Wikipedia
rmwiki
https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Multimedia
Spezial
Discussiun
Utilisader
Utilisader discussiun
Wikipedia
Wikipedia discussiun
Datoteca
Datoteca discussiun
MediaWiki
MediaWiki discussiun
Model
Model discussiun
Agid
Agid discussiun
Categoria
Categoria discussiun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Ramosch
0
2908
172505
170919
2026-05-20T08:19:57Z
Horgner
1074
172505
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Ramosch
|FILEPATH_CHARTA =
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_BANDIERA =
|FILEPATH_VOPNA =
|MALETG = Ramosch.jpg
|descripziun_maletg = Ramosch
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Engiadina Bassa/Val Müstair]]
|VISCHNANCA = [[Valsot]]
|NP =
|NS = 46/50/04.25/N
|EW = 10/22/56.36/E
|AUTEZZA = 1233
|SURFATSCHA =
|ABITANTS =
|STAN_ABITANTS =
|LINGUA =
|WEBSITE =
|E-LIR = 2627
|}}
'''Ramosch''' (fin il 1943 ufficialmain [[lingua tudestga|tudestg]] ''Remüs'') è in'anteriura vischnanca politica [[svizra]] en il [[chantun Grischun]].
== Persunalitads ==
* [[Johannes Martinus]] (1644/45–1733), plevon refurmà ed autur da la rimnada da chanzuns da baselgia ''[[Philomela]]''
== Colliaziuns ==
{{Commonscat}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Valsot]]
2973nx6t8z2sc8ek5hdryzn5iethuga
Peist
0
2957
172499
169876
2026-05-20T08:04:34Z
Horgner
1074
172499
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Peist
|Tip =
|Vopna =
|Panorama = Peist2.jpg
|Descripziun = Peist
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = [[Regiun Plessur]]
|Vischnanca = [[Arosa]]
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta =
|Autezza = 1340
|Surfatscha =
|Spessezza =
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46/49/54.80/N
|EW = 9/40/16.45/E
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7029
|Preselecziun =
|UST =
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR = 2020
}}
'''Peist''' è in'anteriura vischnanca politica [[svizra]] en il {{chantun|Grischun}}. '''Fett'''
== Colliaziuns ==
{{Commons|Category:Peist|Peist}}
{{E-LIR|2020}}
[[Categoria:Arosa]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
ru0x6bx3laedcrrp1fbgqhwd9cu26xe
Nufenen
0
3027
172498
171202
2026-05-20T08:00:17Z
Horgner
1074
172498
wikitext
text/x-wiki
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Nufenen
|Tip =
|Vopna = Nufenen wappen.svg
|Panorama = Nufenen Dorf.jpg
|Descripziun = Nufenen
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Viamala
|Vischnanca = Rheinwald
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta = Karte Gemeinde Nufenen 2016.png
|Autezza = 1569
|Surfatscha = 28,03
|Populaziun =
|Data populaziun =
|Spessezza = 6
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46.54027
|EW = 9.238886
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7437
|Preselecziun = 081
|UST = 3693
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web = www.nufenen.ch
|eLIR = 1967
}}
'''Nufenen''' ([[rumantsch]] istoric ''Novagnas'', ''Nueinas'') è in'anteriura vischnanca politica [[svizra]] en il {{chantun|Grischun}}.
== Colliaziuns ==
{{commonscat|Nufenen|audio=0|video=0}}
[[Categoria:Rheinwald]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Valragn]]
[[Categoria:Gualsers]]
fp7351b272si1u2oxe9iojrtkh98tfw
Purtagn
0
3046
172504
171000
2026-05-20T08:18:30Z
Horgner
1074
172504
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Lieu en Svizra
|NUM_LIEU = Purtagn
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Portein 2009.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Portein wappen.svg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Viamala]]
|VISCHNANCA = [[Cazas]]
|NP = 7423
|NS = 46.712107
|EW = 9.407159
|AUTEZZA = 1'167
|SURFATSCHA = 3,42
|LINGUA = [[lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE =
|E-LIR = 3327
|}}
'''Purtagn''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Portein'') è in'anteriura vischnanca politica en il {{chantun|Grischun}} en [[Svizra]].
== Colliaziuns ==
{{Commonscat}}
[[Category:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Category:Cazas]]
b4vnwpd0dzhmckrvo9ufnwlr06y5gdb
Preaz
0
3051
172502
171018
2026-05-20T08:15:59Z
Horgner
1074
172502
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Preaz
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Präz 2009.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Präz wappen.svg
|MALETG = Präz Ansicht wpd.jpg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Viamala]]
|VISCHNANCA = [[Cazas]]
|NP = 7424
|NS = 46/44/31/N
|EW = 9/24/22/E
|AUTEZZA = 1'200
|SURFATSCHA = 11,35
|LINGUA = [[lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE = www.preaz.ch
|E-LIR = 2037
|}}
'''Preaz''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Präz'') è in'anteriura vischnanca politica en il {{chantun|Grischun}} en [[Svizra]].
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|Präz}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Cazas]]
njqhvuc70oo1dxekzwitwkrg12usjoo
Roten
0
3058
172507
170073
2026-05-20T08:25:00Z
Horgner
1074
172507
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infobox Lieu en Svizra
|NUM_LIEU = Roten
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Rodels GR 2009.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Rodels wappen.svg
|MALETG = Rodels von Norden.jpg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regioun Viamala]]
|VISCHNANCA = [[Tumleastga (vischnanca)]]
|NP = 7415
|NS = 46/44/24/N
|EW = 9/26/24/E
|AUTEZZA = 684
|SURFATSCHA = 1,68
|LINGUA = [[lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE = www.rodels.ch
|E-LIR = 2643
|}}
'''Roten''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Rodels'') è in'anteriura vischnanca politica [[svizra]] en il {{chantun|Grischun}}.
==Colliaziuns==
{{Commonscat}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Tumleastga GR]]
12pie76dtmi3t9l3x16rwwpu3pepwt5
Pratval
0
3061
172501
170075
2026-05-20T08:13:12Z
Horgner
1074
172501
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infobox Lieu en Svizra
|NUM_LIEU = Pratval
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Pratval 2009.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Pratval wappen.svg
|MALETG = Pratval.jpg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Viamala]]
|VISCHNANCA = [[Tumleastga (vischnanca)]]
|NP = 7415
|NS = 46/43/41/N
|EW = 9/26/42/E
|AUTEZZA = 687
|SURFATSCHA = 0,77
|LINGUA = [[lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE = www.pratval.ch
|E-LIR = 2036
|}}
'''Pratval''' è in'anteriura vischnanca politica [[svizra]] en il {{chantun|Grischun}}.
==Colliaziuns==
{{Commonscat}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Tumleastga GR]]
iiogadjtoop67rvjxlef692f9yzjh7c
Riom-Parsonz
0
3075
172506
168953
2026-05-20T08:23:03Z
Horgner
1074
172506
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{idiom|surmiran}}
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Riom-Parsonz
|FILEPATH_CHARTA = Karte_Gemeinde_Riom-Parsonz.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Riom-Parsonz wappen.svg
|MALETG = Burg Riom, aerial photography 2.jpg
|DESCRIPZIUN = Riom cun il chastè
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Alvra]]
|VISCHNANCA = [[Surses]]
|NP = 7463
|NS = 46/36/34/N
|EW = 9/34/54/E
|AUTEZZA = 1'257
|SURFATSCHA = 55.97
|LINGUA = [[rumantsch]], [[Lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE = www.riom-parsonz.ch
|E-LIR = 2636
|}}
'''Riom-Parsonz''' ([[Lingua tudestga|tudestg]], antiquito ed anfignen 1943 offizial ''Reams'' e ''Präsanz'') è en cumegn aint'igl [[Chantun Grischun|cantun Grischun]] an [[Svizra]]. El è naschia antras la fusiun digls cumegns Riom e Parsonz igl onn 1979.
== Voba ==
[[File:Riom-Parsonz wappen.svg|left|70px]]
Descripziun: An argent (alv) igl casti da Riom neir. La voba corresponda alla voba viglia digl cumegn da Riom.
<br style="clear:left"/>
[[File:Parsonz wappen.svg|left|70px]]
La voba digl cumegn da Parsonz n'è betg neida risguardada ainten la nova voba. Lezza mussava an cotschen treis cullas melnas (1, 2) anromadas d'ena mitra d'argent cun garnitura dad ôr e bindels an ôr ed argent. Ella è oz
betg ple valevla.
<br style="clear:left"/>
== Geografia ==
[[File:Riom and Parsonz as seen from Piz Mitgel.jpg|thumb|left|Riom (sot) e Parsonz (sur)]]
Igl cumegn è situo ainten la val Surses sen la sponda vers nordost digl ''Piz Martegnas'' (2670 m s. m.). Igl cunfegn vign furmo vers ost da la ''Gelgia'', vers nord d'igl ''Adont'' e vers sid dalla ''Val Nandro''. Igls gronds abitadis èn ''Riom'' (1257 m s. m.), ''Parsonz'' (1398 m s. m.) e ''Tigignas'' (1499 m s. m.).
Digl antier territori da 56 km² son 2858 ha neir utilisadas agricol (90% da chegl scu acla), 1679 ha èn muntognas, 1006 ha èn cuvertas cun gôt e 61 ha è surfatscha abitada.
Riom-Parsonz ò set vischnancas vischinantas: [[Salouf]], [[Cunter]], [[Mon]], [[Casti]], [[Savognin]], [[Mulegns]] e [[Farera]].
<br style="clear:left"/>
== Populaziun ==
=== Lungatgs ===
Uriundamaintg eran Riom e Parsonz digltottafatg rumantschs. I niva discurria [[Surmiran|rumantsch surmiran]], egn digls idioms [[Rumantsch dal Grischun|rumantschs]]. Igl onn 1970 eran anc 90,28 % digls abitants rumantschs. Aint'igl frataimp è igl domber pero sa sminuo ferm. La colpa vedlonder è an amprema lengia l'immigraziun da gliout da glianga tudestga. La tabella suandonta mossa igl svilup digls davos decennis:
[[File:Riom01.JPG|thumb|Riom, vista digl casti]]
[[File:Parsonz.jpg|thumb|Parsonz]]
[[File:RaetiaAmpla01.JPG|thumb|Casti Rätia Ampla a Riom, 1227]]
{| class="prettytable"
|-
| colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Lungatgs a Riom-Parsonz'''
|-
| rowspan="2" align="center" | '''Lungatgs''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 1980''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 2000'''
|-
| align="center" | '''Abitants''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Abitants''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Abitants''' || align="center" | '''Part'''
|-
|Tudestg || align=right | 25 || align=right | 9,51 % || align=right | 55 || align=right | 18,52 % || align=right | 110 || align=right | 33,64 %
|-
|Rumantsch || align=right | 229 || align=right | 87,07 % || align=right | 234 || align=right | 78,79 % || align=right | 209 || align=right | 63,91 %
|-
|Taliang || align=right | 9 || align=right | 3,42 % || align=right | 3 || align=right | 1,01 % || align=right | 6 || align=right | 1,83 %
|-
|'''total''' || align=right | 263 || align=right | 100 % || align=right | 297 || align=right | 100 % || align=right | 327 || align=right | 100 %
|}
79,2 % digls abitants ancleian anc rumantsch. Igl lungatg uffizial è rumantsch.
=== Derivanza e naziunalitad ===
Digls 335 abitants igl 2005 eran 323 (= 96,42 %) da naziunalitad svizer.
== Politica ==
Mastral è Armando Thomann.
== Istorgia ==
Abito permanent era cunzont Riom per franc 100 onns a. Chr. Gio avant niva tgavo or crappa da fier e da rom e culo or tals segl lia. E cotras sarò er nia fundo en li abito permanent. Igl onn 15 a. Chr. òn igls romans aquisto la Rezia e fatg ordlonder ena provinza romana. Tar extgavaziuns ins ò catto igl onn 1975/76 e pi tard, fundamaints e rastanzas dad en bietg pi grond. Cun smarvegl ins ò pudia constatar tgi tal bietg era sto drizzo aint detg luxurious cun en scoldamaint dad aria tgoda e cun bogns.
Digl taimp da Carla igl grond (ca. igl onn 840 s. Chr.) è nia fundo a Riom en bagn roial (tgi appartigniva agl rètg) ed i vign er menziuno ena baselgia, prubabel la pi viglia baselgia an Surses, l’anterioura baselgia da son Lurintg. Da chel taimp vign er per l’amprema geda menziuno an en documaint igl nom „Villa Riamio“. A l’antschatta digl 1400 niva menziuno an en codesch uffizial digl uestgia da Coira igl lia da „Ryams“ scu post da dertgira da Surses. Riom è rasto li da la dertgira ota da Surses anfignen igl 19avel tschentaner, damaias igl lia central da Surses. Parsonz vign menziuno per l’amprem’eda igl onn 1156 scu „Coloniam de Presam“.
Igl casti ''Rezia Ampla'', l’ansagna da Riom, è nia biagia anturn igls 1200. Igl pi ancunaschaint abitant digl casti saro sto igl erox Banadetg Fontana. El è crudo ainten la battaglia da la Tgalavagna cunter igls austriacs igl onn 1499. Ma er a Parsonz existiva da chels onns en casti, numnadamaintg agl nord sen la Motta pitschna. Igl casti veva da purtar igl nom ''Rauschenburg''.
La pi gronda catastrofa tgi ò mess Riom sen ena greva prova, è sto l’arsa gronda digls 5 da mars 1864. Pir prubabel èn stos en furn da pang tgi era betg clos (defect) ed igl fatg, tgi chel de rigiva en orcan da favogn, igls muteivs da chest terribel incendi. Ins pò deir tgi l’antiera vischnanca è davantada en’unfrenda da las flommas. Tigl incendi ògl betg do unfrendas da carstgangs, ma la gronda malaveta, igls strapatschs da biagier anse la vischnanca òn procuro, tg’igls ples èn chels onns sessour morts relativamaintg bod. Igl onn 1913 è Riom nia tutgia anc eneda d’en’arsa. Treis albierts èn ars giu, tranter oter er ena tgesa. Ma er a Parsonz è ars, e chegl igl onn 1849. 9 tgesas e clavadeiras èn arsas giu. Tar la reconstrucziun da Riom ò, e chegl ins dastga bagn deir, gido fitg ''Monsieur Laurent Carisch''. A Paris veva el gudagnea fitg bler daners (e catto ena donna bagnstanta). Igl onn 1865 è el turno da Paris a tgesa. Sessour ò el laschea biagier ena tgesa tgi fò ena bela preschientscha, ena gronda clavadeira e bietgs d’economia ed en pastregl. Igls onns 1930 è nia vandia la tgesa cun clavadeira e regress anturn a la clostra da Menzingen. La tgesa dat la stad albiert a las mongias da Menzingen, tgi passaintan lour vacanzas a Riom.
== Occurenzas ==
Siva digl 2006 ò li aint'igl casti da Riom igl teater musical ''Origen''.
== Uniuns ==
A Riom dattigl suandotas uniuns:
* Chor viril Riom – Parsonz – Cunter
* Uniun da donnas e mattas Cunter – Riom – Parsonz
* [[Uniun da giuventetna Riom-Parsonz]]
== Weblinks ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20231109071936/http://www.riom-parsonz.ch/ Homepage offiziala digl cumegn Riom-Parsonz]
[[Category:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Category:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Category:Surses]]
qxrfyr7bqnnv5jkc02hhdmn4g3l1d3j
Pitasch
0
3094
172500
168942
2026-05-20T08:08:32Z
Horgner
1074
172500
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Pitasch
|FILEPATH_CHARTA = Karte_Gemeinde_Pitasch 2007.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Pitasch wappen.svg
|MALETG = Pitasch.jpg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Surselva]]
|VISCHNANCA = [[Ilanz/Glion]]
|NP = 7111
|NS = 46/43/48/N
|EW = 9/13/12/E
|AUTEZZA = 1'060
|SURFATSCHA = 10.79
|LINGUA = [[rumantsch]] (sursilvan)
|WEBSITE = www.pitasch.ch
|E-LIR = 2026
|}}
'''Pitasch''' è in vitg svizzer en il [[chantun Grischun]] en il district Surselva.
Il vitg dumbra circa 120 abitants. Per il mument datti anc ina scola primara a Pitasch, ma perquai ch'i n'ha betg uschè blers uffants pli en il vitg, lavura la scola primara da Pitasch ensemen cun la scola primara da [[Duvin]].
Avant in pèr onns era il vitg anc fitg activ. Sper l'uniun da tir ch'exista anc oz, devi ina musica ed in chor maschedà, ma quellas duas uniuns n'existan betg pli.
Il chor maschedà aveva da ses temp grond success. A la festa da chant districtuala da la Surselva a Mustér l'onn 2003 ha il chor dal vitget survegnì il certificat excellent en la categoria I. Da quest temp era il chor sut la batgetta da Curdin Christoffel. Pauc pli tard è la tradiziun da chant dentant svanida or da mancanza da chantadurs.
== Colliaziuns ==
{{Commonscat}}
[[Categoria:Ilanz/Glion]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Categoria:Val Lumnezia]]
7kjz9u3mx3g6l0tdlwotfe0bbx7s7z4
Preda
0
9106
172503
170306
2026-05-20T08:17:09Z
Horgner
1074
172503
wikitext
text/x-wiki
{{student}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Preda
|Tip =
|Vopna =
|Panorama = Albula line, from Naz to Preda, aerial view, 2015.jpg
|Descripziun = Albula line, from Naz to Preda
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Alvra
|Vischnanca = Bravuogn Filisur
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta =
|Autezza = 1790
|Surfatscha =
|Populaziun =
|Data populaziun =
|Spessezza =
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46/35/20.87/N
|EW = 9/46/37.19/E
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7482
|Preselecziun = 081
|UST =
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR =
}}
[[Datoteca:Albulabauwerke.JPG|thumb|right|La rampa occidentala da la viafier d'Alvra fin a Preda]]
[[Datoteca:Preda.JPG|thumb|300px|La staziun da Preda]]
'''Preda''' è in lieu en la vischnanca [[svizra]] da [[Bravuogn]] che sa chatta sin 1789 meters d'autezza, sper il portal settentriunal dal [[tunnel da l'Alvra]]. Qua finescha la rampa da la [[Viafier d'Alvra]] che tranter Bravuogn e Preda surmunta ina differenza d'autezza da 416 m.
Preda e plinavant il lieu da partenza d'ina senda instructiva da la viafier cun 7 km da lunghezza vers Bravuogn che suonda per la plipart il traject da viafier giu per la val.
A l'ost da Preda, sin il [[Pass da l'Alvra]] cun 2312 meters d'autezza, sa chatta il [[sparta-auas]] tranter il [[Rain]] ([[Mar dal Nord]]) e l'[[En]] ([[Mar Naira]]).
== Colliaziuns ==
{{Commons|Category:Preda|Preda}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Bravuogn Filisur]]
m1dfe4y6mcymdjgjy2bfgpojeafg25f
Ursina Giger
0
14796
172497
169417
2026-05-19T20:57:05Z
~2026-30180-79
23539
correcturas dil Sursilvan
172497
wikitext
text/x-wiki
{{Sursilvan}}
[[File:Triada_odeon_brugg_2.jpg|mini|Ursina Giger (center) ensemen cun Corin Curschellas (seniester) ed Astrid Alexandre (dretg) tier ina presentaziun sco gruppa da cant La Triada (2016)]]
'''Ursina Giger''' (* [[1985|06-08-1985]] a [[Mustér]]) ei ina cantadura, cumponista e musicista svizra.
== Veta ==
Ursina Giger ei gia duront siu temps da scola s'interessada per la musica ed ei vegnida instruida en cant classic e clavazin. Suenter la matura al gimnasi da Mustér eis ella ida a Turitg per far il cuors preliminar dalla Scola da jazz Turitg. Agl institut da jazz dalla scola aulta da Lucerna ha ella studegiau musica. Il 2009 ha ella fatg il Bachelor of Arts in Music cun cant el rom principal tier Susanne Abbuehl e Lauren Newton. Ella ha finiu siu studi cul master en pedagogia da musica il 2012.
Duront siu studi da master ha Ursina studegiau el program Erasmus+ in onn al Rytmisk Musikkonservatorium København (Danemarc) tier Hanne Boel e Django Bates. A Kopenhagen ha ella fatg musica cun musicists e musicistas da tut la Scandinavia e fundau cun tals la band Ursina’s Danish Laboratory che ha publicau il 2012 la EP «Lontan» cun tschun empremas atgnas cumposiziuns.
Ursina cumpona e scriva atgnas canzuns per romontsch ed engles. Siu project principal ei sia band URSINA che exista dapi 2012. Il 2013 ed il 2014 ein las empremas duas EPs cumparidas che Ursina ha cumponiu e produciu en atgna reschia. Ultra da quei ha la band gudignau il Swiss Live Talents National Language and Public Award. Igl onn 2015 ha Ursina survegniu la contribuziun per lavur culturala professiunala dil cantun Grischun per luvrar vid in niev album. Igl album «You Have My Heart» ch'ei cumparius il 2017 ei staus il resultat da quella contribuziun. Igl album ei vegnius registraus e producius a Berlin da Pola Roy, il battarist dalla band tudestga Wir sind Helden. Ina turnea da concerts ha menau URSINA atras la Svizra, la Tiaratudestga, l’Austria e la Hollanda. Il secund album «When I Let Go», producius en collaboraziun cun l’Irlandes David Odlum, ei cumparius il 2021. Per il giubileum da 10 onns dalla band URSINA ei la EP «Acoustic Variations» cumparida igl avrel 2022 - ina collecziun da canzuns existentas dad URSINA. Ils arranschaments per questa EP ein vegni reduci sapientivamein aschia che las novas versiuns acusticas per sediferenziar dallas versiuns gia registradas. Las registraziuns ein vegnidas fatgas per l’emprema gada egl agen local d'emprova en collaboraziun cun ils dus commembers Vojko Huter (ghitara) e Florian Egli (bass, registraziuns e mix).
Sper l’atgna band sefatschenta Ursina adina puspei cun canzuns popularas rumantschas che ein sias ragischs musicalas. Ensemen cun Corin Curschellas ed Astrid Alexandre elaborescha ella canzuns popularas per treis vuschs e representa ellas sco LA TRIADA. Las treis cantaduras han publicau il 2015 in album cul medem num, cun ina collecziun da 34 canzuns da tut la Romontschia. Il secund album «Chantinadas» ei cumparius el decuors digl onn 2022<ref>[https://www.rtr.ch/cultura/chantinadas-la-triada-12-mais-24-chanzuns-3-vuschs ''LA TRIADA: 12 mais – 24 chanzuns – 3 vuschs''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>, denton buca sco portatun mobein sco abonnament digital da canzuns che accumpogna ils auditurs tematicamein atras igl onn e che porscha sper las registraziuns era notas, translaziuns ed ulteriuras informaziuns sur da mintga canzun populabara. LA TRIADA stat adina puspei sin tribuna ell’entira Svizra.
In niev project «Chanterlottas» ei naschius il 2024. Quel ha la finamira da render enconuschent a famiglias canzuns d’affons da tut ils idioms romontschs. Ursina viva cun sia famiglia a Turitg e discuora romontsch cun ses affons. Aschia eis ei vegniu adina pli cunscient ad ella ch’ei dat fetg bia bialas canzuns d’affons romontschas ch'ein denton idas en emblidonza. Ensemen cun siu partenari Florian Egli conta, suna e producescha ella registraziuns modernas da quellas canzuns existentas. Il 2026 cumpara in abonnament da canzuns cun 24 canzuns.
La canzun «Miu cor» digl album «When I Let Go» ei l’emprema canzun romontscha sin Netflix. Ella ei vegnida duvrada il 2022 en l’emprema episoda dalla secunda stafla dalla seria ''Warrior Nun'' en ina scena che gioga en ina bar svizra.<ref>[https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358://www.rtr.ch/novitads/grischun/warrior-nun-musica-rumantscha-en-seria-da-netflix ''L' emprema canzun romontscha sin Netflix: «Miu cor» dad URSINA''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
== Honurs e premis ==
* 2013: Contribuziun d'ovra dil cantun e dil marcau Lucerna (Stimmorchester) <ref>[https://kulturfoerderung.lu.ch/Ausschreibungen/Selektive_Foerderung/archiv/Stimmorchester ''Sustegn e communicaziun da cultura dil cantun e dil marcau Lucerna''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
* 2013: Swiss Live Talents, Premi dil publicum e premi "National Language" <ref>[https://www.suedostschweiz.ch/kultur/triumph-fuer-buendner-saengerin-bei-swiss-live-talents ''Swiss Live Talents 2013''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
* 2013: Premi da promoziun dil cantun Grischun
* 2015: Contribuziun per cultura professiunala dil cantun Grischun <ref>[https://www.suedostschweiz.ch/panorama/2015-06-08/200-000-franken-fur-zehn-bundner-kunstler ''Cantun Grischun''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
== Discografia (URSINA) ==
* 2012 Ursina’s Danish Laboratory – Lontan EP
* 2013 URSINA – Time Is A Thief EP
* 2014 URSINA – Hiding Behind A Mask EP
* 2017 URSINA – You Have My Heart (Radicalis Music)
* 2021 URSINA – When I Let Go (Radicalis Music)
* 2022 URSINA – Acoustic Variations
== Discografia (ulteriurs projects cun artists differents) ==
* 2012 Quintinò – Sco Alas
* 2014 Stimmorchester – Room (Unit Records)
* 2015 La Triada – La Triada (r-tunes)
* 2019 Pascal Gamboni – Everybody Wants The Honey (r-tunes)
* 2021 Clo Duri Bezzola – Il lung viadi
* 2022 La Triada – Chantinadas (r-tunes)
* 2025 Trummer - Ir Brandig (Tourbomusic)
* 2026 Chanterlottas (abonnament da canzuns)
== Colligiaziuns ==
{{Commonscat}}
* [https://www.ursinamusic.com/ Pagina persunala silla reit]
* [https://www.playsuisse.ch/detail/1341015?locale=rm Concert dad URSINA sin RTR emissiun Late Lounge Live]
* [https://www.youtube.com/watch?v=5dtdPltTYtA&list=RD5dtdPltTYtA&start_radio=1 Chalet Session #23: Ursina suna en ina stalla a Disla]
* [https://mx3.ch/home/search?q=ursina Musica dad Ursina] sin Mx3 (plattafuorma da musica)
== Annotaziuns ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Giger, Ursina}}
[[Categoria:Musicists]]
[[Categoria:Chantadurs]]
[[Categoria:Persunas dal 20avel tschientaner]]
[[Categoria:Persunas svizras]]
[[Categoria:Persunas grischunas]]
[[Categoria:Persunas rumantschas]]
[[Categoria:Dunnas]]
q1ix7xss8xfh6dastkzxulw6trlarct