Википедия rskwiki https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медий Окреме Розгварка Хаснователь Розгварка зоз хасновательом Википедия Розгварка о Википедиї Файл Розгварка о файлу МедияВики Розгварка о МедияВикию Шаблон Розгварка о шаблону Помоц Розгварка о помоци Катеґория Розгварка о катеґориї TimedText TimedText talk Модул Разговор о модулу Event Event talk 0 2863 22213 22118 2026-10-01T00:00:39Z Keresturec 18 Додата викивяза, пар виправки словох 22213 wikitext text/x-wiki [[File:Пасарайтов 2026 04. 08.jpg|thumb|339x339px|Пасарайтов]]'''Пасарайтов''' (х. род. серб. ''кошар'', ''комловар''; нє зазначени карпатски паралели. Форма на -ов упутює на мадярске походзенє. Вироятно вяза з мадь. ''szarit'', ''szarito'' ''а значи'' „сушиц” (на пасарайтову ше сушело мак, резани яблука, шлївки и др.) Пасарайтов то плєцени и дакус векши, (пречнїк коло 80-цм метер-ридко 1 [[метер]]) и ширши [[кошар]] елипсовей, лєбо округлей форми. Бул виплєцени зоз вербового пруца з дасекльо шориками и вше з ручками за хтори ше могло пасарайтов тримац кед ше го ношело. Потребно наглашиц же бул вельо плїтши (10-15 центиметри) од кошара. Прето же пасарайтов плїтки, оможлївйовал же би ше умити мак, або порезану овоц, руменєц и под. ровномирно розпоредзело и швидко осушело на слунку. [<nowiki/>[[Пасарайтов|1]], 2] ▶ '''Пасарайтов ше хасновал у руским обисцу за рижни наменки:''' * '''Сушенє''' [[Овоц|овоцох]], '''пресушованє вимитого маку''' и подоб. (серб. кошар „комловар”): ''Премити мак ше длуго пресихал на [[Слунко|слунку]] на'' ''пасарайтове''. * '''Нарезани хлєб''' на свадзбох, вешельох. Давно на свадзбох ше у пасарайтове (док ше нє послуговало полудзенок лєбо вечеру) чувал нарезани [[хлєб]], хтори ше у пасарайтове (лєбо елипсовим глїбшим кошаре) ношело ґу порихтаним свадзебним столом. Пасарайтов ношели (почим пречнїк досц вельки) два особи и кладли нарезани фалатки [[Хлєб|хлєба]] на столи. * '''Вичесана волна и пирє:''' У пасарайтове даєдни ґаздинї чували у паперових мехох ,,одарте<nowiki>''</nowiki> пирє за заглавки и пирнаґи/перини а тиж и волну або клоче, влакно порихтане за предзенє.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/381672407_Nazivi_u_vezi_sa_konoplom_i_preradom_konople_kod_Rusina_u_Vojvodini Називи у вези са конопљом и прерадом конопље код Русина у Војводини] автор: А. Мудри, Славистика, Нови Сад 2015. рок</ref> == Виробок пасарайтова == [[File:Savat 7.png|right|thumb|300px|Пасарайтов без ручкох]]За виробок-плєценє пасарайтова майстрове хтори правели кошари, [[Кошарка|кошарки]] хасновали ценки, зогинаци/еластични конарчки вареней або сировей верби, хтори оможлївйовали же би пасарайтови були моцни, алє лєгки и же би мали мрежасту структуру и же би лєгко доокола през дзирки циркуловал воздух. Праве таке луфтированє (циркулация воздуха) на тот способ допринєсло швидшому сушеню продуктох (мак, рижна резана овоц, руменєц, мента и под.) == Сушенє маку у пасарайтове == ♦ Сушенє и пририхтованє мака у пасарайтову була важна лєтна робота у традиционалним руским обисцу, поготов окреме прето же мак значни состойок за печенє традицийного колача ,,на квасу<nowiki>''</nowiki> (колач зоз маком), за пироги а поготову за Крачун за бобальки без хторих нє могло задумац же би були без маку. Процес сушеня маку у пасарайтове вимагал вельку повагу насампредз же би мак нє збутнєл або ше нє розсипал а сушенє ше одвивало по даскелїх фазох: ♦ '''Оберанє-зрезованє маку''', '''щиканє''', '''вимиванє''' маку од лупкох зоз шкарупини, праху, сухих празних семенкох хтори виплївали на [[поверхносц]] у пасарайтове. ♦ '''Поставянє пасарайтова на слунко:''' Почим пасарайтов вельки и плїтки кошар, вон бул идеални за таку роботу. Пред тим як ше мак усипе до пасарайтова, на дно ше кладло '''чисте лєнове або памучне платно''' (векши парток, хлєбовка) же би дробни зарна мака нє випадовали през дзирки плєценого пруца. ♦ '''Ровномирно сушенє у пасарайтове:''' Предходно ше пасарайтов виношел на слунковите место на двор, защицени од витру. Мак ше розгарнул на ценко по пасарайтове. Прето же пасарайтов бул нїзки - плїтки, [[слунко]] директно грло цалу поверхносц, а [[воздух]] могол шлєбодно преходзиц през пруце з бокох и од сподку. Ґаздинї мак зоз древену варешку у цеку дня кеди-нєкеди премишали же би ше таки влажни нє збивал и нє лїпел. Мож повесц же таки широки а плїтки кошар, односно пасарайтов, бул нєобходни и такп. обовязни предмет у руским обисцу за каждодньови живот. == Фразеолоґия == :◆ Слово пренєшеного значеня: „нєузрети, нєдороснути чловек, зазрак, фильков”: ''Нє будз „пасарайтов” – гвари ми ...'' :◆ Глава як ~ „велька глава”: ''Од тих думох, знаце, думам же ми глава як пасарайтов.'' :◆ ''Нє можем'' ''я тельо попаметац, озда я нє мам главу як пасарайтов.'' == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II'' том О-Я, Нови Сад 2017, бок 129-130 == Референци == [[Катеґория:Обисце]] [[Катеґория:Ствари у Руским обисцу]] 5gdnc5qpiex6rqoj5b168g893elbldl 0 3777 22214 22204 2026-10-01T08:10:53Z Olirk55 19 Додати нови текст 22214 wikitext text/x-wiki {{Уметнїки | Мено = Антонїн Дворжак | Полне мено = Антонїн Леополд Дворжак | Слика = Dvorak.jpg | Опис слики = Портрет Антонїна Дворжака | Други мена = | Датум народзеня = 8 септембер 1841. рок | Место народзеня = Нелахозевес | Держава народзеня = Габсбурґска монархия | Датум шмерци = 1 май 1904. (63) | Место шмерци = Праг | Держава шмерци = Чешска | Обласц = | Школованє = нємецки язик, музика, локални муз.школи оддїл виолина, познєйше орґулї у Праги, компонованє | Познати дїла = * ''Свята Людмила'' * ''Концерт за виолончело и оркесер у ха-молу'' * ''Реквиєм (Requiem)'' * ''Стабат Матер'' * ''VIII симфония - Анґлийска'' * ''IX симфония-З Нового швета'' * опера ''Русалка'' * ''Славянски танци'' * ''Te Deum'' * ''Смикови квартет у Еф-дуру, оп. 96-Америцки'' | Награди и припознаня =„''Litteris et Artibus''”: Австроугорске припознанє за науку и уметносц | Вебсайт = [https://www.antonin-dvorak.cz/ www.antonin-dvorak.cz] |Познати_дїла=Концерт за виолончело и оркестер, Русалка|Подпис=Antonin dvorak signature.svg|Ширина_подписа=190п}} '''Антонїн Дворжак''' (чеш. ''Antonín Leopold Dvořák'' - Нелахозевес, 8. септембер 1841 — Праг, [[1. май]] 1904) бул чешски [[композитор]] и [[дириґент]] романтичней [[Музика|музики]]. У своїх музичних дїлох схопно комбиновал народну музику зоз симфонийну и [[Камерна музика|камерну музику.]] После Беджих Сметани, бул други чешски композитор хтори здобул шветову славу. Понеже шлїдзел Сметанов националистични дух и приклад, Дворжак часто хасновал аспекти у музики як цо то специфични ритми народней музики Моравиї и його родней Бохемиї. Дворжаков власни стил бул описовани як „подполна реконструкция националного идиома зоз симфонийну традицию, з абсорбованьом народних вплївох и пренаходкох ефикасних способох їх хаснованя.”[1] == Биография == Антонїн Дворжак родзени у Хабсбурґскей монархиї, на просторе нєшкайшей держави Чешскей, у околїску главного города Чешскей, у Праги, дзе преведол цали свой живот окрем у периодзе медзи 1892. и 1895. року кед бул директор конзерваториюму у Нюйорку. Антонїн Дворжак попри Беджиха Сметани найзначнєйши представнїк чешскей музики. Найчастейше за свойо мелодиї хасновал чешски народни фолклор, алє хасновал и национални фолклори других славянских народох, та и народа Сиверней Америки. Бул свестрани композитор: творел и компоновал симфониї (найпознатша у е-молу ''Симфония з'' ''Нового швета'' настала 1893), опери, симфонийски поеми, писнї, увертири, оркестерски композициї, камерну музику як и концерти. Антонїн Дворжак бул шлїдбенїк неоромантизма. Попри Б. Сметани єден є з творительох чешскей националней школи. == Музични талант == Дворжак виказал свой музични талант у вчасним своїм периодзе, як схопни школяр хтори од шейсцох рокох учел и грац на виолини. Перши явни наступи його дїлох були у Праги 1872. року, и то зоз окремним успихом 1873. року, кед мал 31 рок. Жадал достац припознаня и споза околїска Праги и вон перши приявел свою Першу симфонию за наградне змаганє у Нємецкей, алє нє удало ше му буц побиднїк, а рукопис му нє врацени, бул затрацени док ше нє пренашол вельо децениї познєйше. Потим 1874. перши раз поднєсол прилог у виду прияви за Австрийску державну награду за [[Композиция|композицию,]] у хторим були облапени два симфониї тиж и други його роботи. Гоч Дворжак нє бул свидоми того же, Йоганес Брамс бул водзаци и главни член жирия и хтори бул барз импресионовани з Дворжаковима дїлами, награда додзелєна Дворжакови за 1874. рок, и ознова за 1876, и за 1877, а теди ше Брамс и проминентни критичар Едуард Ханслик, тиж член жирия, упознали з Дворжаком. Брамс препоручел Дворжака свойому видавачови, Симрокови, хтори потим швидко поручел нотни записи дїла хторе постало познате як „Славянски танци”, оп. 46. Берлински музични критичар Луи Елерт 1878. року оценєл ''Славянски танци'' з високу оцену хтори на високим уметнїцким уровню компоновани. Клавирска верзия за 4 руки ше барз добре предавала и Дворжакова медзинародна репутация конєчно започала. === Дзецинство и одрастанє === [[File:Nelahozeves, rodný dům Antonína Dvořáka (01).jpg|right|thumb|300px| Музей и хижа у хтороей ше родзел Антонїн Дворжак, Нелахозевес, округ Мелник, (Чешска Република)]]Антонїн Дворжак народзени 8. септембра 1841. року сиверно од Праги у малим месце з меном Нелахозевес. Дворжак бул найстариши син од штернацецерих дзецох, од хторих осмеро прежили як беби. Його оцец Франтишек Дворжак (1814–1894) мал два занїманя: вон источасно бул и погосцитель и месар у Нелахозевесу, а професийно грал на [[Цитра|цитри]]. Мац Ана, родзена Зденекова (1820–1882), а була дзивка Йозефа Зденек, чувара Принца Лобковица. Малого Антонїна Дворжака бул вчас у дзецинстве уведзени до швета музики, та вон пошвидко указує надареносц хтора импресионовала його перших учительох. У родзеним городу у основней школи 1847. року почал учиц и грац на виолини, (теди популарни инструмент у реґиону Бохемиї), при учительови Йозефа Спица. Пошвидко постал член городскей оркестри, хтори провадзел нєдзельово богослуженя у [[Святи храм|церкви]] у Нелахозевесу. Медзитим оцец Франтишек Дворжак бул обшеднути лєм зоз тим же би його перши син превжал фамелийну месарску роботню; односно же би бул месар. Нє мал намиру розвивац очиглядни музични дар младого Антонїна. Року 1853. посила свойого сина до сушеднго варошу Злонице, же би там жил и учел нємецки язик, хтори у гевтим чаше бул барз потребни каждому [[Тарґовец|тарґовцови]], и же би постал месар. И кед Антонїн Дворжак мудро и зоз смутком послухал свойого оца, судбьба нєсподзивано подуркала на його дзвери. ТУ '''будзе ФОТКА''' Задужбина Илиї М. Коларца, 21. марца 1935. року. Вокраци, його [[професор]] нємецкого язика Антон Лихман тиж бул барз страствени музичар. Замерковал музични схопносци свойго школяра, предложел му най ше приключи до його аматерского оркестру, хтори грал часто на рижних вельочислених забавох и розвагох. Попри ученя нємацкого язика, учи и музичну теорию, гранє на [[Орґулї|орґульох]] и на виолини. Учитель Антон Лихман и Антонїн Дворжак порядно грали веєдно, Лихман на оргульох, а школяр Антонїн на виолини. После рока оцец Франтишек Дворжак бул глїбоко розчарони зоз напредованьом свойого сина у ученю нємецкого язика. Вон, медзитим, нїч не зна о музичним будзеню Антонїна Дворжака, и одлучел послац сина ище далєй, до погранїчного варошу до Ческей Каменици. Його нови [[професор]] нємецкого, Франц Ханке, искусни любитель музики тиж замерковал надареносц свойго школяра, нє за язики, алє за музику. Кед ше 1856. року, у своїм 15-им року, Антонїн Дворжак врацел до родного Нелахозевес, нє могол одбиц помогнуц свойому оцови у фамелийней месарнї. Дворжак два роки робел у оцовей месарскей роботнї, а у шлєбодним чаше поряднє одходзел до Злоницох до бувшого порфесора нємецкого язика Антона Лихмана учиц и усовершовац ше грац на виолини. Професорови, мучнє алє ше му удало нагвариц Антонїнового оца же би го пущел до Праги робиц як [[музичар]], алє под условийом же би постал орґуляш. === Праг, город музики === Концом 1857. року Антонїн Дворжак ше уписує до орґуляшскей школи у Праги. На орґульох ше учи грац при Йозефови Фоерстерови, шпиванє при Йозефови Звонара, а теорию музики Франтишека Блажека. Тиж додатно учи и нємецки язик. У Праги наступал на виолини там дзе требало дополнїц число виолинох у рижних музичних ґрупох и оркестрох а грал и по ресторанох и балох. Диплому здобул без даяких почежкосцох. Од 1862. року Ян Непомук Маґра ангажує Дворжака же би у оркестри грал на концертох три раз у тижню у ''Prozatimnom divadlu'' (Народним театру) у Праги. То було барз добре за Антонїна Дворжака, прето же могол упознац ширши круг особох-музичарох а тиж упозанц репертоар и упознац ше зоз музичнима дїлами и їх структуру. Року 1866. приходзи до прашкого Народного театра нови директор, Беджих Сметана, на место Яна Непомука Маґра. Вон будзе моцно уплївовац на опус Антонїна Дворжака. У периодзе од 1871. шо 1873. року писал камерну музику, тиж и гимну „''Нашлїднїки билей гори''”. Його перше обявене дїло опера „''Краль и його слуга''” спрам чешского [[Либрето|либрета]]. === Перши узрети дїла === '''ФОТО''' Антонїн Дворжак 31. юлия 1870. року Року 1884. Путовал и госцовал вецей раз до Лондону, дзе виведзени його дїло „''Stabat Mater.''” Мал поручени дїла и теди настали познати ораториюми: „''Дух младей''” и „''Свята Людмила''” (1. вельки ораториюм на чешским язику). Попри того написал свою першу успишну симфонию: „''VII симфонию у де-молу оп. 70”.'' === Врацанє до Чешскей 1886. === Року 1886. Дворжак ше врацел до Чешскей и написал ище 8 славянски танци (одземек, думка, шпацирка, коло, соуседска и 2 мазурки, а 1. мазурка постала „симбол Дворжаковей музики”). Попри славянских танцох компоновал и „Мису у Де-дуру”. Року 1878. написал 8 славянски танци, за хтори ше дума же су вершински и барз значни (2 фуриянти, славянски танєц, полка, 2 соуседске и 2 скоцне), а о рок познєйше написал познати „''Концерт за виолину и оркестер у а-молу''”. У тих дїлох ше може препознац композиторова узретосц. === Плодни период 1889-1892 === Анґлия му була велька инспирация за свою нову „''VIII симфонию у Ґе-дуру''”, хтору наволал „''Анґлийска''”. Вона компонована 1889. року. Шлїдуюцого року компонує познати „''Requiem op. 89''”, хтори єдно зоз найлєпших його дїлох вообще. Року 1891-1892.  компоновал 3 познати концертни увертири: ''„У природи оп. 91”, „Карневал оп. 92”'' и ''„Отело оп. 93”''. === Велїчанствени дїла зоз америцкого периода === '''ФОТО''' Дворжак зоз фамелию у ЗАД У септембру 1892. року достал роботу на место дириґента у „Националним музичним конзерваториюму” у Нюйорку, за тадидишнї час з вельку плацу од 15.000 УСД рочно. Пошвидко после прихода до Америки, Дворжак написал серию статьох у хторих описує стан америцкей музики. Подуперал  концепт же би афроамерицка музика и музика америцких Индиянацох постала основа за розвой америцкей националней музики. Упознал је Хария Берлия, свойого школяра у тот час и єдного зоз перших афроамерицких композиторох. Берли упознал Дворжака зоз традицийну америцку спиритуалну музику. У Америки написал познати дїла як цо то  IX симфония у е-молу „''Зоз Нового швета''” оп. 95 (то його найпознатша симфония). Року 1893. лєто препровадзел з фамелию у чешскей заєдници у варощику Спилвил, союзна держава Айова, дзе його родзина имиґровала, а у цеку пребуваня компоновал ''Смиковии квартет у Еф-дуру'', оп. 96 „Америцки”. Други познатши дїла зоз ЗАД то „''Те Деум''” и „''Концерт за виолончело и оркестер у ха-молу''”, хторе и його остатнє „америцко дїло ”. хотре компоновал.  Врацел ше зоз ЗАД зоз супругу 27. априла 1895. року. === Врацанє до Чешскей 1895. === Року 1895. ше врацел до Чешскей и написал свойо остатнї смиково квартети, зоз хторима закончел свойо инструментални роботи. По свою шмерц компоновал лєм опери. Року 1900. компоновал оперу  ''„Русалку''” хтора и його найкрасша опера (у нєй ше находзи и найкрасша позната „''Ария за мешац''”). ФОТО Армида: Остатнє дїло Антонїна Дворжака ФОТО Дворжаково хованє Року 1903. закончел компонованє свойого остатнього дїла и остатню оперу: ''„Армида''”. У цеку премиєрного виводзент мушел висц зоз театру прето же му було нєдобре.. Було утвердзене же ма охоренє печинки. Дня 1. мая  умар од потреса мозґу. Вельке число людзох го випровадзело на остатню драгу. == Вибор значних дїлох == == Литература == == Референси == {{Commonscat}} [[Катеґория:Композиторе]] [[Катеґория:Чешски композиторе]] 86dz3t86g7qvkgmevw3v0b67v5t51wy 0 3788 22215 2026-10-01T08:19:18Z Olirk55 19 Нови бок: „'''Кастрати''' (ит. castrato) то вокални виводзаче хтори кастрирани у вчасним возросту и прето мали високи, женствени/женски глас (алт або сопран)[1]. У 17. и 18. вику, кастрати творели векшину оперских шпивачох (окреме у Напулю [2]) и виводзели и хлопски и женски улоги. Моц…“ 22215 wikitext text/x-wiki '''Кастрати''' (ит. castrato) то вокални виводзаче хтори кастрирани у вчасним возросту и прето мали високи, женствени/женски глас (алт або сопран)[1]. У 17. и 18. вику, кастрати творели векшину оперских шпивачох (окреме у Напулю [2]) и виводзели и хлопски и женски улоги. Моцни, флексибилни и високи гласи кастратох сучашнїки описивали як „серафимски“ и „наджемни&#39;&#39; [3][4]. Таки високи гласи були повязани зоз чистоту ангелох, виволуюци думки о зєдинєню жемових и нєбеских принципох.[5] Шицки возвишени и геройски хлопски улоги барокней епохи були наменєни кастратским гласом. Винїмок була Французка, кед од часу Луя XIV, кастрация хлапцох була нєдошлєбодзена, а одвитуюци улоги виводзели haute-contre тенори (високи алтовски хлопски глас). Познати кастрати шпиваче Фаринели, Сенезино и Кафарели мали угляд ширцом Европи, мали вельо любоморних обожавательох и були барз популарни.[6] Дзепоєдни таки популарни кастрати були познати и по своєй каприциозней природи и андроґених манирох.[7] По Челетийови, кастрати два вики були творителє и главни ношителє италиянскей традициї декоративного шпиваня зоз колоратурами и фиоритурами – бел канта.[8] История кастратох У Царгороду (Цариґрад) коло 400. року евнух Брисон служел як хороводитель на двору царици Евдокиї, то и доказ о участвованю кастрата у византийским хору. Медзитим, нє барз познате чи Брисон бул шпивач и чи його колеґове були евнухи. Єдино сиґурне же евнухи шпивали у хору Святей Софиї у 9. вику. После 1204. року шпивацка традиция евнухох щезла. На початку 17. вику пракса хаснованя кастратох у хорским шпиваню ознова зажила и усовршовала ше у Италиї. На початку кастрати доставали и одрабяли значни улоги у папскей каплїчки, дзе женом нє бул дошлєбодзени приступ. Як визначел Е. М. Браудо, перши кастрат Дїроламо Розини шпивал у папскей каплїчки 1601. року.[1] Познєйше гласи кастратох почали почитовац и други шветови музичаре. Познате же кастрати участвовали на премиєри Монтевердийовей опери „Корунованє Попеї“ 1642. року, алє виглєдоваче надпоминаю же и пред тим шпивали у оперских продукцийох. [9] У тим периодзе коментаторе ше оштро процивели и мали неґативне становиско ґу пракси кастрациї будуцих шпивачох, [1] визначуюци же „з оглядом на вельки успих даскелїх кастратох хлапци масовно кастрирани, а познєйше нє постали винїмково шпеваче.“[10] У своїм златним чаше, велї кастрати ше справовали як каприциозни примадони, одбиваюци дзелїц сцену, вимагаюци барз високи гонорари и вадзели ше медзи собу коло того хто будзе шпивац остатню арию. Дакеди би ше и публика придружела ґу їх звадом/конфликтом, а то виволало нємир у театралних салох. Сучашнїки ше поносовали и на їх нєморал. Католїцка церква урядово осудзела кастрацию, алє, заш лєм, основала школи за обуку кастратох и анґажовала их же би шпивали у церквох. Зоз наставаньом часу просвитительства, папа Клемент XIV забранєл кастрацию 1773. године [14][9]. Кастрати и далєй були досц вельочислени на преходзе зоз 19. до 20. вику. Медзи остатнїма познатима кастратами були Пакиароти, Кресентини и Маркези. Остатня опера компонована зоз улогу кастрата була Маєрберов „Крижар у Єгипту“ (1824). Остатнї кастрат на оперскей сцени бул Дямбатиста Велути (1780-1861). Остатнї кастрат вообще (и єдини хторому зняти глас) бул Алесандро Морески (1858-1922). Физиолоґийни характеристики Такволана кастрация зробена у чаше хлапцовскей вчасней младосци (пред початком вокалней мутациї), зоз одкланяньом тестисох або з єдноставним пререзованьом кревових судзинох, без хторих гормонски розвой цела бул застановени.[15] Понеже полни орґан нє ампутовани, велї кастрати затрималии способносц ерекциї, а то им оможлївело отримац нормални сексуални живот.[16][2] Гласово струни кастратох нє прецерпели пременки типични за пубертет, цо им оможлївело же би затримали вокални обсяг гласа нєдозретих хлапцох. Женски/ женствени глас кастрата мал прикмети високих тонох (фалсет) и флексибилносц, алє його моц була векша и лєгко пополнєла вельки театрални сали.[9] Кастрати мали можлївосц комбиновац дзецинску лєгкосц високих нотох зоз моцу и витримовносцу одроснутих, виводзаци зложени, виртуозни пасажи длугшого тирваня.[1][17] Пре тоти прикмети вокална музична орнаментика постала барз позната у Европи 18. вику. Глас кастратох ше розвивал иншак як глас звичайного човека. Як адолесцент роснул и розвивал плюца и мускули и през специялизовану обуку, його глас здобувал винїмкову флексибилносц и широки обсяг (поготов сопран хтори нєдолапююци за звичайних хлопох). Узки ,,глотис&#39;&#39; при хлапцох оможлївел кастратови же би барз економично хасновал диханє и шпивал длугши фраґменти-часци яки анї єден одроснути шпивач зоз нормалним вокалним апаратом нє могол посцигнуц. Пошлїдки нєставаня кастратох Нєставанє кастратох приведло до ревизиї гиєрархиї вокалного реґистра. Од штредка 19. вика, улоги писани за нїх шпивали насампредз женски гласи (контраалти), а од конца 20. вику контратенори. Як алтернативу кастратох, композиторе на почетку 19. вика (напр., Росини) преферировали тенори зоз найвишима гласами (алти) и технїку „моцнєйшого фалсета“, алє до 1830-их, тота катеґория шпивацкого гласу поциснута до другого плану. Нєдостаток адекватней заменки за глас кастрата охабел пражнїну у теситури, а то допринєсло до препасци велїх оперних дїлох зоз такима улогами - по остатню штварцину 20. вику, кед контратенори почали оживйовац кастратски улоги. Шпивачка Сесилия Бартоли 2009. зняла албум Sacrificium /„Сацрифициум”, зоз арийох писаних за кастрати у чаше барока: напр., Ombra mai fu од Гендла, Son qual nave» од Броския и Sposa, non mi conosci од Дякомелия. Литература од Русох qff8wpra375qrmujyokmez0ogycss37 22216 22215 2026-10-01T08:39:55Z Olirk55 19 Форматированє текста 22216 wikitext text/x-wiki '''Кастрати''' (ит. ''castrato'') то вокални виводзаче хтори кастрирани у вчасним возросту и прето мали високи, женствени/женски глас ([[алт]] або [[сопран]])[1]. У 17. и 18. вику, кастрати творели векшину оперских [[Шпивач|шпивачох]] (окреме у Напулю [2]) и виводзели и хлопски и женски улоги. Моцни, флексибилни и високи гласи кастратох сучашнїки описивали як „серафимски“ и „наджемни&#39;&#39; [3][4]. Таки високи гласи були повязани зоз чистоту ангелох, виволуюци думки о зєдинєню жемових и нєбеских принципох.[5] Шицки возвишени и геройски хлопски улоги барокней епохи були наменєни кастратским гласом. Винїмок була Французка, кед од часу Луя XIV, кастрация хлапцох була нєдошлєбодзена, а одвитуюци улоги виводзели ''haute-contre'' [[Тенор|тенори]] (високи алтовски хлопски глас). Познати кастрати шпиваче Фаринели, Сенезино и Кафарели мали угляд ширцом Европи, мали вельо любоморних обожавательох и були барз популарни.[6] Дзепоєдни таки популарни кастрати були познати и по своєй каприциозней природи и андроґених манирох.[7] По Челетийови, кастрати два вики були творителє и главни ношителє италиянскей традициї декоративного шпиваня зоз колоратурами и фиоритурами – бел канта.[8] История кастратох У Царгороду (серб. Цариград) коло 400. року евнух Брисон служел як хороводитель на двору царици Евдокиї, то и доказ о участвованю кастрата у византийским [[Хор|хору]]. Медзитим, нє барз познате чи Брисон бул шпивач и чи його колеґове були евнухи. Єдино сиґурне же евнухи шпивали у хору Святей Софиї у 9. вику. После 1204. року шпивацка традиция евнухох щезла. На початку 17. вику пракса хаснованя кастратох у хорским шпиваню ознова зажила и усовршовала ше у Италиї. На початку кастрати доставали и одрабяли значни улоги у папскей каплїчки, дзе женом нє бул дошлєбодзени приступ. Як визначел Е. М. Браудо, перши кастрат Дїроламо Розини шпивал у папскей каплїчки 1601. року.[1] Познєйше гласи кастратох почали почитовац и други шветови [[Музичар|музичаре]]. Познате же кастрати участвовали на премиєри Монтевердийовей опери ''Корунованє Попеї'' 1642. року, алє виглєдоваче надпоминаю же и пред тим шпивали у оперских продукцийох.[9] У тим периодзе коментаторе ше оштро процивели и мали неґативне становиско ґу пракси кастрациї будуцих шпивачох, [1] визначуюци же „з оглядом на вельки успих даскелїх кастратох хлапци масовно кастрирани, а познєйше нє постали винїмково шпеваче.“ [10] У своїм златним чаше, велї кастрати ше справовали як каприциозни примадони, одбиваюци дзелїц сцену, вимагаюци барз високи гонорари и вадзели ше медзи собу коло того хто будзе шпивац остатню [[Ария|арию]]. Дакеди би ше и публика придружела ґу їх звадом/конфликтом, а то виволало нємир у театралних салох. Сучашнїки ше поносовали и на їх нєморал. Католїцка церква урядово осудзела кастрацию, алє, заш лєм, сновала школи за обуку кастратох и анґажовала их же би шпивали у [[Святи храм|церквох]]. Зоз наставаньом часу просвитительства, папа Клемент XIV забранєл кастрацию 1773. године [14][9]. Кастрати и далєй були досц вельочислени на преходзе зоз 19. до 20. вику. Медзи остатнїма познатима кастратами були Пакиароти, Кресентини и Маркези. Остатня опера компонована зоз улогу кастрата була Маєрберов ''Крижар у Єгипту'' (1824). Остатнї кастрат на оперскей сцени бул Дямбатиста Велути (1780-1861). Остатнї кастрат вообще (и єдини хторому зняти глас) бул Алесандро Морески (1858-1922). Физиолоґийни характеристики Такволана кастрация зробена у чаше хлапцовскей вчасней младосци (пред початком вокалней мутациї), зоз одкланяньом тестисох або з єдноставним пререзованьом кревових судзинох, без хторих гормонски розвой цела бул застановени.[15] Понеже полни орґан нє ампутовани, велї кастрати затрималии способносц ерекциї, а то им оможлївело отримац нормални сексуални живот.[16][2] Гласово струни кастратох нє прецерпели пременки типични за пубертет, цо им оможлївело же би затримали вокални обсяг гласа нєдозретих хлапцох. Женски/ женствени глас кастрата мал прикмети високих тонох (фалсет) и флексибилносц, алє його моц була векша и лєгко пополнєла вельки театрални сали.[9] Кастрати мали можлївосц комбиновац дзецинску лєгкосц високих нотох зоз моцу и витримовносцу одроснутих, виводзаци зложени, виртуозни пасажи длугшого тирваня.[1][17] Пре тоти прикмети вокална музична орнаментика постала барз позната у Европи у 18. вику. Глас кастратох ше розвивал иншак як глас звичайного човека. Як адолесцент роснул и розвивал плюца и мускули и през специялизовану обуку, його глас здобувал винїмкову флексибилносц и широки обсяг (поготов [[сопран]] хтори нєдолапююци за звичайних хлопох). Узки ,,глотис&#39;&#39; при хлапцох оможлївел кастратови же би барз економично хасновал диханє и шпивал длугши фраґменти-часци яки анї єден одроснути шпивач зоз нормалним вокалним апаратом нє могол посцигнуц. Пошлїдки нєставаня кастратох Нєставанє кастратох приведло до ревизиї гиєрархиї вокалного реґистра. Од штредка 19. вику, улоги писани за нїх шпивали насампредз женски гласи (контраалти), а од конца 20. вику контратенори. Як алтернативу кастратох, [[Композитор|композиторе]] на почетку 19. вика (напр., Росини) преферировали тенори зоз найвишима гласами ([[Алт|алти]]) и технїку „моцнєйшого фалсета“, алє до 1830-их, тота катеґория шпивацкого гласу поциснута до другого плану. Нєдостаток адекватней заменки за глас кастрата охабел пражнїну у теситури, а то допринєсло до препасци велїх оперних дїлох зоз такима улогами - по остатню штварцину 20. вику, кед контратенори почали оживйовац кастратски улоги. Шпивачка Сесилия Бартоли 2009. зняла албум ''Sacrificium (Сацрифициум)'', зоз арийох писаних за кастрати у чаше барока: напр., ''Ombra mai fu'' од Гендла, ''Son qual nave'' од Броския и ''Sposa, non mi conosci'' од Дякомелия. == Литература == == Референци == 61a51275lrx8dle3scgcm97rh282n94