Википедия
rskwiki
https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Медий
Окреме
Розгварка
Хаснователь
Розгварка зоз хасновательом
Википедия
Розгварка о Википедиї
Файл
Розгварка о файлу
МедияВики
Розгварка о МедияВикию
Шаблон
Розгварка о шаблону
Помоц
Розгварка о помоци
Катеґория
Розгварка о катеґориї
TimedText
TimedText talk
Модул
Разговор о модулу
Event
Event talk
Абажур
0
3635
21711
21710
2026-09-16T20:49:04Z
Olirk55
19
Уложена фотоґрафия
21711
wikitext
text/x-wiki
[[File:Lamp2.jpg|right|thumb|300px|Лампа зоз абажуром]]'''Абажур''' (франц. ''abat-jour'', буквално значи „зацмиц шветлосц“) файта [[Шветлосц|ошвиценя]] хторе ше хаснує при ушорйованю ентериєра и уметнїцкей декорациї. Найчастейше ма значеня:
♦ У будовательстве - абажур ше тиж хасновало за означованє конусного отвора у облаку, од горе на долу, або облакох зоз косину. Яновскийов словнїк зоз 1803. року дефинує го як „облак хтори ше шири до нукашньосци або вонка пре лєпшу шветлосц.“<ref name=":1">[https://bonjurabajur.ru/abazhury/ История абажура-] История возникновения абажуров.</ref>
♦ Абажур дизайновани же би защицел очи од шветлосци и же би оможлївел жадане ошвиценє так же го рефлектує, абсорбує и/або ,,емитує''.
♦ Абажури ше тиж часто хаснує як декоративни елемент у лампох, у хижох, конкох, терасох итд.
== История ==
Абажур ше першираз зявел у Французкей пред вецей як двасто роками и од теди освоєл швет и так постал порядни елемент у велїх домох. Од давна, людзе видумовали окремни метални щитнїки же би защицели очи од шветлосци факлї, швички, а познєйше и од керозинских лампох. Поступно, дизайнере и декоратере почали обрацац окремну повагу на тот декоративни елемент. Абажури ше почало правиц и дизайновац у розличних формох и ниянсох, зоз розличнх файтох платна и украшовани су зоз ройтами, фодрами и перлами. Тераз уж абажури нє лєм потребни як функционална часц ентериєра, алє и жридло естетского задовольства.
[[File:Heilbronn - Böckingen - Kreuzgrund - Holunderweg - Stehlampen (RQCD6903).jpg|right|thub|300px|]]Ера сецесиї почала концм 19. вику. Характерую ю прицагуюци природни мотиви, цифровани мустри габасто дизайновани. Шицко ше то одражело на дизайн ентериєра. На абажури ше почало мальовац квеце, лїсце, мотилї и птици. Основа – ножка абажура тиж ше почала меняц, зоз широкима спектрами формох.
На початку абажури били направени лєм зоз платна, алє дзекуюци талантованим дизайнером Луйови Тифанийови (ЗАД) и Антонинови Домови (Французка), нєшка можеме видзиц абажури зоз скла и кристала. Тифани направел свой перши абажур у стилу витража зоз остаткох-фалткох офарбеного скла. Любел кед ше фалатки скла прелївали и мали шицки [[Фарба|фарби]] дуги. Так настал нови тренд/мода. Антонин Дома, медзитим, почал вирабяц абажур зоз кристала, хтори ше пред тим хасновало лєм за лустери. Дзекуюци новей технїки виробку кристала, абажури тераз маю природни форми и рижнородни ,,моцни и шветли'' ниянси.<ref name=":1" />
== Продукция ==
Абажури можу буц направени зоз рижних материялох, як цо скло, пластика, метал, платно, картон, штучна скора и права природна скора. Їх форма може буц, напр., конус, сфера параболоид, паралелопипед, цилиндер або гоч хтора комбинация, а єдна або вецей лампи ше поставяю знука абажура.
Абажур може буц прикрашени зоз перлами, вишивками и подобне.
Найчастейши абажури шлїдуюци:
● Рустични: єдноставни елементи подобни як [[лєн]], плута и памук цмейших жемових тонох хтори даваю окремни випатрунок рустичним ентериєром валалских хижох або викенд хижох.
● Традицийни: часто лєнови, паперови абажури и гадвабни абажури у форми шкатулох.
● Модерни: иновативни форми як бубень, квадратни и цилиндрични.
● Антиквитети и винтаже: симулация античних абажурох як имитация прешлих епохох, часто хаснуюци текстури скла, ройти и перли хтори ше хвильково нє находза на дизайнованих абажурох.<ref>[https://lampsbuy.com/lamp-shades/ "Lamp Shades". Lamps Buy.] Retrieved 6 February 2021. (реклама)</ref>
== Други значеня ==
Слово „абажур“ ше тиж одноши на облак поставени под углом або горизонтално, оможлївююци вонкашнєй шветлосци же би уходзела од горе, як и на горизонтални облак зоз моцно поставеним амрелом хтори скрива погляд на предмети хтори вонка (напр, у затворох).
== Литература ==
* Kleine, Peter M. (2002). "Light for Working - More Than Merely Utilitarian". Bauhaus Lighting? Kandem Light!The Collaboration of the Bauhaus with the Leipzig Company Kandem. Stuttgart: Amoldsche. p. 65.
* Абажур — Краткая энциклопедия домашнего хозяйства/ред. И. М. Скворцов и др. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия» — 1959.
* Шански, Н.М. др.., Кратки етимолоґийни словнїк русийского язика, (1971
== Вонкашня вяза ==
* [https://web.archive.org/web/20160611203457/https://www.lampsusa.com/blogs/buyers-guides/13740245-lamp-shades-buyers-guide#section9 "Hard Back Lining".] LampsUSA. Archived from the original on 11 June 2016. Retrieved 9 April 2018.
* [https://www.hotels-in-naples.com/fr/encyclopedie-universellecom/#ancre773447 Abat-jour <small>[archive]</small>
== Референци ==
cq4m5ixki2ldkf65lyj9cknad0cbmjy
Фитьовка
0
3636
21712
2026-09-16T21:08:51Z
Ruskinja2022
22
H. Medjesi
21712
wikitext
text/x-wiki
File:Чоканче МК.jpg
Фитьовка зоз жовту лозовачу
'''Фитьовка''' (серб. чокањ, чокањче або чокањчић, фраклић або фићок; од мадь. fityoka) - склєняна фляшка од 1/8 литри (од 0,3 до 0,5 деци) зоз хторей ше пиє палєнку. Фитьовку ше скорей вельо частейше хасновало як традиционални способ служеня палєнки. Фитьовки ше хасновало приватно по обисцох, алє и на явних местох як цо карчми, кафани, ресторани и готели. Шейдзешатих рокох двацетого вику фитьовка преглашена як забанєна на явних местох пре узке гарло хторе онєможлївює умиц фитьовку знука.
У Горватскей є позната як чокань, ридше як фраклич. У Славониї назва превжата од Мадярох, фитьок. Нєшка ше продукує и з капацитетом од 0,2 дл, о,3 дл и 0,5 дл.
File:Чокањчичићи.JPG
Два файти фитьовкох
Фитьовка яку нєшка знаме хаснує ше од конца 18. вику, а у Бачкей ше ю почало хасновац упатраюци ше на Мадярох и тутейших подунайских Швабох. Заш лєм, ище з периоду старого вику (2-3. вик новей ери) у Зомборским музею зачувани малки склєняни судзини, по форми и волумену барз подобни, скоро исти як познєйши фитьовки. У 19. и 20. вику фитьовки ше правело по углядзе на вельки фляши за вино, таки коло яких и у нашим народзе дзекеди леґинє танцовали у колє або их ношели на верх калапа, а правело ше их зоз лєгкого ценкого материялу у познатих ческих фабрикох скла.
File:Боца са чоканчићима оплетена прућем Ниш 15 10 2021 Драган Цветковић.jpg
Фляша и фитьовки оплєцени зоз пруцом
Литература
Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 653.
Вонкашнї вязи
[https://web.archive.org/web/20160304134430/http://www.imus.org.rs/predmet.php?mid=1&zid=22&pos=228&pid=3068&jz=ypmapxwhvfprrv Историјски музеј Србије:Чокањ], imus.org.rs, 4. марец 2016.
[http://www.makedonski.info/search/%D1%87%D0%BE%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%87%D0%B5 Чоканче], Дигитален речник на македонскиот јазик, makedonski.info, 12. септембер 2026.
[https://rukomstvaraneuspomene.rs/kompleti-cokanja/ Сувенир који има и употребну вредност], вебсаjт rukomstvaraneuspomene.rs
sfwbmoinhy2vxkrvjvmxfbozqgcrrj8
Швичка
0
3637
21713
2026-09-16T21:19:38Z
Ruskinja2022
22
H. Medjesi
21713
wikitext
text/x-wiki
File:Sveca u mraku.JPG
'''Швичка''' (серб. свећа; слц. svieca; всл. lojovo śvički; поль. świeca; укр. свіча; общеславянске слово; праслав. svět’a. Наша форма зоз суфиксом -ка, першобутну форму *швица зме нє зачували) - прибор з воску за ошвицованє. Швичка ролькастей форми, вилята з воску або даякей иншакей масней материї, през хтору прецагнути ґнот. Служи як жридло шветлосци, а свою функцию витворює з пламеньом хтори настава зоз згорйованьом ґноту. Цело швички, хторе окружує ґнот, ма за циль спомалшиц його згорйованє.
Як ше восок на швички розпущиє и згорює, швичка постава кратша. Часци ґноту хтори нє емитую випарене гориво троша ше у пламеню. Спальованє ґноту огранїчує його длужину, зоз чим ше отримує константну температуру згорйованя и швидкосц трошеня швички. Даєдни ґноти треба поряднє подштриговац з ножнїчками же би горенє було спомалшене и стабилне, а тиж же би ше зопарло куренє диму нєприємного запаху.
Историят швичкох
Вери ше же швички одкрити пред 5.000 роками на Блїзким востоку, дзе ше их уж у тим чаше хасновало. Медзитим, вони анї кус нє здабали на швички яки ше нєшка хаснує. Тедишнї швички ше правело з наду, конопи або шена, хтори були намочени зоз смолу або з масцу.
Римянє перши пренашли и хасновали швички. Були справени зоз скруценого папирусу, хтори бул умочени до зогратого лою або воску.
Стари китайски швички ше правело у фурмох з паперових цивкох. Ґнот бул з рискашового паперу, а як восок хаснована комбинация инсектох и зарна.
Японци правели швички з воску хтори ше виберало з ореха, а у Индиї ше восок правело з превартого цимету.
У 19. вику одкрите винїманє стеаринскей квашнїни з квашнїнох животиньских масцох. Тото приведло до розвою стеаринского воску хтори твардейши, витримовнєйши и чистейше гори.
У 20. вику одкрити парафински восок, кед хемичаре видвоєли и преробели природну субстанцу воску хтора ше находзи у петролею чи витриону.
Гоч швички вецей нє главне жридло шветлосци, їх популарносц ше звекшує: вони представяю славенє, романтику, опущую осети, одредзую церемонию и даваю акцент на декор у обисцу.
File:Candle Factory and Shop.jpg
Фабрика и предавальня швичкох у Данскей
Способи правеня швичкох
Основни методи за правенє швичкох то прицисканє, "рисованє", вилїванє, зачирйованє ґноту и вилїванє до судзинох. Фурми за швички єст вшелїяки, а тиж так и фарби хтори ше додава до воску.
Фразеолоґия
Як швичка (прости, просто) = за чловека ше гвари прости як швичка;
Лєбо би станул коньови на хрибет и так стал ровно як швичка док би конь бежал.
У християнскей церкви значенє швичкох символичне: пригадую Исуса Христа як шветло хторе ошвицує каждого чловека. У практичним живоце служа за
ошвицованє.
Ґалерия
File:Milan cathedral candles.jpg
Катедрала у Милану
File:Helligtrekongerslys.jpg
Данска швичка за Богоявлєнє
File:Birthday cake-95.JPG
Швички за родзени дзень
File:Candle cake 01.jpg
Швичка у форми колача
File:Docht einer Kerze 2008-01-18.jpg
Гнот за швичку
Литература
Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 746.
Вонкашнї вязи
[https://www.youtube.com/channel/UCj1CJs1upwHvSBrk9Or4DFA Peščana sveća], Kanal na YouTube, youtube.com.
[https://evricom.bg/sr/%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D1%98%D0%B0%D0%BB%D0%BD%D0%B8-%D0%B2%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B0-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D1%9A%D0%B0-%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%9B%D0%B0/ Производња свећа], Евриком, Стара Загора, Бугарска
[https://candlebar.rs/blogs/news/izrada-mirisnih-sveca-9-korisnih-saveta-za-pocetnike Izrada mirisnih sveća: 9 korisnih saveta za početnike], vebsajt Candle bar, candlebar.rs.
hvvzmj0k6xthe4hodag9mkkw6i8bpnp
Стромболи
0
3638
21714
2026-09-16T23:09:26Z
Saslavik
1716
Нови бок: „{{Инфорамик | headerstyle = background:lightblue | header1 = <div style="text-align: center;"> Стромболи | label2 = | data2 = [[Файл:Aerial image of Stromboli (view from the northeast).jpg|thumb|380px|<div style="text-align: center;">Стромболи]] | header3 = '''Ґеоґрафски характеристики''' | label4 = Ндм. висина | data4 = 926 m | label5 = Координати | data5 = 38° 47′ 20″ С; 15° 12…“
21714
wikitext
text/x-wiki
{{Инфорамик
| headerstyle = background:lightblue
| header1 = <div style="text-align: center;"> Стромболи
| label2 = | data2 = [[Файл:Aerial image of Stromboli (view from the northeast).jpg|thumb|380px|<div style="text-align: center;">Стромболи]]
| header3 = '''Ґеоґрафски характеристики'''
| label4 = Ндм. висина | data4 = 926 m
| label5 = Координати | data5 = 38° 47′ 20″ С; 15° 12′ 47″ В
| header6 = '''Ґеоґрафия'''
| data7 =
{{Location map | Italy | width = 280 | float = right | caption = <div style="text-align: center;">Стромболи на мапи Италиї | label = Стромболи | lat_deg = 38.789 | lon_deg = 15.213}}
| header8 = '''Ґеолоґия'''
| label9 = Старосц стинох | data9 = 200 000 роки
| label10 = Файта гори| data10 = стратовулкан
| label11 = Остатня ерупция | data11 = Ище вше тирва
|
}}
'''Стромболи''' италиянске острово вулканского походзеня у Тиренским морю. Воно найсивернєйше од седем такволаних Липарских островох хтори змесцени сиверовосточно од побрежя Сицилиї. До ґрупи Липарских островох, окрем Стромболия, спадаю ище Филикуди, Аликуди, Салина, Липари, Панария и Вулкано. Стромболи настал з вулканску активносцу и дзвига ше 926 m над морйом. На нїм ше находзи єден спомедзи штирох активних вулканох на териториї Италиї. Лава з кратеру виходзи мирно и нєпреривно до околного моря, а острово, односно вулкан характеристични по тей ерупциї хтора тирва вецей як 2.000 роки. Моцни ерупциї ше ридко зявюю. Привреда на острове ше насампредз зводзи на туризем, а польопривреда огранїчена. Вулкан на острове познати и по назви Швицарнїк на Медитеранє, бо є пре нєпреривну активносц часто обачлїви як зоз велїх локацийох на острове, так и з моря хторе го окружує.<ref>https://web.archive.org/web/20160814112237/http: evjerovatne-cinjenice.com/30-zanimljivih-cinjenica-o-planeti-zemlji/. Архивирано из http://nevjerovatne-cinjenice.com/30-zanimljivih-cinjenica-o-planeti-zemlji/ 14. 08. 2016. г. Приступљено 08. 08. 2016. Текст „Nevjerovatne Činjenice” игнорисан (помоћ)</ref>.
Архипелаґ у хторим єст седем острова, дзе припада и Стромболи, представя вулкански лук познати и под назву Еолски острова. Страбон писал же людзе верели же ту жил Еол.<ref>Strabo (1903) [1877]. Meineke, A., ур. https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0239%3Abook%3D6%3Achapter%3D2%3Asection%3D11. Превод: Hamilton, H.C.; Falconer, W.. Leipzig: Teubner — преко Perseus Digital Library.</ref>
Острово залапює поверхносц 12,6 km<ref>Strabo (1903) [1877]. Meineke, A., ур. https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0239%3Abook%3D6%3Achapter%3D2%3Asection%3D11. Превод: Hamilton, H.C.; Falconer, W.. Leipzig: Teubner — преко Perseus Digital Library.</ref>,<ref>Tikkanen, Amy. https://www.britannica.com/place/Stromboli-Island. Encyclopedia Britannica. Приступљено 5. 5. 2021.</ref> и представя горню трецину вулкана.<ref>Tibaldi, A.; Corazzato, C.; Marani, M.; Gamberi,
F. (2009). https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040195109000651. Tectonophysics. 469
(1): 112—136. Bibcode:http://adsabs.harvard.edu/abs/2009Tectp.469..112T. doi:https://doi.org/10.1016%2Fj.tecto.2009.01.031. Приступљено 5. 5. 2021.</ref> Од 2016. року ма коло 500 жительох.<ref>https://web.archive.org/web/20181030035428/http:/www.comunelipari.gov.it/lipari/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/25 [Stromboli Island] (на језику: Italian). Comune di Lipari. Архивирано из http://www.comunelipari.gov.it/lipari/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/25 30. 10. 2018. г. Приступљено 25. 2. 2016.</ref>
== Референци ==
<references/>
== Жридло ==
https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Стромболи
== Вонкашня вяза ==
{{Commonscat}}
[[Катеґория:Природни зявеня]]
[[Катеґория:Вулкани]]
8b3419jghf9xlklpvi536lp59nd5slt
21715
21714
2026-09-17T07:57:22Z
Sveletanka
20
ушорйованє референцох
21715
wikitext
text/x-wiki
{{Инфорамик
| headerstyle = background:lightblue
| header1 = <div style="text-align: center;"> Стромболи
| label2 = | data2 = [[Файл:Aerial image of Stromboli (view from the northeast).jpg|thumb|380px|<div style="text-align: center;">Стромболи]]
| header3 = '''Ґеоґрафски характеристики'''
| label4 = Ндм. висина | data4 = 926 m
| label5 = Координати | data5 = 38° 47′ 20″ С; 15° 12′ 47″ В
| header6 = '''Ґеоґрафия'''
| data7 =
{{Location map | Italy | width = 280 | float = right | caption = <div style="text-align: center;">Стромболи на мапи Италиї | label = Стромболи | lat_deg = 38.789 | lon_deg = 15.213}}
| header8 = '''Ґеолоґия'''
| label9 = Старосц стинох | data9 = 200 000 роки
| label10 = Файта гори| data10 = стратовулкан
| label11 = Остатня ерупция | data11 = Ище вше тирва
|
}}
'''Стромболи''' италиянске острово вулканского походзеня у Тиренским морю. Воно найсивернєйше од седем такволаних Липарских островох хтори змесцени сиверовосточно од побрежя Сицилиї. До ґрупи Липарских островох, окрем Стромболия, спадаю ище Филикуди, Аликуди, Салина, Липари, Панария и Вулкано. Стромболи настал з вулканску активносцу и дзвига ше 926 m над морйом. На нїм ше находзи єден спомедзи штирох активних вулканох на териториї Италиї. Лава з кратеру виходзи мирно и нєпреривно до околного моря, а острово, односно вулкан характеристични по тей ерупциї хтора тирва вецей як 2.000 роки. Моцни ерупциї ше ридко зявюю. Привреда на острове ше насампредз зводзи на туризем, а польопривреда огранїчена. Вулкан на острове познати и по назви Швицарнїк на Медитеранє, бо є пре нєпреривну активносц часто обачлїви як зоз велїх локацийох на острове, так и з моря хторе го окружує.<ref>[https://web.archive.org/web/20160814112237/http://nevjerovatne-cinjenice.com/30-zanimljivih-cinjenica-o-planeti-zemlji/ „30 Zanimljivih činjenica o planeti Zemlji”]. Архивирано из [http://nevjerovatne-cinjenice.com/30-zanimljivih-cinjenica-o-planeti-zemlji/ оригинала] 14. 08. 2016. г. Приступљено 17.09.2026. Текст „Nevjerovatne Činjenice” игнорисан (помоћ)</ref>.
Архипелаґ у хторим єст седем острова, дзе припада и Стромболи, представя вулкански лук познати и под назву Еолски острова. Страбон писал же людзе верели же ту жил Еол.<ref name=":1">Strabo (1903) [1877]. Meineke, A., ур. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0239%3Abook%3D6%3Achapter%3D2%3Asection%3D11. „The Geography of Strabo”] Превод: Hamilton, H.C.; Falconer, W.. Leipzig: Teubner — преко Perseus Digital Library.</ref>
Острово залапює поверхносц 12,6 km<ref name=":1" /> <ref>Tikkanen, Amy. [https://www.britannica.com/place/Stromboli-Island. „Stromboli Island, Italy”]Encyclopedia Britannica. Приступљено 17.09.2026.</ref> и представя горню трецину вулкана.<ref>Tibaldi, A.; Corazzato, C.; Marani, M.; Gamberi,
F. (2009). [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040195109000651. „Subaerial-submarine evidence of structures feeding magma to Stromboli Volcano, Italy, and relations with edifice flank failure and creep.”] Tectonophysics. 469
(1): 112—136. Bibcode:[http://adsabs.harvard.edu/abs/2009Tectp.469..112T. 2009Tectp.469..112T] doi:[https://doi.org/10.1016%2Fj.tecto.2009.01.031 10.1016/j.tecto.2009.01.031]. Приступљено 17.09.2026.</ref> Од 2016. року ма коло 500 жительох.<ref>[https://web.archive.org/web/20181030035428/http:/www.comunelipari.gov.it/lipari/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/25 „Isola di Stromboli”] [Stromboli Island] (на језику: Italian). Comune di Lipari. Архивирано из оригинала 30. 10. 2018. г.Приступљено 17.09.2026.</ref>
== Вонкашня вяза ==
{{Commonscat}}
== Референци ==
<references/>
[[Катеґория:Природни зявеня]]
[[Катеґория:Вулкани]]
3k4mqmjrdfk1onlukg67a3u4rhy3r8k
21716
21715
2026-09-17T08:05:54Z
Sveletanka
20
вонкашня вяза
21716
wikitext
text/x-wiki
{{Инфорамик
| headerstyle = background:lightblue
| header1 = <div style="text-align: center;"> Стромболи
| label2 = | data2 = [[Файл:Aerial image of Stromboli (view from the northeast).jpg|thumb|380px|<div style="text-align: center;">Стромболи]]
| header3 = '''Ґеоґрафски характеристики'''
| label4 = Ндм. висина | data4 = 926 m
| label5 = Координати | data5 = 38° 47′ 20″ С; 15° 12′ 47″ В
| header6 = '''Ґеоґрафия'''
| data7 =
{{Location map | Italy | width = 280 | float = right | caption = <div style="text-align: center;">Стромболи на мапи Италиї | label = Стромболи | lat_deg = 38.789 | lon_deg = 15.213}}
| header8 = '''Ґеолоґия'''
| label9 = Старосц стинох | data9 = 200 000 роки
| label10 = Файта гори| data10 = стратовулкан
| label11 = Остатня ерупция | data11 = Ище вше тирва
|
}}
'''Стромболи''' италиянске острово вулканского походзеня у Тиренским морю. Воно найсивернєйше од седем такволаних Липарских островох хтори змесцени сиверовосточно од побрежя Сицилиї. До ґрупи Липарских островох, окрем Стромболия, спадаю ище Филикуди, Аликуди, Салина, Липари, Панария и Вулкано. Стромболи настал з вулканску активносцу и дзвига ше 926 m над морйом. На нїм ше находзи єден спомедзи штирох активних вулканох на териториї Италиї. Лава з кратеру виходзи мирно и нєпреривно до околного моря, а острово, односно вулкан характеристични по тей ерупциї хтора тирва вецей як 2.000 роки. Моцни ерупциї ше ридко зявюю. Привреда на острове ше насампредз зводзи на туризем, а польопривреда огранїчена. Вулкан на острове познати и по назви Швицарнїк на Медитеранє, бо є пре нєпреривну активносц часто обачлїви як зоз велїх локацийох на острове, так и з моря хторе го окружує.<ref>[https://web.archive.org/web/20160814112237/http://nevjerovatne-cinjenice.com/30-zanimljivih-cinjenica-o-planeti-zemlji/ „30 Zanimljivih činjenica o planeti Zemlji”]. Архивирано из [http://nevjerovatne-cinjenice.com/30-zanimljivih-cinjenica-o-planeti-zemlji/ оригинала] 14. 08. 2016. г. Приступљено 17.09.2026. Текст „Nevjerovatne Činjenice” игнорисан (помоћ)</ref>.
Архипелаґ у хторим єст седем острова, дзе припада и Стромболи, представя вулкански лук познати и под назву Еолски острова. Страбон писал же людзе верели же ту жил Еол.<ref name=":1">Strabo (1903) [1877]. Meineke, A., ур. [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0239%3Abook%3D6%3Achapter%3D2%3Asection%3D11. „The Geography of Strabo”] Превод: Hamilton, H.C.; Falconer, W.. Leipzig: Teubner — преко Perseus Digital Library.</ref>
Острово залапює поверхносц 12,6 km<ref name=":1" /> <ref>Tikkanen, Amy. [https://www.britannica.com/place/Stromboli-Island. „Stromboli Island, Italy”]Encyclopedia Britannica. Приступљено 17.09.2026.</ref> и представя горню трецину вулкана.<ref>Tibaldi, A.; Corazzato, C.; Marani, M.; Gamberi,
F. (2009). [https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0040195109000651. „Subaerial-submarine evidence of structures feeding magma to Stromboli Volcano, Italy, and relations with edifice flank failure and creep.”] Tectonophysics. 469
(1): 112—136. Bibcode:[http://adsabs.harvard.edu/abs/2009Tectp.469..112T. 2009Tectp.469..112T] doi:[https://doi.org/10.1016%2Fj.tecto.2009.01.031 10.1016/j.tecto.2009.01.031]. Приступљено 17.09.2026.</ref> Од 2016. року ма коло 500 жительох.<ref>[https://web.archive.org/web/20181030035428/http:/www.comunelipari.gov.it/lipari/zf/index.php/servizi-aggiuntivi/index/index/idtesto/25 „Isola di Stromboli”] [Stromboli Island] (на језику: Italian). Comune di Lipari. Архивирано из оригинала 30. 10. 2018. г.Приступљено 17.09.2026.</ref>
== Вонкашня вяза ==
* [https://volcano.oregonstate.edu/stromboli Stromboli], ''Oregon State Universyti'', Volkano World, ''volcano.oregonstate.edu''
{{Commonscat}}
== Референци ==
<references/>
[[Катеґория:Природни зявеня]]
[[Катеґория:Вулкани]]
3ei76wvqcmt7cfk29fk7mbfkfql0jm4