ဝီကီးပီးဒီးယား
rkiwiki
https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC
MediaWiki 1.47.0-wmf.23
first-letter
မီဒီယာ
အထူး
ဆွီးနွီးချက်
အသုံးပြုလူ
အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်
ဝီကီးပီးဒီးယား
ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်
ဖိုင်
ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်
မီဒီယာဝီကီ
မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်
တမ်းပလိတ်
တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်
အကူအညီ
အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
တမ်းပလိတ်:Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
10
264
21873
16986
2026-10-07T16:32:02Z
YaThaWinTha
42
21873
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width: 20em; font-size: 90%; float:right;border:1px solid #5BBFF4; margin-left:7px; background-color:#f9f9f9;"
|-
|-valign="top" style="background:#e6e6fa"
| colspan="2" style= "text-align: center; font-size: 130%;"| '''{{{အမည်}}}'''
|- style="background:#FFFFFF ; text-align: center"
|-
| colspan="2" style="text-align: center; padding: 10px; solid #D8F3FE" |
|-style="background:#FFFFFF ; text-align: center"
|-
|-valign="top" style="background:#e6e6fa"
| colspan="2" style= "text-align: center" | '''ကိုယ်ရီးအချက်အလက်'''
|- style="background:#FFFFFF ; text-align: center"
|-
| width="50%" | '''မွီးသက္ကရာဇ်'''
| width="50%" | {{{မွီးသက္ကရာဇ်}}}
|-
| '''နာမည်ရင်း'''
|{{{နာမည်ရင်း}}}
|-
| '''မိဘနာမည်'''
|{{{မိဘနာမည်}}}
|-
| '''မွီးဖွားရာနီရာ'''
|{{{မွီးဖွားရာနီရာ}}}
|-
| ''' နိုင်ငံသား'''
|{{{နိုင်ငံသား}}}
|-
| '''လူမျိုး'''
|{{{လူမျိုး}}}
|-
| '''ကိုးကွယ်ရေဘာသာ'''
|{{{ကိုးကွယ်ရေဘာသာ}}}
|-
| '''ပညာအရည်အချင်း'''
|{{{ပညာအရည်အချင်း}}}
|-
| '''အလုပ်အကိုင်'''
|{{{အလုပ်အကိုင်}}}
|-
| '''အိမ်ထောင်ဖက်'''
|{{{အိမ်ထောင်ဖက်}}}
|-
| '''သားသမီး '''
|{{{သားသမီး}}}
|-
| '''ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု'''
|{{{ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု}}}
|-
| '''ထင်ယှားရေလက်ရာတိ'''
|{{{ထင်ယှားရေလက်ရာတိ}}}
|-
| '''ရယှိခရေဆုတိ'''
|{{{ရယှိခရေဆုတိ}}}
|-
| '''လက်မှတ်'''
|-
| '''ကွန်ယက်'''
|-
|}
<noinclude>
<pre>
{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| နာမည် =
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| နာမည်ရင်း =
| မိဘနာမည် =
| မွီးဖွားရာနီရာ=
| နိုင်ငံသား =
| လူမျိုး =
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =
| ပညာအရည်အချင်း =
| အလုပ်အကိုင် =
| အိမ်ထောင်ဖက်=
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =
| ထင်ရှားရေလက်ရာတိ=
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
}}
</pre>
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ တမ်းပလက်တိ]]
</noinclude>
lqrv8hs8d7ouia6m8j0dmsy5yxx1qkw
21874
21873
2026-10-07T17:15:26Z
YaThaWinTha
42
21874
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width: 20em; font-size: 90%; float:right;border:1px solid #5BBFF4; margin-left:7px; background-color:#f9f9f9;"
|-
|-valign="top" style="background:#e6e6fa"
| colspan="2" style= "text-align: center; font-size: 130%;"| '''{{{အမည်}}}'''
|- style="background:#FFFFFF ; text-align: center"
|-
| colspan="2" style="text-align: center; padding: 10px; solid #D8F3FE" |
|-style="background:#FFFFFF ; text-align: center"
|-
|-valign="top" style="background:#e6e6fa"
| colspan="2" style= "text-align: center" | '''ကိုယ်ရီးအချက်အလက်'''
|- style="background:#FFFFFF ; text-align: center"
|-
| width="50%" | '''မွီးသက္ကရာဇ်'''
| width="50%" | {{{မွီးသက္ကရာဇ်}}}
|-
| width="50%" | '''ကွယ်လွန်'''
| width="50%" | {{{ကွယ်လွန်}}}
|-
| '''နာမည်ရင်း'''
|{{{နာမည်ရင်း}}}
|-
| '''မိဘနာမည်'''
|{{{မိဘနာမည်}}}
|-
| '''မွီးဖွားရာနီရာ'''
|{{{မွီးဖွားရာနီရာ}}}
|-
| ''' နိုင်ငံသား'''
|{{{နိုင်ငံသား}}}
|-
| '''လူမျိုး'''
|{{{လူမျိုး}}}
|-
| '''ကိုးကွယ်ရေဘာသာ'''
|{{{ကိုးကွယ်ရေဘာသာ}}}
|-
| '''ပညာအရည်အချင်း'''
|{{{ပညာအရည်အချင်း}}}
|-
| '''အလုပ်အကိုင်'''
|{{{အလုပ်အကိုင်}}}
|-
| '''အိမ်ထောင်ဖက်'''
|{{{အိမ်ထောင်ဖက်}}}
|-
| '''သားသမီး '''
|{{{သားသမီး}}}
|-
| '''ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု'''
|{{{ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု}}}
|-
| '''ထင်ယှားရေလက်ရာတိ'''
|{{{ထင်ယှားရေလက်ရာတိ}}}
|-
| '''ရယှိခရေဆုတိ'''
|{{{ရယှိခရေဆုတိ}}}
|-
| '''လက်မှတ်'''
|-
| '''ကွန်ယက်'''
|-
|}
<noinclude>
<pre>
{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| နာမည် =
| ဓာတ်ပုံ =
| Bio =
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| နာမည်ရင်း =
| မိဘနာမည် =
| မွီးဖွားရာနီရာ=
| နိုင်ငံသား =
| လူမျိုး =
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =
| ပညာအရည်အချင်း =
| အလုပ်အကိုင် =
| အိမ်ထောင်ဖက်=
| သားသမီး =
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =
| ထင်ရှားရေလက်ရာတိ=
| ရဟိခရေဘွဲ့တံဆိပ်တိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
}}
</pre>
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ တမ်းပလက်တိ]]
</noinclude>
4rf66r8680u6ivyq1srag4uq3rkq5eh
Questions
0
2671
21871
11593
2026-10-07T12:11:49Z
EmausBot
122
Fixing double redirect from [[ဝီကီးပီးဒီးယား:မေးခွန်းများ]] to [[ဝီကီးပီးဒီးယား:မေးခွန်းတိ]]
21871
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ဝီကီးပီးဒီးယား:မေးခွန်းတိ]]
lxweg25ykyw1bnuff2zd4wrvsnuega1
ဝီကီးပီးဒီးယား:Questions
4
2681
21872
11625
2026-10-07T12:11:59Z
EmausBot
122
Fixing double redirect from [[ဝီကီးပီးဒီးယား:မေးခွန်းများ]] to [[ဝီကီးပီးဒီးယား:မေးခွန်းတိ]]
21872
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[ဝီကီးပီးဒီးယား:မေးခွန်းတိ]]
lxweg25ykyw1bnuff2zd4wrvsnuega1
စကြဝဠာ (ဒဿနိကဗေဒ)
0
3435
21877
17073
2026-10-08T08:33:04Z
~2026-54036-51
1387
21877
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Bhutanese thanka of Mt. Meru and the Buddhist Universe.jpg|thumb|[[ဗုဒ္ဓဝါဒ]]နွယ် အယူအဆအရ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မြင့်မိုရ်တောင် တစ်ခု ရှိထသော စကြဝဠာတစ်ခု၊ ဘူတန်နိုင်ငံထုံးဓလိ့ဖြင့် ၁၉ရာစုအတွင်းမာက သရုပ်ဖော်ရီးဆွဲထားပုံတခု။]]
[[Image:Mount Meru.jpg|thumb|မြင့်မိုရ်တောင်နန့် စကြဝဠာကို [[ဂျိန်းဘာသာ|ဂျိန်းဝါဒ]]နွယ် အယူအဆအရ ရီးဆွဲကြေ့ရာလဲုံတမျိုး။]]
'''စကြဝဠာ'''({{lang-pi|စက္ကဝါဠ}})စွာ [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]] အယူအဆအရ [[မြင်းမိုရ်တောင်]]၊ [[နေ]]တစ်စင်း၊ [[လ]]တစ်စင်း၊ ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းနန့် သမုဒ္ဒရာကြီး လေးစင်း ပါဝင်ရေဟုဆိုရေ [[အချင်း]]အကျယ် [[ယူဇနာ]]ပေါင်း ၁ ၂၀၃ ၄၅၀ ရှိရေ ရပ်ဝန်းပိုင်ဏကို ဆိုလိုရေ။<ref>http://tibetanbuddhistencyclopedia.com/en/index.php/Cakkavala</ref><ref>ပဏ္ဍိတဝေဒနီယဒီပနီကျမ်း</ref> တစ်ယူဇနာကေ အများဆုံးအနိန်နန့် ၁၅ km ဟိရေ<ref name="decline">{{Cite book |last=Thapar |first=Romila |url=http://projects.mcah.columbia.edu/indianart/pdf/asoka_thapar.pdf |title=Aśkoa and the decline of the Mauryas |publisher=Oxford University Press |year=1997 |edition=Revised |pages=250-266 |access-date=12 August 2023 |archive-date=17 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117005948/http://projects.mcah.columbia.edu/indianart/pdf/asoka_thapar.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite journal |last=Gupta |first=C. C. Das |date=1951 |title=A NOTE ON AN EXPRESSION IN ROCK EDICT XIII OF AŚOKA |url=https://www.jstor.org/stable/44303939 |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=14 |pages=68–71 |issn=2249-1937}}</ref> ဟု ဂိုးချေးအကားယူကေ စကြဝဠာ၏ အကျယ်အလျားမှာ [[ကီလိုမီတာ]]ပေါင်း ၁၈ သန်းခန့် ဖြစ်တေ။<br>
== စကြဝဠာနန့်ဆက်စပ်ပြီးကေ မြန်မာရို့၏ ရှေးအယူအဆတိ ==
ဒေအယူအဆတိမာ ရှေးဟိန်းဒုတ်ကျမ်းတိမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာရေ အယူအဆတိ ဖြစ်တေ။ ယကေလေ့ ထိုအယူအဆတိစွာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်တိနန့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်ပြီးကေဟိရေဟု တချို့က ယူဆကတ်၏။ မြန်မာစာပီ အစိုင်အလာ တလျှောက်တွင်လည်း အောက်မာဖော်ပြအံ့သော အယူအဆတိကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြုပနာ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်ရို့ကို ရီးသားခကတ်၏။ မြန်မာရို့ရီးခရေ ရာဇဝင်တော်ကြီးများမာလည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နန့် ကမ္ဘာဦးလူရို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရီးသားဖော်ပြလိ့ရှိရာ စကြဝဠာတည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ အစဟိရေကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကတ်၏။ စကြဝဠာနန့်ဆက်စပ်ပြီးကေ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခသော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]စွာ ဂိုးချေးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်လီရေ။
စကြဝဠာ ဆိုရေ ဩကာသ လောကတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ရေ ရီမြီတောတောင် အနိန်အထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအနိန်နန့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြုပနာ ဝန်းရံကေလည်းဟိရေ ကျွန်းကြီးလီးကျွန်းနန့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နီတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ဟိ၏။ ယင်းပိုင် နီတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းနန့် အတူတကွ၊ သျှေကျွန်းတစ်မြင်းမိုရ်အစုအဝီးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ရေ။ စကြဝဠာ တိစွာ မရွီတွက်နှိုင်လောက်ရောင် မြောက်မြားစွာ တည်ဟိ၏။ တစ်ထောင်သော စကြဝဠာအစုကို စူဠလောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ ထိုအစုဆယ်စု (ဝါ) စကြဝဠာတစ်သောင်းကို၊ မဇ္ဈိမလောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ စကြဝဠာတိစွာ အမြဲတည်နီရေ မဟုတ်လီ။ ဖြစ်ပေါ်လိုက် ပျက်စီးလိုက်ဟိ၏။ အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်ဖြစ်ဖက်၊ ပျက်ဖော် ပျက်ဖက်ဖြစ်ကုန်သော စကြဝဠာ ကဋီတစ်သိန်းစုကို မဟာလောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ ထိုထက်များပြား၍ ရွီတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနှိုင်ရေ စကြဝဠာအစုကိုမူကား အနန္တ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ အဂု ကျနော်ရို့ မှီတင်းနီထိုင်သော စကြဝဠာကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော စကြဝဠာ တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ဟိ၏။ စကြဝဠာ တခုလုံးကို အစိုးရရေ မတ်ကို [[စကြဝတေးမင်း]]ဟု ခေါ်၏။
ကမ္ဘာတည်ပြီးကေ ဗြဟ္မာရို့စွာ ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လှာ၏။ ယပြီးနောက် သူရို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မအတွက်နန့် နေ၊ လ ပေါ်လှာ၏။ ဧပိုင်ပေါ်ရေနိ၌ပင်ကေ မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး သျှေကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနန့် စကြဝဠာတောင်စွာ ပေါ်လှာ၏။ ထိုစကြဝဠာတောင်စွာ မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊ သမုဒ္ဒရာ လေးစင်း၊ ကျွန်းကြီး သျှေကျွန်းစည်ကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးပိုင် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လှာသော ဒေ စကြဝဠာတောင်ကြီးကို အစွဲပြုပနာ သျှေကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝီးကို စကြဝဠာဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ စကြဝဠာတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ဟိ၏။ ရီအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ဟိ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံပနာ အောက်ကို နက်လျက်တည်ဟိ၏။ စကြဝဠာတောင်စွာ သီလာပထဝီထက်မာ အခြီစိုက်လျက် ဟိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းစွာ စကြဝဠာတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ စကြဝဠာတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ဟိ၏။ စကြဝဠာတောင်အထွတ်တိရို့စွာ ကျေးနှုတ်သီးပိုင်အတွင်းမာ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ဟိ၏။
စကြဝဠာတောင်နန့် စကြဝဠာအပါအဝင် ကမ္ဇာယှင့် ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို ဇာပိုင်သိဟိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့စွာ၊ စကြဝဠာတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပိုင်ဏဟိရေ အက္ခရာတိကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်ရို့နန့် ရီးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်ရို့ ရီးသားဟောခရေမှ သိရရေ။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့စွာ ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းစွာ စကြဝဠာတောင်ခြီ၌ဟိရေ ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်တိကို ရီးကူးစီပနာ ထိုကျမ်းဂန်တိနန့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလီရေ။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref>
== လူ၏သမိုင်းစဉ် ==
သမိုင်းတလျှောက်တွင် လောကနန့် စပ်လျဉ်းသော ယူဆချက်ရို့စွာ အစိုင်ပြောင်းလဲလျက်ဟိရေ။ ရှေးလူတိသိရေ လောကရေ သူရို့နီထိုင် လားလာနီရေ ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်း၊ သူရို့ကြားဖူးရေ ကမ္ဘာ့အစိတ်အပိုင်းလောက်ရာ ဖြစ်တေ။ ယင်းအစိတ်အပိုင်း ရို့ကို ကြည့်ပနာ ဆင်ခြင် သုံးသပ်ရာမာ ရှေးသူဟောင်း တချို့ရို့စွာ အာကာ၌ မြင်ရရေ [[ကြယ်]]တိကား ကမ္ဘာမြီကြီးမှ အာကာကို ဘုန်းသမ္ဘာသျှင်ရို့က ယူဆောင်လားသော လူအှင့် တိရစ္ဆာန်ရို့၏ ခန္ဓာကိုယ်တိ ဖြစ်တေဟု အယူရှိကတ်ရေ။ [[နေ]]နန့် လရို့ကိုမူ နတ်တိ ဖြစ်တေဟု ယူဆကတ်လီရေ။
ရှေးလူတိစွာ လောက အကြောင်းကို သူရို့သိသမျှ အမျိုးမျိုး သျှင်းလင်းဖော်ပြခကတ်ရေ။ ဧပိုင်ဖော်ပြကတ်ရာမှ ပုံဝထု အမြောက်အမြား ထွက်ပေါ်လှာခလီရေ။ ရှေးသိုးဆောင်းနိုင်ငံတိတွင် တချို့က လောကရေ ကုန်းလိပ်ကြီး၏ ကျောပေါ်၌ ဟန်လျက် တည်ဟိနိန်ရေဟု ယုံကြေကတ်ရေ။ ဂရိလူမျိုးရို့က ကမ္ဇာကို အက်တလတ်ဆိုရေ နတ်က ပက်ခုံးပေါ်၌ တင်ထားရေဟု ယုံကြေကတ်ရေ။ ရှေးလူရို့စွာတိရေတွက်နန့် လောက ဗဟို၌ ကမ္ဘာမြေ တည်ဟိရေဟု ထင်မှတ်ကတ်ရေ။ နေ၊ လ၊ ကြယ်ရို့စွာ ကမ္ဇာကို လှည့်ပတ်၍ လားကတ်ရေဟု ယုံကြေကတ်ရေ။ တချို့က ကမ္ဘာမြီကြီး ပြားရေလို့ ယုံကြေကြ၍ အရှိ၊ အနောက်၊ တောင်၊ မြောက်ဘက်ကို ခရီးဝီးဝေးလားကေ ကမ္ဘာအစွန်းမှ လူးကျလိမ့်မေဟု ယုံကြေကတ်လီရေ။
လူတိစွာ တတအီးအီး လောက အကြောင်းကို ပိုပြီးကေ နားလည်လှာကတ်၏။ ခရစ် ၁၄ဝဝ နန့် ၁၅ဝဝ ပြည့်နှစ်တိ အတွင်းမာ အနောက်နိုင်ငံသားရို့စွာ နယ်သစ်တိကို ရှာဖွီတွိ့ဟိခကတ်ခြင်းကြောင့် လူရို့စွာ ကမ္ဘာမြီကြီး၏ သာမန် ပုံသဏ္ဌာန်ကို သိဟိလာကတ်တေ။ နက္ခတ္တဗေဒပါရဂူတိ ဖြစ်ကတ်သော [[ကော်ပါးနိကပ်စ်]]၊ [[ပိုက်သာဂိုးရပ်]]၊ [[ဂယ်လီလီယို]]၊ [[ဂျိုဟန်နက်စ် ကပ်ပလာ|ကပ်ပလာ]]၊ [[နယူတန်]]ရို့၏ သိမှုတိ့မှုတိကြောင့် ကမ္ဘာမြီကြီးစွာ လောက၏ ဗဟို၌ မဟိကြောင်းကို နားလည်လှာကတ်ရေ။
ကမ္ဘာမြီကြီးစွာ မြောက်မြားစွာသောဂြိုဟ်တိအနက် တစ်ခုလှောက်သာ ဖြစ်ပနာ ထိုဂြိုဟ်တိအားလုံးက နေကိုလှည့်ပတ်လျက် လားလာနီကြောင်းကိုပါ သိလာကတ်တေ။ ယင်းအပြင် နိန်ရေ နဂါးငွေ့ တန်းအတွင်းမာရှိ အသိန်းအသန်းပေါင်း များစွာသော ကြယ်ရို့ထဲက အလယ်အလတ်တန်းစား ကြယ်တလုံးလောက်ရာ ဖြစ်ကတ်ောင်းကိုယ်လေ့ သိလာကတ်တေ။
မျက်မှောက်ခေတ် နက္ခတ္တဗေဒပညာသျှင်တိစွာ လောကကို ပိုပြီးကေ နက်နဲစွာ ကြံဆကတ်ရေ။ လောကတွင် ကြယ်ရို့စွာ အခရာဖြစ်ကတ်ောင်း သူရို့သိဟိကတ်ရေ။ ကြယ်တိ စုပြုံလျက်ရှိရာဖြစ်ရေ [[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]အတွင်းမာ ကျနော်ရို့ ကမ္ဘာမြေ ဟိရေ။ နဂါးငွေ့အတွင်းမာ ကြယ်တောင်ပုံကန်းသင်းရှိပိုင် လောက အတွင်းမာလည်း နဂါးငွေ့တောင်ပုံကန်းသင်းဟိရေကို နက္ခတ္တဗေဒပညာသျှင်တိ ဂုချိန်ခါ သိလာကတ်လီပြီ။ ထိုနဂါးငွေ့တိ အားနုန်း စုပေါင်းပနာ ဖြစ်ရေ လောကကြီး၏ အရွယ်ပိုင်ဏကို တိုင်းတာရေအခါ [[အလင်းနှစ်]] အသန်းအထောင်နန့် တိုင်းတာရလီရေ။ အလင်းနှစ်ဆိုစွာမာ တစ်နှစ်အတွင်းမာ အလင်းသွားရေခရီးကို ဆိုလိုရေ။ အလင်းစွာ တစ်စက္ကန့်၌ မိုင်ပေါင်း ၁၈၆,ဝဝဝ လားရေ။ အလင်းနှစ် တစ်နှစ်စွာ မိုင်ပေါင်း ခြောက်[[ထရီလီယံ]]နန့် ညီမျှရေ။ တစ်တြီလယန်စွာ အင်္ဂလိပ် စံနစ်အရ တစ်နောက် သုညဆယ့်ရှစ်လုံး ပါရေ။ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ မောင့်ဝီလဆင် နက္ခတ်မျှော်စင်၌ အချင်း လက်မ ၁ဝဝ ဟိရေ အဝီးကြည့်စိန်ပြောင်းကြီး တစ်ခု ဟိရေ။ ယင်းကနိန်န်ပြောင်းကြီးဖြင့် အလင်းနှစ်ပေါင်း ၅ဝဝ,ဝဝဝ,ဝဝဝ ၌ဟိရေ ကြယ်တိကို ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးယူနိုင်လီရာ။ ထိုထက်ပိုပြီးကေအားကောင်းရေ အချင်းလက်မ ၂ဝဝ ရှိ စိန်ပြောင်းကြီးကို မောင့်ပလိုမာ၌ တပ်ဆင်ပြီးရေအခါမှ ထိုအကွာအဝီးထက် နှစ်ဆမျှတိုးပြီးကေ မြင်နိုင်ပေလိမ့်မေ။ ယကေလေ့ ယင်းကနိန်န်ပြောင်းကြီးနန့်ပင် ကြည့်စီကာမူ နဂါးငွေ့ အားနုန်းစွာ ကာစိချေပြီး မှေးမှိန်လျက်ပင် ရှိပေဦးဖို့လို့ ဆိုလီရေ။
ကျနော်ရို့ လောက ဇာလောက် ကြီးမားစွာကို ဇာသူလေ့ အမှန်အကန် မသိချေ။ [[အိုင်းစတိုင်း]]၏ ရယ်လတစ်ဗတီသီအိုရီ အရဖို့ လောကကြီး၌ တိကျရေအရွယ် ဟိရေဟုဆိုရေ။ ယကေလေ့ ကျွန်ုပ်ရို့စွာ လောက၏ နယ်နိမိတ် အကန့်အသတ်ကို မမြင်နှိုင်ကြချေ။
ဇာကြောင့်ဆိုကေ [[အာကာသ]]စွာ ခုံးလျက်ဟိဗျာယ်း ကမ္ဘာမြီကြီး၏ မျက်နှာပြင်မှာပိုင် တိကျသော နယ်နိမိတ်တိ မဟိခြင်းကြောင့် ဖြစ်တေ။ သို့အတွက်နန့် ကြယ်တလုံးမှ [[အလင်း]]ရောင်ခြည်စွာ အာကာသအတွင်းကို ရောက်လားပြီး ပျောက်စွာဆိုပနာ မဟိပေ။ ပိုင်အနိန်နန့်၊ ကမ္ဘာ မြီကြီးထက်မာ တနီရာမှစပြီးကေ ခရီးထွက်ကေ နောက်ဆုံး၌ ကမ္ဇာကိုပတ်ကာ ထိုနီရာသို့ ပြန်ပနာ ရောက်လှာပိုင် ဖြစ်တေ။ ကျနော်ရို့၏ လောကရေ အချိန်ဟိသရွိ ကျေပြန့်ကြီးထွားလျက်ဟိရေဟုလေ့ အိုင်းစတိုင်းက ဆိုသိမ့်ရေ။ ဝီးကွာရေ နဂါးငွေ့တိစွာ နီမှ မမြန်ဆန်ဆန် ခွာလျက် ရှိပုံရရေ။ အဝီးဆုံးရှိ နဂါးငွေ့တန်းတိစွာ အပြင်းဆုံး ခွာလျက် ရှိပုံရရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ဒေ လောကကြီးရေ လီစည်ဖောင်း ပြန့်ကားပိုင် ပြန့်ကားလျက်ရှိပုံရရေ။ တချို့နက္ခတ္တဗေဒဆရာတိကမူ လောကကျေပြန့်စွာထက် ပြန့်လျက်ဟိရေဆိုရေ ယူဆချက်တိကို မယုံကြေကြချေ။ သူရို့စွာ နဂါးငွေ့တိ နီမှခွာ၍ ရွီ့ရှားပုံရကတ်ောင်းကို သျှင်းလင်းနှိုင်ရေ နိယာမကို ကြံဆလျက် ရှိကတ်ရေ။
[[File:CMB_Timeline300_no_WMAP.jpg|thumb|640px|မဟာပေါက်ကွဲမှုမှစွာ လောက၏ သမိုင်းအကျိုင်း]]
လောကနန့်ဆက်စပ်ပြီးကေ မြန်မာရို့၏ ရှေးအယူအဆတိကိုလည်း ဖော်ပြရပေမည်။ ထိုအယူအဆတိမာ ရှေးဟိန်းဒုတ်ကျမ်းတိမှ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်လာရေ အယူအဆတိ ဖြစ်တေ။ ယကေလေ့ ထိုအယူအဆတိစွာ ဗုဒ္ဓအယူဝါဒ ဆိုင်ရာ ကျမ်းဂန်တိနန့်ဆက်စပ်အကျုံးဝင်ပြီးကေဟိရေဟု တချို့က ယူဆကတ်၏။ မြန်မာစာပီ အစိုင်အလာ တလျှောက်တွင်လည်း အောက်မာဖော်ပြအံ့သော အယူအဆတိကို လက်ခံ ကိုးကားမှီငြမ်းပြုပနာ ပျို့၊ [[ကဗျာ]]၊ လင်္ကာ၊ ရတု စသည်ရို့ကို ရီးသားခကတ်၏။ မြန်မာရို့ရီးခရေ ရာဇဝင်တော်ကြီးများမာလည်း ကမ္ဘာတည်ဟန်နန့် ကမ္ဘာဦးလူရို့အကြောင်းမှ ချီ၍ ရီးသားဖော်ပြလိ့ရှိရာ လောကတည်ပုံ၊ ပျက်ပုံ အစဟိရေကို ထည့်သွင်းဖော်ပြကတ်၏။ လောကနန့်ဆက်စပ်ပြီးကေ စစ်ကဲတော်ကြီး[[ဦးရွှေနော်]] ပြုစုခသော [[အာဒိကပ္ပကမ္ဘာဦးကျမ်း]]စွာ ဂိုးချေးကားခံရဆုံး၊ အပြည့်စုံဆုံးကျမ်း ဖြစ်လီရေ။
လောက ဆိုရေ ဩကာသ လောကတွင် အပါအဝင်ဖြစ်ရေ ရီမြီတောတောင် အနိန်အထားအဖွဲ့အစည်းကို ပိုင်းခြား၍ ယေဘုယျအနိန်နန့် ခေါ်ဝေါ်သော ဝေါဟာရဖြစ်၏။ [[မြင်းမိုရ်|မြင်းမိုရ်တောင်]]ကို ဗဟိုပြုပနာ ဝန်းရံကေလည်းဟိရေ ကျွန်းကြီးလီးကျွန်းနန့် အရန်ကျွန်းငယ်နှစ်ထောင်ကို နီတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းက အလှည့်ကျ အလင်းရောင် ပေးလျက်ဟိ၏။ ယင်းပိုင် နီတစ်စင်း၊ လတစ်စင်းနန့် အတူတကွ၊ သျှေကျွန်းတစ်မြင်းမိုရ်အစုအဝီးကို လောကဟု ခေါ်ရေ။ လောက တိစွာ မရွီတွက်နှိုင်လောက်ရောင် မြောက်မြားစွာ တည်ဟိ၏။ တစ်ထောင်သော လောကအစုကို စူဠလောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ ထိုအစုဆယ်စု (ဝါ) လောကတစ်သောင်းကို၊ မဇ္ဈိမလောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ လောကတိစွာ အမြဲတည်နီရေ မဟုတ်လီ။ ဖြစ်ပေါ်လိုက် ပျက်စီးလိုက်ဟိ၏။ အတူတကွ ဖြစ်ပေါ်ဖြစ်ဖက်၊ ပျက်ဖော် ပျက်ဖက်ဖြစ်ကုန်သော လောက ကဋီတစ်သိန်းစုကို မဟောလောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ ထိုထက်များပြား၍ ရွီတွက်ခြင်းငှာ မဆုံးနှိုင်ရေ လောကအစုကိုမူကား အနန္တ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်၏။ အဂု ကျနော်ရို့ မှီတင်းနီထိုင်သော လောကကား မဇ္ဈိမ လောကဓာတ်ဟု ခေါ်သော လောက တစ်သောင်းစု၏ အလယ်ဗဟို၌ တည်ဟိ၏။ လောက တခုလုံးကို အစိုးရရေ မတ်ကို [[စကြဝတေးမင်း]]ဟု ခေါ်၏။
ကမ္ဘာတည်ပြီးကေ ဗြဟ္မာရို့စွာ ဗြဟ္မာ့ပြည်မှ စုတေ၍ လူ့ပြည်၌ ဥပပတ်ကိုယ်ထင် ဖြစ်လှာ၏။ ယပြီးနောက် သူရို့၏ ဘုန်းကံဓမ္မအတွက်နန့် နေ၊ လ ပေါ်လှာ၏။ ဧပိုင်ပေါ်ရေနိ၌ပင်ကေ မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊သီတာ၊ သမုဒ္ဒရာ လေးဆင်း၊ ကျွန်းကြီး သျှေကျွန်း၊ ကျွန်းငယ် နှစ်ထောင်၊ ဟိမဝန္တာတာ၊ မြစ်ကြီး၊ အိုင်ကြီးနန့် လောကတောင်စွာ ပေါ်လှာ၏။ ထိုလောကတောင်စွာ မြင်းမိုရ်၊ သတ္တရဘန်၊ သမုဒ္ဒရာ လေးစင်း၊ ကျွန်းကြီး သျှေကျွန်းစည်ကို ပတ်ပတ်လည် တံတိုင်းကြီးပိုင် ဝန်းရံထား၏။ ရေမှပေါ်ထွက်လှာသော ဒေ လောကတောင်ကြီးကို အစွဲပြုပနာ သျှေကျွန်း တစ်မြင်းမိုရ် အစုအဝီးကို လောကဟု ခေါ်ဝေါ်၏။ လောကတောင်၏ အမြင့်ကား၊ ရေပေါ်၌ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ဟိ၏။ ရီအောက်သို့လည်း ဇောတပထဝီအထိ ယူဇနာ ရှစ်သောင်းနှစ်ထောင်ဟိ၏။ ဇောတပထဝီကို လွန်လျက် သီလာပထဝီအထိ ယူဇနာ ခုနှစ်သောင်းရှစ်ထောင် ထပ်မံပနာ အောက်ကို နက်လျက်တည်ဟိ၏။ လောကတောင်စွာ သီလာပထဝီထက်မာ အခြီစိုက်လျက် ဟိ၏။ သိလာ ပထဝီ၏ နိမိတ်အဝန်းစွာ လောကတောင်ပင်ဖြစ်၏။ သီလာပထဝီမျက်နှာပြင်မှ လောကတောင်ထွတ်အထိ ယူဇနာပေါင်း နှစ်သိန်းလေးသောင်း နှစ်ထောင်ဟိ၏။ လောကတောင်အထွတ်တိရို့စွာ ကျေးနှုတ်သီးပိုင်အတွင်းမာ ကွေးညွှတ်ယောင်ယောင်ဟိ၏။
လောကတောင်နန့် လောကအပါအဝင် ကမ္ဇာယှင့် ပျက်ပုံ၊ တည်ပုံကို ဇာပိုင်သိဟိရသနည်းဟူမူ လောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့စွာ၊ လောကတံတိုင်းမှ ဆင်မြင်းအရွယ်ပိုင်ဏဟိရေ အက္ခရာတိကို ဖန်ပုရပိုက်ပုလဲ ကညစ်ရို့နန့် ရီးကူးခဲ့၍ ရသေ့ အဆင့်ဆင့်ရို့ ရီးသားဟောခရေမှ သိရရေ။ ထိုလောကဘိနဝိဒ္ဓရသေ့စွာ ပထမ မဟာသမ္မတမင်း၏တူ ဖြစ်၏။ မဟာသမ္မတမင်းစွာ လောကတောင်ခြေ၌ဟိရေ ဓမ္မသတ် ကျမ်းဂန်တိကို ရီးကူးစီပနာ ထိုကျမ်းဂန်တိနန့် အညီ တရားဆုံးဖြတ်စီရင်တော်မူ၏ဟုဆိုလီရေ။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၃)</ref>
==အခြားကြည့်ရန်==
*[[မဟာပေါက်ကွဲမှု]]
*[[နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီ]]
== ကိုးကား ==
{{Reflist}}
[[ကဏ္ဍ:ပင်မ အကြောင်းအရာ ဆောင်းပါးတိ]]
ov3seifekhqm1840q0sggrv8xoqza9x
နာနို (အာရီယမ်)
0
6171
21875
2026-10-07T17:22:32Z
YaThaWinTha
42
Created page with "{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ | အမည် = နာနို (အာရီယမ်) [[File:နာနို (အာရီယမ်).jpg|thumb|နာနို (အာရီယမ်)]] | နာမည်ရင်း = ကောင်းမြတ်ဦး | ကလောင်အမည်ခွဲများ = မုတ်သုံမောင်၊ နာနို | မွီးသက္ကရာဇ် = | ကွယ်လွန် = {{End date|7 October,..."
21875
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် = နာနို (အာရီယမ်)
[[File:နာနို (အာရီယမ်).jpg|thumb|နာနို (အာရီယမ်)]]
| နာမည်ရင်း = ကောင်းမြတ်ဦး
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = မုတ်သုံမောင်၊ နာနို
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| ကွယ်လွန် = {{End date|7 October,2026}}
| Bio = ရခိုင်ခေတ်ပေါ်နန့် မော်ဒန်ကဗျာဆရာ၊ ဆောင်းပါးသျှင်၊ အက်ဆေးစာရီးဆရာ
| မွီးဖွားရာနီရာ = [[ရွာမကျေးရွာ]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| မိဘနာမည် =
| နိုင်ငံသား = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =
| အလုပ်အကိုင် = ကဗျာဆရာ၊ ဆောင်းပါးသျှင်၊ အက်ဆေးစာရီးဆရာ၊ အာရက္ခတိုင်းမ်စ်၏ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်
| အိမ်ထောင်ဖက် =
| သားသမီး = သားနှစ်ယောက်<ref name="SanShweHla"/>{{citation needed}}
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု = ရခိုင်စကားအသုံးအနှုန်းနန့် ခေတ်ပြိုင်အကြောင်းအရာတိကို ပေါင်းစပ်ထားရေ ကဗျာတိ၊ မုတ်သုံမောင် ကလောင်အမည်နန့် ဆောင်းပါးနန့် အက်ဆေးရီးသားမှု
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ = ''သွေးတစ်စက်၏ ရွက်ဝါလူးဗေဒ'' (၂၀၁၄)<br />''ပန်းသဘင်ကိုလာသော နက္ခတ်'' (၂၀၁၅)<br />''ရုပ်မျိုးသုံးဆယ်'' (၂၀၂၀)<br />''နားရွက်နဲ့ စကားလုံး''<br />“စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” (အက်ဆေး)<br />“အာရက္ခနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ခြင်း” (ဆောင်းပါး)
| ရယှိခရေဆုတိ =
| လက်မှတ် =
| ကွန်ယက် =
}}
'''နာနို''' (အင်္ဂလိပ်: '''Nano Aryan'''၊ အမည်ရင်း '''ကောင်းမြတ်ဦး'''၊ (ကွယ်လွန် — ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်) ရေ [[ရခိုင်ပြည်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]၊ ရွာမကျေးရွာဇာတိ ရခိုင်ကဗျာဆရာနန့် ဆောင်းပါးသျှင်တစ်ဦး ဖြစ်ရေ။ သူစွာ ခေတ်ပေါ်မော်ဒန်ကဗျာတိကို ရီးသားခပြီး '''မုတ်သုံမောင်''' ကလောင်အမည်နန့် ဆောင်းပါးတိ၊ အက်ဆေးတိကိုလည်း ရီးသားခရေ။ အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (Arakha Times – AT) သတင်းဌာန၏ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခရေ။<ref name="WesternNews">Western News၊ ကဗျာဆရာ နာနို ကွယ်လွန်မှုအကြောင်း ဖော်ပြထားရေသတင်း၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်။ [https://www.facebook.com/westernnewsagency Western News ၏ Facebook စာမျက်နှာ]။<!-- သတင်းပို့စ်လင့်ခ်အတိအကျနန့် အစားထိုးရန်။ --></ref><ref name="Narinjara">{{cite web
|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6ac5d2acf640f010e9ae786b
|title=တောင်ကုတ်မှ ရခိုင်ကဗျာဆရာ နာနို ကွယ်လွန်
|author=မြတ်စိုးဝင်း
|website=နိရဉ္စရာသတင်းဌာန
|date=2026-10-07
|language=my
}}</ref>
== ကိုယ်ရီးအကျဉ်း ==
နာနို၏ အမည်ရင်းမှာ ကောင်းမြတ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည်၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာဇာတိ ဖြစ်ရေ။ စာပီလောကမာ နာနို၊ နာနို (အာရီယမ်) နန့် မုတ်သုံမောင် ကလောင်အမည်တိနန့် လူသိများခရေ။<ref name="Narinjara"/><ref name="WesternNews"/>
=== မိသားစု ===
စံရွှေလှ၏ အမှတ်တရရီးသားချက်အရ နာနို ကွယ်လွန်ချိန်မာ သားနှစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခရေ။<ref name="SanShweHla">စံရွှေလှ၊ နာနိုအား အမှတ်တရရီးသားချက်နန့် “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေးကို မြန်မာစကားပြောဟန်ဖြင့် ပြန်လည်ဖော်ပြချက်။ မူရင်းပို့စ်လင့်ခ်နန့် ထုတ်ဝေရက်ကို ဖြည့်စွက်ရန် လိုအပ်နီသေးရေ။</ref>{{citation needed}}<!-- ပူးတွဲစာပါ ဖော်ပြချက်ဖြစ်ပြီး အများပြည်သူ စစ်ဆေးနိုင်ရေ မူရင်းရင်းမြစ်ကို ဖြည့်ရန်။ -->
== စာပီလုပ်ငန်း ==
=== ကဗျာရီးသားခြင်း ===
နာနိုစွာ ရခိုင်ခေတ်ပေါ်ကဗျာနန့် မော်ဒန်ကဗျာတိကို ရီးသားခသူ ဖြစ်ရေ။ သူ၏ ကဗျာတိမာ ရခိုင်စကားအသုံးအနှုန်းတိကို အသုံးပြုပြီး ခေတ်ပြိုင်အကြောင်းအရာတိကို ဖော်ပြရီးသားခရေ။ ကဗျာစာအုပ်တိကိုလည်း ရီးသားထုတ်ဝီခရေ။<ref name="Narinjara"/>
=== ဆောင်းပါးနန့် အက်ဆေးရီးသားခြင်း ===
သူစွာ မုတ်သုံမောင် ကလောင်အမည်နန့် ဆောင်းပါးတိ၊ အက်ဆေးတိကို ရီးသားခပြီး အာရက္ခတိုင်းမ်စ် သတင်းဌာနမာ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်အဖြစ် ပါဝင်ရီးသားခရေ။ သူရီးသားခရေ အကြောင်းအရာတိမာ ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီး၊ လူ့အခွင့်အရီး၊ အမျိုးသမီးနန့် အမျိုးသား တန်းတူညီမျှရီး၊ ပညာရီးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတိ ပါဝင်ရေ။<ref name="WesternNews"/>
အာရက္ခတိုင်းမ်စ် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုတေဇာအောင်၏ ပြောကြားချက်အရ နာနို၏ နောက်ဆုံးရီးသားခရေ ဆောင်းပါးမှာ “အာရက္ခနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ခြင်း” ဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတိကို အဓိကထား ရီးသားခရေ။<ref name="WesternNews"/>
=== “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေး ===
နာနို (Aryan) ၏ “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေးမာ စစ်ဘေးရှောင်မိသားစုတိ၏ နိစဉ်ဘဝနန့် စစ်ပွဲကြောင့် ကလေးသူငယ်တိ ခံစားရရေ အကြောက်တရား၊ စိတ်ဒဏ်ရာနန့် အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတိကို ရီးသားဖော်ပြထားရေ။ အက်ဆေးအတွင်း စာရီးသူက မိသားစုနန့်အတူ ဗုံးခိုကျင်းထဲ နီထိုင်ရမှု၊ ကစားဖော်ကင်းမဲ့လာရေ သားငယ်၏ အခြေအနေနန့် တောင်ကုတ်က အိမ်သို့ ပြန်လိုရေ သား၏ ဆန္ဒကို ထည့်သွင်းရီးသားထားရေ။<ref name="WarEssay">နာနို (Aryan)၊ “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ”၊ အက်ဆေး။ စံရွှေလှက ရခိုင်စကားပြောဟန်မှ မြန်မာစကားပြောဟန်သို့ ပြန်လည်ရီးသားဖော်ပြထားရေ မူ။ မူရင်းထုတ်ဝေရက်နန့် ပို့စ်လင့်ခ်ကို ဖြည့်စွက်ရန် လိုအပ်နီသေးရေ။</ref>{{citation needed}}
ယင်းအက်ဆေးမာ စစ်အတွင်း မိဘမဲ့ဖြစ်လာရေ အချေတိ၊ နီရပ်စွန့်ခွာရရေ မိသားစုတိနန့် ကလေးသူငယ်တိ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားရေ။ အဆုံးသတ်ပိုင်းမာ အချေတိုင်း လုံခြုံမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာနန့် မျှော်လင့်ချက်တိ ရဟိပိုင်ဆိုင်ထိုက်ကြောင်း ရီးသားထားပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ နီထိုင်နိုင်ရီးကို ဆန္ဒပြုထားရေ။<ref name="WarEssay"/>
စံရွှေလှ၏ ဖော်ပြချက်အရ ယင်းအက်ဆေး၏ မူရင်းမှာ ရခိုင်စကားပြောဟန်နန့် ရီးသားထားခြင်းဖြစ်ပြီး စာရီးသူ၏ ခွင့်ပြုချက်နန့် မြန်မာစကားပြောဟန်သို့ ပြန်လည်ရီးသားဖော်ပြခခြင်း ဖြစ်ရေ။<ref name="SanShweHla"/>
== စာပီလက်ရာတိ ==
=== စာအုပ်တိ ===
နိရဉ္စရာသတင်းဌာနက ဖော်ပြထားရေ နာနို၏ စာပီလက်ရာတချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရေ။<ref name="NarinjaraFacebook">နိရဉ္စရာသတင်းဌာန၊ [https://www.facebook.com/share/p/1EDD4kbNtX/ နာနို (အာရီယမ်) ကွယ်လွန်မှုနန့် စာပီလက်ရာတိအကြောင်း သတင်းပို့စ်]၊ Facebook။<!-- ဒေလင့်ခ်ဖော်ပြချက်မှာ သတင်းအကြောင်းအရာကို အကျဉ်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ရေ။ --></ref><ref name="AdditionalObituary">[https://www.facebook.com/share/p/1Dm86H3daK/ နာနို (အာရီယမ်) ကွယ်လွန်မှုနန့် စာပီလက်ရာတိအကြောင်း ဖော်ပြချက်]၊ Facebook။<!-- လင့်ခ်ဖော်ပြချက်မှာ အကြောင်းအရာအကျဉ်းချုပ်ဖြစ်ရေ။ ထုတ်ဝေသူအမည်နန့် ပို့စ်ထုတ်ဝေရက်ကို မူရင်းပို့စ်မှ စစ်ဆေးဖြည့်စွက်ရန်။ --></ref>
{| class="wikitable"
! စာအုပ်အမည်
! ထုတ်ဝီသည့်နှစ်
|-
| သွေးတစ်စက်၏ ရွက်ဝါလူးဗေဒ
| ၂၀၁၄
|-
| ပန်းသဘင်ကိုလာသော နက္ခတ်
| ၂၀၁၅
|-
| ရုပ်မျိုးသုံးဆယ်
| ၂၀၂၀
|-
| နားရွက်နဲ့ စကားလုံး
| —
|}
=== ဆောင်းပါးနန့် အက်ဆေးတိ ===
'''အာရက္ခနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ခြင်း''' — ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး။<ref name="WesternNews"/>
'''စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ''' — စစ်ဘေးရှောင်ဘဝနန့် ကလေးသူငယ်တိအပေါ် စစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြထားရေ အက်ဆေး။<ref name="WarEssay"/>
== စာပီအပေါ် သုံးသပ်ချက် ==
စံရွှေလှက “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေးကို သုံးသပ်ရာမာ အတွေးအမြင်၊ ရီးသားတင်ပြပုံနန့် ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက်တိ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ရေ လက်ရာအဖြစ် ချီးကျူးဖော်ပြခရေ။ ယင်းသုံးသပ်ချက်မာ အက်ဆေးတစ်ပုဒ်၏ တန်ဖိုးကို အချက်အလက်တင်ပြခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် မတိုင်းတာဘဲ စာရီးသူ၏ အတွိအကြုံနန့် ခံစားချက်ကို စာဖတ်သူထံ ပို့ဆောင်နိုင်မှုနန့် ဆက်စပ်ဖော်ပြထားရေ။<ref name="SanShweHla"/>{{citation needed}}
== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
နာနိုရေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်၊ နံနက် ၈ နာရီမာ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ဟိ တိုက်နယ်ဆီးရုံတစ်ခုမာ အသည်းကင်ဆာရောဂါနန့် ကွယ်လွန်ခရေ။ ကွယ်လွန်ချိန်မာ အသက် ၄၀ အရွယ် ဟိခရေ။ သူကွယ်လွန်ကြောင်းကို ဇနီးဖြစ်သူက ယင်းနိမိုးသောက်ဖက်မာ လူမှုကွန်ရက်ကတစ်ဆင့် အသိပီးခရေ။<ref name="WesternNews"/><ref name="Narinjara"/>
မိတ်ဆွေဖြစ်သူ သတင်းစာဆရာ ဧကရာဇ်၏ ပြောကြားချက်အရ နာနိုစွာ မကျန်းမမာဖြစ်နီခစွာ အချိန်ကြာမြင့်ခပြီးကေ အရင်ကလေ့ ကျောက်တော်ဒေသမာ ဆီးရုံတက်ပနာ ဆီးကုသမှု ခံယူခရရေ။ ကွယ်လွန်ခါနီး ရက်ပိုင်းအတွင်း ရောဂါပိုမိုပြင်းထန်လာအတွက်နန့် ဆီးရုံတင်ခရရေ။<ref name="WesternNews"/>
== စာပီလောက၏ တုံ့ပြန်မှု ==
နာနိုနန့် ရင်းနှီးသူ ကဗျာဆရာ သစ်ထွန်းညိုက သူ၏ ကွယ်လွန်မှုကို ရခိုင်စာပီလောကအတွက် အစားထိုးမရရေ ဆုံးယှုံးမှုတစ်ရပ်အဖြစ် နိရဉ္စရာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခရေ။ သစ်ထွန်းညို၏ အမြင်အရ နာနိုစွာ ကွဲပြားရေ စာပီလက်ရာတိကို ဖန်တီးခသူဖြစ်ပြီး လောကဓံအခက်အခဲတိကြားမာလည်း စာပီရီးသားမှုအပေါ် စိတ်အားထက်သန်ခသူ ဖြစ်ရေ။<ref name="NarinjaraFacebook"/>
နာနို ကွယ်လွန်မှုနန့် ပတ်သက်ပနာ သတင်းစာဆရာ ဧကရာဇ်က ရခိုင်ခေတ်ပေါ်ကဗျာနန့် ရသစာပီလောကအတွက် ဆုံးယှုံးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခရေ။ အာရက္ခတိုင်းမ်စ် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုတေဇာအောင်ကလည်း ကဗျာဆရာတစ်ဦးနန့် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်တစ်ဦးကို ဆုံးယှုံးရခြင်းဖြစ်ပြီးကေ ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီးဆိုင်ရာ စာပီရီးသားမှုနန့် မျိုးဆက်သစ်တိအား ပညာလက်ဆင့်ကမ်းပီးမှုအတွက် ဆုံးယှုံးမှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခရေ။<ref name="WesternNews"/>
== ကိုးကားချက်တိ ==
<references />
[[Category:ရခိုင် ကဗျာဆရာတိ]]
[[Category:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ]]
[[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သူတိ]]
6eecwx6jbz46xvldwidzwc751ogbtj0
21876
21875
2026-10-07T17:29:26Z
YaThaWinTha
42
21876
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် = နာနို (အာရီယမ်)
[[File:နာနို (အာရီယမ်).jpg|thumb|နာနို (အာရီယမ်)]]
| နာမည်ရင်း = ကောင်းမြတ်ဦး
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = မုတ်သုံမောင်၊ နာနို
| မွီးသက္ကရာဇ် =
| ကွယ်လွန် = {{End date|7 October,2026}}
| Bio = ရခိုင်ခေတ်ပေါ်နန့် မော်ဒန်ကဗျာဆရာ၊ ဆောင်းပါးသျှင်၊ အက်ဆေးစာရီးဆရာ
| မွီးဖွားရာနီရာ = [[ရွာမကျေးရွာ]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]
| မိဘနာမည် =
| နိုင်ငံသား = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ = [[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း =
| အလုပ်အကိုင် = ကဗျာဆရာ၊ ဆောင်းပါးသျှင်၊ အက်ဆေးစာရီးဆရာ၊ အာရက္ခတိုင်းမ်စ်၏ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်
| အိမ်ထောင်ဖက် =
| သားသမီး = သားနှစ်ယောက်<ref name="SanShweHla"/>{{citation needed}}
| ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု = ရခိုင်စကားအသုံးအနှုန်းနန့် ခေတ်ပြိုင်အကြောင်းအရာတိကို ပေါင်းစပ်ထားရေ ကဗျာတိ၊ မုတ်သုံမောင် ကလောင်အမည်နန့် ဆောင်းပါးနန့် အက်ဆေးရီးသားမှု
| ထင်ယှားရေလက်ရာတိ = ''သွေးတစ်စက်၏ ရွက်ဝါလူးဗေဒ'' (၂၀၁၄)<br />''ပန်းသဘင်ကိုလာသော နက္ခတ်'' (၂၀၁၅)<br />''ရုပ်မျိုးသုံးဆယ်'' (၂၀၂၀)<br />''နားရွက်နဲ့ စကားလုံး''<br />“စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” (အက်ဆေး)<br />“အာရက္ခနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ခြင်း” (ဆောင်းပါး)
| ရယှိခရေဆုတိ =
| လက်မှတ် =
| ကွန်ယက် =
}}
'''နာနို''' (အင်္ဂလိပ်: '''Nano Aryan'''၊ အမည်ရင်း '''ကောင်းမြတ်ဦး'''၊ (ကွယ်လွန် — ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်) စွာ [[ရခိုင်ပြည်]]၊ [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]]၊ ရွာမကျေးရွာဇာတိ ရခိုင်ကဗျာဆရာနန့် ဆောင်းပါးသျှင်တစ်ဦး ဖြစ်ရေ။ သူစွာ ခေတ်ပေါ်မော်ဒန်ကဗျာတိကို ရီးသားခပြီး '''မုတ်သုံမောင်''' ကလောင်အမည်နန့် ဆောင်းပါးတိ၊ အက်ဆေးတိကိုလည်း ရီးသားခရေ။ အာရက္ခတိုင်းမ်စ် (Arakha Times – AT) သတင်းဌာန၏ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခရေ။<ref name="WesternNews">Western News၊ ကဗျာဆရာ နာနို ကွယ်လွန်မှုအကြောင်း ဖော်ပြထားရေသတင်း၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်။ [https://www.facebook.com/westernnewsagency Western News ၏ Facebook စာမျက်နှာ]။<!-- သတင်းပို့စ်လင့်ခ်အတိအကျနန့် အစားထိုးရန်။ --></ref><ref name="Narinjara">{{cite web
|url=https://burmese.narinjara.com/news/detail/6ac5d2acf640f010e9ae786b
|title=တောင်ကုတ်မှ ရခိုင်ကဗျာဆရာ နာနို ကွယ်လွန်
|author=မြတ်စိုးဝင်း
|website=နိရဉ္စရာသတင်းဌာန
|date=2026-10-07
|language=my
}}</ref>
== ကိုယ်ရီးအကျဉ်း ==
နာနို၏ အမည်ရင်းမှာ ကောင်းမြတ်ဦး ဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည်၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်၊ ရွာမကျေးရွာဇာတိ ဖြစ်ရေ။ စာပီလောကမာ နာနို၊ နာနို (အာရီယမ်) နန့် မုတ်သုံမောင် ကလောင်အမည်တိနန့် လူသိများခရေ။<ref name="Narinjara"/><ref name="WesternNews"/>
=== မိသားစု ===
စံရွှေလှ၏ အမှတ်တရရီးသားချက်အရ နာနို ကွယ်လွန်ချိန်မာ သားနှစ်ယောက် ကျန်ရစ်ခရေ။<ref name="SanShweHla">စံရွှေလှ၊ နာနိုအား အမှတ်တရရီးသားချက်နန့် “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေးကို မြန်မာစကားပြောဟန်ဖြင့် ပြန်လည်ဖော်ပြချက်။ မူရင်းပို့စ်လင့်ခ်နန့် ထုတ်ဝေရက်ကို ဖြည့်စွက်ရန် လိုအပ်နီသေးရေ။</ref>{{citation needed}}<!-- ပူးတွဲစာပါ ဖော်ပြချက်ဖြစ်ပြီး အများပြည်သူ စစ်ဆေးနိုင်ရေ မူရင်းရင်းမြစ်ကို ဖြည့်ရန်။ -->
== စာပီလုပ်ငန်း ==
=== ကဗျာရီးသားခြင်း ===
နာနိုစွာ ရခိုင်ခေတ်ပေါ်ကဗျာနန့် မော်ဒန်ကဗျာတိကို ရီးသားခသူ ဖြစ်ရေ။ သူ၏ ကဗျာတိမာ ရခိုင်စကားအသုံးအနှုန်းတိကို အသုံးပြုပြီး ခေတ်ပြိုင်အကြောင်းအရာတိကို ဖော်ပြရီးသားခရေ။ ကဗျာစာအုပ်တိကိုလည်း ရီးသားထုတ်ဝီခရေ။<ref name="Narinjara"/>
=== ဆောင်းပါးနန့် အက်ဆေးရီးသားခြင်း ===
သူစွာ မုတ်သုံမောင် ကလောင်အမည်နန့် ဆောင်းပါးတိ၊ အက်ဆေးတိကို ရီးသားခပြီး အာရက္ခတိုင်းမ်စ် သတင်းဌာနမာ ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်အဖြစ် ပါဝင်ရီးသားခရေ။ သူရီးသားခရေ အကြောင်းအရာတိမာ ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီး၊ လူ့အခွင့်အရီး၊ အမျိုးသမီးနန့် အမျိုးသား တန်းတူညီမျှရီး၊ ပညာရီးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတိ ပါဝင်ရေ။<ref name="WesternNews"/>
အာရက္ခတိုင်းမ်စ် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုတေဇာအောင်၏ ပြောကြားချက်အရ နာနို၏ နောက်ဆုံးရီးသားခရေ ဆောင်းပါးမှာ “အာရက္ခနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ခြင်း” ဖြစ်ပြီး ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတိကို အဓိကထား ရီးသားခရေ။<ref name="WesternNews"/>
=== “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေး ===
နာနို (Aryan) ၏ “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေးမာ စစ်ဖီးရှောင်မိသားစုတိ၏ နိစဉ်ဘဝနန့် စစ်ပွဲကြောင့် အချေသူငယ်တိ ခံစားရရေ အကြောက်တရား၊ စိတ်ဒဏ်ရာနန့် အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတိကို ရီးသားဖော်ပြထားရေ။ အက်ဆေးအတွင်း စာရီးသူက မိသားစုနန့်အတူ ဗုံးခိုကျင်းထဲ နီထိုင်ရမှု၊ ကစားဖော်ကင်းမဲ့လာရေ သားငယ်၏ အခြီအနိန်နန့် တောင်ကုတ်က အိမ်သို့ ပြန်လိုရေ သား၏ ဆန္ဒကို ထည့်သွင်းရီးသားထားရေ။<ref name="WarEssay">နာနို (Aryan)၊ “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ”၊ အက်ဆေး။ စံရွှေလှက ရခိုင်စကားပြောဟန်မှ မြန်မာစကားပြောဟန်သို့ ပြန်လည်ရီးသားဖော်ပြထားရေ မူ။ မူရင်းထုတ်ဝေရက်နန့် ပို့စ်လင့်ခ်ကို ဖြည့်စွက်ရန် လိုအပ်နီသေးရေ။</ref>{{citation needed}}
ယင်းအက်ဆေးမာ စစ်အတွင်း မိဘမဲ့ဖြစ်လာရေ အချေတိ၊ နီရပ်စွန့်ခွာရရေ မိသားစုတိနန့် အချေသူငယ်တိ၏ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားရေ။ အဆုံးသတ်ပိုင်းမာ အချေတိုင်း လုံခြုံမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာနန့် မျှော်လင့်ချက်တိ ရဟိပိုင်ဆိုင်ထိုက်ကြောင်း ရီးသားထားပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ နီထိုင်နိုင်ရီးကို ဆန္ဒပြုထားရေ။<ref name="WarEssay"/>
စံရွှေလှ၏ ဖော်ပြချက်အရ ယင်းအက်ဆေး၏ မူရင်းမှာ ရခိုင်စကားပြောဟန်နန့် ရီးသားထားခြင်းဖြစ်ပြီး စာရီးသူ၏ ခွင့်ပြုချက်နန့် မြန်မာစကားပြောဟန်သို့ ပြန်လည်ရီးသားဖော်ပြခခြင်း ဖြစ်ရေ။<ref name="SanShweHla"/>
== စာပီလက်ရာတိ ==
=== စာအုပ်တိ ===
နိရဉ္စရာသတင်းဌာနက ဖော်ပြထားရေ နာနို၏ စာပီလက်ရာတချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရေ။<ref name="NarinjaraFacebook">နိရဉ္စရာသတင်းဌာန၊ [https://www.facebook.com/share/p/1EDD4kbNtX/ နာနို (အာရီယမ်) ကွယ်လွန်မှုနန့် စာပီလက်ရာတိအကြောင်း သတင်းပို့စ်]၊ Facebook။<!-- ဒေလင့်ခ်ဖော်ပြချက်မှာ သတင်းအကြောင်းအရာကို အကျဉ်းချုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ရေ။ --></ref><ref name="AdditionalObituary">[https://www.facebook.com/share/p/1Dm86H3daK/ နာနို (အာရီယမ်) ကွယ်လွန်မှုနန့် စာပီလက်ရာတိအကြောင်း ဖော်ပြချက်]၊ Facebook။<!-- လင့်ခ်ဖော်ပြချက်မှာ အကြောင်းအရာအကျဉ်းချုပ်ဖြစ်ရေ။ ထုတ်ဝေသူအမည်နန့် ပို့စ်ထုတ်ဝေရက်ကို မူရင်းပို့စ်မှ စစ်ဆေးဖြည့်စွက်ရန်။ --></ref>
{| class="wikitable"
! စာအုပ်အမည်
! ထုတ်ဝီသည့်နှစ်
|-
| သွေးတစ်စက်၏ ရွက်ဝါလူးဗေဒ
| ၂၀၁၄
|-
| ပန်းသဘင်ကိုလာသော နက္ခတ်
| ၂၀၁၅
|-
| ရုပ်မျိုးသုံးဆယ်
| ၂၀၂၀
|-
| နားရွက်နဲ့ စကားလုံး
| —
|}
=== ဆောင်းပါးနန့် အက်ဆေးတိ ===
:'''အာရက္ခနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ခြင်း''' — ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီးဆိုင်ရာ ဆောင်းပါး။<ref name="WesternNews"/>
:'''စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ''' — စစ်ဖီးရှောင်ဘဝနန့် အချေသူငယ်တိအပေါ် စစ်ပွဲ၏ သက်ရောက်မှုကို ဖော်ပြထားရေ အက်ဆေး။<ref name="WarEssay"/>
== စာပီအပေါ် သုံးသပ်ချက် ==
စံရွှေလှက “စစ်ပွဲ၏ သယံဇာတများ” အက်ဆေးကို သုံးသပ်ရာမာ အတွေးအမြင်၊ ရီးသားတင်ပြပုံနန့် ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက်တိ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ရေ လက်ရာအဖြစ် ချီးကျူးဖော်ပြခရေ။ ယင်းသုံးသပ်ချက်မာ အက်ဆေးတစ်ပုဒ်၏ တန်ဖိုးကို အချက်အလက်တင်ပြခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် မတိုင်းတာဘဲ စာရီးသူ၏ အတွိအကြုံနန့် ခံစားချက်ကို စာဖတ်သူထံ ပို့ဆောင်နိုင်မှုနန့် ဆက်စပ်ဖော်ပြထားရေ။<ref name="SanShweHla"/>{{citation needed}}
== ကွယ်လွန်ခြင်း ==
နာနိုရေ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်၊ နံနက် ၈ နာရီမာ တောင်ကုတ်မြို့နယ်ဟိ တိုက်နယ်ဆီးရုံတစ်ခုမာ အသည်းကင်ဆာရောဂါနန့် ကွယ်လွန်ခရေ။ ကွယ်လွန်ချိန်မာ အသက် ၄၀ အရွယ် ဟိခရေ။ သူကွယ်လွန်ကြောင်းကို ဇနီးဖြစ်သူက ယင်းနိမိုးသောက်ဖက်မာ လူမှုကွန်ရက်ကတစ်ဆင့် အသိပီးခရေ။<ref name="WesternNews"/><ref name="Narinjara"/>
မိတ်ဆွေဖြစ်သူ သတင်းစာဆရာ ဧကရာဇ်၏ ပြောကြားချက်အရ နာနိုစွာ မကျန်းမမာဖြစ်နီခစွာ အချိန်ကြာမြင့်ခပြီးကေ အရင်ကလေ့ ကျောက်တော်ဒေသမာ ဆီးရုံတက်ပနာ ဆီးကုသမှု ခံယူခရရေ။ ကွယ်လွန်ခါနီး ရက်ပိုင်းအတွင်း ရောဂါပိုမိုပြင်းထန်လာအတွက်နန့် ဆီးရုံတင်ခရရေ။<ref name="WesternNews"/>
== စာပီလောက၏ တုံ့ပြန်မှု ==
နာနိုနန့် ရင်းနှီးသူ ကဗျာဆရာ သစ်ထွန်းညိုက သူ၏ ကွယ်လွန်မှုကို ရခိုင်စာပီလောကအတွက် အစားထိုးမရရေ ဆုံးယှုံးမှုတစ်ရပ်အဖြစ် နိရဉ္စရာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခရေ။ သစ်ထွန်းညို၏ အမြင်အရ နာနိုစွာ ကွဲပြားရေ စာပီလက်ရာတိကို ဖန်တီးခသူဖြစ်ပြီး လောကဓံအခက်အခဲတိကြားမာလည်း စာပီရီးသားမှုအပေါ် စိတ်အားထက်သန်ခသူ ဖြစ်ရေ။<ref name="NarinjaraFacebook"/>
နာနို ကွယ်လွန်မှုနန့် ပတ်သက်ပနာ သတင်းစာဆရာ ဧကရာဇ်က ရခိုင်ခေတ်ပေါ်ကဗျာနန့် ရသစာပီလောကအတွက် ဆုံးယှုံးမှုတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခရေ။ အာရက္ခတိုင်းမ်စ် အယ်ဒီတာချုပ် ကိုတေဇာအောင်ကလည်း ကဗျာဆရာတစ်ဦးနန့် ပင်တိုင်ဆောင်းပါးသျှင်တစ်ဦးကို ဆုံးယှုံးရခြင်းဖြစ်ပြီးကေ ရခိုင်ပြည် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရီးဆိုင်ရာ စာပီရီးသားမှုနန့် မျိုးဆက်သစ်တိအား ပညာလက်ဆင့်ကမ်းပီးမှုအတွက် ဆုံးယှုံးမှုဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခရေ။<ref name="WesternNews"/>
== ကိုးကားချက်တိ ==
<references />
[[Category:ရခိုင် ကဗျာဆရာတိ]]
[[Category:ရခိုင် စာရီးဆရာတိ]]
[[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သူတိ]]
d4nbhqaiwemlxnmvp373k31r7rfb1i4