Wikipedia rmwiki https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Multimedia Spezial Discussiun Utilisader Utilisader discussiun Wikipedia Wikipedia discussiun Datoteca Datoteca discussiun MediaWiki MediaWiki discussiun Model Model discussiun Agid Agid discussiun Categoria Categoria discussiun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Uruguay 0 2172 173837 162952 2026-09-12T14:48:45Z Fadesga 2317 173837 wikitext text/x-wiki {{Infobox terra |NUM = <span style="font-weight: bold; font-size: 140%;">República Oriental del Uruguay</span><br /><span style="font-weight: normal; font-size: 90%;">Republica Orientala da l'Uruguai</span> |MALETG-BANDIERA = Flag of Uruguay.svg |MALETG-BANDIERA-LADEZZA = 100px |ARTITGEL-BANDIERA = |MALETG-VOPNA = Coat of arms of Uruguay.svg |MALETG-VOPNA-LADEZZA = 100px |ARTITGEL-VOPNA = |PAROLA = ''Libertad o muerte'' |LINGUA-UFFIZIALA = [[lingua spagnola|spagnol]] |CHAPITALA = [[Montevideo]] |FURMA-DA-STADI = Republica |FURMA-DA-REGENZA = Democrazia |SCHEF-DA-STADI = [[Yamandú Orsi]] |SCHEF-DA-REGENZA = L'Uruguay n'ha nagin schef da la regenza |SURFATSCHA = 176'215 |ABITANTS = 3'341'893<ref name="CIA">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html''CIA World Factbook - Country Comparison :: Population 2015'']</ref> |SPESSEZZA-DA-LA-POPULAZIUN = 18,97 |MUNAIDA = 1&nbsp;[[Peso]] Uruguayo ($) ([[ISO 4217|<span style="font-family: fixed;">UYU</span>]]) = 100&nbsp;centavos |INDEPENDENZA = 25 d'avust 1825 |IMNI-NAZIUNAL = [[Himno Nacional Uruguayo]] |DI-DA-LA-FESTA-NAZIUNALA = |FUNDAZIUN = 18 da fanadur 1830 |ZONA-D-URARI = UTC-2 .. UTC-3 BRT<br /> |NUMER-DA-L-AUTO = |INTERNET-TLD = .uy |PRESELECZIUN-TELEFON = +598 |MALETG-POSIZIUN = LocationUruguay.svg |MALETG1 = }} L''''Uruguai''' (spagnol ''Uruguay'') è in pajais da l'America meridiunala. Sia chapitala è [[Montevideo]]. Il pajais ha ina surfatscha da 176'215 km² ed ha 3'341'893 abitants. == Colliaziuns == * [https://web.archive.org/web/20110809113827/http://portal.gub.uy/ Official website] == Annotaziuns == <references/> [[Categoria:Uruguay| ]] n9882yfm14rmibjy5w4zvqspv48upht Richard Nixon 0 2761 173838 148612 2026-09-13T05:43:08Z Ziv 21210 ([[c:GR|GR]]) [[File:Nixon-depart.png]] → [[File:Richard Nixon boards Army One in 1974.png]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise and not just a meaningless name 173838 wikitext text/x-wiki {| class="infobox bordered" align="right" style="width: 20em; font-size: 95%;" text-align:left; border-collapse:collapse; border:1px gray solid; background:#f9f9f9" |+ <font size="+1">'''Richard Nixon'''</font> |----- | style="background:#efefef;" align="center" colspan="2" | [[Datoteca:Nixon 30-0316a.jpg|225px|Richard Nixon]] |----- | '''Titel:''' || 37avel president |----- | '''Temp d'uffizi:''' | 20 da schaner 1969 - <br /> 9 d'avust 1974 |----- | '''Predecessur:''' || [[Lyndon B. Johnson]] |----- | '''Successur:''' || [[Gerald Ford]] |----- | '''Data de naschientscha''' | 9 da schaner 1913 |----- | '''Lieu da naschientsha:''' || Yorba Linda, California |----- | '''Data da mort:''' | 22 d'avrigl 1994 |----- | '''Lieu da mort:''' | New York, Stadis Unids |----- | '''Dunna:''' | Patricia Nixon |----- | '''Professiun:''' || Advocat |----- | '''Partida politica:''' | Partida republicana |----- | '''Vicepresident:''' || Spiro Agnew (1969-1973) <br /> Gerald Ford (1973-1974) |} '''Richard Milhouse Nixon''' (* 9 da schaner 1913 a Yorba Linda, California; † 22 d'avrigl 1994 a New York) è stà il 37avel president dals [[Stadis Unids da l'America]] durant ils onns 1968 enfin 1974. Republican da California. Uffizier da la marina en la Segunda guerra mundiala. Deputà al congress e senatur per la California durant ils onns 1947 enfin 1953. L'onn 1952 è el vegnì elegì sco vicepresident cun la victoria electorala da Eisenhower. L'onn 1960 ha el pers il cumbat electoral per il presidi cunter Kennedy, ma ils onns 1968 ha el gudagnà cunter Hubert Humphrey e l'onn 1972 cunter George McGovern. Ensemen cun Henry Kissinger ha Nixon manà ina politica exteriura innovativa envers Moscau e la China da Mao. El ha medemamain cuntanschì ina schliaziun per ils scumbigls en il Vietnam. Ma el ha polarisà fermamain en la politica interna. Il scandal da Watergate ha sfurzà Nixon da demissiunar anticipadamain ils 9 d'avust 1974. [[Datoteca:Richard Nixon boards Army One in 1974.png|thumb|225px|left|Nixon che parta da la chasa alva ils 9 d'avust 1974]] {{Glista da successurs |UFFIZI=President dals [[Stadis Unids da l'America]] |TEMP=1969-1974 |PREDECESSUR=[[Lyndon B. Johnson]] |SUCCESSUR=[[Gerald Ford]] }} [[Categoria:Presidents dals Stadis Unids da l'America|Nixon, Richard]] [[Categoria:Umens‎]] 32c30kxyrleg0mht6pnsrvye73h0jm6 Donald Trump 0 12988 173836 172479 2026-09-12T14:47:20Z Fadesga 2317 173836 wikitext text/x-wiki {{idiom|sursilvan}} [[Datoteca:Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg|miniatura|Donald Trump (2025)]] '''Donald John Trump''' {{IPA|[ˈdɒnəld d͡ʒɒn tɹʌmp]}} (*ils 14 da zercladur [[1946]] a [[Queens]], [[New York|New York City]], [[New York (stadi)|New York]]) ei in anteriur interprendider ed era il 45avel e 47avel president dils [[Stadis Unids|Stadis Uni]] tranter 2017 e 2021 / 2025 e 2029. El ei il possessur dil conglomerat [https://de.m.wikipedia.org/wiki/The_Trump_Organization The Trump Organization] ch'el ha menau denter 1971 e 2017 sco [https://de.m.wikipedia.org/wiki/Chief_Executive_Officer CEO]. Tenor il schurnal d'economia [[:de:Forbes_(Zeitschrift)|Forbes]] ha el accumulau cun sias activitads en las branschas dad immobilias e dil divertiment ina facultad da rodund 3 milliardas [[Dollar american|dollars americans]]<ref>https://www.forbes.com/profile/donald-trump/?list=rtb</ref> Cun sa presentar en emissiuns da televisiun sco [https://de.m.wikipedia.org/wiki/The_Apprentice The Apprentice] ni [[:de:WWE|WWE]] eis el s'etablius sco ina dallas pli renomadas persunas dils [[Stadis Unids|Stadis Uni]]. Trump ha gudignau il cumbat electoral per igl uffeci dil President dils Stadis uni igl onn 2016 cun 304 encunter 227 umens electorals<ref name=":0">https://transition.fec.gov/pubrec/fe2016/2016presgeresults.pdf</ref>. Malgrad che Hillary Clinton haveva 2'868'691 vuschs dapli che Trump<ref name=":0" /> ha el gudignau pervia dil [[:de:Präsidentschaftswahl_in_den_Vereinigten_Staaten|sistem electoral dils Stadis Uni.]] {{DEFAULTSORT:Trump, Donald}} [[Categoria:Umens]] [[Categoria:Presidents dals Stadis Unids da l'America]] [[Categoria:Persunas dal 20avel tschientaner]] [[Categoria:Persunas dal 21avel tschientaner]] 496scz16haemfccd9q5b4b3kv78ypof Nuorsa Engiadinaisa 0 14858 173839 172274 2026-09-13T08:41:16Z Bild-Sprache 22665 /* Allevamaint */ 173839 wikitext text/x-wiki {{Puter}}[[Datoteca:Engadinerschafgruppe auf der Alp Gamsboden, Schweiz.jpg|miniatura|Scossa da ''Nuorsas Engiadinaisas'', ''Alp Gamsboden'' (chantun Uri). ]] La '''Nuorsa Engiadinaisa''' (''Engadinerschaf'') es üna razza da bês-cha domesticeda originela da l'Engiadina.<ref name=":1">''[https://www.prospecierara.ch/tiere/rassenporträts/schafe/engadinerschaf Engadinerschaf]''. In: Pro Specie Rara. Consulte ils 4 avrigl 2026</ref> In l'Engiadina Bassa ho l'allevamaint da bês-cha üna löncha tradiziun<ref name=":2">''[https://butiadabesch.ch/#projekt Projekt]''. In: Butia da besch, Ardez. Consulte ils 4 avrigl 2026</ref> e pervi da sia chappa ho'la il surnom «besch da pader».<ref name=":0">''[https://engadinerschaf.ch/engadinerschaf/#1 Schaf der Ostalpen]''. In: Schweizerischer Engadinerschaf-Zuchtverein (SEZ). Consulte ils 4 avrigl 2026</ref> == Istorgia == A la fin dal temp medievel alpagiaivan düraunt l'ested, pesters taliauns in schuma cun lur bês-chas sün las alps grischunas. Las grandas ''Nuorsas Bergamascas'' dals pesters taliauns as bastandaivan cun las razzas dal lö – ''Nuorsa da la grippa'' (Steinschaf) – e landrour es dvanto üna spezcha egna, la ''Nuorsa Engiadinaisa''. Quista as adattaiva spezielmaing bain a las condiziuns crüjas da las alps.<ref name=":0" /> Düraunt tschienters d'eira La ''Nuorsa Engiadinaisa'' inrischeda in la regiun. Ma in seguit da la «repasseda da la razza» a partir da l'an 1938 es la ''Nuorsa Engiadinaisa'' adüna dapü gnida rimplazzeda tra la ''Nuorsa Alpina Alva'', uschè cha la ''Nuorsa Engiadinaisa'' d'eira in prievel da svanir per adüna. Grazcha a la protecziun tra la fundaziun ''Pro Specie Rara'' as pudaiva l'existenza da la ''Nuorsa Engiadinaisa'' al cumanzamaint dal 20evel stabiliser.<ref name=":1" /> Cun la fundaziun da la cocieted d'allevamaint ''Schweizerischer Engadinerschaf-Verein'' l'an 1992 es il numer da l'existenza da la ''Nuorsa Engiadinaisa'' ingrado darcho.<ref name=":0" /> == Allevamaint == La ''Nuorsas Engiadinaisas'' nu haun cornas. Ella ho uraglias chi pendan giò, ün nes chi do in ögl ed il sia pel es per solit brün cotschnaint, ma i do eir ''Nuorsas Engiadinaisas'' cun ün pel brün s-chür u nair. In conguel cun otras razzas es la ''Nuorsa Engiadinaisa'' üna razza granda. Ella ho ün caracter fidel ed es a la buna. Lur unglas sun fich resistentas, uschè cha maladias u unglas marschas nu ho'la quasi mê.<ref name=":1" /> La ''Nuorsa Engiadinaisa'' es fich früttaivla: Üna agnella po metter sül muond fin trais agnèls per an ed il temp traunter las naschentschas es fich court, nempe be 7–8 mais. Dimema d'ho la ''Nuorsa Engiadinaisa'' bger lat. L'intenziun da'ls allevaturs e las allevaturas da bês-cha d'hozindi nun es però il lat, la producziun da chaschöl da bês-cha ed oters prodots da lat, invezza da que l'affer da la delicatessa, la charn d'agnè, chi'd es povra in grass e fina.<ref name=":1" /> === Muaglia chi pasculescha === [[Datoteca:Engadinerschaf in den zwei Farbschlägen Braun und Schwarz, Schweiz.jpg|miniatura|''Nuorsas Engiadinaisas'', ''Alp Gamsboden'' (chantun Uri). ]] L'agn verd piglia il suramaun sur ils pros da las alps, uschè cha nu's po pü svilupper ün god. Eir la bioversited svanischa rigurus pervi da l'agn verd, chi crescha aint dapertuot. Daspö l'an 2017 vain stadageda la muaglia – ''Nuorsas Engiadinaisas'' – in la Val d'Usern (Andermatt, chantun Uri), e pasculan l'agn verd, uschè cha quist es dvanto chatscho bain inavous. La ''Nuorsa Engiadinaisa'' güda in quist möd da d'equillibrer las varieteds da plauntas in las alps.<ref name=":0" /> === Launa e prodots da launa === L'an 2009 ho ün ravuogl da 12 duonnas in l'Engiadina Bassa, ad Ardez, fundieu la societed ''butia da besch'' cun ün proget da laina fileda in collavuraziun cun la ''filleria Vetsch'' a Jenaz (Partenz). Quist cul böt, da tgnair in vita la misteraunza textila locela ed ultra da que cun l'intenziun da la svilupper inavaunt.<ref name=":2" /> La testa da la ''Nuorsa Engiadinaisa'' as preschenta scu logo da la moda da s-chaglia ''Anita Campel – moda da lana fatta a man''. Qiusts vstieus sun fats our da la launa – chi vain eir fileda in la ''filleria Vetsch'' a Jenaz – our da la pel da la ''Nuorsa Engiadinaisa'' ed eir otras razzas da bês-chas, chi vivan in Engiadina.<ref>''[https://anitacampell.ch/deutsch/ Verarbeitung]''. In: Strickmode Anita Campell. Moda da lana fatta a man. Consulte ils 6 avrigl 2026</ref> == Indicaziuns da funtaunas == <references /> [[Categoria:Animals]] [[Categoria:Engiadina]] [[Categoria:Engiadina Bassa]] fxa4ksmk116zdlds4443dusybr35d66