Wikipedia rmwiki https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Multimedia Spezial Discussiun Utilisader Utilisader discussiun Wikipedia Wikipedia discussiun Datoteca Datoteca discussiun MediaWiki MediaWiki discussiun Model Model discussiun Agid Agid discussiun Categoria Categoria discussiun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Ilanz/Glion 0 2559 172806 172587 2026-07-26T03:56:34Z ~2026-41362-05 23795 172806 wikitext text/x-wiki {{Sursilvan}} {{Infochascha Unitad d'administraziun svizra |Num = Ilanz/Glion |Tip = Vischnaunca politica |Auters nums = |Vopna = CHE Ilanz-Glion COA.svg |Bandiera = |Panorama = |Descripziun = |Charta = Karte Gemeinde Ilanz Glion 2018.png <!--- ADMINISTRAZIUN ---> |Chantun = GR |Regiun = Surselva |Sedia = |Titel president = |President = |Lingua uffiziala = [[sursilvan|romontsch sursilvan]], [[lingua tudestga|tudestg]] |Regenza = |Legislatur = <!--- TERRITORI ---> |Autezza = 698 |Surfatscha = 133.48 |Populaziun = {{EWZ CH|CH-GR|3619}} |Data populaziun = {{EWD|CH-GR}} |Spessezza = 38 |Fracziuns = 13 |Cunfina cun = |NS = 46/46/15.13/N |EW = 9/13/05.14/E <!--- AUTRAS INFURMAZIUNS ---> |NP = |Preselecziun = |UST = 3619 |Numer da l'auto = |Abitants = |Surnum = |Lingua tradiziunala = [[romontsch]], [[lingua tudestga|tudestg]] |Dialect = [[sursilvan|sursilvan]] <!--- INTERNET ---> |Pagina-web = www.ilanz-glion.ch |eLIR = 1158 |LIS = }} '''Ilanz/Glion''' (tudestg: ''Ilanz/Glion'') ei ina vischnaunca politica el [[Chantuns da la Svizra|cantun]] [[Chantun Grischun|Grischun]] en [[Svizra]]. Ella schai sper il [[Rain|Rein anteriur]] ed appartegn alla [[Regiun Surselva]]. == Geografia == === Fracziuns dalla vischnaunca === La vischnaunca Ilanz/Glion secumpona dallas suandontas fracziuns formadas ord las vischnauncas oriundas: [[Castrisch]], [[Duvin]], Glion, [[Ladir]], [[Luven]], [[Pigniu]], [[Pitasch]], [[Riein]], [[Rueun]], [[Ruschein]], [[Schnaus]], [[Sevgein]], [[Siat]].<ref>[https://ilanz-glion.tlex.ch/api/rm/versions/134/pdf_file Constituziun dalla vischnaunca Ilanz/Glion dils 22-09-2013 (versiun dils 01-01-2014), Art. 1.]</ref> <!-- (tabella probablamein buc actuala) {| class="prettytable" |- bgcolor="#E3E3E3" !Quartier !Nr. !Nr.-BFS !NPA |- |Glion/Ilanz |1 |3574001 |7130 |- |[[Sontga Clau]] |2 |3574002 |7130 |- |[[Strada en Surselva|Strada]] |3 |3574003 |7130 |} --> === Il marcau da Glion === Il marcau da Glion ei in marcau ella Surselva. El schai gest sper il Rein anteriur. Sur il Rein Anteriur sesanfla ina punt, che vegn mintga di druvada da persunas, autos ed dalla Viafier retica. A Glion dat ei differentas stizuns, ina plazza da giug, ina scola ed aunc bia dapli caussas. Glion ei mo in marcau perviada ch‘ei deva pli baul ina citad veglia. Oz habiteschen entgins carstgaus en quella citad veglia. Leu dat ei era ina baselgia reformada, ed agl ur dalla citad veglia sesanfla la casa cumin. La citad veglia ha 4 portas. Oz vivan era biars carstgauns sper la citat veglia, aschia che Glion ei aunc carschiuns intec. == Populaziun == === Populaziun tenor fracziuns === Statistica da habitonts tenor fracziuns per ils 31 da december 2025:<ref>[https://www.ilanz-glion.ch/rm/purtret/nossa-vischnaunca/statistica-da-habitonts/statistica-da-habitonts-2025 www.ilanz-glion.ch: Statistica da habitonts]</ref> {| class="prettytable"; | Fracziun || Diember da habitonts |-- | Castrisch || 435 |-- | Duvin || 80 |-- | Glion || 3'065 |-- | Ladir || 96 |-- | Luven || 157 |-- | Pigniu || 20 |-- | Pitasch || 86 |-- | Riein || 66 |-- | Rueun || 439 |-- | Ruschein || 356 |-- | Schnaus || 110 |-- | Sevgein || 221 |-- | Siat || 154 |-- | total || 5'285 |} === Lungatgs === Ils lungatgs ufficials e da scola dalla vischnaunca ein il [[sursilvan|romontsch sursilvan]] ed il [[Lingua tudestga|tudestg]].<ref>[https://ilanz-glion.tlex.ch/api/rm/versions/134/pdf_file Constituziun dalla vischnaunca Ilanz/Glion dils 22-09-2013 (versiun dils 01-01-2014), Art. 7.]; [https://ilanz-glion.tlex.ch/api/rm/versions/10/pdf_file Lescha davart ils lungatgs ufficials dalla vischnaunca Ilanz/Glion dils 20-05-2015 (versiun dils 01-08-2015), Art. 1.]</ref> Las fracziuns da Castrisch, Duvin, Ladir, Luven, Pigniu, Pitasch, Riein, Rueun, Ruschein, Schnaus, Sevgein e Siat s‘audan ufficialmein tier il territori linguistic romontsch.<ref>[https://ilanz-glion.tlex.ch/api/rm/versions/10/pdf_file Lescha davart ils lungatgs ufficials dalla vischnaunca Ilanz/Glion dils 20-05-2015 (versiun dils 01-08-2015), Art. 2.]</ref> <!-- (tabella probablamein buc actuala) --> {| class="prettytable"; |----- | colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Linguas a Glion/Ilanz''' |----- | rowspan="2" align="center" | '''Linguas''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 1950''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun da l'onn 2000''' |----- | align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Dumber''' || align="center" | '''Part''' |----- |[[rumantsch]] || align=right | 820 || align=right | 50 % || align=right | 912 || align=right | 40 % || align=right | 813 || align=right | 35 % |----- |[[lingua tudestga|tudestg]] || align=right | 738 || align=right | 45 % || align=right | 1141 || align=right | 50 % || align=right | 1184 || align=right | 51 % |----- |[[lingua taliana|talian]] || align=right | 82 || align=right | 5 % || align=right | 228 || align=right | 10 % || align=right | 325 || align=right | 14 % |----- |'''abitants''' || align=right | 1'640 || align=right | 100 % || align=right | 2'282 || align=right | 100 % || align=right | 2'322 || align=right | 100 % |} == Annotaziuns == <references /> == Colligiaziuns == {{Commonscat|Ilanz/Glion}} * [https://www.ilanz-glion.ch/rm/ La pagina dalla vischnaunca] * [http://www.e-lir.ch/index.php?id=450&t_articles_id=1158&lemma=Glion&chavazzin=&lemma_lang=r ''Glion''] el Lexicon istoric retic {{Regiun Surselva}} [[Categoria:Ilanz/Glion| ]] [[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]] [[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]] [[Categoria:Vischnancas grischunas - per repassar]] [[Categoria:Foppa]] fdu4xczouxsnh0shr9s5gj5671elt7b Tujetsch 0 3125 172808 172219 2026-07-26T05:11:38Z ~2026-41362-05 23795 172808 wikitext text/x-wiki {{Sursilvan}} {{Infochascha Unitad d'administraziun svizra |Num = Tujetsch |Tip = Vischnaunca politica |Vopna = CHE Tujetsch COA.svg |Panorama = Sedrun Dorf.jpg |Descripziun = [[Sedrun]] <!--- ADMINISTRAZIUN ---> |Chantun = GR |Regiun = Surselva |Titel president = |President = |Lingua uffiziala = [[sursilvan|romontsch sursilvan]] (da scartira), [[tuatschin]] (a bucca) <!--- TERRITORI ---> |Charta = Karte Gemeinde Tujetsch 2018.png |Autezza = 1450 |Surfatscha = 133,91 |Populaziun = {{EWZ CH|CH-GR|3986}} |Data populaziun = {{EWD|CH-GR}} |Spessezza = 9 |Fracziuns = Tschamut, Selva, Rueras, Dieni, Camischolas, Zarcuns, Gonda, [[Sedrun]], Bugnei, Surrein, Cavorgia<ref>[http://www.tujetsch.ch/xml_1/internet/rm/application/d2/d385/f389.cfm Fracziuns] sin la pagina-web dalla vischnaunca da Tujetsch</ref> |Cunfina cun = |NS = 46/41/00/N |EW = 8/46/00/E <!--- AUTRAS INFURMAZIUNS ---> |NP = 7188 |Preselecziun = 081 |UST = 3986 |Abitants = Tuatschin, Tuatschina |Surnum = |Lingua tradiziunala = [[Rumantsch dal Grischun|romontsch]] [[sursilvan]] |Dialect = [[tuatschin]] <!--- INTERNET ---> |Pagina-web = www.tujetsch.ch |eLIR = 2956 }} [[Datoteca:Sedrun Dorf.jpg|thumb|300px|Sedrun vitg]] [[Datoteca:Sedrun-Rueras.jpg|thumb|300px|Rueras]] [[Datoteca:Tschamut.jpg|thumb|300px|Tschamut]] '''Tujetsch''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Tavetsch'') ei ina vischnaunca politica [[svizra]] ella [[regiun Surselva]] dil [[chantun Grischun|cantun Grischun]]. == Historia == Tujetsch consista d'uclauns che sederasan naven dil [[Pass Alpsu]] fin [[Bugnei]]. In vitg Tujetsch ha ei mai dau. La colonisaziun ha giu liug suenter la fundaziun dalla claustra da [[Mustér]] egl 8avel tschentaner. El 12avel tschentaner ein ils [[Gualsers]] migrai sur il Pass Alpsu ed ein secasai el Tujetsch. Pér naven dil 18avel tschentaner ein ils purs da muntogna secasai els vitgs dalla val. [[Sedrun]] ei daventau capitala dalla vischnaunca e dalla pleiv. La baselgia parochiala da Sedrun, dalla quala il clutger ei vegnius mantenius, ei vegnida consecrada igl onn 1205. La baselgia da s. Vigeli dad oz deriva dils onns 1691-95. Entochen ils 31 da december 2015 apparteneva la vischnaunca al [[Cadi|circuit dalla Cadi]] dil [[Surselva (district)|district Surselva]]. === Porta Alpina === Impuls per in ulteriur svilup dalla regiun dueva la [[Porta Alpina]] dar, ina staziun da viafier sutterrana en vischinonza da Sedrun, colligiada cun la reit da viafier europeica da gronda prestaziun. == Geografia == Tujetsch ei la davosa vischnaunca dalla Surselva el [[chantun Grischun|cantun Grischun]]. Tujetsch cunfinescha cul cantun [[chantun Uri|Uri]] e cul [[chantun Tessin|Tessin]]. Las vischnauncas cunfinontas ein [[Airolo]] (TI), [[Ursera]] (UR), [[Mustér]], [[Gurtnellen]] (UR), [[Medel (Lucmagn)]], [[Quinto]] (TI) e [[Silenen]] (UR). Tujetsch consista da 19 fracziuns: Tschamut, Selva, Dieni, Rueras, Zarcuns, Camischolas, Gionda, [[Sedrun]], Bugnei, Surrein, Cavorgia, Guiv, Milez, Mulinatsch, Nacla, Prau, Múlins, Sum ed Sut Crestas. Sedrun ei il liug principal ed il center administrativ dalla val. Ils lags dalla vischnaunca ein il [[Lag da Nalps]], il [[Lag da Curnera]] ed il [[Lai da Tuma]], la funtauna dil [[Rain|Rein]]. === Fracziuns dalla vischnaunca === {| class="prettytable" |- bgcolor="#E3E3E3" !Quartier !Nr. !Nr.-BFS !NPA |- |[[Sedrun]] |1 |3986001 |7188 |- |[[Tschamut]] |2 |3986002 |7188 |- |[[Selva]] |3 |3986003 |7188 |- |[[Dieni]] |4 |3986004 |7188 |- |[[Rueras]] |5 |3986005 |7188 |- |[[Zarcuns]] |6 |3986006 |7188 |- |[[Camischolas]] |7 |3986007 |7188 |- |[[Gionda]] |8 |3986008 |7188 |- |[[Bugnei]] |9 |3986008 |7188 |- |[[Surrein (Tujetsch)|Surrein]] |10 |3986010 |7188 |- |[[Cavorgia]] |11 |3986011 |7188 |- |[[Guiv]] |12 |3986012 |7188 |- |[[Milez]] |13 |3986013 |7188 |- |[[Mulinatsch]] |14 |3986014 |7188 |- |[[Nacla]] |15 |3986015 |7188 |- |[[Prau]] |16 |3986016 |7188 |- |[[Múlins]] |17 |3986017 |7188 |- |[[Sum]] |18 |3986018 |7188 |- |[[Sut Crestas]] |19 |3986019 |7188 |- |} === Selva === Selva ei in vitg en la val Tujetsch. Il vitg ha, sco era Sedrun, ragischs gualsras. Selva ha giu da sbatter grevs cumbats, cun lavinas e fiug. Igl onn 1949 ha in fetg grond incendi midau cumpleinamein il maletg dil vitg. Cun agid dalla populaziun svizra han ins puspei saviu reconstruir Selva. Il vitg sesanfla en in liug expost a lavinas. El sesanfla el funs dalla val, dad omisduas varts dat ei plauncas teissas, d'ina vart ha ei uaul e l’autra ei niua. La vart niua ei quella che fa sterment igl unviern, da quella vart vegnan biaras lavinas a val. == Populaziun == Il diember da habitonts digl onn 2005 dumbra rodund 2'005 persunas. Da quellas persunas tschontschan 87% romontsch e 13% tudestg ni auter. === Lungatg === En la Val Tujetsch vegn tschintschau in [[rumantsch|romontsch]] [[sursilvan]] tut special, il [[Tuatschin|dialect tuatschin]]. Sco lungatg da scartira han ils Tuatschins il romontsch sursilvan. Quei dialect ed il qual dils Medelins ei la fuorma dil romontsch sursilvan vegl. Entuorn igl onn 1400 ei vegniu da [[Cuira|Cuera]] in niev trend da lungatg. Sederasaus ei quel denton mo entochen Mustér. La val Tujetsch e la Val Medelina ein buca vegnidas tschaffadas dil niev romontsch. Il dialect Tuatschin vegn aunc oz discurrius en la val. Il lungatg ufficial da scartira dalla vischnaunca ei il romontsch sursilvan ed il lungatg ufficial a bucca ei igl idiom da Tujetsch<ref>[http://www.tujetsch.ch/documents/Constituziun_communala_niev.pdf Constituziun communala dalla vischnaunca da Tujetsch], Art. 4.</ref>. {| class="prettytable" |----- | colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Linguas a Tujetsch''' |----- | rowspan="2" align="center" | '''Linguas''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun digl onn 1980''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun digl onn 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun digl onn 2000''' |----- | align="center" | '''Diember''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Diember''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Diember''' || align="center" | '''Part''' |----- |[[Rumantsch dal Grischun|Romontsch]] || align=right | 1783 || align=right | 91 % || align=right | 1782 || align=right | 90 % || align=right | 1744 || align=right | 87 % |----- |[[Lingua tudestga|Tudestg]] || align=right | 176 || align=right | 9 % || align=right | 198 || align=right | 10 % || align=right | 260 || align=right | 13 % |----- |'''Habitonts''' || align=right | 1960 || align=right | 100 % || align=right | 1980 || align=right | 100 % || align=right | 2005 || align=right | 100 % |} == Annotaziuns == <references /> == Colligiaziuns == {{Commonscat}} * [http://www.tujetsch.ch/ La pagina da la vischnaunca] * {{E-LIR|2956|Tujetsch}} * {{E-LIR|2697|Sedrun}} * {{E-LIR|2949|Tschamut}} * {{E-LIR|167|Camischolas}} * {{E-LIR|2701|Selva}} {{Regiun Surselva}} [[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]] [[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]] [[Categoria:Cadi]] [[Categoria:Gualsers]] [[Categoria:Tujetsch| ]] biepbxvbfi4o1beyltywn7ri10a9i8t 172809 172808 2026-07-26T05:21:03Z ~2026-41362-05 23795 172809 wikitext text/x-wiki {{Sursilvan}} {{Infochascha Unitad d'administraziun svizra |Num = Tujetsch |Tip = Vischnaunca politica |Vopna = CHE Tujetsch COA.svg |Panorama = Sedrun Dorf.jpg |Descripziun = [[Sedrun]] <!--- ADMINISTRAZIUN ---> |Chantun = GR |Regiun = Surselva |Titel president = |President = |Lingua uffiziala = [[sursilvan|romontsch sursilvan]] (da scartira), [[tuatschin]] (a bucca) <!--- TERRITORI ---> |Charta = Karte Gemeinde Tujetsch 2018.png |Autezza = 1450 |Surfatscha = 133,91 |Populaziun = {{EWZ CH|CH-GR|3986}} |Data populaziun = {{EWD|CH-GR}} |Spessezza = 9 |Fracziuns = Tschamut, Selva, Rueras, Dieni, Camischolas, Zarcuns, Gonda, [[Sedrun]], Bugnei, Surrein, Cavorgia<ref>[http://www.tujetsch.ch/xml_1/internet/rm/application/d2/d385/f389.cfm Fracziuns] sin la pagina-web dalla vischnaunca da Tujetsch</ref> |Cunfina cun = |NS = 46/41/00/N |EW = 8/46/00/E <!--- AUTRAS INFURMAZIUNS ---> |NP = 7188 |Preselecziun = 081 |UST = 3986 |Abitants = Tuatschin, Tuatschina |Surnum = |Lingua tradiziunala = [[Rumantsch dal Grischun|romontsch]] [[sursilvan]] |Dialect = [[tuatschin]] <!--- INTERNET ---> |Pagina-web = www.tujetsch.ch |eLIR = 2956 }} [[Datoteca:Sedrun Dorf.jpg|thumb|300px|Sedrun vitg]] [[Datoteca:Sedrun-Rueras.jpg|thumb|300px|Rueras]] [[Datoteca:Tschamut.jpg|thumb|300px|Tschamut]] '''Tujetsch''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Tavetsch'') ei ina vischnaunca politica [[svizra]] ella [[regiun Surselva]] dil [[chantun Grischun|cantun Grischun]]. == Historia == Tujetsch consista d'uclauns che sederasan naven dil [[Pass Alpsu]] fin [[Bugnei]]. In vitg Tujetsch ha ei mai dau. La colonisaziun ha giu liug suenter la fundaziun dalla claustra da [[Mustér]] egl 8avel tschentaner. El 12avel tschentaner ein ils [[Gualsers]] migrai sur il Pass Alpsu ed ein secasai el Tujetsch. Pér naven dil 18avel tschentaner ein ils purs da muntogna secasai els vitgs dalla val. [[Sedrun]] ei daventau capitala dalla vischnaunca e dalla pleiv. La baselgia parochiala da Sedrun, dalla quala il clutger ei vegnius mantenius, ei vegnida consecrada igl onn 1205. La baselgia da s. Vigeli dad oz deriva dils onns 1691-95. Entochen ils 31 da december 2015 apparteneva la vischnaunca al [[Cadi|circuit dalla Cadi]] dil [[Surselva (district)|district Surselva]]. === Porta Alpina === Impuls per in ulteriur svilup dalla regiun dueva la [[Porta Alpina]] dar, ina staziun da viafier sutterrana en vischinonza da Sedrun, colligiada cun la reit da viafier europeica da gronda prestaziun. == Geografia == Tujetsch ei la davosa vischnaunca dalla Surselva el [[chantun Grischun|cantun Grischun]]. Tujetsch cunfinescha cul cantun [[chantun Uri|Uri]] e cul [[chantun Tessin|Tessin]]. Las vischnauncas cunfinontas ein [[Airolo]] (TI), [[Ursera]] (UR), [[Mustér]], [[Gurtnellen]] (UR), [[Medel (Lucmagn)]], [[Quinto]] (TI) e [[Silenen]] (UR). Tujetsch consista da 19 fracziuns: Tschamut, Selva, Dieni, Rueras, Zarcuns, Camischolas, Gionda, [[Sedrun]], Bugnei, Surrein, Cavorgia, Guiv, Milez, Mulinatsch, Nacla, Prau, Múlins, Sum ed Sut Crestas. Sedrun ei il liug principal ed il center administrativ dalla val. Ils lags dalla vischnaunca ein il [[Lag da Nalps]], il [[Lag da Curnera]] ed il [[Lai da Tuma]], la funtauna dil [[Rain|Rein]]. === Fracziuns dalla vischnaunca === {| class="prettytable" |- bgcolor="#E3E3E3" !Quartier !Nr. !Nr.-BFS !NPA |- |[[Sedrun]] |1 |3986001 |7188 |- |[[Tschamut]] |2 |3986002 |7188 |- |[[Selva]] |3 |3986003 |7188 |- |[[Dieni]] |4 |3986004 |7188 |- |[[Rueras]] |5 |3986005 |7188 |- |[[Zarcuns]] |6 |3986006 |7188 |- |[[Camischolas]] |7 |3986007 |7188 |- |[[Gionda]] |8 |3986008 |7188 |- |[[Bugnei]] |9 |3986008 |7188 |- |[[Surrein (Tujetsch)|Surrein]] |10 |3986010 |7188 |- |[[Cavorgia]] |11 |3986011 |7188 |- |[[Guiv]] |12 |3986012 |7188 |- |[[Milez]] |13 |3986013 |7188 |- |[[Mulinatsch]] |14 |3986014 |7188 |- |[[Nacla]] |15 |3986015 |7188 |- |[[Prau]] |16 |3986016 |7188 |- |[[Múlins]] |17 |3986017 |7188 |- |[[Sum]] |18 |3986018 |7188 |- |[[Sut Crestas]] |19 |3986019 |7188 |- |} === Selva === Selva ei in vitg en la val Tujetsch. Il vitg ha, sco era Sedrun, ragischs gualsras. Selva ha giu da sbatter grevs cumbats, cun lavinas e fiug. Igl onn 1949 ha in fetg grond incendi midau cumpleinamein il maletg dil vitg. Cun agid dalla populaziun svizra han ins puspei saviu reconstruir Selva. Il vitg sesanfla en in liug expost a lavinas. El sesanfla el funs dalla val, dad omisduas varts dat ei plauncas teissas, d'ina vart ha ei uaul e l’autra ei niua. La vart niua ei quella che fa sterment igl unviern, da quella vart vegnan biaras lavinas a val. == Populaziun == Il diember da habitonts digl onn 2005 dumbra rodund 2'005 persunas. Da quellas persunas tschontschan 87% romontsch e 13% tudestg ni auter. === Lungatg === En la Val Tujetsch vegn tschintschau in [[rumantsch|romontsch]] [[sursilvan]] tut special, il [[Tuatschin|dialect tuatschin]]. Sco lungatg da scartira han ils Tuatschins il romontsch sursilvan. Quei dialect ed il qual dils Medelins ei la fuorma dil romontsch sursilvan vegl. Entuorn igl onn 1400 ei vegniu da [[Cuira|Cuera]] in niev trend da lungatg. Sederasaus ei quel denton mo entochen Mustér. La val Tujetsch e la Val Medelina ein buca vegnidas tschaffadas dil niev romontsch. Il dialect Tuatschin vegn aunc oz discurrius en la val. Il lungatg ufficial da scartira dalla vischnaunca ei il romontsch sursilvan ed il lungatg ufficial a bucca ei igl idiom da Tujetsch<ref>[http://www.tujetsch.ch/documents/Constituziun_communala_niev.pdf Constituziun communala dalla vischnaunca da Tujetsch], Art. 4.</ref>. {| class="prettytable" |----- | colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Linguas a Tujetsch''' |----- | rowspan="2" align="center" | '''Linguas''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun digl onn 1980''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun digl onn 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun digl onn 2000''' |----- | align="center" | '''Diember''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Diember''' || align="center" | '''Part''' || align="center" | '''Diember''' || align="center" | '''Part''' |----- |[[Rumantsch dal Grischun|Romontsch]] || align=right | 1783 || align=right | 91 % || align=right | 1782 || align=right | 90 % || align=right | 1744 || align=right | 87 % |----- |[[Lingua tudestga|Tudestg]] || align=right | 176 || align=right | 9 % || align=right | 198 || align=right | 10 % || align=right | 260 || align=right | 13 % |----- |'''Habitonts''' || align=right | 1960 || align=right | 100 % || align=right | 1980 || align=right | 100 % || align=right | 2005 || align=right | 100 % |} == Annotaziuns == <references /> == Colligiaziuns == {{Commonscat}} * [http://www.tujetsch.ch/ La pagina dalla vischnaunca] * {{E-LIR|2956|Tujetsch}} * {{E-LIR|2697|Sedrun}} * {{E-LIR|2949|Tschamut}} * {{E-LIR|167|Camischolas}} * {{E-LIR|2701|Selva}} {{Regiun Surselva}} [[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]] [[Categoria:Vischnancas dal chantun Grischun]] [[Categoria:Cadi]] [[Categoria:Gualsers]] [[Categoria:Tujetsch| ]] swa7oz1f9eframne70ni2xtkjb3wz17 Puter 0 5108 172805 172722 2026-07-26T03:43:43Z ~2026-41362-05 23795 172805 wikitext text/x-wiki {{Charta dals idioms rumantschs}} Il '''puter''' è in idiom [[rumantsch]]. El vegn discurrì en l’[[Engiadin'Ota|Engiadin’Ota]] tranter [[Malögia]] e [[Cinuos-chel]] sco er a [[Bravuogn]]. == Introducziun == Tar il puter sa tracti d’ina varianta dal ladin. La noziun ‹ladin› designescha en Svizra las variantas rumantschas da l’Engiadina e da la Val Müstair. Sper il puter èn quai il vallader (Engiadina Bassa) ed il jauer (Val Müstair). Il ladin en Svizra furma ina part dal rumantsch dal Grischun ed è da distinguer cleramain da la [[lingua ladina]] che vegn discurrida en il Tirol dal Sid (Dolomitas). Il puter è stà da muntada speziala per il svilup dal rumantsch sco lingua scritta. Il pli vegl text litterar rumantsch pli lung furma la ‹Chanzun da la guerra dalg Chiastè d’Müs› (1527), scritta en puter da [[Gian Travers]] da Zuoz. Er l’emprim cudesch stampà rumantsch deriva da l’Engiadin’Ota: il 1552 è cumparì in catechissem protestant ed il 1560 il Nov Testament, omadus translatads en puter da [[Jachiam Bifrun]] da Samedan. == Scripziun e pronunzia == Malgrà numerusas adattaziun en il decurs dals tschientaners ha la lingua scritta da l’Engiadin’Ota mantegnì fin oz numerus tratgs fitg vegls, quai che renda la pronunzia pli difficila che quella dals quatter auters idioms scrits dal rumantsch. In exempel furma la pronunzia dad ''-aun-'' sco ‹än› avant consonant resp. schizunt sco ‹äm› avant vocal ed a la fin dal pled. Il num rumantsch Silvaplauna (tud. Silvaplana) vegn perquai pronunzià sco ‹Silvapläma›. In’autra atgnadad da la scripziun dal puter furma la finiziun ''-ieu'' che tuna sco ‹ia› (cun i accentuà ed a curt). Pervi da questa ed autras reglas vegn ''bainvgnieu'' pronunzià ‹bäjnfnjía› e ''vstieu'' (vestgì) vegn pronunzià ‹schtía› (senza v). La differenza la pli evidenta dal puter envers il vallader (e savens er envers ils auters idioms) furma il fatg ch’in lung a vegn savens remplazzà tras in lung e (e vegn er scrit en quests cas sco e). Entant ch’igl ha num en l’Engiadina Bassa ''chasa'', ''Banca chantunala'', ''dumandar'', ''ala'' vegn ditg e scrit en Engiadin’Ota ''chesa'', ''Banca Chantunela'', ''dumander'', ''ela'' (mintgamai cun e lung ed accentuà). == Lingua da scola == Sco tut ils idioms rumantschs na furma er il puter betg be in dialect discurrì, mabain ina lingua scritta cun grammatica ed ortografia normada. Perquai vegn l’idiom er duvrà sco lingua da scola en tut las scolas rumantschas e bilinguas da l’Engiadin’Ota. == Scripturas e scripturs == * [[Gian Travers]] (1483–1563) * [[Jachiam Bifrun]] (1506–1572) * [[Giovannes Mathis]] (1824–1912) * [[Simon Caratsch]] (1826–1892) * [[Gian Fadri Caderas]] (1830–1891) * [[Gian Pitschen Balastèr]] (1833–1894) * [[Clementina Gilly]] (1858–1942) * [[Gian Bundi]] (1872–1936) * [[Artur Caflisch]] (1893–1971) * [[Ursina Clavuot-Geer]] (1898–1983) * [[Reto Caratsch]] (1901–1978) * [[Selina Chönz]] (1910–2000) * [[Irma Klainguti]] (1917–2000) * [[Martin Raschèr]] (1920–2016) * [[Gion Gaudenz]] * [[Göri Klainguti]] * [[Attilio Bivetti]] * [[Anna Ratti]] == Colliaziuns == * {{E-LIR|3395|Ladin}} *[http://www.udg.ch/dicziunari/puter/impressum Dicziunari puter] *[https://web.archive.org/web/20160425052102/http://www.udg.ch/dicziunari/files/grammatica_puter.pdf Grammatica puter] {{Navigaziun Linguas retoromanas}} [[Categoria:Rumauntsch puter| ]] [[Categoria:Lingua rumantscha]] [[Categoria:Engiadin'Ota]] [[Categoria:Linguas da la Svizra]] [[Categoria:Artitgels recumandads (Lingua rumantscha)]] bsq5drngf55h800hvfl5t97y6z6rdsh Vallader 0 5136 172804 172724 2026-07-26T03:29:30Z ~2026-41362-05 23795 172804 wikitext text/x-wiki {{Charta dals idioms rumantschs}} Il '''vallader''' è l’idiom rumantsch che vegn discurrì en l’[[Engiadina Bassa]] tranter [[Martina]] e [[Zernez]] sco er en la [[Val Müstair]] (en furma dal dialect [[jauer]]). Il vallader ed il [[puter]] (Engiadin’Ota) furman ensemen il ladin (rumantsch da l’Engiadina). Sco tut ils tschintg idioms rumantschs ha er il vallader il caracter d’ina lingua da scrittira, segnada d’ina lunga tradiziun sco lingua litterara e da scola. == Caracteristicas == Blers tratgs caracteristics collian il vallader cun il puter (perquai il term general ‹ladin›). Foneticamain s’exprima quai per exempel en furma dals palatals radunds [y] ed [ø] – scrit ü ed ö – che na cumparan betg en il territori renan. Medemamain be en quests dus idioms è sa mantegnida la differenziaziun tranter in passà definì ed in passà anteriur, duas furmas da temp che correspundan al talian passato remoto resp. al franzos passé simple. Questa furma – a la quala correspundeva in passà sintetic en il sursilvan vegl – è oz però be pli en diever en la litteratura. Cumpareglià cun il puter vegn il vallader pronunzià pli datiers da la lingua scritta: La pronunzia sa lascha quasi adina deducir da la scripziun. Verbs che fineschan en vallader sin -ar accentuà fineschan en puter sin -er. Er uschiglio datti differenzas tranter ils dus idioms areguard la conjugaziun, sco che mussa l’exempel dal verb avair: {| class="wikitable" |- ! Idiom !! 1. sg. !! 2. sg. !! 3. sg. !! 1. pl. !! 2. pl. !! 3. pl. |- | Puter|| eau d’he || tü hest || el ho || nus avains || vus avais || els haun |- | Vallader|| eu n’ha|| tü hast || el ha || nus vain || vus vaivat/avaivat/avais || els han |} Sco ils auters idioms rumantschs enconuscha er il vallader influenzas dal tudestg, per exempel a nivel lexical en furma dals pleds god (da wald), nüzzaivel (nützlich), stambuoch (Steinbock) ubain rispli (dal tudestg svizzer risbli, Reissblei). == Dialects == En la lingua discurrida sa serv’ins da dialects locals che pon tuttavia sa differenziar vaira ferm da la lingua da standard. Las persunas che discurran las varietads localas pon per ordinari distinguer precisamain il lieu d’origin da lur partenari da discussiun. Uschia datti per exempel per il pled ''eu'' (jau) las suandantas pronunzias localas: [ˈɛː], [ˈɛw], [ˈjɛ], [ˈjɐ], [ˈjow] e [ˈjaw]. Sco agens dialects per propi sa distinguan entaifer il vallader surtut il [[jauer]] da la Val Müstair ed il [[Samignun#Il_dialect_rumantsch_da_Samignun|dialect rumantsch da Samignun]] (cf. ils artitgels respectivs). == Svilup da la lingua litterara == Gia il 1536 ha [[Philipp Gallicius]] translatà impurtants texts da la Biblia en la lingua discurrida e tutga uschia – sper il Puter Bifrun – tar ils fundaturs da la lingua scritta rumantscha. L’emprim’ovra stampada en vallader ha furmà ‹Vn cudesch da Psalms› da Durich Chiampell da l’onn 1562. Impurtantas auturas ed auturs ch’han scrit u scrivan en vallader èn [[Peider Lansel]], [[Men Rauch]], [[Men Gaudenz]], ils frars [[Andri Peer]] ed [[Oscar Peer]], [[Luisa Famos]], [[Cla Biert]], [[Leta Semadeni]] e [[Rut Plouda-Stecher]]. == Colliaziuns == * {{E-LIR|3395|Ladin}} *[https://www.udg.ch/dicziunari Uniun dals Grischs: Dicziunari vallader] *[https://web.archive.org/web/20160303220329/http://www.udg.ch/dicziunari/files/grammatica_vallader.pdf Grammatica vallader] {{Navigaziun Linguas retoromanas}} [[Categoria:Rumantsch vallader| ]] [[Categoria:Lingua rumantscha]] [[Categoria:Engiadina Bassa]] [[Categoria:Linguas da la Svizra]] [[Categoria:Artitgels recumandads (Lingua rumantscha)]] [[Categoria:Zernez]] [[Categoria:Val Müstair]] [[Categoria:Valsot]] 74d1c59a2h1c898b4g0vatqljjbptxj Landquart (district) 0 6449 172807 172786 2026-07-26T04:33:16Z ~2026-41362-05 23795 172807 wikitext text/x-wiki {{Sursilvan}} {{District svizzer |NUM_DISTRICT = District da Landquart |NUM_2 = Bezirk Landquart |VOPNA = Maienfeld (Kreis) wappen.svg |CHANTUN = Grischun |CHAPITALA = Igis |BFS = 1826 |UST = 1826 |SURFATSCHA = 193,23 |ABITANTS = 22.739 |STAN_ABITANTS = 2006 |SPESSEZZA = 118 |LINGUA = [[Lingua tudestga|tudestg]], [[rumantsch]] |WEBSITE = |CHARTA = Karte Bezirk Landquart 2007.png }} Il '''district da Landquart''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Bezirk Landquart'') ei in anteriur district dil [[chantun Grischun|cantun Grischun]]. Igl emprem da schaner 2017 eis el vegnius remplazzaus dalla [[regiun Landquart]]. == Vischnauncas e circuits == {| {{prettytable}} !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | [[File:Fünf Dörfer (Kreis) wappen.svg|15px]] Circuit dils Tschun Vitgs |- ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Num dalla vischnaunca''' ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Populaziun'''<br /><small>(dic. 2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Surfatscha'''<br />km² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Spessadad'''<br />ab./km² |- | [[File:Haldenstein wappen.svg|15px]] [[Haldenstein]] || align="center" | 894 || align="center" | 18,56 || align="center" | 48 |- | [[File:CHE Igis COA.svg|15px]] '''[[Igis]]''' || align="center" | 7.008 || align="center" | 10,88 || align="center" | 644 |- | [[File:Mastrils wappen.svg|15px]] [[Mastrils]] || align="center" | 534 || align="center" | 7,98 || align="center" | 67 |- | [[File:CHE Trimmis COA.svg|15px]] [[Trimmis]] || align="center" | 2.881 || align="center" | 28,40 || align="center" | 101 |- | [[File:CHE Untervaz COA.svg|15px]] [[Vaz sut]] || align="center" | 2.262 || align="center" | 27,72 || align="center" | 82 |- | [[File:CHE Zizers COA.svg|15px]] [[Zizers]] || align="center" | 3.064 || align="center" | 11,01 || align="center" | 278 |- ! bgcolor="#EFEFEF" | '''Total''' ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | 16.815 ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | 119,02 ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | 141 |} {| {{prettytable}} !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | [[File:Maienfeld (Kreis) wappen.svg|15px]] Circuit da Maiavilla |- ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Num dalla vischnaunca''' ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Populaziun'''<br /><small>(dic. 2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Surfatscha'''<br />km² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | '''Spessadad'''<br />ab./km² |- | [[File:CHE Fläsch COA.svg|15px]] [[Fläsch]] || align="center" | 587 || align="center" | 19,94 || align="center" | 29 |- | [[File:CHE Jenins COA.svg|15px]] [[Jenins]] || align="center" | 752 || align="center" | 10,54 || align="center" | 71 |- | [[File:CHE Maienfeld COA.svg|15px]] [[Maiavilla]] || align="center" | 2.432 || align="center" | 32,33 || align="center" | 75 |- | [[File:CHE Malans COA.svg|15px]] [[Malans]] || align="center" | 2.153 || align="center" | 11,40 || align="center" | 189 |- ! bgcolor="#EFEFEF" | '''Total''' ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | 5.924 ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | 74,21 ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | 80 |} {{Grischun}} [[Category:Districts dal chantun Grischun]] 1xahfbiuwvzaq00u4qj3uwjjas2k9ql Engiavinera veronaisa 0 12733 172810 160141 2026-07-26T05:51:52Z ~2026-41362-05 23795 172810 wikitext text/x-wiki {{idiom|sursilvan}} [[File:Indovinello veronese.jpg|thumb|250px|L'Engiavera Veronesa.]] L''''engiavinera veronesa''' (''indovinello veronese'' per [[talian]]) ei in curt text scret sin ina pergameina, datada alla fin dal 8avel tschientaner o al principi dil 9avel tschientaner. Ei sa tracta, insembel cun ils ''Engiraments da Strasburg'' e la ''Sequenzia dalla Sontg'Eulalia'', dad igl emprem text enconuschent screts en ina [[linguas_romanas|lingua romana]]. == Transcripziun ed interpretaziun == Transcripziun diplomatica: :''1'' ✝separebabouesalbaprataliaaraba & albouersorioteneba & negrosemen :''2'' seminaba :''3'' ✝gratiastibiagimusomnipotenssempiternedeus La lingia 3 presenta ina formula canonica dalla benedicziun en [[latin]] ed appartegn buc tier l'engiavinera, pero duvrada dad investigaturs, per part per mussar il contrast, per dar support a lur hipotesas da lingua. Interpretaziun: :''Se pareba boves, '' :''alba pratàlia aràba '' :''et albo versòrio teneba,'' :''et negro sèmen seminaba'' == Muntada ni significaziun == Ei setracta d'in testimoni autorreferenzial: la descripziun dad igl act da scriver entras il scrivont sez. Igl ei ina engiavinera frequenta ella literatura tard-latina. La traducziun ei la suandonta: :''Separava bovs, '' :''alva pradella arava '' :''ed alv criec teneva'' :''e ners sems semnava'' La sligiaziun a l'engiavinera ei la scartira. La pial bov representa la liadira da curom, la prada alva il palpiri u la pergiamina, il criec alv la plema che era da quel temps suvent d'auca (alva) ed ils sems ners ein la scartira. == Origin == L'engiavinera ei vegnida cattada ella Biblioteca Capitular da [[Verona]] igl onn 1924, en in codex provegnient da [[Catalugna]], quasi cun segirtad totala da [[Tarragona]],<ref>Cristina Godoy, Notes històriques sobre les oracions "Post Vicesimam" de l'Oracional de Verona [http://publicacions.iec.cat/repository/pdf/00000086%5C00000044.pdf Artichel] ("Sobre la seva procedència, geogràfica, hom ja no posa en discussió que pertanyia a la seu metropolitana de Tarragona..." Pàg. 49-50)</ref> davent da là transmess a [[Cagliari]] ed a [[Pisa]], avant che arrivar definitivamein a Verona. Divers tratgs dil dialect verones cattai en il text (sco ''versorio'' cun la muntada da ''criec'', uschè era igl imperfect indicativ en ''-eba'') permettan colligiar che l'autur fuva in scrivent da Verona, probablamein dalla medema Biblioteca Capitular. == Cumpareglia era == *[[Emprova da plema da Würzburg]] == Annotaziuns == <references/> == Bibliografia == * Migliorini, B. ''Storia della lingua italiana''. Firenze, Sansoni, 1987. * Giudice, A. and Bruni, G. ''Problemi e scrittori della lingua italiana''. Torino, Paravia 1973, vols. * AA.VV. ''Il libro Garzanti della lingua italiana''. Milano, Garzanti, 1969. * Cesarini-Martinelli, L. ''La filologia''. Roma, Editori Riuniti, 1984. == Ulteriuras referenzas == * [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/italica/Cronologia/secolo09/Indovinello/ind_vero.html Indovinello Veronese, Augsburg] * [https://web.archive.org/web/20070515110454/http://www.cattedralediverona.it/Biblioteca%20Capitolare_3.html Indovinello Veronese, Verona] [[Categoria:Temp medieval]] [[Categoria:Romanistica]] [[Categoria:Lingua taliana]] [[Categoria:Documents]] gnf8vqeicnzqyzbrgeupaduq5w9rdkf Not Vital 0 14904 172801 172795 2026-07-26T02:55:54Z ~2026-41362-05 23795 172801 wikitext text/x-wiki {{Vallader}} '''Not Vital''' es nat a [[Sent]] in [[Engiadina Bassa]], in Svizra dal 1948. L’istoriker dad’art local [[Max Huggler]] ha introdüt a Not Vital a l’art. Dal 1968-1969 (ils ons 1968-1969), ha’l fat stüdis al Centre universitaire de Vincennes a [[Paris]]. Dal 1974 ha’l fat müdada a [[New York]] ingio ch’el es stat fin al 2012 cun excepziun da sogiuorns regulars a [[Lucca]] (Italia), [[Agadez]] (Niger) e Sent. El ha fat la cugnuschentscha da [[Willem de Kooning]] cul qual el ha lavurà (ed ha lavurà cun el) al principi da seis temp. Las ouvras da Not Vital - chi fan adöver da differentas tecnicas e differents geners - as chattan aint ils museums, in gallarias d’art ed in lös publics in tuot il muond. Per exaimpel, La punt dals asens, La tor dal silenzi, La chasa dal glatsch, etc. sun visiblas in seis Parkin “Not dal mot” a Sent. Sia fundaziun, la [[Fundaziun Not Vital]] d’[[Ardez]], a sco böt da recrear üna biblioteca rumantscha dal 17avel e 18avel tschientiner in sia regiun e cun cudeschs originals. A la fundaziun appartegna eir üna collecziun d’art cun ouvras da Not Vital e dad oters artists. Dal 2010, ha Not Vital partecipà a la concurrenza per la renovaziun dal cor da la catedrala da [[San Galla]]. Per la tuor Mobimo chi es stata construidà dal 2011 a [[Turich]] el ha guadagnà la concurrenza Art-et-Architecture cun sia sculptura No Problem. In Marz 2016 ha Not Vital cumprà il [[Chastè da Tarasp]] da la famiglia Hessen. Not Vital sta e lavura in Engiadina Bassa, a Peking ed a Agadez, plü bod eir a New York. El ha ün pass svizzer ed eir american (Il es vaschin da duos pajais). [[Categoria:Persunas rumantschas]] [[Categoria:Persunas grischunas]] 0gtx4wj300adamt3ypx4db48gqox8nk 172802 172801 2026-07-26T03:01:07Z ~2026-41362-05 23795 172802 wikitext text/x-wiki {{Vallader}} '''Not Vital''' es nat a [[Sent]] in [[Engiadina Bassa]], in Svizra dal 1948. L’istoriker dad’art local [[Max Huggler]] ha introdüt a Not Vital a l’art. Dal 1968-1969 (ils ons 1968-1969), ha’l fat stüdis al Centre universitaire de Vincennes a [[Paris]]. Dal 1974 ha’l fat müdada a [[New York]] ingio ch’el es stat fin al 2012 cun excepziun da sogiuorns regulars a [[Lucca]] (Italia), [[Agadez]] (Niger) e Sent. El ha fat la cugnuschentscha da [[Willem de Kooning]] cul qual el ha lavurà (ed ha lavurà cun el) al principi da seis temp. Las ouvras da Not Vital - chi fan adöver da differentas tecnicas e differents geners - as chattan aint ils museums, in gallarias d’art ed in lös publics in tuot il muond. Per exaimpel, La punt dals asens, La tor dal silenzi, La chasa dal glatsch, etc. sun visiblas in seis Parkin “Not dal mot” a Sent. Sia fundaziun, la [[Fundaziun Not Vital]] d’[[Ardez]], a sco böt da recrear üna biblioteca rumantscha dal 17avel e 18avel tschientiner in sia regiun e cun cudeschs originals. A la fundaziun appartegna eir üna collecziun d’art cun ouvras da Not Vital e dad oters artists. Dal 2010, ha Not Vital partecipà a la concurrenza per la renovaziun dal cor da la catedrala da [[San Galla]]. Per la tuor Mobimo chi es stata construidà dal 2011 a [[Turich]] el ha guadagnà la concurrenza Art-et-Architecture cun sia sculptura No Problem. In Marz 2016 ha Not Vital cumprà il [[Chastè da Tarasp]] da la famiglia Hessen. Not Vital sta e lavura in Engiadina Bassa, a Peking ed a Agadez, plü bod eir a New York. El ha ün pass svizzer ed eir american (Il es vaschin da duos pajais). {{DEFAULTSORT:Vital, Not}} [[Categoria:Artists]] [[Categoria:Persunas rumantschas]] [[Categoria:Persunas grischunas]] [[de:Not Vital]] [[fr:Not Vital]] pxcfjcofl5y9p1vu80tmbhsco7yide7 Ils dus da nus 0 14905 172803 172797 2026-07-26T03:11:38Z ~2026-41362-05 23795 172803 wikitext text/x-wiki {{Vallader}} '''«Ils dus da nus»''' es ün podcast da la RTR ([[Radiotelevisiun Svizra Rumantscha]]). La prüm'ediziun es gnüda emissà als 17 favrer 2022. Il podcast vegn moderà da [[Marcus Petendi]] e da [[Elias Tsoutsaios]]. Elias d’eira fingià moderatur radio pro RTR. Ils duos amis sun creschüts sü a [[Scuol]] ed [[Ardez]] cun rumantsch sco lingua da minchadi ma els han ragischs in [[Germania]], [[Grecia]] ed [[Ungaria]]. Ils duos «secondos rumantschs»<ref>https://www.rtr.ch/cultura/ils-dus-da-nus-136-in-fazielet-versus-elias</ref> analiseschan e discuorran regularmaing davart temas actuals, observaziuns dal minchadi, cultura rumantscha sco eir lur aigna vita, cun sumur ed autoironia e sün basa da fats. «Ils dus da nus» s'inclegia sco viadi auditiv ed ha la pretaisa dad esser divertent, intellectual ed infuormativ. Las tematicas actualas vegnan trattadas filosoficamaing ma al listless mumaint sainza mas-char ils pleds. Il cuntgnü dal podcast vain cumplettà cun üna playlist sün Spotify ed ün profil sün Instagram. Marcus sco musizist es responsabel pels elemaints musicals dal podcast. == Annotaziuns == <references/> [[Categoria:SRG SSR]] [[Categoria:Internet]] k90l9y3gn8qyld3y04q0z7grrbm6x4q