_Name|}}}|<dt class="infoboxCountryName">{{{IB_Name}}}</dt> |}}{{#ifeq: {{#expr: {{#expr:{{#if:{{{IB_Flag|}}}|1|0}}+{{#if:{{{IB_Coa|}}}|1|0}}}} > 0}} | 1 | <dd class="infoboxCountryDataA"> <table class="infoboxCountryInsignia">{{#ifeq: {{#expr:{{#if:{{{IB_Flag|}}}|1|0}}+{{#if:{{{IB_Coa|}}}|1|0}}}} | 1 | {{#if:{{{IB_Flag|}}..." 21204 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Basic Information Country/styles.css" /><dl id="infoboxCountry"> <dt class="infoboxCountryNameJa">{{{IB_NameJa}}}</dt> {{#if:{{{IB_Name|}}}|<dt class="infoboxCountryName">{{{IB_Name}}}</dt> |}}{{#ifeq: {{#expr: {{#expr:{{#if:{{{IB_Flag|}}}|1|0}}+{{#if:{{{IB_Coa|}}}|1|0}}}} > 0}} | 1 | <dd class="infoboxCountryDataA"> <table class="infoboxCountryInsignia">{{#ifeq: {{#expr:{{#if:{{{IB_Flag|}}}|1|0}}+{{#if:{{{IB_Coa|}}}|1|0}}}} | 1 | {{#if:{{{IB_Flag|}}}|<tr><th style="width:auto">{{{IB_Flag|Flag unknown}}}<tr><td>{{{IB_FlagSum|（Flag）}}} |<tr><th style="width:auto">{{{IB_Coa|Coat of arms unknown}}}<tr><td>{{{IB_CoaSum|（Coat of arms）}}} }}|<tr><th>{{{IB_Flag|Flag unknown}}}<th>{{{IB_Coa|Coat of arms unknown}}}<tr><td>{{{IB_FlagSum|（Flag）}}}<td>{{{IB_CoaSum|（Coat of arms）}}} }}</table> </dd>|}}{{#if:{{{IB_Add1|}}}|<dd class="infoboxCountryAdd">{{{IB_Add1}}}</dd> |}}{{#if:{{{IB_Add2|}}}|<dd class="infoboxCountryAdd">{{{IB_Add2}}}</dd> |}}{{#if:{{{IB_Add3|}}}|<dd class="infoboxCountryAdd">{{{IB_Add3}}}</dd> |}}{{#if:{{{IB_Add4|}}}|<dd class="infoboxCountryAdd">{{{IB_Add4}}}</dd> |}}{{#if:{{{IB_Add5|}}}|<dd class="infoboxCountryAdd">{{{IB_Add5}}}</dd> |}}{{#if:{{{IB_Map1|}}}|<dd class="infoboxCountryMap">{{{IB_Map1}}}</dd> |}}{{#if:{{{IB_Map2|}}}|<dd class="infoboxCountryMap">{{{IB_Map2}}}</dd> |}}<dd class="infoboxCountryDataB"> <table border="1" frame="void" rules="all" cellspacing="0"> <tr><th>{{{IB_TH01}}}<td>{{{IB_TD01}}} {{#if:{{{IB_TD02|}}}|<tr><th>{{{IB_TH02}}}<td>{{{IB_TD02}}} |}}{{#if:{{{IB_TD03|}}}|<tr><th>{{{IB_TH03}}}<td>{{{IB_TD03}}} |}}{{#if:{{{IB_TD04|}}}|<tr><th>{{{IB_TH04}}}<td>{{{IB_TD04}}} |}}{{#if:{{{IB_TD05|}}}|<tr><th>{{{IB_TH05}}}<td>{{{IB_TD05}}} |}}{{#if:{{{IB_TD06|}}}|<tr><th>{{{IB_TH06}}}<td>{{{IB_TD06}}} |}}{{#if:{{{IB_TD07|}}}|<tr><th>{{{IB_TH07}}}<td>{{{IB_TD07}}} |}}{{#if:{{{IB_TD08|}}}|<tr><th>{{{IB_TH08}}}<td>{{{IB_TD08}}} |}}{{#if:{{{IB_TD09|}}}|<tr><th>{{{IB_TH09}}}<td>{{{IB_TD09}}} |}}{{#if:{{{IB_TD10|}}}|<tr><th>{{{IB_TH10}}}<td>{{{IB_TD10}}} |}}{{#if:{{{IB_TD11|}}}|<tr><th>{{{IB_TH11}}}<td>{{{IB_TD11}}} |}}{{#if:{{{IB_TD12|}}}|<tr><th>{{{IB_TH12}}}<td>{{{IB_TD12}}} |}}{{#if:{{{IB_TD13|}}}|<tr><th>{{{IB_TH13}}}<td>{{{IB_TD13}}} |}}{{#if:{{{IB_TD14|}}}|<tr><th>{{{IB_TH14}}}<td>{{{IB_TD14}}} |}}{{#if:{{{IB_TD15|}}}|<tr><th>{{{IB_TH15}}}<td>{{{IB_TD15}}} |}}{{#if:{{{IB_TD16|}}}|<tr><th>{{{IB_TH16}}}<td>{{{IB_TD16}}} |}}{{#if:{{{IB_TD17|}}}|<tr><th>{{{IB_TH17}}}<td>{{{IB_TD17}}} |}}{{#if:{{{IB_TD18|}}}|<tr><th>{{{IB_TH18}}}<td>{{{IB_TD18}}} |}}{{#if:{{{IB_TD19|}}}|<tr><th>{{{IB_TH19}}}<td>{{{IB_TD19}}} |}}{{#if:{{{IB_TD20|}}}|<tr><th>{{{IB_TH20}}}<td>{{{IB_TD20}}} |}}</table> </dd>{{#if:{{{IB_Note|}}}| <dd class="infoboxCountryNote"> {{{IB_Note}}} </dd> |}}</dl><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> mgnrfdlf98tirc6vv1i1vm1ob2bdhvr 10 5827 21205 2026-09-21T02:22:07Z Tejoebārsa 137 Created page with "/* {{pp-template}} */ dl#infoboxCountry { clear: right; float: right; width: 300px; margin-left: 0.5em; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryNameJa { font-size: 1.36em; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryName { font-size: 1.13em; font-weight: normal; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataA { margin: 0; padding: 0; border-color: #..." 21205 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ dl#infoboxCountry { clear: right; float: right; width: 300px; margin-left: 0.5em; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryNameJa { font-size: 1.36em; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryName { font-size: 1.13em; font-weight: normal; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataA { margin: 0; padding: 0; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid solid none solid; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryPrevSucc { width: 298px; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryPrevSucc td { margin: 0; padding: 4px; text-align: center; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountryPrev { text-align: left; width: 60px } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySucc { text-align: right; width: 60px; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia { width: 298px; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; text-align: center; border-top: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia th { padding: 4px; width: 50%; border: none; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia td { padding: 4px; font-size: 0.85em; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAdd, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMotto, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAnthem, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMap { text-align: center; width: 290px; margin: 0; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid solid none solid; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAdd, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMotto, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAnthem { font-size: 0.8em; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMap { } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB { margin: 0; padding: 0; border: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB table { width: 298px; border-collapse: collapse; border-color: #a2a9b1; font-size: 0.9em; line-height: 1.3; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB tr { border-color: #a2a9b1; vertical-align: top; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB th { padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; text-align: left; font-weight: normal; width: 50%; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB td { padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; width: 50%; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome { padding: 0; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl, dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dd { margin: 0; padding: 0; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dt { margin: 0; padding: 4px; font-weight: normal; border-top: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dt.infoboxCountryLeader { border-top: none; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl table { width: 100%; font-size: 100%; border-collapse: collapse; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl th { width: 50%; padding: 4px; text-indent: 0.75em; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl td { width: 50%; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid none none solid; } dd#Infobox_before-after { width: 298px; margin: 0; padding: 0; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: none solid solid solid; } dd#Infobox_before-after table { border-collapse: collapse; width: 100%; background: transparent; } dd#Infobox_before-after th { width: 50%; padding: 0 4px; } dd#Infobox_before-after th.infoboxCountryPrev { border-right: 1px solid #ccc; } dd#Infobox_before-after th.infoboxCountrySucc { border-left: #ccc 1px solid; } dd#Infobox_before-after td.infoboxCountryPrev { width: 50%; padding: 2px 4px; font-size: 80%; text-align: left; vertical-align: top; border-color: #ccc; border-width: 1px; border-style: solid solid none none; } dd#Infobox_before-after td.infoboxCountrySucc { width: 50%; padding: 2px 4px; font-size: 80%; text-align: right; vertical-align: top; border-color: #ccc; border-width: 1px; border-style: solid none none solid; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryNote { font-size: 0.75em; width: 290px; margin: 0; padding: 2px 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: none solid solid; } @media all and (max-width: 720px) { dl#infoboxCountry { float: none !important; margin: 0 !important; width: 100% !important; } dl#infoboxCountry dd { width: auto !important; } dl#infoboxCountry, dl#infoboxCountry table { display:table; } } /* [[Category:Template Style]] */ qw11t4x9rarx4r6ieal2dr0p89wy69q 0 5828 21206 2026-09-21T02:22:34Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{unreferenced}} {{Infobox Thai Province | name = Saraburi | thai = สระบุรี | capital = သရပုရီ | area = ၃,၅၇၆.၄၈၆ | population = ၆၂၉.၂၁၆ | population_as_of = ၂၀၁၃ | populationrank = ၄၂ ခုမြောက် | density = ၁၇၅.၉၃ | isocode = TH-19 | mapimage = File:Thailand_Saraburi_locator_map.svg | location = ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း }} '''သရပု..." 21206 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Thai Province | name = Saraburi | thai = สระบุรี | capital = သရပုရီ | area = ၃,၅၇၆.၄၈၆ | population = ၆၂၉.၂၁၆ | population_as_of = ၂၀၁၃ | populationrank = ၄၂ ခုမြောက် | density = ၁၇၅.၉၃ | isocode = TH-19 | mapimage = File:Thailand_Saraburi_locator_map.svg | location = ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်း }} '''သရပုရီ'''({{small|{{lang-th|สระบุรี}}}})သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းဟိ ပြည်နယ် တခုဖြစ်တေ။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်တိမာ မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် လပဘူရီ၊ [[နဂရရာဇသီမာပြည်နယ်]]၊ [[နဂရနာယကပြည်နယ်]]၊ [[ပဒုမဌာနီပြည်နယ်]]နန့် [[အယုဒ္ဓယပြည်နယ်]]ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။ [[ကဏ္ဍ:သရပုရီပြည်နယ်| ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] {{Thailand-stub}} 7xw3byfcoctq4eyrklv4qjvdayrnkda 0 5829 21207 2026-09-21T02:31:35Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{unreferenced}} {{Infobox Thai Province | name = Pathum Thani | thai = ปทุมธานี | capital = ပဒုမဌာနီ | area = ၁,၅၂၅.၈၅၆ | population = ၁,၀၅၃,၁၅၈ | population_as_of = ၂၀၁၃ | density = ၆၉၀.၂၀ | isocode = TH-13 | mapimage = File:Thailand_Pathum_Thani_locator_map.svg | location = }}'''ပဒုမဌာနီခရိုင်'''({{small|{{lang-th|ปทุมธานี}} }}) သည် ထိ..." 21207 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Thai Province | name = Pathum Thani | thai = ปทุมธานี | capital = ပဒုမဌာနီ | area = ၁,၅၂၅.၈၅၆ | population = ၁,၀၅၃,၁၅၈ | population_as_of = ၂၀၁၃ | density = ၆၉၀.၂၀ | isocode = TH-13 | mapimage = File:Thailand_Pathum_Thani_locator_map.svg | location = }}'''ပဒုမဌာနီခရိုင်'''({{small|{{lang-th|ปทุมธานี}} }}) သည် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းဟိ ကျန်ဝတ် ခေါ် ခရိုင်တခု ဖြစ်တေ။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်တိမာ [[အယုဒ္ဓယပြည်နယ်]]၊ Saraburi ၊ Nakhon Nayok ၊ Chachoengsao ၊ [[နန္ဒပုရီပြည်နယ်]]နန့် [[ဘန်ကောက်မြို့]]ရို့ ဖြစ်တေ။ ခရိုင်နာမည်သည် [[ပဒုမ္မာကြာ|ပဒုမ္မာကြာပန်း]] ဌာနီ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရရေ။ ထိုင်းအသံထွက်သည် '''ပထုမ်ဌာနီ''' ဖြစ်တေ။ ဒေခရိုင်သည် ဘန်ကောက်မြို့၏ မြောက်ဖက်မာ တည်ဟိပြီး ဘန်ကောက်မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တေ။ နီရာများစွာမာ ခရိုင်နှစ်ခုကြား နယ်နိမိတ်ကို သတိမထားမိနိုင်ဘဲ နယ်နိမိတ်၏ နှစ်ဖက်စလုံးသည် မြို့ပြအဖြစ် တူညီစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိန်ရေ။ ပထုမ်ဌာနီမြို့သည် အုပ်ချုပ်ရီးဆိုင်ရာ ရုံးစိုက်ရာနီရာဖြစ်ကေလေ့ Thanyaburi ခရိုင်၏ ရုံးစိုက်ရာ Ban Rangsit သည် ခရိုင်အထဲ အကြီးဆုံးလူဦးရွီထူထပ်သော နီရာဖြစ်တေ။ Pathum Thani သည် ရှီးဟောင်းခရိုင်တခုဖြစ်ပြီးကေ [[မွန်လူမျိုး]]တိနန့် ထူထပ်စွာနီထိုင်ကတ်ကာ ဘုရားကျောင်းတိနန့် ပန်းခြံ ၁၈၆ ခုဖြင့် ပြည့်နှက်နိန်ရေ။ [[ကဏ္ဍ:ပဒုမဌာနီပြည်နယ်| ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်များ]] {{Thailand-stub}} 28du3nbjq1h61x7homtlaxq27pn7l4g 21208 21207 2026-09-21T02:33:41Z Tejoebārsa 137 21208 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Thai Province | name = Pathum Thani | thai = ปทุมธานี | capital = ပဒုမဌာနီ | area = ၁,၅၂၅.၈၅၆ | population = ၁,၀၅၃,၁၅၈ | population_as_of = ၂၀၁၃ | density = ၆၉၀.၂၀ | isocode = TH-13 | mapimage = File:Thailand_Pathum_Thani_locator_map.svg | location = }}'''ပဒုမဌာနီခရိုင်'''({{small|{{lang-th|ปทุมธานี}} }}) စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အလယ်ပိုင်းဟိ ကျန်ဝတ် ခေါ် ခရိုင်တခု ဖြစ်တေ။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်တိမာ [[အယုဒ္ဓယပြည်နယ်]]၊ Saraburi ၊ Nakhon Nayok ၊ Chachoengsao ၊ [[နန္ဒပုရီပြည်နယ်]]နန့် [[ဘန်ကောက်မြို့]]ရို့ ဖြစ်တေ။ ခရိုင်နာမည်စွာ [[ပဒုမ္မာကြာ|ပဒုမ္မာကြာပန်း]] ဌာနီ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရရေ။ ထိုင်းအသံထွက်စွာ '''ပထုမ်ဌာနီ''' ဖြစ်တေ။ ဒေခရိုင်စွာ ဘန်ကောက်မြို့၏ မြောက်ဖက်မာ တည်ဟိပြီး ဘန်ကောက်မက်ထရိုပိုလစ်တန်ဧရိယာ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်တေ။ နီရာများစွာမာ ခရိုင်နှစ်ခုကြား နယ်နိမိတ်ကို သတိမထားမိနိုင်ဘဲ နယ်နိမိတ်၏ နှစ်ဖက်စလုံးက မြို့ပြအဖြစ် တူညီစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိန်ရေ။ ပထုမ်ဌာနီမြို့စွာ အုပ်ချုပ်ရီးဆိုင်ရာ ရုံးစိုက်ရာနီရာဖြစ်ကေလေ့ Thanyaburi ခရိုင်၏ ရုံးစိုက်ရာ Ban Rangsit က ခရိုင်အထဲ အကြီးဆုံးလူဦးရီထူထပ်ရေ နီရာဖြစ်တေ။ Pathum Thani စွာ ရှီးဟောင်းခရိုင်တခုဖြစ်ပြီးကေ [[မွန်လူမျိုး]]တိနန့် ထူထပ်စွာနီထိုင်ကတ်ကာ ဘုရားကျောင်းတိနန့် ပန်းခြံ ၁၈၆ ခုဖြင့် ပြည့်နှက်နိန်ရေ။ [[ကဏ္ဍ:ပဒုမဌာနီပြည်နယ်| ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တိ]] {{Thailand-stub}} awm7vsoja53ay729w089mt2n4htptid 10 5830 21209 2026-09-21T02:41:14Z Tejoebārsa 137 Created page with "/* {{pp-template}} */ dl#infoboxCountry { clear: right; float: right; width: 300px; margin-left: 0.5em; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryNameJa { font-size: 1.36em; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryName { font-size: 1.13em; font-weight: normal; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataA { margin: 0; padding: 0; border-color: #..." 21209 wikitext text/x-wiki /* {{pp-template}} */ dl#infoboxCountry { clear: right; float: right; width: 300px; margin-left: 0.5em; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryNameJa { font-size: 1.36em; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryName { font-size: 1.13em; font-weight: normal; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataA { margin: 0; padding: 0; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid solid none solid; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryPrevSucc { width: 298px; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryPrevSucc td { margin: 0; padding: 4px; text-align: center; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountryPrev { text-align: left; width: 60px } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySucc { text-align: right; width: 60px; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia { width: 298px; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; text-align: center; border-top: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia th { padding: 4px; width: 50%; border: none; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia td { padding: 4px; font-size: 0.85em; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAdd, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMotto, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAnthem, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMap { text-align: center; width: 290px; margin: 0; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid solid none solid; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAdd, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMotto, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAnthem { font-size: 0.8em; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMap { } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB { margin: 0; padding: 0; border: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB table { width: 298px; border-collapse: collapse; border-color: #a2a9b1; font-size: 0.9em; line-height: 1.3; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB tr { border-color: #a2a9b1; vertical-align: top; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB th { padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; text-align: left; font-weight: normal; width: 50%; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB td { padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; width: 50%; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome { padding: 0; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl, dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dd { margin: 0; padding: 0; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dt { margin: 0; padding: 4px; font-weight: normal; border-top: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dt.infoboxCountryLeader { border-top: none; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl table { width: 100%; font-size: 100%; border-collapse: collapse; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl th { width: 50%; padding: 4px; text-indent: 0.75em; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl td { width: 50%; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid none none solid; } dd#Infobox_before-after { width: 298px; margin: 0; padding: 0; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: none solid solid solid; } dd#Infobox_before-after table { border-collapse: collapse; width: 100%; background: transparent; } dd#Infobox_before-after th { width: 50%; padding: 0 4px; } dd#Infobox_before-after th.infoboxCountryPrev { border-right: 1px solid #ccc; } dd#Infobox_before-after th.infoboxCountrySucc { border-left: #ccc 1px solid; } dd#Infobox_before-after td.infoboxCountryPrev { width: 50%; padding: 2px 4px; font-size: 80%; text-align: left; vertical-align: top; border-color: #ccc; border-width: 1px; border-style: solid solid none none; } dd#Infobox_before-after td.infoboxCountrySucc { width: 50%; padding: 2px 4px; font-size: 80%; text-align: right; vertical-align: top; border-color: #ccc; border-width: 1px; border-style: solid none none solid; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryNote { font-size: 0.75em; width: 290px; margin: 0; padding: 2px 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: none solid solid; } @media all and (max-width: 720px) { dl#infoboxCountry { float: none !important; margin: 0 !important; width: 100% !important; } dl#infoboxCountry dd { width: auto !important; } dl#infoboxCountry, dl#infoboxCountry table { display:table; } } /* [[Category:Template Style]] */ qw11t4x9rarx4r6ieal2dr0p89wy69q 21211 21209 2026-09-21T02:47:07Z Tejoebārsa 137 21211 wikitext text/x-wiki /* {{pp-template}} */ /* Main infobox */ dl#infoboxCountry { clear: right; float: right; width: 300px; margin-left: 0.5em; } /* Country name */ dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryNameJa { font-size: 1.36em; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } dl#infoboxCountry dt.infoboxCountryName { font-size: 1.13em; font-weight: normal; margin: 0 0 0.13em; text-align: center; } /* Primary data */ dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataA { margin: 0; padding: 0; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid solid none solid; } /* Predecessor / successor */ dl#infoboxCountry table.infoboxCountryPrevSucc { width: 298px; border-collapse: collapse; font-size: 0.95em; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryPrevSucc td { margin: 0; padding: 4px; text-align: center; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountryPrev { width: 60px; text-align: left; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySucc { width: 60px; text-align: right; } /* Insignia */ dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia { width: 298px; border-collapse: collapse; border-top: 1px solid #a2a9b1; font-size: 0.95em; text-align: center; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia th { width: 50%; padding: 4px; border: none; } dl#infoboxCountry table.infoboxCountryInsignia td { padding: 4px; font-size: 0.85em; } /* Additional information */ dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAdd, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMotto, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAnthem, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMap { width: 290px; margin: 0; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid solid none solid; text-align: center; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAdd, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMotto, dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryAnthem { font-size: 0.8em; } /* Map */ dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryMap { /* Intentionally left blank */ } /* Secondary data */ dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB { margin: 0; padding: 0; border: 1px solid #a2a9b1; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB table { width: 298px; border-collapse: collapse; border-color: #a2a9b1; font-size: 0.9em; line-height: 1.3; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB tr { border-color: #a2a9b1; vertical-align: top; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB th { width: 50%; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; text-align: left; font-weight: normal; } dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryDataB td { width: 50%; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; } /* Nested information */ dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome { padding: 0; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl, dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dd { margin: 0; padding: 0; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dt { margin: 0; padding: 4px; border-top: 1px solid #a2a9b1; font-weight: normal; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl dt.infoboxCountryLeader { border-top: none; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl table { width: 100%; border-collapse: collapse; font-size: 100%; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl th { width: 50%; padding: 4px; text-indent: 0.75em; } dl#infoboxCountry td.infoboxCountrySome dl td { width: 50%; padding: 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: solid none none solid; } /* Before / after */ dd#Infobox_before-after { width: 298px; margin: 0; padding: 0; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: none solid solid solid; } dd#Infobox_before-after table { width: 100%; border-collapse: collapse; background: transparent; } dd#Infobox_before-after th { width: 50%; padding: 0 4px; } dd#Infobox_before-after th.infoboxCountryPrev { border-right: 1px solid #ccc; } dd#Infobox_before-after th.infoboxCountrySucc { border-left: 1px solid #ccc; } dd#Infobox_before-after td.infoboxCountryPrev { width: 50%; padding: 2px 4px; border-color: #ccc; border-width: 1px; border-style: solid solid none none; font-size: 80%; text-align: left; vertical-align: top; } dd#Infobox_before-after td.infoboxCountrySucc { width: 50%; padding: 2px 4px; border-color: #ccc; border-width: 1px; border-style: solid none none solid; font-size: 80%; text-align: right; vertical-align: top; } /* Notes */ dl#infoboxCountry dd.infoboxCountryNote { width: 290px; margin: 0; padding: 2px 4px; border-color: #a2a9b1; border-width: 1px; border-style: none solid solid; font-size: 0.75em; } /* Responsive layout */ @media all and (max-width: 720px) { dl#infoboxCountry { float: none !important; width: 100% !important; margin: 0 !important; } dl#infoboxCountry dd { width: auto !important; } dl#infoboxCountry, dl#infoboxCountry table { display: table; } } /* [[Category:Template Style]] */ 3dcggmf2vft2detrtlot7d0l2zuy3x1 21212 21211 2026-09-21T02:48:29Z Tejoebārsa 137 21212 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infobox country/styles.css"/><onlyinclude> <dl id="infoboxCountry"> <dt class="infoboxCountryNameJa">{{{name_native|}}}</dt> <dt class="infoboxCountryName">{{{conventional_long_name|{{PAGENAME}}}}}</dt> <dd class="infoboxCountryDataA"> {{#if:{{{flag|}}}| <div style="text-align:center; padding:4px;"> [[File:{{{flag|}}}|{{{flag_width|250}}}px|alt={{{flag_alt|}}}]] </div> }} {{#if:{{{symbol_type|}}}| <table class="infoboxCountryInsignia"> <tr> <th>{{{symbol_type|}}}</th> {{#if:{{{symbol_type2|}}}|<th>{{{symbol_type2|}}}</th>}} </tr> <tr> <td> {{#if:{{{symbol|}}}| [[File:{{{symbol|}}}|{{{symbol_width|80}}}px|alt={{{symbol_alt|}}}]] }} </td> {{#if:{{{symbol2|}}}| <td> [[File:{{{symbol2|}}}|{{{symbol_width2|80}}}px|alt={{{symbol_alt2|}}}]] </td> }} </tr> <tr> <td>{{{symbol_caption|}}}</td> {{#if:{{{symbol_caption2|}}}|<td>{{{symbol_caption2|}}}</td>}} </tr> </table> }} {{#if:{{{image_map|}}}| <dd class="infoboxCountryMap"> [[File:{{{image_map|}}}|{{{map_width|290}}}px|alt={{{map_alt|}}}]] {{#if:{{{map_caption|}}}|<br />{{{map_caption|}}}}} </dd> }} {{#if:{{{capital|}}}| <table> <tr> <th>Capital</th> <td>{{{capital|}}}</td> </tr> </table> }} {{#if:{{{largest_city|}}}| <table> <tr> <th>Largest city</th> <td>{{{largest_city|}}}</td> </tr> </table> }} </dd> <dd class="infoboxCountryDataB"> <table> {{#if:{{{official_languages|}}}| <tr> <th>Official language(s)</th> <td>{{{official_languages|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ethnic_groups|}}}| <tr> <th>Ethnic groups</th> <td>{{{ethnic_groups|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{religion|}}}| <tr> <th>Religion</th> <td>{{{religion|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{demonym|}}}| <tr> <th>Demonym</th> <td>{{{demonym|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{government_type|}}}| <tr> <th>Government</th> <td>{{{government_type|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{leader_title1|}}}| <tr> <th>{{{leader_title1|}}}</th> <td>{{{leader1|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{leader_title2|}}}| <tr> <th>{{{leader_title2|}}}</th> <td>{{{leader2|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{leader_title3|}}}| <tr> <th>{{{leader_title3|}}}</th> <td>{{{leader3|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{legislature|}}}| <tr> <th>Legislature</th> <td>{{{legislature|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{established_event1|}}}| <tr> <th>{{{established_event1|}}}</th> <td>{{{established_date1|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{established_event2|}}}| <tr> <th>{{{established_event2|}}}</th> <td>{{{established_date2|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{area_km2|}}}| <tr> <th>Area</th> <td>{{{area_km2|}}} km²</td> </tr> }} {{#if:{{{population_estimate|}}}| <tr> <th>Population</th> <td>{{{population_estimate|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{population_density_km2|}}}| <tr> <th>Population density</th> <td>{{{population_density_km2|}}}/km²</td> </tr> }} {{#if:{{{GDP_PPP|}}}| <tr> <th>GDP (PPP)</th> <td>{{{GDP_PPP|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{GDP_nominal|}}}| <tr> <th>GDP (nominal)</th> <td>{{{GDP_nominal|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{HDI|}}}| <tr> <th>HDI</th> <td>{{{HDI|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{currency|}}}| <tr> <th>Currency</th> <td>{{{currency|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{date_format|}}}| <tr> <th>Date format</th> <td>{{{date_format|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{time_zone|}}}| <tr> <th>Time zone</th> <td>{{{time_zone|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{drives_on|}}}| <tr> <th>Driving side</th> <td>{{{drives_on|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{calling_code|}}}| <tr> <th>Calling code</th> <td>{{{calling_code|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{iso3166code|}}}| <tr> <th>ISO 3166 code</th> <td>{{{iso3166code|}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{internet_tld|}}}| <tr> <th>Internet TLD</th> <td>{{{internet_tld|}}}</td> </tr> }} </table> </dd> {{#if:{{{motto|}}}| <dd class="infoboxCountryMotto"> ''{{{motto|}}}'' </dd> }} {{#if:{{{anthem|}}}| <dd class="infoboxCountryAnthem"> Anthem: {{{anthem|}}} </dd> }} {{#if:{{{before|}}}{{{after|}}}| <dd id="Infobox_before-after"> <table> <tr> <th class="infoboxCountryPrev">Previous</th> <th class="infoboxCountrySucc">Next</th> </tr> <tr> <td class="infoboxCountryPrev">{{{before|}}}</td> <td class="infoboxCountrySucc">{{{after|}}}</td> </tr> </table> </dd> }} {{#if:{{{footnote|}}}| <dd class="infoboxCountryNote"> {{{footnote|}}} </dd> }} </dl> </onlyinclude> <noinclude> {{documentation}} [[Category:Country infobox templates]] </noinclude> ssifxlnm7q997ijtmbs5yfz9ckulj1j 0 5831 21210 2026-09-21T02:44:21Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{unreferenced}} {{Infobox Thai Province |name = Chachoengsao |thai = ฉะเชิงเทรา |capital = ချာချင်ဆာဝ် |area = ၅,၃၅၁.၀ |population = ၇၀၄,၃၉၉ |population_as_of = ၂၀၁၆ |density = ၁၃၁.၆၃ |isocode = TH-24 |mapimage = File:Thailand_Chachoengsao_locator_map.svg |location = }} '''ချာချင်ဆာဝ်'''({{small|{{lang-th|ฉะเชิงเทรา}}}})စွာ ထိုင..." 21210 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Thai Province |name = Chachoengsao |thai = ฉะเชิงเทรา |capital = ချာချင်ဆာဝ် |area = ၅,၃၅၁.၀ |population = ၇၀၄,၃၉၉ |population_as_of = ၂၀၁၆ |density = ၁၃၁.၆၃ |isocode = TH-24 |mapimage = File:Thailand_Chachoengsao_locator_map.svg |location = }} '''ချာချင်ဆာဝ်'''({{small|{{lang-th|ฉะเชิงเทรา}}}})စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၏ [[ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တိ|ပြည်နယ်]]ဖြစ်တေ။ အိမ်နီးချင်း ပြည်နယ်တိမာ မြောက်ဘက်မှ လက်ယာရစ်အားဖြင့် Prachinburi ၊ Sa Kaeo ၊ Chanthaburi ၊ [[ဇလပုရီပြည်နယ်]] ၊ Samut Prakan ၊ [[ဘန်ကောက်မြို့]]၊ [[ပဒုမဌာနီပြည်နယ်]]နန့် Nakhon Nayok ရို့ဖြစ်တေ။ [[ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်]]နန့် စိကေချေ ထိစပ်သော ကမ်းရိုးတန်းလည်း ဟိရေ။ [[ကဏ္ဍ:ချာချင်ဆာဝ်ပြည်နယ်]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်တိ]] {{Thailand-stub}}{{ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ခရိုင်တိ}} fjsq1gr17grh0a5w1ed5tjrakhcocf9 10 5832 21213 2026-09-21T02:58:46Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Asbox | image = Ruddy-turnstone-icon.png | pix = 50 | subject = ငှက်နန့် သက်ဆိုင်ရေ | qualifier = | category = ငှက် ဆောင်းပါးတိုများ | tempsort = | name = တမ်းပလိတ်:Bird-stub }} <noinclude> </noinclude>" 21213 wikitext text/x-wiki {{Asbox | image = Ruddy-turnstone-icon.png | pix = 50 | subject = ငှက်နန့် သက်ဆိုင်ရေ | qualifier = | category = ငှက် ဆောင်းပါးတိုများ | tempsort = | name = တမ်းပလိတ်:Bird-stub }} <noinclude> </noinclude> 6dl6odgoxr1ld1g3f6l2xmcx6107sjb 21217 21213 2026-09-21T03:08:17Z Tejoebārsa 137 21217 wikitext text/x-wiki {{Asbox | image = Ruddy-turnstone-icon.png | pix = 50 | subject = ငှက်နန့် သက်ဆိုင်ရေ | qualifier = | category = ငှက် ဆောင်းပါးတိုတိ | tempsort = | name = တမ်းပလိတ်:Bird-stub }} <noinclude> </noinclude> khfqlnj9csn5j4c364tlhk2ix2rx7pl 10 5833 21214 2026-09-21T02:59:26Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Crested penguin|Eudyptes |parent=Spheniscidae |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21214 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Crested penguin|Eudyptes |parent=Spheniscidae |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 81s7o8ifjx3wlbkby6d5qlqal914lg6 0 5834 21215 2026-09-21T03:00:25Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Speciesbox | name = Royal penguin | image = RoyalPenguins2.JPG | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2022 |title=''Eudyptes schlegeli'' |volume=2022 |page=e.T22697797A210894343 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22697797/210894343 |access-date=23 July 2022}}</ref> | genus = Eudyptes | species = schlegeli | authority = [[:en:Otto Finsch|Finsch]], 1876 | range..." 21215 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = Royal penguin | image = RoyalPenguins2.JPG | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2022 |title=''Eudyptes schlegeli'' |volume=2022 |page=e.T22697797A210894343 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22697797/210894343 |access-date=23 July 2022}}</ref> | genus = Eudyptes | species = schlegeli | authority = [[:en:Otto Finsch|Finsch]], 1876 | range_map = Eudyptes schlegeli distribution (nesting).png | range_map_caption = Distribution royal penguin }} '''တော်ဝင် ပင်ဂွင်း''' ('''''Eudyptes schlegeli''''') သည် [[ပင်ဂွင်း]]မျိုးစိတ်တခုဖြစ်ပြီးကေ အန္တာတိကတိုက်ငယ်မာ တွိဟိနှိုင်ရေ။ [[နိုင်ငံတကာ သဘာဝထိန်းသိမ်းစောင့်ယှောက်ရီး အသင်း]]က တော်ဝင် ပင်ဂွင်းကို မျိုးသုဉ်းဖို့ အန္တရာယ်ကျလုနီးနီး မျိုးစိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရေ။<ref name="iucn status 12 November 2021" /> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:ပင်ဂွင်းတိ]] {{Bird-stub}} s7xvwom8919zzith763u3gxn9q0utct 10 5835 21216 2026-09-21T03:02:33Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}}|{{{1}}} |rank=familia |link=ပင်ဂွင်း|Spheniscidae |parent=Sphenisciformes |refs= }}" 21216 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}}|{{{1}}} |rank=familia |link=ပင်ဂွင်း|Spheniscidae |parent=Sphenisciformes |refs= }} bw73iyha5rvkfyt18eg0t2s06rhg42p 10 5836 21218 2026-09-21T03:51:17Z Tejoebārsa 137 Created page with "{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 400px; font-size: 100%" |- ! style="text-align: center; background-color: #ccc" | Automated taxobox help |- | Thanks for creating an [[WP:Automated taxobox system|automated taxobox]]. There's no [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates|taxonomy template]] at "Template:Taxonomy/{{{taxon}}}", so the [[WP:Automated taxobox system|automated taxobox system]] doesn't know the taxonomy (classification) of..." 21218 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 400px; font-size: 100%" |- ! style="text-align: center; background-color: #ccc" | Automated taxobox help |- | Thanks for creating an [[WP:Automated taxobox system|automated taxobox]]. There's no [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates|taxonomy template]] at "Template:Taxonomy/{{{taxon}}}", so the [[WP:Automated taxobox system|automated taxobox system]] doesn't know the taxonomy (classification) of {{{taxon}}}. * Is "{{{taxon}}}" the <em>scientific</em> name of your taxon? For example, if you were editing the page "Animal", you'd need to specify {{para|taxon|Animalia}} not {{para|taxon|Animal}}. If it's not the expected scientific name, please correct it. * There are some [[Wikipedia:Automated taxobox system/advanced taxonomy|special cases]] which can be more difficult to set up (e.g. disambiguated taxon names). If you're not sure how to proceed, ask for help at [[Wikipedia talk:Automated taxobox system]]. * Otherwise, <span class=plainlinks style="background-color:#fcc; font-size:120%">[//en.wikipedia.org/w/index.php?action=edit&title=Template:Taxonomy/{{urlencode:{{{taxon}}}}}&preload=Template:Taxonomy/preload click here]</span> to create the taxonomy template by entering the taxonomic details for "{{{taxon}}}". It's partly set up for you. |}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> rtuv2fvt9yyzwg1otrve5hb9eu8d7qb 10 5837 21219 2026-09-21T03:51:58Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{#switch:{{Taxon info|{{{1|Acacia}}}|rank}} |species|Species=''{{{1}}}'' }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>" 21219 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{Taxon info|{{{1|Acacia}}}|rank}} |species|Species=''{{{1}}}'' }}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude> 1wgcv60cxz9w0wx7zxa3sq4cpmftr9x 10 5838 21220 2026-09-21T03:59:20Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=ဇင်ယော်|Larinae |parent=Laridae |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21220 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subfamilia |link=ဇင်ယော်|Larinae |parent=Laridae |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} baxo4b2bqgb9ndoy2m5q4ixfuo60b8r 0 5839 21221 2026-09-21T03:59:29Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Automatic taxobox | name = စိုင်းဒရားမင်းခွာ | fossil_range = [[:en:Early Oligocene]] – [[:en:Holocene|Present]] | image = Seagull in flight by Jiyang Chen.jpg | image_caption = Adult [[:en:ring-billed gull]] | taxon = Larinae | subdivision_ranks = Genera | subdivision = 11, see text }} 'မြစ်တွေး၊ မြစ်တွေး၊စိုင်း..." 21221 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = စိုင်းဒရားမင်းခွာ | fossil_range = [[:en:Early Oligocene]] – [[:en:Holocene|Present]] | image = Seagull in flight by Jiyang Chen.jpg | image_caption = Adult [[:en:ring-billed gull]] | taxon = Larinae | subdivision_ranks = Genera | subdivision = 11, see text }} 'မြစ်တွေး၊ မြစ်တွေး၊စိုင်းဒရားမင်းခွာ၊ ကျူးတည့်ကျူးသံကျော်' ဆိုရေတေးခြင်းကို ကြားဘူးသူတိဟိပါလိ့မေ။ '''စိုင်းဒရားမင်းခွာ'''ကို ကမ္ဘာထက်မာ အဝှမ်းတွိရရေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာလည်း မကန်မဝှန်တွိရသဖြင့် စိုင်းဒရားမင်းခွာကို မမြင်ဘူးသူနည်းရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာစွာ 'ကာရက်ဒြီအိဖောမီး' မျိုးချိန်ခါယင်း၊ 'လယ်ရီဒီ' မျိုးရင်းမာ ပါဝင်ရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာ အမျိုးမျိုးဟိရာမာ တမျိုးနန့်တမျိုးစွာ ကကောင်းဆင်တူသဖြင့် ခွဲခြားနိုင်ဖို့ ခဲယဉ်းရေ။ ငှက်အဖိုနန့် အမ‌စွာ ရုပ်ဆင်းသဏ္ဌာန်ချင်း တတူတူပင်ဖြစ်တေ။ ဇင်ယော်ရို့အနက် စိုင်းဒရားမင်းခွာခေါင်းမဲကို လူသိများရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာခေါင်းမဲ၏ အလျားက ၁၆ လက်မဟိ၏။ အဂေါင်းဟိအညိုရောင်စွာ ဆောင်းရာသီမာ ပျောက်လားပြီးကေ၊ မျက်လုံးနားဟိ အမွှီးတိရာ ညိုနိန်ရေ။ ငှက်ငယ်တိ၏ အပေါ်ပိုင်းက ညိုလို့၊ အတောင်စွန်းတိ၏ အရောင်စွာ မွဲခြောက်ခြောက်ဖြစ်ဗျာယ် ပုလဲပေါက်တိပေါ်နီ၏။ ပတုံးမာ ဖြူလို့၊ အဖျားမာ အညိုရောင်ပြန့်နိန်ရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာခေါင်းမဲစွာ 'ဂစ်' 'ဂစ်'လို့လေ့ကောင်း၊ 'ကျစ်' 'ကျစ်' လို့လေ့ကောင်း စူးရှသောအသံနှစ်မျိုးဖြင့် အော်တတ်ရေ။ အရာစူးရှသော အသံမျိုးကိုလေ့ ပြုလုပ်တတ်သိရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာခေါင်းမဲကို ရန်ကုန်မြစ်ထဲမာ အများဆုံးတွိနှိုင်ရေ။ ပင်လယ်ဝမှ မြစ်ထဲကိုသင်္ဘောဝင်လှာကေ စိုင်းဒရားမင်းခွာတိစွာ သင်္ဘောနားမှ လိုက်ပါလာတတ်ရေ။ သင်္ဘောထက်က ပစ်ချလိုက်သော ပေါင်မုံ့အစအနချေတိကို ရီသို့မကျမီ တတ်ကျွမ်းစွာ ထိုးယူယူနှိုင်ရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာစွာ ရီကူးနှိုင်ကေလည်း ရီမငုပ်နိုင်ချေ။ အစာမစားယင့်အချိန်မာ ပင်လယ်ထက်မာဖြစ်စီ၊ သဲပြင်နန့် လဟာပြင်ထက်မာဖြစ်စီ နားနီလိ့ဟိရေ။ မန္တလေးမြို့နံဘေးဟိ ရီအိုင်ကြီးများမာ ဇင်ယော်ရို့ ပိုးမွှားတိဖမ်းဆီးစားသောက်နိကတ်ရေကို တနားတခါတွိရလီရေ။ စိုင်းဒရားမင်းခွာမျိုးစွာ အာသျှတိုက်အလယ်ပိုင်း၊ စွာကီစတန်နယ်နန့် တိဗက်နိုင်ငံအကြားမာဟိရေ ရီအိုင်ကြီးများမာ သားပေါက်ကတ်တေ။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဆောင်းရာသီမာ လာရောက်ရေ။ အများအားဖြင့် စတ်တင်ဘာလမာ ရောက်လှာကတ်ပြီးကေ ဧပြီလ၊ မေလလောက်မာ ထွက်ခွာသွား ကတ်တေ။<ref>{{Cite Myanmar Encyclopedia|volume=၄|title=ဇင်ယော်}}</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} {{Taxonbar|from=Q2699803}} {{Authority control}} [[ကဏ္ဍ:ပင်လယ်ငှက်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းတိ]] [[ကဏ္ဍ:စိုင်းဒရားမင်းခွာ၊ ရီညှောင့်ကောင်နန့် ယင်းနည်းပိုင်ငှက်တိ]] 8ya3fum9g2o8ulpf5h497cmk0mkhdp5 10 5840 21222 2026-09-21T05:00:13Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=အောက်ချင်းငှက်|Bucerotidae |parent=Bucerotiformes |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21222 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=familia |link=အောက်ချင်းငှက်|Bucerotidae |parent=Bucerotiformes |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} mc6pbmyl2oljsbd0ilo59ulz1gwzizl 10 5841 21223 2026-09-21T05:00:59Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ordo |link=အောက်ချင်း၊ တောင်ပီစူးနန့် ယင်းနည်းပိုင်ငှက်များ|Bucerotiformes |parent=Picocoraciae |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21223 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ordo |link=အောက်ချင်း၊ တောင်ပီစူးနန့် ယင်းနည်းပိုင်ငှက်များ|Bucerotiformes |parent=Picocoraciae |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} pbg6ii3eawthlkyrs9f2iq5k0ws4885 10 5842 21224 2026-09-21T05:15:18Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Picocoraciae |parent=Eucavitaves |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 21224 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Picocoraciae |parent=Eucavitaves |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 2lmf81ipi3ragqsw6ulmkd8d7yb2ims 0 5843 21225 2026-09-21T05:15:42Z Tejoebārsa 137 Created page with "{{Automatic taxobox | name = Hornbill | fossil_range = {{fossilrange|Early Miocene | Recent}} | image = Great hornbill Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg | image_caption = [[ရောင်ရင်]]<br/>''Buceros bicornis'' from Mangaon, Raigad, Maharashtra, India | taxon = Bucerotidae | authority = [[:en:Constantine Samuel Rafinesque|Rafinesque]], 1815 | subdivision_ranks = မျိုးစုတိ | subdivision = 14, Hornbill#Species list in taxonomic order|see..." 21225 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox | name = Hornbill | fossil_range = {{fossilrange|Early Miocene | Recent}} | image = Great hornbill Photograph by Shantanu Kuveskar.jpg | image_caption = [[ရောင်ရင်]]<br/>''Buceros bicornis'' from Mangaon, Raigad, Maharashtra, India | taxon = Bucerotidae | authority = [[:en:Constantine Samuel Rafinesque|Rafinesque]], 1815 | subdivision_ranks = မျိုးစုတိ | subdivision = 14, [[Hornbill#Species list in taxonomic order|see text]] }} '''အောက်ချင်းငှက်''' စွာ ကိုရေစီအီး ဖောမီးမျိုးချိန်ခါ ဗူဆာရိုတီဒီး မျိုးရင်းမာ ပါဝင်လီရေ။ အောက်ချင်းငှက်၏ ပါဏဗေဒနာမည်မာ အန်သရာကိုဆာရော့ ကိုရိုးနေးတပ် လျူကို ဂက်စတာ ဖြစ်လီရေ။ အောက်ချင်း ငှက်ထီး၏ အလျားမာ ၂၇ လက်မမှ လက်မ ၃ဝ အထိဟိပြီးကေ ငှက်မ၏အလျားမာ ၂၆ လက်မမှ ၂၇ လက်မအထိဟိရေ။ ပျံသန်းရာမာ အောက်ချင်းငှက်၏ ရင်ပတ်နန့်အတောင်အဖျား ဟိ အဖြူအမှတ်အသားတိကို ထင်ရှားစွာမြင်ရရေ။ အောက်ချင်းငှက်စွာ စူးရှသောအသံတိနန့် ကျီရောင်ဘာရောင် နီလိ့ဟိရေ ငှက်မျိုးဖြစ်တေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာ ယောင်ယင်ငှက်မျိုးမာအမြင်ရအများဆုံး ဖြစ်ရေ အောက်ချင်းငှက်ကို တောင်ခြီက သစ်တောတိနန့် သစ်တောစပ်နန့် လယ်ပြင်စပ်နီရာမျိုးတိမာ တွိရလိ့ဟိ ရေ။ အောက်ချင်းငှက်စွာ အရာအောက်ချင်းငှက်ပေါင်း တဒါဇင်လှောက်နန့်တတူ အုပ်ဖွဲ့ပြီးကေနီလေ့ဟိရေကို အတွိရများ ကေလေ့ ထိုအရွီအတွက်ထက် များပြားစွာအုပ်ဖွဲ့ပြီးကေနိန်ရေ အောက်ချင်းငှက်တိကိုလည်း တခါတရီ မြင်ရတတ်ရေ။ အောက်ချင်းငှက်စွာ ပျံသန်းရာမာအတောင်တိကို ခတ် လိုက် လီဟုန်စီးလိုက်နန့်ပျံလိ့ဟိရေ။ အောက်ချင်းငှက်စွာ လင်းမြီးဆွဲ၊ နဖားကြီးတိ ပြိုင်ကာ ပရွက်ပျံတိကို အချိုးအစားမကျနဘဲ ဖမ်းယူစား သောက်စွာကို ကြည့်ရစွာမှာ စိတ်ပါဖွယ် ကောင်းလီ ရေ။ တခါတရီ အောက်ချင်းငှက်၏ နှုတ်သီးမာ အရွယ် အင်တန်ကြီးမားသော လင်လုပ်တကောင်ပါလာစွာကိုလည်း တွိရတတ်ရေ။ လင်လုပ်စွာ အောက်ချင်းငှက်က သူ့အား မျိုချရန်ကြိုးစားစွာကို ခုခံနိန်စွာကိုတွိရပြီးကေ နောက် ဆုံးမာ လင်လုပ်စွာ မတည်မငြိမ်နန့် ပျံထွက်လားစွာကို မြင်ရ တတ်ရေ။ အောက်ချင်းငှက်စွာ မြွီသေတိကိုကကောင်းကြိုက် နှစ်သက်လီရေ။ ကျိုက္ခမီခရိုင်အတွင်းမာ အောက်ချင်းငှက်၏ အသိုက် တိကိုတွိရပြီးကေ ဥတိကို မာ့ခ်ျလစောစောပိုင်းမာ တွိရ လိဟိရေ။ တမြုံလျှင် နှစ်ဥ၊ တနည်း သုံးဥဟိတတ်လီ ရေ။ အောက်ချင်းငှက်သည် မြန်မာနိုင်ငံမာ အမြဲနီထိုင် လိ့ဟိရေငှက် ဖြစ်လီရေ။ ယင်းအား မြန်မာနိုင်ငံမာ ပြင်လယ်ဂေါင်နန့်တောင်ခြီများမာ အဝှမ်းတွိဟိနိုင်လီရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၅)</ref> အောက်ချင်းငှက် (Hornbill) တိစွာ ဆောင်းအားလုံးနွီအကူး ဂျန်နဝါရီလမှ ဧပြီလအတွင်းမှာ ဥ အုလေ့ဟိကတ်တေ။ ဥဝပ်ချိန်စွာ တလခွဲမျှ ကြာမြင့်လိ့ဟိကတ်တေ။ သားပေါက်ခါ ဥဝပ်ရေ အပင်ကြီး၏ အမြင့်ဆုံးထိပ်ဖျားမာ အသိုက်လုပ်ပြီး နီလေ့ဟိကတ်တေ။ ထိုအသိုက်တိအားရွံ့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားကတ်တေ။ များရေအားဖြင့် သစ်ခေါင်းအတွင်းမှာ ငှက်မများ ဥ အုဖို့ဝင်နီလို့ ငှက်ဖိုတိက အပြင်မှ ကျုတ်နစ်ဖြင့် ပိတ်ထားပီးရား နှုတ်သီးထွက်ဖို့သာ ဖန်တီးထားကြတတ်ရေ။ ငှက်ဖိုတိစွာ ငှက်မတိ သားမွီးရေအခါမှ အစာ ရှာကျွေးလိ့ဟိရေ။ == ဖွဲ့စည်းထားပုံ == အောက်ချင်းငှက်ရို့မာ ထူးခြားသော နှုတ်သီးတခုနန့် ပတုံးဟိပြီးကေ ထင်းရှားစွာ မြင်တွိနှိုင်ရေ။ နှုတ်သီးစွာ ကကောင်းကြီးပြီး ရှည်လျားရေ။ အဝါရောင် အောက်ခံနှုတ်သီးကြီးထက်မာ အရဲရောင် အမောက်ဖုကြီး ဟိရေ။[[File:Buceros bicornis (female) -feeding in tree-8.jpg|thumb|150px|right|သဖန်းပင် တပင်ထက်က အောက်ချင်းငှက်မတကောင်]] ပတုံးမာလေ့သော့ ရှည်လျားကျယ်ပြန့်ရေအပြင် အနက်ရောင် လန့်ဆန့်စင်းတိ ဟိရေ။ အဂေါင်း၊ နောက်ကျော၊ အတောင်နန့် ရင်ဖတ်တိမာ အမဲရောင် ဖြစ်ပြီးကေ၊ ဝမ်းနန့် ပေါင်မာ အဖြူရောင် ဖြစ်ပနာ ပိုပြီးကေလှပလီရေ။ ငှက်မတိ၏ မျက်ဝန်းမာ အဖြူရောင်နန့် အပြာရောင်ဖြစ်ပြီးကေ ငှက်ဖိုများမာမူ အရဲရောင်ဖြစ်တေ။ မျက်စိတဝိုက် အရီပြားမာ မီးခိုးရင့်ရောင်ဖြစ်ပြီးကေ ထူထဲရှည်လျားရေ မျက်တောင်တိ ဟိကက်ရေ ငှက်မျိုးတိ ဖြစ်တေ။ ယင်းရို့ ခြီက အစိမ်းရောင် သန်းနီရေ မီးခိုးရောင် ဖြစ်တေ။[[File:A waldeni flying.jpg|thumb|150px|left|ဒေငှက်မျိုးကိုကား မကြာမကြာတွိရတတ်ရေ။]] == ဓလိ့စရိုက် == ဖိုမ နှစ်ကောင်တွဲပြီးကေ အမြဲ ပျံသန်းလေ့ဟိကတ်တေ။ ထိုငှက်မျိုးစွာ တကောင်နန့် တကောင် အလွန်မေတ္တာကြီးကတ်တေ။ ငှက်မတိ သားမွီးရေအခါ ငှက်ဖိုမာ အနားမှ မခွာဘဲ အစာကျွေး စောင့်ယှောက်လိ့ဟိကတ်တေ။ ငှက်မအသိုက်ပျက်ပြီး အသက်ဖီးနန့် ကြုံလာကေ ငှက်ဖိုပါ လိုက်လံ သီဆုံးလိ့ဟိစွာမာလေ့သော့ ရင်နင့်စရာကောင်းလှရေ။ ပျံသန်းချိန်ခါ ဖိုမ အော်သံမာ အလွန်စူးရှရေ။ တောင်ပံခတ်သံစွာ အဝီးမှပင်ကြားနှိုင်ယောင် တဝှီးဝှီး ဟိရေ။ နှုတ်သီးဖျားမှ ပတုံးထိ ၄ ပေလောက် ဟိပြီး အလီးချိန်မာ ၆.၅ ကီလိုကျော်လောက် ဟိတတ်ရေ။[[File:Indian Grey Hornbill I2 IMG 9029.jpg|thumb|150px|left|အိန္ဒိယနိုင်ငံက မီးခိုးရောင် အောက်ချင်းငှက်တမျိုး]] == မျိုးကွဲတိ == အောက်ချင်းငှက် မျိုးစိတ်ပေါင်း ၁၀ မျိုးခန့် ဟိလီရေ။ ထိုအထဲမာ အောက်ချင်းနန့် [[ရောင်ရင်]] ဆိုရေ မျိုးစိတ်နှစ်မျိုးသာ အတွိများရေ။ အောက်ချင်းငှက်စွာ အကောင်ကြီးပြီး ဖိုမနှစ်ကောင်တည်းရာ နီလိ့ဟိကတ်တေ။ ရောင်ရင်မျိုးမာမူ အုပ်စုဖွဲ့ နီလေ့ဟိကတ်တေ။ ယင်းအပြင် အကောင်လည်းငယ်ရေ။ အောက်ချင်းငှက်တိ၏ သက်တမ်းမာ ၃၀ နှစ်လှောက်သာ ဟိလီရေ။ မြန်မာနိုင်ငံ[[ချင်းပြည်နယ်]]၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]နန့် [[တနင်္သာရီတိုင်း]]ရို့မာ တွိရလိဟိရေ။ <ref>နက္ခတ္တရောင်ခြည် မဂ္ဂဇင်း၊၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်၊ နိုဗန်ဘာလ၊အမှတ်-၂၉၂၊ နှာ-၂၆၈။</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[ကဏ္ဍ:အောက်ချင်းငှက်တိ]] [[ကဏ္ဍ:ငှက်မျိုးရင်းတိ]] sop1rmfcsoqgr8qyg8stlzcb8kru6s1