Wikipedia
rnwiki
https://rn.wikipedia.org/wiki/Urupapuro_nyamukuru
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Vyisangije
Ikiyago
Uwukoresha
Ikiyago c'uwukoresha
Wikipedia
Ikiyago kuri Wikipedia
Dosiye
Ikiyago kw'idosiye
MediaWiki
Ikiyago kuri MediaWiki
Ingero
Ikiyago cerekeye ingero
Ubufasha
Ikiyago k'ubufasha
Umuce
Ikiyago cerekeye umuce
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Akagoti
0
3923
27603
22485
2026-06-25T07:52:51Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27603
wikitext
text/x-wiki
'''Akagoti''' ni [[uruzi]] ruri mu Ntara ya Cankuzo mu gihugu c' [[Uburundi|UBurundi]]. Rukaba rugenda ruca mu mitumba ya [https://fr.getamap.net/cartes/burundi/cankuzo/_rwantsinda/ Rwantsinda], [https://fr.getamap.net/cartes/burundi/rutana/_nyamihanda/ Nyamihanda], [[Nyabibuga]] na Rutimbura muri iyo Ntara nyene.
[[Category:Uruzi]]
[[Category:Burundi]]
miooth2cd9ytxjudrfzo0tvbtp0935l
27604
27603
2026-06-25T08:08:04Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27604
wikitext
text/x-wiki
'''Akagoti''' ni [[uruzi]] ruri mu Ntara ya Cankuzo mu gihugu c' [[Uburundi|UBurundi]]. Rukaba rugenda ruca mu mitumba ya [https://fr.getamap.net/cartes/burundi/cankuzo/_rwantsinda/ Rwantsinda], [https://fr.getamap.net/cartes/burundi/rutana/_nyamihanda/ Nyamihanda], [[Nyabibuga]] na [[Rutimbura]] muri iyo Ntara nyene.
[[Category:Uruzi]]
[[Category:Burundi]]
m8rkpf35ob5ewmyxx64g339gwy3o82m
27605
27604
2026-06-25T08:16:12Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27605
wikitext
text/x-wiki
'''Akagoti''' ni [[uruzi]] ruri mu Ntara ya [[IProvense ya Cankuzo|Cankuzo]] mu gihugu c' [[Uburundi|UBurundi]]. Rukaba rugenda ruca mu mitumba ya [https://fr.getamap.net/cartes/burundi/cankuzo/_rwantsinda/ Rwantsinda], [https://fr.getamap.net/cartes/burundi/rutana/_nyamihanda/ Nyamihanda], [[Nyabibuga]] na [[Rutimbura]] muri iyo Ntara nyene.
[[Category:Uruzi]]
[[Category:Burundi]]
q4su1nfz7vj7aeg3q8rfgctjkvf3n9q
Imfungurwa z'umuntu agendana indwara y'igisukari
0
5214
27609
23845
2026-06-25T08:37:12Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27609
wikitext
text/x-wiki
== IMFUNGURWA Z'UMURWAYI AGENDANA INDWARA Y'IGISUKARI* ==
Mwaramutse canke mwiriwe bitegwa naho muherereye ku mubumbe w'isi. Muri kano kanya twagire tube turarabira hamwe ingaburo umuntu yokwibandako mu gufungura igihe umubiri wiwe wamaze gutetwe n'ikibazo c'igisukari(diabète).
Igisukari ni indwara ngendanwa (idakira) itegwa n'uko mumubiri w'umuntu isukari iba yagwiriye cane ikarenga urugero rusabwa. Iyo umuntu amaze kumenyako ayigendana bisabwako anamenya imfungugwa yofungura kugirango abandanye afise amagara meza.
1. *''Ivyo guteka''*:
Ibitoke biteze cane, umuceri umejeje(riz étuvé), ubushaza butoto, ibiharage vy'imishi(haricots verts), Isalade igizwe na *ikaroti, itomati, Ibitunguru bitukura, tungurusumu,konkombure,ivoka,indimu n'amavuta y'ibihoke canke ya elayo*, potage y'ivyamwa nka epinari, pwaro, ikaroti...., Ubuyi bugize n'ibinyantete cane cane bimejeje, imyungu, ibishayoti, isoya, ingano zimejeje.
2. *Isosi (sauces)*: ivyo wokoresha isosi yawe:
Inyama ihinguwe muri soya(Tofu), inyama ihinguwe mu ngano, epinari, Ivyamwa, ibitunguru, itomati, time(thym), romarin, origan, tungurusumu, amababi ya moringa...........
3. *IVYAMWA BIREKUWE*:
Ivoka, inazi, pome, ipapaye itukura, imyembe, indimu.
4. *Ibinyobwa BIREKUWE*:
Ikinyobwa wihinguriye mw'ivoka, amata y'inazi, indimu,pome, pasteke, concombre, gingembre, ...
Amata ya soya, amazi, amazi arimwo indimu, umutobe w'indumu, icayi gikozwe muri thym, romarin, igisuru, amababi ya moringa, icayicayi(nta sukari canke ubuki bijamwo)....
5. *Amavuta yofungura*:
Amavuta ya elayo, y'ibihoke, y'ibiyoba, ya sesame iyo yahinguwe neza, ayingano zimejeje hamwe n'amavuta ya lin zitononekaye.
Hambavu y'ivyo mukwiye kumenyako hari ibindi bintu umurwayi agendana igisukari akwiye kwirinda nubwo yoba abona biryoshe akwiye kubigira umuziro kuko abibandanije vyotuma asinzikara mbere akandurukiramwo agapfa kandi hatari bwagere.
sad0xwiqoijbu4caz7ku9k7q6cdsu3e
Ikoreshwa ry'amazi mu Mahinguriro
0
5495
27602
27349
2026-06-25T06:47:32Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27602
wikitext
text/x-wiki
== '''Intangamarara''' ==
Amazi ni kimwe mu bikoresho nyamukuru bikoreshwa mu buzima bwa buri muntu wese no mw'interambere ry’isi yose. Mu mahinguriro ([[:fr:Industrie|industries]]), [[amazi mu Mahinguriro]] afise akamaro kanini cane gose kuko afasha mu bikorwa bitandukanye birimwo gukora ibidandazwa, gukonjesha amamashini, gusukura ibikoresho no gutanga inguvu nk'umuyagankuba zikoreshwa mu bikorwa bimwe bimwe. Mu gihe iterambere ry’amahinguriro rikomeza kwiyongera, n’ikoreshwa ry’amazi naryo riragenda ryiyongera cane, ivyo bigatuma hakenerwa imigambi yo kuyabungabunga no kuyakoresha neza.
[[Dosiye:Old_Sewage_Outfall_at_Hope's_Nose,_Torquay_(2).jpg|border|218x218px|Old Sewage Outfall at Hope's Nose, Torquay (2)]]
== '''Kahise k’ikoreshwa ry’amazi mu mahinguriro''' ==
Kuva kera, amazi yarafashije abantu mu bikorwa vy’ubushakashatsi bitandukanye. Mu bihe vya kera, yarakoreshwa mu gusya ibintu hakoreshejwe inguvu z’amazi (water mills). Mu gihe c’ihinduka ry’amahinguriro (Industrial Revolution) ryo mu kinjana ca 18, amazi yabaye isoko nyamukuru ry’inguvu mu gukoresha amamashini y’amahinguriro.
Mu kinjana ca 20 no mu ca 21, ikoreshwa ry’amazi ryaraguwe n’iterambere ry’ubuhinga, aho amazi atagikoreshwa gusa nk’inguvu, ahubwo anakoreshwa mu gutunganya ibinyobwa, imiti, impuzu, n’ibindi bicuruzwa bitandukanye.
== '''Akamaro k’amazi mu mahinguriro''' ==
=== '''Amazi afise uruhara runini mu mahinguriro:''' ===
''Gutunganya ibicuruzwa'': amazi ni ikintu nyamukuru mu gukora ibinyobwa, ibifungurwa n’imiti.
''Gukonjesha amamashini'': afasha kugabanya ubushuhe bwinshi mu mamashini akora, bigakinga kwononekara.
''Gusukura ibikoresho'': amazi akoreshwa mu gusukura imashini n’ahakorera ibikorwa kugira habe isuku.
''Gukora umwuka canke umuhisha ushushe ([[:fr:Vapeur|vapeur]]):'' ukoreshwa mu gutanga inguvu mu mahinguriro amwe amwe.
''Gutwara no gutandukanya ibintu'': mu mahinguriro amwe, amazi afasha gutwara canke gutandukanya ibikoresho mu nzira y’ikorwa.
== '''Ubwoko bw’amahinguriro akoresha amazi menshi''' ==
=== '''Hari amwamwe mu mahinguriro akenera amazi menshi kurusha ayandi:''' ===
''Amahinguriro y’ibinyobwa'': nk’ay’ukora inzoga n’imitobe.
''Amahinguriro y’ibifungurwa'': guteka, gusukura no gutunganya ibifungurwa.
''Amahinguriro y’impuzu'' ([[:en:Textile_industry|textile industry]]): akoreshwa mu gusiga amarangi no gusukura impuzu.
''Amahinguriro y’imiti'': amazi akoreshwa mu kuvanga no gutunganya imiti.
''Amahinguriro y’inguvu (ingomero)'': aho amazi akoreshwa mu gukora umuyagankubai ([[:en:Hydroelectricity|hydroelectric power]]).
Mu [[Uburundi|Burundi]], akarorero keza ni [[Brarudi|BRARUDI]], aho amazi ari ikintu nyamukuru mu gukora ibinyobwa bitandukanye.
== '''Ikoreshwa ry’amazi mu mahinguriro yo mu Burundi''' ==
Mu [[Uburundi|Burundi]], amahinguriro akoresha amazi mu bikorwa bitandukanye, cane cane mu gukora ibinyobwa, mu gutunganya ibifungurwa, no mu bikorwa bisaba inguvu. Ariko igihugu kiracafise ikibazo co kubura amazi meza ahagije n’ukubungabunga amazi asanzwe akoreshwa.
Uko ubutunzi n’iterambere ry’amahinguriro bimeze birerekana ko hakenewe imigambi ikomeye yo gukingira amazi no kuyakoresha neza kugira ngo iterambere ribandanye ritabangamiye ndetse n'ibidukikije navyonyene bitabangamiwe.
=== '''Ingaruka z’ikoreshwa nabi ry’amazi''' ===
Naho amazi ari ngirakamaro, kuyakoresha nabi mu mahinguriro birashobora guteza ibibazo bikomeye:
Kwanduza inzuzi n’ibiyaga kubera amazi yanduye ava mu mahinguriro.
Kugabanuka kw’amazi meza abantu bakoresha.
Kwangirika kw’ibinyabuzima vyo mu mazi ([[:en:Fish|fish]], [[:en:Plant|plants]]).
Ingorane z’ubuzima ku bantu baba hafi y’amahinguriro.
Imiryango mpuzamakungu nka United Nations irahimiriza ibihugu gukoresha neza amazi no kurinda ibidukikije.
Gutunganya amazi yanduye
Amahinguriro agezweho akoresha uburyo bwo gutunganya amazi yanduye imbere yo kuyasubiza mu bidukikije. Ivyo birimwo:
Kuyungurura amazi ([[:fr:Filtration_solide-liquide|filtration]])
Kuyasukura hakoreshejwe imiti ([[:en:Water_treatment|chemical treatment]])
Kuyakonjesha canke kuyapima ubuziranenge
Gusubira kuyakoresha mu bikorwa bidahambaye (recycling)
Ibi bifasha kugabanya ihumana ry’ibidukikije no kuziganya amazi.
Uburyo bwo kubungabunga amazi
Kugira amazi agume ahari ku b’igihe kirekire, hakenewe ingamba zikurikira:
Kugabanya ikoreshwa ry’amazi adakenewe.
Gusubira gukoresha amazi amaze gutunganywa.
Gukoresha ubuhinga bugezweho bwo kuziganya amazi.
Gusana aho amazi aseseka mu mahinguriro.
Guhugura abakozi ku kamaro ko kuziganya amazi.
Ibitigiri n’amakuru ngirakamaro
Nk’uko amakuru atangwa n’imiryango mpuzamakungu nka [[:fr:Organisation_des_Nations_unies_pour_l'éducation,_la_science_et_la_culture|UNESCO]] abivuga, inganda zikoresha hafi 20% y’amazi akoreshwa kw’isi, kandi iyi namba iriko iriyongera uko inganda zigenda ziterambere.
== Incamake ==
Amazi ni itunga rikomeye cane mu mahinguriro kuko afasha mu bikorwa vyinshi vy’iterambere ry’ubutunzi. Ariko kubera ko atari menshi kandi atagira uko yiyongera vuba, ni ngombwa kuyakoresha neza no kuyabungabunga. Ibi bizotuma haba iterambere rirama ridahungabanya ibidukikije n’ubuzima bw’abantu.
== References ==
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=UNESCO+Water+Reports&title=Special:Search&ns0=1 UNESCO Water Reports]
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=Industrial+water+use+studies+%28global+environmental+reports%29&title=Special:Search&ns0=1 United Nations Water Programme (UN-Water)]
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=Industrial+water+use+studies+%28global+environmental+reports%29&title=Special:Search&ns0=1 Industrial water use studies (global environmental reports)]
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=World+Bank+environmental+data+on+water+usage+in+industries&title=Special:Search&ns0=1 World Bank environmental data on water usage in industries]
0fzr3wj8d9ga742y0r6ogzret0lqcje
Kumesura impuzu
0
5496
27607
27098
2026-06-25T08:32:37Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27607
wikitext
text/x-wiki
Intangamarara
Kumesura impuzu ni igikorwa co gusukura imyambaro n’inyambaro z’abantu hakoreshejwe amazi, isabune canke ibindi bisukura (detergent), kugira ngo hakurweho umwanda, ibizinga, impumuro mbi n’umukungugu. Iki gikorwa ni kimwe mu bikenewe mu buzima bwa minsi yose kuko gifasha kugumya isuku, ubuzima bwiza no kwirinda indwara ziva ku mwanda.
Akamaro k’ukumesura impuzu
Kumesura impuzu bifise akamaro kanini mu buzima bwa muntu. Bifasha kwirinda indwara nk’uruhu rurwaye (infection), inyo n’izindi ndwara zishobora guterwa n’umwanda. Vyongeye, impuzu zisukuye zituma umuntu agaragara neza kandi akagira isuku ihimbaye mu bantu. Mu mashure, ku kazi no mu buzima busanzwe, isuku y’impuzu ifasha mu gutanga ishusho nziza y’umuntu.
Ibikoresho bikenerwa mu kumesura impuzu
Mu kumesura impuzu hakoreshwa ibikoresho bitandukanye birimwo:<ref name=":0">amazi</ref>
Amazi meza
Isabune canke detergent
Indobo canke ikidendezi
Umuyonga wo kumesura (ku mpuzu zimwe zimwe)
Ahantu ho kumanika impuzu
Mu gihe c’ubu, hari n’imashini zo kumesura (washing machines) zifasha abantu gukora iki gikorwa mu buryo bworoshe kandi bwihuta.
Uko kumesura impuzu bikorwa
Igikorwa co kumesura impuzu gikorwa mu ntambwe zikurikira:<ref name=":0" />
Gutandukanya impuzu: Impuzu ziratandukanywa hakurikijwe ibara (umweru n’amabara) n’ubwoko bw’umwenda kugira ntizononeke.
Kunyika impuzu: Zishirwa mu mazi kugira zireke umwanda n’ibizinga.
Gusiga isabune: Isabune canke detergent ishirwa ku mpuzu, hakibandwa ku bibanza bifise umwanda mwinshi.
Gukaraba: Impuzu zirakubagurwa canke zikarabishwa mu mazi kugira umwanda uveho.
Kwoza: Impuzu zozwa mu mazi meza kugira isabune yose ivemwo.
Kuzikamura: Amazi arakamurwa mu mpuzu mu buryo bwitondewe kugira ntizikononeke.
Kuzumisha: Impuzu zimanikwa ku zuba canke ahantu hari umuyaga kugira zikame neza.
Ubwoko bw’ukumesura impuzu
Hariho uburyo bubiri nyamukuru bwo kumesura impuzu:
Kumesura n’amaboko: Ubu ni bwo buryo bwa kera aho umuntu akoresha amaboko n’ibikoresho vyoroshe.
Kumesura n’imashini: Ubu buryo bugezweho bukoresha imashini yo kumesura, bugafasha kuzigama umwanya n’inkomezi.
Inzitizi mu kumesura impuzu
Mu bihugu bimwe bimwe, abantu bashobora guhura n’ingorane nk’ukubura amazi meza, kubura isabune ihagije, canke umwanya muto wo gukora kumesura. Hari kandi n’igihe imvura ituma kumisha impuzu bigorana.
Incamake
Kumesura impuzu ni igikorwa nyamukuru mu buzima bwa minsi yose gifasha mu kugumana isuku n’ubuzima bwiza. Ni ngombwa ko abantu bose bamenya uburyo bwiza bwo kumesura kugira ngo barinde impuzu zabo kandi bagumane isuku ihamye mu buzima bwabo bwa buri musi.
kwcdndv1jhe7ln4u0e5wtnjhjsylvli
27608
27607
2026-06-25T08:34:54Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27608
wikitext
text/x-wiki
== Intangamarara ==
Kumesura impuzu ni igikorwa co gusukura imyambaro n’inyambaro z’abantu hakoreshejwe amazi, isabune canke ibindi bisukura (detergent), kugira ngo hakurweho umwanda, ibizinga, impumuro mbi n’umukungugu. Iki gikorwa ni kimwe mu bikenewe mu buzima bwa minsi yose kuko gifasha kugumya isuku, ubuzima bwiza no kwirinda indwara ziva ku mwanda.
Akamaro k’ukumesura impuzu
Kumesura impuzu bifise akamaro kanini mu buzima bwa muntu. Bifasha kwirinda indwara nk’uruhu rurwaye (infection), inyo n’izindi ndwara zishobora guterwa n’umwanda. Vyongeye, impuzu zisukuye zituma umuntu agaragara neza kandi akagira isuku ihimbaye mu bantu. Mu mashure, ku kazi no mu buzima busanzwe, isuku y’impuzu ifasha mu gutanga ishusho nziza y’umuntu.
Ibikoresho bikenerwa mu kumesura impuzu
Mu kumesura impuzu hakoreshwa ibikoresho bitandukanye birimwo:<ref name=":0">amazi</ref>
Amazi meza
Isabune canke detergent
Indobo canke ikidendezi
Umuyonga wo kumesura (ku mpuzu zimwe zimwe)
Ahantu ho kumanika impuzu
Mu gihe c’ubu, hari n’imashini zo kumesura (washing machines) zifasha abantu gukora iki gikorwa mu buryo bworoshe kandi bwihuta.
Uko kumesura impuzu bikorwa
Igikorwa co kumesura impuzu gikorwa mu ntambwe zikurikira:<ref name=":0" />
Gutandukanya impuzu: Impuzu ziratandukanywa hakurikijwe ibara (umweru n’amabara) n’ubwoko bw’umwenda kugira ntizononeke.
Kunyika impuzu: Zishirwa mu mazi kugira zireke umwanda n’ibizinga.
Gusiga isabune: Isabune canke detergent ishirwa ku mpuzu, hakibandwa ku bibanza bifise umwanda mwinshi.
Gukaraba: Impuzu zirakubagurwa canke zikarabishwa mu mazi kugira umwanda uveho.
Kwoza: Impuzu zozwa mu mazi meza kugira isabune yose ivemwo.
Kuzikamura: Amazi arakamurwa mu mpuzu mu buryo bwitondewe kugira ntizikononeke.
Kuzumisha: Impuzu zimanikwa ku zuba canke ahantu hari umuyaga kugira zikame neza.
Ubwoko bw’ukumesura impuzu
Hariho uburyo bubiri nyamukuru bwo kumesura impuzu:
Kumesura n’amaboko: Ubu ni bwo buryo bwa kera aho umuntu akoresha amaboko n’ibikoresho vyoroshe.
Kumesura n’imashini: Ubu buryo bugezweho bukoresha imashini yo kumesura, bugafasha kuzigama umwanya n’inkomezi.
Inzitizi mu kumesura impuzu
Mu bihugu bimwe bimwe, abantu bashobora guhura n’ingorane nk’ukubura amazi meza, kubura isabune ihagije, canke umwanya muto wo gukora kumesura. Hari kandi n’igihe imvura ituma kumisha impuzu bigorana.
Incamake
Kumesura impuzu ni igikorwa nyamukuru mu buzima bwa minsi yose gifasha mu kugumana isuku n’ubuzima bwiza. Ni ngombwa ko abantu bose bamenya uburyo bwiza bwo kumesura kugira ngo barinde impuzu zabo kandi bagumane isuku ihamye mu buzima bwabo bwa buri musi.
rp1onalsmxb52oi4xz6dtyxgvdi8xgp
Uruzi rwa Ndurumu
0
5527
27606
27394
2026-06-25T08:29:17Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27606
wikitext
text/x-wiki
== 1. Intangamarara ==
Uruzi rwa Ndurumu ni uruzi rusanzwe ruvugwa mu nyandiko n’inyigisho zerekeye imiterere y’inzuzi zo mu karere k’ibiyaga binini vya Afurika n’ahandi haturiye ibiyaga n’imisozi miremire. Ni uruzi rufise uruhara runini mu buzima bw’abantu, mu bidukikije no mu mibereho y’ibinyabuzima bitandukanye.
Nk’uko n’izindi nzuzi ziri muri ako karere zifasha mu gutanga amazi, guhingura ubutaka no gutanga ubuzima ku binyabuzima, na Ndurumu ifatwa nk’isoko ry’iterambere ku bantu bayegereye.
Uru ruzi rufise kandi akamaro mu mitegekere y’ikirere, mu gukwiragiza amazi, no mu kugumya ibishanga bikomeye bifasha mu kuringaniza ibidukikije.
2. Inkomoko y’uruzi rwa Ndurumu
Uruzi rwa Ndurumu rutangurira mu turere two mu misozi n’ahantu harimwo imvura nyinshi ku mwaka wose. Amasoko yarwo aturuka ku:
Imvura igwa mu misozi miremire
Ibishanga bikusanya amazi
Utunzuzi duto duto duhura tugakora uruzi runini
Amazi ava mu mizi y’amashyamba akomeye
Mu ntango yarwo, Ndurumu ntiruba runini cane, ahubwo ruba rumeze nk’umugezi muto ugenda wongerekana uko utera imbere mu nzira yawo.
Uko uruzi rugenda rumanuka ruva mu misozi, ruca mu bice bitandukanye:
Ibice by’imisozi miremire
Ibibaya bifise ubutaka burumbuka
Amashyamba arimwo ibiti binini
Ibishanga bigizwe n’amazi atuje
Imirima n’uturere dutuwe n’abantu benshi
3. Inzira y’uruzi
Uruzi rwa Ndurumu rufise inzira ndende igenda ihinduka bivanye n’ibihe n’imiterere y’ubutaka.
3.1 Igice co hejuru (Upper course)
Iki ni igice uruzi ruba rutarakomera cane. Amazi aba atemba cane kubera ko higanjemo imisozi.
Ibiranga iki gice:
Amazi atemba cane
Amabuye menshi
Imikuku mito mito
Ibibanza vyisukura amazi
Iki gice gifasha mu gutangura uruzi kandi kigatanga imbaraga z’inyongera mu gice co hagati.
3.2 Igice co hagati (Middle course)
Aha ni ho uruzi rutangura kwaguka no gutekana gato.
Ibiranga:
Amazi atemba atuje kurusha mu ntango
Uruzi rutangura kugirirwa n’ibibaya
Imirima itanguye kugaragara ku nkengero
Ibinyabuzima bitandukanye bitangura kwiyongera
Aha ni ho abantu benshi batangura gukoresha amazi y’uruzi mu buhinzi no mu buzima bwa misi yose.
3.3 Igice co hasi (Lower course)
Iki ni igice uruzi rugezemwo rugana aho rusohokera canke rwinjira mu rundi ruzi runini canke ikiyaga.
Ibiranga:
Amazi atemba buhoro
Uruzi runini cane
Ibishanga byinshi
Ubutaka burumbuka cane
Imyuzure ishobora kubaho
Aha ni ho uburimyi butera imbere cane kubera ubutaka bukungahaye.
4. Ibidukikije vy’uruzi rwa Ndurumu
Uruzi rwa Ndurumu rufasha mu kubungabunga urusobe rw’ibinyabuzima. Inkengera zarwo ni ahantu habaho ubuzima bwinshi.
4.1 Ibimera
Hakurya y’uruzi haboneka:
Ibiti bikunda amazi
Ibisaka bitandukanye
Ibiti binini bikingira isuri
Ibimera vyo mu bishanga
Ibi bimera bifasha:
Gukingira inkuka z’uruzi
Kugabanya isuri
Gutanga icicaro ku nyoni n’inyamaswa
4.2 Inyamaswa
Mu nkengero n’amazi y’uruzi haboneka:
Amafi atandukanye
Ibikere n’udusimba two mu mazi
Inyoni ziba hafi y’amazi
Inyamaswa zishobora kunywa amazi nk’inka n’impene
Ibikoko bito bito bikunda ibishanga
Uru ruzi ni nk’ubuzima bw’ibi binyabuzima kuko rutanga amazi n’ibifungurwa.
5. Akamaro k’uruzi rwa Ndurumu
Uruzi rwa Ndurumu rufise akamaro kanini ku bantu n’ibidukikije.
5.1 Amazi yo kunywa
Mu bice bimwe, amazi y’uruzi aravomerwa, agatunganywa hanyuma agakoreshwa nk’amazi yo kunywa.
5.2 Uburimyi
Uruzi rufasha:
Kuhira imirima
Kongera umwimbu
Gutuma ubutaka burumbuka
Ibiterwa bihingwa hafi y’uruzi birimwo:
Ibigori
Ibiharage
Imyumbati
Ibiti vy’imboga
5.3 Ubworozi
Aborozi bakoresha amazi y’uruzi:
Kuhira inka
Kuhagira ibitungwa
Gukura ibitungwa mu gihe c’izuba
5.4 Uburovyi
Amafi y’uruzi ni isoko y’ibifungurwa n’ubudandaji.
5.5 Ubuzima bw’abantu
Uruzi rutuma:
Habaho akazi mu buhinzi
Habaho ubudandaji
Habaho iterambere ry’imidugudu
Habaho isoko ry’amazi y’imiryango
6. (Komeza mu PART 2)
Mu PART 2, nzokwandika:
Amateka y’uruzi rwa Ndurumu
Ingaruka z’imyuzure un
Ihindagurika ry’ibihe
Ibibazo by’umwanda
Uburyo bwo kurukingira
Akamaro karwo mu gihe kizaza
cqjsrrcyy1sbvx4aiakl8y59jqmpi1b