Wikipedia
rmwiki
https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala
MediaWiki 1.47.0-wmf.6
first-letter
Multimedia
Spezial
Discussiun
Utilisader
Utilisader discussiun
Wikipedia
Wikipedia discussiun
Datoteca
Datoteca discussiun
MediaWiki
MediaWiki discussiun
Model
Model discussiun
Agid
Agid discussiun
Categoria
Categoria discussiun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Aviatica militara svizra
0
9412
172617
171318
2026-06-10T16:37:20Z
CommonsDelinker
151
Remplazzà HUNTER.JPG cun [[c:File:Swiss_Hawker_Hunter_J-4015_in_graffitti_livery_1999.jpg|Swiss_Hawker_Hunter_J-4015_in_graffitti_livery_1999.jpg]] (ordinà da [[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|]] ambig
172617
wikitext
text/x-wiki
{{repassada}}
[[Datoteca:Swiss Air Force badge.svg|thumb]]
[[Datoteca:Swiss PC-7 Team and FA-18C Hornet (3757858998).jpg|thumb|PC-7Team & F/A-18C.]]
L''''Aviatica militara svizra''' (AM, [[lingua tudestga|tud.]] ''Schweizer Luftwaffe'', [[lingua franzosa|frz.]] ''Forces aériennes suisses'', [[lingua taliana|tal.]] ''Forze aeree svizzere'', enconuschent internaziunalmain sut il num [[lingua englaisa|englais]] ''Swiss Air Force'', SAF) è il rom da l'[[armada svizra]] ch'è responsabel per la defensiun dal spazi d'area [[Svizra|svizzer]]. Il cumandant da corp è Aldo C. Schellenberg che porta il titel ''cumandant da l'aviatica militara svizra''.
== Basas aviaticas ==
[[File:Swiss air force airfields.png|thumb|]]
Las bases da l'aviatica militara èn:
* [[Payerne]] (LSMP)
* [[Sion]] (LSMS)
* Emmen (LSME)
* [[Meiringen]] (LSMM)
* Alpnach (LSMA)
* Buochs (LSMU)
* [[Dübendorf]] (LSMD)
* [[Lodrino]] (LSML)
* [[Locarno]] (LSMO)
* Bern (LSZB), VIP only
===Radar surveillance===
[[File:Pilatus-radar.jpg|thumb|FLORAKO dall'Aviatica militara svizra]]
* FLORAKO{{Flagicon|USA}}{{Flagicon|FRA}}{{Flagicon|CHE}}
* TAFLIR{{Flagicon|USA}}{{Flagicon|CHE}}
* Skyguard {{Flagicon|CHE}}
* Stinger Alert Radar{{Flagicon|USA}}
== Aviuns ==
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Aviun
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Tip
! style="text-align: left;"|Versiuns
! style="text-align: left;"|En servetsch
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-
| [[Image:Fa-18c.hornet.j5003.swissaf.jpg|80px]]
| rowspan=2|McDonnell Douglas F/A-18 Hornet || rowspan=2|{{USA}}{{SUI}} in Lizenz in der Schweiz gebaut|| rowspan=2| Aviun da cumbat polivalent || F/A-18C || 25 (J-5001 to J-5026) (J-5022 crash<ref>http://www.blick.ch/news/schweiz/f-a-18-absturz-radar-stammt-aus-den-70er-jahren-id5452997.html</ref>)|| rowspan=2|
|-
| [[Image:Swiss AF Boeing FA-18D Hornet.jpg|80px]]
| F/A-18D || 5<ref>http://www.blick.ch/news/schweiz/westschweiz/pilot-rettet-sich-mit-schleudersitz-schweizer-f-a-18-in-frankreich-abgestuerzt-id4258747.html</ref> (J-5232 to J-5238. J-5231,J-5235, J-5237 crash)
|-
| [[Image:F-5 auf Platte.jpg|80px]]
| rowspan=2|Northrop F-5 Tiger II || rowspan=2|{{USA}}{{SUI}}in Lizenz in der Schweiz gebaut| rowspan=2| Aviun da chatscha || F-5E || 41 || Interception, Kunstflug, Zielschlepper
|-
| [[Image:F-5F.jpg|80px]]
| F-5F || 12 (J-3201 to J-3212) || Trenament, polizia aviatica e guerra electronica
|-
| [[File:Pilatus PC7-IMG 5742.jpg|80px]]
| Pilatus PC-7|Pilatus PC-7 Turbo trainer || {{SUI}} || Aviun da trenament || NCPC-7 || 27 || BA Locarno
|-
| [[Image:PC9.JPG|80px]]
| Pilatus PC-9 || {{SUI}} || Aviun da trenament || PC-9/F || 6 || (BA Payerne) Zielschleppe guerra electronica
|-
| [[Image:Swiss Air Force PC-21 A-102 parked.jpg|80px]]
| Pilatus PC-21 || {{SUI}} || Aviun da trenament avanzà || PC-21 || 8 (A-101 to A-108) || BA Emmen
|-
| [[Image:Swiss Air Force Beech 1900D Bidini-1.jpg|80px]]
| Beechcraft 1900 || {{USA}} || Aviun da transport VIP || 1900D || 1 (T-729) || Eroport Bern-Belp
|-
| [[Image:DHC6 Switserland (27342287862).jpg|80px]]
| DHC-6 Twin Otter || {{CAN}} || Cartaziun fotografica || DHC-6 || 1 (T-741) || Base aviatica Dübendorf
|-
| [[Image:T-752.jpg|80px]]
| [[Bombardier Challenger 600|CL604]] || {{CAN}} ||VIP /Ambulanz || CL60|| 2 (T-751,T-752)||
|-
| [[File:Swiss Air Force SuperKing air.JPG|80px]]
| Beechcraft Super King Air || {{USA}} || Cartaziun fotografica || 350C || 1 (T-721) || Base aviatica Dübendorf
|-
| [[Image:Swiss Air Force Pilatus PC-6 V-618 parked at IBT'11.jpg|80px]]
| Pilatus PC-6|Pilatus PC-6 Turbo-Porter || {{SUI}} || Aviun da transport lev || PC-6/B2-H2M-1 || 15 || Squadriglia da transport aviatic 7 (BA Emmen) + HB-FCF armasuisse
|-
| [[Image:SUI785.jpg|80px]]
| Dassault Falcon 900EX || {{FRA}} || Aviun da transport VIP || Falcon 900 || 1 (T-785) || Eroport Bern-Belp
|-
| [[Image:HB-FOG.jpg|80px]]
| Pilatus PC-12 || {{SUI}} || Aviun d'emprovas e transport || PC-12 || 1 (HB-FOG) || Armasuisse Base aviatica Emmen
|-
| [[Image:Cessna.560xl.citation.excel.arp.jpg|80px]]
| Cessna Citation Excel || {{USA}} || Aviun da transport VIP || Ce-560XL || 1 (T-784) || Eroport Bern-Belp
|-
| [[Image:PC-24 T-786.jpg|80px]]
| Pilatus PC-24 || {{SUI}} || Aviun da transport VIP || PC-24 || 1 (T-786) ||
|-
| [[Image:Swiss Air Force Armasuisse R-711.jpg|80px]]
| Diamond DA42 || {{USA}} {{AUT}} || Aviun experimental ||Diamond DA42 Aurora Centauer || 1 (R-711) || Armasuisse BA Emmen
|-
| [[Image:RUAG ADS-90 Ranger ventral view.jpg|80px]]
| RUAG Ranger|ADS-95 Ranger || {{SUI}} || Drona (UAV) || ADS-95 || 24 (D-108 to D-134, D-119 & D-132 crash) || Drone Squadriglia 7 (BA Emmen)
|-
| [[Image:Hermes 900.jpg|80px]]
| Elbit Hermes 900|ADS-15 Hermes 900 || {{ISR}} || [[UAV]] || ADS-15 || 0 (6) || 6 per 2019<ref>https://web.archive.org/web/20160303191129/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/dokumentation/assets/beschaffungen_vorhaben/ads15.html</ref>
|-
| [[Image:Zieldrohne.JPG|80px]]
| Farner|KZD 85 || {{SUI}} || Drona (UAV) || KZD-85 || 60 (Z-30 to Z-90, Today 30 in use) ||Kleinzieldrohne
|}
* Trainingsmockup 2x F/A-18C, X-5098, X-5099.
=== Aviuns ord servetsch ===
{| class="wikitable sortable"
|- valign="top"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Aviun
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Tip
! style="text-align: left;"|Versiuns
! style="text-align: left;"|En servetsch
! style="text-align: left;"|Einführung
! style="text-align: left;"|WFU
! style="text-align: left;"|Remartgas
|- valign="top"
|[[File:Alouette v-54 arp.jpg|70px]]||Alouette II<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/helikopter/alouette-ii-se-3130.html |title=Alouette II SE 3130 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{FRA}}|| Beobachtungs-, Verbindungs,-Transport-,& Rettungsflüge ||II||30||1958||1992||1958 wurden 10 Alouette II gekauft und 1964 weitere 20 Stück. Immatrikulation V-41 bis V-70.
|- valign="top"
|[[File:Alouette ag1.JPG|70px]]||Alouette III<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/helikopter/alouette-iii-se-3160.html |title=Alouette III SE-3160 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{FRA}}|| Transport- und Ausbildung||III||84||1964||2010|| Ab 1964 wurden etappenweise 84 Alouette beschafft (V-201 bis V-284). Gingen 14 durch Unfälle verloren. Sie wurden nicht bewaffnet. Seit der Armee XXI waren nur noch 35 im Dienst. Sie wurden ab 2008 schrittweise durch EC635 ersetzt.
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force BAe Hawk trainer U-1263.jpg|70px]]||BAE Hawk||{{UK}}||trainer||T.66||19||1987||2002|| Mit dem Rüstungsprogramm 87 wurden 19 (U-1251 - U-1270) Flugzeuge beschafft, wovon eine (U-1256) 1990 im Aletschgebiet verloren ging und 2008 18 Maschinen nach [[Finnische Streitkräfte|Finnland]] verkauft wurden.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/themen/liq.html |titel=Verkauf / Liquidation |zugriff=19. September 2009 |hrsg=Offizielle Homepage der Schweizer Luftwaffe |datum=20. August 2008}}</ref>
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Beechcraft Model 18.jpg|70px]]||Beechcraft Expeditor<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-1/beechcraft-c-45-f-und-c-18-s.html |title=Beechcraft C-45 F und C-18 S |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{USA}}||transport||C18S,<br>C-45F||3||1948||1969||
|- valign="top"
|[[File:Beech E50 Twin Bonanza, Switzerland - Air Force AN1124474.jpg|70px]]||Beechcraft Twin Bonanza<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-1/beechcraft-e-50.html |title=Beechcraft E-50 Twin Bonanza |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{USA}}||transport||E50||3||1957||1989||T-711 bis T-713
|- valign="top"
|||Messerschmitt M18<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-1/bfw-m-18.html |title=BFW M 18 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{DEU}}||transport||18C & 18D||4||1929||1954||1 18C, 3 18D.
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Bücker Bü 131 seen from below.jpg|70px]]||Bücker Bü 131 Jungmann||{{DEU}}||Trainer||Bü 131||94||1936||1971|| (A-1 bis A-84) Dieser leichten zweisitzigen Schul- und Übungsflugzeuge. Weitere 10 Flugzeuge wurden von Aeroclubs requiriert und erhielten die Immatrikulationen A-85 bis A-94.
|- valign="top"
|||[[Bücker Bü 133|Bücker Jungmeister]]||{{DEU}}||Trainer||Bü133||52||1937||1968||Für fortgeschrittene Akrobatik- und Luftkampf-Training (U-49 bis U-100). Im Verkehrshaus Luzern und im Fliegermuseum in Dübendorf ist je eine Maschine ausgestellt. „The Old Eagles, Swiss Bücker Squadron“ fliegt mit 5 Originalflugzeugen, von denen 4 noch die gelbe Lackierung der Luftwaffe tragen, an diversen Airshows.
|-
|[[File:Alfred Comte AC-1.jpg|70px]]||Comte AC-1<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/alferd-comte-ac-1.html |title=Alfred Comte AC-1 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CHE}}||Jäger||AC-1||1||1928||1939||
|-
|||Comte AC-4<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/alfred-comte-ac-4-gentleman.html |title=Alfred Comte AC-4 Gentleman |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CHE}}||Verbindung||AC-4||1||1931||1938||
|-
|||Comte AC-11-V<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/alfred-comte-ac-11-v.html |title=Alfred Comte AC-11 V |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CHE}}||Verbindung||AC-11-V||1||1943||1945||
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Dassault Falcon 50 T-783 in its hangar at Belp.jpg|70px]]||Dassault Falcon 50||{{FRA}}||VIP transport||50||1||1996||2013||Ersetzt durch Dassault Falcon 900EX.
|- valign="top"
|rowspan=5|[[File:Dassault (F+W Emmen) Mirage IIIS, Switzerland - Air Force AN0695824.jpg|70px]][[File:Bremshaus.jpg|70px]][[File:Dassault Mirage IIIS Switzerland - Air Force J-2324, LSMP Payerne, Switzerland PP1242384735.jpg|70px]][[File:Mirage at LSMD.JPG|70px]]||rowspan=5|Dassault Mirage III||rowspan=5|{{FRA}}||experimental||IIIC||1||1962||1999||1 Mirage IIIC gekauft (Immatrikulationsnummer J-2201) ab 1964 für den Lizenzbau als Systemerprobungs- und Lenkwaffeneinsatz-Versuchsflugzeug verwendet.
|-
||Aufklärung||IIIRS||18||1964||2003|| Die Mirage IIIRS, Immatrikulation R-2101 bis R-2118, ist die Aufklärerversion der IIIS
|- valign="top"
||Jäger||IIIS||36 ||1964||1999||Die Mirage IIIS, Immatrikulation J-2301 bis J-2336, ist eine schweizerische Weiterentwicklung der Mirage IIIC. Es wurde u.a ein neues Radar, starre Entenvorflügel (ab 1988) von SF Emmen (heute RUAG Aerospace) sowie Chaff- und Flare-Werfer eingebaut. Es war ursprünglich geplant, über 100 Maschinen dieses Typs anzuschaffen. Das Kontingent musste aber aufgrund Kredit-Überschreitungen (Mirage-Affäre) gekürzt werden.
|-
||Trainer||IIIBS||4||1964||2003||Doppelsitzerausführung der MirageIIIS zwei Maschinen gingen durch Unfälle verloren. Die Maschinen waren zuerst als U-2001 bis U-2004 immatrikuliert, die verbliebenen zwei Maschinen erhielten später die geänderte Immatrikulation J-2001 und J-2004.
|-
||Trainer||IIIDS||2||1983||2003||Als Ersatz für die zwei verunglückten MirageIIIBS. Ihre Immatrikulation wurde von U-2011 und U-2012 auf J-2011 und J-2012 geändert. Eine MirageIIIDS (Ex.J-2012) mit der zivilen Registrierung HB-RDF befindet sich nun in flugfähigem Zustand im Besitz des [[Musée de l’aviation militaire de Payerne]]. Gegen Bezahlung ist ein Mitflug möglich.
|- valign="top"
|||de Havilland Mosquito<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-1/de-havilland-dh-98.html |title=De Havilland DH-98 Mk lV Mosquito |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{UK}}||Bomber||PR.4 & FB.6||2||1944||1954||B-4 & B-5 Die B-4 wurde erst als E-42 immatrikuliert, wurde auch zur Pilotenschulung der [[Swissair]] genutzt und dann HB-IMO immatrikuliert. Später zur Ersatzteilgewinnung verschrottet. Die B-5 wurde als fliegender Teststand für das Swiss-Maba-Triebwerk von Sulzer eingesetzt, das für die Eidgenössische Flugzeugwerke Emmen N-20 vorgesehen war. Die B-5 wurde danach als Übungsobjekt der Flugplatzfeuerwehr verwendet und zerstört
|- valign="top"
|rowspan=3|[[File:Vampire ag1.jpg|70px]][[File:De Havilland Vampire FB.6, Switzerland - Air Force JP6713747.jpg|70px]][[File:De Havilland (F+W Emmen) Vampire T55 (DH-115) AN2247367.jpg|70px]]||rowspan=3|de Havilland Vampire||rowspan=3|{{UK}}||Jäger||F.1||4||1946||1990||Die De Havilland Vampire DH.100 Jagdflugzeuge war das ersten düsengetriebene Flugzeuge der Schweizer Flugwaffe. Sie verfügte zwar über kein Bordradar oder Lenkwaffen doch nach einer Umrüstung über einen Martin-Baker-Schleudersitz.Maschinen vom Typ "Vampire" DH-100 Mk.6 (drei wurden später aus Ersatzteilen montiert) (J-1005 bis J-1082 und J-1101 bis J-1200).
|- valign="top"
||Jagtbomber||F.6||178||1949||1990||Maschinen vom Typ "Vampire" DH-100 Mk.1 (ursprünglich drei Exemplare als Erprobungsmaschinen. Als eines abstürzte wurde eine weitere beschafft.)(J-1001 bis J-1004)
|- valign="top"
||Trainer||T.55||39||1953||1990|| "Vampire" DH-115 2 sitzige Trainer, 30 in der schweiz gebaut(U-1201 bis U-1239).
|- valign="top"
|rowspan=4|[[File:Swiss Air Force De Havilland DH-112 Mk 4 Venom being serviced.jpg|70px]]||rowspan=4|de Havilland Venom||rowspan=4|{{UK}}||Jagtbomber||FB.50||126||1954||1984||Die De Havilland Venom DH.112 Jagdbomber waren prinzipiell verbesserte Vampire mit einem leicht geändertem Heck, Flügeltanks und serienmässigem Schleudersitz.
|-
||Aufklärer||FB.50R||24||1956||1975||(J-1626 bis J-1649)
|-
||Jagtbomber||FB.54||100||1956||1983||
|-
||Aufklärer||FB.54R||8||1980||1987||
|- valign="top"
|[[File:Dewoitine D26 HB-RAI.jpg|70px]]||Dewoitine D.26||{{FRA}}||Trainer||D.26||11||1931||1948||
|- valign="top"
|[[File:Dewoitine D.27.jpg|70px]]||[[Dewoitine D.27]]||{{FRA}}||Jäger||D.27||66||1928||1944||
|- valign="top"
|[[File:Do-27.JPG|70px]]||[[Dornier Do 27]]||{{DEU}}||Verbindung||Do 27H2||7||1958||2005||
|- valign="top"
|[[File:N-20 Front.JPG|70px]]||N-20.2 Arbalète||{{CHE}}||experimental ||N-20||1||1949||1952||Erstes von der Schweiz gebautes Düsenflugzeug, nur 1 Prototyp.
|- valign="top"
|[[File:N-20 under QRA.JPG|70px]]||N-20.10 Aiguillon||{{CHE}}||Jäger/ Erdkampf/ Aufklärung||N-20||1||1949||1952||Erstes von der Schweiz gebaut Kampfflugzeug, keine Serienproduktion
|- valign="top"
|[[File:EKW C-35.jpg|70px]]||Eidgenössische Konstruktionswerkstätte K+W C-35<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-1/c-35.html |title=C-35 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref><ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/c-35-1.html |title=C-35-1 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CHE}}||Aufklärung||C-35 & 35-1||90||1937||1954||8 aus Ersatzteilen gebaut.
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force C-3603-1.jpg|70px]]||Eidgenössische Konstruktionswerkstätte K+W C-36||{{CHE}}||Aufklärung||C-3603||160||1942||1987||C-3603 (1942 - 1987) C-401 bis C-560 ein Grossteil dieser Flugzeuge wurde später anstelle eines Kolbenmotors mit einem Turbopropantrieb versehen.Und als Zielschlepper verwendet
|- valign="top"
|[[File:Swiss Dauphin helicopter 1.jpg|70px]]||Eurocopter Dauphin 2<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/helikopter/dauphin-2-sa365n.html |title=Dauphin 2 SA365N |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{FRA}}||VIP transport||SA.365N||1||2005||2009||Regierungstransporter
|- valign="top"
|||Fairey Fox<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/poepeller-f-m/fairey-fox-mk-vl.html |title=Fairey Fox Mk Vl |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{UK}}||Aufklärung||VI.R||2||1937||1945||
|- valign="top"
||[[File:P-16-126.png|70px]]||FFA P-16||{{CHE}}||Jagtbomber||P-16.04, P-16Mk.II||5||1955||1960||Prototypen. Bestellt 100, Order nach Abstürzen gestrichen. 2 returniert zu FFA.
|- valign="top"
|[[File:Fieseler Storch - Deutsches Museum.jpg|70px]]||Fieseler Fi 156||{{DEU}}||Transport, Observation<br>& Ambulance||C-3 Trop||5||1940||1963||Die Fieseler Störche wurden für Masterialtransporte sowie als Verbindungs-, Beobachtungs- und Sanitätsflugzeuge eingesetzt. Immatrikulation A-96 bis A-100 wovon die A-96 eine requirierte (HB-ARU) war.
|- valign="top"
|||Focke-Wulf Fw 44||{{DEU}}||Trainer||Fw 44F||1||1945||1953||
|-
|[[File:Swiss Fokker C.V-E cutaway.JPG|70px]]||Fokker C.V||{{NLD}}||Aufklärung||D & E||64 ||1927||1954||
|- valign="top"
|[[File:Häfeli DH-1 rear view.jpg|70px]]||Häfeli DH-1||{{CHE}}||Aufklärung||DH-1||6||1916||1919||
|- valign="top"
|[[File:Häfeli DH-3 cutaway.jpg|70px]]||Häfeli DH-3||{{CHE}}||Aufklärung||DH-3||109||1917||1939||
|- valign="top"
|[[File:Häfeli DH-5 side view.jpg|70px]]||Häfeli DH-5||{{CHE}}||Aufklärung||DH-5||80||1922||1940||
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Hanriot HD.1.jpg|70px]]||Hanriot HD.1||{{FRA}}||Jäger||HD-1||16||1921||1930||
|- valign="top"
|rowspan=3|[[File:Hawker Hunter F58, Switzerland - Air Force AN2062712.jpg|70px]][[File:Hawker Hunter at ILA 2010 04.jpg|70px]]||rowspan=3|Hawker Hunter||rowspan=3|{{UK}}||fighter-bomber||F.58||100||1958||1994||rowspan=2|Die Jägerversion, der Hawker Hunter F.Mk.58 ist eine verbesserte F.Mk.6-Variante und wurde bei den Flugzeugwerken in Emmen endmontiert. Es wurden in drei Tranchen insgesamt 152 F.Mk.58 und F.Mk.58A gekauft, wovon ein Teil gebrauchte F.Mk.6-Maschinen der RAF waren.(J-4000 bis J-4152).
|-
||Jagtbomber||F.58A||52||1971||1994
|-
||Trainer||T.68||8||1974||1994||Der Hawker Hunter T.Mk.68 war die Hunter-Trainervariante und wurde direkt vom Hersteller bezogen. Die Maschinen waren umgebaute F.Mk.6 (Einsitzer), welche für die schwedische Flygvapnet zu T.Mk.50 Doppelsitzern und für die Schweiz dem Standard der T.Mk.66 umgerüstet wurden. Es wurden insgesamt acht T.Mk.68 gekauft, welche alle gebrauchte schwedische Maschinen waren.(J-4201 bis J-4208).
|-
|[[File:Swiss AF Hiller UH-12.jpg|70px]]||Hiller UH-12<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/helikopter/hiller-uh-12b.html |title=Hiller UH-12B |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{USA}}||Kampffeld&Artillerie Beobachtung||B||3||1952||1962|| V-10 bis V-12 waren erst als KAB-201 bis KAB-203 immatrikuliert KAB steht für Kampffeld- und Artillerie-Beobachtung zwei Hubschrauber durch Landeunfälle verloren.
|-
|[[File:Ju52 dub.JPG|70px]]||Junkers Ju 52/3m||{{DEU}}||Transport||Versions||3||1939||1981||A-701 bis A-703 Zwei Maschinen werden seit 1983, die HB-HOT seit 1985 und bis heute (2011) von der im Jahre 1982 gegründeten JU-AIR im AIR FORCE CENTER in Dübendorf geflogen.
|-
|[[File:Swiss Air Force Gates Learjet 35A Bidini-1.jpg|70px]]||Learjet 35||{{USA}}||VIP transport||A||2||1987||2006||Die Learjets kaufte die Luftwaffe von der REGA und immatrikulierte diese als T-781 und T-87
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Messerschmitt Bf 108.jpg|70px]]||Messerschmitt Bf 108||{{DEU}}||Verbindung||B||18||1938||1959|| A-201 bis A-215
|- valign="top"
|rowspan=4|[[File:Swiss Messerschmitt Bf 109-E3 top left view.jpg|70px]]||rowspan=4|Messerschmitt Bf 109||rowspan=4|{{DEU}}||fighter||D-1||10||1939||1949||rowspan=1|«David» J-301 bis J-310
|-
||Jäger||E-1 & E-3||88||1939||1948||«Emil» (davon 8 Maschinen in Lizenz-Eigenbau)
|-
||Jäger||F-4/Z||2||1942||1947||«Fritz»
|-
||Jäger||G-6 & G-14||14||1944||1947||«Gustav»
|-
|||Morane-Saulnier G||{{FRA}}||Trainer||G or H||1||1914||1919||
|-
|||Morane-Saulnier MS.229||{{FRA}}||Trainer||Et2||2||1931||1941||
|- valign="top"
|rowspan=5|[[File:Morane2.jpg|70px]]||rowspan=5|Morane-Saulnier MS.406<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/poepeller-f-m/morane-saulnier.html |title=Morane Saulnier |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||rowspan=5|{{FRA}}||Jäger||MS.406||2||1939||1954|| rowspan="5" |Trainer nach Einsatz als Jäger 1948.
|-
||Jäger||3800||82||1940||1954
|-
||Jäger||3801||224||1941||1959
|-
||Jäger||3802||13||1946||1956
|-
||Jäger||3803||1||1947||1956
|- valign="top"
|||Nardi FN.315||{{ITA}}||Trainer||FN.315||2||1944||1948||
|- valign="top"
|||Nieuport 23||{{FRA}}||Trainer||23 C.1||5||1917||1921||
|- valign="top"
|[[file:Swiss Air Force Nieuport 28 C-1.jpg|70px]]||Nieuport 28||{{FRA}}||Jäger||28 C.1||15||1918||1930||
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Nord 1203 Norécrin.jpg|70px]]||Nord Norécrin||{{FRA}}||Verbindung||1201||1||1948||1952|| V-653 Zivil HB-HOI. Gleiche Kennung wie die erste Piper Super Cub PA-18-150
|- valign="top"
|||Nord Norvigie||{{FRA}}||Verbindung||NC.850||1||1949||1950|| Immatrikulation KAB-103 Wurde während kurzer Zeit von der damaligen KTA getestet ging aber zurück an Frankreich
|- valign="top"
|rowspan=4|[[File:Swiss Air Force P-51 Mustang side view.jpg|70px]]||rowspan=4| North American P-51D «Mustang»<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/north-american-p-51-mustang.html |title=North American P-51 Mustang |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||rowspan=4|{{USA}}||Jäger, Aufklärung||P-51B-10||1||1944||1945||rowspan=4| 1948 wurden 130 Maschinen zum Preis von je US$ 4000.- gekauft
|-
||Jäger||P-51D||113||1948||1957
|-
||Jäger||TP-51D||2||1948||1957
|-
||Jäger||F-6||15||1948||1957
|-
|[[File:Swiss AF North American T-6 Texan.JPG|70px]]|| North American AT-6 Texan (Harvard)<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/north-american-at-16-harvard-iib.html |title=North American AT-16 Harvard IIB |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CAN}}||Trainer||Mk.IIB||40||1948||1968|| Gleichzeitig mit dem Mustang P-51D wurden 40 dieser Flugzeuge aus Surplus Beständen der kanadischen Luftwaffe erworben. Immatrikulation: U-301 - U-340. Ausgemustert 1968.
|-
|[[File:Pilatus P2 Sywell1 crop.jpg|70px]]||Pilatus P-2<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/pilatus-p2.html |title=Pilatus P2 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CHE}}||Trainer||P-2 05 & 06||55||1945||1981|| (U-102 bis U-128 U-132 bis U-157).
|-
|[[File:Pilatus P-3 A-829.jpg|70px]]||Pilatus P-3<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/pilatus-p3.html |title=Pilatus P3 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{CHE}}||Trainers||P-3||73||1956||1995|| Die Schweizer Luftwaffe kaufte von Pilatus den Prototypen (A-801) und 72 weitere dieser zweisitzigen Schul- /Trainingsflugzeuge (A-801 bis A-873).
|- valign="top"
|||Piper Super Cub<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/piper-super-cub-pa-18.html |title=Piper Super Cub PA-18 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{USA}}||observation||PA-18-150||6||1948||1975|| Die ersten zwei hatten erst die Immatrikulation KAB-101 & KAB-102 (V-651 bis V-656).
|- valign="top"
|||Potez 25<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/potez-l-25.html |title=Potez L-25 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{FRA}}||Aufklärung||L-25 A.2||17||1927||1940||
|- valign="top"
|||Potez 63<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/propeller-n-r/potez-63.html |title=Potez 63 |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{FRA}}||Bomber||630 & 633||2||1938||1944|| B-1 & B-2 (B-1 erst als HB-HAs, B-2 erst als HB-HAT).
|- valign="top"
|||Rockwell Grand Commander||{{USA}}||Kartographie||680FL||1||1976||1993|| HB-GCB zivil immatrikulierte Maschine des Bundesamtes für Landestopografie (swisstopo).
|- valign="top"
|||Siebel Si 204||{{DEU}}||Transport||D-1||1||1945||1955|| Immatrikulation B-3.
|- valign="top"
|||Stinson Sentinel||{{USA}}||Verbindung||L-5||1||1944||1945|| A-96 Nach dem Zweiten Weltkrieg zivil immatrikuliert als HB-TRY. Diese Maschine fliegt heute wieder in den originalen Farben des Zweiten Weltkriegs, inklusive der rot-weissen Neutralitätsstreifen.
|- valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Djion.jpg|70px]]||[[Sud-Ouest SO 1221]]<ref>{{cite |url=http://old.hermannkeist.ch/helikopter/so-1221s-djinn.html |title=SO. 1221S Djinn |language=German |work=Ausgemusterte Flugzeuge}}</ref>||{{FRA}}||Trainer||S.O.1221||4||1958||1964|| V-21 bis V-24 wurden zur Pilotenausbildung für die Alouette II benutzt, aufgrund anhaltender Mängel der Rotorblätter wurden die Maschinen wieder an das Herstellerwerk abgegeben.
|-
|||Weber-Landolf-Münch WLM-1||{{CHE}}||Segler ||WLM-1||2||1951||unk|| Segelflugzeuge WLM-1 U-1 und U-2 (Zivil HB-551 und HB-552)
|}
== Helicopters ==
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Model
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Tip
! style="text-align: left;"|Versiuns
! style="text-align: left;"|En servetsch<ref name=AFM70 />
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-
| [[File:Swiss Air Force Super Puma T-325 side view 2.jpg|80px]] || Eurocopter AS332 Super Puma || {{FRA}} || Transport || AS332M1 || 15 (T-311 to T-325) || BA Payerne, Base aviatica Dübendorf. 1 Superpuma crashed 28.09.2016
|-
| [[File:Cougar Swiss milouf 3.jpg|80px]] || Eurocopter AS532 Cougar || {{FRA}} || Transport || AS532UL || 10 (T-331 to T342) || BA Alpnach. (T-341) 2011 & (T-338) 2016 crashed
|-
| rowspan=2|[[File:Swiss Air Force EC635P2+ T-352 at BRN (2).jpg|80px]] || rowspan=2|Eurocopter EC635 || rowspan=2|{{FRA}} {{DEU}} || Utnterstützung || EC635 P2+ || 18 (T-353 to T-370) || rowspan=2|BA Alpnach
|-
| VIP transport || EC635 P2+ VIP || 2 (T-351, T-352)
|}
== Meds da defensiun cunter aviuns ==
[[File:Oerlikon Skyguard.JPG|thumb|Oerlikon Skyguard]]
{| class="wikitable"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Name
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Tip
! style="text-align: left;"|En servetsch
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-
| [[File:Flab.JPG|80px]] || Oerlikon 35 mm twin cannon || {{CHE}} || AAA Kanone || 45 || a.k.a. "Flab Kanone 63/90"
|-
| [[File:Stinger (dummy) and case.png|80px]]|| FIM-92 Stinger || {{USA}} || MANPAD Leichte Infrarot gesteuerte Rakete || 288 ||
|-
| [[File:Rapier Missile.JPG|80px]] ||Rapier missile || {{GBR}} || Boden-Luft Lenkwaffe|| 54 || a.k.a. "Mobile Lenkwaffen Flugabwehr"
|}
=== Meds da defensiun cunter aviuns ord servetsch ===
{| class="wikitable sortable"
|-valign="top"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Sistem
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Entered<br>service
! style="text-align: left;"|WFU
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-valign="top"
|[[File:Oerlikon-20mm-batey-haosef-2-1.jpg|70px]]||Oerlikon 20 mm cannon||{{SUI}}||1937||1992||(L Flab Kan 37).
|-valign="top"
|[[File:Oerlikon-20mm-batey-haosef-2-1.jpg|70px]]||Oerlikon 20 mm cannon||{{SUI}}||1954||1995||(L Flab Kan 54 Oe).
|-valign="top"
|[[File:BL-64.JPG|70px]]||Bristol Bloodhound||UK||1964||1999|| Flab Lwf BL 64 Bloodhound
|}
===== Swiss made defensiun cunter aviuns tested but not bought =====
Suandonds sistems da defensiun antiaeriala dall'industria svizzra ein vegnidas testadas denton buc vegni cumprei.
{|{| class="wikitable sortable"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Sistem
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Entered<br>service
! style="text-align: left;"|WFU
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-valign="top"
|[[File:Fliegerabwehrpanzer 68 SPAAG pic03-1.JPG|70px]]||35 mm Flab Panzer B22L||{{SUI}}||1958||1964||Basierend auf dem Panzer 68 Chassie
|-valign="top"
|[[File:RSA Seite.JPG|70px]]||Lenkwaffe RSA||{{SUI}}||1946||1958||
|-valign="top"
|[[File:Lenkwaffensystem RSCD Doppelstartlafette front.JPG|70px]]||RSD 58/Lenkwaffensystem RSCD ||{{SUI}}||1952||1958||
|-valign="top"
|[[File:Oerlikon Kriens Luftabwehr im Fliegermuseum Dübendorf.jpg|70px]]||RSE Kriens Lenkwaffensystem ||{{SUI}}||1958||1966||
|-valign="top"
|[[File:Shark Air def.JPG|70px]]||Mowag Shark||{{SUI}} UK <br>{{FRA}}||1981||1983||mit französischem Crotale(Lenkwaffensystem)<br>oder Britisher Zwillingsflab "wildcat"2x30mm.
|}
====Sistems radar====
[[File:FLORIDA EZ.JPG|thumb|FLORIDA EZ al Museum da l'aviaziun de Dübendorf]]
{|{| class="wikitable sortable"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Sistem
! style="text-align: left;"|Origin
! style="text-align: left;"|Entered<br>service
! style="text-align: left;"|WFU
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-valign="top"
|[[File:Florida Radar.JPG|70px]]||FLORIDA-Luftraumüberwachungssystem e -Führungssystem||{{USA}}||1970||2003||
|-valign="top"
|[[File:SF Radar.JPG|70px]]||SFR-Luftraumüberwachungssystem||{{FRA}}||1955||1970||
|-valign="top"
|[[File:Radar WW2.JPG|70px]]||LGR-1 Radar||{{USA}}||1948||1955||
|-valign="top"
|[[File:WW2 Radar mobil.JPG|70px]]||Zielzuweisungsradar TPS-1E||{{USA}}<br> (licensed){{ITA}}||1958||1989||
|-valign="top"
|[[File:Superfledermaus.JPG|70px]]||Super Fledermaus||{{SUI}}||1965||1977||
|-valign="top"
|[[File:ZZR Radar.JPG|70px]]||Feuerleitradar Mark VII||{{UK}}||1958||1967||
|}
=== Basas aviaticas ord servetsch ===
[[File:Raron 2009.JPG|thumb|Basas aviaticas Raron]]
[[File:X-street.jpg|thumb|F-5E crossing Street at Mollis AFB]]
* Ambri (LSPM)
* Ems GR
* Frutigen
* Plazza aviatica [[Interlaken]] (LSMI)
* Plazza aviatica Kägiswil (LSPG)
* Littau
* Mollis
* Münster VS
* [[Raron]] (LSTA)
* Reichenbach im Kandertal
* Saanen (LSGK)
* [[San Vittore]] GR
* Sankt Stephan BE (LSTS)
* [[Turtmann]] (LSMJ)
* [[Ulrichen]]
* Zweisimmen (LSTZ)
===Air policing===
Air policing/ Luftpolizeidienst ist eine der Hauptaufgaben der Luftwaffe in Friedenszeiten. Es wird unterschieden in, Live Missionen (observation, Identifiication) und Hot Missionen (intervention).
{| class="wikitable sortable"
! Jahr
! Live Mission
! Hot Mission
! Bemerkung
|-
|2006 || 342 || 22 ||<ref>https://web.archive.org/web/20160303174508/http://www.vtg.admin.ch/internet/vtg/de/home/themen/einsaetze/jahres-einsatzbilanzen/einsatzbilanz0.html</ref>
|-
|2007 || 295 || 23 ||<ref>https://web.archive.org/web/20160303180049/http://www.vtg.admin.ch/internet/vtg/de/home/themen/einsaetze/jahres-einsatzbilanzen/jahresbilanz2007.html</ref>
|-
|2008 || 308 || 23 ||
|-
|2009 || 294 || 9 ||
|-
|2010 || 246 || 22 ||
|-
|2011 || 350 || 12 ||
|-
|2012|| 207|| 10 ||
|-
| 2013|| 202|| 9 ||
|-
|2014 || 277|| 15 ||
|-
|2015 ||276 || 37 ||
|-
|2016 || 337 || 26 ||<ref>defensio 1-2018 Seite 29</ref>
|-
|2017 || 292 || 36 ||<ref>defensio 1-2018 Seite 29</ref>
|-
|2018 || 245 || ca.20 ||<ref>[https://web.archive.org/web/20200925103830/https://www.vtg.admin.ch/de/aktuell/einsaetze-und-operationen/sse/wef/cuminaivel/news.detail.news.html/vtg-internet/miliz/2019/19-01/cuminaivel/01-14/19-01-14-wolken-grenzenlos.html Auch über den Wolken darf die Freiheit nicht grenzenlos sein]</ref>
|}<ref>https://web.archive.org/web/20150924051541/http://www.vtg.admin.ch/internet/vtg/de/home/themen/einsaetze/einsatzbilanz2014.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303230837/http://www.vtg.admin.ch/internet/vtg/de/home/themen/einsaetze/jahres-einsatzbilanzen/jahresbilanz2011.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303230058/http://www.vtg.admin.ch/internet/vtg/de/home/themen/einsaetze/jahres-einsatzbilanzen/jahresbilanz2009.html</ref>
== Squadriglias aviaticas ==
In der Schweizer Luftwaffe ist ein Flugzeug in der Regel nicht dauerhaft bei einen bestimmten Squadriglia eingeteilt, besonders trifft das auf die Milizstaffeln zu deren Piloten nur ein paar Wochen pro Jahr im Dienst sind. Auch Squadriglia eroplane wie die F/A-18 J-5017 von der Squadriglia d'aviaziun 17 werden von andere Squadriglian benutzt. Ältere Flugzeuge werden häufig von Frontlinienstaffeln zu Unterstützung Squadriglian umgeteilt, zum Beispiel die Hawker Hunter von einem Jagdbomber der Squadriglia d'aviaziun zur Zielflugstaffel 12 als Zielschlepper
{| class="wikitable sortable"
|-valign="top"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Name
! style="text-align: left;"|Status
! style="text-align: left;"|Basas
! style="text-align: left;"|Model
! style="text-align: left;"|History
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-valign="top"
|[[Image:Staffeln Details 06.JPG|45px]] ||Squadriglia d'aviaziun 1 Rokh||inactiv||[[Dübendorf]]||F-5E||Hawker Hunter,DH-100 Vampire,C-3036,Fokker C.V, Häfeli DH-5 || Cumandant la Patruglia Svizra war Mitglied der FlSt1 die Teil der FlSt1 war<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-1.html</ref>
|-valign="top"
|[[Image:FlSt2old.jpg|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 2||inactiv||[[Payerne]]||F-5E|| Hawker Hunter,DH-112 Venom , DH-100 Vampire,AFB [[Ulrichen]], [[Turtmann]]||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-2.html</ref>
|-valign="top"
|[[Image:FlSt3new.gif |30px]]||Squadriglia d'aviaziun 3||inactiv||[[Sion]]||Mirage IIIRS||Hawker Hunter, DH-112 Venom Recon vers,D-3800,C-3603,Dewoitine D.27||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-3.html</ref>
|-valign="top"
|[[Image:Swiss Air Force Squadron 4 Emblem.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 4||inactiv||[[Payerne]]||Mirage IIIRS||Hawker Hunter, DH-112 Venom, DH-100 Vampire AFB [[Turtmann]], Sankt Stephan||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-4.html</ref>
|-valign="top"
|[[Image:Swiss Air Force 5 Squadron Emblem.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 5 Lynx||Interaktiv||[[Interlaken]]||Hawker Hunter||DH-100 Vampire, Häfeli DH-5 ||Astronaut Claude Nicollierwar Pilot bei der FlSt5
|-valign="top"
|[[Image:CP.AV.6.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 6 Ducks||activ||[[Payerne]]||F-5E||||<ref>https://web.archive.org/web/20160426121155/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst6.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303171344/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst6.parsys.20370.downloadList.87294.DownloadFile.tmp/broschurehistoriqueescdav6low.pdf</ref>
|-valign="top"
|[[Image:Swiss Air Force 7 Squadron Emblem.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 7||inactiv||[[Meiringen]]||Hawker Hunter||DH-112 Venom, DH-100 Vampire,Me109 ,Fokker C.V,AFB Ambri, [[Interlaken]]||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-7.html</ref>
|-valign="top"
|[[Image:Staffeln Details 03.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 8 Destructors||activ||[[Meiringen]]||F-5E|| AFB Buochs||<ref>https://web.archive.org/web/20160509100253/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst8.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:FlSt9.gif |30px]]||Squadriglia d'aviaziun 9||inactiv||||DH-112 Venom||[DH-100 Vampire, Me109,D-3801,Dewoitine D.27,Fokker C.V||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-9.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:FlSt10.gif |30px]]||Squadriglia d'aviaziun 10||inactiv||Buochs||Mirage IIIRS||DH-112 Venom recon, DH-100 Vampire,C-3603,P-51 Mustang || alle mit Fotokammeras ausgerüstet<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-10.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20131015115212/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/themen/history/reggesch.parsys.0030.downloadList.38629.DownloadFile.tmp/fliegerstaffel10.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160202120116/http://www.fliegerstaffel10.ch/include.php?path=news&catid=1&type=2</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:Staffeln Details 07.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 11 Tigers||activ||[[Meiringen]]||F/A-18||[[Dübendorf]], F-5E, Hawker Hunter,DH-100 Vampire,D-3801 || Mitglied des NATO Tiger Meet<ref>http://www.natotigers.org/tigerunits/detail.php?unitID=10</ref>, 18C J-5011 Squadriglia eroplan mit Sonderbemalung<ref>https://web.archive.org/web/20160130104803/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/en/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst11.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:FlSt12new.jpg|45px]]||Zielflugstaffel 12||activ||Emmen||Pilatus PC-9/ F-5E||Hawker Hunter, C-36||<ref>https://web.archive.org/web/20160225193420/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/zielflugstaffel.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:Staffeln Details 05.JPG|45px]]|||Squadriglia d'aviaziun 13||inactiv||[[Payerne]]||F-5E||DH-112 Venom, D-3800 Morane, Trurtmann AFB, [[Meiringen]] Ambri||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-13.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:FlSt14.gif|30px]]||Squadriglia d'aviaziun 14||activ ||[[Locarno]]||Pilatus PC-7||DH-100 Vampire, Pilatus P-3||<ref>https://web.archive.org/web/20131015115203/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/themen/history/reggesch.parsys.0023.downloadList.00231.DownloadFile.tmp/knowhow.pdf</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:Swiss Air Force 15 Squadron Emblem 4080.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 15||inactiv||Sankt Stephan||Hawker Hunter||DH-112 Venom, DH-100 Vampire, D-3801, Me109, [[Payerne]]||im letzten Jahr erhielt ein Hunter eine "Papyrus" Bemalung, Flugzeug ist nun in Privatgebrauch<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-15.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:Mirage III FlSt16.jpg|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 16||activ||[[Sion]]||F-5F|| Mirage IIIS,DH-112 Venom & DH-112 R1, DH-100 Vampire, P-51 Mustang C-3603,C-36,Fokker C.V, Buochs||
|-
|-valign="top"
|[[File:Mirage IIIS FlSt -17.jpg|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 17 Falcons||activ||[[Payerne]]||F/A-18||Mirage IIIS,DH-112 Venom,D-3802, C-3603, Häfeli DH-5, Dewoitine D.27 AFB Buochs, Emmen, [[Raron]] ||Squadriglia eroplan F/A-18C J-5017 mit "Falcons" Bemalung<ref>https://web.archive.org/web/20160130090353/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/en/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/fightersquad17.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20111219092019/http://www.fightersquadron17.ch/index.php?id=8</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:Staffeln Details 02.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 18 Panthers||activ||[[Payerne]]|| F/A-18||||Squadriglia eroplan F/A-18C J-5018 mit "Phanters" Bemalung.<ref>https://web.archive.org/web/20160130094421/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/en/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst18.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:19 Sqn Swiss Air Force.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 19 Swans||activ||[[Sion]]||F-5E|| Potez 25,Morane D-3800 P-51 Mustang, DH-112 Venom, Hawker Hunter||<ref>https://web.archive.org/web/20160428051543/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst19.html</ref> Squadriglia eroplan F-5E J-3038 mit Swans Bemalung<ref>https://web.archive.org/web/20140111140517/http://www.wings-aviation.ch/03-Reports/2013/SUI-Meiringen/J-3038-03.jpg</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:Swiss Air Force Squadron 20 Emblem.jpg|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 20||inactiv||Mollis||Hawker Hunter|| DH-112 Venom, DH-100 Vampire, P-51 Mustang,D-3801 ||<ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-20.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:Swiss Air Force 21 Squadron Emblem.JPG|45px]]||Squadriglia d'aviaziun 21||inactiv||[[Raron]]||Hawker Hunter||DH-112 Venom,DH-100 Vampire, P-51 Mustang,Dewoitine D.27, Me109,AFB Buochs, [[Turtmann]], [[Dübendorf]] ||<ref>https://web.archive.org/web/20131015115248/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/flst19/chronik/kmob.html</ref><ref>http://old.hermannkeist.ch/fliegerstaffel-21.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[Image:Staffel 24.JPG|45px]] ||Squadriglia d'aviaziun 24||activ||Emmen||Pilatus PC-9 / F-5F|| Hawker Hunter Trainer||Squadriglia 22 e Squadriglia 23 wurden nie gegründet.
|-
|-valign="top"
|[[Image:LT1.gif|30px]]||Squadriglia da transport aviatic 1||activ||[[Payerne]]||AS 532UL,AS 332M-1, EC635|| Alouette III||<ref>https://web.archive.org/web/20160422104031/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/esc_ta1.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:Alouette3 alpnachLT2.jpg|45px]]||Squadriglia da transport aviatic 2||inactiv ||[[Dübendorf]]||| Alouette III||Alouette II,Piper PA-18, AFB Triengen||<ref>http://old.hermannkeist.ch/leicht-fliegerstaffel-2.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:Emblem LT3.jpg|45px]]||Squadriglia da transport aviatic 3||activ||||AS 532UL,AS 332M-1, EC635||||<ref>https://web.archive.org/web/20160406200603/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/staffeln/lttrspst5.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:Emblem LT4.jpg|45px]]||Squadriglia da transport aviatic 4||activ||[[Dübendorf]]||AS 532UL,AS 332M-1, EC635, Beechcraft 1900, DHC-6, Beechcraft Super King Air|||| Superpuma T-316 mit Staffelbemalung
|-
|-valign="top"
|[[Image:LT5Tarn.gif |30px]]||Squadriglia da transport aviatic 5||activ||[[Dübendorf]]||AS 532UL,AS 332M-1,EC635||Alouette III, Do-27||
|-
|-valign="top"
|||Squadriglia da transport aviatic 6||activ||Alpnach||AS 532UL,AS 332M-1 EC635||||<ref>https://web.archive.org/web/20160303234330/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/flpl_kdo_alp/flplkdo2/ltgeschw2/ltrspst6.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:PC-6Abzeichen.JPG|45px]] ]||Squadriglia da transport aviatic 7||activ||Emmen||Pilatus PC-6||||<ref>https://web.archive.org/web/20160305103016/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/flpl_kdo_emm/ltst7.html</ref>
|-
|-valign="top"
|[[File:Lufttransport Staffel8.jpg|55px]]||Squadriglia da transport aviatic 8||activ||Alpnach||AS 532UL,AS 332M-1 EC635||Alouette III||<ref>https://web.archive.org/web/20160303204854/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/flpl_kdo_alp/flplkdo2/ltgeschw2/lttrspst8.html</ref> [www.lufttransportstaffel8.ch]
|}
==Auters unitads aviaticas==
{| class="wikitable sortable"
|-valign="top"
! style="text-align: left;"|Maletg
! style="text-align: left;"|Name
! style="text-align: left;"|Status
! style="text-align: left;"|Basas
! style="text-align: left;"|Model
! style="text-align: left;"|History
! style="text-align: left;"|Remartgas
|-valign="top"
|[[File:Alouette3 BFK.jpg|45px]]||Berufsfliegerkorps||activ||[[Dübendorf]] HQ ||all AC types||||alte Bezeichnung UeG Überwachungsgeschwader<ref>https://web.archive.org/web/20160406125131/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/bfk.html</ref>
|-valign="top"
|[[File:Emblem LTDB.jpg|45px]]||Lufttransportdienst des Bundes||activ||[[Bern]]||Cessna Citation Excel,DHC-6,Beechcraft Super King Air, Beechcraft 1900, Falcon 900,EC635||Learjet 35, Falcon 50, Eurocopter Dauphin||<ref>https://web.archive.org/web/20110814015406/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/ltdb.html</ref>
|-valign="top"
|||Scola da pilotadi||activ||Emmen||Pilatus PC-21||F-5F, BAE Hawk, DH-100 VampireT||
|-valign="top"
|[[File:Badge Drohnenstaffel.jpg|45px]]||Drohnengeschwader 7||activ||Emmen||ADS-95||||
|-valign="top"
|[[File:Grd badge.jpg|45px]]||GRD Armasuisse||activ||Emmen||PC-6 Turbo-Porter, Pilatus PC-12, Diamond DA42 Aurora Centauer||Hawker Hunter, Mirage IIIC, F-5E(J-3001)||Flugversuchs Service
|-valign="top"
|||Patruglia Svizra||activ||Emmen||F-5E||Hawker Hunter AFB [[Dübendorf]]||entstand aus Teilen der Squadriglia d'aviaziun 1<ref>https://web.archive.org/web/20160124042533/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/kunstflugteam/ps.html</ref>
|-valign="top"
|||PC-7 Team||activ||[[Dübendorf]]||Pilatus PC-7||||<ref>https://web.archive.org/web/20160120180403/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/verbaende/einsatz_lw/kunstflugteam/pc_7_team.html</ref>
|-valign="top"
|[[File:MHR Alouette.jpg|45px]]||MHR Militär Helikopter Rettungsdienst||inactiv||||||Alouette III||SAR, Aufgabe wurde von der zivilen REGA übernommen.
|-valign="top"
|[[Image: Swiss Air Defence & directions Center Badge.gif |30px]]||ADDC||activ||[[Dübendorf]]|||||| Air Force HQ, Air Operations Centre, Air Defence& Directions Center
|-valign="top"
|[[File:Fsch Aufkl Kp 17 Badge.gif|45px]]||Fallschirmaufklärer Kompanie 17||activ||[[Locarno]]||MT-1||||Para reccon
|-valign="top"
|}
<gallery>
Image:J-3033FlSt6.jpg|Tail F-5E J-3033 FlSt6
Image:J-3073 Vandalo.jpg|Staffelmaschine J-3073 der Fliegerstaffel 8 Vandalos
Image:Bremshaus.jpg|MirageIIIRS FlSt10
Image:Papyrus1.jpg|Paper Hunter FlSt15
Image:Swiss Air Force Hornet Bidini-2.jpg|FlSt11 F/A-18C J-5011 Tigers
Image:F18 at ILA 2010 15.jpg|FlSt 17 F/A-18C J-5017 Falcons
Image:F-18 IMG 6114.jpg|FlSt 18 F/A-18C J-5018 Panthers
Image:Northrop F-5E Tiger II (J-3038) of the Swiss Air Force arrives at Fairford 7Jul2016 arp.jpg| F-5E Swans FlSt19
Image:Swiss Hawker Hunter J-4015 in graffitti livery 1999.jpg |Bison Hunter FlSt20
Image:Puma Lufttransportstaffel 4.jpg| Superpuma T-316 LT4
</gallery>
== Referenzas ==
<references/>
*[[Flieger-Flab-Museum]] Dübendorf
* Alber Wüst: ''Die Schweizerische Fliegerabwehr.'' 2011, ISBN 978-3-905616-20-0
[https://web.archive.org/web/20120617015708/http://www.ar.admin.ch/internet/armasuisse/de/home/themen/Immobilien/historische.parsys.60590.downloadList.30934.DownloadFile.tmp/luftwaffedt.pdf] Militärische Denkmäler im Bereich der Luftwaffe (PDF)
== Vesair era ==
* [[Armada da l'aria franzosa]]
* [[Eronautica militara taliana]]
* [[Forza aviatica dals Stadis Unids]]
* [[Forza aviatica roial]]
* [[Grads da l'armada svizra]]
== Auters projects ==
* {{Commons|Category:Air force of Switzerland|Aviatica militara svizra}}
== Colliaziuns ==
* [https://web.archive.org/web/20110130021042/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home.html Pagina uffiziala en tudestg]
* [https://web.archive.org/web/20101105171404/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/fr/home.html Pagina uffiziala en franzos]
* [https://web.archive.org/web/20110112060459/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/it/home.html Pagina uffiziala en talian]
* [https://web.archive.org/web/20140820104944/http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/en/home.html Pagina uffiziala en engles]
*[http://www.lw.admin.ch/internet/luftwaffe/de/home/dokumentation/assets/aircraft.parsys.79030.downloadList.93005.DownloadFile.tmp/milkennungen.pdf] tailcode list of all Swiss Air Force Aircrafts ever (German only)
[[Categoria:Forzas armadas svizras|Aviatica]]
e4avzylf50trt3zw8potan2epp6izbv
Ursina Giger
0
14796
172615
172599
2026-06-10T14:23:33Z
Perscrutader
22999
aschuntau in link, eliminau in sbagl grammatical
172615
wikitext
text/x-wiki
{{Sursilvan}}
[[File:Triada_odeon_brugg_2.jpg|mini|Ursina Giger (center) ensemen cun Corin Curschellas (seniester) ed Astrid Alexandre (dretg) tier ina presentaziun sco gruppa da cant La Triada (2016)]]
'''Ursina Giger''' (* 6 d'uost 1985 a [[Mustér]]) ei ina cantadura, cumponista e musicista svizra.
== Veta ==
Ursina Giger ei gia duront siu temps da scola s'interessada per la musica ed ei vegnida instruida en cant classic e clavazin. Suenter la matura al gimnasi da Mustér eis ella ida a Turitg per far il cuors preliminar dalla Scola da jazz Turitg. Agl institut da jazz dalla scola aulta da Lucerna ha ella studegiau musica. Il 2009 ha ella fatg il Bachelor of Arts in Music cun cant el rom principal tier Susanne Abbuehl e Lauren Newton. Ella ha finiu siu studi cul master en pedagogia da musica il 2012.
Duront siu studi da master ha Ursina studegiau el program Erasmus+ in onn al Rytmisk Musikkonservatorium København (Danemarc) tier Hanne Boel e Django Bates. A Kopenhagen ha ella fatg musica cun musicists e musicistas da tut la Scandinavia e fundau cun tals la band Ursina’s Danish Laboratory che ha publicau il 2012 la EP «Lontan» cun tschun empremas atgnas cumposiziuns.
Ursina cumpona e scriva atgnas canzuns per romontsch ed engles. Siu project principal ei sia band URSINA che exista dapi 2012. Il 2013 ed il 2014 ein las empremas duas EPs cumparidas che Ursina ha cumponiu e produciu en atgna reschia. Ultra da quei ha la band gudignau il Swiss Live Talents National Language and Public Award. Igl onn 2015 ha Ursina survegniu la contribuziun per lavur culturala professiunala dil cantun Grischun per luvrar vid in niev album. Igl album «You Have My Heart» ch'ei cumparius il 2017 ei staus il resultat da quella contribuziun. Igl album ei vegnius registraus e producius a Berlin da Pola Roy, il battarist dalla band tudestga Wir sind Helden. Ina turnea da concerts ha menau URSINA atras la Svizra, la Tiaratudestga, l’Austria e la Hollanda. Il secund album «When I Let Go», producius en collaboraziun cun l’Irlandes David Odlum, ei cumparius il 2021. Per il giubileum da 10 onns dalla band URSINA ei la EP «Acoustic Variations» cumparida igl avrel 2022 - ina collecziun da canzuns existentas dad URSINA. Ils arranschaments per questa EP ein vegni reduci sapientivamein aschia che las novas versiuns acusticas per sediferenziar dallas versiuns gia registradas. Las registraziuns ein vegnidas fatgas per l’emprema gada egl agen local d'emprova en collaboraziun cun ils dus commembers Vojko Huter (ghitara) e Florian Egli (bass, registraziuns e mix).
Sper l’atgna band sefatschenta Ursina adina puspei cun canzuns popularas rumantschas che ein sias ragischs musicalas. Ensemen cun Corin Curschellas ed Astrid Alexandre elaborescha ella canzuns popularas per treis vuschs e representa ellas sco LA TRIADA. Las treis cantaduras han publicau il 2015 in album cul medem num, cun ina collecziun da 34 canzuns da tut la Romontschia. Il secund album «Chantinadas» ei cumparius el decuors digl onn 2022<ref>[https://www.rtr.ch/cultura/chantinadas-la-triada-12-mais-24-chanzuns-3-vuschs ''LA TRIADA: 12 mais – 24 chanzuns – 3 vuschs''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>, denton buca sco portatun mobein sco abonnament digital da canzuns che accumpogna ils auditurs tematicamein atras igl onn e che porscha sper las registraziuns era notas, translaziuns ed ulteriuras informaziuns sur da mintga canzun populabara. LA TRIADA stat adina puspei sin tribuna ell’entira Svizra.
In niev project «Chanterlottas» ei naschius il 2024. Quel ha la finamira da render enconuschent a famiglias canzuns d’affons da tut ils idioms romontschs. Ursina viva cun sia famiglia a Turitg e discuora romontsch cun ses affons. Aschia eis ei vegniu adina pli cunscient ad ella ch’ei dat fetg bia bialas canzuns d’affons romontschas ch'ein denton idas en emblidonza. Ensemen cun siu partenari Florian Egli conta, suna e producescha ella registraziuns modernas da quellas canzuns existentas. Il 2026 ei cumparius in abonnament da canzuns cun 24 canzuns.
La canzun «Miu cor» digl album «When I Let Go» ei l’emprema canzun romontscha sin Netflix. Ella ei vegnida duvrada il 2022 en l’emprema episoda dalla secunda stafla dalla seria ''Warrior Nun'' en ina scena che gioga en ina bar svizra.<ref>[https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358://www.rtr.ch/novitads/grischun/warrior-nun-musica-rumantscha-en-seria-da-netflix ''L' emprema canzun romontscha sin Netflix: «Miu cor» dad URSINA''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
== Honurs e premis ==
* 2013: Contribuziun d'ovra dil cantun e dil marcau Lucerna (Stimmorchester) <ref>[https://kulturfoerderung.lu.ch/Ausschreibungen/Selektive_Foerderung/archiv/Stimmorchester ''Sustegn e communicaziun da cultura dil cantun e dil marcau Lucerna''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
* 2013: Swiss Live Talents, Premi dil publicum e premi "National Language" <ref>[https://web.archive.org/web/20180701003655/https://www.suedostschweiz.ch/kultur/triumph-fuer-buendner-saengerin-bei-swiss-live-talents ''Swiss Live Talents 2013''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
* 2013: Premi da promoziun dil cantun Grischun
* 2015: Contribuziun per cultura professiunala dil cantun Grischun <ref>[https://www.suedostschweiz.ch/panorama/2015-06-08/200-000-franken-fur-zehn-bundner-kunstler ''Cantun Grischun''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
== Discografia (URSINA) ==
* 2012 Ursina’s Danish Laboratory – Lontan EP
* 2013 URSINA – Time Is A Thief EP
* 2014 URSINA – Hiding Behind A Mask EP
* 2017 URSINA – You Have My Heart (Radicalis Music)
* 2021 URSINA – When I Let Go (Radicalis Music)
* 2022 URSINA – Acoustic Variations
== Discografia (ulteriurs projects cun artists differents) ==
* 2012 Quintinò – Sco Alas
* 2014 Stimmorchester – Room (Unit Records)
* 2015 La Triada – La Triada (r-tunes)
* 2019 Pascal Gamboni – Everybody Wants The Honey (r-tunes)
* 2021 Martin Bezzola – Il lung viadi
* 2022 La Triada – Chantinadas (r-tunes)
* 2025 Trummer - Ir Brandig (Tourbomusic)
* 2026 Chanterlottas (abonnament da canzuns)
== Colligiaziuns ==
{{Commonscat}}
* [https://www.ursinamusic.com/ Pagina persunala silla reit]
* [https://www.playsuisse.ch/detail/1341015?locale=rm Concert dad URSINA sin RTR emissiun Late Lounge Live]
* [https://www.rtr.ch/play/tv/cuntrasts/video/art-en-dus-ursina-giger-e-florian-egli---musica-famiglia-e-carriera?urn=urn:rtr:video:5aa56867-11a6-45d4-a4d9-835322cdaad0 Art en dus: Ursina Giger & Florian Egli (emissiun Cuntrasts sin RTR]
* [https://www.youtube.com/watch?v=5dtdPltTYtA Chalet Session #23: Ursina suna en ina stalla a Disla]
* [https://mx3.ch/home/search?q=ursina Musica dad Ursina] sin Mx3 (plattafuorma da musica)
== Annotaziuns ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Giger, Ursina}}
[[Categoria:Musicists]]
[[Categoria:Chantadurs]]
[[Categoria:Persunas dal 20avel tschientaner]]
[[Categoria:Persunas svizras]]
[[Categoria:Persunas grischunas]]
[[Categoria:Persunas rumantschas]]
[[Categoria:Dunnas]]
gips9hhcssrgk5q2sjj405cri4h4fp7
172616
172615
2026-06-10T14:24:32Z
Perscrutader
22999
/* Colligiaziuns */
172616
wikitext
text/x-wiki
{{Sursilvan}}
[[File:Triada_odeon_brugg_2.jpg|mini|Ursina Giger (center) ensemen cun Corin Curschellas (seniester) ed Astrid Alexandre (dretg) tier ina presentaziun sco gruppa da cant La Triada (2016)]]
'''Ursina Giger''' (* 6 d'uost 1985 a [[Mustér]]) ei ina cantadura, cumponista e musicista svizra.
== Veta ==
Ursina Giger ei gia duront siu temps da scola s'interessada per la musica ed ei vegnida instruida en cant classic e clavazin. Suenter la matura al gimnasi da Mustér eis ella ida a Turitg per far il cuors preliminar dalla Scola da jazz Turitg. Agl institut da jazz dalla scola aulta da Lucerna ha ella studegiau musica. Il 2009 ha ella fatg il Bachelor of Arts in Music cun cant el rom principal tier Susanne Abbuehl e Lauren Newton. Ella ha finiu siu studi cul master en pedagogia da musica il 2012.
Duront siu studi da master ha Ursina studegiau el program Erasmus+ in onn al Rytmisk Musikkonservatorium København (Danemarc) tier Hanne Boel e Django Bates. A Kopenhagen ha ella fatg musica cun musicists e musicistas da tut la Scandinavia e fundau cun tals la band Ursina’s Danish Laboratory che ha publicau il 2012 la EP «Lontan» cun tschun empremas atgnas cumposiziuns.
Ursina cumpona e scriva atgnas canzuns per romontsch ed engles. Siu project principal ei sia band URSINA che exista dapi 2012. Il 2013 ed il 2014 ein las empremas duas EPs cumparidas che Ursina ha cumponiu e produciu en atgna reschia. Ultra da quei ha la band gudignau il Swiss Live Talents National Language and Public Award. Igl onn 2015 ha Ursina survegniu la contribuziun per lavur culturala professiunala dil cantun Grischun per luvrar vid in niev album. Igl album «You Have My Heart» ch'ei cumparius il 2017 ei staus il resultat da quella contribuziun. Igl album ei vegnius registraus e producius a Berlin da Pola Roy, il battarist dalla band tudestga Wir sind Helden. Ina turnea da concerts ha menau URSINA atras la Svizra, la Tiaratudestga, l’Austria e la Hollanda. Il secund album «When I Let Go», producius en collaboraziun cun l’Irlandes David Odlum, ei cumparius il 2021. Per il giubileum da 10 onns dalla band URSINA ei la EP «Acoustic Variations» cumparida igl avrel 2022 - ina collecziun da canzuns existentas dad URSINA. Ils arranschaments per questa EP ein vegni reduci sapientivamein aschia che las novas versiuns acusticas per sediferenziar dallas versiuns gia registradas. Las registraziuns ein vegnidas fatgas per l’emprema gada egl agen local d'emprova en collaboraziun cun ils dus commembers Vojko Huter (ghitara) e Florian Egli (bass, registraziuns e mix).
Sper l’atgna band sefatschenta Ursina adina puspei cun canzuns popularas rumantschas che ein sias ragischs musicalas. Ensemen cun Corin Curschellas ed Astrid Alexandre elaborescha ella canzuns popularas per treis vuschs e representa ellas sco LA TRIADA. Las treis cantaduras han publicau il 2015 in album cul medem num, cun ina collecziun da 34 canzuns da tut la Romontschia. Il secund album «Chantinadas» ei cumparius el decuors digl onn 2022<ref>[https://www.rtr.ch/cultura/chantinadas-la-triada-12-mais-24-chanzuns-3-vuschs ''LA TRIADA: 12 mais – 24 chanzuns – 3 vuschs''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>, denton buca sco portatun mobein sco abonnament digital da canzuns che accumpogna ils auditurs tematicamein atras igl onn e che porscha sper las registraziuns era notas, translaziuns ed ulteriuras informaziuns sur da mintga canzun populabara. LA TRIADA stat adina puspei sin tribuna ell’entira Svizra.
In niev project «Chanterlottas» ei naschius il 2024. Quel ha la finamira da render enconuschent a famiglias canzuns d’affons da tut ils idioms romontschs. Ursina viva cun sia famiglia a Turitg e discuora romontsch cun ses affons. Aschia eis ei vegniu adina pli cunscient ad ella ch’ei dat fetg bia bialas canzuns d’affons romontschas ch'ein denton idas en emblidonza. Ensemen cun siu partenari Florian Egli conta, suna e producescha ella registraziuns modernas da quellas canzuns existentas. Il 2026 ei cumparius in abonnament da canzuns cun 24 canzuns.
La canzun «Miu cor» digl album «When I Let Go» ei l’emprema canzun romontscha sin Netflix. Ella ei vegnida duvrada il 2022 en l’emprema episoda dalla secunda stafla dalla seria ''Warrior Nun'' en ina scena che gioga en ina bar svizra.<ref>[https://web.archive.org/web/20200625000000/https://https//udn.com/news/story/121424/4659358://www.rtr.ch/novitads/grischun/warrior-nun-musica-rumantscha-en-seria-da-netflix ''L' emprema canzun romontscha sin Netflix: «Miu cor» dad URSINA''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
== Honurs e premis ==
* 2013: Contribuziun d'ovra dil cantun e dil marcau Lucerna (Stimmorchester) <ref>[https://kulturfoerderung.lu.ch/Ausschreibungen/Selektive_Foerderung/archiv/Stimmorchester ''Sustegn e communicaziun da cultura dil cantun e dil marcau Lucerna''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
* 2013: Swiss Live Talents, Premi dil publicum e premi "National Language" <ref>[https://web.archive.org/web/20180701003655/https://www.suedostschweiz.ch/kultur/triumph-fuer-buendner-saengerin-bei-swiss-live-talents ''Swiss Live Talents 2013''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
* 2013: Premi da promoziun dil cantun Grischun
* 2015: Contribuziun per cultura professiunala dil cantun Grischun <ref>[https://www.suedostschweiz.ch/panorama/2015-06-08/200-000-franken-fur-zehn-bundner-kunstler ''Cantun Grischun''], consultau ils 22 da fevrer 2026.</ref>
== Discografia (URSINA) ==
* 2012 Ursina’s Danish Laboratory – Lontan EP
* 2013 URSINA – Time Is A Thief EP
* 2014 URSINA – Hiding Behind A Mask EP
* 2017 URSINA – You Have My Heart (Radicalis Music)
* 2021 URSINA – When I Let Go (Radicalis Music)
* 2022 URSINA – Acoustic Variations
== Discografia (ulteriurs projects cun artists differents) ==
* 2012 Quintinò – Sco Alas
* 2014 Stimmorchester – Room (Unit Records)
* 2015 La Triada – La Triada (r-tunes)
* 2019 Pascal Gamboni – Everybody Wants The Honey (r-tunes)
* 2021 Martin Bezzola – Il lung viadi
* 2022 La Triada – Chantinadas (r-tunes)
* 2025 Trummer - Ir Brandig (Tourbomusic)
* 2026 Chanterlottas (abonnament da canzuns)
== Colligiaziuns ==
{{Commonscat}}
* [https://www.ursinamusic.com/ Pagina persunala silla reit]
* [https://www.playsuisse.ch/detail/1341015?locale=rm Concert dad URSINA sin RTR emissiun Late Lounge Live]
* [https://www.rtr.ch/play/tv/cuntrasts/video/art-en-dus-ursina-giger-e-florian-egli---musica-famiglia-e-carriera?urn=urn:rtr:video:5aa56867-11a6-45d4-a4d9-835322cdaad0 Art en dus: Ursina Giger & Florian Egli (emissiun Cuntrasts sin RTR)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=5dtdPltTYtA Chalet Session #23: Ursina suna en ina stalla a Disla]
* [https://mx3.ch/home/search?q=ursina Musica dad Ursina] sin Mx3 (plattafuorma da musica)
== Annotaziuns ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Giger, Ursina}}
[[Categoria:Musicists]]
[[Categoria:Chantadurs]]
[[Categoria:Persunas dal 20avel tschientaner]]
[[Categoria:Persunas svizras]]
[[Categoria:Persunas grischunas]]
[[Categoria:Persunas rumantschas]]
[[Categoria:Dunnas]]
cydopq4dn9jg13suwrg2jp6z7dd1fki