Википедия rskwiki https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Медий Окреме Розгварка Хаснователь Розгварка зоз хасновательом Википедия Розгварка о Википедиї Файл Розгварка о файлу МедияВики Розгварка о МедияВикию Шаблон Розгварка о шаблону Помоц Розгварка о помоци Катеґория Розгварка о катеґориї TimedText TimedText talk Модул Разговор о модулу Event Event talk 0 871 21285 21246 2026-09-07T21:01:34Z Daniela Lovas 722 21285 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable" align="right" width="300px" |- ! colspan="2" | Република Турска<br>''Türkiye Cumhuriyeti'' |- | colspan="2" align="center" | [[File:Flag of Turkey.svg|150px]] |- | colspan="2" align="center" | [[File:Turkey (orthographic projection).svg|250px]]<div style="text-align: center;"> '''Турска''' [[File:IstiklalMarsi-2013 (version 2).oga|right|thumb|280px|Гимна Турскей, Марш нєзависносци <ref>[https://www.mfa.gov.tr/the-turkish-flag-and-the-turkish-national-anthem.en.mfa "The Turkish Flag and The Turkish National Anthem (Independence March)".] Republic of Türkiye, Ministry of Foreign Affairs. Retrieved 4 August 2024.</ref>]] |- | '''Поверхносц''' | 783,562 км² |- | '''Интернет домен''' | .tr |- | '''Телефонски код''' | +90 |} '''Турска''' (tr. ''Türkiye''), урядово '''Република Турска''' (tr. ''Türkiye Cumhuriyeti''),то держава хтора ше находзи у югозаходней Азиї и юговосточней Европи, (односно Турска ґеоґрафски залапює два континенти). Векша часц ше находзи у Анадолиї, а менша часц у восточней Тракиї. На копну Турска ше гранїчи зоз осем державами зоз вкупну гранїцову длужину 2.648 km. На востоку гранїчи ше зоз Ґрузию, Єрмению, Азербейджаном и Ираном, на югу зоз Ираком и Сирию, а на заходзе зоз Греческу и Болгарску. На сиверу виходзи на Чарне морйо, на югу на Штредожемне морйо и на заходзе на Еґейске морйо. Нєдалєко од побережя Турскей находзи ше и Кипар хтори политично подзелєни на медзинародно признату Кипарску Републику и Турску Републику Сиверни Кипар, хтору припознава лєм Турска. Сивер Турскей єдно зоз сеизмично найактивнєйших подручох на швеце зоз барз частима трешенями жеми. Векша часц Турскей териториї подложна жемотрешеньом.<ref>[https://www.ipkb.gov.tr/wp-content/uploads/2019/07/ISMEP4_GUCLENDIRME_EN140214.pdf „Retrofitting and Reconstruction Works”] Istanbul Seismic Risk Mitigation and Emergency Preparedness Project. бок. 10. ''„Taking a retrospective look at the earthquake records, it is observed that a major part of Turkey’s territory with high earthquake activity. Therefore, medium (and above) scale earthquakes frequently occur around the country.”'' </ref> Медзи векшима варошами окреме зоз трешеньом жеми загрожени Истанбул. Турска ма прейґ 85 милиони жительох. Етнїчну векшину жительства творя Турки, а значну меншину Курди. Главни город Анкара, а найвекши Истанбул. Други векши вароши то Измир, Бурса, Анталия. Тото подруче було населєне зоз рижнима цивилизациями як цо то Асирци, Греки, Трачанє, Фриґийци, Урартийци и Єрменє.<ref>Howard, Douglas Arthur (2001), [https://books.google.rs/books?id=Ay-IkMqrTp4C&pg=PA43&redir_esc=y The History of Turkey] Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-30708-9.</ref> <ref>Sharon R. Steadman; Gregory McMahon (2011).[https://books.google.rs/books?id=7ND_CE9If3kC&redir_esc=y ''The Oxford Handbook of Ancient Anatolia: (10,000-323 BC)''] Oxford University Press. бок. 3—11, 37. ISBN 978-0-19-537614-2.</ref><ref>Casson, Lionel (1977). [https://web.archive.org/web/20190503015440/https://www.metmuseum.org/pubs/bulletins/1/pdf/3258667.pdf.bannered.pdf The Thracians] The Metropolitan Museum of Art Bulletin. 35 (1): 2—6. [https://sr.wikipedia.org/wiki/Me%C4%91unarodni_standardni_serijski_broj ISSN 0026-1521] [https://sr.wikipedia.org/wiki/JSTOR JSTOR][https://www.jstor.org/stable/ 3258667] [https://sr.wikipedia.org/wiki/Digitalni_identifikator_objekta doi] [https://www.jstor.org/stable/ 3258667] Архивоване зоз ориґинала (PDF) </ref> Геленизация започала под час Александра Велького, а предлужена є под час византийского периода.<ref>David Noel Freedman; Allen C. Myers; Astrid Biles Beck (2000). [https://books.google.rs/books?id=P9sYIRXZZ2MC&redir_esc=y Eerdmans Dictionary of the Bible] Wm. B. Eerdmans Publishing. бок. 61. ISBN 978-0-8028-2400-4. </ref> Селджуки ше почали досельовац у 11. вику, а їх побида над Византийцами (битка 1071. року при Марцикету), означела початок снованя Турскей. == Релєф == [[File:The Lycian Way - 2014.10 - panoramio.jpg|right|thumb|319x319px|Ликийска драга за пешакох длугока 760 км (470 милї) у югозаходней Турскей]]Ґеоґрафски Турска подзелєна на седем реґиони. То: Мраморни регион, Еґейски , Чарноморски, Централна Анадолия, Штредожемни реґион, Восточна Анадолия и Юговосточна Анадолия. Тоти реґиони ше значно розликую по веґетациї и климатичних условийох. У рижних реґионох розлична клима, та ше прето на тих [[поверхносц|поверхносцох]] пестую и рижнородни польопривредни култури. У Турскей заступене лєсарство, овоцарство, а там дзе одвитуюци условия розвити и туризем. На плодней жеми чарноморского реґиону ше пестую рижни чаї, [[доган]], [[кукурица]] и [[лїсковец]]. Реґион Штредожемного моря пресцера ше од горох Таурус на сиверу по гори Аманос на востоку и у тим реґионє преважно ше пестує лимун (цитруси), [[помаранче]], банани, парадичи, кикирики и памук. Юговосточна Анадолия найстарши реґион и найпознатши по култури Турскей, а пресцера ше од горох Таурус. Ту ше находза рики Еуфрат и Тиґар. Найзаступенши польопривредни култури хтори ше пестую то [[жито]], ярец, винова лоза, маслини и пистач. == Клима == Побрежни подруча Турскей хтори ше гранїча зоз Еґейским и Штредожемним морйом маю умерену медитеранску климу, цепли, сухи лєта и благи, лєм дакус жимнєйши жими. Побрежни подруча хтори коло Чарного моря маю океанску климу зоз цеплима, [[Влага|влажнима]] лєтами и дакус жимнєйшима и влажнима жимами. <ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20140328192740/http://www.dmi.gov.tr/files/en-US/climateofturkey.pdf „Climate of Turkey”] (PDF). General Directorate of Meteorology. Архивирано из [https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0 оригинала] (PDF) 28. 3. 2014. г. Приступљено 24. 1. 2014.</ref> У Турскей коло побрежя Чарного моря, то єдини реґион дзе єст найвецей паданя у цеку цалого рока.<ref name=":0" /> [[File:Köppen types of Turkey.jpg|right|thumb|321x321px|Климатски зони у Турскей спрам Кепеновей класификациї клими]] Побрежни подруча хтори ше гранїча зоз Мраморним морйом, хтори повязую Еґейске и Чарне морйо, маю преходну климу помедзи умерено медитеранскей клими и умерено океанскей клими зоз цеплима и горуцима, сухима лєтами и нєбарз жимнима влажнима жимами.<ref name=":0" /> Мож повесц же каждей жими на припобрежних часцох Мраморного и Чарного моря пада [[шнїг]], алє ше за пар днї розпущує. Медзитим, шнїг ридко пада на побрежйох Еґейского, а ище ридше Штредожемного моря.<ref name=":0" /> Окреме знаю буц оштри жими на Анадолскей висоровнї. [[Температура|Температури]] ше рушаю од -30 по -40 ступнї (−22 — −40 °F) и зявюю у сиверновосточней Анадолиї, нападани шнїг ше нє розпущує и по 120 днї у року, а на верхох найвисших горох затримує ше цали рок. Гори блїзко при побрежю зопераю и онєможлївюю уплїв Медитерана же би клима предзерала до нукашньосци и так даваю централней висоровнї Анадолиї у Турскей континенталну климу зоз оштрима преходами ґу рочним часцом.<ref> [https://web.archive.org/web/20140328192740/http://www.dmi.gov.tr/files/en-US/climateofturkey.pdf „Climate of Turkey”] (PDF). General Directorate of Meteorology. Архивирано из [https://sr.wikipedia.org/wiki/Турска оригинала] (PDF) 28. 3. 2014. г. Приступљено 24. 1. 2014.</ref> == Административне подзелєнє == Турска административно подзелєна на 81 вилаєти (тур. ''il''). Вилаєти у векшини случайох маю мено по своїм шедзиску, зоз трома винїмками: * Гатай — шедзиско Антиохия * Коджаели — шедзиско Измит * Сакаря — шедзиско Адапазар [[File:Turkey provinces blank gray.svg|center|thumb|679x679px|Мапа административних подзелєньох (празна-без назвох вилаєтох)]] '''Турски подзелєна на 81 вилаєт''' {| class=wikitable |- style="background:#fff;" | Агри (вилајет)|Аґри | Адана (вилајет)|Адана | Адияман (вилаєт)|Адияман | Айдин (вилајет)|Айдин | Аксарај (вилајет)|Аксарай | Амасија (вилајет)|Амасия | Анкарски вилајет|Анкара | Анталија (вилајет)|Анталия |- style="background:#fff;" | Ардахан (вилајет)|Ардахан | Артвин (вилајет)|Артвин | Афјонкарахисар (вилајет)|Афйонкарахисар | Бајбурт (вилајет)|Байбурт | Баликесир (вилајет)|Баликесир | Бартин (вилајет)|Бартин |[Батман (вилајет)|Батман | Билеџик (вилајет)|Биледжик |- style="background:#fff;" | Бингол (вилајет)|Бинґел | Битлис (вилајет)|Битлис | Болу (вилајет)|Болу | Бурдур (вилајет)|Бурдур | Бурса (вилајет)|Бурса | Ван (вилајет)|Ван | Газијантеп (вилајет)|Ґазиянтеп | Гумушхане (вилајет)|Ґумушхане |- style="background:#fff;" | Гиресун (вилајет)|Ґиресун | Денизли (вилајет)|Денизли | Дузџе (вилајет)|Дуздже | Дијарбакир (вилајет)|Диярбакир | Елазиг (вилајет)|Елазиґ | Ерзинџан (вилајет)|Ерзинджан | Ерзурум (вилајет)|Ерзурум | Једрене (вилајет)|Едирне |- style="background:#fff;" | Ескишехир (вилајет)|Ескишегир | Зонгулдак (вилајет)|Зонґулдак | Игдир (вилајет)|Иґдир | Измир (вилајет)|Измир | Испарта (вилајет)|Испарта | Истанбулски вилајет|Истанбул | Јалова (вилајет)|Ялова | Јозгат (вилајет)|Йозґат |- style="background:#fff;" | Кајсери (вилајет)|Кайсери | Карабик (вилајет)|Карабик | Караман (вилајет)|Караман | Карс (вилајет)|Карс | Кастамону (вилајет)|Кастамону | Кахраманмараш (вилајет)|Кахраманмараш | Килис (вилајет)|Килис | Кутахија (вилајет)|Китахия |- style="background:#fff;" | Конија (вилајет)|Кония | Коџаели (вилајет)|Коджаели | Кирикале (вилајет)|Кирикале | Киркларели (вилајет)|Киркларели | Киршехир (вилајет)|Киршехир | Малатија (вилајет)|Малатијя | Маниса (вилајет)|Маниса | Мардин (вилајет)|Мардин |- style="background:#fff;" | Мерсин (вилајет)|Мерсин | Мугла (вилајет)|Муґла | Муш (вилајет)|Муш | Невшехир (вилајет)|Невшехир | Нигде (вилајет)|Ниґде | Орду (вилајет)|Орду | Османије (вилајет)|Османиє | Ризе (вилајет)|Ризе |- style="background:#fff;" | Сакарија (вилајет)|Сакария | Самсун (вилајет)|Самсун | Сивас (вилајет)|Сивас | Сирт (вилајет)|Сирт | Синоп (вилајет)|Синоп | Текирдаг (вилајет)|Текирдаґ | Токат (вилајет)|Токат | Трабзон (вилајет)|Трабзон |- style="background:#fff;" | Тунџели (вилајет)|Тунджели | Ушак (вилајет)|Ушак | Хакари (вилајет)|Хакари | Хатај (вилајет)|Гатай | Чанакале (вилајет)|Чанакале | Чанкири (вилајет)|Чанкири | Чорум (вилајет)|Чорум | Шанлијурфа (вилајет)|Шанлиурфа |- style="background:#fff;" | Ширнак (вилајет)|Ширнак | | | | | | | |} {|style="margin:0 auto" | |} '''Мапа турских вилаєтох зоз пописанима менами''' <center> {{Мапа турских вилаєтох}} </center> == Жительство == Турки евроазийски [[народ]], точнєйше їх окремна ґрупа, зоз коло 83,81 милиони припаднїками, хтори жию розпоредзени на двох континентох. Найвекша часц жительох жиє у Малей Азиї (Турска, ма коло 49 милиони), и на Балкану, и то у: Болгарскей (815.000), Греческей (130.000), Македониї (81.000), Румуниї (150.000), и нєпознате число у жемох бувшей Югославиї, а тиж и на Кипру (135.000). Векша часц Туркох жиє у Ираку (200.000 до 300.000), Сириї (100.000) и державох Азиї, дзе ше волаю Туркмени. Вецей як три милиони Турки жию у заходней Европи, зоз хторих 1,2 милиони у Нємецкей. Першираз ше Турки споминаю у 6. вику, а потомки су туркийского народа, хтори ше у 11. вику пребили и розширели ше по Анадолию, мишаюци ше поступно зоз другима народами у тей часци швета: Греками на заходзе, Єрменами и Курдами на востоку, и Ґрузинами на сиверовостоку, а з часци и зоз Славянами на юговостоку Европи. Нєшкайша Турска припознава шицких Туркох за своїх державянох, нє лєм державянох Турскей, алє є тиж так горда и на свою моцну дияспору, алє и „етнїчнима Турками“ (Турками у етнїчним смислу), хтори представяю [[Нация|национални]] меншини у сушедних державох. == Туризем == [[File:Marmaris harbor (aerial view), Muğla Province, southwest Turkey, Mediterranean.jpg|right|thumb|302x302px|Пристанїще Мармарис (погляд зоз воздуха), провинция Муґла, югозаходна Турска, Медитеран.]]Туризем у Турскей представя значну часц привреди, а нагло ше розвивал пред конєц 20. и на початку 21. вика.<ref>[https://web.archive.org/web/20190411212207/http://yigm.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/62462,2018turizmgenelistatistiklerpdf.pdf?0 „Tourism Statistics”] (PDF). Culture and tourism Ministry. Архивирано из [https://sr.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B 0оригинала (PDF)] 11. 4. 2019. г. Приступљено 27. 3. 2019.</ref> Турске Министерство култури и туризма хвильково интензивно промовує турски туризем у рамикох проєкта ''Туркеи Хоме''. Турска єдна зоз дзешец найлєпших шветових дестинацийох, зоз найвекшим процентом иножемних нащивительох хтори приходза зоз Европи; окреме Нємецкей и Русиї у остатнїх рокох. Турска 2019. року була шеста у швеце по чишлє медзинародних туристичних приходох нащивительох, такой за Италию, зоз 51,2 милиони иножемнима туристами хтори нащивели тоту жем.<ref>World Tourism Organization. 2019. [https://sr.wikipedia.org/wiki/Me%C4%91unarodni_standardni_broj_knjige ISBN 978-92-844-2115-2.] [https://sr.wikipedia.org/wiki/Digitalni_identifikator_objekta doi:10.18111/9789284421152]</ref>   Турска ма 19  Унесково локалитети шветового нашлїдства и 84 места шветового нашлїдства на пробней лїстини. У Турскей єст 519 плажи зоз ''Белаву заставу'', и по тим є на трецим месце у швеце. Истанбул  дзешати найнащивенши город на швеце зоз 13.433.000 нащивительох рочнє од 2018. року. Анталия други найнащивенши город у Турскей зоз вецей як 9 милиони туристами 2021. року. == Култура == Турска ма барз рижнородну културу хтора ,,мишанїна<nowiki>''</nowiki> розличних елементох турскей, анадолскей, византийскей и османскей култури (османска у велїх аспектох була предлуженє и греческо-римскей и исламскей култури) зоз заходну културу и традицию, зоз процесом хтори започал уплївовац зоз ,,заходоизмом<nowiki>''</nowiki>  на Османске царство, а предлужело ше по нєшка. Тото мишанє першобутно настало як резултат стретаня Туркох и їх култури зоз народами на хтори наишли под час своїх миґрацийох зоз централней Азиї ґу заходу. Сучасна турска култура у периодзе републики була продукт намаганя же би ше створело „модерне“ заходне дружтво, алє зоз отримованьом традицийних, вирских и историйних вредносцох.<ref>Ibrahim Kaya (2004). [https://books.google.rs/books?id=0Iy7pJBRgjYC&redir_esc=y Social Theory and Later Modernities: The Turkish Experience.] Liverpool University Press. стр. 57—58. ISBN 978-0-85323-898-0. Приступљено 12. 6. 2013.</ref> Турска култура тиж уплївовала на европску уметносц и моду, окреме медзи 16. и 18. виком, у чаше кулминованя отоманскей моци — феномен хтори наволани ''Turquerie''. '''Архитектура''' [[File:Selimiye... - panoramio.jpg|right|thumb|300px|Джамия Селимия у Єдрену, (збудовал Мимар Синан), приклад класичней османскей архитектури.]]Турска представя „дом“ числених населєньох неолита, як цо то'' Чатал-Хоюк.<ref>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5733/ Odunpazari Historical Urban Site".] [https://en.wikipedia.org/wiki/UNESCO UNESCO.] 13 April 2012.</ref><ref>Howard, Douglas A. (2016). [https://books.google.rs/books?id=hE28CwAAQBAJ&redir_esc=y The History of Turkey] (2nd ed.). Santa Barbara, Calif.: Greenwood. [https://en.wikipedia.org/wiki/ISBN ISBN 978-1-4408-3466-0] – via Google Books.</ref>''Зоз бронзовей епохи, важни архитектонски остатки уключую Аладжа-Хоюк и друге пасмо Трої. Исную рижни приклади старогреческей и староримскей архитектури, окреме у еґейским реґиону.<ref>[https://brill.com/edcollbook/title/60817 Sagona & Zimansky 2015,] б. 44–46, 82–86</ref> Византийска архитектура датує зоз 4. вика новей ери. Найлєпши єй приклад Свята София. Византийски архитектонски стил предлужел ше розвивац после освойованя Истанбула, як цо и архитектура византийского препородзеня.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFMatthews2014 Matthews 2014], pp. 9–13</ref> У периодзе турского князовства зявела ше окремна архитектура хтора уключовала византийску и єрменску архитектуру зоз архитектонскима стилами хтори пренайдзени у заходней и централней Азиї.<ref> [https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFMcMahonSteadman2012 Curl & Wilson 2021], Byzantine architecture</ref> Тота архитектура часто хасновала камень и цегли и створела числени караван-сараї, медреси и маузолеї.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFBloomBlair2009 Bloom & Blair 2009], Architecture | V. c. 900–c. 1250 | C. Anatolia</ref>[''457]'' Османска архитектура ше зявела у сиверозахадней Анадолиї и Тракиї. Вчасна османска архитектура мишала „традицийну анадолску исламску архитектуру зоз локалнима будовательнима материялами и технїками“.[458] После забераня Истанбула, класична османска архитектура ше зявела у 16. и 17. вику.[459] Найважнєйши архитекта класичного периода бул Мимар Синан, чийо главни дїла уключую джамию Шехзади, джамию Сулейманиї (450) и джамию Селимиї. [[File:Istanbul asv2020-02 img05 Crowne Plaza Old City.jpg|right|thumb|300px|Хотел Краун Плаза Олд Сити, познати апартмани Тайєре, (приклад першей националней обнови) у Истанбулу, ]] Починаюци од 18. вику, османска архитектура була под вплївом европских елементох, а то резултовало розвой османского барокного стила. Европски уплїв ше предлужел и у 19. вику.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFBloomBlair2009 Bloom & Blair 2009], Architecture | VII. c. 1500–c. 1900 | A. Ottoman Empire</ref><ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFBloomBlair2009 Bloom & Blair 2009], Architecture | VII. c. 1500–c. 1900 | A. Ottoman Empire | 2. Turkey</ref> Од 1918. року, турску архитектуру мож подзелїц на три часци. Од 1918. по 1950. рок период Першого националного архитектонского руху, хтори прешол до модернистичней архитектури. [[File:Eskisehir Odunpazarı tour in 2018 8523.jpg|right|thumb|300px| Традицийни турски хижи, хтори реновирани у округу Одунпазари у Ескишехиру, место шветового нашлїдства УНЕСКО-а.[452)]]Модерни и вельки будинки були преферирани за явни будинки, а народна архитектура типа „турскей хижи“ уплївовала на приватни хижи. Од 1950. по 1980. рок друга часц, залапює урбанизацию, модернизацию и интернационализацию. За обєкти за биванє почали превладовац „армиранобетонски, плочасти, квартелї штреднєй висини“. Од 1980. року, треца часц дефинована спрам звикнуцох трошительох и медзинародних трендох, як цо то тарґовецки центри и дїловни будинки, такв. кули''. Луксузни резиденциї зоз „турским стилом хижох“ були глєдани''. У 21. вику, проєкти урбаней обнови постали тренд.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFBozdogan2009 Bozdogan 2009], Turkey, since 1918</ref> Роздумованє и витримовносц на природни катастрофи як цо трешеня жеми (хтори у Турскей части) єден з главних цильох проєктох урбаного будовательства.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFBozdoganAkcan2013 Bozdogan & Akcan 2013, б. 284</ref> Старим будинком стан ризични и потребне им у вельким проценту обнавянє-реновиранє. === Театер === Турски народни театер (-{''halk tiyatrosu''}-) составени зоз штирох розличних уплївох и напрямох розвою. То: традиция валалского театра, традиция народного театра, традиция дворского театра и традиция заходного театра.<ref>Ајкут, Ксенија (2017). Турски фолклор. Лапово: Колор Прец.</ref> [[File:Süreyya Opera House in Istanbul, Turkey.jpg|right|thumb|300px|Опера Сурея у Истанбулу, у Турскей.]] Популарни театер облапя представи зоз глумцами, бабкарски представи, представи зоз ,,цинями<nowiki>''</nowiki> тиж и ,,бешедне<nowiki>''</nowiki> приповеданє. Приклад за представи циньох ''Карадьоз и Хадживат''. Такв. дворски театер бул префинєна, субтилна верзия популарного театра. Починаюци од 19. вику, почала ше зявйовац заходна театрална традиция у Турскей. По основаней Турскей Републики, формовани державни конзерваториюм и Державна театрална компания.<ref>And, M. (1983). "Theatre in Turkey". Turkish Studies Association Bulletin. 7 (2): 20–31. [https://en.wikipedia.org/wiki/JSTOR#Content [https://en.wikipedia.org/wiki/JSTOR#Content JSTOR 43385121.]</ref> '''Литература''' [[File:Orhan Pamuk.jpg|right|thumb|300px|Орхан Памук, турски [[писатель]], добитнїк нобеловей награди. Турски романописатель и його турска анґорова мачка у власним роботним простре.]] Историйно литература/кнїжовносц Турскей иснує вецей як тисяч роки. Селджуцки и османски период залапює числени литературни и поетски дїла. Турски приповедки и поезия зоз Централней Азиї тиж ше отримовали. Приповедки ''Дїда Коркута'' приклад усней наративней традициї. ,,Дивански луґат<nowiki>''</nowiki> ал-Турк, зоз 11. вика, ма у себе турски язични информациї и поезию. Юнус Емре, под вплївом Румия, бул єден зоз найважнєйших писательох анадолскей турскей поезиї. Османска наративна поезия хасновала „префинєну дикцию“ и зложени словнїк. Уключовала суфийски мистицизем, романтизем и формални елементи.<ref>And, M. (1983). "Theatre in Turkey". Turkish Studies Association Bulletin. 7 (2): 20–31. [https://en.wikipedia.org/wiki/JSTOR#Content JSTOR 43385121.]</ref> '''Медиї и кино''' ('''биоскоп''') Коло сто телевизийни канали, тисячи локални и национални радио-станїци, даскельо дзешатки новини, продуктивна и профитoбилна национална биоскопия и швидки рост хаснованя широкопасмового интернета творя живу медийну индустрию у Турскей.<ref> [https://web.archive.org/web/20120716153048/http://www.tesev.org.tr/Upload/Publication/67e244dd-5c21-4d34-8361-4c7f3d003140/11461ENGmedya2WEB21_09_11.pdf"The Political Economy of the Media in Turkey: A Sectoral Analysis"] (PDF). tesev.org.tr. Archived from [https://www.tesev.org.tr/Upload/Publication/67e244dd-5c21-4d34-8361-4c7f3d003140/11461ENGmedya2WEB21_09_11.pdf the original] (PDF) on 16 July 2012. Retrieved 18 February 2015.</ref><ref> [https://veriportali.tuik.gov.tr/en/press/45587 "Survey on Information and Communication Technology (ICT) Usage in Households and by Individuals, 2022". data.tuik.gov.tr. Turkish Statistical Institute. 26 August 2022.]</ref> Векшина ТВ публики дзелї явни емитер ТРТ и мрежoво канали як цо Канал Д, Шоу ТВ, АТВ и Стар ТВ. '''Филм'''. Даскельо мена представнїки филма представели свой период у турскей кинематоґрафиї (Филиз Акин, Фатма Ґирик, Хуля Кочиїт и Туркан Шорай)[477] Турски режисере Метин Ерксан, Нури Билґе Джейлан, Їлмаз Ґуней, Зеки Демиркубуз и Ферзан Озпетек достали числени медзинародни награди як цо то ''Златна палма'' и ''Златни медведз''.<ref>[https://web.archive.org/web/20200806210918/https://www.rtuk.gov.tr/en/about-rtuk/5297/5083/about-rtuk.html "About RTÜK".] The Radio and Television Supreme Council (RTÜK). Archived from the original on 6 August 2020. Retrieved 18 April 2020.</ref><ref> [https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFAkser2018 Akser 2018], p. 156</ref>[478] Турски телевизийни драми вше популарнєйши и за гранїцами Турскей и медзи найважнєйшима су вивоженима ,,продуктами<nowiki>''</nowiki> тей жеми, и у поглядзе профиту, и одношеньох зоз явносцу.[479] Нєшка Турска други найвекши вивожнїк на швеце телевизийских филмских серийох. (481, 482, 483) '''Музика и танєц''' [[File:Baris Manco.jpg|right|thumb|300px|Барис Манчо бул турски рок музичар и єден зоз сновательох анадолского рок жанра.]]Гоч класификация жанрох турскей музики може буц проблематична, заш лєм ше можу спатрац три широки категориї. То „турска народна музика“, „турска уметнїцка музика“ и вецейнїсти популарни музични стили. Тоти популарни музични стили уключую арабску музику, поп и анадолски рок.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Stokes Stokes, Martin] (2010). [https://books.google.rs/books?id=uwnpAkCTo88C&redir_esc=y The Republic of Love: Cultural Intimacy in Turkish Popular Music.] Chicago Studies in Ethnomusicology. The University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-77506-7 – via Google Books.Stokes 2010, p. 14]</ref> Популарносц поп-музики и єй ширенє принєсло медзинародну славу даскелїх турских поп-гвиздох. == Образованє == У предходних  20-30 рокох, у Турскей ше злєпшал квалитет образованя и посцигнуте значне напредованє у приступу образованя.[430] Од 2011. по 2021. рок злепшанє и приступ ше одноши на роснуце стопи образованя и закончованя штреднього и високого образованя, уключуюци и орґанизованя штири раз вецей предшколских установох. Резулатати  PISA (28) тестох указую на константне злєпшованє образованя. (28)  Алє и далєй постої розкрок зоз жемами ОЕЦД-а. Значни виволаня уключую розлики у резултатох школярох зоз розличних школох, розлики медзи руралнима и урбанима подручами, и приступ ґу предшколскому образованю и приход школярох сирийских вибеженцох. 28 ) Министерство за националне образованє одвичательне за предтерциярне образованє.[431] Обовязне образованє безплатне у явних школох и тирва 12 роки, подзелєне є до трох часцох.[432][430] У Турскей исную 208 универзитети.[365] Студенти розпоредзелєни на универзитети на основи їх резултатох YKS и їх преференцийох, прейґ Центру за ранґированє, селекцию и пласман.[433] Шицки державни и приватни универзитети под контролу Одбору за високе образованє. Од 2016.року предсидатель Турскей директно менує шицких ректорох шицких державних и приватних универзитетох.[434] Спрам ранґ-лїстини часопису ''Times Higher Education'' зоз 2024. року, найлєпши универзитети були  Универзитет Коч, Технїчни универзитет Блїзкого востоку, Универзитет Сабанджи и Технїчни универзитет у Истанбулу.[435] По академским ранґированю шветових универзитетох, найлєпши универзитет бул Универзитет у Истанбулу, Универзитет здравствених наукох (Турска) и Универзитет Хаджетепе.[436] За иножемних студентох, Турска постала реґионални образовни штредок,[437] зоз вельким числом медзинародних студентох[438] и медзинародних стипендийох.[439][440][441] == Релиґия == Джамия Султана Ахмеда, позната и як Белава джамия у Истанбулу, єдна зоз найзначнєйших и найпопуларнєйших памятнїкох османлийскей архитектури. Турска секуларна держава без урядовей державней релиґиї. По уставу иснує шлєбода виросповиданя и спрам власней совисци особох.<ref>Axel Tschentscher. [https://servat.unibe.ch/icl/tu00000_.html "International Constitutional Law: Turkey Constitution".] Servat.unibe.ch. Retrieved 1 November 2010.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20081028211305/http://www.hsfk.de/downloads/prif78.pdf "Turkey: Islam and Laicism Between the Interests of State, Politics, and Society"] (PDF). [https://en.wikipedia.org/wiki/Peace_Research_Institute_Frankfurt Peace Research Institute Frankfurt.] Archived from [https://www.prif.org/downloads/prif78.pdf the original] (PDF) on 28 October 2008. Retrieved 19 October 2008.</ref> Спрам ''CIA World Factbook-''у, муслиманє творя 99,8% жительства, а векшина з нїх то сунити.<ref>[https://web.archive.org/web/20220618061436/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/turkey-turkiye/#people-and-society "Turkey (Turkiye)".] [https://en.wikipedia.org/wiki/The_World_Factbook The World Factbook.] [https://en.wikipedia.org/wiki/Central_Intelligence_Agency Central Intelligence Agency.] Archived from [https://www.cia.gov/stories/story/spotlighting-the-world-factbook-as-we-bid-a-fond-farewell/#people-and-society the original] on 18 June 2022. Retrieved 19 May 2024.</ref> На основи анкети, преценєносц KONDA-е за муслиманох була 99,4% у 2006. року.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Turkey#CITEREFKONDA2006 KONDA 2006, p. 24]</ref> а алевитох медзи 10% и 40% жительства. Процент нємуслиманского жительства у нєшкайшей Турскей бул 19,1% 1914. року. Хвильково, нємуслиманє творя 0,2% жительства спрам Шветовей кнїжки фактох. [22]  Даєдни зоз нємуслиманских заєднїцох то Єрмени, Асирци, болгарски православци, католїки, Греки, Євреє и протестанти.[422] Жридла твердза же ше християнске жительство у Турскей руша медзи 180.000 и 320.000.[423][424] Турска ма найвекшу єврейску заєднїцу медзи жемами зоз муслиманску векшину. [23] Хвильково у Турскей єст 439 церкви и синаґоґи. [24] KONDA 2006. року оценєла же 0,47% жительства нє мало нїяку релиґию.[419] Спрам KONDA-и, часц одраснутих гражданох хтори ше идентификовали як нєвирнїки звекшана зоз 2% у 2011. на 6% у 2021. року.[380] Анкета ''Gezici Araştırma'' зоз 2020. року указала же ше 28,5% ґенерациї '''''Z''''' идентификує як нєрелиґиозни, нєвирнїки.<ref>[https://www.sozcu.com.tr/gezici-arastirma-merkezi-baskani-murat-gezici-sozcuye-acikladi-turkiyenin-kaderi-z-kusaginin-elinde-wp5867771 Gezici Araştırma Merkezi Başkanı Murat Gezici SÖZCÜ'ye açıkladı: Türkiye'nin kaderi Z kuşağının elinde".] sozcu.com.tr. 11 June 2020.</ref><ref> [https://www.gercekgundem.com/siyaset/188215/gezici-arastirma-merkezi-baskani-murat-gezici-turkiyenin-kaderi-z-kusaginin-elinde "Gezici Araştırma Merkezi Başkanı Murat Gezici: Türkiye'nin kaderi Z kuşağının elinde".] gercekgundem.com. 11 June 2020.</ref> == Турска кухня == Турска кафа зоз ратлуком (ґумова сланїнка) то асоцияция на турску кухню. Турска кафа постала часц нєматериялного културного нашлїдства Туркох на УНЕСКО-ей лїстини.[486][487] [[File:Turkish coffee in Istanbul.jpg|right|thumb|300px|Традицийне понукнуце у ресторанох у Истанбулу турска кафа и ратлук]] Турска ма рижнородну и богату кухню, хтора ше розликує по ґеоґрафских реґионох.[488] На турску кухню вплївовала анадолска, медитеранска, иранска, централноазийска и восточноазийска кухня.[489] Турска и османска кухня тиж уплївовали на кухнї других народох. Дивански луґат ал-Турк зоз 11. вику документує „давне походзенє векшей часци турскей кухнї“.[489] Дювеч, булґур и бурек єдни зоз найвчаснєйших зазначених прикладох єдлох турскей кухнї. Дальши информациї о кухнї у чаше селджуцкого и османского периоду походза зоз дїлох Румия и Евлиї Челебия. Остатнї описує „истанбулски еснафи вязани за єдла“.[489] Основна [[пожива]] у Турскей то [[хлєб]] и [[йоґурт]]. Познати файти хлєба то лаваш и пиде (файта питох-хлєба). Айран то напой направени зоз йоґурту. У заходних часцох Турскей хаснує ше маслинов [[олєй]]. [[Житарки]]; [[жито]], [[кукурица]], ярец, овес и просо. Пасуля, леблебия, орехи, белава парадича и баранчецина найчастейше хасновани у кухньох Турскей.(489) Єдла долма и манти ше прави з полнєну [[Желєнява|желєняву]] або цестом. [489] Ту и сарма,[491] рижни юшки.[489] Потим ше хаснує [[мед]], маджун, сушена [[Овоц|овоц,]] барз позната баклава, [489] ратлук (сланїнка).(494) УЛОЖИЦ фотоґрафию '''Державни швета''' :* [[1. януар]] — Нови рок :* [[23. април]] — Дзень дзецох :* [[19. май]] — Дзень нєзависносци, младежи и спорта :* 30. авґуст — Дзень побиди :* 29. октобер — Дзень републики :* вирски швета (и державни) — Рамазански байрам, Курбан-байрам == Референци == [[Катеґория:Турска]] <references /> [[Катеґория:Держави у Европи]] [[Катеґория:Держави у Азиї]] [[Катеґория:Держави]] f6ktudvy8uru0ktdvzaijsrga0mkhvx 0 3501 21286 21220 2026-09-07T21:12:26Z Daniela Lovas 722 21286 wikitext text/x-wiki [[File:Eisnadeln am Baum - Ice needles on the tree.jpg|right|thumb|300px|Цомплї]]'''Цомпля''' то лядови длуговасти оштрейши фалат [[Ляд|ляду]] хтори виши зоз закрицох, атмосферских цивох або конарох древа. Настава у специфичних условийох хвилї, кед ше зменює розпущованє [[Шнїг|шнїгу]] и змарзанє. == Значенє у руским язику == :'''1.''' Цомпля (ж. род, мн. '''цомплї''') видлужени фалат ляду под стреху (серб. леденица), лядова цомпля. Гласово вименєна старша форма ''сомпель'' (укр.диял. ''сомпель'' „лядова цомпля“) од праслав. ''soplь'', а то повязане зоз праслав. ''Sopěti'' „гласно дихац”. :'''2'''. франтовлїве значенє „смарґель под носом“. Всл. ''compeľ'' „цомпля”: ''ľadovi compeľ'' (Czambel), слц. ''sopeľ'' „смарґель“, рсй. с''опля'' „смарґель“, ''сопляк'' „нєдороснути чловек, смаркош“. поль. ''sopel'' :'''а''') „смарґель”; :'''б''') „нєдороснути чловек, смаркош”, == Як наставаю цомплї == [[File:19991226 09 Ice on our back porch (7040689387).jpg|right|thumb|302x302px]]Цомплї наставаю углавним у жимским чаше кед ше розпущує шнїг; цеплота зоз нукашньосци хижи предзера през закрице або слунково зарї през [[дзень]] поступно розпущую шнїг на закрицу. Тот процес спричинює злїванє води хтора ше поступно счурює по ґу рубцом закрица (ґу стрехи) и атмосферских цивох. Кед настава нїзша [[температура]], (по точку змарзованя) найчастейше то вноци, а вода счурююци ше кед сцигує по стреху хтора тераз жимнєйша, бо нєт цеплоти, вода ше пре нїзку температуру воздуху знова змарза. Вода ше предлужує злївац, капки ше счурюю прейґ уж стварднутого ляду, залядзую ше и так настава цомпля хтора ше поступно звекшує по длужини и грубини. Цомплї можу буц длугоки 8 - 10 - 12 центиметри, а тиж и вельо длугши, и по 30-40 центиметри. Вода ше нє муши вше лєм зоз закрица счурйовац и „креировац“ цомплї, може вшелїяк капкац з даякей висоти на даяки предмет, (ограду з древа, металу, мурик итд.) змарзац ше и так наставаю цомплї. == Форма и велькосц цомпльох == [[Поверхносц|Поверхноц]] цомплї вше гладка алє форма цомплї, чи є гладка чи нєровна, будзе завишиц од форми поверхносци зоз хторей ше злїва вода ґу цомплї, а тиж и од чистоти води, чи ма у себе даяки бруд хтори позберала док ше счурйовала.  Велькосц завиши од количества води хтора ше злїва на цомплю, як длуго тирва жридло цеплоти хтора розпущує шнїг/ляд и як будзе длуго температура воздуху нїзка (спод нули). Познате же цомплї можу буц дзекеди барз вельки и здабу на даяки [[Скулпторство|скулптури]]. == Опасносц од цомпльох == ♦ '''Покалїченя преходнїкох''': Цомплї кед спадню зоз високих будинкох, поготов кед су векши, можу спричинїц чежки калїченя особи, або и шмерц (кед спаднє на главу). ♦ '''Очкодованє маєтку''': Цомплї можу спаднуц на авта, платново або плехово закрица-тенди, або на клима-апарати и подобне, та направиц вельки чкоди. ♦ '''Знїщованє закрицох''': Векше количество ляду на закрицу твори ,,лядово брани" хтори затримую воду на [[Череп|черепох]], и теди спричинюю прецеканє закрица и повали, а тиж ше случує пуканє и одквачованє атмосферских цивох од стрехи пре чежину ляду. == Фразеолоґия == ♦ замарз як ~„барз замарз“: ''Ефемия замарзла як цомпля'' ♦ Жимска [[лапишка]] (лїзалка), дзеци дараз вжиме збивали цомплї зоз стрехи и цицали их. <gallery> Файл:Ice on stairway, 1968 (32085554416).jpg|Ограда залядзена и виша на нєй цомплї Файл:Bike in ice 1012-0410.jpg|Цомплї на залядзеней бицґли Файл:Blue Ice (2220925087).jpg Файл:Blankenberg.jpg Файл:Alien II (52096615772).jpg|Цомплї и ляд у червеним спектре фарбох (дїйствує застрашуюцо) Файл:Forchetta di ghiaccio.jpg|Длугоки цомплї </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II А-Н'', Нови Сад, 2017. рок, бок 699 * ''РНК Заря'' 1940, 103 б. == Вонкашня вяза == * [https://www.vremeradar.rs/vesti-o-vremenu/ledenice-zimski-ukras-ali-i-opasnost-kako-i-kada-nastaju--fbeb21d2-9ac3-4b46-ae11-59dd015d3900 Ledenice - zimski ukras, ali i opasnost] * [https://www.youtube.com/watch?v=Qc-38yWRPxQ Građani (ne)moraju da uklone ledenice, a ko je odgovoran?] youtube.com {{Commonscat}} [[Катеґория:Атмосферски зявеня]] [[Катеґория:Природни зявеня]] [[Катеґория:Форми води]] 586vepsyo2rlkpw9k3r1gvwktqt22xg 21287 21286 2026-09-07T21:13:37Z Daniela Lovas 722 21287 wikitext text/x-wiki [[File:Eisnadeln am Baum - Ice needles on the tree.jpg|right|thumb|300px|Цомплї]]'''Цомпля''' то лядови длуговасти оштрейши фалат [[Ляд|ляду]] хтори виши зоз закрицох, атмосферских цивох або конарох древа. Настава у специфичних условийох хвилї, кед ше зменює розпущованє [[Шнїг|шнїгу]] и змарзанє. == Значенє у руским язику == :'''1.''' Цомпля (ж. род, мн. '''цомплї''') видлужени фалат ляду под стреху (серб. леденица), лядова цомпля. Гласово вименєна старша форма ''сомпель'' (укр.диял. ''сомпель'' „лядова цомпля“) од праслав. ''soplь'', а то повязане зоз праслав. ''Sopěti'' „гласно дихац”. :'''2'''. франтовлїве значенє „смарґель под носом“. Всл. ''compeľ'' „цомпля”: ''ľadovi compeľ'' (Czambel), слц. ''sopeľ'' „смарґель“, рсй. с''опля'' „смарґель“, ''сопляк'' „нєдороснути чловек, смаркош“. поль. ''sopel'' :'''а''') „смарґель”; :'''б''') „нєдороснути чловек, смаркош”, == Як наставаю цомплї == [[File:19991226 09 Ice on our back porch (7040689387).jpg|right|thumb|302x302px]]Цомплї наставаю углавним у жимским чаше кед ше розпущує шнїг; цеплота зоз нукашньосци хижи предзера през закрице або слунково зарї през [[дзень]] поступно розпущую шнїг на закрицу. Тот процес спричинює злїванє води хтора ше поступно счурює по ґу рубцом закрица (ґу стрехи) и атмосферских цивох. Кед настава нїзша [[температура]], (по точку змарзованя) найчастейше то вноци, а вода счурююци ше кед сцигує по стреху хтора тераз жимнєйша, бо нєт цеплоти, вода ше пре нїзку температуру воздуху знова змарза. Вода ше предлужує злївац, капки ше счурюю прейґ уж стварднутого ляду, залядзую ше и так настава цомпля хтора ше поступно звекшує по длужини и грубини. Цомплї можу буц длугоки 8 - 10 - 12 центиметри, а тиж и вельо длугши, и по 30-40 центиметри. Вода ше нє муши вше лєм зоз закрица счурйовац и „креировац“ цомплї, може вшелїяк капкац з даякей висоти на даяки предмет, (ограду з древа, металу, мурик итд.) змарзац ше и так наставаю цомплї. == Форма и велькосц цомпльох == [[Поверхносц|Поверхноц]] цомплї вше гладка алє форма цомплї, чи є гладка чи нєровна, будзе завишиц од форми поверхносци зоз хторей ше злїва вода ґу цомплї, а тиж и од чистоти води, чи ма у себе даяки бруд хтори позберала док ше счурйовала.  Велькосц завиши од количества води хтора ше злїва на цомплю, як длуго тирва жридло цеплоти хтора розпущує шнїг/ляд и як будзе длуго температура воздуху нїзка (спод нули). Познате же цомплї можу буц дзекеди барз вельки и здабу на даяки [[Скулпторство|скулптури]]. == Опасносц од цомпльох == ♦ '''Покалїченя преходнїкох''': Цомплї кед спадню зоз високих будинкох, поготов кед су векши, можу спричинїц чежки калїченя особи, або и шмерц (кед спаднє на главу). ♦ '''Очкодованє маєтку''': Цомплї можу спаднуц на авта, платново або плехово закрица-тенди, або на клима-апарати и подобне, та направиц вельки чкоди. ♦ '''Знїщованє закрицох''': Векше количество ляду на закрицу твори ,,лядово брани" хтори затримую воду на [[Череп|черепох]], и теди спричинюю прецеканє закрица и повали, а тиж ше случує пуканє и одквачованє атмосферских цивох од стрехи пре чежину ляду. == Фразеолоґия == ♦ замарз як ~„барз замарз“: ''Ефемия замарзла як цомпля'' ♦ Жимска [[лапишка]] (лїзалка), дзеци дараз вжиме збивали цомплї зоз стрехи и цицали их. <gallery> Файл:Ice on stairway, 1968 (32085554416).jpg|Ограда залядзена и виша з нєй цомплї Файл:Bike in ice 1012-0410.jpg|Цомплї на залядзеней бицґли Файл:Blue Ice (2220925087).jpg Файл:Blankenberg.jpg Файл:Alien II (52096615772).jpg|Цомплї и ляд у червеним спектре фарбох (дїйствує застрашуюцо) Файл:Forchetta di ghiaccio.jpg|Длугоки цомплї </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II А-Н'', Нови Сад, 2017. рок, бок 699 * ''РНК Заря'' 1940, 103 б. == Вонкашня вяза == * [https://www.vremeradar.rs/vesti-o-vremenu/ledenice-zimski-ukras-ali-i-opasnost-kako-i-kada-nastaju--fbeb21d2-9ac3-4b46-ae11-59dd015d3900 Ledenice - zimski ukras, ali i opasnost] * [https://www.youtube.com/watch?v=Qc-38yWRPxQ Građani (ne)moraju da uklone ledenice, a ko je odgovoran?] youtube.com {{Commonscat}} [[Катеґория:Атмосферски зявеня]] [[Катеґория:Природни зявеня]] [[Катеґория:Форми води]] pyfy1lcofnh01ni7hvnbzz9wib7llm5 21293 21287 2026-09-07T22:35:31Z Olirk55 19 21293 wikitext text/x-wiki [[File:Eisnadeln am Baum - Ice needles on the tree.jpg|right|thumb|300px|Цомплї]]'''Цомпля''' то лядови длуговасти оштрейши фалат [[Ляд|ляду]] хтори виши зоз закрицох, атмосферских цивох або конарох древа. Настава у специфичних условийох хвилї, кед ше зменює розпущованє [[Шнїг|шнїгу]] и змарзанє. == Значенє у руским язику == :'''1.''' Цомпля (ж. род, мн. '''цомплї''') видлужени фалат ляду под стреху (серб. леденица), лядова цомпля. Гласово вименєна старша форма ''сомпель'' (укр.диял. ''сомпель'' „лядова цомпля“) од праслав. ''soplь'', а то повязане зоз праслав. ''Sopěti'' „гласно дихац”. :'''2'''. франтовлїве значенє „смарґель под носом“. Всл. ''compeľ'' „цомпля”: ''ľadovi compeľ'' (Czambel), слц. ''sopeľ'' „смарґель“, рсй. с''опля'' „смарґель“, ''сопляк'' „нєдороснути чловек, смаркош“. поль. ''sopel'' :'''а''') „смарґель”; :'''б''') „нєдороснути чловек, смаркош”, == Як наставаю цомплї == [[File:19991226 09 Ice on our back porch (7040689387).jpg|right|thumb|302x302px]]Цомплї наставаю углавним у жимским чаше кед ше розпущує шнїг; цеплота зоз нукашньосци хижи предзера през закрице або слунково зарї през [[дзень]] поступно розпущую шнїг на закрицу. Тот процес спричинює злїванє води хтора ше поступно счурює ґу рубцом по закрица (ґу стрехи) и атмосферских цивох. Кед настава нїзша [[температура]], (по точку змарзованя) найчастейше то вноци, а вода счурююци ше кед сцигує по стреху хтора тераз жимнєйша, бо нєт цеплоти, вода ше пре нїзку температуру воздуху знова змарза. Вода ше предлужує злївац, капки ше счурюю прейґ уж стварднутого ляду, залядзую ше и так настава цомпля хтора ше поступно звекшує по длужини и грубини. Цомплї можу буц длугоки 8 - 10 - 12 центиметри, а тиж и вельо длугши, и по 30-40 центиметри. Вода ше нє муши вше лєм зоз закрица счурйовац и „креировац“ цомплї, може вшелїяк капкац з даякей висоти на даяки предмет, (ограду з древа, металу, мурик итд.) змарзац ше и так наставаю цомплї. == Форма и велькосц цомпльох == [[Поверхносц|Поверхноц]] цомплї вше гладка алє форма цомплї, чи є гладка чи нєровна, будзе завишиц од форми поверхносци зоз хторей ше злїва вода ґу цомплї, а тиж и од чистоти води, чи ма у себе даяки бруд хтори позберала док ше счурйовала.  Велькосц завиши од количества води хтора ше злїва на цомплю, як длуго тирва жридло цеплоти хтора розпущує шнїг/ляд и як будзе длуго температура воздуху нїзка (спод нули). Познате же цомплї можу буц дзекеди барз вельки и здабу на даяки [[Скулпторство|скулптури]]. == Опасносц од цомпльох == ♦ '''Покалїченя преходнїкох''': Цомплї кед спадню зоз високих будинкох, поготов кед су векши, можу спричинїц чежки калїченя особи, або и шмерц (кед спаднє на главу). ♦ '''Очкодованє маєтку''': Цомплї можу спаднуц на авта, платново або плехово закрица-тенди, або на клима-апарати и подобне, та направиц вельки чкоди. ♦ '''Знїщованє закрицох''': Векше количество ляду на закрицу твори ,,лядово брани" хтори затримую воду на [[Череп|черепох]], и теди спричинюю прецеканє закрица и повали, а тиж ше случує пуканє и одквачованє атмосферских цивох од стрехи пре чежину ляду. == Фразеолоґия == ♦ замарз як ~„барз замарз“: ''Ефемия замарзла як цомпля'' ♦ Жимска [[лапишка]] (лїзалка), дзеци дараз вжиме збивали цомплї зоз стрехи и цицали их. <gallery> Файл:Ice on stairway, 1968 (32085554416).jpg|Ограда залядзена и виша з нєй цомплї Файл:Bike in ice 1012-0410.jpg|Цомплї на залядзеней бицґли Файл:Blue Ice (2220925087).jpg Файл:Blankenberg.jpg Файл:Alien II (52096615772).jpg|Цомплї и ляд у червеним спектре фарбох (дїйствує застрашуюцо) Файл:Forchetta di ghiaccio.jpg|Длугоки цомплї </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II А-Н'', Нови Сад, 2017. рок, бок 699 * ''РНК Заря'' 1940, 103 б. == Вонкашня вяза == * [https://www.vremeradar.rs/vesti-o-vremenu/ledenice-zimski-ukras-ali-i-opasnost-kako-i-kada-nastaju--fbeb21d2-9ac3-4b46-ae11-59dd015d3900 Ledenice - zimski ukras, ali i opasnost] * [https://www.youtube.com/watch?v=Qc-38yWRPxQ Građani (ne)moraju da uklone ledenice, a ko je odgovoran?] youtube.com {{Commonscat}} [[Катеґория:Атмосферски зявеня]] [[Катеґория:Природни зявеня]] [[Катеґория:Форми води]] 3ur042ikzdgrpk3db014l013krb3lls 0 3502 21294 21216 2026-09-08T01:50:31Z Keresturec 18 Мали виправки и унос катеґорийох 21294 wikitext text/x-wiki '''Златко Латкович''' (*[[18. марец]] 1928—†[[10. фебруар]] 1999), грекокатолїцки [[священїк]], парох, академски маляр, колекционер.<ref name=":0">Milan Radić, [https://uskok-sosice.hr/akademski-slikar-i-svecenik-zlatko-latkovic/ Akademski slikar i svećenik Zlatko Latković,] Vebsajt Udruga Žumberački uskoci, //uskok-sosice.hr/, objavljeno 08. 12. 2011.</ref> == Биоґрафия == Златко Латкович народзени 18. марца 1928. року у [[Беркасово|Беркасове]] при [[Шид|Шиду]], як наймладше дзецко у фамелиї грекокатолїцкого паноца Франи Латковича и панїматки Олґи родз. Сеґеди.<ref>Јулијан Тамаш, Прихватање разлике, Русинска књижевност, историја и статус, Матица српска, 1984. б. 85.</ref> Златко мал ище три шестри и єдного брата. До основней школи ''Св. Винка Паулского'' ходзел у Баня Луки. У истим варошу 1945. року закончел и ґимназию. Ище як штредньошколєц Златко бул гарештовани на два мешаци пре його "длуги язик" з боку усташох у НДГ, а такой по ошлєбодзеню жеми 1945. року гарештовала го и комунистична власц.<ref name=":0" /> Кед бул випущени зоз гарешту и роботного лаґру Златко ше врацел до Баня Луки дзе му Младежски суд чесци забранєл же би ходзел до було якей школи у жеми. Нєодлуга бул ознова гарештовани под обтужбу же бул "вожд и орґанизатор усташко-диверзантскей терористичней орґанизациї у Баня Луки" и осудзени є на седем роки гарешту и утрату гражданских [[Закон (право)|правох]]. Пущени є на шлєбоду 1950 року алє под условийом же по 1952. рок ма робиц у будовательним подприємстве Конструктор у Зеници хтору нє шмел напущовац. После єдного рока допущене му же би ше врацел до Баня Луки хтору, тиж, нє шмел напущовац. Златко Латкович 1952. року положел приємни испит на заґребскей Академиї подобових уметносцох, алє му студиранє нє було допущене. Под час пейцрочней цемнїци вон у себе одлучел же, кед останє живи, та предлужи школованє за священїка. Так и вон, по фамилийней традициї хтора у остатнїх 100 рокох дала 30 паноцох, пошол студирац на Високей филозофско-теолоґийней школи у Дякове хтору закончел 1956. року. Златко Латкович бул пошвецени за священїка у катедралней грекокатолїцкей церкви св. Кирила и Методия у Заґребе. После того як його молба за предлуженє студийох на заґребским Католїцким богословским факултету була одбита Златко Латкович ознова покладал приємни испит на Академиї подобових уметносцох у Заґребу и уписал ше на дзешецсеместрални студиї малярства у класи проф. Любу Бабича хтори закончел у юнию 1961. року. Од 1957. по 1962. рок вон служел як парох у грекокатолїцкей парохиї св. Юря у Стойдраґи. Ту настрадал у транспортним нєщесцу и пре чежки калїченя вон пошол на лїченє до СР Нємецкей дзе, познєйше, одлучел же там и останє. После живота у Келну и Бамберґеру Златко Латкович 1963. року постал душпастир Грекокатолїкох у Заходним Берлину, дзе є 1967. року вибрани за пароха у парохиї св. Николи Чудотворца. Под час його служби парохия дожила духовну и материялну обнову и основани [[хор]]. Святи престол 6. децембра 1970. року меновала Златка Латковича за протоєрея ставрофора пре заслуги на полю церковней уметносци и вибудови берлинскей парохиї. Златко Латкович ше 1981. року врацел до Заґребу дзе по 1990. рок дїйствовал як литурґ и казательник Катедралней парохиї церкви св. Кирила и Методия. Латкович 1984. року у тей парохиї обновел грекокатолїцке шпиванє: основал Хлопски хор грекокатолїцкей парохиї св. Кирила и Методия у Заґребе под дириґентством Бранка Герака. За тот хор вон порихтал зборнїк шпиваньох Божествена литурґия. [[Файл:Kapljicka u kvartelju Z Latkovica.jpg|алт=Златко Латкович на уходзе до каплїчки у його квартелю|мини|410x410п|Златко Латкович на уходзе до каплїчки у його квартелю]] == Уметнїцка творчосц == Попри священїцкей поволанки Златко Латкович бул тирвацо пошвецени и малярству. Його образи по нєшка краша [[Иконостас|иконостаси]] жумберских [[Грекокатолїцка церква|грекокатолїцких церквох]] у Ґрабару, Мрзлим Полю, Печну и Стойдраґи, та иконостас Каплїчки за восточне богослуженє Базилики св. Николи Чудотворца у Барию у Италиї. Окрем традиционалистично поробених сакралних змистох, Латкович творел ґрафики и малюнки профаней природи, часто енформелистичней фактури.<ref> Prof. Josip Dujmović, [https://uskok-sosice.hr/samozatajna-umjetnost-zlatka-latkovica/ Samozatajna umjetnost Zlatka Latkovića], Vebsajt //uskok-sosice.hr/, objavljeno 18. 03. 2014.</ref> ''Accademia Italia delle Arti e del Lavoro'' го 1980. року прияла до свойого членства и додзелєла му златну медалю. Златко Латкович вецей децениї преучовал византийски способ мальованя образох, а резултати своїх виглєдованьох обєдинєл у обсяжним рукопису ''Ikonografija ikone.'' Як маляр, Златко Латкович ше опробовал у шицких подобових технїкох же би ище баржей приблїжел свой духовни и подобови опус и вец тото подаровал и другим. Вон ше занїмал зоз ґрафику и то у шицких ґрафичних дисциплинох творяци так ґрафични опус у двох напрямох: сакралним и профаним. У сакралним вон затримал византийски стил мальованя образох и такповесц у цалосци пренєшени подоби зоз церковних иконостасох, а у профаней часци опуса вон ше занїмал зоз малярским експериментом од Матисових крокийох та по енформеловски роздумованя у попольньованю подобовохо спектра. У технїки олєйових [[Фарба|фарбох]] вон творел мертви природи, психолоґийно виражени портрети (Композиция зоз цикламами, 1959, Портрет жени, коло 1960, обидва малюнки у Варошским музею у Вуковаре), та фиґурални композициї у цмим спектру еґзистенциялистичней (Розколєни, Бичовани, Гарештанєц, 1963-81) и сакралней (Голгофта, 1962) инспирациї. Обявел даскельо ґрафични мапи (''Passio'',Берлин 1969, линорез), автор є витража у церкви св. Йосипа у Сараєву (Святи Андрия и Святи Петро, 1986) и образох у церкви Мацери Божей од Здравя у Сужану на острове Крк (1990). Мал 14 самостойни вистави у Берлину, потим у Берґиш Ґладбаху (1975), у Заґребе мал штири вистави, у Верони (1995) та мал заєднїцки вистави на УЛУГ (1961), на виставох збирки Бауер (Вуковар 1965, Заґреб 1989), на збирки Бранислава Ґлумца (Вировитица 1982, 2009), на Заґребскей вистави рисункох (1985, 1987), Заґребскей вистави ґрафикох (1986), и на Триєналу акварелох (Озаль 1998). Илустровал кнїжки Свята литурґия (Заґреб, 1987) и Евангелия по Мариї (Ж. Кустич, Заґреб 1988). [[Файл:Grafika 1.jpg|мини|397x397п]] == Колекционерска робота == [[Файл:Pikasov hljinjani kančov.jpg|алт=Пикасов глїняни канчов за вино|мини|284x284п|Пикасов глїняни канчов за вино]] Вельку часц свойого живота Латкович пошвецел призберованю уметнїцких дїлох.<ref name=":0" /> Така активносц принєсла до його колекциї винїмково вредни ґрафики, малюнки и образи. Так формовал збирку малюнкох, скулптурох, археолоґийних предметох та русийских, итало-критских и византийских образох, а у тим шицким найвреднєйши були коло 1400 ґрафични папери уметнїкох од XIV–XX сторочє, (П. Бруґел, Рембрант, Фредерик Бенкович, Андрия Медулич, М.Ц. Црнчич, О. Милер) єдна часц тих творох була виложена 1989. року у Вараждину (ґрафични мапи А. Дирера, Ґ. Ґої, и П. Пикаса) и 1998. у Заґребу (бакрописи Д. Ходовєцкого). У збирки ґрафичних паперох зоз коло 40 паперами була заступена и Болоньска школа (Карачи, Рени, Доменичино). У його квартелю, дзе єдну просторию ушорел як каплїчку та ту дзекеди служел Службу божу членом своєй родзини, у шицких просторийох и у самей каплїчки ше могло видзиц барз вредни келтски и єгипетски фиґурки, а на сиґурним месце були одложени фляшки парфема зоз Помпеї, алати зоз каменого периоду, колекция старого греческого пенєжу и дукатох та роботна кнїжочка зоз скицами и студиями Пабла Пикас. Од 2010. року уложени вецей як 200 його дїла до Самоборского музею, а збирка уметнїцких предметох и нєобявени текст ''Ikonografija ikone'' ше чуваю у Грекокатолїцким семинарию у Заґребе. У мешацох пред його нєсподзиваним упокоєньом Златко Латкович зоз тестаментом даровал векшу часц свойого маєтку за подмиренє трошкох вибудови грекокатолїцкей церкви и пасторалного центра у Самоборе. Таки грекокатилїцки центер и вибудовани и отворени 2003. року. У нїм ше зиходза вецей як тисяч грекокатолїки зоз Самобору. Позната збирка уметнїцкого блага Анти Топича Мимари найвекша у [[Горватска|Горватскей]], а Златко Латкович охабел за собу збирка хтора, по богатстве и рижнородносци, такой за Мимарову. Златко Латкович часто знал повесц же го маляре цалого вику тримали за священїка а священїки за маляра. Мож повесц же церква, вироятно, нє була одушевена з тим же єй паноцец, хтори мал право ношиц Златни криж, мальовал акти швайцарских ґрофицох. Академски маляр и колекционер ридких уметнїцких дїлох грекокатолїцки священїк Златко Латкович умар 10. фебруара 1999. року у больнїци ''Маґдалена'' у Крапинских Топлицох. Поховани є на заґребским [[Теметов|теметове]] Мироґой. == Ґалерия == <gallery> Файл:Grafika 3.jpg Файл:Grafika 4.jpg Файл:Portret zeni zoz 1955 roku.jpg|Портрет жени, 1955. рок, ґрафика Файл:Grafika 2.jpg </gallery> == Литература == * Nedžad Haznadar, Dürerove, Rembrandtove, Goyine i Picassove grafike iz zbirke Zlatka Latkovića će biti prodne strancima ako ih država hitno ne otkupi!, Nacionalni tjednik Globus broj 433, 26. ožijak 1999, st. 62-64. == Вонкашнї вязи == * A. Šeparović, [https://bl.lzmk.hr/clanak/latkovic-zlatko LATKOVIĆ, Zlatko]. Hrvatski biografski leksikon (1983–2026), mrežno izdanje. Leksikografski zavod Miroslav Krleža, 2026. Pristupljeno 31.8.2026. * Bari, Italy. [https://www.shutterstock.com/image-photo/bari-italy-iconostasis-by-zlatko-eastern-2702899941?dd_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F Iconostasis by Zlatko Latković in the Eastern Chapel of the crypt of the Basilica of St. Nicholas in Bari], featuring richly painted icons and traditional wooden panels. * [https://www.google.com/search?q=phttps%3A%2F%2Fbl.lzmk.hr%2Fclanak%2Flatkovic-zlatko+LATKOVI%C4%86&oq=phttps%3A%2F%2Fbl.lzmk.hr%2Fclanak%2Flatkovic-zlatko+LATKOVI%C4%86&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIGCAEQRRg60gEIMjQwNmowajeoAgCwAgA&sourceid=chrome&source=chrome.ob&ie=UTF-8 LATKOVIĆ, Zlatko - Hrvatski biografski leksikon] * [https://biramdobro.com/grkokatolicki-svecenik-i-vrsni-slikar-iz-uskockog-gorja/ Grkokatolički svećenik i vrsni slikar iz Uskočkog gorja], vebsajt //biramdobro.com/, 22. veljače 2026. * Luka Tripalo, [https://www.glas-koncila.hr/iz-neobjavljena-rukopisa-grkokatolickoga-svecenika-i-umjetnika-zlatka-latkovica-3-ikona-navijesta-gdje-teologija-ne-dopire/ IZ NEOBJAVLJENA RUKOPISA GRKOKATOLIČKOGA SVEĆENIKA I UMJETNIKA ZLATKA LATKOVIĆA (3) Ikona naviješta gdje teologija ne dopire], vebsajt //www.glas-koncila.hr/, 29. kolovoza 2022 * [https://www.abebooks.com/signed-first-edition/Zlatko-Latkovic-Linolschnitte-Paian-Kunstmappe-Bl%C3%A4tter/12207817454/bd Zlatko Latkovic Linolschnitte]. ( = Paian - Kunstmappe I.) Blätter, Vebsajt //www.abebooks.com/, April 10, 2003 * [https://www.antikvarijatzz.hr/en/books/zlatko-latkovic/67247/ Zlatko Latković, Catalogs], Vebsajt Antikvarijat Zlatarevo zlato, //www.antikvarijatzz.hr/, == Референци == <references /> [[Катеґория:Священїки]] [[Катеґория:Парохове]] [[Катеґория:Маляре]] [[Катеґория:Уметнїки]] [[Катеґория:Народзени 1928]] [[Катеґория:18. марец]] [[Катеґория:Умарли 1999]] [[Катеґория:10. фебруар]] [[Катеґория:Академски маляре]] [[Катеґория:Колекционере]] 4ejmanmn74b34oe0n9rlgbbkkikz4ag 2 3514 21280 21263 2026-09-07T15:19:46Z Saslavik 1716 21280 wikitext text/x-wiki == Тестованє шаблона Уметнїки == {{Уметнїки/писок | Мєно = Микола Кочиш | Повне_мєно = Микола М. Кочиш | Слика = Kocis slika 5cm.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Обласц = Лингвистика, литература | Школьованє = Филозофски факултет u Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика (1971) }} 0d15uewtdg5a1j1blx9086z22x3gdtx 21284 21280 2026-09-07T16:29:26Z Saslavik 1716 21284 wikitext text/x-wiki == Тестованє шаблона Уметнїки == {{Уметнїки/писок | Мєно = Микола Кочиш | Повне_мєно = Микола М. Кочиш | Слика = Kocis slika 5cm.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Держава_народзеня = Кральовина СХС | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Держава_шмерци = СФР Югославия | Обласц = Лингвистика, литература | Школьованє = Филозофски факултет у Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика (1971) | Награди = | Вебсайт = }} </pre> emomgmnk0ac1e7drermhuprl2bs7yxn 21290 21284 2026-09-07T21:35:56Z Saslavik 1716 21290 wikitext text/x-wiki == Тестованє шаблона Уметнїки == {{Уметнїки/писок | Мєно = Микола Кочиш | Слика = Kocis slika 5cm.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Держава_народзеня = Кральовина СХС | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Держава_шмерци = СФР Югославия | Обласц = Лингвистика, литература | Школованє = Филозофски факултет у Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика (1971) }} twdw9a894guyq4tk6p3rslltd011lac 0 3515 21298 21277 2026-09-08T08:35:19Z Olirk55 19 Маркированє, референци, уложени фотоґрафиї 21298 wikitext text/x-wiki [[File:Чейза превозка.png|thumb|Чейза]]'''Чейза''' (слово мадярского походзеня, мадь. čeza, серб. чезе, анґл. ''gig'' abo ''horse-drawn cart'' а значи „коньски прагаци коч“) то файта превозки, лєгки коч о два [[Колєсо|колєса]] зоз єдну осовину (без [[Льовч|льовчох]] и [[Чатлаш|чатлашох]]). Чейза мала лєм єден скоряни сиц на хторим могли шедзиц найвецей два-три одроснути особи. Колєса на чейзи були векши од заднїх колєсох на звичайним кочу о штири колєса. == Випатрунок == [[File:Чейза 2026 08. 09.png|thumb|Єдноставнєйша чейза]]Чейза спочатку була єдноставнєйша, простей форми, нє барз крашнє обробена. Познєйше чейзи за воженє, поготов по варошу постали елеґантнєйши; додало ше им и притвердзело фейдери (та нє барз дирґало кед ше на нєй вожело), шарганьови и такв. чатлаш - „папучу“ на хтору ше ставало кед ше ґрабало на чейзу. Тиж ше на задку чейзи доправело векшу [[Лада|ладу]], за рижни потреби, таки ше волали ''корди.<ref>[[:ru:Двуколка|Двуколка]]. mintorgmuseum.ru. [https://web.archive.org/web/20140702185603/http://mintorgmuseum.ru/vocabulary/551/ Архивировано] Дата обращения: 2 июля 2014. (язик, русийски)</ref>'' За торбу лєбо даяку меншу ладичку и под. було резервоване место и под шедзиском. До чейзи ше запраговало лєм єдного [[Конь|коня]], и то лєм того цо бул научени цагац чейзу. Коня ше прагало медзи два [[Дручок|дручки]], за [[орчик]] хтори зашрубовани на преднєй часци и стал медзи тима дручакми. Опасносц ше могла случиц кед ше конь преплашел и нараз таргнул чейзу. Теди особи могли и випаднуц зоз шедзиска и покалїчиц ше... == История == Оксфордски анґлйски словнїк спомина датум першей чейзи зоз коньским праганьом 1791. року, а масовнєйше ше чейзи хасновали на початку 19. вику.<ref>Byrne, Aoife (2015). [https://jasna.org/publications-2/persuasions/no37/very-knowing-gigs-social-aspiration-and-the-gig-carriage-in-jane-austens-works/ "Very Knowing Gigs": Social Aspiration and the Gig Carriage in Jane Austen's Works".] ''Persuasions: The Jane Austen Journal''. '''37''': 198ff.</ref> У Сербиї шє ю поготов хасновало у 19. и на початку 20. вику. Чейзи хтори ше зявйовали були розличней [[File:Driving Competion (3716744148).jpg|right|thumb|300px|Воженє на чейзи, змаганє]][[File:Богатый карел.jpg|right|thumb|300px|Чейза дакеди (Богати Карелац. Олонецки округ-Русия)]]конструкциї и дизайну. Часци углавним були исти, алє ше додавало вецей фейдери, операче на шедзиску було висше, аж и пребарз високе, а даєдни мали и лєгке закрице, звичайно зоз латкох направене. Особи хтори тримали коньски дєплови почали буц споза шедзовиска на чейзи, поготов кед було и даяке закрице под хторим шедзели особи. Познєйше у 20. вику чейза ше и естетцки ушорйовала а и функционално. Почало ше хасновац и ґумово колєса, а кед ше чейзи вожело вноци, мали заквачени два витрийоново лампаши зоз грубшим склом.<ref>[https://greensdictofslang.com/entry/e4v5rsq "gig-lamps n."] [https://en.wikipedia.org/wiki/Green%27s_Dictionary_of_Slang Green’s Dictionary of Slang.] Retrieved 11 April 2024</ref> У литератури 19. вику ше часто находза велї преприповедани „романитчни приповедки“ о преврацаню и сцеканю зоз тих превозкох, алє вшелїк су описани возбудлїво и з велїма страшнима дожицами под час воженя на чейзох.<ref>Bradney, Jane (2005). [https://www.jstor.org/stable/25434155 "The Carriage-Drive in Humphry Repton's Landscapes".] Garden History. 33 (1): 31–46. [https://en.wikipedia.org/wiki/Digital_object_identifier doi:10.2307/25434155.] [https://en.wikipedia.org/wiki/ISSN ISSN 0307-1243.] [https://en.wikipedia.org/wiki/JSTOR#Content JSTOR 25434155.] Retrieved 11 October 2023. Burgess, James W. (1881). [https://archive.org/details/practicaltreatis00burg/page/n24/mode/1up A Practical Treatise on Coach-Building, Historical and Descriptive.] Crosby Lockwood and Co. p. 13. [https://en.wikipedia.org/wiki/Open_Library OL 22890382M.]</ref> == Хаснованє у воєних условийох == На преходзе зоз 19. до 20. вику двоколєсово превозки - чейзи ше барз хасновало у воєних конвойох як медицински, амбулантни, муницийни и митралєзки кочи,<ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%9F%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%BA%D0%B8_%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5 Повозки военные] // [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C_%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0_%D0%B8_%D0%95%D1%84%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.</ref> та и за превоженє особох.[5рсй] Тиж су хасновани и за превоженє горива, олєйох за подмасцованє и под.<ref>[https://btgv.ru/arms/-fire-mobile-remedy-20-beginning-century/ Мобильное огневое средство начала 20 века.] btgv.ru. Дата обращения: 13 января 2020. [https://web.archive.org/web/20200113171114/http://btgv.ru/arms/-fire-mobile-remedy-20-beginning-century/ Архивировано] 13 января 2020 года.</ref> == Хаснованє чейзи при Руснацох == [[File:Cab fronted gig, c 1904.jpg|right|thumb|300px|Схема єдней чейзи зоз сериї дизайнованих файтох прагацих превозкох Дж. и К. Купера друкованих у часопису „''Coachbuilders and Wheelwrights' Art Journal“.'']]На чейзох ше людзе та и [[Руснаци у Сербиї|Руснаци]] вожели звичайно влєце, и то лєм кед ишли на кратшу драгу, понеже чейза вельо лєгчейша од коча, конь з ню могол баржей дринґац, бежац. Чейза була у тедишнїм чаше луксузна превозка, та ю мали лєм маєтнєйши ґаздове. [[Салаш|Салащанє]] хтори материялно лєпше стали, ходзели на чейзи до валалу, внєдзелю и на швета до [[Святи храм|церкви]], а през тидзень куповац, лєбо на [[пияц]], на [[Вашар|вашари]] у околїску итд. == Чейза нєшка == Чейзи нєшка нє мож видзиц же ше вожа по реґулованих драгох. Заменєли их авта и други транспортни превозки. У нєшкайшим чаше вони служа як: ♦ експонати у музейох ♦ традицийнно-етнолоґийна атракция на манифестацйох, вашарох и саймох ♦ за туристични воженя, рекреацию и розвагу (фотоґрафованє, спортски рекреациї итд.) ♦ фолклорни приказ старих и дакедишнїх обичайох ♦ прикраска у заградкох у обисцох, етно хижох, етно салашох, поготов у [[Войводина|Войводини]] ♦ дакеди за шветочни нагоди (виначаня и подобне). У даєдних реґионох чейзу волаю ище: федер-коч, полуфиякер, народни двокоч. == Ґалєрия == <gallery> Файл:Nyirseg type two-wheel carriage.JPG|Чейза, єдноставни тип Файл:Dvukolka (Ferapontov).jpg|Чейза з конца 19.вику Файл:Oxus chariot model.jpg|Чейзa Оксус, реґион Тахт-и Кувад, Таджикистан, Ахеменидийски Персиянєц, 5.-4. вик п. н. ери. (Британски музей 1897) Файл:Hittite Chariot.jpg|Рисунок чейзи зоз Єгипетского релєфа Файл:Biga. Festa do esquecemento. Xinzo de Limia, Ourense, Galicia.jpg|Реконструована римска чейза-двоколєсова хтори цагали конї Файл:Skeleton-Tandem-Cart.jpg|Воженє на чейзи. Упрагнути два конї єден за другим. </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II О-Я'', Нови Сад 2017., бок 709 * ''Заградка'' 1998. рок, число 8, бок 17. == Вонкашнї вязи == {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=YKBo6qTVHeo Konjska kopita, čeze i fijakeri] видео знїмок, youtube.com * [https://vikond65.livejournal.com/2189616.html Джентльменская двуколка] == Референци == <references /> [[Катеґория:Превозки]] [[Катеґория:Чейза]] [[Катеґория:Стари файти превозкох]] aqijat46bbazgmpfyze2o6xolsaah95 10 3516 21278 2026-09-07T13:44:09Z Saslavik 1716 Нови бок: „<noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}…“ 21278 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Полне_мєно|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #e6f2ff; padding: 2px 5px; font-size: 95%;">{{{Полне_мєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Мєно|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Други_мєна|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Други мєна:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Други_мєна}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Обласц|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Обласц:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Обласц}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Школованє|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Школованє:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Школованє}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Познати_дїла|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Познати дїла:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Познати_дїла}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Награди|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Награди:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Награди}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Вебсайт|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Вебсайт:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Вебсайт}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> hh2ijjxxwykhh1l5q776hl6da9i7fmk 21281 21278 2026-09-07T15:49:59Z Saslavik 1716 21281 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Полне_мєно|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #e6f2ff; padding: 2px 5px; font-size: 95%;">{{{Полне_мєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Мєно|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Други_мєна|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Други мєна:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Други_мєна}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Обласц|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Обласц:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Обласц}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Школованє|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Школованє:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Школованє}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Познати_дїла|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Познати дїла:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Познати_дїла}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Награди|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Награди:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Награди}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Вебсайт|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Вебсайт:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Вебсайт}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> gb1nu7trcdhm5g69t6o1p5u9sg4g37b 21282 21281 2026-09-07T16:05:02Z Saslavik 1716 21282 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Полне_мєно|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #e6f2ff; padding: 2px 5px; font-size: 95%;">{{{Полне_мєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Мєно|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Други_мєна|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Други мєна:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Други_мєна}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Обласц|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Обласц:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Обласц}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Школованє|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Школованє:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Школованє}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Познати_дїла|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Познати дїла:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Познати_дїла}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Награди|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Награди:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Награди}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Вебсайт|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Вебсайт:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Вебсайт}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> 5ksmu7hkcah043dlzbtojzugdije6nm 21288 21282 2026-09-07T21:14:57Z Saslavik 1716 21288 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Полне_мєно|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #e6f2ff; padding: 2px 5px; font-size: 95%;">{{{Полне_мєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Мєно|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Други_мєна|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Други мєна:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Други_мєна}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Обласц|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Обласц:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Обласц}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Школованє|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Школованє:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Школованє}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Познати_дїла|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Познати дїла:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Познати_дїла}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Награди и припознаня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Награди:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Награди и припознаня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Вебсайт|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Вебсайт:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Вебсайт}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> eddgz0kp3ya89ds0blci5sgfn5c7i3l 10 3517 21279 2026-09-07T13:51:53Z Saslavik 1716 Нови бок: „То шаблон за инфорамик о уметнїкох. == Хаснованє == Тот шаблон ше хаснує як инфорамик у артиклох о уметнїкох (писательох, малярхох, музичарох и др.). Копируйце тот празни код до артикла и пополнїцe жaдани податки: <pre> {{Уметнїки | Мєно = | Полне_мєно = | Слика = | Опи…“ 21279 wikitext text/x-wiki То шаблон за инфорамик о уметнїкох. == Хаснованє == Тот шаблон ше хаснує як инфорамик у артиклох о уметнїкох (писательох, малярхох, музичарох и др.). Копируйце тот празни код до артикла и пополнїцe жaдани податки: <pre> {{Уметнїки | Мєно = | Полне_мєно = | Слика = | Опис_слики = | Други_мєна = | Датум_народзеня = | Мєсто_народзеня = | Датум_шмерци = | Мєсто_шмерци = | Обласц = | Школованє = | Познати_дїла = | Награди = | Вебсайт = }} </pre> == Приклад == <pre> {{Уметнїки | Мєно = Микола Кочиш | Повне_мєно = Микола М. Кочиш | Слика = Kocis slika 5cm.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Обласц = Лингвистика, литература | Школьованє = Филозофски факултет у Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика | Награди = | Вебсайт = }} </pre> [[Категория:Шаблони за инфорамики]] 5e4e9hypcdmxmpelp2kk7wdj3d05wti 21283 21279 2026-09-07T16:24:36Z Saslavik 1716 21283 wikitext text/x-wiki То шаблон за инфорамик о уметнїкох. == Хаснованє == Тот шаблон ше хаснує як инфорамик у артиклох о уметнїкох (писательох, малярхох, музичарох и др.). Копируйце тот празни код до артикла и пополнїцe жaдани податки: <pre> {{Уметнїки | Мєно = | Повне_мєно = | Слика = | Опис_слики = | Други_мєна = | Датум_народзеня = | Мєсто_народзеня = | Держава_народзеня = | Датум_шмерци = | Мєсто_шмерци = | Держава_шмерци = | Обласц = | Школьованє = | Познати_дїла = | Награди = | Вебсайт = }} </pre> == Приклад == <pre> {{Уметнїки | Мєно = Микола Кочиш | Повне_мєно = Микола М. Кочиш | Слика = Example.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Держава_народзеня = Кральовина СХС | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Держава_шмерци = СФР Югославия | Обласц = Лингвистика, литература | Школьованє = Филозофски факултет у Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика (1971) | Награди = | Вебсайт = }} </pre> [[Категория:Шаблони за инфорамики]] okput665u9x79n1g90ns5huavrkvntz 21289 21283 2026-09-07T21:17:49Z Saslavik 1716 21289 wikitext text/x-wiki То шаблон за инфорамик о уметнїкох. == Хаснованє == Тот шаблон ше хаснує як инфорамик у артиклох о уметнїкох (писательох, малярхох, музичарох и др.). Копируйце тот празни код до артикла и пополнїцe жaдани податки: <pre> {{Уметнїки | Мєно = | Полне_мєно = | Слика = | Опис_слики = | Други_мєна = | Датум_народзеня = | Мєсто_народзеня = | Держава_народзеня = | Датум_шмерци = | Мєсто_шмерци = | Держава_шмерци = | Обласц = | Школованє = | Познати_дїла = | Награди и припознаня = | Вебсайт = }} </pre> == Приклад == <pre> {{Уметнїки | Мєно = Микола Кочиш | Полне_мєно = Микола М. Кочиш | Слика = Kocis slika 5cm.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Держава_народзеня = Кральовина СХС | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Держава_шмерци = СФР Югославия | Обласц = Лингвистика, литература | Школованє = Филозофски факултет у Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика (1971) | Награди и припознаня = | Вебсайт = }} </pre> [[Категория:Шаблони за инфорамики]] omls35n5hshppvchrntz76dynyvu9d7 10 3518 21291 2026-09-07T21:49:40Z Saslavik 1716 Нови бок: „<noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}…“ 21291 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о уметнїкох. {{/док}} </noinclude><includeonly><table class="infobox vcard" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #b0c4de; background-color: #f0f8ff;"> <tr> <th colspan="2" class="fn" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #b0e0e6; padding: 6px; color: #000000;">{{{Мєно|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Полне_мєно|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #e6f2ff; padding: 2px 5px; font-size: 95%;">{{{Полне_мєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Мєно|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Други_мєна|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Други мєна:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Други_мєна}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_народзеня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава народзеня:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_народзеня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Датум_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Датум шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Датум_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Мєсто_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Мєсто шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Мєсто_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Держава_шмерци|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Держава шмерци:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Держава_шмерци}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Обласц|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Обласц:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Обласц}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Школованє|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Школованє:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Школованє}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Познати_дїла|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Познати дїла:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Познати_дїла}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Награди и припознаня|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Награди:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Награди и припознаня}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Вебсайт|}}}| <tr> <th style="background-color: #dbeafe; text-align: left; padding: 3px 5px;">Вебсайт:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Вебсайт}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> eddgz0kp3ya89ds0blci5sgfn5c7i3l 10 3519 21292 2026-09-07T21:52:59Z Saslavik 1716 Нови бок: „То шаблон за инфорамик о уметнїкох. == Хаснованє == Тот шаблон ше хаснує як инфорамик у артиклох о уметнїкох (писательох, малярхох, музичарох и др.). Копируйце тот празни код до артикла и пополнїцe жaдани податки: <pre> {{Уметнїки | Мєно = | Полне_мєно = | Слика = | Опи…“ 21292 wikitext text/x-wiki То шаблон за инфорамик о уметнїкох. == Хаснованє == Тот шаблон ше хаснує як инфорамик у артиклох о уметнїкох (писательох, малярхох, музичарох и др.). Копируйце тот празни код до артикла и пополнїцe жaдани податки: <pre> {{Уметнїки | Мєно = | Полне_мєно = | Слика = | Опис_слики = | Други_мєна = | Датум_народзеня = | Мєсто_народзеня = | Держава_народзеня = | Датум_шмерци = | Мєсто_шмерци = | Держава_шмерци = | Обласц = | Школованє = | Познати_дїла = | Награди и припознаня = | Вебсайт = }} </pre> == Приклад == <pre> {{Уметнїки | Мєно = Микола Кочиш | Полне_мєно = Микола М. Кочиш | Слика = Kocis slika 5cm.jpg | Опис_слики = Портрет | Датум_народзеня = 1. децембер 1928. | Мєсто_народзеня = Дюрдьов | Держава_народзеня = Кральовина СХС | Датум_шмерци = 16. април 1973. | Мєсто_шмерци = Нови Сад | Держава_шмерци = СФР Югославия | Обласц = Лингвистика, литература | Школованє = Филозофски факултет у Новим Садзе | Познати_дїла = Правопис руского язика (1971) | Награди и припознаня = | Вебсайт = }} </pre> [[Категория:Шаблони за инфорамики]] omls35n5hshppvchrntz76dynyvu9d7 14 3520 21295 2026-09-08T01:50:56Z Keresturec 18 Направљена празна страница 21295 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 3521 21296 2026-09-08T01:56:03Z Keresturec 18 Направљена празна страница 21296 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 14 3522 21297 2026-09-08T01:58:33Z Keresturec 18 Направљена празна страница 21297 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1