ဝီကီးပီးဒီးယား rkiwiki https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွီးနွီးချက် အသုံးပြုလူ အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက် ဝီကီးပီးဒီးယား ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွီးနွီးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွီးနွီးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက် TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 6225 21952 2026-10-18T13:02:23Z Retkhaberi 224 Created page with "အထက်လွှတ်တော်သည် [[လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်]]မာ ဟိရေ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တခုဖြစ်ပြီးကေ ကျန်တခုမာ [[အောက်လွှတ်တော်]]ဖြစ်တေ။ အထက်လွှတ်တော်ဆိုပနာ တရားဝင်သတ်မှတ်ထားရေ လွှတ်တေ..." 21952 wikitext text/x-wiki အထက်လွှတ်တော်သည် [[လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်]]မာ ဟိရေ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တခုဖြစ်ပြီးကေ ကျန်တခုမာ [[အောက်လွှတ်တော်]]ဖြစ်တေ။ အထက်လွှတ်တော်ဆိုပနာ တရားဝင်သတ်မှတ်ထားရေ လွှတ်တော်သည် များသောအားဖြင့် အောက်လွှတ်တော်ထက်ငယ်ပြီး အာဏာကန့်သတ်ခြင်း ပိုဟိရေ။ [[ကဏ္ဍ:လွှတ်တော်တိ]] [[ကဏ္ဍ:အထက်လွှတ်တော်]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီး]] kgrlvfkpu5vyoyo59e5vma4le0djs2a 0 6226 21953 2026-10-18T13:06:31Z Retkhaberi 224 Created page with "အောက်လွှတ်တော်စွာ [[လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်]]မာ ဟိရေ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တခုဖြစ်ပြီးကေ အခြားလွှတ်တော်မာ [[အထက်လွှတ်တော်]]ဖြစ်တေ။ အထက်လွှတ်တော်အောက်မာ ယင်း၏တရားဝင်ရာထူးဖြ..." 21953 wikitext text/x-wiki အောက်လွှတ်တော်စွာ [[လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စနစ်]]မာ ဟိရေ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်အနက်မှ တခုဖြစ်ပြီးကေ အခြားလွှတ်တော်မာ [[အထက်လွှတ်တော်]]ဖြစ်တေ။ အထက်လွှတ်တော်အောက်မာ ယင်း၏တရားဝင်ရာထူးဖြစ်ကေလေ့၊ ကမ္ဘာတဝန်းဟိ လွှတ်တော်အများအပြားမာ အောက်လွှတ်တော်စွာ ပိုပြီးကေအာဏာကို ကိုင်စွဲထားနှိုင်ရေ၊ တနည်း တခြားနည်းနန့် သိသာထင်ရှားရေ နိုင်ငံရီးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကျင့်သုံးလာရေ။ အောက်လွှတ်တော်စွာ ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ အထက်လွှတ်တော်တိထက် ပိုကြီးရေကြောင့် ယင်း၏အမတ်ကိုယ်စားလှယ်များ ပိုပြီးကေများပြားရေ။ အထက်လွှတ်တော်နန့် နှိုင်းယှဉ်ကေ အောက်လွှတ်တော်တိစွာ အချို့ လက္ခဏာများ (တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အလိုက် ကွဲပြားကေလေ့) ရက်ပြတ်ရက်ပြတ် ပြသလေ့ဟိရေ။ အာဏာများ [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်|ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်]]မာ အောက်လွှတ်တော်စွာ *ဂုခေတ်မာ [[အထက်လွှတ်တော်]]ကို ကန့်သတ်မှုတိအပေါ် အခြီခံပနာ ဩဇာအာဏာ ပိုပြီးကေ တိစွာ။ *အချို့နည်းတိနန့် အထက်လွှတ်တော်ကို လွှမ်းမိုးနှိုင်ရေ။ *အစိုးရကို အယုံအကြည်မဟိအဆိုကို မဲပီးနိုင်ပိုင် ပါလီမန်သက်တမ်းအစမာ အစိုးရဂေါင်းဆောင်အဖြစ် အဆိုပြုသူမှန်သမျှကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်နှိုင်ရေ *[[ဩစတြေးလျနိုင်ငံ|ဩစတြေးလျ]]၊ [[အီတလီနိုင်ငံ|အီတလီ]]နန့် [[ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံ|ရိုမေးနီးယား]]ရို့မာ အထက်လွှတ်တော်စွာ အောက်လွှတ်တော်နန့် အတိအကျ တူညီရေ လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ဟိရေ။ သမ္မတဆိုင်ရာစနစ်မာ အောက်လွှတ်တော်၊ *အောက်လွှတ်တော်မာလည်း အချို့နီရာများမာ သီးသန့်အာဏာတိဟိပါယင့်။ *အုပ်ချုပ်ရီးကို ယိုးစွပ်ရန် တခုတည်းသော အာဏာ ဟိရေ (အထက်လွှတ်တော်က ယိုးစွပ်ပြစ်တင်ရန် ကြိုးစားရေ)။ *ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ သင့်လျော်သော/ထောက်ပံ့ရီးနန့်ဆိုင်ရေ ဥပဒေတိကို စတင်ရေ။ [[ကဏ္ဍ:လွှတ်တော်တိ]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီး]][[ကဏ္ဍ:အောက်လွှတ်တော်]] fof3pr83c0c0lcfvq3d2bon3h70z5nr 0 6227 21954 2026-10-18T13:09:29Z Retkhaberi 224 Created page with "'''ဝန်ကြီးချုပ်'''စွာ [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်]] ကျင့်သုံးရေ နိုင်ငံများမာ အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရီးအဖွဲ့မာ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဝန်ကြီးဖြစ်တေ။ စနစ်အင်တန်များများမာ ဝန်ကြီးချုပ်စွာ ဝန..." 21954 wikitext text/x-wiki '''ဝန်ကြီးချုပ်'''စွာ [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်]] ကျင့်သုံးရေ နိုင်ငံများမာ အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရီးအဖွဲ့မာ ရာထူးအမြင့်ဆုံး ဝန်ကြီးဖြစ်တေ။ စနစ်အင်တန်များများမာ ဝန်ကြီးချုပ်စွာ ဝန်ကြီးအဖွဲ့ဟိ အရာဝန်ကြီးတိကို ရွီးချယ်နိုင်ပိုင် ရာထူးမှ ဖယ်ယှားနှိုင်ရေ။ အစိုးရအထဲ ဝန်ကြီးတိအား ဌာနတခုမှ အရာဌာနသို့လည်း ပြောင်းရွိခန့်အပ်နှိုင်ရေ။ စနစ်အများစုမာ ဝန်ကြီးချုပ်စွာ ဝန်ကြီးအဖွဲ့၏ သဘာပတိ တနည်း ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူရေ။ သမ္မတနန့် ဝန်ကြီးချုပ် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရေ နိုင်ငံများမာမူ ဝန်ကြီးချုပ်စွာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက ချမှတ်ထားရေ မူဝါဒများ၊ လမ်းစဉ်တိအား အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရရေ အရာဟိဖြစ်တေ။ [[Category:ဝန်ကြီးချုပ်တိ]] [[Category:နိုင်ငံရီး]] [[Category:အစိုးရ အရာဟိတိ]] [[Category:အခွင့်အာဏာ ရာထူးတိ]] in6c8poh1r85ckltxohbvju6bp2v5yo 0 6228 21955 2026-10-18T13:14:01Z Retkhaberi 224 Created page with "{{About|နိုင်ငံတကာ အစိုးရရာထူး|မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ}} '''သမ္မတ'''ဆိုစွာမာ နိုင်ငံအများစုမာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ရာထူးတခုဖြစ်တေ။ သမ္မတတဦး၏ လုပ်ငန်းတာဝန်တိစွာ န..." 21955 wikitext text/x-wiki {{About|နိုင်ငံတကာ အစိုးရရာထူး|မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ}} '''သမ္မတ'''ဆိုစွာမာ နိုင်ငံအများစုမာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအတွက် ရာထူးတခုဖြစ်တေ။ သမ္မတတဦး၏ လုပ်ငန်းတာဝန်တိစွာ နိုင်ငံရီးစနစ်ပေါ်မူတည်ပနာ အမျိုးမျိုးဟိရေ။ [[ပါလီမန် ဒီမိုကရေစီ စနစ်]]ကို ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများ (နမူနာ - အိန္ဒိယ)မာ သမ္မတစွာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲအဖြစ် အဆောင်အယောင်သာဟိပြီးး လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ နည်းပါးရေ။ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာသည် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဖြစ်ရေ [[ဝန်ကြီးချုပ်]]ပိုင်ယှောင် ပုဂ္ဂိုလ်ထံမာ ဟိရေ။ [[သမ္မတစနစ်]]နန့် ယင်းနန့်ဆင်တူရေစနစ်တိကို ကျင့်သုံးသောနိုင်ငံများ (နမူနာ- အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု)မာ သမ္မတစွာ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ ပိုပြီးကေရဟိရေ။ အာဏာသျှင်နိုင်ငံတချို့မာ အာဏာသိမ်းဂေါင်းဆောင် ၊ တပါတီစနစ်ကျင့်သုံးသောနိုင်ငံများ (နမူနာ- ဆိုရှယ်လစ်ခေတ် မြန်မာပြည်) ပါတီဂေါင်းဆောင်စွာလေ့ သမ္မတရာထူး ရယူလေ့ဟိရေ။ <ref>{{cite web|title=Constitution of the Republic of South Africa, 1996 – Chapter 5: The President and National Executive|website=www.gov.za|url=https://www.gov.za/documents/constitution-republic-south-africa-1996-chapter-5-president-and-national-executive|date=2012|access-date=}}</ref><ref>{{cite web |last1=Allard |first1=P |title=Government social advertising and ethno-politics in a small, ethnically diverse nation |url=https://www.researchgate.net/publication/324005565 |website=ResearchGate |access-date= |date=2016|page=67}}</ref> အိန်းဂလိချ်အသုံးမာ '''Mr President''' တနည်း '''Madam President''' ဆိုပနာ လူပုဂ္ဂိုလ်ပေါ်မူတည်ပနာ အသုံးပြုရေ။ "Mr President" အသုံးကို အစိုးရအဖွဲ့တိက ယင်းရို့၏ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲကို ရည်ညွှန်းရာမာ သုံးလေ့ဟိရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ပြင်သစ်သမ္မတနိုင်ငံ၏ သမ္မတ "Monsieur le Président" ပိုင် အိန်းဂလိချ်အသုံးမဟုတ်ရေ နာမည်ကို ရည်ညွှန်းရာမာလည်း အသုံးပြုလိဟိရေ။ ==နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲမဟုတ်သူတိအတွက် ရာထူးအခေါ်အဝေါ်== အချို့အသုံးများမာ အိန်းဂလိချ်အသုံး ''President'' ကို သမ္မတမဟုတ်ပဲ အရာနီရာတိအတွက်လည်း အသုံးပြုရေ။ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးသော နိုင်ငံများမာ ဝန်ကြီးတိကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ အုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌကို '''President''' ဟု သုံးကတ်ရေ။ ==မြန်မာနိုင်ငံ== {{main|မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ}} မြန်မာနိုင်ငံသည် လွတ်လပ်ရီးရယားစမာ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကျင့်သုံးခပြီး သမ္မတစွာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲဖြစ်ကာ အုပ်ချုပ်ရီးအာဏာ နည်းပါးရေ။ ။ အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲဖြစ်ရေ ဝန်ကြီးချုပ်မာ အုပ်ချုပ်ရီးအာဏာ ပိုဟိရေ။ လွှတ်တော် ဖျက်သိမ်းထားချိန်တိနန့် ရွီးကောက်ပွဲကြားကာလများ အထဲ အုပ်ချုပ်ရီးဆိုင်ရာ လစ်ဟင်းမှုတိမဖြစ်ပေါ်စီရန် သမ္မတမှ ယာယီတာဝန်ယူ အုပ်ချုပ်ပေးခြင်းမျိုးသာ ဟိလီရေ။ ၁၉၇၄အခြီခံဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီးကေ ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်မာ သမ္မတနန့်အတူ [[နိုင်ငံတော်ကောင်စီ]]မာ အာဏာပိုရလာရေ။ ၂၀၀၈အခြီခံဥပဒေပြဋ္ဌာန်းပြီးကေ ၂၀၁၁ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ခုနှစ်အထိမာ သမ္မတစွာ နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲရာမက အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲလည်းဖြစ်တေ။ အုပ်ချုပ်ရီးအာဏာ အားလုံးသည် သမ္မတထံမာဟိကာ ဝန်ကြီးချုပ်ရာထူး ဖျက်သိမ်းထားခရေ။ ၂၀၁၆ခုနှစ် အစိုးရအသစ်တက်လာချိန်မာ ဝန်ကြီးချုပ်နန့်ဆင်တူရေ အလက်သပ်ခံပုဂ္ဂိုလ်ရာထူး ထားဟိခပြီး သမ္မတပါးက အာဏာခွဲဝီကာ အုပ်ချုပ်ခရေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အခွင့်အာဏာ ရာထူးတိ]] [[ကဏ္ဍ:အစိုးရ အရာဟိတိ]] [[ကဏ္ဍ:သမ္မတ]] 5sdvagey8yp1q4c9y6lb2vacvt2og2s 0 6229 21956 2026-10-18T13:19:23Z Retkhaberi 224 Created page with "'''ဝန်ကြီး'''ဆိုစွာမာ ဝန်ကြီးဌာနတခု (တနည်း) တခုထက်ပိုသော ဝန်ကြီးဌာနတိကို ဦးဆောင်ရေ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တေ။<ref>{{cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/minister|title=Minister|work=Oxford Dictionary|access-date=|accessdate=11 October 2021|archivedate=26 December 2018|archiveurl=https://web.ar..." 21956 wikitext text/x-wiki '''ဝန်ကြီး'''ဆိုစွာမာ ဝန်ကြီးဌာနတခု (တနည်း) တခုထက်ပိုသော ဝန်ကြီးဌာနတိကို ဦးဆောင်ရေ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တေ။<ref>{{cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/minister|title=Minister|work=Oxford Dictionary|access-date=|accessdate=11 October 2021|archivedate=26 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226123445/https://en.oxforddictionaries.com/definition/minister}}</ref>ဝန်ကြီးရေ သက်ဆိုင်ရာ မူဝါဒတိကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ချမှတ်လေ့ဟိပြီးး တခြားသော ဝန်ကြီးဌာနတိနန့်လည်း ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရီး ညွှန်ကြားရလိဟိရေ။ များရေအားဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့ဝင်လည်း ဖြစ်တေ။ တချို့တိုင်းပြည်များမာ [[အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ]]တိစွာလည်း ဝန်ကြီးအဖြစ် ပူးတွဲတာဝန်ယူလီ့ဟိရေ။နမူနာ- [[ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှီ]]သည် အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲအဖြစ် [[မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်|ဝန်ကြီးချုပ်]]ရာထူးနန့် ကာကွယ်ရီးဝန်ကြီးရာထူး ပူးတွဲထမ်းဆောင်ဖူးရေ။ ယင်းချင့်အပြင် [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]သည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ပူးတွဲဂေါင်းဆောင်အဖြစ် [[နိုင်ငံတော်၏ အလက်သပ်ခံပုဂ္ဂိုလ်|နိုင်ငံတော်အလက်သပ်ခံပုဂ္ဂိုလ်]]ရာထူးအပြင် နိုင်ငံခြားရီးဝန်ကြီး၊ သမ္မတရုံးဝန်ကြီးတိအဖြစ်ပါ တာဝန်ယူခရေ။ == ဝန်ကြီးအဆင့် ရာထူး == ဝန်ကြီးနာမည်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ ဝန်ကြီးအဆင့်ဟိရေ ရာထူးတိလေ့ဟိသိမ့်ရေ။ နမူနာ- ပြည်ထောင်စု[[ပြည်ထောင်စုရှိနီချုပ်|ရှိနီချုပ်]]ရာထူးသည် ဝန်ကြီးအဆင့်ဟိပြီးး အစိုးရအဖွဲ့၏ အဖွဲ့ဝင်လည်းဖြစ်တေ။ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီ]]လက်ထက်မာ [[နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရီးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြံပီးပုဂ္ဂိုလ်]]ကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအဆင့် ရာထူးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသ်ည။ == လက်ဟိ အသုံးပြုပုံ == မြန်မာနိုင်ငံမာ ဗဟိုအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးတိကို '''ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး'''ဟု သုံးနှုန်းပြီး၊ ပြည်နယ်နန့် တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီးတိကိုမူ ပြည်နယ် (တနည်း) တိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ '''ဝန်ကြီး'''ဟု သုံးနှုန်းပါရေ။ ==အိန်းဂလိချ်အသုံးအနှုန်း== ဝန်ကြီးကို များရေအားဖြင့် ''Minister'' ဟု သုံးစွဲကတ်တေ။ ဖိလစ်ပိုင်၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် စရေနိုင်ငံတချို့မာ secretary (secretaries) ဟုသုံးစွဲရေ။နမူနာ- ဗြိတိန်မာ ပြည်ထဲရီးဝန်ကြီးကို Home Secretary ဆိုပနာပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံမာ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု နိုင်ငံခြားရီးဝန်ကြီး|Secretary of State]] ဆိုပနာပင်ဖြစ်ဖြစ် သုံးစွဲကတ်တေ။ ==ဝန်ကြီးအမျိုးအစားများ== ဝန်ကြီးဌာနတိနန့် ဝန်ကြီးတိစွာ နိုင်ငံအလိုက်၊ အခြီအနီအလိုက် စသည်အနိန်နန့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားကေလေ့ နိုင်ငံများအကြား ယေဘူယျအားဖြင့် တူညီရေ ဝန်ကြီးဌာနနန့် ဝန်ကြီးတိဟိပါယင့်။ယင်းရို့မာ *စိုက်ပျိုးရီးဝန်ကြီး *စီးပွားရီးဝန်ကြီး *ဆက်သွယ်ရီးဝန်ကြီး *ယိုင်ကျေးမှုဝန်ကြီး *ကာကွယ်ရီးဝန်ကြီး *လျှပ်စစ်ဝန်ကြီး *ပြည်ထဲရီးဝန်ကြီး *ပညာရီးဝန်ကြီး *စွမ်းအင်ဝန်ကြီး *သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီး *ဘဏ္ဍာရီးဝန်ကြီး *နိုင်ငံခြားရီးဝန်ကြီး *ကျန်းမာရီးဝန်ကြီး *စက်မှုဝန်ကြီး *တရားရီးဝန်ကြီး *အလုပ်သမားဝန်ကြီး *အားကဇပ်ဝန်ကြီး *ခရီးလားလာရီးဝန်ကြီး အစဟိစွာရို့ ဖြစ်တေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:အခွင့်အာဏာ ရာထူးတိ]] [[ကဏ္ဍ:ဝန်ကြီး]] [[ကဏ္ဍ:နိုင်ငံရီး]] dazk1ftle3yt24vb3iqcbi4okvazln6