Википедия rskwiki https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медий Окреме Розгварка Хаснователь Розгварка зоз хасновательом Википедия Розгварка о Википедиї Файл Розгварка о файлу МедияВики Розгварка о МедияВикию Шаблон Розгварка о шаблону Помоц Розгварка о помоци Катеґория Розгварка о катеґориї TimedText TimedText talk Модул Разговор о модулу Event Event talk 10 540 22225 5840 2026-10-02T13:38:33Z Ясамойла 2116 дапаўненьне 22225 wikitext text/x-wiki {{userbox-level | level = 1 | id = [[Руски язик|rsk]] | info = Tот хаснователь зна '''[[:Category:User rsk|руски язик]]''' на '''[[:Category:User rsk-1|зачатковим]]''' уровню. | usercategory = User rsk-1 | nocat = {{{nocat|}}} }}<noinclude>[[Category:User rsk|{{PAGENAME}}]][[Category:User rsk-1|{{PAGENAME}}]] {{Documentation|Template:User x}} </noinclude> n7arneac8mgj2c61l32l6n09lxuw8o3 0 3777 22231 22218 2026-10-02T17:08:45Z Olirk55 19 Корекциї, додати нови текст 22231 wikitext text/x-wiki {{Уметнїки | Мено = Антонїн Дворжак | Полне мено = Антонїн Леополд Дворжак | Слика = Dvorak.jpg | Опис слики = Портрет Антонїна Дворжака | Други мена = | Датум народзеня = 8 септембер 1841. рок | Место народзеня = Нелахозевес | Держава народзеня = Габсбурґска монархия | Датум шмерци = 1 май 1904. (63) | Место шмерци = Праг | Держава шмерци = Чешска | Обласц = | Школованє = нємецки язик, музика, локални муз.школи оддїл виолина, познєйше орґулї у Праги, компонованє | Познати дїла = * ''Свята Людмила'' * ''Концерт за виолончело и оркесер у ха-молу'' * ''Реквиєм (Requiem)'' * ''Стабат Матер'' * ''VIII симфония - Анґлийска'' * ''IX симфония-З Нового швета'' * опера ''Русалка'' * ''Славянски танци'' * ''Te Deum'' * ''Смикови квартет у Еф-дуру, оп. 96-Америцки'' | Награди и припознаня =„''Litteris et Artibus''”: Австроугорске припознанє за науку и уметносц | Вебсайт = [https://www.antonin-dvorak.cz/ www.antonin-dvorak.cz] |Познати_дїла=Концерт за виолончело и оркестер, Русалка|Подпис=Antonin dvorak signature.svg|Ширина_подписа=190п}} '''Антонїн Дворжак''' (чеш. ''Antonín Leopold Dvořák'' - Нелахозевес, 8. септембер 1841 — Праг, [[1. май]] 1904) бул чешски [[композитор]] и [[дириґент]] романтичней [[Музика|музики]]. У своїх музичних дїлох схопно комбиновал народну музику зоз симфонийну и [[Камерна музика|камерну музику.]] После Беджих Сметани, бул други чешски композитор хтори здобул шветову славу. Понеже шлїдзел Сметанов националистични дух и приклад, Дворжак часто хасновал аспекти у музики як цо то специфични ритми народней музики Моравиї и його родней Бохемиї. Дворжаков власни стил бул описовани як „подполна реконструкция националного идиома зоз симфонийну традицию, з абсорбованьом народних вплївох и пренаходкох ефикасних способох їх хаснованя.” <ref>——— (1995). „Dvořák, Antonín (Leopold)”. Ур.: Sadie, Stanley. The New Grove Dictionary of Music and Musicians. 5. London: MacMillan. стр. 765—92. ISBN 978-0-333-23111-1..</ref>[1] == Биография == Антонїн Дворжак родзени у Хабсбурґскей монархиї, на просторе нєшкайшей держави Чешскей, у околїску главного города Чешскей, у Праги, дзе преведол цали свой живот окрем у периодзе медзи 1892. и 1895. року кед бул директор конзерваториюму у Нюйорку. Антонїн Дворжак попри Беджиха Сметани найзначнєйши представнїк чешскей музики. Найчастейше за свойо мелодиї хасновал чешски народни фолклор, алє хасновал и национални фолклори других славянских народох, та и народа Сиверней Америки. Бул свестрани композитор: творел и компоновал симфониї (найпознатша у е-молу ''Симфония з'' ''Нового швета'' настала 1893), опери, симфонийски поеми, писнї, увертири, оркестерски композициї, камерну музику як и концерти. Антонїн Дворжак бул шлїдбенїк неоромантизма. Попри Б. Сметани єден є з творительох чешскей националней школи. == Музични талант == Дворжак виказал свой музични талант у вчасним своїм периодзе, як схопни школяр хтори од шейсцох рокох учел и грац на виолини. Перши явни наступи його дїлох були у Праги 1872. року, и то зоз окремним успихом 1873. року, кед мал 31 рок. Жадал достац припознаня и споза околїска Праги и вон перши приявел свою Першу симфонию за наградне змаганє у Нємецкей, алє нє удало ше му буц побиднїк, а рукопис му нє врацени, бул затрацени док ше нє пренашол вельо децениї познєйше. Потим 1874. перши раз поднєсол прилог у виду прияви за Австрийску державну награду за [[Композиция|композицию,]] у хторим були облапени два симфониї тиж и други його роботи. Гоч Дворжак нє бул свидоми того же, Йоганес Брамс бул водзаци и главни член жирия и хтори бул барз импресионовани з Дворжаковима дїлами, награда додзелєна Дворжакови за 1874. рок, и ознова за 1876, и за 1877, а теди ше Брамс и проминентни критичар Едуард Ханслик, тиж член жирия, упознали з Дворжаком. Брамс препоручел Дворжака свойому видавачови, Симрокови, хтори потим швидко поручел нотни записи дїла хторе постало познате як „Славянски танци”, оп. 46. Берлински музични критичар Луи Елерт 1878. року оценєл ''Славянски танци'' з високу оцену хтори на високим уметнїцким уровню компоновани. Клавирска верзия за 4 руки ше барз добре предавала и Дворжакова медзинародна репутация конєчно започала. === Дзецинство и одрастанє === [[File:Nelahozeves, rodný dům Antonína Dvořáka (01).jpg|right|thumb|300px| Музей и хижа у хтороей ше родзел Антонїн Дворжак, Нелахозевес, округ Мелник, (Чешска Република)]]Антонїн Дворжак народзени 8. септембра 1841. року сиверно од Праги у малим месце з меном Нелахозевес. Дворжак бул найстариши син од штернацецерих дзецох, од хторих осмеро прежили як беби. Його оцец Франтишек Дворжак (1814–1894) мал два занїманя: вон источасно бул и погосцитель и месар у Нелахозевесу, а професийно грал на [[Цитра|цитри]]. Мац Ана, родзена Зденекова (1820–1882), а була дзивка Йозефа Зденек, чувара Принца Лобковица. Малого Антонїна Дворжака бул вчас у дзецинстве уведзени до швета музики, та вон пошвидко указує надареносц хтора импресионовала його перших учительох. У родзеним городу у основней школи 1847. року почал учиц и грац на виолини, (теди популарни инструмент у реґиону Бохемиї), при учительови Йозефа Спица. Пошвидко постал член городскей оркестри, хтори провадзел нєдзельово богослуженя у [[Святи храм|церкви]] у Нелахозевесу. Медзитим оцец Франтишек Дворжак бул обшеднути лєм зоз тим же би його перши син превжал фамелийну месарску роботню; односно же би бул месар. Нє мал намиру розвивац очиглядни музични дар младого Антонїна. Року 1853. посила свойого сина до сушеднго варошу Злонице, же би там жил и учел нємецки язик, хтори у гевтим чаше бул барз потребни каждому [[Тарґовец|тарґовцови]], и же би постал месар. И кед Антонїн Дворжак мудро и зоз смутком послухал свойого оца, судбьба нєсподзивано подуркала на його дзвери. [[File:Anton Dvoržak.pdf|right|thumb|386x386px|Програм концерта Антонїнa Дворжака, хтори отримани у Задужбини Илиї М. Коларца, 21. марца 1935.року у Беоґрадзе.]] Вокраци, його [[професор]] нємецкого язика Антон Лихман тиж бул барз страствени музичар. Замерковал музични схопносци свойго школяра, предложел му най ше приключи до його аматерского оркестру, хтори грал часто на рижних вельочислених забавох и розвагох. Попри ученя нємацкого язика, учи и музичну теорию, гранє на [[Орґулї|орґульох]] и на виолини. Учитель Антон Лихман и Антонїн Дворжак порядно грали веєдно, Лихман на оргульох, а школяр Антонїн на виолини. После рока оцец Франтишек Дворжак бул глїбоко розчарони зоз напредованьом свойого сина у ученю нємецкого язика. Вон, медзитим, нїч не зна о музичним будзеню Антонїна Дворжака, и одлучел послац сина ище далєй, до погранїчного варошу до Ческей Каменици. Його нови [[професор]] нємецкого, Франц Ханке, искусни любитель музики тиж замерковал надареносц свойго школяра, нє за язики, алє за музику. Кед ше 1856. року, у своїм 15-им року, Антонїн Дворжак врацел до родного Нелахозевес, нє могол одбиц помогнуц свойому оцови у фамелийней месарнї. Дворжак два роки робел у оцовей месарскей роботнї, а у шлєбодним чаше поряднє одходзел до Злоницох до бувшого [[Професор|професора]] нємецкого язика Антона Лихмана учиц и усовершовац ше грац на виолини. Професорови, мучнє алє ше му удало нагвариц Антонїнового оца же би го пущел до Праги робиц як [[музичар]], алє под условийом же би постал орґуляш. == Праг, город музики == Концом 1857. року Антонїн Дворжак ше уписує до орґуляшскей школи у Праги. На орґульох ше учи грац при Йозефови Фоерстерови, шпиванє при Йозефови Звонара, а теорию музики Франтишека Блажека. Тиж додатно учи и нємецки язик. У Праги наступал на виолини там дзе требало дополнїц число виолинох у рижних музичних ґрупох и оркестрох а грал и по ресторанох и балох. Як барз талантовани за музику, диплому здобул без даяких почежкосцох. Од 1862. року Ян Непомук Маґра ангажує Дворжака же би у оркестри грал на концертох три раз у тижню у ''Prozatimnom divadlu'' (Народним театру) у Праги. <ref>[https://sr.wikipedia.org/sr-ec/%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%9A%D0%B8%D0%BD_%D0%94%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BA#CITEREFHonolka2004 Honolka 2004], стр. 14–16.</ref>То було барз добре за Антонїна Дворжака, прето же могол упознац ширши круг особох-музичарох а тиж упозанц репертоар и упознац ше зоз музичнима дїлами и їх структуру.<ref>Schönzeler, Hans-Hubert (1984). Dvořák. London, New York: Marion Boyars Publishers. стр. 36—38. ISBN 978-0-7145-2575-4.</ref> Року 1866. приходзи до прашкого Народного театра нови директор, Беджих Сметана, на место Яна Непомука Маґра. Вон будзе моцно уплївовац на опус Антонїна Дворжака. У периодзе од 1871. шо 1873. року писал камерну музику, тиж и гимну „''Нашлїднїки билей гори''”. Його перше обявене дїло опера „''Краль и його слуга''” спрам чешского [[Либрето|либрета]]. == Перши узрети дїла == [[File:Antonín Dvořák 31.7.1870.jpg|right|thumb|280px|Антонїн Дворжак 31, юлий 1870. рок]][[File:Dvorak Londyn 1886.jpg|right|thumb|280px|A. Дворжак зозо супругу Ану у Лондону 1886. року]] Року 1884. Путовал и госцовал вецей раз до Лондону, дзе виведзени його дїло ''Stabat Mater, а'' премиєрно є виведзена у Праги 1880. року''.''<ref>——— (1979b). ''Dvořák''. New York: W. W. Norton. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-393-01204-0.</ref> После того наступа шлїдзели и други наступи и виводзеня його дїлох у Уєдинєним Кралєвстве и Зєдинєних Державох. У своєй кариєри, Дворжак дзевец раз бул поволани и нащивйовал Анґлию, и теди часто дириґовал свойо композициї. Його Седма симфония написана за Лондон, а нащивююци Русию у марцу 1890, попри другей своєй музики, дириґовал и тоту симфонию на концертох у Москви и Санкт Петербурґу. == Врацанє до Чешскей 1886. == Року 1886. Дворжак ше врацел до Чешскей и написал ище 8 славянски танци (одземек, думка, шпацирка, коло, соуседска и 2 мазурки, а 1. мазурка постала „симбол Дворжаковей музики”). Попри славянских танцох компоновал и „Мису у Де-дуру”. Року 1878. написал 8 славянски танци, за хтори ше дума же су вершински и барз значни (2 фуриянти, славянски танєц, полка, 2 соуседске и 2 скоцне), а о рок познєйше написал познати „''Концерт за виолину и оркестер у а-молу''”. У тих дїлох ше може препознац композиторова узретосц. == Плодни период 1889-1892 == Анґлия му була велька инспирация за свою нову „''VIII симфонию у Ґе-дуру''”, хтору наволал „''Анґлийска''”. Вона компонована 1889. року. Року 1891 Дворжак бул меновани за професора на Прашским конзерваторюму. У цеку 1890–91, написал ''Думки Трио'', єден з його найуспишнєйших композицийох камерней музики. Мал поручени дїла и теди настали познати ораториюми: „''Дух младей''” и „''Свята Людмила''” (1. вельки ораториюм на чешским язику). Попри того написал свою успишну симфонию: „''VII симфонию у де-молу оп. 70”.'' Шлїдуюцого року компонує познати „''Requiem op. 89''”, хтори єдно зоз найлєпших його дїлох вообще. Року 1891-1892.  компоновал '''3''' познати концертни увертири: ''„У природи оп. 91”, „Карневал оп. 92”'' и ''„Отело оп. 93”''. == Велїчанствени дїла зоз америцкого периода == [[File:Dvorak Antonin rodina USA.jpg|right|thumb|300px|Дворжак зоз фамелию у ЗАД]] У септембру 1892. року достал роботу на место дириґента у „Националним музичним конзерваториюму” у Нюйорку, за тадидишнї час з вельку плацу од 15.000 УСД рочно. Пошвидко после прихода до Америки, Дворжак написал серию статьох у хторих описує стан америцкей музики. Подуперал концепт же би афроамерицка музика и музика америцких Индиянацох постала основа за розвой америцкей националней музики. Упознал ј Хария Берлия, свойого школяра з того часу и єдного зоз перших афроамерицких композиторох.<ref>De Lerma, Dominique-Rene. [https://www.dramonline.org/albums/african-heritage-symphonic-series-vol-i/notes "African Heritage Symphonic Series".] Liner note essay. Cedille Records, CDR055.</ref> Берли упознал Дворжака зоз традицийну америцку спиритуалну музику. У Америки написал познати дїла як цо то  IX симфония у е-молу „''Зоз Нового швета''” оп. 95 (то його найпознатша симфония).<ref>[https://archive.org/details/dvorak00clap/page/n5/mode/2up Dvorzak] Clapham 1979b, стр. 132–33.</ref> Року 1893. лєто препровадзел з фамелию у чешскей заєдници у варощику Спилвил, союзна держава Айова, дзе його родзина имиґровала, а у цеку пребуваня компоновал ''Смиковии квартет у Еф-дуру'', оп. 96 „Америцки”. Други познатши дїла зоз ЗАД то „''Те Деум''” и „''Концерт за виолончело и оркестер у ха-молу''”, хторе и його остатнє „америцко дїло ”. хотре компоновал.  Врацел ше зоз ЗАД зоз супругу 27. априла 1895. року. === Врацанє до Чешскей 1895. === Року 1895. ше врацел до Чешскей и написал свойо остатнї смиково квартети, зоз хторима закончел свойо инструментални роботи. По свою шмерц компоновал лєм опери. Року 1900. компоновал оперу  ''„Русалку''” хтора и його найкрасша опера (у нєй ше находзи и найкрасша позната „''Ария за мешац''”). [[File:Dvořák's funeral026.jpg|right|thumb|300px|Хованє.А. Дворжака у Праги]] Року 1903. закончел компонованє свойого остатнього дїла и остатню оперу: ''„Армида''”. У цеку премиєрного виводзент мушел висц зоз театру прето же му було нєдобре.. Було утвердзене же ма охоренє печинки. Дня 1. мая  умар од потреса мозґу. Вельке число людзох го випровадзело на його остатню драгу. == Вибор значних дїло == * '''Опери''' ** Русалка ** Якобин ** Дябол и Катя * '''Симфониї''' ** Симфония з Нового Швета * '''Концерти''' ** За виолину ** За виолончело ** За клавир и оркестер ** Гумореска ** Славянски танци == Литература == * Мала енциклопедија Просвета (А-Љ) - Београд 1959. * Beckerman, Michael B. (1993). Dvořák and His World. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-03386-0. * Brown, A. Peter (2003a). The Second Golden Age of the Viennese Symphony: Brahms, Bruckner, Dvořák, Mahler, and Selected Contemporaries. Bloomington: Indiana University Press. * Černušák, Gracián; Štědroň, Bohumír; Nováček, Zdenko, ур. (1963). Československý hudební slovník I. A-L (на језику: Czech). Prague: Státní hudební vydavatelství. * Dvořák, Antonín (2009). Biblické písně (на језику: Czech, German, енглески и French). Šourek, Otakar (preface). Prague: Editio Bärenreiter. ISBN 978-807058008-0. * Honolka, Kurt (2004). [https://archive.org/details/dvok0000hono Dvořák.] London: Haus Publishing. ISBN 978-1-904341-52-9. {{Commonscat}} == Референси == [[Катеґория:Композиторе]] [[Катеґория:Чешски композиторе]] puqx6g32o3n3yqgvkhat1wrq12yupeh 22232 22231 2026-10-02T17:33:01Z Olirk55 19 22232 wikitext text/x-wiki {{Уметнїки | Мено = Антонїн Дворжак | Полне мено = Антонїн Леополд Дворжак | Слика = Dvorak.jpg | Опис слики = Портрет Антонїна Дворжака | Други мена = | Датум народзеня = 8 септембер 1841. рок | Место народзеня = Нелахозевес | Держава народзеня = Габсбурґска монархия | Датум шмерци = 1 май 1904. (63) | Место шмерци = Праг | Держава шмерци = Чешска | Обласц = | Школованє = нємецки язик, музика, локални муз.школи оддїл виолина, познєйше орґулї у Праги, компонованє | Познати дїла = * ''Свята Людмила'' * ''Концерт за виолончело и оркесер у ха-молу'' * ''Реквиєм (Requiem)'' * ''Стабат Матер'' * ''VIII симфония - Анґлийска'' * ''IX симфония-З Нового швета'' * опера ''Русалка'' * ''Славянски танци'' * ''Te Deum'' * ''Смикови квартет у Еф-дуру, оп. 96-Америцки'' | Награди и припознаня =„''Litteris et Artibus''”: Австроугорске припознанє за науку и уметносц | Вебсайт = [https://www.antonin-dvorak.cz/ www.antonin-dvorak.cz] |Познати_дїла=Концерт за виолончело и оркестер, Русалка|Подпис=Antonin dvorak signature.svg|Ширина_подписа=190п}} '''Антонїн Дворжак''' (чеш. ''Antonín Leopold Dvořák'' - Нелахозевес, 8. септембер 1841 — Праг, [[1. май]] 1904) бул чешски [[композитор]] и [[дириґент]] романтичней [[Музика|музики]]. У своїх музичних дїлох схопно комбиновал народну музику зоз симфонийну и [[Камерна музика|камерну музику.]] После Беджих Сметани, бул други чешски композитор хтори здобул шветову славу. Понеже шлїдзел Сметанов националистични дух и приклад, Дворжак часто хасновал аспекти у музики як цо то специфични ритми народней музики Моравиї и його родней Бохемиї. Дворжаков власни стил бул описовани як „подполна реконструкция националного идиома зоз симфонийну традицию, з абсорбованьом народних вплївох и пренаходкох ефикасних способох їх хаснованя.” <ref>——— (1995). „Dvořák, Antonín (Leopold)”. Ур.: Sadie, Stanley. The New Grove Dictionary of Music and Musicians. 5. London: MacMillan. стр. 765—92. ISBN 978-0-333-23111-1..</ref>[1] == Биография == Антонїн Дворжак родзени у Хабсбурґскей монархиї, на просторе нєшкайшей держави Чешскей, у околїску главного города Чешскей, у Праги, дзе преведол цали свой живот окрем у периодзе медзи 1892. и 1895. року кед бул директор конзерваториюму у Нюйорку. Антонїн Дворжак попри Беджиха Сметани найзначнєйши представнїк чешскей музики. Найчастейше за свойо мелодиї хасновал чешски народни фолклор, алє хасновал и национални фолклори других славянских народох, та и народа Сиверней Америки. Бул свестрани композитор: творел и компоновал симфониї (найпознатша у е-молу ''Симфония з'' ''Нового швета'' настала 1893), опери, симфонийски поеми, писнї, увертири, оркестерски композициї, камерну музику як и концерти. Антонїн Дворжак бул шлїдбенїк неоромантизма. Попри Б. Сметани єден є з творительох чешскей националней школи. == Музични талант == Дворжак виказал свой музични талант у вчасним своїм периодзе, як схопни школяр хтори од шейсцох рокох учел и грац на виолини. Перши явни наступи його дїлох були у Праги 1872. року, и то зоз окремним успихом 1873. року, кед мал 31 рок. Жадал достац припознаня и споза околїска Праги и вон перши приявел свою Першу симфонию за наградне змаганє у Нємецкей, алє нє удало ше му буц побиднїк, а рукопис му нє врацени, бул затрацени док ше нє пренашол вельо децениї познєйше. Потим 1874. перши раз поднєсол прилог у виду прияви за Австрийску державну награду за [[Композиция|композицию,]] у хторим були облапени два симфониї тиж и други його роботи. Гоч Дворжак нє бул свидоми того же, Йоганес Брамс бул водзаци и главни член жирия и хтори бул барз импресионовани з Дворжаковима дїлами, награда додзелєна Дворжакови за 1874. рок, и ознова за 1876, и за 1877, а теди ше Брамс и проминентни критичар Едуард Ханслик, тиж член жирия, упознали з Дворжаком. Брамс препоручел Дворжака свойому видавачови, Симрокови, хтори потим швидко поручел нотни записи дїла хторе постало познате як „Славянски танци”, оп. 46. Берлински музични критичар Луи Елерт 1878. року оценєл ''Славянски танци'' з високу оцену хтори на високим уметнїцким уровню компоновани. Клавирска верзия за 4 руки ше барз добре предавала и Дворжакова медзинародна репутация конєчно започала. === Дзецинство и одрастанє === [[File:Nelahozeves, rodný dům Antonína Dvořáka (01).jpg|right|thumb|300px| Музей и хижа у хтороей ше родзел Антонїн Дворжак, Нелахозевес, округ Мелник, (Чешска Република)]]Антонїн Дворжак народзени 8. септембра 1841. року сиверно од Праги у малим месце з меном Нелахозевес. Дворжак бул найстариши син од штернацецерих дзецох, од хторих осмеро прежили як беби. Його оцец Франтишек Дворжак (1814–1894) мал два занїманя: вон источасно бул и погосцитель и месар у Нелахозевесу, а професийно грал на [[Цитра|цитри]]. Мац Ана, родзена Зденекова (1820–1882), а була дзивка Йозефа Зденек, чувара Принца Лобковица. Малого Антонїна Дворжака бул вчас у дзецинстве уведзени до швета музики, та вон пошвидко указує надареносц хтора импресионовала його перших учительох. У родзеним городу у основней школи 1847. року почал учиц и грац на виолини, (теди популарни инструмент у реґиону Бохемиї), при учительови Йозефа Спица. Пошвидко постал член городскей оркестри, хтори провадзел нєдзельово богослуженя у [[Святи храм|церкви]] у Нелахозевесу. Медзитим оцец Франтишек Дворжак бул обшеднути лєм зоз тим же би його перши син превжал фамелийну месарску роботню; односно же би бул месар. Нє мал намиру розвивац очиглядни музични дар младого Антонїна. Року 1853. посила свойого сина до сушеднго варошу Злонице, же би там жил и учел нємецки язик, хтори у гевтим чаше бул барз потребни каждому [[Тарґовец|тарґовцови]], и же би постал месар. И кед Антонїн Дворжак мудро и зоз смутком послухал свойого оца, судбьба нєсподзивано подуркала на його дзвери. [[File:Anton Dvoržak.pdf|right|thumb|386x386px|Програм концерта Антонїнa Дворжака, хтори отримани у Задужбини Илиї М. Коларца, 21. марца 1935.року у Беоґрадзе.]] Вокраци, його [[професор]] нємецкого язика Антон Лихман тиж бул барз страствени музичар. Замерковал музични схопносци свойго школяра, предложел му най ше приключи до його аматерского оркестру, хтори грал часто на рижних вельочислених забавох и розвагох. Попри ученя нємацкого язика, учи и музичну теорию, гранє на [[Орґулї|орґульох]] и на виолини. Учитель Антон Лихман и Антонїн Дворжак порядно грали веєдно, Лихман на оргульох, а школяр Антонїн на виолини. После рока оцец Франтишек Дворжак бул глїбоко розчарони зоз напредованьом свойого сина у ученю нємецкого язика. Вон, медзитим, нїч не зна о музичним будзеню Антонїна Дворжака, и одлучел послац сина ище далєй, до погранїчного варошу до Ческей Каменици. Його нови [[професор]] нємецкого, Франц Ханке, искусни любитель музики тиж замерковал надареносц свойго школяра, нє за язики, алє за музику. Кед ше 1856. року, у своїм 15-им року, Антонїн Дворжак врацел до родного Нелахозевес, нє могол одбиц помогнуц свойому оцови у фамелийней месарнї. Дворжак два роки робел у оцовей месарскей роботнї, а у шлєбодним чаше поряднє одходзел до Злоницох до бувшого [[Професор|професора]] нємецкого язика Антона Лихмана учиц и усовершовац ше грац на виолини. Професорови, мучнє алє ше му удало нагвариц Антонїнового оца же би го пущел до Праги робиц як [[музичар]], алє под условийом же би постал орґуляш. == Праг, город музики == Концом 1857. року Антонїн Дворжак ше уписує до орґуляшскей школи у Праги. На орґульох ше учи грац при Йозефови Фоерстерови, шпиванє при Йозефови Звонара, а теорию музики Франтишека Блажека. Тиж додатно учи и нємецки язик. У Праги наступал на виолини там дзе требало дополнїц число виолинох у рижних музичних ґрупох и оркестрох а грал и по ресторанох и балох. Як барз талантовани за музику, диплому здобул без даяких почежкосцох. Од 1862. року Ян Непомук Маґра ангажує Дворжака же би у оркестри грал на концертох три раз у тижню у ''Prozatimnom divadlu'' (Народним театру) у Праги. <ref>[https://sr.wikipedia.org/sr-ec/%D0%90%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%9A%D0%B8%D0%BD_%D0%94%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BA#CITEREFHonolka2004 Honolka 2004], стр. 14–16.</ref>То було барз добре за Антонїна Дворжака, прето же могол упознац ширши круг особох-музичарох а тиж упозанц репертоар и упознац ше зоз музичнима дїлами и їх структуру.<ref>Schönzeler, Hans-Hubert (1984). Dvořák. London, New York: Marion Boyars Publishers. стр. 36—38. ISBN 978-0-7145-2575-4.</ref> Року 1866. приходзи до прашкого Народного театра нови директор, Беджих Сметана, на место Яна Непомука Маґра. Вон будзе моцно уплївовац на опус Антонїна Дворжака. У периодзе од 1871. шо 1873. року писал камерну музику, тиж и гимну „''Нашлїднїки билей гори''”. Його перше обявене дїло опера „''Краль и його слуга''” спрам чешского [[Либрето|либрета]]. == Перши узрети дїла == [[File:Antonín Dvořák 31.7.1870.jpg|right|thumb|280px|Антонїн Дворжак 31, юлий 1870. рок]][[File:Dvorak Londyn 1886.jpg|right|thumb|280px|A. Дворжак зозо супругу Ану у Лондону 1886. року]] Року 1884. Путовал и госцовал вецей раз до Лондону, дзе виведзени його дїло ''Stabat Mater, а'' премиєрно є виведзена у Праги 1880. року''.''<ref>——— (1979b). ''Dvořák''. New York: W. W. Norton. &lt;nowiki&gt;ISBN 978-0-393-01204-0.</ref> После того наступа шлїдзели и други наступи и виводзеня його дїлох у Уєдинєним Кралєвстве и Зєдинєних Державох. У своєй кариєри, Дворжак дзевец раз бул поволани и нащивйовал Анґлию, и теди часто дириґовал свойо композициї. Його Седма симфония написана за Лондон, а нащивююци Русию у марцу 1890, попри другей своєй музики, дириґовал и тоту симфонию на концертох у Москви и Санкт Петербурґу. == Врацанє до Чешскей 1886. == Року 1886. Дворжак ше врацел до Чешскей и написал ище 8 славянски танци (одземек, думка, шпацирка, коло, соуседска и 2 мазурки, а 1. мазурка постала „симбол Дворжаковей музики”). Попри славянских танцох компоновал и „Мису у Де-дуру”. Року 1878. написал 8 славянски танци, за хтори ше дума же су вершински и барз значни (2 фуриянти, славянски танєц, полка, 2 соуседске и 2 скоцне), а о рок познєйше написал познати „''Концерт за виолину и оркестер у а-молу''”. У тих дїлох ше може препознац композиторова узретосц. == Плодни период 1889-1892 == Анґлия му була велька инспирация за свою нову „''VIII симфонию у Ґе-дуру''”, хтору наволал „''Анґлийска''”. Вона компонована 1889. року. Року 1891 Дворжак бул меновани за професора на Прашским конзерваторюму. У цеку 1890–91, написал ''Думки Трио'', єден з його найуспишнєйших композицийох камерней музики. Мал поручени дїла и теди настали познати ораториюми: „''Дух младей''” и „''Свята Людмила''” (1. вельки ораториюм на чешским язику). Попри того написал свою успишну симфонию: „''VII симфонию у де-молу оп. 70”.'' Шлїдуюцого року компонує познати „''Requiem op. 89''”, хтори єдно зоз найлєпших його дїлох вообще. Року 1891-1892.  компоновал '''3''' познати концертни увертири: ''„У природи оп. 91”, „Карневал оп. 92”'' и ''„Отело оп. 93”''. == Велїчанствени дїла зоз америцкого периода == [[File:Dvorak Antonin rodina USA.jpg|right|thumb|300px|Дворжак зоз фамелию у ЗАД]] У септембру 1892. року достал роботу на место дириґента у „Националним музичним конзерваториюму” у Нюйорку, за тадидишнї час з вельку плацу од 15.000 УСД рочно. Пошвидко после прихода до Америки, Дворжак написал серию статьох у хторих описує стан америцкей музики. Подуперал концепт же би афроамерицка музика и музика америцких Индиянацох постала основа за розвой америцкей националней музики. Упознал ј Хария Берлия, свойого школяра з того часу и єдного зоз перших афроамерицких композиторох.<ref>De Lerma, Dominique-Rene. [https://www.dramonline.org/albums/african-heritage-symphonic-series-vol-i/notes "African Heritage Symphonic Series".] Liner note essay. Cedille Records, CDR055.</ref> Берли упознал Дворжака зоз традицийну америцку спиритуалну музику. У Америки написал познати дїла як цо то  IX симфония у е-молу „''Зоз Нового швета''” оп. 95 (то його найпознатша симфония).<ref>[https://archive.org/details/dvorak00clap/page/n5/mode/2up Dvorzak] Clapham 1979b, стр. 132–33.</ref> Дворжаков ''Концерт за виолончело'' єдно з найценєнших концертох за виолончело. Тиж написал свой ''Америцки смикови квартет'', ценєне дїло камерней музики. Медзитим, у ЗАД, нєпоряне виплацованє його плаци, а тиж и вше векшим припозньом у Европи тиж и налєтох носталгиї, наводзели Дворжака вше баржей же би напущел Зєдинєни Держави и врацел ше до Бохемиї. Дворжаково дзевец опери окрем його першей, ''Алфред'', маю либрета на чешским язикуи пошвецени су портретированю чешского националного духа, як цо були и його штири хорски роботи. Далєко найуспешнєйша медзи його операми то ''Русалка''. Медзи його познатима роботами, седма ''Гумореска'' и писня „Писнї хтори ме мац научила” широко розпорстранєни, виводзени и знїмани. Дворжак бул у кругу интелектуалцох описовани як „вироятнє найсвестранши... композитор свойого часу.” Лєто 1893. року препровадзел з фамелию у чешскей заєдници у варощику Спилвил (ЗАД), союзна держава Айова, дзе його родзина имиґровала. У цеку пребуваня компоновал ''Смикови квартет у Еф-дуру'', оп. 96 такв. „Америцки”. Други познатши дїла зоз ЗАД то „''Те Деум''” и „''Концерт за виолончело и оркестер у ха-молу''”, хторе и його остатнє „америцко дїло ”. хотре компоновал.  Врацел ше зоз ЗАД зоз супругу 27. априла 1895. року. === Врацанє до Чешскей 1895. === А. Дворжак ше врацел до своєй жеми до Чешскей и написал свойо остатнї смиково квартети, зоз хторима закончел свойо инструментални композиторски роботи. По свою шмерц компоновал лєм опери. Року 1900. компоновал оперу  ''„Русалку''” хтора и його найкрасша опера (у нєй ше находзи и найкрасша позната „''Ария за мешац''”). [[File:Dvořák's funeral026.jpg|right|thumb|300px|Хованє.А. Дворжака у Праги]] Року 1903. закончел компонованє свойого остатнього дїла и остатню оперу: ''„Армида''”. У цеку премиєрного виводзент мушел висц зоз театру прето же му було нєдобре.. Було утвердзене же ма охоренє печинки. Дня 1. мая  умар од потреса мозґу. Вельке число людзох го випровадзело на його остатню драгу. == Вибор значних дїло == * '''Опери''' ** Русалка ** Якобин ** Дябол и Катя * '''Симфониї''' ** Симфония ''З Нового Швета'' * '''Концерти''' ** За виолину ** За виолончело ** За клавир и оркестер ** Гумореска ** Славянски танци == Литература == * Мала енциклопедија Просвета (А-Љ) - Београд 1959. * Beckerman, Michael B. (1993). Dvořák and His World. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-03386-0. * Brown, A. Peter (2003a). The Second Golden Age of the Viennese Symphony: Brahms, Bruckner, Dvořák, Mahler, and Selected Contemporaries. Bloomington: Indiana University Press. * Černušák, Gracián; Štědroň, Bohumír; Nováček, Zdenko, ур. (1963). Československý hudební slovník I. A-L (на језику: Czech). Prague: Státní hudební vydavatelství. * Dvořák, Antonín (2009). Biblické písně (на језику: Czech, German, енглески и French). Šourek, Otakar (preface). Prague: Editio Bärenreiter. ISBN 978-807058008-0. * Honolka, Kurt (2004). [https://archive.org/details/dvok0000hono Dvořák.] London: Haus Publishing. ISBN 978-1-904341-52-9. {{Commonscat}} == Референси == [[Катеґория:Композиторе]] [[Катеґория:Чешски композиторе]] 4vymhveodsh5kx9z9jn7i4wd5biglym 0 3789 22226 2026-10-02T14:24:45Z Sveletanka 20 нова статя (Г. Медєши) 22226 wikitext text/x-wiki Фурик (серб. колица, драгаче; слц.диял. furik; од нєм. Fuhre (а тото у преводу зоз fahren „исц на превозки, путовац) 1. кочик з єдним колєсом за преношенє терхи: желєзни фурик, древени фурик; 2. мулярски фурик то фурик з ладичку до хторей ше кладло терху, а преважно го хасновали муляре). Фурики за гной зоз драбинками векшином ше правело зоз баґренового, брестового або дубового древа. Зоз кривого баґрену колєсар вирезал дручки по фурми або напамят, а вец розмерал и подзиравел дзири за карфи. Позначени дзири вифуровал зоз меншим фуровом и зоз длатом видлабал. Дручки на фурику мали 5 карфи, а перша, треца и пията карфа преходзела прейґа през нїх. Значи же и дзири у дручкох за тоти три карфи мушели буц прейґа предлабани. Гевти два карфи уходзели до дручкох лєм до поли. Видлабани дручки на концу колєсар вигобльовал, вишмирґлал и вициклинґал на гладко. Карфи нащипал зоз простого древа, окресал и на гладко виробел. На обидвох концох им вистругал чопи, котри уходзели до дзирох на дручкох, а вец их позабивал зоз древеним млатком, перше до єдного дручка, а вец на нїх прибил други дручок. Коло самих ручкох фурик мал ножки. Вони тиж так були древени, а за нїх у дручкох колєсар видлабал дзири. Опрез самого колєска фурик мал шороґльочки, хтори мали три карфи: споднї два були прости, а верхня крива. Криву карфу ше правело по фурми зоз кривого древа. Вона преходзела прейґа през боки шороґльочкох, а други два лєм до поли. До видлабаних и ошмирґланих бокох шороґльочкох колєсар глобел карфи як и до дручкох фурика. Сами шороґльочки були нагнути ґу колєсу так же и дзира за нїх у дручкох мушела буц дозукос видлабана. Тота дзира була предлабана прейґа през дручки, бо и боки шороґльочкох преходзели прейґа през нїх. За фурик колєсар ище правел мале колєско зоз багерками, або без багеркох зоз шину. Колєско за фурик у главки нє мало прейґа осовину, бо главка нє була превартана, алє ковач до нєй вдерел осовинки. Сами конци дручкох ковач оковал, а тоти окови од сподку мали закруцени желєзка, до хторих уходзели осовинки колєска. Ковач ище на даскелїх местох посцискал фурик зоз длугокима желєзнима шрубами. З двома шрубами вон сциснул дручки фурика: єден кладол помедзи першу и другу карфу, а други после пиятей карфи, опрез шороґльочкох. З єдним шрубом ковач сциснул и шороґльочки помедзи просту и криву карфу. Од самого конца дручкох, по верх шороґльочкох, з каждого боку, кладол по єдно желєзо. Желєза подперали шороґльочки, а и украшовали фурик. Таки фурик мож було видзиц у каждим обисцу голєм по єден. Хасновало ше го за превожснє каждей терхи, гною и мехох. У Керестуре колєсаре правели и мулярски блатарици. То окремни фурики зоз полнима високима боками у хторих ше могло дриляц и розтресаци материял як писок, блато и инше. Таки фурики звичайно хасновали муляре. Фразеолоґия На фурики = хлапцовске бависко: Єден хлапец бул „фурик”, та клєкнул и положел руки на жем – станул оштвернож, а други хлапец станул споза нього, влапел го за ноги ... „Фурик” почал ходзиц на рукох, та випатрало же го други хлапец, хтори му притримовал ноги, дрилял. Литература Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2014, б. 659. Фа Холошняй, Наташа, Колєсарске ремесло, Studia Ruthenica 19, Дружтво за руски язик, литературу и културу Нови Сад 2014, б. 120. qhczrq90b3m6nmrbv8pxihpdz3cingf 22228 22226 2026-10-02T16:29:18Z Olirk55 19 Означени викивязи 22228 wikitext text/x-wiki Фурик (серб. ''колица, драгаче''; слц.диял. ''furik''; од нєм. ''Fuhre'' (а тото у преводу зоз fahren „исц на превозки, путовац). 1. кочик з єдним [[Колєсо|колєсом]] за преношенє терхи: желєзни фурик, древени фурик; 2. мулярски фурик то фурик з [[Ладичка|ладичку]] до хторей ше кладло терху, а преважно го хасновали муляре). Фурики за гной зоз драбинками векшином ше правело зоз баґренового, брестового або дубового древа. Зоз кривого баґрену [[колєсар]] вирезал дручки по [[Фурма|фурми]] або напамят, а вец розмерал и подзиравел дзири за карфи. Позначени дзири вифуровал зоз меншим фуровом и зоз длатом видлабал. Дручки на фурику мали 5 карфи, а перша, треца и пията карфа преходзела прейґа през нїх. Значи же и дзири у дручкох за тоти три карфи мушели буц прейґа предлабани. Гевти два карфи уходзели до дручкох лєм до [[Пола|поли]]. Видлабани дручки на концу колєсар вигобльовал, вишмирґлал и вициклинґал на гладко. Карфи нащипал зоз простого древа, окресал и на гладко виробел. На обидвох концох им вистругал чопи, котри уходзели до дзирох на дручкох, а вец их позабивал зоз древеним млатком, перше до єдного дручка, а вец на нїх прибил други дручок. Коло самих ручкох фурик мал ножки. Вони тиж так були древени, а за нїх у дручкох колєсар видлабал дзири. Опрез самого колєска фурик мал шороґльочки, хтори мали три карфи: споднї два були прости, а верхня крива. Криву карфу ше правело по фурми зоз кривого древа. Вона преходзела прейґа през боки шороґльочкох, а други два лєм до поли. До видлабаних и ошмирґланих бокох шороґльочкох колєсар глобел карфи як и до дручкох фурика. Сами шороґльочки були нагнути ґу колєсу так же и дзира за нїх у дручкох мушела буц дозукос видлабана. Тота дзира була предлабана прейґа през дручки, бо и боки шороґльочкох преходзели прейґа през нїх. За фурик колєсар ище правел мале колєско зоз багерками, або без багеркох зоз шину. Колєско за фурик у главки нє мало прейґа осовину, бо главка нє була превартана, алє ковач до нєй вдерел осовинки. Сами конци дручкох ковач оковал, а тоти окови од сподку мали закруцени желєзка, до хторих уходзели осовинки [[Колєсо|колєска]]. Ковач ище на даскелїх местох посцискал фурик зоз длугокима желєзнима шрубами. З двома шрубами вон сциснул дручки фурика: єден кладол помедзи першу и другу карфу, а други после пиятей карфи, опрез шороґльочкох. З єдним шрубом ковач сциснул и шороґльочки помедзи просту и криву карфу. Од самого конца дручкох, по верх шороґльочкох, з каждого боку, кладол по єдно желєзо. Желєза подперали шороґльочки, а и украшовали фурик. Таки фурик мож було видзиц у каждим обисцу голєм по єден. Хасновало ше го за превожснє каждей терхи, гною и [[Мех|мехох]]. У Керестуре колєсаре правели и мулярски блатарици. То окремни фурики зоз полнима високима боками у хторих ше могло дриляц и розтресаци материял як писок, блато и инше. Таки фурики звичайно хасновали муляре. == Фразеолоґия == Бавиц ше на фурики = хлапцовске бависко: Єден хлапец бул „фурик”, та клєкнул и положел руки на жем – станул оштвернож, а други хлапец станул споза нього, влапел го за ноги ... „Фурик” почал ходзиц на рукох, та випатрало же го други хлапец, хтори му притримовал ноги, дрилял. == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II, О – Я'', Нови Сад 2014, б. 659. * Фа Холошняй, Наташа, ''Колєсарске ремесло'', Studia Ruthenica 19, [[Дружтво за руски язик, литературу и културу]] Нови Сад 2014, б. 120. [[Катеґория:Предмети у обисцу]] oledtcsf0o8827iw2u47sj8lunhn4ua 0 3790 22227 2026-10-02T14:58:46Z Sveletanka 20 нова статя (Г. Медєши) 22227 wikitext text/x-wiki '''Сламнянїк''' (литер. ''сламянїк'', серб. ''сламн(ат)и шешир''; слц. ''slamenak'') – калап виплєцени зоз слами. Сламнянїк ше правело так же ше перше виплєтло пантлїчки (як варґочики) зоз слами. Слама була частейше ражова як житна, бо була мегчейша. Сламу ше пред правеньом калапа намочело або попирскало з воду, же би ше ю могло лєгчейше зогинац, а же би ше нє ламала. Тоти вплєцени пантлїчки ше потим шило так же ше починало од верху и потим ишло вше нїжей по крису. Около калапа знала буц и украсна пантлїка, а вона служела и же би калап твардейше стал. Сламнянїки хлопи ношели цале лєто до поля и на кажди дзень, бо були барз добра защита од слунка. Нєшка сламняни калапи ноша и жени влєце и як защиту од моцного слунка, алє и як модни деталь. Єст их рижни модели и у рижних фарбох. История Калапи зоз слами ше ношело ище у XV вику. У Азиї (Япону, Китаю, Виєтнаму, Индонезиї, Малезиї), роботнїки на польох рискаши, ношели конусни калапи зоз слами як защиту од слунка и дижджу. У XVIII вику калапи постали барз популарни, а їх продукция постала профитабилна. Калапи ша правело у Италиї, Анґлиї, Белґиї и Швайцарскей, а вивожело ше их и до Зєдинєних Америцких Державох. Року 1807. зоз законом о ембарґу було забранєне увожиц калапи до Зєдинєних Державох, так же то була нагода за розвой америцких компанийох за виробок калапох. Калапи зоз слами и култура Калапи зоз слами окреме виражени у малярстве. Велї малюнки зоз конца XIX и початку XX вику приказую подоби хтори ноша калапи зоз слами, а то портрети, автопортрети и окремни малаярски жанр (жанр сцени) хтори приказує теми зоз каждодньового живота, обичаї, роботу, шлєбодни час, розвагу и бависка. == Литература == Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 490. Референци 6qwgvv2egzocutf2ecfgrsuhg1eo28p 22229 22227 2026-10-02T16:33:46Z Olirk55 19 Означена викивяза 22229 wikitext text/x-wiki '''Сламнянїк''' (литер. ''сламянїк'', серб. ''сламн(ат)и шешир''; слц. ''slamenak'') – калап виплєцени зоз слами. Сламнянїк ше правело так же ше перше виплєтло пантлїчки (як варґочики) зоз слами. [[Слама]] була частейше ражова як житна, бо була мегчейша. Сламу ше пред правеньом [[Калап|калапа]] намочело або попирскало з воду, же би ше ю могло лєгчейше зогинац, а же би ше нє ламала. Тоти вплєцени пантлїчки ше потим шило так же ше починало од верху и потим ишло вше нїжей по крису. Около калапа знала буц и украсна пантлїка, а вона служела и же би калап твардейше стал. Сламнянїки хлопи ношели цале лєто до поля и на кажди [[дзень]], бо були барз добра защита од слунка. Нєшка сламняни калапи ноша и жени влєце и як защиту од моцного [[Слунко|слунка]], алє и як модни деталь. Єст их рижни модели и у рижних [[Фарба|фарбох]]. == История == Калапи зоз слами ше ношело ище у XV вику. У Азиї (Япону, Китаю, Виєтнаму, Индонезиї, Малезиї), роботнїки на польох [[Рискаша|рискаши]], ношели конусни калапи зоз слами як защиту од слунка и дижджу. У XVIII вику калапи постали барз популарни, а їх продукция постала профитабилна. Калапи ша правело у Италиї, Анґлиї, Белґиї и Швайцарскей, а вивожело ше их и до Зєдинєних Америцких Державох. Року 1807. зоз законом о ембарґу було забранєне увожиц калапи до Зєдинєних Державох, так же то була нагода за розвой америцких компанийох за виробок калапох. == Калапи зоз слами и култура == Калапи зоз слами окреме виражени у малярстве. Велї малюнки зоз конца XIX и початку XX вику приказую подоби хтори ноша калапи зоз слами, а то портрети, автопортрети и окремни малаярски жанр (жанр сцени) хтори приказує теми зоз каждодньового живота, обичаї, роботу, шлєбодни час, розвагу и бависка. == Литература == ''Словнїк руского народного язика II, О – Я'', Нови Сад 2017, б. 490. == Референци == 61s1s8wy9e866dvhpjezoa2b3n7o539 22230 22229 2026-10-02T16:41:41Z Olirk55 19 Уложени вонкашнї вязи 22230 wikitext text/x-wiki '''Сламнянїк''' (литер. ''сламянїк'', серб. ''сламн(ат)и шешир''; слц. ''slamenak'') – калап виплєцени зоз слами. Сламнянїк ше правело так же ше перше виплєтло пантлїчки (як варґочики) зоз слами. [[Слама]] була частейше ражова як житна, бо була мегчейша. Сламу ше пред правеньом [[Калап|калапа]] намочело або попирскало з воду, же би ше ю могло лєгчейше зогинац, а же би ше нє ламала. Тоти вплєцени пантлїчки ше потим шило так же ше починало од верху и потим ишло вше нїжей по крису. Около калапа знала буц и украсна пантлїка, а вона служела и же би калап твардейше стал. Сламнянїки хлопи ношели цале лєто до поля и на кажди [[дзень]], бо були барз добра защита од слунка. Нєшка сламняни калапи ноша и жени влєце и як защиту од моцного [[Слунко|слунка]], алє и як модни деталь. Єст их рижни модели и у рижних [[Фарба|фарбох]]. == История == Калапи зоз слами ше ношело ище у XV вику. У Азиї (Япону, Китаю, Виєтнаму, Индонезиї, Малезиї), роботнїки на польох [[Рискаша|рискаши]], ношели конусни калапи зоз слами як защиту од слунка и дижджу. У XVIII вику калапи постали барз популарни, а їх продукция постала профитабилна. Калапи ша правело у Италиї, Анґлиї, Белґиї и Швайцарскей, а вивожело ше их и до Зєдинєних Америцких Державох. Року 1807. зоз законом о ембарґу було забранєне увожиц калапи до Зєдинєних Державох, так же то була нагода за розвой америцких компанийох за виробок калапох. == Калапи зоз слами и култура == Калапи зоз слами окреме виражени у малярстве. Велї малюнки зоз конца XIX и початку XX вику приказую подоби хтори ноша калапи зоз слами, а то портрети, автопортрети и окремни малаярски жанр (жанр сцени) хтори приказує теми зоз каждодньового живота, обичаї, роботу, шлєбодни час, розвагу и бависка. == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II, О – Я'', Нови Сад 2017, б. 490. == Вонкашня вяза == * [https://fashionhub-sr.decorexpro.com/shlyapy/solomennye-shlyapy/ Сламнати шешири] * [https://sr.maohonghat.com/straw-boater-hat/ Дом, сламнати шешири] == Референци == t3m94rfqxnlrqbc7igegxi2jl9a9wl3 0 3791 22233 2026-10-02T20:37:45Z Olirk55 19 Нови бок: „Фанданго (шпански: fandango) то шпански народни танєц хтори може буц у 3/4 и 6/8 такту, хтори ше танцує у пару зоз шпиваньом и провадзеньом на ґитари и з кастанєтами. Танєц приказує романтичне додворйованє и флерт хлопа и жени. Виражує ше страсц и любов, партнере ше нє…“ 22233 wikitext text/x-wiki Фанданго (шпански: fandango) то шпански народни танєц хтори може буц у 3/4 и 6/8 такту, хтори ше танцує у пару зоз шпиваньом и провадзеньом на ґитари и з кастанєтами. Танєц приказує романтичне додворйованє и флерт хлопа и жени. Виражує ше страсц и любов, партнере ше нєпрестано и дискретно задзераю. Постої верзия танца хлопских партнерох у хторих ше хлопи змагаю у рухомо-ритмичних схопносцох. У таких случайох, перши танєчнїк демонстрирує свой ритем и рухи, док други ,,лапа'' ритем и додатно додава компликованши свойо рухи. [1] Вери ше же танєц походзи зоз маварскей традициї. Познати є зоз 17. вику, кед ше почал шириц зоз Андалузиї и Екстремадури до Астуриї, Баскиї, а тиж и до восточней Шпаниї, Португалиї и Америки. Бул барз популарни у Европи у 18. вику. Спочатку 19. вика, танєц фламенко превжал даєдни характеристики андалузийского фанданґа, а то доведло „фанданґа до стила фламенка“ (шпански: fandangos aflamencaos), нєшка єдного зоз главних ритмох фламенка. Єдна варияция фанданґа и танєц Малаґеня. qpbl99gfx0zrye43k3lr1mgkzs4sp44 22234 22233 2026-10-02T22:33:05Z Olirk55 19 ФОрматированє бока, референїи, фотоґрафиї 22234 wikitext text/x-wiki [[File:Fandango-chasselat.jpg|right|thumb|300px|Малюнок, фанданґо-шпански народни танєц, француского уметнїка Пєра Шасела]][[File:Fandango dance pattern.png|right|thumb|300px| Фанданґо, ритем танца]]'''Фанданґо''' (шпански: ''fandango'') то шпански народни танєц хтори може буц у 3/4 и 6/8 такту, а хтори ше танцує у пару зоз шпиваньом и провадзеньом на [[Ґитара|ґитари]] и з кастанєтами, тамбурином и кляпканьом з руками. Односно фанданґо може буц танєц а може ше и окреме лєм шпивац. Кед є шпивани вец є найчастейше двочасцови зоз инструменталним уводом. Шпивани фанданго звичайно провадзи строфичну структуру („канти“ -ит. ''canti'' писня, шпиванє) хтори ше состоя зоз штирох або пейцох осмосилабичних стихох - ,,копли" (копли-поетска традицийна шпанска форма) або музичних фразох. Часто ше перша копла повторює.<ref>Hispano Fandango – [https://www.walkingwalsenburg.org/hispano/ Welcome to Walsenburg".] Retrieved 2025-07-28.</ref> Танєц приказує романтичне удварянє и флерт хлопа и жени. Виражує ше страсц и любов, партнере ше нєпрестано и дискретно задзераю. Постої верзия танца хлопских партнерох у хторих ше хлопи змагаю у рухо-ритмичних схопносцох. У таких случайох, перши танєчнїк демонстрирує свой ритем и рухи, док други ,,лапа" ритем и додатно додава компликованши свойо рухи''.<ref>Чепарёва А. А., Спатарь-Козаченко Т. И. [https://cyberleninka.ru/article/n/vozmozhnosti-ispolzovaniya-natsionalnoy-muzyki-i-tantsev-v-turisticheskoy-industrii-ispanii Возможности использования национальной музыки и танцев в туристической индустрии Испании] [https://web.archive.org/web/20220519025319/https://cyberleninka.ru/article/n/vozmozhnosti-ispolzovaniya-natsionalnoy-muzyki-i-tantsev-v-turisticheskoy-industrii-ispanii Архивная копия] от 19 мая 2022 на [https://ru.wikipedia.org/wiki/Wayback_MachineWayback Machine] // Журнал Сервис plus, 2019</ref>'' == Походзенє == Найстарша мелодия фанданґа находзи ше у анонимним зборнїку ''Libro de diferentes cifras de guitarra'' зоз 1705. року,<ref>[https://www.metronomeonline.com/ "Rhythm Through Diversity: Fandango".] METRONOME ONLINE - free online metronome. Retrieved 2025-07-28.</ref> док ше найвщаснєйши опис самого танцу находзи у писму шпанского [[Священїк|священїка]] Мартина Мартия зоз 1712. року. Фанданґо ше перши раз зявел у єдним театралним дїлу у рамикох ''ентремеса'' (краткей комичней представи) Франциска де Лифадеала под назву ''El novio de la aldeana'', виведзеного у Севилї коло 1720. року. До конца 18. вику постал популарни медзи аристократию и часто є приписовани тонадилї, сарзуели, [[Балет|балету]] и опери, нє лєм у Шпаниї алє и ширцом Европи.<ref> [https://web.archive.org/web/20220529185244/http://old.qi.com/talk/viewtopic.php?t=11017&start=0&sid=bb39c4a7010e0404db95f120471b13e6 "Can the Pope Fandango?".] Quite Interesting Limited. 2008. Archived from the original on 2022-05-29</ref><ref>Lombardía, ANA (2020). [https://www.cambridge.org/core/journals/eighteenth-century-music/article/abs/from-lavapies-to-stockholm-eighteenthcentury-violin-fandangos-and-the-shaping-of-musical-spanishness/A43221FB32DE693BB9E70662F82B5CE5 "From lavapiés to stockholm: eighteenth-century violin fandangos and the shaping of musical 'spanishness'".] Eighteenth Century Music. 17 (2): 177–199. [https://en.wikipedia.org/wiki/Digital_object_identifier doi:10.1017/S147857062000007X.] Archived from [https://www.cambridge.org/core/journals/eighteenth-century-music/article/abs/from-lavapies-to-stockholm-eighteenthcentury-violin-fandangos-and-the-shaping-of-musical-spanishness/A43221FB3 the original] on 2022-05-29.</ref> [[File:Un fandango.jpg|right|thumb|305x305px|Фанданґо, 19. вик у Мексику, повага на деталї на облєчиву]]Вери ше же танєц походзи зоз маварскей традициї. Познати є зоз 17. вику, кед ше почал шириц зоз Андалузиї и Екстремадури до Астуриї, Баскиї, а тиж и до восточней Шпаниї, Португалиї и Америки. Фанданґо танєц бул барз популарни у Европи у 18. вику. Спочатку 19. вика, танєц фламенко превжал даєдни характеристики андалузийского фанданґа, а то доведло „фанданґо до стила фламенка“ (шпански: ''fandangos aflamencaos''), нєшка єдного зоз главних ритмох фламенка. Єдна вариянта фанданґа то и танєц Малаґеня. == Фанданґо у класичней музики == * Доменико Скарлати (''Фанданґо'' за клавсен) * Антонио Солер (''Фанданґо'' за клавсен) * К. В. Ґлук (''Дон Жуан'', 1761) * [[Волфґанґ Амадеус Моцарт|В. А. Моцарт]] (''Свадзба Фигара'', 1786) * И. Ґ. Прач (''Фанданґо'' за клавир и виолину ''ad lib''., 1795) * Н. А. Римски-Корсаков (''Шпански капричо'', 1887) * Исак Албениз (''Малаґа'', зоз свити ''Иберия'', 1905—1908) * Енрике Ґранадос (''El Fandango de candil и Serenata del espectro,'' зоз свити ''Goyescas,'', 1912—1914) * Мануел де Фаля (''Танец мельника'' зоз балета ''Троугелка'', 1919) * Луидї Бокерини (''Quinteto de cuerda con guitarra Del Fandango, G.448'') * К. Ф. Е. Бах (Cимфония у Е-дуру, Wq 178 ''Fandango'') * Ж. Тайфер ''Фанданґо'' == Литература == * Фанданго // Ульяновск — Франкфорт. — М. : Советская энциклопедия, 1977. — С. 200. — [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F#%D0%A2%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%8C%D0%B5_%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5 (Большая советская энциклопедия] : [в 30 т.] / гл. ред. [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2,_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 А. М. Прохоров] ; 1969—1978, т. 27). * [https://web.archive.org/web/20250121083802/https://old.bigenc.ru/music/text/4705857 Фанданго] : [https://web.archive.org/web/20220701073719/https://bigenc.ru/music/text/4705857 [арх.] 1 июля 2022] // Уланд — Хватцев. — М. : [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B0%D1%8F_%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F Большая российская энциклопедия], 2017. — С. 192. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D0%B2,_%D0%AE%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 Ю. С. Осипов] ; 2004—2017, т. 33). — ISBN 978-5-85270-370-5. {{Commonscat}} == Референци== <references /> [[Катеґория:Танци]] [[Катеґория:Шпански народни танци]] [[Катеґория:Фанданґо]] 9kf0tha23hxb7rdqve1n2fb0n1ert79 14 3792 22235 2026-10-03T11:42:26Z Sveletanka 20 катеґория 22235 wikitext text/x-wiki [[Катеґория:Танци]] bwq6y1tyhr4he6v877sc584abedrz5x