Wikipedia
roa_tarawiki
https://roa-tara.wikipedia.org/wiki/Pagene_Prengep%C3%A1le
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
Portale
'Ngazzaminde d'u Portale
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
'Omar ibn al-Khattāb
0
15596
152132
147945
2026-10-06T23:55:36Z
InternetArchiveBot
10009
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
152132
wikitext
text/x-wiki
[[File:Grands conquerants - Omar le 2eme calife prenant en personne possession de Jerusalem l'an 638 de l'ere chretienne.derv..jpg|thumb|Immaggene de 'Omar]]
{{Bio
|Nome = ʿOmar '''(o'''ʿUmar''')'''
|Cognome = ibn al-Khaṭṭāb
|Sesso = M
|PostCognomeVirgola = '''<big>عمر ابن الخطّاب</big>'''
|LuogoNascita =
|GiornoMeseNascita =
|AnnoNascita = ca. [[586]]
|LuogoMorte =
|GiornoMeseMorte = 3 novemmre
|AnnoMorte = 644
|FineIncipit = ha state 'u seconne [[califfe]] [[Islam|islamiche]] apprisse [[Abu Bakr|Abū Bakr]]. Resse 'a ''[[Umma]]'' da 'u [[634]] a 'u [[644]]
|Categorie = no
|ForzaOrdinamento = Omar ibn al-Khattab
}}
== Prime d'a conversione ==
Appartenende a 'u clan meccane de le Banū ʿAdi, d'a tribù de le [[Bànu Quraysh]], ʿOmar non ge fù une de le primisseme convertite e, 'nvece, s'aví distinde inizialmende pè 'nu granne odie jndre le combronde de l'[[Islam]]. Se dìce ca 'a soje conversione fòsse avvenute 'n seguite a 'nu ironiche apprezzamende de 'nu soje concettadine, cumme jidde pagane, ca le avrebbe ditte ca 'a soje ostilità jndre le combronde d'a releggione predicate da [[Maometto]] avrebbe da esprimerse pure a le 'nderne d'a famigghie de ʿOmar e jndre le combronde d'a sora Fāṭima, devendate [[musulmane]].
Fuscènne sus a case, avrebbe viste 'a sora ca stave a ligge 'nu scritte. Dope averle mappinate provocannole 'na sanguinose ferite Omar se sarebbe scurnacchiáte d'u soje geste assaje vile e avrebbe chieste de canoscere 'u condenute d'u scritte. Erene le prime uètte versette d'a [[sura]] XX d'u [[Corano]], ditte ''Ta-Ha'': .
{{quote|Nuje non t'avimme rivelate 'u Corano purcè tu patische,<br />me sulamende cumme ammonimende a ci teme,<br />revèlazione ca vène da Colui ca hagghie criáte 'a terre e le cièle ìrte.<br />'U Misericordiose s'è assettate 'n glorie sus ô Trone!<br />A Jidde appartene totte quidde ca stè jndre le cièle e quidde ca stè sus 'a terre e totte quidde ca stè mmienze, e totte quidde ca stè sotte 'u suole.<br />Jè inutile ce tu parle ad ìrte vôsce! Jidde canosce l'indime tune e cose angore cchiù occulte! Non ge stè otre die ca Jidde, l'Iddie cui appartènene le nome cchiù bèdde|trad. [[Alessandro Bausani|A. Bausani]], '''U Corano'', Firenze, Sansoni, 1955; pò Meláne, Rizzoli}}
== L'operate medinese ==
[[File:Tombstone of Umar (r.a) by mohammad adil rais.JPG|thumb|right|300px|Omar fù inumate fianghe a fianghe cu [[Maometto]]: 'nu onore ca prime de jidde ere state reservate pure ad [[Abu Bakr]]. 'U sepolcre se iacchie jndre ad 'a [[Moschee d'u Profete]] de [[Medina]]. 'A prime fenestre da destre permette de vedè 'u sacelle (vuote, seconne le ausanze islamiche ca sonde pè l'inumazione jndr'à terre nude).]]
'A soje spicce conversione illustre bbuène 'u carattere de l'omme, 'mbulsive a 'u limite qucche vote d'a sfrontatezze, forse frutte d'u soje 'mbonende e aitante cuerpe. Devende seguace assaje appassionato de l'[[Islam]] da essere spesse (e 'nu picche abusivamende) chiamate 'u "San Paolo de l'Islam". Accombagne cu decisione totte 'u cammine d'u profete [[Maometto|Muhammad]], talora esprimendogli cu singéretà assolute e spesse candide le proprie dubbie e pure le proprie criteche.
Seconne 'na tradiziune repurtate da [[Muslim ibn al-Hajjaj|Muslim ibn al-Hajjāj]], une de le massime tradizioniste musulmane, ʿOmar se sarebbe misse d'accorde cu Abū Bakr e cu [[Abu Ubayda ibn al-Jarrah|Abū ʿUbayda b. al-Jarrāḥ]] (pò muèrte prematuramende jndr'ô corse d'a cambagne militare islamiche de conguiste d'a [[Sirie]]) ca a guidà 'a comunità islamiche dope 'a muèrte de Muhammad fosse Abū Bakr.
Vere o none quèste tradiziune, stè de fatte ca a 'u mumende d'u soje trapasse, 'u prime califfe pretese da totte l<nowiki>'</nowiki>''élite'' islamiche ca se recanoscesse 'a successione proprie de ʿOmar 'u quale, pure, demostre de essere a l'altezze d'u combite, revelannose une de le migliore califfe, pè energie e onestà morale, ca maje aví canosciute l'Islam.
== 'U califfate ==
Organizze le prime spediziune jndre le territorie arabofone sotte dirette o inderette condrolle de le [[Bizandine]] e de le persiane [[Sasanide]]. De nnanze ad 'a 'nconsistenze d'a reazione le piane iniziale ca prevedevane probbabbilmende 'na semblice serie de razzie e, a 'u massime, l'assoggettamende a tribute de le sedentarie ca se iacchievane vicine ad 'a steppe (''bādiya'') arabo-siriane, devendarene vere e proprie operaziune de conguiste. Caddere accusì sotte 'u putere islamiche 'a Sirie-[[Palestine]], l'[[Egitte]], 'a [[Mesopotamie]] e 'a [[Persie]] occidentale.
Jdre quiste 'mbrese se misere 'n evidenze 'u stesse Abū ʿUbayda b. al-Jarrāh, [[Yazìd ibn Abi Sufyàn|Yazīd b. Abī Sufyān]], [[Shurahbìl ibn Hasana|Shuraḥbīl b. Ḥasana]], [[Amr ibn al-As|ʿAmr b. al-ʿĀṣ]] e, cchiù de totte, [[Khalid ibn al-Walid|Khālid b. al-Walīd]], recende trionfatore jndr'à uerre d'a ''[[ridda]]'' jndr'ô corse d'u precedende califfate.
ʿOmar creje 'a prime strutture amministrative d'u State islamiche, tande civile quanne militare, facènne preparà apposite reggistre (''dīwān'', pl. ''dawawīn'', ovvere ''daftar'', pl. ''dafātir'') tenute 'n ordene da personale ca stàve a scrive jndr'à [[Lènga greche|greche]], [[Lènga ebraiche|ebraiche]], [[Lènga aramaiche|aramaiche]], [[Lènga copte|copte]] o [[Lènga persiane|persiane]] (viste 'u state imberfette d'a lènga arabe scritte) ca, de conseguenze, ere cchiù o mene [[Crestiánesime|crestiáne]], [[ebraisme|israelite]] o [[Zoroastre|zoroastriane]]. Fù sembre ʿOmar, pè le stesse finalità burocratiche, a stabbelì ca cumme anne 1 d'u [[calendarie islamiche]] fosse fissate l'anne jndre cui [[Maometto|Muḥammad]] avéve ordinate l'[[egira]] de le prime musulmane ([[622]]).
Cu jidde se cominge ad usà 'a fortunate espressione "Comandante de le credende" (''Amīr al-muʾminīn''), pè evità ca 'a già luènghe espressione ''Khalīfat rasūl Allāh'' (Successore de l'Inviate de Die) pè ‘ndecà 'u califfe, devendasse angore cchiù luènghe, viste 'a tendenze iniziale a chiamalle ''Khalīfat khalīfat Rasūl Allāh'' (Successore d'u successore de l'Inviate de Die).
ʿOmar mùere sotte le colpe de lame de 'nu schiave, forse persiane, de nome Luʾluʾa, senze ca sie possibbele vedè jndre stù fatte 'na qualsiase motivazione polìteche. Ere però 'a prime fine violende de 'nu successore d'u Profete e non ge sarebbe state l'urteme.
Face appene 'n timbe, prime de murì, a decidere ca a stabbelì 'u soje successore fosse 'nu Conziglie (''Shūrā'') furmate da le [[Combagne (Islam)|Combagne]] d'u Profete sopravvissute. Fù sepolte fianghe a fianghe ad Abū Bakr ca, a soje vote, ere state inumate accanto a 'u Profete jndre quèdde ca cchiù nnande devende 'a Moschee d'u Profete.
== Bibliografije ==
* Donner, Fred, ''Le prime Conguiste Islamiche'', Princeton University Press, 1981.
* Guillaume, A., '''A vite de Maometto'', Oxford University Press, 1955.
* [[Albert Hourani|Hourani, Albert]], ''[[Storie de le Popule Arabe|'Na Storie de le Popule Arabe]]'', Faber and Faber, 1991.
* Madelung, Wilferd, '''A successione de Muhammad'', Cambridge University Press, 1997.
* "G.LeviDellaVida e M.Bonner "Umar" in '''Ngeclopedije de l'Islam'' CD-ROM Edition v. 1.0, Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands 1999"
* Previte-Orton, C. W (1971). ''The Shorter Cambridge Medieval History''. Cambridge: Cambridge University Press.
* [https://web.archive.org/web/20080526093705/http://www.islamonline.net/servlet/Satellite?c=Article_C&cid=1209357750418&pagename=Zone-English-Living_Shariah%2FLSELayout Quande Combagne Canosce?] De Ali Al-Halawani
== Vôsce cullegate ==
* [[Mecca]]
* [[Medina]]
* [[Corane]]
* [[Califfe]]
* [[Abu Bakr|Abū Bakr]]
* [[Sepolture de Maometto a Medina]]
* [[Egira]]
* [[Sàhib|Combagne]]
* [[Umma]]
* [[Maometto]]
* [[Penisole arabe]]
== Otre pruggette ==
{{interprogetto|q}}
{{Controllo di autorità}}
== Collegaminde fore a Uicchipèdie ==
* [http://www.bogvaerker.dk/Bookwright/Umar.html Estratte de '''A storie de le Khalifahs''] de Jalal ad-Din as-[[Suyuti]]
* [https://web.archive.org/web/20070930162009/http://www.lailahailallah.net/Khutbahs/Khutbah40.asf Sirah de Amirul Muminin Umar Bin Khattab (r.a.a.)] de Shaykh Sayyed Muhammad bin Yahya Al-Husayni Al-Ninowy.
* {{En}} [https://web.archive.org/web/20071024003431/http://www.answering-islam.de/Main/Books/Muir/Caliphate/chap1.htm ''The Caliphate, its rise, decline and fall'', de William Muir] ''Capitole I, 11 A.H., Death of Mohammad, Election of Abu Bekr, 'Omar, 'Ali, Abu 'Obeida''
* Janine et Dominique Sourdel, ''Dictionnaire historique de l'islam'', Éd. PUF, {{ISBN|978-2-130-54536-1}}
* Tabari, ''La Chronique (Volume II)'', Actes-Sud {{ISBN|2-7427-3318-3}}
{{Box successione | carica=
[[Califfe]] | precedente=[[Abu Bakr]] (632–634) | successivo=[[Uthman ibn Affan|ʿUthmān b. ʿAffān]] (644–656) | periodo=634–644}}
{{Sahaba}}
[[Category:Pàggene ca avessera stà in Uicchipèdie]]
9tdr605lgum1p514l81exnlwvfl80wm