Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події Няґів 0 2620 168992 168874 2026-09-01T12:26:51Z Rue323 31002 /* Ґеоґрафія */ 168992 wikitext text/x-wiki {{Не поплетьте|Добрянске (Закарпатска область)||село на Словеньску}} {{Діалект|Пряшівскый діалект русиньского языка|пряшівскым діалектом|пряшівскый}} {{Локалита |статус = [[Село]] [[Словакия|Словакии]] |руська назва = Няґів (Нягов) |оригинална назва = {{ref-sk}} Ňagov |застава = Nagov-medzilaborce-flag.svg |опис заставы = |ширина заставы = 120 |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = [[Держава]]<!--2.гарадича администрации --> |крайна = Словакия |lat_dir = N |lat_deg =49 |lat_min =15 |lat_sec =13 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =21 |lon_min =56 |lon_sec =14 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 200 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Регион |регион = [[Земплин]] |вид района = [[Край (Словакия)|Край]] |район = [[Пряшовскый край|Пряшовскый]] |вид общины = Окрес |община = [[Окрес Міджілабірцї|Меджилаборце]] |площа = 9,64<ref name="ІС">Іванна Стракошова.</ref> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 355<!-- в метрах --><ref name="Oficiál">Oficiálna stránka</ref> |население = 390<ref>{{Cite web |url= http://datacube.statistics.sk/#!/view/sk/VBD_DEM/om7101rr/v_om7101rr_00_00_00_sk |title= Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) |date= 2022-03-31 |publisher= Bratislava: Štatistický úrad SR |accessdate= 2023-01-31}}{{ref-sk}}</ref> |год переписи = 2021 |часовый пояс = +1 |глава= Vladimír Roháč |вид главы= Староста |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +421-57 |почтовый индекс = 068 01 (pošta Medzilaborce) |вид идентификатора = ŠÚJ |цифровой идентификатор = 520519 |категория в Commons = Ňagov |сайт = http://www.nagov.sk |язык сайта = словац. }} [[File:Ňagov (kostol) 1.jpg|thumb|262px|{{center|Грекокатолицка церква Успіня пресвятой Богородицї}}]] '''Ня́ґів''' ({{lang-sk|Ňagov}})&nbsp;— [[село]] на [[Словеньско|Словеньску]] в [[окрес Меджілабірцї|окресї Меджілабірцї]]. Лежыть в оддалїню 5&nbsp;км од [[Меджілабірцї|Меджілаборцёх]] и мать статус русиньского села.<ref name="Oficiál"/> == Ґеоґрафія == Село ся находить в Низкых Бескидах в горскім масіві Лабірьска Верьховина, в долинї Няґівского потока в басейнї рїкы [[Лаборець]], прямо за граніцями Охраненой краєвой области Выходны Карпаты, недалеко од штатной граніцї з [[Польско|Польском]]в. Центер села лежыть в надморскій вышцї 374&nbsp;м&nbsp;н.&nbsp;м. і од Меджілабірцїв є оддаленый на&nbsp;5&nbsp;км. Сусїднї села суть [[Меджілабірцї]] (окресы [[Окрес Меджілабірцї|Меджілабірцї]] і Выдрань) на северозападї і северї, [[Полата]] на северовыходї і выходї, [[Чабалівцї]] на юговыходї і [[Красный Брід]] на югу, югозападї і западї. == Історія == Первый письмовый споминок ся датує роком&nbsp;1543, в документах родины Друґетів, і втогды належало Гуменьскому панству; іщі є спомянуто в&nbsp;1557.&nbsp;роцї. Селяне ся занимали земледїлством, скотарством, роботами в лїсї, фурманков. В&nbsp;роцї&nbsp;1793 высвячена барокова церква. Перед заложіням самостатной [[Чеськословеньско|Чехословакії]] в&nbsp;роцї&nbsp;1918 Няґів быв частёв Земпліньской жупы в рамках [[Мадярске кральовство|Мадярьского кралёвства]]. В&nbsp;роцї&nbsp;1935 была выставлена закладна школа, што фунґовала до&nbsp;року&nbsp;1992, коли скончила свою функцію через недостаток дїтей. В роках 1939–1944 Няґів быв частёв Словацькой републікы. Дня 29.&nbsp;октобра 1944 Червена армада вытїснила Вермахт з Няґова, і село знову стало частёв Чехословакії.<ref name="ІС" /> Дале зостають в селї бібліотека, културный дім, фолклорна ґрупа „Заруба“.<ref name="ІС" /> == Обывательство == {{SK|pop}} {| class="wikitable" |+Обывательство подля народности (2011):<ref>[https://web.archive.org/web/20201008015433/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/9c5ad996-02f4-4c1f-b33c-5baba2af317f/Tab_2_Obyvatelstvo_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_narodnosti_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=knLIczO&CVID=knLIczO Народностне зложіня обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-26.</ref> !Народность !чол. !% |- |Русины |245 |56,2 |- |Словаци |157 |36,0 |- |Ромы |9 |2,1 |- |Українцї |1 |0,2 |- |''Остатнї'' |1 |0,2 |- |''Нестановлены'' |23 |5,3 |- |''Цїлково'' |436 | |} [[Русиньскый язык]] за материньскый означіли 348&nbsp;жытелїв (79,8%).<ref>[https://web.archive.org/web/20201026101340/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/e285abec-6b1c-46ea-93de-0507fc844183/Tab_5_Obyv_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_materinskeho_jazyka_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=kKC5u9T&CVID=kKC5u9T Материньскый язык обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-26.</ref> == Вызначны родаци == * [[Василь Караман]] (1903–1961), русиньскый політік [[Русофил|русофільской]] орьєнтації.<ref name="ІС"/> * [[Михайло Кудзей]] (1923–1973), сполоченьскый дїятель.<ref name="ІС"/> == Жрїдла == * Іванна Стракошова: Няґів – Ňagov //{{КСРУ}} С.&nbsp;454. == Одказы == * {{Cite web |url=http://www.nagov.sk |title=''Oficiálna stránka'' |accessdate=2023-01-31 }}{{ref-sk}} == Референції == {{reflist}} {{Окрес Міджілабірцї}}{{Русиньскы села на Словеньску}} [[Катеґорія:Населены пункты Словакии]] hwas6bf25o97q6c6hkq0qomqqw6olpp Ганґыл 0 6791 168997 164347 2026-09-01T13:39:29Z Flipdot 23893 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 168997 wikitext text/x-wiki [[Файл:Hangeul.png|міні|200пкс]] '''Коре́йськый алфаві́т''', циже '''га́нґыл''' ({{lang-ko|한글}}; [[МФА|[hanɡɯl]]])&nbsp;— [[Корейськый язык|корейськый]] фонематичный [[алфавіт]].<ref>{{cite web |title=알고 싶은 한글 |url=http://www.korean.go.kr/hangeul/setting/002.html |website=국립국어원 |publisher=Institutul Național al Limbii Coreene |access-date=2017-12-04 }}</ref>{{sfn|Kim-Renaud|1997|p=15}}<ref name="Cock">{{Cite news |url=http://www.businessinsider.com/a-linguist-explains-why-korean-is-the-best-written-language-2016-6 |title=A linguist explains why Korean is the best written language |last=Cock |first=Joe |date=2016-06-28 |work=[[Business Insider]] |access-date=2017-12-02 }}</ref> ==Назвы== Сучасну назву ''ганґыл'' (한글) удумав у 1912 році корейськый [[Лінґвістіка|языкознатель]] [[Чу Сіґён]]. ''Ган'' (한) — корейськый архаізм из значенём «великый», ''ґыл'' (글) — «письмо» (''ганґыл'' — «великоє письмо»). ''Ган'' щи мож потовмачити ги китаізм «корейськый» (韓). У [[Сіверна Корея|Сівернуй Кореї]] воліють назву ''чосонґыл'' (조선글; [[МФА|[tɕosʌnɡɯl]]]), удповідну иншуй [[Назвы Кореї|назві краины]]. ==Исторія== :''Тота часть статї о історії писма є затля порожня. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і росшырите]''. ==Буквы== Елементы ганґыла ся кличут ''чамо'' (자모, [[Ганча|字母]]) ци ''нассорі'' (낱소리). 54 чамо сучасного ганґыла: * 14 простых согласных: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ * 5 силных (здвоєных) согласных: ㄲㄸㅃㅆㅉ * 11 комбинацій согласных: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ * 6 простых гласных: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ * 4 йотовані гласні: ㅑㅕㅛㅠ * 11 дифтонґув: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ Мимо того сут щи застарілі букв и споєня. ==Подоба букв== Ганґыл быв створеный на научнуй основі. Каждый елемент у каждуй букві має свуй смысел. ===Согласні=== Буквы, што позначают согласні, ділят ся на пять ґруп: * [[Заднёпуднебні согласні]]: ㄱ ([[МФА|[k]]]), ㅋ ([[МФА|[kʰ]]]). :: ㄱ указує бучный вид пуднятого д пуднеблю языка. ㅋ ся вытворює з ㄱ рисков, што вказує [[придых]]. Горішня риска указує [[Выбуховый согласный|выбуховый]] характер звукув. * [[Переднёязычні согласні]]: ㄴ ([[МФА|[n]]]) , ㄷ ([[МФА|[t]]]), ㅌ ([[МФА|[tʰ]]]), ㄹ ([[МФА|[ɾ, l]]]). :: ㄴ указує бучный вид притиснутого д /яснам/ языка. Горішня риска ㄷ указує выбуховый звук; середня риска ㅌ указує придых; подоба ㄹ указує угнутя языка. * [[Губні согласні]]: ㅁ ([[МФА|[m]]]) , ㅂ ([[МФА|[p]]]), ㅍ ([[МФА|[pʰ]]]) :: ㅁ указує линію замкнутых губ. Горішня часть ㅂ указує выбуховый звук; горішня паличка ㅍ указує придых. * [[Шиплячі согласні]]: ㅅ ([[МФА|[s̬]]]), ㅈ ([[МФА|[c]]]), ㅊ ([[МФА|[cʰ]]]) :: ㅅ указує бучный вид зуба. Горішня риска буквы ㅈ указує выбуховый звук; паличка в букві ㅊ указує придых. * [[Гортанні согласні]]: ㅇ ([[МФА|[ŋ]]]), ㅎ ([[МФА|[h]]]) :: ㅇ указує линію гортанкы. Буква ㅎ из паличков на придых ся повела з буквы ㆆ, што даколи позначала [[гортанный стык]]. ===Гласні=== Гласні буквы ся вытворюют из трёх елементув: горизонтална линія символізує [[Земля (планета)|Землю]] ([[інь]]), цятка (теперь риска) символізує сонце ([[янь]]), вертикална линія символізує чоловіка межи Землёв и Небом. ''Прості гласні'': * Горизонталні — задні гласні: :: світлоє ㅗ ([[МФА|[o]]]) :: темноє ㅜ ([[МФА|[u]]]) :: нейтралноє ㅡ ([[МФА|[ɯ]]]) * Вертикалні — передні гласні: :: світлоє ㅏ ([[МФА|[a]]]) :: темноє ㅓ ([[МФА|[ʌ]]]) — майперво переднёє :: нейтралноє ㅣ ([[МФА|[i]]) '''Складені гласні''': Гласні з конечным ㅣ были дифтонґами, айбо подакотрі з них стали єдным звуком, циже [[Монофтонґізація|монофтонґізовали ся]]: * ㅏ + ㅣ = ㅐ [[МФА|[ɛ]]] * ㅓ + ㅣ = ㅔ [[МФА|[e]]] * ㅗ + ㅣ = ㅚ (давно [[МФА|[ø]]], теперь опять дифтонґ) * ㅜ + ㅣ = ㅟ (давно [[МФА|[y]]], теперь опять дифтонґ) * ㅡ + ㅣ = ㅢ [o] ай [u] сперед [a] ци [ʌ] ся промінили на [w]. Туй ся додержує [[гармонія гласных]] (світлі/темні): * ㅗ + ㅏ = ㅘ * ㅗ + ㅐ = ㅙ * ㅜ + ㅓ = ㅝ * ㅜ + ㅔ = ㅞ '''Йотовані гласні''': Йотованя гласных ся позначат додаточнов куртов рисков: * ㅑ из ㅏ * ㅕ из ㅓ * ㅛ из ㅗ * ㅠ из ㅜ * ㅒ из ㅐ * ㅖ из ㅔ == Склады == Буквы ся все збирают у склады з двох, трёх, даколи чотырёх чамо. Склад ся все зачинат согласным (''зачаточна буква''), дале йде гласный ци дифтонґ (''середня буква''), по нюй годен ити щи єден согласный (''конечна буква''). Кідь у складови не є согласного на зачатку, зачинат ся німов буквов ㅇ, также каждый склад має холем дві чамо. Зависимо уд формы ся середня буква пише пуд зачаточнов (горизонталні як то ㅡ), справа уд неї (вертикалні як то ㅣ) ци ю убнимат (дифтонґы як то ㅢ). {| cellpadding=5 | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|зачаточна||bgcolor=#aaffaa width=30|середня |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|зачаточна |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|середня |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|зачаточна |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|2.<br />середня |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|1. середня |} |} Конечна буква ся все пише долув пуд гласнов. Аж має два елементы, пишут ся зліва направо. {| cellpadding=5 | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|зачаточна |bgcolor=#aaffaa width=30|середня |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|конечна |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|зачаточна |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|середня |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|конечна |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|зачаточна |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|2.<br />середня |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|1. середня |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|конечна |} |} Ушиткі буквы ся розтігают так, обы склад мож было записати в квадрат означеных розмірув (такых само ги в [[Ганча|китайськых символув]]). Єднак даякі сучасні шрифты (приміром [http://www.wazu.jp/gallery/Fonts_Korean.html Eun, HY깊은샘물M, UnJamo]) перебирают европейську практику и лишают буквам сталый розмір. ===Линійный ганґыл=== Языкознатель [[Чу Сіґён]] предлагав линійный запис букв на западный способ, циже місто 한글 (''ганґыл'') писати ㅎㅏㄴㄱㅡㄹ итд. Тоты експерименты пудпоровала новинка «Теганін Чонкёбо» ([[Корейськый язык|кор.]] 대한인 졍교보) у [[Приморськый край|Приморськум краю]] (1914 рук). ==Ряд букв== Сучасный алфавітный ряд ганґыла становив [[Чве Сечін]] у 1527 році. У тот час щи не были здвоєні согласні и щи ся розлучовали ㅇ (німый согласный) з ㆁ (заднёязычный носовый согласный; [[МФА]]: [ŋ]). Зато тоты нові буквы были пак по рузному пошоровані у Сівернуй и Южнуй Кореї. ===Южнокорейськый ряд=== ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ Здвоєні согласні идут нараз по удповідных простых. Не є розлукы межи німым и носовым ㅇ. Дифтонґы слідуют за удповідными монофтонґамы такым способом: раз идут дифтонґы з конечным ㅣ, пак йотовані. Дифтонґы на [w] ся шоруют позад свого писаня, циже слідуют за ㅗ ци ㅜ. Шорованя конечных букв: (—) ㄱ ㄲ ㄳ ㄴ ㄵ ㄶ ㄷ ㄹ ㄺ ㄻ ㄼ ㄽ ㄾ ㄿ ㅀ ㅁ ㅂ ㅄ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ (—) позначат склады без конечної буквы. ===Сіверокорейськый ряд=== ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ Першоє ㅇ позначат носовый звук, посліднёє позначат німый согласный, што все передходит гласному. Ушиткі здвоєні согласні и дифтонґы идут на кунци шора. Так ся держит традиційный алфавітный ряд. Шорованя конечных букв: (—) ㄱ ㄳ ㄴ ㄵ ㄶ ㄷ ㄹ ㄺ ㄻ ㄼ ㄽ ㄾ ㄿ ㅀ ㅁ ㅂ ㅄ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㅆ == Референції == {{reflist}} {{Переклад|ru|Хангыль|57210761}} == Література == * {{Cite book | last=Chang | first=Suk-jin | title=Korean | location=Philadelphia | publisher=John Benjamins Publishing Company | year=1996 | isbn=1556197284 | chapter=Scripts and Sounds}} (Volume 4 of the ''London Oriental and African Language Library''). * {{Cite book|author=Hannas, William C |title=Asia's Orthographic Dilemma |publisher=University of Hawaii Press |url=http://books.google.com/books?id=aJfv8Iyd2m4C |year=1997 |isbn=082481892X }} * Kim-Renaud, Y-K. (ed) 1997. ''The Korean Alphabet: Its History and Structure''. University of Hawai`i Press. * Lee, Iksop. (2000). ''The Korean Language.'' (transl. Robert Ramsey) Albany, NJ: State University of New York Press. ISBN 0-7914-4831-2 * The Ministry of Education of South Korea. (1988) ''[https://web.archive.org/web/20061110021121/http://www.korean.go.kr/search/grammar/rule/collect_rule.html Hangeul Matchumbeop]''. * {{cite book|isbn=9780804717564|title=Writing Systems|first=Geoffrey|last=Sampson|publisher=Stanford University Press|year=1990|ref=Sampson}} * Silva, David J. (2003). ''Western attitudes toward the Korean language: An Overview of Late Nineteenth and Early Twentieth-Century Mission Literature.'' Korean Studies. 2008, vol 26(2), pp. 270–286 * Sohn, H.-M. (1999). ''The Korean Language''. Cambridge: Cambridge University Press. * Song, J,J. (2005). ''The Korean Language: Structure, Use and Context''. London: Routledge. * Агеева, Алла. Корейська мова: підручник / А. Агеева, Кім Сук Вон. - К. : Київський університет, 2004. - 231 с. == Вонкашнї лінкы == {{Commonscat|Hangul}} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm Корейська мова (Omniglot; англ.)] * [http://www.hangeulmuseum.org 한글박물관 - Hangeul Museum - Музей абетки Хангиль (кор. та англ.)] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf Чамо в системі Юнікод.] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf Склади хангиля (7 Мб).] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html Історія писемності корейської мови.] [[Катеґорія:Корейскый язык]] [[Катеґорія:Письмо]] [[Катеґорія:Алфавіт]] 0t01dn7lungyzwky5a4246usseoblmy Studium Carpatho-Ruthenorum (лїтня школа) 0 16808 169004 164324 2026-09-01T17:29:57Z Engelseziekte 2261 актуалізація 169004 wikitext text/x-wiki {{Далшы значіня|сторінка=Studium Carpatho-Ruthenorum (чеперушка)}} '''Studium Carpatho-Ruthenorum''' або '''Меджінародна лїтня школа русиньского языка і културы''' є едукачный проєкт, од року 2010 орґанізованый [[Пряшівска універзіта|Пряшівсков універзітов]]. Лїтня школа каждорічно проходить у [[Пряшів|Пряшові]] і тырвать три тыжднї. Основный проґрам навчаня творять курзы [[русиньскый язык|русиньского языка]], [[русиньска історія|історії карпатьскых Русинів]], [[русиньска етноґрафія|русиньской етноґрафії]] і [[русиньска література|русиньской літературы]] в русиньскім і [[Анґліцькый язык|анґліцькім языку]]. До супроводного проґраму належать меджі іншым екскурзії в реґіонї северовыходной Словакії. Лїтню школу довєдна абсолвовали понад 200 штудентів з різных держав світа.<ref>{{cite web |author=Петро Медвідь |date=4.6.2024 |url=https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv |title=Studium Carpatho-Ruthenorum 12-ый раз привітать штудентів |publisher=ЛЕМ.фм |accessdate=9.11.2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241109201837/https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv/ |archivedate= 9.11.2024}}</ref> В роках 2020–2022 была школа про [[пандемія коронавіруса COVID-19|пандемію COVID-19]] перерушена.<ref>{{cite web |author=Севериян Косовскій |date=23.2.2023 |url=https://www.lem.fm/studium-carpato-ruthenorum-vertat-po-parolitnij-perervi |title=Studium Carpatho-Ruthenorum вертат по перерві |publisher=ЛЕМ.фм |accessdate=9.11.2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241109202100/https://www.lem.fm/studium-carpato-ruthenorum-vertat-po-parolitnij-perervi/|archivedate=9.11.2024}}</ref> == Лекторы == Лекторами лїтнёй школы в 2026. роцї были: [[Кветослава Копорова]] і Натан Маркс (русиньскый язык), Томаш Калинич і [[Володимир Фенич]] (русиньска історія), Катарина Бабчакова і Тімотей Федор (русиньска етноґрафія), [[Ніколас Купеньскый]] і [[Валерій Падяк]] (русиньска література).<ref>{{cite web |author=Петро Медвідь |date=8.6.2026 |url=https://www.lem.fm/v-pryashovi-svyatochno-odkryli-14-yj-richnik-studium-carpatho-ruthenorum/ |title=В Пряшові святочно одкрыли 14-ый річник Studium Carpatho-Ruthenorum |publisher=ЛЕМ.фм |accessdate=1.9.2026}}</ref> === Вшыткы лекторы === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! Лектор ! Орґанізація ! Курз ! Рокы |- | data-sort-value="Бабчакова, Катаріна" | '''Катарина Бабчакова''' | '''Народный освітнїй центер (Словакія)''' | '''етноґрафія''' | data-sort-value="2026" | '''2024–2026''' |- | data-sort-value="Калинич, Томаш" | '''Томаш Калинич''' | | '''історія''' | data-sort-value="2026" | '''2026''' |- | data-sort-value="Копорова, Кветослава" | '''[[Кветослава Копорова]]''' | '''Пряшівска універзіта (Словакія)''' | '''язык''' | data-sort-value="2026" | '''2010–2019, 2023–2026''' |- | data-sort-value="Купеньскый, Ніколас" | '''[[Ніколас Купеньскый|Ніколас К. Купеньскый]]''' | '''Академія авіачных сил США''' | '''література''' | data-sort-value="2026" | '''2023–2026''' |- | data-sort-value="Маркс, Натан" | '''Натан Маркс''' | '''Оклагомска універзіта (США)''' | '''язык''' | data-sort-value="2026" | '''2024–2026''' |- | rowspan=3 data-sort-value="Падяк, Валерій" | '''[[Валерій Падяк]]''' | rowspan=3 | '''Пряшівска універзіта (Словакія)''' | '''література''' | data-sort-value="2026" | '''2023–2026''' |- | етноґрафія | data-sort-value="2024" | 2018, 2019, 2023, 2024 |- | історія | data-sort-value="2023" | 2010–2017, 2023 |- | data-sort-value="Федор, Тімотей" | '''Тімотей Федор''' | '''[[Музей Русиньской Культуры в Пряшові|СНМ – Музей русиньской културы в Пряшові]] (Словакія)''' | '''етноґрафія''' | data-sort-value="2026" | '''2025, 2026''' |- | data-sort-value="Фенич, Володимир" | '''[[Володимир Фенич]]''' | '''[[Ужгородьска народна універзіта]] (Україна)''' | '''історія''' | data-sort-value="2026" | '''2018, 2019, 2024–2026''' |- | data-sort-value="Ботїкова, Марта" | Марта Ботїкова | Універзіта Коменьского (Словакія) | етноґрафія | data-sort-value="2023" | 2023 |- | rowspan=2 data-sort-value="Будовская, Елена" | [[Елена Будовская]] | rowspan=2 | Джорджтавньска штатна універзіта (США) | язык | data-sort-value="2018" | 2015–2018 |- | етноґрафія | data-sort-value="2017" | 2015–2017 |- | data-sort-value="Ґай, Марек" | Марек Ґай | | язык | data-sort-value="2019" | 2014–2019 |- | data-sort-value="Едді, Джонатан" | Джонатан Едді | Пряшівска універзіта (Словакія) | язык | data-sort-value="2019" | 2019 |- | data-sort-value="Калиняк, Ян" | Ян Калиняк | | етноґрафія | data-sort-value="2012" | 2012 |- | rowspan=2 data-sort-value="Крафчік, Патріція" | [[Патріція Крафчік|Патріція А. Крафчік]] | rowspan=2 | [[Евергринскый штатный коледж|Еверґріньска штатна універзіта]] (США) | етноґрафія | data-sort-value="2019" | 2011–2014, 2017–2019 |- | язык | data-sort-value="2014" | 2014 |- | data-sort-value="Маґочій, Павел Роберт" | [[Павел Роберт Маґочій]] | Торонтьска універзіта (Канада) | історія | data-sort-value="2025" | 2010–2019, 2023–2025 |- | data-sort-value="Малецька, Галина" | Галина Малецька | Ліцей Марціна Кромера в Ґорлицях (Польща) | язык | data-sort-value="2013" | 2013 |- | data-sort-value="Муляр, Каріна" | Каріна Муляр | | язык | data-sort-value="2023" | 2023 |- | data-sort-value="Мушинка, Микола" | [[Микола Мушинка]] | | етноґрафія | data-sort-value="2016" | 2013–2016 |- | data-sort-value="Плїшкова, Анна" | [[Анна Плїшкова]] | Пряшівска універзіта (Словакія) | язык | data-sort-value="2011" | 2010, 2011 |- | rowspan=2 data-sort-value="Пю, Штефан" | [[Штефан Пю|Штефан М. Пю]] | rowspan=2 | Врайтьска штатна універзіта (США) | язык | data-sort-value="2012" | 2011, 2012 |- | ґраматіка | data-sort-value="2010" | 2010 |- | data-sort-value="Цітрякова, Зденка" | Зденка Цітрякова | Пряшівска універзіта (Словакія) | язык | data-sort-value="2019" | 2017–2019 |} == Одказы == * [https://www.unipo.sk/cjknm/hlavne-sekcie/urjk/ls/ Сторінка лїтнёй школы на сайтї Пряшівской універзіты] * [https://web.archive.org/web/20241109203831/https://c-rrc.org/category/studium-carpato-ruthenorum/ Інформації о лїтнїй школї на сайтї Carpatho-Rusyn Research Center] == Референції == <references /> [[Катеґорія:Школы]] 6n1z35c5puiy32vfzzngoncx9dih9d0 Штефан Пю 0 17968 169022 167453 2026-09-01T22:04:38Z Engelseziekte 2261 доповнїня 169022 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя=Штефан Пю |Имя_оригиналне=[[анґліцькый язык|анґл.]] ''Stefan Morgenschweis Pugh'' |Образчик={{Фоторамка|Увидьте фото|align=center|pos=top|width=90 |link= https://cache.legacy.net/legacy/images/cobrands/dayton/photos/photo_230119_16498269_1_1_20131029.jpgx?w=250&h=225&option=3}} |Чинность=[[педаґоґ]], шпеціаліста на [[русиньскый язык]] |Уроджѣня={{Birth date|1956|07|2}} |Мѣсто_роджѣня=[[Вашінґтон (місто)|Вашінґтон]], [[США]] |Упокоеня={{Death date and age|2013|10|8|1956|07|2}} |Мѣсто_смерти=[[Дейтон]], [[Огайо]], [[США]] |Мѣсто_погребу=кремация, прах розсіяный над Outer Banks, NC<ref name="obituary"/> }} '''Штефан Пю''' ([[анґліцькый язык|анґл.]] ''Stefan Morgenschweis Pugh'', *2. юлія 1956, [[Вашінґтон (місто)|Вашінґтон]], [[США]] — † 8. октобра 2013, [[Дейтон]], [[Огайо]], [[США]]) быв [[лінґвістіка|лінґвіста]] і [[педаґоґ]], шпеціаліста на [[русиньскый язык]]. == Біоґрафія == Родив ся у [[Вашінґтон (місто)|Вашінґтонї]] в родинї діпломата шкотьского поводу.<ref name="obituary">{{cite web|url=https://www.legacy.com/us/obituaries/dayton/name/stefan-pugh-obituary?id=2273572|title=Stefan PUGH Obituary (2013) - Dayton, OH - Dayton Daily News |publisher=Legacy |accessdate=7. септембра 2021}}</ref><ref name="koporova">{{статя|автор=Кветослава Копорова|назва=Одышов вызначный лінґвіста і русиніста — проф. Др. Штефан Пю |выданя=[[Народны Новинкы]] |рік=2013|выпуск=XXIII/11|сторінкы=1, 3|одказ=http://www.rusynacademy.sk/image/nn_11-2013.pdf}}</ref> Закінчів [[Дюкова універзіта|Дюкову універзіту]] в [[Северна Кароліна|Северній Каролінї]] (1978), пак абсолвовав славістічны штудії на [[Єльска універзіта|Єльскій універзітї]] (1979) і здобыв докторат на [[Універзіта Северной Кароліны в Чапел Гілл|Універзітї Северной Кароліны в Чапел Гілл]] (1984).<ref name="cv">{{cite web|url=https://wright.academia.edu/StefanPugh/CurriculumVitae|title=Curriculum Vitae|accessdate=7. септембра 2021}}</ref> Спершу ся став професором [[російскый язык|російского языка]] і [[лінґвістіка|лінґвістікы]] на Дюковій універзітї (1980–1996), потім выучовав і вів оддїлїня російского языка на [[Універзіта в Сент-Ендрюс|Універзітї в Сент-Ендрюс]] у [[Шкоция|Шкотьску]] (1995–2008). Од року 2008 до кінця жывота робив як професор і ведучый оддїлїня сучасных языків [[Врайтьской універзіты]] в [[Дейтон]]ї, [[Огайо]].<ref name="cv" /> Інтересовав ся [[історічна лінґвістіка|історічнов]] і [[контактова лінґвістіка|контактовов лінґвістіков]], [[соціолінґвістіка|соціолінґвістіков]].<ref name="obituary" /> У 2006. роцї ся зачав занимати [[русиньскый язык|русиньскым языком]].<ref name="rusinko-horbal">{{статя|автор=Elaine Rusinko, Bogdan Horbal|назва=Carpatho-Rusyn Scholarship in America, 1988-2019 |выданя=Річник Руской Бурсы |рік=2019|выпуск=15|сторінкы=214–215|одказ=https://journals.akademicka.pl/rrb/article/view/1169/1049}}</ref> Взяв участь на [[Конгрес русинского языка|3. Меджінароднім конґресї русиньского языка]] в 2007. роцї,<ref name="koporova" /> быв зволеный до інтерреґіоналной рады русиньского языка.<ref>{{статя|назва=Резолуція із III. Міджінародного конґресу русиньского языка, Краків, 13. — 16. 9. 2007 |выданя=[[Народны Новинкы]] |рік=2007|выпуск=XVII/37-40|сторінкы=2|одказ=http://www.rusynacademy.sk/image/nn_37-40%202007.pdf}}</ref> У роках 2010–2012 выучовав русиньскый язык на лїтнїй школї [[Studium Carpatho-Ruthenorum (лїтня школа)|Studium Carpatho-Ruthenorum]].<ref>{{статя|автор=Александер Зозуляк|назва=Першый тыждень лїтнёй школы русиньского языка і културы... |выданя=[[Народны Новинкы]] |рік=2010|выпуск=XX/25|сторінкы=1, 3|одказ=http://www.rusynacademy.sk/image/nn%2025-2010.pdf}}</ref><ref>{{статя|автор=Анна Плїшкова|назва=Studium Carpato-Ruthenorum 2011 |выданя=[[Народны Новинкы]] |рік=2011|выпуск=XXI/6|сторінкы=1|одказ=http://www.rusynacademy.sk/image/nn%206-2011.pdf}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.unipo.sk/public/media/14587/Program-RJ-nov%C3%BD.doc|title=Studium Carpato-Ruthenorum 2012. Проґрам|accessdate=7. септембра 2021}}</ref> В 2007. роцї Пю выдав першый том своёй історічной ґраматікы выходославяньскых языків, до котрого залучів ай русиньскый язык.<ref>{{Книга |автор=Pugh, Stefan&nbsp;M |тітул=A New Historical Grammar of the East Slavic Languages. Vol 1: Introduction and Phonology |місто=München |выдавательство=Lincom Europa |рік=2007 |сторінкы=7, 14–16 |сторінок=129 |isbn=978-3-89586-013-3}}</ref><ref>Планованы зістали далшы два томы&nbsp;— о склонёваню і часованю. Поз.&nbsp;Pugh&nbsp;2007, с.&nbsp;7, 126.</ref> В 2009. роцї вышла далша ёго робота, котру сам означів як першу ґраматіку русиньского языка по анґліцькы і цїлково першу традічну ґраматіку ёго пряшівского варіанта.<ref>{{Книга |автор=Pugh, Stefan&nbsp;M |тітул=The Rusyn Language: A Grammar of the Literary Standard of Slovakia with Reference to Lemko and Subcarpathian Rusyn |місто=München |выдавательство=Lincom Europa |рік=2009 |сторінкы=9 |сторінок=224 |isbn=978-3-89586-940-2}}</ref> Ґраматіка подавать фонолоґію, морфолоґію і основы сінтаксіса кодіфікованого русиньского языка Словакії в порівнаню з лемківскым і підкарпатьскым варіантами. Послїдню книгу Пю, „Вітаєме!“, выдану по ёго смерти в 2021. роцї, докінчіли Вейлз Бравн і Роберт Ротстін.<ref>{{Книга |автор=Pugh, Stefan&nbsp;M. (ред. R. Rothstein, W. Browne, N. Kupensky) |тітул=Вітаєме! Welcome! A Textbook of Rusyn |місто=New York |выдавательство=Carpatho-Rusyn Research Centre |рік=2021 |сторінок=312 |isbn=978-0-917242-11-4}} (редакчна позначка)</ref><ref name="rusinko-horbal" /> Іде о першый практічный курз русиньского языка, написаный в чуджім языку.<ref>Pugh&nbsp;2021, с.&nbsp;xi.</ref> == Выбраны публікації == * ''[https://www.jstor.org/stable/pdf/41036132.pdf The Ruthenian Language of Meletij Smotryc'kyj: Phonology]''. // ''Harvard Ukrainian Studies 9/1-2'', 1985. * ''Colloquial Ukrainian. A Complete Language Course'' (сполуавтор Ian J. Press). London, New York: Routledge, 1994. * ''Testament to Ruthenian. A Linguistic Analysis of the Smotryc'kyj Variant''. 1996. * ''Systems in Contact, System in Motion: the Assimilation of Russian Verbs in the Baltic-Finnic Languages of Russia''. Uppsala: Acta Universitatis Upsaliensis, 1999. * ''Ukrainian. A Comprehensive Grammar'' (сполуавтор Ian J. Press). London, New York: Routledge, 1999. * ''A New Historical Grammar of the East Slavic Languages. Vol. 1: Introduction and Phonology''. München: Lincom Europa, 2007. * ''[https://web.archive.org/web/20210907000927/http://www.foliageographica.sk/public/media/files/docs/u/svk/dokument_3_10.pdf#page=104 К вопросу о лексических заимствованиях в литературных языках: в центре внимания — русинский язык]''. // Plišková, A. (зост.) ''[https://web.archive.org/web/20210907000927/http://www.foliageographica.sk/public/media/files/docs/u/svk/dokument_3_10.pdf Языкова култура і языкова норма в русиньскім языку]''. Prešov: Prešovská univerzita, 2007. * ''The Rusyn Language. A Grammar of the Literary Standard of Slovakia with Reference to Lemko and Subcarpathian Rusyn''. München: Lincom Europa, 2009. * ''The Place of Rusyn in the East Slavic linguistic continuum''. // Danylenko, A., Vakulenko, S. (зост.) ''Studien zu Sprache und Literatur der Slaven. Gedenkschrift für George Y. Shevelov zum 100. Geburtstag''. München, Berlin: Otto Sagner, 2012. * ''Вітаєме! Welcome! A Textbook of Rusyn'' (ред. Robert Rothstein, Wayles Browne, Nick Kupensky). New York: Carpatho-Rusyn Research Center, 2021. == Референції == <references /> {{Lifetime|1956|2013|Пю, Штефан}} {{DEFAULTSORT:Пю, Штефан}} [[Катеґорія:Лингвисты]] dv6pmqh7n13s91mglhdaqzs6qj71378 Хоснователь:Flipdot 2 21040 168996 168980 2026-09-01T13:16:12Z Flipdot 23893 168996 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; border: #99B3FF solid 1px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | style="text-align: center" | '''[[Вікіпедія:Бабілон|Знатя языкув]]''' |- | {{User rue}} {{User uk}} {{User en-3}} {{User ru-3}} {{User rsk-1}} {{User de-1}} {{User cs-1}} {{User hu-1}} |- | [[:Category:Вікіпедісты подля языка|Вікіпедішты подля языка]] |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, уліпшовати типоґрафічно екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный консенсус. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). === Серія „Русинські писателі“ === {{div col|colwidth=12em}} * [[Петро Береш]] * [[Михаил Град]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Иван Завадяк]] * [[Володимир Рошко]] * [[Иван Ситар]] * [[Леся Адамова-Стецович]] * [[Михаил Чухран]] {{div col end}} === Серія „Русинські діячі (и діячі русинського коріня)“ === {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Стів Дітко]] * [[Євген Жупан]] * [[Михаил Завадяк]] * [[Юрко Капац]] * [[Мигаль Лыжечко]] * [[Димитрій Сидор]] * [[Маріан Токар]] * [[Юрій Шипович]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} === Серія „Русины 101“ === {{div col|colwidth=12em}} * [[Кийзликы]] * [[Мукачово]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} === Серія „Місні гудакы“ === {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} === Серія [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|''„Статі, котрі мусят быти у кажджуй Вікіпедії!“'']] === {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джеймс Джойс]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Письмова система]] * [[Худоба]] {{div col end}} === Другоє === {{div col|colwidth=12em}} * [[Адміністративноє діленя Украйины]] * [[Аперітіф]] * [[Баклава]] * [[Баптізм]] * [[Біблія]] * [[Ласлов Біров]] * [[Вінниця]] * [[Выкричник]] * [[Вылтава]] * [[Вацлав Гавел]] * [[Гвузд]] / [[Клинець]] * [[Гомеричный сміх]] * [[Горянська ротунда]] * [[Ґеноцід у Ґазі]] * [[Ґрісіні]] * [[Діжестіф]] * [[Надія Дьолог]] * [[Еколоґія]] * [[Емпірізмус]] * [[Емпіричный доказ]] * [[Ефект Даннінґа–Круґера]] * [[Закарпатська академія умінь]] * [[Лудвік Лазарь Заменгоф]] * [[Звідалник]] * [[Інтелектуална інвалідность]] * [[Кваґа]] * [[Радьярд Кіплінґ]] * [[Коледж умінь им. А. Ерделія|Коледж умінь им.&nbsp;А.&nbsp;Ерделія]] * [[Латвія]] * [[Лінґва франка]] * [[Меджінародный фонетічный алфавіт]] * [[Алберто Мєлґо]] * [[Мовда]] * [[Муцность алкоголя]] * [[Одоакер]] * [[Оладі]] * [[Оломовц]] * [[Опровуд]] * [[Палачінта]] * [[Паленка]] * [[Пандемія COVID-19]] * [[Паралімпійські бавища]] * [[Пешітта]] * [[Пылзень]] * [[Карл Поппер]] * [[Псавтыря (ритуал)]] * [[Псавтыря]] * [[Псалтырь]] * [[Ракія]] * [[Михайло Рошко]] * [[Само]] * [[Септуаґінта]] * [[Тімоті Снайдер]] * [[Сумы]] * [[Сята Моніка]] * [[Убивство Ірины Фаріон]] * [[Фавн]] * [[Фавна (божество)]] * [[ФК Русин|ФК „Русин“]] * [[Ніколае Чаушеску]] * [[Чехія]] * [[Банді Шолтес]] / [[Bandy Sholtes]] * [[AfrikaBurn]] * [[Burning Man]] * [[Editio princeps]] * [[Pfeilstorch]] {{div col end}} == Хосенні шаблоны == {{div col|colwidth=12em}} * [[Шаблона:Небізувноє жерело]] * [[Шаблона:В розробку]] * [[Шаблона:Рожд]] * [[Шаблона:Букв]] * [[Шаблона:Досл]] * [[Шаблона:Пор]] * [[Шаблона:Trim]] * [[Шаблона:Em]] {{div col end}} == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Я штудент. Маву каналы на [https://www.youtube.com/@krumplitv YouTube] тай [https://t.me/krumplitv Telegram.] Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} r11859enr3w3yhw3xblexq8k2vxirhg Undertale Yellow 0 24410 169021 168646 2026-09-01T21:30:06Z Halajkovič 33393 169021 wikitext text/x-wiki {{Діалект|Пряшівскый діалект русиньского языка|пряшівскым діалектом|пряшівскый}} {{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89% | above = Undertale Yellow | titlestyle = | abovestyle = background-color: #E9EAEE | headerstyle = background-color: #E9EAEE | image = [[Файл:Undertale Yellow vector logo on black borders.svg|250px]]<br>Лоґо гры | caption = | label1 = Вывоярь | data1 = Team Undertale Yellow | label2 = Выдаватель | data2 = [[Game Jolt]] | label3 = Жанер | data3 = ролёва відеогра, пригоды | label4 = Платформа | data4 = [[Microsoft Windows]] | label5 = Датум выданя | data5 = 9. децембра 2023 | label6 = Режім гры | data6 = Гра єдного грача | label7 = Язык | data7 = [[Анґліцькый язык|анґліцькый]] | header10 = Творцёве | header10style = background-color: #e0e0e0; | label11 = Режісер | data11 = MasterSwordRemix | label12 = Сценаріста | data12 = Pippy V</br>MasterSwordRemix</br>AWildDaydreamer | label13 = [[Проґраматор]] | data13 = Spasco</br>MysteryRacer | label14 = Умелець | data14 = AWildDaydreamer</br>Fireburn02</br>Gaziter</br>Emmalume | label15 = Композітор | data15 = MasterSwordRemix</br>MyNewSoundtrack</br>NoteBlock | header20 = Технічны детайлы | header20style = background-color: #e0e0e0; | label21 = Мотор | data21 = GameMaker Studio }} '''Undertale Yellow''' ('''UTY'''), даколи просто '''жóвтуха''' (з {{lang-en|yellow}} – жовтый) є [[ролёва відеогра]], котра вышла на [[Game Jolt]] про [[Microsoft Windows]] [[9. децембер|9. децембра]] [[2023]]. Гра, котру вывинув тім Team Undertale Yellow як фанушиковскый [[пріквел]] к грї [[Undertale]], розповідать сюжет о поставі Кловер — [[Фіктівна постава|поставі]] зо жовтов душов з гры Undertale, котра путує незнамов дорогов, жебы ся вернути на поверьхность.<ref>{{Cite web|date=2023-12-11|title=Fan-Made Free-to-Play Undertale Prequel Has Been Released|url=https://80.lv/articles/fan-made-free-to-play-undertale-prequel-has-been-released/|accessdate=2023-12-21|website=80.lv|language=en}}</ref> == Грательность == Undertale Yellow є ролёва гра, котра хоснує подобны герны механікы як Undertale. Грач овладать поставу, котра ся очухать в Підземлї, величезна підземна країна повной монштрів. Подобно як в Undertale, грач дослїджує розлічны міста, стрїчать ся з множством постав і рїшать гаданкы на дорозї к замку краля Азґора. Окрем знамых локацій і постав зо свого передходцю гра понукать много оріґіналных реґіонів і монштрів. Окрем того быв захованый концепт, подля котрого діалоґы і обтяжность гры прямо залежать од рїшінь грача – забити або змиловати монштрів, з котрыма ся стрїчать. Єдным з ключовых роздїлів меджі гров Undertale Yellow і єй передходцём є герна постава, особа [[Небінарный род|недефінованого поглавя]]<ref>{{Cite web|last=MasterSwordRemix|date=2023-12-01|title=Clover as well as frisk/chara will be asexual/they/them?|url=https://www.tumblr.com/undertale-yellow/735532411639791616/clover-as-well-as-friskchara-will-be|website=Tumblr|language=en-US}}</ref> меном Кловер, котра втїлює черту „Справедливости“. На роздїл од гры Undertale, де сі постава може вольно міняти выбаву, Кловер всягды носить ковбойскый капелюх і [[револвер]]. То до істой міры мінять механіку выбавы, протоже теперь грач не мінять збраню або панцірї, але розлічны тіпы муніції і додатків на посилнїня атакы ай обороны. Окрем того мать Кловер можность бігати по підземнім свїтї за помочі клавесы „Shift“ або „X“, тогды як постава в Undertale може лем ходити. Почас свого путованя грач бере участь в ходовых битках з монштрами. Почас ходу противника грач овладать малым сердцём, котре представлює душу Кловера, жебы обышов атаку тіпу „bullet hell“. Дакотры бої з босами вводять дочасны режімы, котры мінять рух і способности душі. Кедь грач програть з босом, може то дораз скусити зась на образовцї Game Over. Во своёму ходу сі грач може выбрати з можности FIGHT (БОЙ), ACT (ДЇЯ), ITEM (ПРЕДМЕТЫ) і MERCY (ЗМИЛОВАНЯ), з котрых кажда фунґує подобно як в грї Undertale. Кедь є уж зволена можность FIGHT (БОЙ), намісто звычайного указовача вдарїню ся обявить терч на стрїльбу і грач мусить стиснути ґомбічку в істім часї, жебы міг овладати способованя шкоды. == Сюжет == Подїї гры Undertale Yellow ся одогравать во свїтї Undertale, де были монштры увязнены під горов Ебот по поражцї во войнї проти людей. Азґор, краль монштрів, назберав пять зо семох людьскых душ потребных на подоланя барьєры ведучой на поверьхность. Історія зачінать, кедь ся Кловер, людьске дїтя, лїзе на гору, жебы знайти пять страченых людей. По скоку до Підземля, кралёвства монштрів, стрїчать сочувствованого монштра меном Торіел. В містности з выпиначами єден з выпиначів в гаданцї ся ламать і пошле Кловера до Темных руїн. Теперь, кедь є постава сама, стрїчать Квітика, мудру квітку, котра му давать оглядом герных механік і рекомендує поставі Кловер, жебы ся выдав на дорогу до замку Азґора. Таксамо уможнює му выужыти свою рїшытельность на уложіня гры і записаня проґресу в потребній точцї. При путованю Підземлём Кловер дослїджує розлічны локаліты і стрїчать ся з многыма монштрами. В Темных руїнах постава стрїчать вампірьского монштра меном Давл, з котрого дому веде дорога до лїса Сновдіна. По опущіню Руїн стрїчать Кловер Мартлет, птаха члена Кралёвской варты. Кловер хоснує Мартлетів плїт на путованя зо Сновдіна до Хотленда, локаліты найблизшой к замку Азґора. Зражка з перепонов їх лемже одшмарить до пустынных Дюн. В містї під назвов Дикый выход постава стрїчать Старло, містьского шеріфа зо звіздами на голові, і Церобу, монштра подобного на кіцуне і Старлого приятеля з дїтства. Почас побытю там ся грач дізнав о умертім мужови Церобы, Чуджінови, і їх дївкы Канако, причім послїдня счезнула. Кловер поразить Старла в бою і потім ся дістане до опущеного поднику знамого як „Steamworks“, де жыє неприятельскый робот меном Аксіс. Кловер мусить через нёго пройти, жебы ся дістати до Хотленда. Каждый монштер, котрый ся обявить почас дорогы, вступить до боя з грачом і дає му на выбер: забити або змиловати. === Невтралный конець === Історія гры ся одвивать в залежности од того, як грачі справують стрїтнутя з монштрами. Рїшіня забити дакотрых, але не вшыткых монштрів веде к „невтралному“ концю. По проходжены Steamworks і перемозї над роботом Аксіс в дуелї єден на єдного дістане Кловер лист од Мартлет, жебы ся стрїтили на даху UG Apartments в Хотлендї. Там предложе Кловерови, жебы зістав в Підземлї і выгнув ся конфронтацій з Азґором. Кедь ся Кловер майже сугласить, Квітик їх обох забє, розъяреный тым, же ёго план дістати cя ку кралёви провалив. Розкрытём своєй правдивой формы Квітик признавать, же быв свідком того, як грач зістав або умерав в Підземлї в каждій попереднїй часовій лінії. Жебы змінити ход своєй історії, Квітик перепнув выпинач в Руїнах перед приходом Кловера. В Кловеровій голові ся одогровать ночна mora в подобі серії босів, кедь ся Квітик покушать ёго людьску душу. Лемже ся наконець Квітикови тот бой омерзить; з одкликанём ся на Кловерове одмітнутя вздати ся, верне часову лінію на повный зачаток в надїї, же постава досягне лїпшый конець в далшім покусї, і гра нагле кончіть, чім ся завершує цікл сюжету. === Добрый (паціфістічный) конець === Рїшіня не забити жадного з монштрів веде к „паціфістічному“ концю. Цероба розкрывать, же єй дївка Канако „схалїла“ до комы а єй тїло ся находить в лабораторії кралёвской ученкынї Алфіс в Хотлендї. Твердячі, же є то найскорша дорога, Цероба спроваджать Кловера через Steamworks; вєдно поступують локаціёв і мірно поразять робота Аксіс. Обявить ся Старло, котрый спохыбнює Церобіны мотівы, нашто вна в паніцї утїче і несвідомо опустить Кловера. Кедь Кловер і Мартлет дослїджують єй дім, розкрывать Чуджінів покус створити серум, котрый посилнює душу монштра, з помочі душы людей і „бос монстра“, чім розкрывать Церобін план привести дївку к розуму з помочі Кловеровой душі. По стрїтнуты на даху UG Apartments ся Кловер і Мартлет выдавають до Нового дому, де ся находять Цероба і Старло. Цероба, котра зразила до замлїтя двох далшых монштрів, атаковать протаґоніста в послїднїм бої. Cпоминкы Церобы почас биткы указують, же Канако упала до депресії потім, што пересвідчіла Церобу, жебы на нёй выпробовав серум. По поражцї од Кловера Цероба безнадїйно падать і просить Кловера, жебы ю добив. Кедь грачі забють Церобу, Старло выразить свою неволю проти поставы, як лем одыйде, а Мартлет одпроваджовать Кловера до тронной салы замку; гра кончіть тым, же Азґор сі в резултатї биткы возьме людьску душу. В другім концї Церобіне змилованя ю підбурює, жебы выразила жалость над своїма дїями, як ся змірить з ґрупов; гра кончіть тым, же Кловер ся вырїшив пожертвовати свою душу, жебы міг помочі ослободити монштрів. В такім припадї є по тітулках мож бачіти сцену, в котрій Далв, Мартлет, Старло і Цероба шмарять Кловерів капелюх і револвер на плоти в Вотерфоллї, котра на концї вымітує предметы на складку. Тот конець робить фанушиковскый пріквел канонічным Undertale, протоже в будучности найдуть ковбойскый капелюх і порожнїй піштоль на складцї одпаду іншы поставы гры. === Немілосердный (ґеноцідный) конець === Забитя каждого монштра, з котрым мож боёвати, головно посередництвом ґріндінґу, веде к концю „Ґеноціда“ або „Без змилованя“. Кедьже протаґоніста ся ставать штораз крутїшым і аґресівнїшым, історія гры набывать темны тоны. По знічіню вшыткых неприятелїв в Руїнах Кловер вымусить Мартлет утечі, нашто ся постава сама сїдать на плїт до Дюн. В Дюнах Кловер в дуелї на смерть застрїлить Старла і забє Церобу, кедь ся та покушать помстити за свого приятеля. В Steamworks постава терорізує робота Аксіс, як го зничіть силным выстрїлом зо свого револвера. На даху UG Apartments ся Мартлет з помочі серуму з лабораторії Алфіс перемінить на міцне бытя і покусить ся заставити Кловера. Потім, як Мартлет помре і розтопить ся в резултатї бочных ефектів серуму, Квітик ся видимо розгнївать на грача за ёго дїї, але трафунком розкрыть своє прагнїня вкрасти людьскы душы. Вдяка новій силї Кловер блокує способность Квітика захранити ся, чім перекрыть ёго утїк, і забє го. По вступі до тронной салы замку Кловер моментално поразить Азґора міцным лучом выстрїленым зо своєй душы. Гра кончіть тым, же Кловер абсорбовать душу краля і перекрочіть барьєру з пятёма захраненыма людьскыма душами. Взглядом на крутость подїї того конця є єдиный, котрый є цалком незлучітельный з каноном Undertale. == Вывой і выданя == {{Цитат збоку|Содержанье=Гра „Undertale“ іншпіровала многых к створїню дачого чудесного і тото не є выняток. По першім проходжіню гры „Undertale“ єм лежав в постели і тота ідея мі пришла практічно трафунково. Здало ся мі, же вшыткы детайлы перфектно ся збігли, і так єм ся пустив до роботы, одразу як то было можне.|Заглавье=MasterSwordRemix 2016<ref>{{cite interview |author=MasterSwordRemix |interviewer=Kenny McKee |title=Interview: MasterSwordRemix of Undertale Yellow |work=Hey Poor Player |date=2016-12-09 |url=https://www.heypoorplayer.com/2016/12/09/interview-masterswordremix-of-undertale-yellow/ |access-date=2024-01-19 |archive-date=2024-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120024429/https://www.heypoorplayer.com/2016/12/09/interview-masterswordremix-of-undertale-yellow/ |url-status=live }}</ref>|Заглавье долов = 1 |Полога=right|width=500px}} Вывой гры „Undertale Yellow“ зачав по тім, што [[Тобі Фокс]], творця гры „Undertale“, дав к нїй згоду по контактї з тімом Team Undertale Yellow. Вывой гры тырвав практічно вісем років (точнїше 7 років і 10 місяцїв).<ref>{{Cite news|title=Undertale Fan Prequel is Almost Done|author=Sullivan|first=Kean|url=https://gamerant.com/undertale-yellow-fan-prequel/|website=Game Rant|date=2022-01-19|access-date=2023-12-15|lang=en|archive-date=2023-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20231215175556/https://gamerant.com/undertale-yellow-fan-prequel/|url-status=live}}</ref> Гра, створена на моторї [[GameMaker|GameMaker Studio]], была выдумана писателём і складателём MasterSwordRemixom. Офіціално ознамлїня о нїй ся обявило в апрілї 2016 вєдно з трейлером „Soonish“ з невстановленым датумом выданя.<ref>{{YouTube|id=Vru1B9snXoo|title=Undertale Yellow (Official Reveal Trailer)|lang=en}}</ref> Почас вывоя ся к тіму вывоярїв Undertale Yellow придало дакілько аніматорів, малярїв, складателїв і сценарістів, чім ся наконець створив тім з веце як двадцятёма членами.<ref>{{Cite web|url=https://www.igromania.ru/news/133465/fanatyi-undertale-vyipustili-igru-prikvel-posle-bolee-7-let-razrabotki/|title=Фанаты Undertale выпустили игру-приквел после более 7 лет разработки — Игромания|lang=ru|author=Kuleshova|first=Ekaterina|website=Igromania|access-date=2023-12-12|archive-date=2023-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20231212063120/https://www.igromania.ru/news/133465/fanatyi-undertale-vyipustili-igru-prikvel-posle-bolee-7-let-razrabotki/|url-status=live}}</ref> Хоць ся спочатку плановало выданя в зимі 2022,<ref>{{Cite web|url=https://kotaku.com/undertale-fan-prequel-six-years-in-the-making-almost-do-1848375747|title=Undertale Fan Prequel Six Years In The Making Almost Done, Looks Fantastic|lang=en|author=Fahey|first=Mike|website=[[Kotaku]]|date=2022-01-18|access-date=2023-12-12|archive-date=2023-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20231212063120/https://kotaku.com/undertale-fan-prequel-six-years-in-the-making-almost-do-1848375747|url-status=live}}</ref> гра была наконець выдана 9. децембра 2023.<ref>{{YouTube|id=pr4OTPFtLrA|lang=en|title=Undertale Yellow Launch Trailer}}</ref> Гра „Undertale Yellow“ обсягує 135 саундтреків, з котрых многы выходжають зо саундтреків з гры „Undertale“. То выкликало діскусії о хоснованю матеріалів храненых авторьскыма правами в грї. Себастіан Волф, ґенералный директор сполочности [[Materia Collective]], котра ліценцовала музику з гры „Undertale“, пожадав о предложіню „опредїленого поволїня, котре было удїлене Тобі перед 7 роками“, котре дозволює вывоярьскому тіму гры Undertale Yellow хосновати музику з гры „Undertale“. Фокс в одповідї зазначів, же в послїднїй добі жадне поволїня не удїлив, єднак крітіковав справованя Волфа в тій сітуації як „крайнє непрофесіоналне“. Як оправданя предложыв, жебы тім Team Undertale Yellow пожертвовав 20 000 доларів на облюблену харітатівну орґанізацію — [[AbleGamers]].<ref>{{Cite news|title=Undertale's Toby Fox says fans should be "supported at every opportunity" amid debate over music rights in fanmade prequel|author=Ostler|first=Anne-Marie|url=https://www.gamesradar.com/undertales-toby-fox-says-fans-should-be-supported-at-every-opportunity-amid-debate-over-music-rights-in-fanmade-prequel/|website=GamesRadar+|date=2024-01-08|access-date=2024-01-08|lang=en|archive-date=2024-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240108162558/https://www.gamesradar.com/undertales-toby-fox-says-fans-should-be-supported-at-every-opportunity-amid-debate-over-music-rights-in-fanmade-prequel/|url-status=live}}</ref> == Приятя == Гру з великым напятём очековали хоснователї YouTube і по выданю сі выслужыла позітівно одкликы. Вілл Нелсон з PCGamesN порекомендовав гру фанушикам Undertale, причім позначів, же [[Тобі Фокс]] зачінав з фанушиковсков гров EarthBound, і выразив ся, же „бачіти, як інша ґрупа вывоярїв завершать круг сюжету [...] є просто чудесно“.<ref>{{Cite web|last=Nelson|first=Will|date=2023-12-10|title=Steam's best indie game gets a colossal free prequel seven years in the making|url=https://www.pcgamesn.com/undertale/yellow|accessdate=2023-12-12|website=PCGamesN|language=en-US}}</ref> == Фанушиковскы модіфікації == === Undertale: Red & Yellow === Хоць є гра „Undertale Yellow“ сама о собі фанушиковскым дїлом, єй популарность іншпіровала далшых незалежных вывоярїв к створїню розсяглых неофіціалных модіфікацій. Найвекшу позорность комуніты выкликав проєкт під назвов „Undertale: Red & Yellow“, котрый створює незалежный вывоярь під псевдонімом Shinix. Головнов особливостёв проєкту є навернутя ку класічной герной механіцї з оріґіналной гры „Undertale“: намісто жовтой душі, котра могла стрїляти, грач овладать звычайну червену душу. Кедьже атакы неприятелїв в „Undertale Yellow“ были створены з оглядом на стрїльбу, тота зміна сі жадає нелем візуалны управы, але ай повне перероблїня взорів атаків босів, як ай адаптація діалоґів і реакцій герного світа про вшыткы три дорогы проходжіня гры (Паціфіста, Невтралный, Ґеноціда).<ref>{{Cite web |url=https://gamejolt.com/games/undertale-red-yellow/877387 |title=Undertale: Red & Yellow |publisher=Game Jolt |author=Shinix |language=en |accessdate=2026-08-18}}</ref> Наперек шпекулаціям у рамках фанушиковской комуніты ся оріґіналный тім Team UTY на вывої той модіфікації не подїлять. Проєкт не є офіціалным доповнїнём і нїґда не быв узнаный за канонічне продовжіня ани выросток історії. Шпекулації о „общім вывої“ ці помочі ся векшынов высвітлюють шпеціфіками інді-модіфікацій на моторї GameMaker: хоснованём отвореной датабазы герных средств оріґіналной гры і неформалнов комунікаціёв вывоярїв на соціалных сїтях, што єднак проєкт не робить офіціалным. К авґусту 2026 є модіфікація іщі незмінно в фазї актівного вывоя (WIP). В актуалній верзії не є проходжіня гры повне — доступный герный обсяг дочасно кончіть на зачатку локації Steamworks при заблокованім ліфту, котрый є частёв сюжету.<ref>{{Cite web |url=https://gamebanana.com/mods/496958 |title=Undertale: Red & Yellow (WIP) |publisher=GameBanana |author=Shinix |language=en |accessdate=2026-08-18}}</ref> === Deltarune Yellow === Окрем прямых модіфікацій вела популарность гры к взнику самостатных фанушиковскых выростків. Найвыразнїшым з них є проєкт під назвов „Deltarune Yellow“, котрый вывивать незалежный тім на челї з вывояром під псевдонімом toastemperor1.<ref name="gj_dy">{{Cite web |url=https://gamejolt.com/games/deltaruneyellow/981988 |title=Deltarune Yellow |author=toastemperor1 |website=Game Jolt |language=en |access-date=2026-08-18}}</ref> На роздїл од оріґіналной гры і векшыны модів, котры хоснують средства мотора GameMaker, тота гра взникать од нулы на отворенім моторї Godot.<ref>{{Cite web |url=https://toastemperor1.itch.io/deltarune-yellow |title=Deltarune Yellow by toastemperor1 |website=itch.io |language=en |access-date=2026-08-18}}</ref> Концепчно є проєкт презентованый як „фанушиковска гра на фанушиковску гру“ і переносить поставы з гры „Undertale Yellow“ до світа гры „Deltarune“. Головнов поставов є Канако, котра ся трапить в таємнім „Темнім світї“ (Dark World).<ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=uoVyzycd_dY |title=Deltarune Yellow Chapter 1 Playthrough |publisher=YouTube |language=en |access-date=2026-08-18}}</ref> То кардінално мінять герный процес: намісто класічных боїв єдного проти єдного была заведжена сістема ґруповых боїв. Грач овладать одразу дакілько постав, причім хоснує механікы маґії, тімовых дїй (Acts) і тактічной шкалы напятя (TP). Проєкт не мать жадной офіціалной звязи з тімом Team UTY а іде вылучно о фанушиковскый кросовер, котрый споює штіл і механікы двох розлічных гер. Став вывоя ся реґуларно актуалізує на платформі Game Jolt у формі денників вывоярїв.<ref name="gj_dy" /> == Референції == {{референції}} == Одказы == * [https://gamejolt.com/games/UndertaleYellow/136925 Undertale Yellow] на [[Game Jolt]] * [https://www.indiedb.com/games/undertale-yellow Undertale Yellow] на [[IndieDB]] * [https://www.imdb.com/title/tt31539357/ Undertale Yellow] на [[IMDb]] {{Undertale|state=collapsed}} [[Катеґорія:Гры про Windows]] [[Катеґорія:Відеогры про єдного грача]] [[Катеґорія:Ролёвы відеогры]] [[Катеґорія:Відеогры в ретро штілї]] [[Катеґорія:Незалежны відеогры]] [[Катеґорія:Фанушиковскы гры]] [[Катеґорія:Відеогры з року 2023]] [[Катеґорія:Відеогерны пріквелы]] [[Катеґорія:Undertale]] [[Катеґорія:Портал фентезі]] b8fc07ejwcwf3j9o6aeqx3553l2wpou Потопа (філм) 0 24685 168993 167589 2026-09-01T13:01:29Z Flipdot 23893 168993 wikitext text/x-wiki {{Филм | назва = Потопа | назва оригинала = Potopa | подпис = Рекламный постер (автор J. Poukar) | режисер = [[Мартін Ґонда]] | продуцент = Катарина Кырначова<br>Томаш Ґіч | сценариста = Мартін Шустер<br>Домініка Удворкова<br>Мартін Ґонда | в ролях = [[Сара Хрипакова]]<br>[[Осиф Пантликаш]]<br>[[Катарина Бабеёва]]<br>[[Владиміра Штефанікова]] | музикант = Теофіл Муссуні | камераман = Олівер Заглава ({{iw|Асоціація словацькых камераманів|ASK|sk|Asociácia slovenských kameramanov}}) | монтажер = Павел Ласковскый | штудио = Silverart<br>Cineart TV Prague<br>Harine Films<br>The Y-House<br>[[STVR]] | дистрибутор = Continental film | премьера = [[4. децембер]] [[2025]] ([[Словакія]])<br>[[5. фебруар]] [[2026]] ([[Чехія]]) | тырваня = 102 мин. | держава = {{flagicon|Словеньско}} Словакія<br>{{flagicon|Чесько}} Чехія<br>{{flagicon|Польско}} [[Польща]]<br>{{flagicon|Белґія}} [[Белґія]] | язык = [[русиньскый язык|русиньскый]]<br>[[словацькый язык|словацькый]]<br>[[чеськый язык|чеськый]] | буджет = €1&nbsp;342&nbsp;322 (приближнї)<ref name="FNE">{{Cite web |url=https://www.filmneweurope.com/news/slovakia-news/item/125217-production-martin-gonda-shoots-green-drama-flood-a-slovak-czech-polish-belgian-coproduction |author=Zuzana Točíková Vojteková |title=PRODUCTION: Martin Gonda Shoots Green Drama Flood, a Slovak/Czech/Polish/Belgian Coproduction |publisher=FilmNewEurope |date=05.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2201-39/https://www.filmneweurope.com:443/news/slovakia-news/item/125217-production-martin-gonda-shoots-green-drama-flood-a-slovak-czech-polish-belgian-coproduction |archivedate=02.07.2026}}</ref> }} '''«Потопа»''' ({{lang-sk|Potopa}}) є філм дебутуючого [[Словакія|словацького]] режісера [[Мартін Ґонда|Мартіна Ґонды]] з року [[2025]]. Цїловечерный філм, накрученый в словацько-[[Чехія|чесько]]-[[Польща|польско]]-[[Белґія|белґіцькій]] копродукції, мав премєру в кінах [[4. децембер|4.&nbsp;децембра]] [[2025]].&nbsp;року. «Потопа» оповідать історію з [[Русины|русиньского]] села [[Руське]] на восточній Словакії, котре мать быти выстїговане про будованя [[Старина (водозбор)|водной гати Старина]]. Головна геройка&nbsp;— пятнадцятьрочне дївча Маря, котре хоче опустити село, але отець їй не доволить. Філм здобыв шість премій «[[Slnko v sieti (премія)|Slnko v sieti]]». == Сюжет == Подїї ся одбывають в соціалістічній [[Чехословакія|Чехословакії]] в [[1980]].&nbsp;роцї. Жытелї [[Руське|Руського]] слїдують выстїгованя сусїднїх сел, выкликане будованём [[Старина (водозбор)|водного резервоару на рїцї Ціроха]]. Коли село дістане статус храненой теріторії, Рущане ся траплять, же тыж будуть выселены. Пятнадцятьрочна Маря ся рихтує скінчіти основну школу і тужить ся стати пілотков. Єй нянько Саша одходить з роботы на фабрицї про здравотны проблемы і хоче, жебы Маря штудовала в близкім містї [[Снина|Снинї]] і дале зіставала на ґаздівстві. Саша не доволить дївцї приголосити ся на пілотну школу до [[Кошіцї|Кошіць]], але Маря сфалшує няньків підпис і піде на вступны екзамены. Коли Маря дістане позітівну одповідь, отець дале стоїть на своїм і заказує їй ся записати до школы. Меджітым Рущанів зберають, жебы їх поінформовати о зачатку выстїгованя села. Саша протестує, але Маря ся поставить проти вітцёви з тым, же не хоче промарнити жывот за обраблянём землї. Про нервову сітуацію Саша скінчіть на шпыталю. Коли ся дістане з [[Кома|комы]] і верне домів, потребує регабілітацію. Маря стримує выстїгованя до послїднёго моменту, жебы не травматізовати нянька. Наконець ся але мусять выселити, а їх родинна хыжа ся збурять. Нянько вєдно з далшыма Рущанами помалы звыкать на новый жывот в містьскім квартелю, а Маря іде штудовати на пілотну школу. == В ролях == * [[Сара Хрипакова]] — Марія (Маря) Ганякова * [[Осиф Пантликаш]] — Александер (Саша) Ганяк * [[Катарина Бабеёва]] — Катя (камаратка) * [[Владиміра Штефанікова]] — Ярміла (учітелька) * [[Міхал Шолтес]] — Владо (муж учітелькы) * [[Володимір Чема]] — Сельскый піп * [[Станїслав Пітоняк]] — Гудак (окресный урядник) * [[Євґеній Либезнюк]] — Лемпель (председа {{iw|Містный народный выбор|МНВ|cs|Místní národní výbor}}) * [[Іґор Латта]] — Карол (попів отець) В філмі попри скушеных акторів грають ай непрофесіоналы, а то дебутанткы Сара Хрипакова (в головній роли) і Катарина Бабеёва (в другорядній роли). Вызначне заступлїня мають теперїшнї і бывшы акторы пряшівского [[Театер Александра Духновича|Театру Александра Духновіча]] (єдиного професіоналного русиньского театру) в ролях жытелїв Руського&nbsp;— О.&nbsp;Пантликаш, В.&nbsp;Штефанікова, В.&nbsp;Чема, Є.&nbsp;Либезнюк, І.&nbsp;Латта (в епізодічных ролях тыж [[Зденка Кваскова|З.&nbsp;Кваскова]], [[Маріян Марко|М.&nbsp;Марко]], [[Любомір Міндош|Л.&nbsp;Міндош]], [[Володимір Рогач|В.&nbsp;Рогач]], [[Василь Русиняк|В.&nbsp;Русиняк]], [[Іван Стропковскый|І.&nbsp;Стропковскый]], [[Осиф Ткач|О.&nbsp;Ткач]], [[Яна Трущіньска-Сива|Я.&nbsp;Трущіньска-Сива]], [[Светлана Шковранова|С.&nbsp;Шковранова]]). == Продукція == Режісер і сценаріста «Потопы» Мартін Ґонда ся стрїтив з історіёв выселїнь при будованю [[Старина (водозбор)|Стариньского резервоару]] щі за дїтинства, коли навщівлёвав свою бабу в близкім [[Ковбасів|Ковбасові]].<ref name="DennikN">{{Cite web |url=https://dennikn.sk/5004266/natocil-film-o-dedine-zasiahnutej-vystavbou-nadrze-starina-ludia-tam-dodnes-citia-krivdu |author=Dávid Gabera |title=Natočil film o dedine zasiahnutej výstavbou nádrže Starina: Ľudia tam dodnes cítia krivdu |publisher=Denník N |date=03.12.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2206-18/https://dennikn.sk:443/5004266/natocil-film-o-dedine-zasiahnutej-vystavbou-nadrze-starina-ludia-tam-dodnes-citia-krivdu |archivedate=02.07.2026}}</ref> Ідея створити філм о Старинї взникла почас роботы над Ґондовым штудентьскым [[Куртый філм|куртым філмом]] «Пура Віда» (''Pura Vida'', 2018), котрый ся крутив в околіцї Улічской долины.<ref name="DennikN /> Подобно як пізнїше і «Потопа», «Пура Віда» комбіновала професіоналных і непрофесіоналных акторів до драматічной історії на русиньскім фонї.<ref name="Devin">{{Cite web |url=https://devin.stvr.sk/clanky/kulturny-dennik/423666/novy-slovensky-celovecerny-film-potopa |title=Nový slovenský celovečerný film POTOPA |publisher=Rádio Devín, STVR |date=02.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Як приправу про будучій граный філм ся спершу плановало вытворити [[Документарный філм|документ]] за помочі фінанцованя од словацького {{iw|Авдіовізуалный фонд (Словакія)|Авдіовізуалного фонду|sk|Audiovizuálny fond}}.<ref>{{Cite web |url=https://kultura.pravda.sk/film-a-televizia/clanok/509920-pura-vida-z-vsmu-az-do-cannes |author=Martin Adam Pavlík |title=Pura Vida. Z VŠMU až do Cannes |publisher=Pravda |date=25.04.2019 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2208-34/https://kultura.pravda.sk:443/film-a-televizia/clanok/509920-pura-vida-z-vsmu-az-do-cannes |archivedate=02.07.2026}}</ref> Мартін Ґонда з камераманом Олівером Заглавом зачали крутити матеріал і глядати конзултантів.<ref name="DennikN /> Успіх «Пура Віды», выбраной на промітаня до [[Філмовый фестівал в Каннах|72.&nbsp;Меджінародного філмового фестівалу в Каннах (2019)]], дав можность нараз зреалізовати векшый драматічный проєкт.<ref name="Filmsk">{{Cite web |url=https://filmsk.sk/rozhovory/rozhovor-martin-gonda |author=Eva Andrejčáková |title=Starinská nádrž napája celý východ, len nie susednú dedinu |publisher=Film.sk |date=19.05.2026 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2209-43/https://filmsk.sk:443/rozhovory/rozhovor-martin-gonda |archivedate=02.07.2026}}</ref> Часть продукчного тіму «Пура Віды» ся тыж подїлила на приправі «Потопы» (продуцент Томаш Ґіч, сценарісты Домініка Удворкова, Мартін Шустер і&nbsp;др.). Фінанчну підпору філм дістав меджі іншыма од Авдіовізуалного фонду, чеського {{iw|Штатный фонд авдіовізії (Чехія)|Штатного фонду авдіовізії|cs|Státní fond audiovize}}, {{iw|Польскый інштітут філмового уменя|Польского інштітута філмового уменя|pl|Polski Instytut Sztuki Filmowej}}, проґраму Европской унії Creative Europe, Міністерства културы Словацькой републікы, [[Кошіцькый край|Кошіцького самосправного краю]] і словацького Фонду на підпору културы народностных меншын (KULT MINOR).<ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk |title=Potopa |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2210-49/https://filmpotopa.sk:443/ |archivedate=02.07.2026}}</ref> Бюджет філма ся приближнї оцїнює на 1&nbsp;342&nbsp;322&nbsp;евр.<ref name="FNE" /> Жебы ся лїпше спознати з історічным контекстом будучого філму, сценарісты «Потопы» выглядовали документарны матеріалы о будованю резервоару і стрїчали ся з членами выселеных родин.<ref name="DennikN /> З бесїд з выселенцями і їх потомками стало ясне, же ключовым про драматічный сюжет буде конфлікт меджі поколїнями&nbsp;— выстїгованя як траґедія про старшых і новы можности про молодых.<ref name="Devin" /> [[Кастінґ]] непрофесіоналных русиньскоязычных акторок ся зачав в 2020.&nbsp;роцї; про [[Пандемія COVID-19|пандемію коронавіруса]] перше коло проходило онлайн.<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/filmpotopa/posts/pfbid022PBpx42w9cZqvstMjvnNRc5DDRUeLEWsTUoKkq6JAXSq9fknF6BPdPKuUExhHfhkl |author=Film Potopa |title=Hľadáme rusínske dievčatá!.. |publisher=Facebook |date=18.12.2020 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2212-19/https://www.facebook.com:443/filmpotopa/posts/pfbid022PBpx42w9cZqvstMjvnNRc5DDRUeLEWsTUoKkq6JAXSq9fknF6BPdPKuUExhHfhkl |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.stvr.sk/novinky/filmy-a-serialy/423010/predstavitelka-hlavnej-postavy-filmu-potopa-splnila-som-si-svoj-herecky-sen |title=Predstaviteľka hlavnej postavy filmu Potopa: Splnila som si svoj herecký sen |publisher=STVR |date=27.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2213-13/https://www.stvr.sk:443/novinky/filmy-a-serialy/423010/predstavitelka-hlavnej-postavy-filmu-potopa-splnila-som-si-svoj-herecky-sen |archivedate=02.07.2026}}</ref> На кастінґу до своїх ролей были выбраны Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва. В юлію 2021.&nbsp;року быв накрученый матеріал про [[тізер]].<ref>{{Cite web |url=https://www.silverartfilm.sk/sk/news |title=Nakrúcanie teasra |publisher=Silverart |date=16.07.2021 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2214-40/https://www.silverartfilm.sk:443/sk/news |archivedate=02.07.2026}}</ref> Головна етапа накручаня проходила в септембрі–октобрі 2023.&nbsp;року.<ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk/blogpotopa/nakrucanie-zacalo |title=Nakrúcanie začalo |publisher=Film Potopa |date=12.09.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2215-33/https://filmpotopa.sk:443/blogpotopa/nakrucanie-zacalo |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk/blogpotopa/wrap |title=Wrap |publisher=Film Potopa |date=30.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2216-14/https://filmpotopa.sk:443/blogpotopa/wrap |archivedate=02.07.2026}}</ref> Головна локація накручаня была в русиньскім селї [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертїжнім]], де была поміщена ай родинна хыжа Ганяковых.<ref name="DennikN /> Крутило ся тыж в [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]], [[Нехваль Полянкы|Нехваль Полянках]], [[Светліцї|Светліцях]], [[Гуменне|Гуменнім]] (културный дім), [[Кошіцї|Кошіцях]], [[Снина|Снинї]] і [[Каменіця над Цірохов|Каменіцї над Цірохов]] (аероклуб).<ref>{{Cite web |url=https://kosicefilmregion.sk/sk/projects/potopa |title=Potopa |publisher=Košice Region Film Office |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2217-09/https://kosicefilmregion.sk:443/sk/projects/potopa |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref name="NEV">{{Cite web |url=https://www.stvr.sk/radio/archiv/11259/2761539 |title=Beseda NEV |publisher=STVR |date=01.04.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> «Потопа» была створена на прінціпах тзв. «зеленого накручаня» ({{lang-en|green filmmaking}}): способ хоснованя транспорту, їджіня і далшых ресурсів быв заміряный на знижіня [[Угликовый слїд|угликового слїду]] філмованя.<ref name="FNE" /><ref>{{Cite web |url=https://fr.euronews.com/my-europe/2023/11/06/reduire-l-empreinte-carbone-de-la-production-audiovisuelle-certains-le-font-deja-ue |author=Aurora Velez |title=Réduire l'empreinte carbone de la production audiovisuelle : certains le font déjà dans l'UE |publisher=Euronews |date=30.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701122840/https://fr.euronews.com/my-europe/2023/11/06/reduire-l-empreinte-carbone-de-la-production-audiovisuelle-certains-le-font-deja-ue |archivedate=01.07.2026}}</ref> Філм быв докінченый в рамках бюджету.<ref name="Gic">{{Cite web |url=https://open.spotify.com/episode/79IV27qecv7HujOUAXunQ7 |author=Medzititulky |title=Tomáš Gič: Hľadám univerzálne príbehy |publisher=Spotify |date=01.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В своїй роботї з непрофесіоналныма акторками ся режісер Мартін Ґонда снажыв вытворити найлїпшы условія про автентічну і спонтанну гру. Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва прото не дістали сценарь філму і мусили імпровізовати почас накручаня.<ref name="DennikN /> Зачатку накручаня передходила тримісячна акторьска приправа, в рамках котрой ся акторкы спознали з історіёв Стариньского резервоару, практиковали імпровізованы сценкы і звыкали на камеру.<ref name="DennikN /><ref name="Filmsk" /> Односины меджі акторами ся тыж рядили режісеровыма планами. Наприклад, Осиф Пантликаш (в роли строгого вітця головной геройкы) быв замірно холодный ку Сарї Хрипаковій, жебы у нёй выкликати автентічный решпект перед камеров.<ref name="NEV" /> Автентічность філму ся проявила тыж в добовых декораціях і облечіню (часто пожыченых од жытелїв міст накручаня).<ref>{{Cite web |url=https://korzar.sme.sk/zemplin/c/pojdy-pivnice-a-sopy-ukryvali-poklady-zahraju-si-v-pripravovanom-filme-o-rusinoch |author=Jana Otriová |title=Pôjdy, pivnice a šopy ukrývali poklady. Zahrajú si v pripravovanom filme o Rusínoch |publisher=Korzár (SME) |date=31.07.2023 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPjrLl3jOb8 |author=filmpotopa |title=Nájsť vhodné filmové lokácie... |publisher=Instagram |date=08.10.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPtGcmfjGxQ |author=filmpotopa |title=Pri nakrúcaní POTOPY sme mysleli... |publisher=Instagram |date=12.10.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Містны жытелї были тыж репрезентованы в компарзї.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPPAwpkDLHv |author=filmpotopa |title=Snahu poňať citlivú tému... |publisher=Instagram |date=30.09.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В дакотрых іншых аспектах творцї філму выхосновали [[Умелецька ліценція|умелецьку ліценцію]]. Драматічный епізод ексгумації гробів не одбыв ся в Руськім, але быв перевзятый з історії далшого водного резервоару, [[Велика Домаша|Великой Домашы]].<ref name="DennikN /> Саме выселїня не было цалком нечекане і тырвало довшый час.<ref name="DennikN /><ref name="NEV" /> Од заміру накрутити філм в автентічнім діалектї стариньской области ся поступом часу одступило на хосен спонтанности акторьской гры, головно в припадї Сары Хрипаковой (родом з [[Воліця|Воліцї]]) і Катарины Бабеёвой (з [[Крайня Быстра|Крайнёй Быстрой]]).<ref name="Devin" /> [[Шпеціалны ефекты]] про філм забезпечіла штудія PFX.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DSKUlFsjMFV |author=filmpotopa |title=Pozrite sa, ako vznikali... |publisher=Instagram |date=12.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Векшына сцен в філмі не хоснує фонову музику.<ref>{{Cite web |url=https://zenskyweb.sk/prestiz-z-vychodu-slovenska |author=Hana Šebanová |title=Prestíž z východu Slovenska |publisher=Ženskýweb.sk |date=07.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> При кінцёвых тітулках ся указують архівны матеріалы з документарного філму Мірослава Смоляка «Під горов Ґаздорань» (''Pod horou Gazdoraň'').<ref name="NEV" /> Текст тітулной піснї «Осирїла земля» перевзятый зо стиха [[Марія Ґірова|Марії Ґіровой]], русиньской писателькы, народженой в Руськім.<ref name="NEV" /><ref>Стих «Родне село», выданый в зборнику М. Ґіровой «Родне гнїздо» (2008). {{Cite web |url=https://rusynlit.sk/index.php/2022/05/01/3182 |author=Michal Pavlič |title=Укажка з творчости – Марія Ґірова: Родне гнїздо |publisher=Spolok rusínskych spisovateľov Slovenska |date=01.05.2022 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Музику зложыв белґіцькый композітор Теофіл Муссуні (''Théophile Moussouni''), співали акторкы «Потопы» Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва.<ref name="NEV" /> == Премєра == Про пропаґацію філму на соціалных сїтях были створены сторінкы на платформах [[Facebook]] і [[Instagram]].<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/filmpotopa |title=Film Potopa |publisher=Facebook |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/filmpotopa |title=filmpotopa |publisher=Instagram |accessdate=02.07.2026}}</ref> Тізер філму быв опублікованый 22.&nbsp;октобра 2025,<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=RoX9maFalJs |author=CONTINENTAL FILM |title=POTOPA - OFICIÁLNY TEASER - V KINÁCH OD 4. DECEMBRA |publisher=YouTube |date=22.10.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701224624/https://www.youtube.com/watch?v=RoX9maFalJs |archivedate=01.07.2026}}</ref> трейлер выйшов о три тыжднї пізнїше, 19.&nbsp;новембра 2025.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=owbuJoOTGcY |author=CONTINENTAL FILM |title=POTOPA - OFICIÁLNY TRAILER - V KINÁCH OD 4. DECEMBRA |publisher=YouTube |date=19.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701225207/https://www.youtube.com/watch?v=owbuJoOTGcY |archivedate=01.07.2026}}</ref> Світова премєра філму ся одбыла на [[Арґентина|арґентиньскім]] Меджінароднім філмовім фестівалї в Мар дел Плата 7.&nbsp;новембра 2025.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DQ7RU9wjCw- |author=filmpotopa |title=Film #POTOPA na svetovej premiére... |publisher=Instagram |date=11.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mardelplatafilmfest.com/40/en/program/?film_id=109272 |title=Flood |publisher=Festival Internacional de Cine de Mar del Plata |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2231-25/https://mardelplatafilmfest.com:443/40/en/program/?film_id=109272 |archivedate=02.07.2026}}</ref> 23.&nbsp;новембра 2025 ся одбыла азійска премєра філму на Індіцькім меджінароднім філмовім фестівалї в Ґоа (IFFI Goa).<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DQ_i1C4DOoD |author=filmpotopa |title=#POTOPA mieri na ďalší kontinent... |publisher=Instagram |date=13.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref name="IFFI">{{Cite web |url=https://filmguide.iffigoa.org/detail/?id=6843 |title=Flood |publisher=International Film Festival of India |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2232-21/https://filmguide.iffigoa.org:443/detail/?id=6843 |archivedate=02.07.2026}}</ref> Кінцём новембра 2025.&nbsp;року ся одбыли передпремєры на выходї Словакії за участи акторів і творцїв «Потопы»: в [[Кошіцї|Кошіцях]], [[Снина|Снинї]], [[Гуменне|Гуменнім]], [[Нехваль Полянкы|Нехваль Полянках]], [[Свидник]]у і [[Пряшів|Пряшові]].<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DRSIhTHjPsk |author=filmpotopa |title=SÚŤAŽ! Film POTOPA si budete... |publisher=Instagram |date=24.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Словацька кінопремєра ся одбыла 4.&nbsp;децембра 2025,<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DR1sW4bjMcf |author=filmpotopa |title=Pozrite si s nami atmosféru... |publisher=Instagram |date=04.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> чеська кінопремєра&nbsp;— 5.&nbsp;фебруара 2026.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DUV5rIFjDBZ |author=continentalfilm_cz |title=Včerejší pražská premiéra... |publisher=Instagram |date=04.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Подля продуцента Томаша Ґіча, філм мав веце як 25 тісяч позерачів на Словакії, причім векшына їх была на выходї країны.<ref name="Gic" /> Од 15. юла 2026 року філм є доступный на [[Стрімінґ|стрімінґовій платформі]] [[Netflix]] на Словакії і в Чехії.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/Dau5B2UsME4 |author=filmpotopa |title=#POTOPA na Netflixe... |publisher=Instagram |date=13.07.2026 |accessdate=18.07.2026}}</ref> Скорше быв доступный на платформі DAFilms.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DXPeoY0grO6 |author=dafilms.sk |title=Máte už tip na víkendový film?.. |publisher=Instagram |date=17.04.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://dafilms.sk/film/18943-potopa |title=Potopa |publisher=DAFilms.sk |accessdate=02.07.2026}}</ref> == Реакція == «Потопа» нашла переважнї позітівный одзыв меджі чеськыма і словацькыма крітіками, котры оцїнили єй стриманость, автентічность і одмітаня надмірной політізації. Менша часть крітіків указала на нерівномірне темпо і окремы драматічны аспекты, котрым ся тяжше дало вірити. Рецензенты часто видїли «Потопу» знаком ожывлїня словацькой кінематоґрафії в контекстї філму [[Тереза Нвотова|Терезы Нвотовой]] «Отець» (2025) і далшых недавных дебутів. Веце крітіків зазначіли, же ся філм варує чорнобілого політічного віджіня. Мартін Свобода, котрый оцїнив «Потопу» на 4,3/5 про Totalfilm, пише о нїй як о «єднім із філмів, інтереснїшых вшыткым тым, чім не суть». Подля Свободы ся «Потопа» не піддає очівісному покушіню зобразити вымушене выселїня як алеґорію [[Тоталітарізм|тоталітарного режіму]]. Припоминать, же головный урядник «не є карікатуров зла», і же страта жытелїв є тым траґічнїша, же їх «нихто нїґда не назве жертвами».<ref name="Totalfilm">{{Cite web |url=https://www.totalfilm.cz/2026/05/recenze-potopa-slovensko-starina |author=Martin Svoboda |title=Recenze: Slovenská Potopa je sebevědomý film, který nedělá jednoduché volby |publisher=Totalfilm.cz |date=29.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Подобно ся высловив ай Томаш Стейскал про Seznam Zprávy, подля котрого режісер Мартін Ґонда не понукать антікомуністічне выголошіня, але універзалный образ, котрый може резоновати ай в сучасній словацькій політічній сітуації. Стейскал порівнує філм зо «Светлоноцов» (2022) Нвотовой як делікатнїше спрацованя словацького села і закінчує тым, же хоць «Потопа» жадать терпезливость, «тота терпезливость ся але выплатить».<ref name="Seznam">{{Cite web |url=https://www.seznamzpravy.cz/clanek/kultura-potopa-film-recenze-298476 |author=Tomáš Stejskal |title=Recenze: Komunisté vystěhovali ves kvůli přehradě. Vznikl o tom skvělý film |publisher=Seznam Zprávy |date=10.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В рецензіях ся повторяла тема автентічности філму, передушыткым русиньскый діалоґ, участь непрофесіоналных акторок, а тыж акторів пряшівского [[Театер Александра Духновича|Театру Александра Духновіча]]. В рецензії про денник SME Даніел Бернат зазначів скоро цїлкову абсенцію музикы і двоякый конфлікт&nbsp;— родинный меджі Марёв а єй вітцём і комунітный меджі жытелями села і урядниками&nbsp;— і окреме оцїнив непрофесійну акторку Сару Хрипакову в головній роли.<ref>{{Cite web |url=https://www.sme.sk/kultura/c/pre-vystavbu-vodnej-nadrze-pochovali-niekolko-obci-v-potope-sa-vsak-ludia-len-tak-nevzdavaju |author=Daniel Bernát |title=Potopa prináša celkom iný zážitok ako katastrofický film. Našťastie |publisher=SME |date=04.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Ай на Novinky.cz о Хрипаковій написали, же є «великым обявом», а рецензентка оцїнила філм як далшый доказ того, же словацькый кінематоґраф іде догоры.<ref name="Novinky">{{Cite web |url=https://www.novinky.cz/clanek/kultura-filmy-serialy-recenze-film-potopa-je-silnou-vypovedi-o-vztahu-ke-korenum-40560806 |author=Věra Míšková |title=RECENZE: Film Potopa je silnou výpovědí o vztahu ke kořenům |publisher=Novinky.cz |date=05.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Павел Кнапко зо словацького вебу ''Kinema'' придїлив «Потопі» 8,5/10, причім Ґондову роботу над темпом прирівнує скорше ку ветеранови, як ку дебутантови, а філм описує як лекцію з напівзабытой капітолы історії країны.<ref name="Kinema">{{Cite web |url=https://www.kinema.sk/filmova-recenzia/40346/potopa.htm |author=Pavel Knapko |title=Potopa – filmová recenzia |publisher=Kinema.sk |date=06.12.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2238-25/https://www.kinema.sk:443/filmova-recenzia/40346/potopa.htm |archivedate=02.07.2026}}</ref> Не вшыткы одзывы были без крітікы. Рецензент вебу Чеськой телевізії ČT art «Потопу» похвалив, але высловив ай конкретны познамкы. Подля нёго, ручна камера і остры зостригы передають непокій протаґоністкы, але за цїну даякой понаглености, а прудкы зміны в справованю&nbsp;— передушыткым Марьина нагла покора по вітцёвім колапсї&nbsp;— «ослаблюють правдоподобность» філму. Тота сама рецензія зазначує, же Маря як Русинка і тінеджерка протистоїть двоякому вылучіню&nbsp;— не є почута ани дома, ани в сполочности.<ref>{{Cite web |url=https://art.ceskatelevize.cz/360/dospivani-na-okraji-zeme-i-dejin-potopa-je-dalsi-vyjimecny-film-ze-slovenska-8jm48 |author=Martin Šrajer |title=Dospívání na okraji země i dějin. Potopa je další výjimečný film ze Slovenska |publisher=ČT art (Česká televize) |date=12.02.2026 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2239-19/https://art.ceskatelevize.cz:443/360/dospivani-na-okraji-zeme-i-dejin-potopa-je-dalsi-vyjimecny-film-ze-slovenska-8jm48 |archivedate=02.07.2026}}</ref> Далшы рецензенты зазначіли, же замірна стриманость філму ся містами мінять на здеревянїлость,<ref name="Seznam" /> же ёго темпо може быти надміру помале,<ref name="Novinky" /> причім часть ёго сімболікы&nbsp;— головно повторяючій ся мотів лїтаня і слободы&nbsp;— пособила першопланово.<ref name="Kinema" /> === Оцїнїня === По світовій премєрї в Меджінароднім конкурзї на Меджінароднім філмовім фестівалї в Мар дел Плата 7.&nbsp;новембра 2025 «Потопа» дістала нагороду SIGNIS, присуджовану независлым жюрі Світовой католицькой асоціації про комунікацію (SIGNIS).<ref name="SIGNIS">{{Cite web |url=https://www.signis.world/top3/16-11-2025/signis-jury-honors-flood-and-grants-special-mention-to-la-gioia-at-the-40th-mar-del-plata-film-festival |author=SIGNIS Web Editor |title=SIGNIS Jury Honors Flood and Grants Special Mention to La Gioia at the 40th Mar del Plata Film Festival |publisher=SIGNIS World |date=16.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2240-53/https://www.signis.world:443/top3/16-11-2025/signis-jury-honors-flood-and-grants-special-mention-to-la-gioia-at-the-40th-mar-del-plata-film-festival |archivedate=02.07.2026}}</ref> Дале мала азійску премєру в Меджінароднім конкурзї на Індіцькім меджінароднім філмовім фестівалї в Ґоа (IFFI Goa).<ref name="IFFI" /> В роцї 2026 ся «Потопа» дістала до конкурзной секції цїловечерных філмів на Zlín Film Festival<ref>{{Cite web |url=https://program.zlinfest.cz/detail/?id=23803 |title=Kompletní program – Potopa |publisher=Zlín Film Festival |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2242-07/https://program.zlinfest.cz:443/detail/?id=23803 |archivedate=02.07.2026}}</ref> і была представлена ай на фестівалї «Кіно на граніцї», замірянім на середнёевропску кінематоґрафію.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DYEa8KFsm8N |author=filmpotopa |title=#POTOPA sa minulý týždeň... |publisher=Instagram |date=08.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В тім самім роцї «Потопа» дістала веце номінацій на народны філмовы премії «[[Slnko v sieti (премія)|Slnko v sieti]]», з котрых была оцїнена за найлїпшый філмовый сценарь, філмовый звук, сценоґрафію, найлїпшый женьскый акторьскый выкон в головній роли і найлїпшый мужскый акторьскый выкон в другорядній роли. Філм дістав ай позерательску премію, присуджовану на основі публічного голосованя.<ref name="SVS">{{Cite web |url=https://slnkovsieti.sk |title=Slnko v sieti – výsledky za rok 2025 |publisher=Slovenská filmová a televízna akadémia |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2244-27/https://slnkovsieti.sk:443/ |archivedate=02.07.2026}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| Нагорода ! scope="col"| Дата церемонії ! scope="col"| Катеґорія ! scope="col"| Номінант(ы) ! scope="col"| Выслїдок ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|Реф.|Референція|0}} |- ! scope="row" | Меджінародный філмовый фестівал в Мар дел Плата (Арґентина) | 16. новембер 2025 | Премія SIGNIS | «Потопа» | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} | style="text-align:center;"| <ref name="SIGNIS" /> |- ! scope="row" rowspan="10"| Народна філмова премія Slnko v sieti (Словакія) | rowspan="10"| 9. апріль 2026 | Найлїпшый граный філм | «Потопа» | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} | style="text-align:center;" rowspan="10"| <ref name="SVS" /> |- | Найлїпша філмова режія | Мартін Ґонда | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшый філмовый сценарь | Домініка Удворкова, Мартін Ґонда, Мартін Шустер | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшый філмовый звук | Богуміл Мартінак, Іван Дюркех, Кантен Коллетт, Рено Ґійомен | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпша сценоґрафія | Юрай Кухарек | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшы костімы | Татяна Фіґурова | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшы візуалны ефекты | Тібор Меліш, Томаш Сровнал | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшый женьскый акторскый выкон в головній роли | Сара Хрипакова | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшый мужскый акторскый выкон в другорядній роли | Володимір Чема | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Позерательска премія | «Потопа» | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |} == Одказы == * [https://filmpotopa.sk Офіціалный вебсайт філму] * [[imdbtitle:38629827|„Потопа“ на IMDb]] * [https://www.facebook.com/filmpotopa Офіціална сторінка філму в Facebook] * [https://www.instagram.com/filmpotopa Офіціална сторінка філму в Instagram] == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Філмы]] e2xhck9claxv8ydk5vjgz6rhj9o1c9w 168994 168993 2026-09-01T13:05:24Z Flipdot 23893 Форматованя 168994 wikitext text/x-wiki {{Филм | назва = Потопа | назва оригинала = Potopa | подпис = Рекламный постер (автор J. Poukar) | режисер = [[Мартін Ґонда]] | продуцент = Катарина Кырначова<br>Томаш Ґіч | сценариста = Мартін Шустер<br>Домініка Удворкова<br>Мартін Ґонда | в ролях = [[Сара Хрипакова]]<br>[[Осиф Пантликаш]]<br>[[Катарина Бабеёва]]<br>[[Владиміра Штефанікова]] | музикант = Теофіл Муссуні | камераман = Олівер Заглава ({{iw|Асоціація словацькых камераманів|ASK|sk|Asociácia slovenských kameramanov}}) | монтажер = Павел Ласковскый | штудио = Silverart<br>Cineart TV Prague<br>Harine Films<br>The Y-House<br>[[STVR]] | дистрибутор = Continental film | премьера = [[4. децембер]] [[2025]] ([[Словакія]])<br>[[5. фебруар]] [[2026]] ([[Чехія]]) | тырваня = 102 мин. | держава = {{flagicon|Словеньско}} Словакія<br>{{flagicon|Чесько}} Чехія<br>{{flagicon|Польско}} [[Польща]]<br>{{flagicon|Белґія}} [[Белґія]] | язык = [[русиньскый язык|русиньскый]]<br>[[словацькый язык|словацькый]]<br>[[чеськый язык|чеськый]] | буджет = €1&nbsp;342&nbsp;322 (приближнї)<ref name="FNE">{{Cite web |url=https://www.filmneweurope.com/news/slovakia-news/item/125217-production-martin-gonda-shoots-green-drama-flood-a-slovak-czech-polish-belgian-coproduction |author=Zuzana Točíková Vojteková |title=PRODUCTION: Martin Gonda Shoots Green Drama Flood, a Slovak/Czech/Polish/Belgian Coproduction |publisher=FilmNewEurope |date=05.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2201-39/https://www.filmneweurope.com:443/news/slovakia-news/item/125217-production-martin-gonda-shoots-green-drama-flood-a-slovak-czech-polish-belgian-coproduction |archivedate=02.07.2026}}</ref> }} '''„Потопа“''' ({{lang-sk|Potopa}}) є філм дебутуючого [[Словакія|словацького]] режісера [[Мартін Ґонда|Мартіна Ґонды]] з року [[2025]]. Цїловечерный філм, накрученый в словацько-[[Чехія|чесько]]-[[Польща|польско]]-[[Белґія|белґіцькій]] копродукції, мав премєру в кінах [[4. децембер|4.&nbsp;децембра]] [[2025]].&nbsp;року. „Потопа“ оповідать історію з [[Русины|русиньского]] села [[Руське]] на восточній Словакії, котре мать быти выстїговане про будованя [[Старина (водозбор)|водной гати Старина]]. Головна геройка&nbsp;— пятнадцятьрочне дївча Маря, котре хоче опустити село, але отець їй не доволить. Філм здобыв шість премій «[[Slnko v sieti (премія)|„Slnko v sieti“]]». == Сюжет == Подїї ся одбывають в соціалістічній [[Чехословакія|Чехословакії]] в [[1980]].&nbsp;роцї. Жытелї [[Руське|Руського]] слїдують выстїгованя сусїднїх сел, выкликане будованём [[Старина (водозбор)|водного резервоару на рїцї Ціроха]]. Коли село дістане статус храненой теріторії, Рущане ся траплять, же тыж будуть выселены. Пятнадцятьрочна Маря ся рихтує скінчіти основну школу і тужить ся стати пілотков. Єй нянько Саша одходить з роботы на фабрицї про здравотны проблемы і хоче, жебы Маря штудовала в близкім містї [[Снина|Снинї]] і дале зіставала на ґаздівстві. Саша не доволить дївцї приголосити ся на пілотну школу до [[Кошіцї|Кошіць]], але Маря сфалшує няньків підпис і піде на вступны екзамены. Коли Маря дістане позітівну одповідь, отець дале стоїть на своїм і заказує їй ся записати до школы. Меджітым Рущанів зберають, жебы їх поінформовати о зачатку выстїгованя села. Саша протестує, але Маря ся поставить проти вітцёви з тым, же не хоче промарнити жывот за обраблянём землї. Про нервову сітуацію Саша скінчіть на шпыталю. Коли ся дістане з [[Кома|комы]] і верне домів, потребує регабілітацію. Маря стримує выстїгованя до послїднёго моменту, жебы не травматізовати нянька. Наконець ся але мусять выселити, а їх родинна хыжа ся збурять. Нянько вєдно з далшыма Рущанами помалы звыкать на новый жывот в містьскім квартелю, а Маря іде штудовати на пілотну школу. == В ролях == * [[Сара Хрипакова]] — Марія (Маря) Ганякова * [[Осиф Пантликаш]] — Александер (Саша) Ганяк * [[Катарина Бабеёва]] — Катя (камаратка) * [[Владиміра Штефанікова]] — Ярміла (учітелька) * [[Міхал Шолтес]] — Владо (муж учітелькы) * [[Володимір Чема]] — Сельскый піп * [[Станїслав Пітоняк]] — Гудак (окресный урядник) * [[Євґеній Либезнюк]] — Лемпель (председа {{iw|Містный народный выбор|МНВ|cs|Místní národní výbor}}) * [[Іґор Латта]] — Карол (попів отець) В філмі попри скушеных акторів грають ай непрофесіоналы, а то дебутанткы Сара Хрипакова (в головній роли) і Катарина Бабеёва (в другорядній роли). Вызначне заступлїня мають теперїшнї і бывшы акторы пряшівского [[Театер Александра Духновича|Театру Александра Духновіча]] (єдиного професіоналного русиньского театру) в ролях жытелїв Руського&nbsp;— О.&nbsp;Пантликаш, В.&nbsp;Штефанікова, В.&nbsp;Чема, Є.&nbsp;Либезнюк, І.&nbsp;Латта (в епізодічных ролях тыж [[Зденка Кваскова|З.&nbsp;Кваскова]], [[Маріян Марко|М.&nbsp;Марко]], [[Любомір Міндош|Л.&nbsp;Міндош]], [[Володимір Рогач|В.&nbsp;Рогач]], [[Василь Русиняк|В.&nbsp;Русиняк]], [[Іван Стропковскый|І.&nbsp;Стропковскый]], [[Осиф Ткач|О.&nbsp;Ткач]], [[Яна Трущіньска-Сива|Я.&nbsp;Трущіньска-Сива]], [[Светлана Шковранова|С.&nbsp;Шковранова]]). == Продукція == Режісер і сценаріста „Потопы“ Мартін Ґонда ся стрїтив з історіёв выселїнь при будованю [[Старина (водозбор)|Стариньского резервоару]] щі за дїтинства, коли навщівлёвав свою бабу в близкім [[Ковбасів|Ковбасові]].<ref name="DennikN">{{Cite web |url=https://dennikn.sk/5004266/natocil-film-o-dedine-zasiahnutej-vystavbou-nadrze-starina-ludia-tam-dodnes-citia-krivdu |author=Dávid Gabera |title=Natočil film o dedine zasiahnutej výstavbou nádrže Starina: Ľudia tam dodnes cítia krivdu |publisher=Denník N |date=03.12.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2206-18/https://dennikn.sk:443/5004266/natocil-film-o-dedine-zasiahnutej-vystavbou-nadrze-starina-ludia-tam-dodnes-citia-krivdu |archivedate=02.07.2026}}</ref> Ідея створити філм о Старинї взникла почас роботы над Ґондовым штудентьскым [[Куртый філм|куртым філмом]] „Пура Віда“ (''Pura Vida'', 2018), котрый ся крутив в околіцї Улічской долины.<ref name="DennikN /> Подобно як пізнїше і „Потопа“, „Пура Віда“ комбіновала професіоналных і непрофесіоналных акторів до драматічной історії на русиньскім фонї.<ref name="Devin">{{Cite web |url=https://devin.stvr.sk/clanky/kulturny-dennik/423666/novy-slovensky-celovecerny-film-potopa |title=Nový slovenský celovečerný film POTOPA |publisher=Rádio Devín, STVR |date=02.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Як приправу про будучій граный філм ся спершу плановало вытворити [[Документарный філм|документ]] за помочі фінанцованя од словацького {{iw|Авдіовізуалный фонд (Словакія)|Авдіовізуалного фонду|sk|Audiovizuálny fond}}.<ref>{{Cite web |url=https://kultura.pravda.sk/film-a-televizia/clanok/509920-pura-vida-z-vsmu-az-do-cannes |author=Martin Adam Pavlík |title=Pura Vida. Z VŠMU až do Cannes |publisher=Pravda |date=25.04.2019 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2208-34/https://kultura.pravda.sk:443/film-a-televizia/clanok/509920-pura-vida-z-vsmu-az-do-cannes |archivedate=02.07.2026}}</ref> Мартін Ґонда з камераманом Олівером Заглавом зачали крутити матеріал і глядати конзултантів.<ref name="DennikN /> Успіх „Пура Віды“, выбраной на промітаня до [[Філмовый фестівал в Каннах|72.&nbsp;Меджінародного філмового фестівалу в Каннах (2019)]], дав можность нараз зреалізовати векшый драматічный проєкт.<ref name="Filmsk">{{Cite web |url=https://filmsk.sk/rozhovory/rozhovor-martin-gonda |author=Eva Andrejčáková |title=Starinská nádrž napája celý východ, len nie susednú dedinu |publisher=Film.sk |date=19.05.2026 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2209-43/https://filmsk.sk:443/rozhovory/rozhovor-martin-gonda |archivedate=02.07.2026}}</ref> Часть продукчного тіму „Пура Віды“ ся тыж подїлила на приправі „Потопы“ (продуцент Томаш Ґіч, сценарісты Домініка Удворкова, Мартін Шустер і&nbsp;др.). Фінанчну підпору філм дістав меджі іншыма од Авдіовізуалного фонду, чеського {{iw|Штатный фонд авдіовізії (Чехія)|Штатного фонду авдіовізії|cs|Státní fond audiovize}}, {{iw|Польскый інштітут філмового уменя|Польского інштітута філмового уменя|pl|Polski Instytut Sztuki Filmowej}}, проґраму Европской унії Creative Europe, Міністерства културы Словацькой републікы, [[Кошіцькый край|Кошіцького самосправного краю]] і словацького Фонду на підпору културы народностных меншын (KULT MINOR).<ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk |title=Potopa |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2210-49/https://filmpotopa.sk:443/ |archivedate=02.07.2026}}</ref> Бюджет філма ся приближнї оцїнює на 1&nbsp;342&nbsp;322&nbsp;евр.<ref name="FNE" /> Жебы ся лїпше спознати з історічным контекстом будучого філму, сценарісты „Потопы“ выглядовали документарны матеріалы о будованю резервоару і стрїчали ся з членами выселеных родин.<ref name="DennikN /> З бесїд з выселенцями і їх потомками стало ясне, же ключовым про драматічный сюжет буде конфлікт меджі поколїнями&nbsp;— выстїгованя як траґедія про старшых і новы можности про молодых.<ref name="Devin" /> [[Кастінґ]] непрофесіоналных русиньскоязычных акторок ся зачав в 2020.&nbsp;роцї; про [[Пандемія COVID-19|пандемію коронавіруса]] перше коло проходило онлайн.<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/filmpotopa/posts/pfbid022PBpx42w9cZqvstMjvnNRc5DDRUeLEWsTUoKkq6JAXSq9fknF6BPdPKuUExhHfhkl |author=Film Potopa |title=Hľadáme rusínske dievčatá!.. |publisher=Facebook |date=18.12.2020 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2212-19/https://www.facebook.com:443/filmpotopa/posts/pfbid022PBpx42w9cZqvstMjvnNRc5DDRUeLEWsTUoKkq6JAXSq9fknF6BPdPKuUExhHfhkl |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.stvr.sk/novinky/filmy-a-serialy/423010/predstavitelka-hlavnej-postavy-filmu-potopa-splnila-som-si-svoj-herecky-sen |title=Predstaviteľka hlavnej postavy filmu Potopa: Splnila som si svoj herecký sen |publisher=STVR |date=27.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2213-13/https://www.stvr.sk:443/novinky/filmy-a-serialy/423010/predstavitelka-hlavnej-postavy-filmu-potopa-splnila-som-si-svoj-herecky-sen |archivedate=02.07.2026}}</ref> На кастінґу до своїх ролей были выбраны Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва. В юлію 2021.&nbsp;року быв накрученый матеріал про [[тізер]].<ref>{{Cite web |url=https://www.silverartfilm.sk/sk/news |title=Nakrúcanie teasra |publisher=Silverart |date=16.07.2021 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2214-40/https://www.silverartfilm.sk:443/sk/news |archivedate=02.07.2026}}</ref> Головна етапа накручаня проходила в септембрі–октобрі 2023.&nbsp;року.<ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk/blogpotopa/nakrucanie-zacalo |title=Nakrúcanie začalo |publisher=Film Potopa |date=12.09.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2215-33/https://filmpotopa.sk:443/blogpotopa/nakrucanie-zacalo |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk/blogpotopa/wrap |title=Wrap |publisher=Film Potopa |date=30.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2216-14/https://filmpotopa.sk:443/blogpotopa/wrap |archivedate=02.07.2026}}</ref> Головна локація накручаня была в русиньскім селї [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертїжнім]], де была поміщена ай родинна хыжа Ганяковых.<ref name="DennikN /> Крутило ся тыж в [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]], [[Нехваль Полянкы|Нехваль Полянках]], [[Светліцї|Светліцях]], [[Гуменне|Гуменнім]] (културный дім), [[Кошіцї|Кошіцях]], [[Снина|Снинї]] і [[Каменіця над Цірохов|Каменіцї над Цірохов]] (аероклуб).<ref>{{Cite web |url=https://kosicefilmregion.sk/sk/projects/potopa |title=Potopa |publisher=Košice Region Film Office |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2217-09/https://kosicefilmregion.sk:443/sk/projects/potopa |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref name="NEV">{{Cite web |url=https://www.stvr.sk/radio/archiv/11259/2761539 |title=Beseda NEV |publisher=STVR |date=01.04.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> „Потопа“ была створена на прінціпах тзв. „зеленого накручаня“ ({{lang-en|green filmmaking}}): способ хоснованя транспорту, їджіня і далшых ресурсів быв заміряный на знижіня [[Угликовый слїд|угликового слїду]] філмованя.<ref name="FNE" /><ref>{{Cite web |url=https://fr.euronews.com/my-europe/2023/11/06/reduire-l-empreinte-carbone-de-la-production-audiovisuelle-certains-le-font-deja-ue |author=Aurora Velez |title=Réduire l'empreinte carbone de la production audiovisuelle : certains le font déjà dans l'UE |publisher=Euronews |date=30.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701122840/https://fr.euronews.com/my-europe/2023/11/06/reduire-l-empreinte-carbone-de-la-production-audiovisuelle-certains-le-font-deja-ue |archivedate=01.07.2026}}</ref> Філм быв докінченый в рамках бюджету.<ref name="Gic">{{Cite web |url=https://open.spotify.com/episode/79IV27qecv7HujOUAXunQ7 |author=Medzititulky |title=Tomáš Gič: Hľadám univerzálne príbehy |publisher=Spotify |date=01.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В своїй роботї з непрофесіоналныма акторками ся режісер Мартін Ґонда снажыв вытворити найлїпшы условія про автентічну і спонтанну гру. Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва прото не дістали сценарь філму і мусили імпровізовати почас накручаня.<ref name="DennikN /> Зачатку накручаня передходила тримісячна акторьска приправа, в рамках котрой ся акторкы спознали з історіёв Стариньского резервоару, практиковали імпровізованы сценкы і звыкали на камеру.<ref name="DennikN /><ref name="Filmsk" /> Односины меджі акторами ся тыж рядили режісеровыма планами. Наприклад, Осиф Пантликаш (в роли строгого вітця головной геройкы) быв замірно холодный ку Сарї Хрипаковій, жебы у нёй выкликати автентічный решпект перед камеров.<ref name="NEV" /> Автентічность філму ся проявила тыж в добовых декораціях і облечіню (часто пожыченых од жытелїв міст накручаня).<ref>{{Cite web |url=https://korzar.sme.sk/zemplin/c/pojdy-pivnice-a-sopy-ukryvali-poklady-zahraju-si-v-pripravovanom-filme-o-rusinoch |author=Jana Otriová |title=Pôjdy, pivnice a šopy ukrývali poklady. Zahrajú si v pripravovanom filme o Rusínoch |publisher=Korzár (SME) |date=31.07.2023 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPjrLl3jOb8 |author=filmpotopa |title=Nájsť vhodné filmové lokácie... |publisher=Instagram |date=08.10.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPtGcmfjGxQ |author=filmpotopa |title=Pri nakrúcaní POTOPY sme mysleli... |publisher=Instagram |date=12.10.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Містны жытелї были тыж репрезентованы в компарзї.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPPAwpkDLHv |author=filmpotopa |title=Snahu poňať citlivú tému... |publisher=Instagram |date=30.09.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В дакотрых іншых аспектах творцї філму выхосновали [[Умелецька ліценція|умелецьку ліценцію]]. Драматічный епізод ексгумації гробів не одбыв ся в Руськім, але быв перевзятый з історії далшого водного резервоару, [[Велика Домаша|Великой Домашы]].<ref name="DennikN /> Саме выселїня не было цалком нечекане і тырвало довшый час.<ref name="DennikN /><ref name="NEV" /> Од заміру накрутити філм в автентічнім діалектї стариньской области ся поступом часу одступило на хосен спонтанности акторьской гры, головно в припадї Сары Хрипаковой (родом з [[Воліця|Воліцї]]) і Катарины Бабеёвой (з [[Крайня Быстра|Крайнёй Быстрой]]).<ref name="Devin" /> [[Шпеціалны ефекты]] про філм забезпечіла штудія PFX.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DSKUlFsjMFV |author=filmpotopa |title=Pozrite sa, ako vznikali... |publisher=Instagram |date=12.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Векшына сцен в філмі не хоснує фонову музику.<ref>{{Cite web |url=https://zenskyweb.sk/prestiz-z-vychodu-slovenska |author=Hana Šebanová |title=Prestíž z východu Slovenska |publisher=Ženskýweb.sk |date=07.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> При кінцёвых тітулках ся указують архівны матеріалы з документарного філму Мірослава Смоляка „Під горов Ґаздорань“ (''Pod horou Gazdoraň'').<ref name="NEV" /> Текст тітулной піснї „Осирїла земля“ перевзятый зо стиха [[Марія Ґірова|Марії Ґіровой]], русиньской писателькы, народженой в Руськім.<ref name="NEV" /><ref>Стих «Родне село», выданый в зборнику М. Ґіровой «Родне гнїздо» (2008). {{Cite web |url=https://rusynlit.sk/index.php/2022/05/01/3182 |author=Michal Pavlič |title=Укажка з творчости – Марія Ґірова: Родне гнїздо |publisher=Spolok rusínskych spisovateľov Slovenska |date=01.05.2022 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Музику зложыв белґіцькый композітор Теофіл Муссуні (''Théophile Moussouni''), співали акторкы „Потопы“ Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва.<ref name="NEV" /> == Премєра == Про пропаґацію філму на соціалных сїтях были створены сторінкы на платформах [[Facebook]] і [[Instagram]].<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/filmpotopa |title=Film Potopa |publisher=Facebook |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/filmpotopa |title=filmpotopa |publisher=Instagram |accessdate=02.07.2026}}</ref> Тізер філму быв опублікованый 22.&nbsp;октобра 2025,<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=RoX9maFalJs |author=CONTINENTAL FILM |title=POTOPA - OFICIÁLNY TEASER - V KINÁCH OD 4. DECEMBRA |publisher=YouTube |date=22.10.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701224624/https://www.youtube.com/watch?v=RoX9maFalJs |archivedate=01.07.2026}}</ref> трейлер выйшов о три тыжднї пізнїше, 19.&nbsp;новембра 2025.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=owbuJoOTGcY |author=CONTINENTAL FILM |title=POTOPA - OFICIÁLNY TRAILER - V KINÁCH OD 4. DECEMBRA |publisher=YouTube |date=19.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701225207/https://www.youtube.com/watch?v=owbuJoOTGcY |archivedate=01.07.2026}}</ref> Світова премєра філму ся одбыла на [[Арґентина|арґентиньскім]] Меджінароднім філмовім фестівалї в Мар дел Плата 7.&nbsp;новембра 2025.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DQ7RU9wjCw- |author=filmpotopa |title=Film #POTOPA na svetovej premiére... |publisher=Instagram |date=11.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mardelplatafilmfest.com/40/en/program/?film_id=109272 |title=Flood |publisher=Festival Internacional de Cine de Mar del Plata |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2231-25/https://mardelplatafilmfest.com:443/40/en/program/?film_id=109272 |archivedate=02.07.2026}}</ref> 23.&nbsp;новембра 2025 ся одбыла азійска премєра філму на Індіцькім меджінароднім філмовім фестівалї в Ґоа (IFFI Goa).<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DQ_i1C4DOoD |author=filmpotopa |title=#POTOPA mieri na ďalší kontinent... |publisher=Instagram |date=13.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref name="IFFI">{{Cite web |url=https://filmguide.iffigoa.org/detail/?id=6843 |title=Flood |publisher=International Film Festival of India |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2232-21/https://filmguide.iffigoa.org:443/detail/?id=6843 |archivedate=02.07.2026}}</ref> Кінцём новембра 2025.&nbsp;року ся одбыли передпремєры на выходї Словакії за участи акторів і творцїв „Потопы“: в [[Кошіцї|Кошіцях]], [[Снина|Снинї]], [[Гуменне|Гуменнім]], [[Нехваль Полянкы|Нехваль Полянках]], [[Свидник]]у і [[Пряшів|Пряшові]].<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DRSIhTHjPsk |author=filmpotopa |title=SÚŤAŽ! Film POTOPA si budete... |publisher=Instagram |date=24.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Словацька кінопремєра ся одбыла 4.&nbsp;децембра 2025,<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DR1sW4bjMcf |author=filmpotopa |title=Pozrite si s nami atmosféru... |publisher=Instagram |date=04.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> чеська кінопремєра&nbsp;— 5.&nbsp;фебруара 2026.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DUV5rIFjDBZ |author=continentalfilm_cz |title=Včerejší pražská premiéra... |publisher=Instagram |date=04.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Подля продуцента Томаша Ґіча, філм мав веце як 25 тісяч позерачів на Словакії, причім векшына їх была на выходї країны.<ref name="Gic" /> Од 15. юла 2026 року філм є доступный на [[Стрімінґ|стрімінґовій платформі]] [[Netflix]] на Словакії і в Чехії.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/Dau5B2UsME4 |author=filmpotopa |title=#POTOPA na Netflixe... |publisher=Instagram |date=13.07.2026 |accessdate=18.07.2026}}</ref> Скорше быв доступный на платформі DAFilms.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DXPeoY0grO6 |author=dafilms.sk |title=Máte už tip na víkendový film?.. |publisher=Instagram |date=17.04.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://dafilms.sk/film/18943-potopa |title=Potopa |publisher=DAFilms.sk |accessdate=02.07.2026}}</ref> == Реакція == „Потопа“ нашла переважнї позітівный одзыв меджі чеськыма і словацькыма крітіками, котры оцїнили єй стриманость, автентічность і одмітаня надмірной політізації. Менша часть крітіків указала на нерівномірне темпо і окремы драматічны аспекты, котрым ся тяжше дало вірити. Рецензенты часто видїли „Потопу“ знаком ожывлїня словацькой кінематоґрафії в контекстї філму [[Тереза Нвотова|Терезы Нвотовой]] „Отець“ (2025) і далшых недавных дебутів. Веце крітіків зазначіли, же ся філм варує чорнобілого політічного віджіня. Мартін Свобода, котрый оцїнив „Потопу“ на 4,3/5 про Totalfilm, пише о нїй як о „єднім із філмів, інтереснїшых вшыткым тым, чім не суть“. Подля Свободы ся „Потопа“ не піддає очівісному покушіню зобразити вымушене выселїня як алеґорію [[Тоталітарізм|тоталітарного режіму]]. Припоминать, же головный урядник „не є карікатуров зла“, і же страта жытелїв є тым траґічнїша, же їх „нихто нїґда не назве жертвами“.<ref name="Totalfilm">{{Cite web |url=https://www.totalfilm.cz/2026/05/recenze-potopa-slovensko-starina |author=Martin Svoboda |title=Recenze: Slovenská Potopa je sebevědomý film, který nedělá jednoduché volby |publisher=Totalfilm.cz |date=29.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Подобно ся высловив ай Томаш Стейскал про Seznam Zprávy, подля котрого режісер Мартін Ґонда не понукать антікомуністічне выголошіня, але універзалный образ, котрый може резоновати ай в сучасній словацькій політічній сітуації. Стейскал порівнує філм зо „Светлоноцов“ (2022) Нвотовой як делікатнїше спрацованя словацького села і закінчує тым, же хоць „Потопа“ жадать терпезливость, „тота терпезливость ся але выплатить“.<ref name="Seznam">{{Cite web |url=https://www.seznamzpravy.cz/clanek/kultura-potopa-film-recenze-298476 |author=Tomáš Stejskal |title=Recenze: Komunisté vystěhovali ves kvůli přehradě. Vznikl o tom skvělý film |publisher=Seznam Zprávy |date=10.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В рецензіях ся повторяла тема автентічности філму, передушыткым русиньскый діалоґ, участь непрофесіоналных акторок, а тыж акторів пряшівского [[Театер Александра Духновича|Театру Александра Духновіча]]. В рецензії про денник SME Даніел Бернат зазначів скоро цїлкову абсенцію музикы і двоякый конфлікт&nbsp;— родинный меджі Марёв а єй вітцём і комунітный меджі жытелями села і урядниками&nbsp;— і окреме оцїнив непрофесійну акторку Сару Хрипакову в головній роли.<ref>{{Cite web |url=https://www.sme.sk/kultura/c/pre-vystavbu-vodnej-nadrze-pochovali-niekolko-obci-v-potope-sa-vsak-ludia-len-tak-nevzdavaju |author=Daniel Bernát |title=Potopa prináša celkom iný zážitok ako katastrofický film. Našťastie |publisher=SME |date=04.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Ай на Novinky.cz о Хрипаковій написали, же є „великым обявом“, а рецензентка оцїнила філм як далшый доказ того, же словацькый кінематоґраф іде догоры.<ref name="Novinky">{{Cite web |url=https://www.novinky.cz/clanek/kultura-filmy-serialy-recenze-film-potopa-je-silnou-vypovedi-o-vztahu-ke-korenum-40560806 |author=Věra Míšková |title=RECENZE: Film Potopa je silnou výpovědí o vztahu ke kořenům |publisher=Novinky.cz |date=05.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Павел Кнапко зо словацького вебу ''Kinema'' придїлив „Потопі“ 8,5/10, причім Ґондову роботу над темпом прирівнує скорше ку ветеранови, як ку дебутантови, а філм описує як лекцію з напівзабытой капітолы історії країны.<ref name="Kinema">{{Cite web |url=https://www.kinema.sk/filmova-recenzia/40346/potopa.htm |author=Pavel Knapko |title=Potopa – filmová recenzia |publisher=Kinema.sk |date=06.12.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2238-25/https://www.kinema.sk:443/filmova-recenzia/40346/potopa.htm |archivedate=02.07.2026}}</ref> Не вшыткы одзывы были без крітікы. Рецензент вебу Чеськой телевізії ČT art „Потопу“ похвалив, але высловив ай конкретны познамкы. Подля нёго, ручна камера і остры зостригы передають непокій протаґоністкы, але за цїну даякой понаглености, а прудкы зміны в справованю&nbsp;— передушыткым Марьина нагла покора по вітцёвім колапсї&nbsp;— „ослаблюють правдоподобность“ філму. Тота сама рецензія зазначує, же Маря як Русинка і тінеджерка протистоїть двоякому вылучіню&nbsp;— не є почута ани дома, ани в сполочности.<ref>{{Cite web |url=https://art.ceskatelevize.cz/360/dospivani-na-okraji-zeme-i-dejin-potopa-je-dalsi-vyjimecny-film-ze-slovenska-8jm48 |author=Martin Šrajer |title=Dospívání na okraji země i dějin. Potopa je další výjimečný film ze Slovenska |publisher=ČT art (Česká televize) |date=12.02.2026 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2239-19/https://art.ceskatelevize.cz:443/360/dospivani-na-okraji-zeme-i-dejin-potopa-je-dalsi-vyjimecny-film-ze-slovenska-8jm48 |archivedate=02.07.2026}}</ref> Далшы рецензенты зазначіли, же замірна стриманость філму ся містами мінять на здеревянїлость,<ref name="Seznam" /> же ёго темпо може быти надміру помале,<ref name="Novinky" /> причім часть ёго сімболікы&nbsp;— головно повторяючій ся мотів лїтаня і слободы&nbsp;— пособила першопланово.<ref name="Kinema" /> === Оцїнїня === По світовій премєрї в Меджінароднім конкурзї на Меджінароднім філмовім фестівалї в Мар дел Плата 7.&nbsp;новембра 2025 „Потопа“ дістала нагороду SIGNIS, присуджовану независлым жюрі Світовой католицькой асоціації про комунікацію (SIGNIS).<ref name="SIGNIS">{{Cite web |url=https://www.signis.world/top3/16-11-2025/signis-jury-honors-flood-and-grants-special-mention-to-la-gioia-at-the-40th-mar-del-plata-film-festival |author=SIGNIS Web Editor |title=SIGNIS Jury Honors Flood and Grants Special Mention to La Gioia at the 40th Mar del Plata Film Festival |publisher=SIGNIS World |date=16.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2240-53/https://www.signis.world:443/top3/16-11-2025/signis-jury-honors-flood-and-grants-special-mention-to-la-gioia-at-the-40th-mar-del-plata-film-festival |archivedate=02.07.2026}}</ref> Дале мала азійску премєру в Меджінароднім конкурзї на Індіцькім меджінароднім філмовім фестівалї в Ґоа (IFFI Goa).<ref name="IFFI" /> В роцї 2026 ся „Потопа“ дістала до конкурзной секції цїловечерных філмів на Zlín Film Festival<ref>{{Cite web |url=https://program.zlinfest.cz/detail/?id=23803 |title=Kompletní program – Potopa |publisher=Zlín Film Festival |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2242-07/https://program.zlinfest.cz:443/detail/?id=23803 |archivedate=02.07.2026}}</ref> і была представлена ай на фестівалї „Кіно на граніцї“, замірянім на середнёевропску кінематоґрафію.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DYEa8KFsm8N |author=filmpotopa |title=#POTOPA sa minulý týždeň... |publisher=Instagram |date=08.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В тім самім роцї „Потопа“ дістала веце номінацій на народны філмовы премії «[[Slnko v sieti (премія)|„Slnko v sieti“]]», з котрых была оцїнена за найлїпшый філмовый сценарь, філмовый звук, сценоґрафію, найлїпшый женьскый акторьскый выкон в головній роли і найлїпшый мужскый акторьскый выкон в другорядній роли. Філм дістав ай позерательску премію, присуджовану на основі публічного голосованя.<ref name="SVS">{{Cite web |url=https://slnkovsieti.sk |title=Slnko v sieti – výsledky za rok 2025 |publisher=Slovenská filmová a televízna akadémia |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2244-27/https://slnkovsieti.sk:443/ |archivedate=02.07.2026}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| Нагорода ! scope="col"| Дата церемонії ! scope="col"| Катеґорія ! scope="col"| Номінант(ы) ! scope="col"| Выслїдок ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|Реф.|Референція|0}} |- ! scope="row" | Меджінародный філмовый фестівал в Мар дел Плата (Арґентина) | 16. новембер 2025 | Премія SIGNIS | „Потопа“ | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} | style="text-align:center;"| <ref name="SIGNIS" /> |- ! scope="row" rowspan="10"| Народна філмова премія Slnko v sieti (Словакія) | rowspan="10"| 9. апріль 2026 | Найлїпшый граный філм | „Потопа“ | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} | style="text-align:center;" rowspan="10"| <ref name="SVS" /> |- | Найлїпша філмова режія | Мартін Ґонда | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшый філмовый сценарь | Домініка Удворкова, Мартін Ґонда, Мартін Шустер | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшый філмовый звук | Богуміл Мартінак, Іван Дюркех, Кантен Коллетт, Рено Ґійомен | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпша сценоґрафія | Юрай Кухарек | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшы костімы | Татяна Фіґурова | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшы візуалны ефекты | Тібор Меліш, Томаш Сровнал | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшый женьскый акторскый выкон в головній роли | Сара Хрипакова | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшый мужскый акторскый выкон в другорядній роли | Володимір Чема | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Позерательска премія | „Потопа“ | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |} == Одказы == * [https://filmpotopa.sk Офіціалный вебсайт філму] * [[imdbtitle:38629827|„Потопа“ на IMDb]] * [https://www.facebook.com/filmpotopa Офіціална сторінка філму в Facebook] * [https://www.instagram.com/filmpotopa Офіціална сторінка філму в Instagram] == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Філмы]] bypcraxs7517ex1k48m55kjoubrg24v 168995 168994 2026-09-01T13:13:58Z Flipdot 23893 168995 wikitext text/x-wiki {{Филм | назва = Потопа | назва оригинала = Potopa | подпис = Рекламный постер (автор J. Poukar) | режисер = [[Мартін Ґонда]] | продуцент = Катарина Кырначова<br>Томаш Ґіч | сценариста = Мартін Шустер<br>Домініка Удворкова<br>Мартін Ґонда | в ролях = [[Сара Хрипакова]]<br>[[Осиф Пантликаш]]<br>[[Катарина Бабеёва]]<br>[[Владиміра Штефанікова]] | музикант = Теофіл Муссуні | камераман = Олівер Заглава ({{iw|Асоціація словацькых камераманів|ASK|sk|Asociácia slovenských kameramanov}}) | монтажер = Павел Ласковскый | штудио = Silverart<br>Cineart TV Prague<br>Harine Films<br>The Y-House<br>[[STVR]] | дистрибутор = Continental film | премьера = [[4. децембер]] [[2025]] ([[Словакія]])<br>[[5. фебруар]] [[2026]] ([[Чехія]]) | тырваня = 102 мин. | держава = {{flagicon|Словеньско}} Словакія<br>{{flagicon|Чесько}} Чехія<br>{{flagicon|Польско}} [[Польща]]<br>{{flagicon|Белґія}} [[Белґія]] | язык = [[русиньскый язык|русиньскый]]<br>[[словацькый язык|словацькый]]<br>[[чеськый язык|чеськый]] | буджет = €1&nbsp;342&nbsp;322 (приближнї)<ref name="FNE">{{Cite web |url=https://www.filmneweurope.com/news/slovakia-news/item/125217-production-martin-gonda-shoots-green-drama-flood-a-slovak-czech-polish-belgian-coproduction |author=Zuzana Točíková Vojteková |title=PRODUCTION: Martin Gonda Shoots Green Drama Flood, a Slovak/Czech/Polish/Belgian Coproduction |publisher=FilmNewEurope |date=05.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2201-39/https://www.filmneweurope.com:443/news/slovakia-news/item/125217-production-martin-gonda-shoots-green-drama-flood-a-slovak-czech-polish-belgian-coproduction |archivedate=02.07.2026}}</ref> }} '''„Потопа“''' ({{lang-sk|Potopa}}) є філм дебутуючого [[Словакія|словацького]] режісера [[Мартін Ґонда|Мартіна Ґонды]] з року [[2025]]. Цїловечерный філм, накрученый в словацько-[[Чехія|чесько]]-[[Польща|польско]]-[[Белґія|белґіцькій]] копродукції, мав премєру в кінах [[4. децембер|4.&nbsp;децембра]] [[2025]].&nbsp;року. „Потопа“ оповідать історію з [[Русины|русиньского]] села [[Руське]] на восточній Словакії, котре мать быти выстїговане про будованя [[Старина (водозбор)|водной гати Старина]]. Головна геройка&nbsp;— пятнадцятьрочне дївча Маря, котре хоче опустити село, але отець їй не доволить. Філм здобыв шість премій [[Slnko v sieti (премія)|„Slnko v sieti“]]. Є то першый граный цїловечерный філм в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]].<ref>{{Cite web |date=12 April 2026 |title=Poznáme víťazov ocenenia Slnko v sieti 2026 |url=https://sfu.sk/novinky/slnko-v-sieti-2026-vitazi/ |access-date=31 July 2026 |website=Slovak Film Institute |language=sk }}</ref><ref name="DennikN">{{Cite web |url=https://dennikn.sk/5004266/natocil-film-o-dedine-zasiahnutej-vystavbou-nadrze-starina-ludia-tam-dodnes-citia-krivdu |author=Dávid Gabera |title=Natočil film o dedine zasiahnutej výstavbou nádrže Starina: Ľudia tam dodnes cítia krivdu |publisher=Denník N |date=03.12.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2206-18/https://dennikn.sk:443/5004266/natocil-film-o-dedine-zasiahnutej-vystavbou-nadrze-starina-ludia-tam-dodnes-citia-krivdu |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mišíková |first=Katarína |date=12 December 2025 |title=Rusínska apokalypsa |url=https://filmsk.sk/recenzie/recenzia-potopa/ |access-date=31 July 2026 |website=film.sk |language=sk }}</ref> == Сюжет == Подїї ся одбывають в соціалістічній [[Чехословакія|Чехословакії]] в [[1980]].&nbsp;роцї. Жытелї [[Руське|Руського]] слїдують выстїгованя сусїднїх сел, выкликане будованём [[Старина (водозбор)|водного резервоару на рїцї Ціроха]]. Коли село дістане статус храненой теріторії, Рущане ся траплять, же тыж будуть выселены. Пятнадцятьрочна Маря ся рихтує скінчіти основну школу і тужить ся стати пілотков. Єй нянько Саша одходить з роботы на фабрицї про здравотны проблемы і хоче, жебы Маря штудовала в близкім містї [[Снина|Снинї]] і дале зіставала на ґаздівстві. Саша не доволить дївцї приголосити ся на пілотну школу до [[Кошіцї|Кошіць]], але Маря сфалшує няньків підпис і піде на вступны екзамены. Коли Маря дістане позітівну одповідь, отець дале стоїть на своїм і заказує їй ся записати до школы. Меджітым Рущанів зберають, жебы їх поінформовати о зачатку выстїгованя села. Саша протестує, але Маря ся поставить проти вітцёви з тым, же не хоче промарнити жывот за обраблянём землї. Про нервову сітуацію Саша скінчіть на шпыталю. Коли ся дістане з [[Кома|комы]] і верне домів, потребує регабілітацію. Маря стримує выстїгованя до послїднёго моменту, жебы не травматізовати нянька. Наконець ся але мусять выселити, а їх родинна хыжа ся збурять. Нянько вєдно з далшыма Рущанами помалы звыкать на новый жывот в містьскім квартелю, а Маря іде штудовати на пілотну школу. == В ролях == * [[Сара Хрипакова]] — Марія (Маря) Ганякова * [[Осиф Пантликаш]] — Александер (Саша) Ганяк * [[Катарина Бабеёва]] — Катя (камаратка) * [[Владиміра Штефанікова]] — Ярміла (учітелька) * [[Міхал Шолтес]] — Владо (муж учітелькы) * [[Володимір Чема]] — Сельскый піп * [[Станїслав Пітоняк]] — Гудак (окресный урядник) * [[Євґеній Либезнюк]] — Лемпель (председа {{iw|Містный народный выбор|МНВ|cs|Místní národní výbor}}) * [[Іґор Латта]] — Карол (попів отець) В філмі попри скушеных акторів грають ай непрофесіоналы, а то дебутанткы Сара Хрипакова (в головній роли) і Катарина Бабеёва (в другорядній роли). Вызначне заступлїня мають теперїшнї і бывшы акторы пряшівского [[Театер Александра Духновича|Театру Александра Духновіча]] (єдиного професіоналного русиньского театру) в ролях жытелїв Руського&nbsp;— О.&nbsp;Пантликаш, В.&nbsp;Штефанікова, В.&nbsp;Чема, Є.&nbsp;Либезнюк, І.&nbsp;Латта (в епізодічных ролях тыж [[Зденка Кваскова|З.&nbsp;Кваскова]], [[Маріян Марко|М.&nbsp;Марко]], [[Любомір Міндош|Л.&nbsp;Міндош]], [[Володимір Рогач|В.&nbsp;Рогач]], [[Василь Русиняк|В.&nbsp;Русиняк]], [[Іван Стропковскый|І.&nbsp;Стропковскый]], [[Осиф Ткач|О.&nbsp;Ткач]], [[Яна Трущіньска-Сива|Я.&nbsp;Трущіньска-Сива]], [[Светлана Шковранова|С.&nbsp;Шковранова]]). == Продукція == Режісер і сценаріста „Потопы“ Мартін Ґонда ся стрїтив з історіёв выселїнь при будованю [[Старина (водозбор)|Стариньского резервоару]] щі за дїтинства, коли навщівлёвав свою бабу в близкім [[Ковбасів|Ковбасові]].<ref name="DennikN" /> Ідея створити філм о Старинї взникла почас роботы над Ґондовым штудентьскым [[Куртый філм|куртым філмом]] „Пура Віда“ (''Pura Vida'', 2018), котрый ся крутив в околіцї Улічской долины.<ref name="DennikN /> Подобно як пізнїше і „Потопа“, „Пура Віда“ комбіновала професіоналных і непрофесіоналных акторів до драматічной історії на русиньскім фонї.<ref name="Devin">{{Cite web |url=https://devin.stvr.sk/clanky/kulturny-dennik/423666/novy-slovensky-celovecerny-film-potopa |title=Nový slovenský celovečerný film POTOPA |publisher=Rádio Devín, STVR |date=02.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Як приправу про будучій граный філм ся спершу плановало вытворити [[Документарный філм|документ]] за помочі фінанцованя од словацького {{iw|Авдіовізуалный фонд (Словакія)|Авдіовізуалного фонду|sk|Audiovizuálny fond}}.<ref>{{Cite web |url=https://kultura.pravda.sk/film-a-televizia/clanok/509920-pura-vida-z-vsmu-az-do-cannes |author=Martin Adam Pavlík |title=Pura Vida. Z VŠMU až do Cannes |publisher=Pravda |date=25.04.2019 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2208-34/https://kultura.pravda.sk:443/film-a-televizia/clanok/509920-pura-vida-z-vsmu-az-do-cannes |archivedate=02.07.2026}}</ref> Мартін Ґонда з камераманом Олівером Заглавом зачали крутити матеріал і глядати конзултантів.<ref name="DennikN /> Успіх „Пура Віды“, выбраной на промітаня до [[Філмовый фестівал в Каннах|72.&nbsp;Меджінародного філмового фестівалу в Каннах (2019)]], дав можность нараз зреалізовати векшый драматічный проєкт.<ref name="Filmsk">{{Cite web |url=https://filmsk.sk/rozhovory/rozhovor-martin-gonda |author=Eva Andrejčáková |title=Starinská nádrž napája celý východ, len nie susednú dedinu |publisher=Film.sk |date=19.05.2026 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2209-43/https://filmsk.sk:443/rozhovory/rozhovor-martin-gonda |archivedate=02.07.2026}}</ref> Часть продукчного тіму „Пура Віды“ ся тыж подїлила на приправі „Потопы“ (продуцент Томаш Ґіч, сценарісты Домініка Удворкова, Мартін Шустер і&nbsp;др.). Фінанчну підпору філм дістав меджі іншыма од Авдіовізуалного фонду, чеського {{iw|Штатный фонд авдіовізії (Чехія)|Штатного фонду авдіовізії|cs|Státní fond audiovize}}, {{iw|Польскый інштітут філмового уменя|Польского інштітута філмового уменя|pl|Polski Instytut Sztuki Filmowej}}, проґраму Европской унії Creative Europe, Міністерства културы Словацькой републікы, [[Кошіцькый край|Кошіцького самосправного краю]] і словацького Фонду на підпору културы народностных меншын (KULT MINOR).<ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk |title=Potopa |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2210-49/https://filmpotopa.sk:443/ |archivedate=02.07.2026}}</ref> Бюджет філма ся приближнї оцїнює на 1&nbsp;342&nbsp;322&nbsp;евр.<ref name="FNE" /> Жебы ся лїпше спознати з історічным контекстом будучого філму, сценарісты „Потопы“ выглядовали документарны матеріалы о будованю резервоару і стрїчали ся з членами выселеных родин.<ref name="DennikN /> З бесїд з выселенцями і їх потомками стало ясне, же ключовым про драматічный сюжет буде конфлікт меджі поколїнями&nbsp;— выстїгованя як траґедія про старшых і новы можности про молодых.<ref name="Devin" /> [[Кастінґ]] непрофесіоналных русиньскоязычных акторок ся зачав в 2020.&nbsp;роцї; про [[Пандемія COVID-19|пандемію коронавіруса]] перше коло проходило онлайн.<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/filmpotopa/posts/pfbid022PBpx42w9cZqvstMjvnNRc5DDRUeLEWsTUoKkq6JAXSq9fknF6BPdPKuUExhHfhkl |author=Film Potopa |title=Hľadáme rusínske dievčatá!.. |publisher=Facebook |date=18.12.2020 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2212-19/https://www.facebook.com:443/filmpotopa/posts/pfbid022PBpx42w9cZqvstMjvnNRc5DDRUeLEWsTUoKkq6JAXSq9fknF6BPdPKuUExhHfhkl |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.stvr.sk/novinky/filmy-a-serialy/423010/predstavitelka-hlavnej-postavy-filmu-potopa-splnila-som-si-svoj-herecky-sen |title=Predstaviteľka hlavnej postavy filmu Potopa: Splnila som si svoj herecký sen |publisher=STVR |date=27.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2213-13/https://www.stvr.sk:443/novinky/filmy-a-serialy/423010/predstavitelka-hlavnej-postavy-filmu-potopa-splnila-som-si-svoj-herecky-sen |archivedate=02.07.2026}}</ref> На кастінґу до своїх ролей были выбраны Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва. В юлію 2021.&nbsp;року быв накрученый матеріал про [[тізер]].<ref>{{Cite web |url=https://www.silverartfilm.sk/sk/news |title=Nakrúcanie teasra |publisher=Silverart |date=16.07.2021 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2214-40/https://www.silverartfilm.sk:443/sk/news |archivedate=02.07.2026}}</ref> Головна етапа накручаня проходила в септембрі–октобрі 2023.&nbsp;року.<ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk/blogpotopa/nakrucanie-zacalo |title=Nakrúcanie začalo |publisher=Film Potopa |date=12.09.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2215-33/https://filmpotopa.sk:443/blogpotopa/nakrucanie-zacalo |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://filmpotopa.sk/blogpotopa/wrap |title=Wrap |publisher=Film Potopa |date=30.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2216-14/https://filmpotopa.sk:443/blogpotopa/wrap |archivedate=02.07.2026}}</ref> Головна локація накручаня была в русиньскім селї [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертїжнім]], де была поміщена ай родинна хыжа Ганяковых.<ref name="DennikN /> Крутило ся тыж в [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]], [[Нехваль Полянкы|Нехваль Полянках]], [[Светліцї|Светліцях]], [[Гуменне|Гуменнім]] (културный дім), [[Кошіцї|Кошіцях]], [[Снина|Снинї]] і [[Каменіця над Цірохов|Каменіцї над Цірохов]] (аероклуб).<ref>{{Cite web |url=https://kosicefilmregion.sk/sk/projects/potopa |title=Potopa |publisher=Košice Region Film Office |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2217-09/https://kosicefilmregion.sk:443/sk/projects/potopa |archivedate=02.07.2026}}</ref><ref name="NEV">{{Cite web |url=https://www.stvr.sk/radio/archiv/11259/2761539 |title=Beseda NEV |publisher=STVR |date=01.04.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> „Потопа“ была створена на прінціпах тзв. „зеленого накручаня“ ({{lang-en|green filmmaking}}): способ хоснованя транспорту, їджіня і далшых ресурсів быв заміряный на знижіня [[Угликовый слїд|угликового слїду]] філмованя.<ref name="FNE" /><ref>{{Cite web |url=https://fr.euronews.com/my-europe/2023/11/06/reduire-l-empreinte-carbone-de-la-production-audiovisuelle-certains-le-font-deja-ue |author=Aurora Velez |title=Réduire l'empreinte carbone de la production audiovisuelle : certains le font déjà dans l'UE |publisher=Euronews |date=30.10.2023 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701122840/https://fr.euronews.com/my-europe/2023/11/06/reduire-l-empreinte-carbone-de-la-production-audiovisuelle-certains-le-font-deja-ue |archivedate=01.07.2026}}</ref> Філм быв докінченый в рамках бюджету.<ref name="Gic">{{Cite web |url=https://open.spotify.com/episode/79IV27qecv7HujOUAXunQ7 |author=Medzititulky |title=Tomáš Gič: Hľadám univerzálne príbehy |publisher=Spotify |date=01.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В своїй роботї з непрофесіоналныма акторками ся режісер Мартін Ґонда снажыв вытворити найлїпшы условія про автентічну і спонтанну гру. Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва прото не дістали сценарь філму і мусили імпровізовати почас накручаня.<ref name="DennikN /> Зачатку накручаня передходила тримісячна акторьска приправа, в рамках котрой ся акторкы спознали з історіёв Стариньского резервоару, практиковали імпровізованы сценкы і звыкали на камеру.<ref name="DennikN /><ref name="Filmsk" /> Односины меджі акторами ся тыж рядили режісеровыма планами. Наприклад, Осиф Пантликаш (в роли строгого вітця головной геройкы) быв замірно холодный ку Сарї Хрипаковій, жебы у нёй выкликати автентічный решпект перед камеров.<ref name="NEV" /> Автентічность філму ся проявила тыж в добовых декораціях і облечіню (часто пожыченых од жытелїв міст накручаня).<ref>{{Cite web |url=https://korzar.sme.sk/zemplin/c/pojdy-pivnice-a-sopy-ukryvali-poklady-zahraju-si-v-pripravovanom-filme-o-rusinoch |author=Jana Otriová |title=Pôjdy, pivnice a šopy ukrývali poklady. Zahrajú si v pripravovanom filme o Rusínoch |publisher=Korzár (SME) |date=31.07.2023 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPjrLl3jOb8 |author=filmpotopa |title=Nájsť vhodné filmové lokácie... |publisher=Instagram |date=08.10.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPtGcmfjGxQ |author=filmpotopa |title=Pri nakrúcaní POTOPY sme mysleli... |publisher=Instagram |date=12.10.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Містны жытелї были тыж репрезентованы в компарзї.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DPPAwpkDLHv |author=filmpotopa |title=Snahu poňať citlivú tému... |publisher=Instagram |date=30.09.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В дакотрых іншых аспектах творцї філму выхосновали [[Умелецька ліценція|умелецьку ліценцію]]. Драматічный епізод ексгумації гробів не одбыв ся в Руськім, але быв перевзятый з історії далшого водного резервоару, [[Велика Домаша|Великой Домашы]].<ref name="DennikN /> Саме выселїня не было цалком нечекане і тырвало довшый час.<ref name="DennikN /><ref name="NEV" /> Од заміру накрутити філм в автентічнім діалектї стариньской области ся поступом часу одступило на хосен спонтанности акторьской гры, головно в припадї Сары Хрипаковой (родом з [[Воліця|Воліцї]]) і Катарины Бабеёвой (з [[Крайня Быстра|Крайнёй Быстрой]]).<ref name="Devin" /> [[Шпеціалны ефекты]] про філм забезпечіла штудія PFX.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DSKUlFsjMFV |author=filmpotopa |title=Pozrite sa, ako vznikali... |publisher=Instagram |date=12.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Векшына сцен в філмі не хоснує фонову музику.<ref>{{Cite web |url=https://zenskyweb.sk/prestiz-z-vychodu-slovenska |author=Hana Šebanová |title=Prestíž z východu Slovenska |publisher=Ženskýweb.sk |date=07.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> При кінцёвых тітулках ся указують архівны матеріалы з документарного філму Мірослава Смоляка „Під горов Ґаздорань“ (''Pod horou Gazdoraň'').<ref name="NEV" /> Текст тітулной піснї „Осирїла земля“ перевзятый зо стиха [[Марія Ґірова|Марії Ґіровой]], русиньской писателькы, народженой в Руськім.<ref name="NEV" /><ref>Стих „Родне село“, выданый в зборнику М. Ґіровой „Родне гнїздо“ (2008). {{Cite web |url=https://rusynlit.sk/index.php/2022/05/01/3182 |author=Michal Pavlič |title=Укажка з творчости – Марія Ґірова: Родне гнїздо |publisher=Spolok rusínskych spisovateľov Slovenska |date=01.05.2022 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Музику зложыв белґіцькый композітор Теофіл Муссуні (''Théophile Moussouni''), співали акторкы „Потопы“ Сара Хрипакова і Катарина Бабеёва.<ref name="NEV" /> == Премєра == Про пропаґацію філму на соціалных сїтях были створены сторінкы на платформах [[Facebook]] і [[Instagram]].<ref>{{Cite web |url=https://www.facebook.com/filmpotopa |title=Film Potopa |publisher=Facebook |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/filmpotopa |title=filmpotopa |publisher=Instagram |accessdate=02.07.2026}}</ref> Тізер філму быв опублікованый 22.&nbsp;октобра 2025,<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=RoX9maFalJs |author=CONTINENTAL FILM |title=POTOPA - OFICIÁLNY TEASER - V KINÁCH OD 4. DECEMBRA |publisher=YouTube |date=22.10.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701224624/https://www.youtube.com/watch?v=RoX9maFalJs |archivedate=01.07.2026}}</ref> трейлер выйшов о три тыжднї пізнїше, 19.&nbsp;новембра 2025.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=owbuJoOTGcY |author=CONTINENTAL FILM |title=POTOPA - OFICIÁLNY TRAILER - V KINÁCH OD 4. DECEMBRA |publisher=YouTube |date=19.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260701225207/https://www.youtube.com/watch?v=owbuJoOTGcY |archivedate=01.07.2026}}</ref> Світова премєра філму ся одбыла на [[Арґентина|арґентиньскім]] Меджінароднім філмовім фестівалї в Мар дел Плата 7.&nbsp;новембра 2025.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DQ7RU9wjCw- |author=filmpotopa |title=Film #POTOPA na svetovej premiére... |publisher=Instagram |date=11.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mardelplatafilmfest.com/40/en/program/?film_id=109272 |title=Flood |publisher=Festival Internacional de Cine de Mar del Plata |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2231-25/https://mardelplatafilmfest.com:443/40/en/program/?film_id=109272 |archivedate=02.07.2026}}</ref> 23.&nbsp;новембра 2025 ся одбыла азійска премєра філму на Індіцькім меджінароднім філмовім фестівалї в Ґоа (IFFI Goa).<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DQ_i1C4DOoD |author=filmpotopa |title=#POTOPA mieri na ďalší kontinent... |publisher=Instagram |date=13.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref name="IFFI">{{Cite web |url=https://filmguide.iffigoa.org/detail/?id=6843 |title=Flood |publisher=International Film Festival of India |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2232-21/https://filmguide.iffigoa.org:443/detail/?id=6843 |archivedate=02.07.2026}}</ref> Кінцём новембра 2025.&nbsp;року ся одбыли передпремєры на выходї Словакії за участи акторів і творцїв „Потопы“: в [[Кошіцї|Кошіцях]], [[Снина|Снинї]], [[Гуменне|Гуменнім]], [[Нехваль Полянкы|Нехваль Полянках]], [[Свидник]]у і [[Пряшів|Пряшові]].<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DRSIhTHjPsk |author=filmpotopa |title=SÚŤAŽ! Film POTOPA si budete... |publisher=Instagram |date=24.11.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Словацька кінопремєра ся одбыла 4.&nbsp;децембра 2025,<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DR1sW4bjMcf |author=filmpotopa |title=Pozrite si s nami atmosféru... |publisher=Instagram |date=04.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> чеська кінопремєра&nbsp;— 5.&nbsp;фебруара 2026.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DUV5rIFjDBZ |author=continentalfilm_cz |title=Včerejší pražská premiéra... |publisher=Instagram |date=04.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Подля продуцента Томаша Ґіча, філм мав веце як 25 тісяч позерачів на Словакії, причім векшына їх была на выходї країны.<ref name="Gic" /> Од 15. юла 2026 року філм є доступный на [[Стрімінґ|стрімінґовій платформі]] [[Netflix]] на Словакії і в Чехії.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/Dau5B2UsME4 |author=filmpotopa |title=#POTOPA na Netflixe... |publisher=Instagram |date=13.07.2026 |accessdate=18.07.2026}}</ref> Скорше быв доступный на платформі DAFilms.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DXPeoY0grO6 |author=dafilms.sk |title=Máte už tip na víkendový film?.. |publisher=Instagram |date=17.04.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://dafilms.sk/film/18943-potopa |title=Potopa |publisher=DAFilms.sk |accessdate=02.07.2026}}</ref> == Реакція == „Потопа“ нашла переважнї позітівный одзыв меджі чеськыма і словацькыма крітіками, котры оцїнили єй стриманость, автентічность і одмітаня надмірной політізації. Менша часть крітіків указала на нерівномірне темпо і окремы драматічны аспекты, котрым ся тяжше дало вірити. Рецензенты часто видїли „Потопу“ знаком ожывлїня словацькой кінематоґрафії в контекстї філму [[Тереза Нвотова|Терезы Нвотовой]] „Отець“ (2025) і далшых недавных дебутів. Веце крітіків зазначіли, же ся філм варує чорнобілого політічного віджіня. Мартін Свобода, котрый оцїнив „Потопу“ на 4,3/5 про Totalfilm, пише о нїй як о „єднім із філмів, інтереснїшых вшыткым тым, чім не суть“. Подля Свободы ся „Потопа“ не піддає очівісному покушіню зобразити вымушене выселїня як алеґорію [[Тоталітарізм|тоталітарного режіму]]. Припоминать, же головный урядник „не є карікатуров зла“, і же страта жытелїв є тым траґічнїша, же їх „нихто нїґда не назве жертвами“.<ref name="Totalfilm">{{Cite web |url=https://www.totalfilm.cz/2026/05/recenze-potopa-slovensko-starina |author=Martin Svoboda |title=Recenze: Slovenská Potopa je sebevědomý film, který nedělá jednoduché volby |publisher=Totalfilm.cz |date=29.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Подобно ся высловив ай Томаш Стейскал про Seznam Zprávy, подля котрого режісер Мартін Ґонда не понукать антікомуністічне выголошіня, але універзалный образ, котрый може резоновати ай в сучасній словацькій політічній сітуації. Стейскал порівнує філм зо „Светлоноцов“ (2022) Нвотовой як делікатнїше спрацованя словацького села і закінчує тым, же хоць „Потопа“ жадать терпезливость, „тота терпезливость ся але выплатить“.<ref name="Seznam">{{Cite web |url=https://www.seznamzpravy.cz/clanek/kultura-potopa-film-recenze-298476 |author=Tomáš Stejskal |title=Recenze: Komunisté vystěhovali ves kvůli přehradě. Vznikl o tom skvělý film |publisher=Seznam Zprávy |date=10.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В рецензіях ся повторяла тема автентічности філму, передушыткым русиньскый діалоґ, участь непрофесіоналных акторок, а тыж акторів пряшівского [[Театер Александра Духновича|Театру Александра Духновіча]]. В рецензії про денник SME Даніел Бернат зазначів скоро цїлкову абсенцію музикы і двоякый конфлікт&nbsp;— родинный меджі Марёв а єй вітцём і комунітный меджі жытелями села і урядниками&nbsp;— і окреме оцїнив непрофесійну акторку Сару Хрипакову в головній роли.<ref>{{Cite web |url=https://www.sme.sk/kultura/c/pre-vystavbu-vodnej-nadrze-pochovali-niekolko-obci-v-potope-sa-vsak-ludia-len-tak-nevzdavaju |author=Daniel Bernát |title=Potopa prináša celkom iný zážitok ako katastrofický film. Našťastie |publisher=SME |date=04.12.2025 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Ай на Novinky.cz о Хрипаковій написали, же є „великым обявом“, а рецензентка оцїнила філм як далшый доказ того, же словацькый кінематоґраф іде догоры.<ref name="Novinky">{{Cite web |url=https://www.novinky.cz/clanek/kultura-filmy-serialy-recenze-film-potopa-je-silnou-vypovedi-o-vztahu-ke-korenum-40560806 |author=Věra Míšková |title=RECENZE: Film Potopa je silnou výpovědí o vztahu ke kořenům |publisher=Novinky.cz |date=05.02.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> Павел Кнапко зо словацького вебу ''Kinema'' придїлив „Потопі“ 8,5/10, причім Ґондову роботу над темпом прирівнує скорше ку ветеранови, як ку дебутантови, а філм описує як лекцію з напівзабытой капітолы історії країны.<ref name="Kinema">{{Cite web |url=https://www.kinema.sk/filmova-recenzia/40346/potopa.htm |author=Pavel Knapko |title=Potopa – filmová recenzia |publisher=Kinema.sk |date=06.12.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2238-25/https://www.kinema.sk:443/filmova-recenzia/40346/potopa.htm |archivedate=02.07.2026}}</ref> Не вшыткы одзывы были без крітікы. Рецензент вебу Чеськой телевізії ČT art „Потопу“ похвалив, але высловив ай конкретны познамкы. Подля нёго, ручна камера і остры зостригы передають непокій протаґоністкы, але за цїну даякой понаглености, а прудкы зміны в справованю&nbsp;— передушыткым Марьина нагла покора по вітцёвім колапсї&nbsp;— „ослаблюють правдоподобность“ філму. Тота сама рецензія зазначує, же Маря як Русинка і тінеджерка протистоїть двоякому вылучіню&nbsp;— не є почута ани дома, ани в сполочности.<ref>{{Cite web |url=https://art.ceskatelevize.cz/360/dospivani-na-okraji-zeme-i-dejin-potopa-je-dalsi-vyjimecny-film-ze-slovenska-8jm48 |author=Martin Šrajer |title=Dospívání na okraji země i dějin. Potopa je další výjimečný film ze Slovenska |publisher=ČT art (Česká televize) |date=12.02.2026 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2239-19/https://art.ceskatelevize.cz:443/360/dospivani-na-okraji-zeme-i-dejin-potopa-je-dalsi-vyjimecny-film-ze-slovenska-8jm48 |archivedate=02.07.2026}}</ref> Далшы рецензенты зазначіли, же замірна стриманость філму ся містами мінять на здеревянїлость,<ref name="Seznam" /> же ёго темпо може быти надміру помале,<ref name="Novinky" /> причім часть ёго сімболікы&nbsp;— головно повторяючій ся мотів лїтаня і слободы&nbsp;— пособила першопланово.<ref name="Kinema" /> === Оцїнїня === По світовій премєрї в Меджінароднім конкурзї на Меджінароднім філмовім фестівалї в Мар дел Плата 7.&nbsp;новембра 2025 „Потопа“ дістала нагороду SIGNIS, присуджовану независлым жюрі Світовой католицькой асоціації про комунікацію (SIGNIS).<ref name="SIGNIS">{{Cite web |url=https://www.signis.world/top3/16-11-2025/signis-jury-honors-flood-and-grants-special-mention-to-la-gioia-at-the-40th-mar-del-plata-film-festival |author=SIGNIS Web Editor |title=SIGNIS Jury Honors Flood and Grants Special Mention to La Gioia at the 40th Mar del Plata Film Festival |publisher=SIGNIS World |date=16.11.2025 |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2240-53/https://www.signis.world:443/top3/16-11-2025/signis-jury-honors-flood-and-grants-special-mention-to-la-gioia-at-the-40th-mar-del-plata-film-festival |archivedate=02.07.2026}}</ref> Дале мала азійску премєру в Меджінароднім конкурзї на Індіцькім меджінароднім філмовім фестівалї в Ґоа (IFFI Goa).<ref name="IFFI" /> В роцї 2026 ся „Потопа“ дістала до конкурзной секції цїловечерных філмів на Zlín Film Festival<ref>{{Cite web |url=https://program.zlinfest.cz/detail/?id=23803 |title=Kompletní program – Potopa |publisher=Zlín Film Festival |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2242-07/https://program.zlinfest.cz:443/detail/?id=23803 |archivedate=02.07.2026}}</ref> і была представлена ай на фестівалї „Кіно на граніцї“, замірянім на середнёевропску кінематоґрафію.<ref>{{Cite web |url=https://www.instagram.com/p/DYEa8KFsm8N |author=filmpotopa |title=#POTOPA sa minulý týždeň... |publisher=Instagram |date=08.05.2026 |accessdate=02.07.2026}}</ref> В тім самім роцї „Потопа“ дістала веце номінацій на народны філмовы премії [[Slnko v sieti (премія)|„Slnko v sieti“]], з котрых была оцїнена за найлїпшый філмовый сценарь, філмовый звук, сценоґрафію, найлїпшый женьскый акторьскый выкон в головній роли і найлїпшый мужскый акторьскый выкон в другорядній роли. Філм дістав ай позерательску премію, присуджовану на основі публічного голосованя.<ref name="SVS">{{Cite web |url=https://slnkovsieti.sk |title=Slnko v sieti – výsledky za rok 2025 |publisher=Slovenská filmová a televízna akadémia |accessdate=02.07.2026 |archiveurl=https://megalodon.jp/2026-0702-2244-27/https://slnkovsieti.sk:443/ |archivedate=02.07.2026}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col"| Нагорода ! scope="col"| Дата церемонії ! scope="col"| Катеґорія ! scope="col"| Номінант(ы) ! scope="col"| Выслїдок ! scope="col" class="unsortable"| {{Abbr|Реф.|Референція|0}} |- ! scope="row" | Меджінародный філмовый фестівал в Мар дел Плата (Арґентина) | 16. новембер 2025 | Премія SIGNIS | „Потопа“ | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} | style="text-align:center;"| <ref name="SIGNIS" /> |- ! scope="row" rowspan="10"| Народна філмова премія Slnko v sieti (Словакія) | rowspan="10"| 9. апріль 2026 | Найлїпшый граный філм | „Потопа“ | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} | style="text-align:center;" rowspan="10"| <ref name="SVS" /> |- | Найлїпша філмова режія | Мартін Ґонда | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшый філмовый сценарь | Домініка Удворкова, Мартін Ґонда, Мартін Шустер | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшый філмовый звук | Богуміл Мартінак, Іван Дюркех, Кантен Коллетт, Рено Ґійомен | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпша сценоґрафія | Юрай Кухарек | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшы костімы | Татяна Фіґурова | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшы візуалны ефекты | Тібор Меліш, Томаш Сровнал | style="background: #FFE3E3; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Номінація}}} |- | Найлїпшый женьскый акторскый выкон в головній роли | Сара Хрипакова | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Найлїпшый мужскый акторскый выкон в другорядній роли | Володимір Чема | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |- | Позерательска премія | „Потопа“ | style="background: #9EFF9E; color: black; vertical-align: middle; text-align: {{{align|center}}}; {{{style|}}}" class="no table-no2 notheme"|{{{1|Перемога}}} |} == Одказы == * [https://filmpotopa.sk Офіціалный вебсайт філму] * [[imdbtitle:38629827|„Потопа“ на IMDb]] * [https://www.facebook.com/filmpotopa Офіціална сторінка філму в Facebook] * [https://www.instagram.com/filmpotopa Офіціална сторінка філму в Instagram] == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Філмы]] o0nblktokpq88avfsnknkkw5v16kzb9 Становиць 0 24955 168991 168927 2026-09-01T12:24:09Z Rue323 31002 168991 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Станови́ць''' ({{Lang-uk|Становець}}, {{Lang-hu|Sztanovec}}, {{Lang-ro|Stanoveț}}) — [[село]] у [[Хустськый район|Хустському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатська область]], [[Україна|Украйина]]. == Ґеоґрафія == [[Село]] є у реґіонови [[Мараморош (реґіон)|Мараморош]], на берегови [[Ріка|рікы]] [[Теребля (рѣка)|Терибля]]. Є миже селами [[Кічерелы]] и [[Драгово (Закарпатска область)|Драгово]], и є в [[Мікрореґіон|мікрореґіонови]] [[Драгӱвщина]]. Центр [[Село|села]] є на вышці у 388 метрӱв над морём. == Історія == На окрайині села Становиць были найдені сліды поселеня раннёго [[Палеоліт|палеоліта]] (50-100 тысяч рокӱв типирь).<ref>https://ukrssr.com/zakarp/hustskiy/dragovo-hustskiy-rayon-zakarpatskaya-oblast?utm_source=chatgpt.com</ref> == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]]. рӱк живе 486 людий, из них подля языка:<ref>https://web.archive.org/web/20150403091757/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/varval.asp?ma=19A050501_02_021&ti=19A050501_02_021.%20Distribution%20of%20the%20population%20by%20native%20language%2C%20Zakarpatska%20oblast%20%281%2C2%2C3%2C4%29&path=..%2FDatabase%2FCensus%2F05%2F01%2F01%2F&lang=2&multilang=en</ref> *[[Україньскый язык|украйинськый]] — 99,18% *инні — 0,82% == Удкликованя == {{референції}} {{stub}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Русиньскы села]] [[Катеґорія:Мараморош]] tbos1p0zcitt36xfv4f7eaq3h0kgpu3 Нематоды 0 24964 169014 168960 2026-09-01T18:45:15Z Flipdot 23893 169014 wikitext text/x-wiki {{Таксобокс | name = Nematoda | image = CelegansGoldsteinLabUNC.jpg | image_caption = ''Caenorhabditis elegans'', [[модельный орґанізм]] нематод | regnum = [[Animalia]] | subregnum = Eumetazoa | superphylum = Ecdysozoa | phylum = [[Nematoda]] | phylum_authority = [[Карл Моріц Дізінґ|Diesing]], 1861 | synonyms = {{Plainlist | * Nematodes <small>[[Герман Бурмайстер|Burmeister]], 1837</small> * Nematoidea <small>''sensu stricto'' Cobb, 1919</small> * Nemates <small>Cobb, 1919</small> * Nemata <small>Cobb, 1919 ''emend.''</small> }} | subdivision = * Chromadorea * Enoplea | subdivision_ranks = Класы }} '''Немато́ды''' (єдн.&nbsp;'''немато́да'''; '''''Nematoda''''', уд {{Lang-grc|Νηματώδη ''Nematóde''}}, {{Lang-la|Nematoda}}) є біолоґічный [[Тип (біолоґія)|тип]], [[Вид (біолоґія)|виды]] котрого населявут шырокый спектер ушылиякых окружінь. Булшина видув сут непаразитичні и жывлят ся [[Мікроорґанізм|мікроорґанізмами]], айбо многі сут [[Паразит|паразитами]]. Паразитичні червакы (гелмінты) причинювут [[Гелмінтоза|гелмінтозы]] (червові інфекції). Нематоды ся класифікувут вєдно з [[Членкаре|членкарями]], [[Помалкы|помалками]] и другыми линявучыми звірями у [[Клада|кладі]] Ecdysozoa. На удлику уд плыскых червакув у нематод трубчаста травна система из отворами на обох кунцях. Як и помалкы, они мавут меншоє число Hox-ґенув. Виды нематод пораз тяжко удличити єден уд другого, завто тяжко даже приближно вывести їх число. Зглядованя 1993.&nbsp;року припускало, ож годно быти булш як міліон видув нематод.<ref name="Lambshead-1993">{{cite journal|last=Lambshead|first=P. John D.|date=January 1993|title=Recent developments in marine benthic biodiversity research|journal=Oceanis|volume=19|issue=6|pages=5–24|url=https://www.researchgate.net/publication/279896164|access-date=November 5, 2018}}</ref> Далші публікації ся в такому числі сомнівали и называли число в маймало 40,000&nbsp;видув.<ref name="RAnderson">{{cite book|last=Anderson|first=Roy C.|title=Nematode Parasites of Vertebrates: Their Development and Transmission|url=https://books.google.com/books?id=lEERbfsvP1EC&pg=PA1|date=2000|publisher=CABI|isbn=978-0-85199-421-5|oclc=559243334|doi=10.1079/9780851994215.0000|pages=1–2|quote=Estimates of 500,000 to a million species have no basis in fact.}}</ref> Подакотрі шацованя досігали чисел до&nbsp;100&nbsp;міліонув&nbsp;видув, айбо сучасні зглядованя вдяку баркодованьови ДНК<ref name="Floyd2002">{{cite journal|last1=Floyd|first1=Robin|last2=Abebe|first2=Eyualem|last3=Papert|first3=Artemis|last4=Blaxter|first4=Mark|year=2002|title=Molecular barcodes for soil nematode identification|journal=Molecular Ecology|volume=11|issue=4|pages=839–850|doi=10.1046/j.1365-294X.2002.01485.x|pmid=11972769|bibcode=2002MolEc..11..839F|s2cid=12955921|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1046/j.1365-294X.2002.01485.x?sid=nlm%3Apubmed|url-access=subscription}}</ref> тай из помочов кривых метода розріджіня (rarefaction)<ref name="Lambshead_Boucher">{{cite journal|last1=Lambshead|first1=P.J.|last2=Boucher|first2=G.|title=Marine nematode deep-sea biodiversity—hyperdiverse or hype?|journal=Journal of Biogeography|year=2003|volume=30|issue=4|pages=475–485|doi=10.1046/j.1365-2699.2003.00843.x|bibcode=2003JBiog..30..475L|s2cid=86504164|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1046/j.1365-2699.2003.00843.x|url-access=subscription}}</ref><ref name="Qing_Bert">{{cite journal|last1=Qing|first1=X.|last2=Bert|first2=W.|year=2019|title=Family Tylenchidae (Nematoda): an overview and perspectives|journal=Organisms Diversity & Evolution|volume=19|issue=3|pages=391–408|doi=10.1007/s13127-019-00404-4|bibcode=2019ODivE..19..391Q|s2cid=190873905|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s13127-019-00404-4|url-access=subscription}}</ref> указувут на число в дас&nbsp;міліон&nbsp;видув.<ref name="Blaxter2016">{{cite journal|last=Blaxter|first=Mark|year=2016|title=Imagining Sisyphus happy: DNA barcoding and the unnamed majority|journal=Philosophical Transactions of the Royal Society of London B|volume=371|issue=1702|article-number=20150329|doi=10.1098/rstb.2015.0329|pmid=27481781|pmc=4971181}}</ref> Нематоды ся успішно адаптовали д почти кажджуй екосистемі: уд соленої до прісної воды, ґрунту, уд поларных реґіонув до тропікув, уд майнизкых до майвысокых точок. Їх мож найти у кажджуй части земної літосферы,<ref name="Borgonie 2011">{{cite journal|last1=Borgonie|first1=G.|last2=García-Moyano|first2=A.|last3=Litthauer|first3=D.|last4=Bert|first4=W.|last5=Bester|first5=A.|last6=van Heerden|first6=E.|last7=Möller|first7=C.|last8=Erasmus|first8=M.|last9=Onstott|first9=T. C.|date=June 2011|title=Nematoda from the terrestrial deep subsurface of South Africa|journal=Nature|volume=474|issue=7349|pages=79–82|doi=10.1038/nature09974|pmid=21637257|bibcode=2011Natur.474...79B|s2cid=4399763|hdl=1854/LU-1269676|hdl-access=free|url=https://biblio.ugent.be/publication/1269676}}</ref> даже на глубині 0.9–3.6&nbsp;км пуд поверьхностьов Землі у золотых банях Южної Африкы.<ref name="Borgonie 2011" /> Они чинят 90% вшыткых звірюв на дні океана.<ref name="pmid18164201">{{cite journal|last1=Danovaro|first1=Roberto|last2=Gambi|first2=Cristina|last3=Dell'Anno|first3=Antonio|last4=Corinaldesi|first4=Cinzia|last5=Fraschetti|first5=Simonetta|last6=Vanreusel|first6=Ann|last7=Vincx|first7=Magda|last8=Gooday|first8=Andrew J.|title=Exponential Decline of Deep-Sea Ecosystem Functioning Linked to Benthic Biodiversity Loss|journal=Current Biology|volume=18|issue=1|date=2008|doi=10.1016/j.cub.2007.11.056|doi-access=free|pages=1–8|pmid=18164201|bibcode=2008CBio...18....1D|url=http://www.cell.com/article/S0960982207023421/pdf|access-date=2024-12-21}}</ref> Вцілови 4.4&nbsp;×&nbsp;10<sup>20</sup> нематод жыют у верьхньых слоях ґрунту вадь дас&nbsp;60&nbsp;міліардув на кажджого чоловіка, а майвысока їх густота є в тундрі тай тайзі.<ref name=":0">{{cite journal|last1=van den Hoogen|first1=Johan|last2=Geisen|first2=Stefan|last3=Routh|first3=Devin|last4=Ferris|first4=Howard|last5=Traunspurger|first5=Walter|last6=Wardle|first6=David A.|last7=de Goede|first7=Ron G.M.|last8=Adams|first8=Byron J.|last9=Ahmad|first9=Wasim|display-authors=5|date=2019-07-24|title=Soil nematode abundance and functional group composition at a global scale|journal=Nature|volume=572|issue=7768|pages=194–198|doi=10.1038/s41586-019-1418-6|s2cid=198492891|pmid=31341281|bibcode=2019Natur.572..194V|hdl=20.500.11755/c8c7bc6a-585c-4a13-9e36-4851939c1b10|hdl-access=free|url=https://gitlab.ethz.ch/devinrouth/crowther_lab_nematodes|access-date=2019-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302112231/https://gitlab.ethz.ch/devinrouth/crowther_lab_nematodes|archive-date=2020-03-02}}</ref> Они чинят дас 80% вшыткых звірюв на Земли. Нематоды дуже важні про многі екосистемы,<ref name=":0" /><ref name="isbn0-903874-22-9">{{cite book|last=Platt|first=H.M.|chapter=foreword|editor1=Lorenzen, S.|editor2=Lorenzen, S.A.|title=The phylogenetic systematics of freeliving nematodes|publisher=Ray Society|series=Ray Society (Series)|volume=162|location=London, UK|year=1994|isbn=978-0-903874-22-9|oclc=1440106662}}</ref> а май&nbsp;— про поларні.<ref>{{cite journal|last1=Lee|first1=Charles K.|last2=Laughlin|first2=Daniel C.|last3=Bottos|first3=Eric M.|last4=Caruso|first4=Tancredi|last5=Joy|first5=Kurt|last6=Barrett|first6=John E.|last7=Brabyn|first7=Lars|last8=Nielsen|first8=Uffe N.|last9=Adams|first9=Byron J.|last10=Wall|first10=Diana H.|last11=Hopkins|first11=David W.|last12=Pointing|first12=Stephen B.|last13=McDonald|first13=Ian R.|last14=Cowan|first14=Don A.|last15=Banks|first15=Jonathan C.|last16=Stichbury|first16=Glen A.|last17=Jones|first17=Irfon|last18=Zawar-Reza|first18=Peyman|last19=Katurji|first19=Marwan|last20=Hogg|first20=Ian D.|last21=Sparrow|first21=Ashley D.|last22=Storey|first22=Bryan C.|last23=Allan Green|first23=T. G.|last24=Cary|first24=S. Craig|display-authors=5|title=Biotic interactions are an unexpected yet critical control on the complexity of an abiotically driven polar ecosystem|journal=Communications Biology|volume=2|issue=1|date=2019-02-15|issn=2399-3642|pmid=30793041|pmc=6377621|doi=10.1038/s42003-018-0274-5|doi-access=free|url=https://www.nature.com/articles/s42003-018-0274-5.pdf|access-date=2024-12-21|page=62|bibcode=2019CmBio...2...62L}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Caruso|first1=Tancredi|last2=Hogg|first2=Ian D.|last3=Nielsen|first3=Uffe N.|last4=Bottos|first4=Eric M.|last5=Lee|first5=Charles K.|last6=Hopkins|first6=David W.|last7=Cary|first7=S. Craig|last8=Barrett|first8=John E.|last9=Green|first9=T. G. Allan|last10=Storey|first10=Bryan C.|last11=Wall|first11=Diana H.|last12=Adams|first12=Byron J.|title=Nematodes in a polar desert reveal the relative role of biotic interactions in the coexistence of soil animals|journal=Communications Biology|volume=2|issue=1|date=2019-02-15|issn=2399-3642|pmid=30793042|pmc=6377602|doi=10.1038/s42003-018-0260-y|doi-access=free|url=https://www.nature.com/articles/s42003-018-0260-y.pdf|access-date=2024-12-21|page=63|bibcode=2019CmBio...2...63C}}</ref> Дас&nbsp;2,271&nbsp;[[Род (біолоґія)|родув]] нематод ся розкладувут по 256&nbsp;[[Родина (біолоґія)|родинах]].<ref name="n">{{cite book|last=Anderson|first=Roy C.|date=8 February 2000|title=Nematode Parasites of Vertebrates: Their development and transmission|publisher=CABI|isbn=978-0-85199-786-5|page=1|url=https://books.google.com/books?id=lEERbfsvP1EC}}</ref> Межи паразитичными їх формами в т.&nbsp;ч.&nbsp;сут патоґены про многі ростиня тай звірі. Третина родув сут паразитами хребтовых; дас&nbsp;35&nbsp;видув нематод сут паразитами людий.<ref name="n" /> == Етимолоґія == Термін ''нематода'' походит уд новолатинського споєня ''nema-'' „нитка“ (уд {{Lang-el|''nema''}}, ґен.&nbsp;''nematos'' „нитка“)&nbsp;+ ''-odes'' „-подобный“, т.&nbsp;є.&nbsp;буквално значит „ниткоподобный“.<ref name="Name">{{cite web |title=Phylum Name |url=http://nemaplex.ucdavis.edu/General/Phylumname.htm |website=nemaplex.ucdavis.edu |access-date=23 December 2024 }}</ref> == Референції == {{Reflist}} 9z8581lgmhr64zet51b0v7ni06i1cle Мнягкуны 0 24967 168998 2026-09-01T14:09:28Z Flipdot 23893 Створена сторінка: '''Мнягкуны''' вадь '''молу́скы''' ('''''Mollusca''''') тото біолоґічный [[Тип (біолоґія)|тип]] перворотых безхребтовых звірюв. Тип чинят 86,000&nbsp;жывых [[Вид (біолоґія)|видув]],<ref>{{Cite web |title=MolluscaBase |url=https://www.molluscabase.org/about.php |access-date=2025-12-14 |website=www.molluscabase.org |language=en }}</ref> што чинит... 168998 wikitext text/x-wiki '''Мнягкуны''' вадь '''молу́скы''' ('''''Mollusca''''') тото біолоґічный [[Тип (біолоґія)|тип]] перворотых безхребтовых звірюв. Тип чинят 86,000&nbsp;жывых [[Вид (біолоґія)|видув]],<ref>{{Cite web |title=MolluscaBase |url=https://www.molluscabase.org/about.php |access-date=2025-12-14 |website=www.molluscabase.org |language=en }}</ref> што чинит їх другым майвеликым типом по [[Членкаре|членкарях]]. Окрем того подля оцінок сут межи 60,000 и&nbsp;100,000&nbsp;закамінілых<ref>{{cite book|author1=Taylor, P.D.|author2=Lewis, D.N.|year=2005|title=Fossil Invertebrates|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-01972-0|oclc=912402392}}</ref> и дуже много неописаных жывых видув. Многі таксоны мнягкунув мало зглядовані.<ref>{{cite journal|last1=Fedosov|first1=Alexander E.|last2=Puillandre|first2=Nicolas|title=Phylogeny and taxonomy of the ''Kermia–Pseudodaphnella'' (Mollusca: Gastropoda: Raphitomidae) genus complex: A remarkable radiation via diversification of larval development|journal=Systematics and Biodiversity|date=2012|volume=10|issue=4|pages=447–477|doi=10.1080/14772000.2012.753137|doi-access=}}</ref> Мнягкуны тото майвеликый морськый тип и чинит дас 23% уд ушыткых названых морськых орґанізмув. Они читаво ся рузнят, не лиш розміром и анатомічнов структуров, айбо и справованьом и [[Біотоп|біотопами]]; многі їх ґрупы сут прісноводні вадь даже наземні. Тип мнягкуны ся типово ділит на сім авадь вусям таксономічных [[Клас (біолоґія)|класув]],<ref>{{Cite book|title=Phylogeny and evolution of the Mollusca|date=2008|publisher=University of California Press|editor1-first=W. F.|editor1-last=Ponder|editor2-first=David R.|editor2-last=Lindberg|isbn=978-0-520-25092-5|location=Berkeley|oclc=152581003}}</ref> два з котрых сут цілково [[Вымираня|вымерші]]. Головоногі мнягкуны, такі ги [[каламарі]], ''[[Sepiidae]]'' вадь [[вусямногы]], сут єдныма з невролоґічно майрозвитых безхребтовых; майвеликі два жыві виды безхребтовых тото [[Ґіґантськый каламарь|ґіґантськый]] тай [[колосалный каламарь]]. Черевоногі ([[Чіґобіґо|чіґобіґы]], [[слимакы]], абалоны) сут майрузношерстым класом и чинят 80% ушыткых класифікованых мнягкунув. Чотыри майуніверзалні рисы, дефінувучі сучасных мнягкунув, ото: мнягкоє тіло, котроє ся складат почти цілком из мускулув; [[Мантія (мнягкуны)|мантія]] из великов заглубинов про дыханя тай выділеня; присутность [[Радула|радулы]] (кроме як у двостулковых); структура нервової системы. Попри сі ворошні елементы, мнягкуны мавут читаву морфолоґічну рузноту. == Етимолоґія == Термін „молуск“ походит уд {{Lang-fr|mollusque}}, котроє пушло уд посткласичного {{Lang-la|mollusca}}, уд ''{{Lang|la|mollis}}'' „мнягкый“, першый раз ухоснованого Яном Йонстоном у Historiæ Naturalis (1650) на попис ґрупы головоножцюв.<ref>{{cite encyclopedia|contribution=|dictionary=|publisher=Oxford University Press|year=2023|encyclopedia=Oxford English Dictionary|title=mollusc}}</ref> ''{{Lang|la|molluscus}}'' ся хосновало у класичнуй латині лиш ги якусник до слова ''{{Lang|la|nux}}'' „оріх“ и значило конкретный филь мнягкого оріха. Годно быти, ож Йонстон и пак Лінней хосновали ''{{Lang|la|mollusca}}'' у біолоґічнуй таксономії пуд вливом Арістотельового {{lang|grc|τὰ μαλάκια ''ta malákia''}} „мнягкі“ уд {{lang|grc|μαλακός ''malakós''}} „мнягкый“, котроє вун хосновав у тому числі на ''[[Sepiidae]]''.<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=mala/kia2 μαλάκια], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=malako/s μαλακός]. Liddell, Henry George; Scott, Robert; ''A Greek–English Lexicon'' at the Perseus Project.</ref><ref>{{cite book|author=Aristotle|title=History of Animals|chapter=Book I part 1, Book IV part 1, etc.|title-link=History of Animals}}</ref> Наука, штудувуча молускы, завто ся кличе малаколоґія.<ref>{{cite encyclopedia|contribution=Malacology|dictionary=Shorter Oxford English Dictionary|editor=Little, L.|editor2=Fowler, H.W.|editor3=Coulson, J.|editor4=Onions, C.T.|publisher=Oxford University press|year=1964}}</ref> Май давно ся сохтовало хосновати термін ''Molluscoida'' на удділеня звірячого царства, обсягувучоє плечоногых, міхувцюв и покрывникув, котрі гадано подабали на мнягкунув. Як ся теперькы знає, плечоногі, міхувці и мнягкуны вшыткі сут частьов клады лофотрохозоюв, айбо мавут дуже мало ворошного з покрывниками, того термін ''Molluscoida'' выйшов из хоснованя.<ref>Chisholm, Hugh, ed. (1911). [[wikisource:1911_Encyclopædia_Britannica/Molluscoida|''Molluscoida'']]. Encyclopædia Britannica. Vol. 18 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 675.</ref> == Референції == {{Reflist}} 53ile3i4ptoub2suuvp8hnazi1jph8z 168999 168998 2026-09-01T14:09:40Z Flipdot 23893 added [[Category:Біолоґія]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 168999 wikitext text/x-wiki '''Мнягкуны''' вадь '''молу́скы''' ('''''Mollusca''''') тото біолоґічный [[Тип (біолоґія)|тип]] перворотых безхребтовых звірюв. Тип чинят 86,000&nbsp;жывых [[Вид (біолоґія)|видув]],<ref>{{Cite web |title=MolluscaBase |url=https://www.molluscabase.org/about.php |access-date=2025-12-14 |website=www.molluscabase.org |language=en }}</ref> што чинит їх другым майвеликым типом по [[Членкаре|членкарях]]. Окрем того подля оцінок сут межи 60,000 и&nbsp;100,000&nbsp;закамінілых<ref>{{cite book|author1=Taylor, P.D.|author2=Lewis, D.N.|year=2005|title=Fossil Invertebrates|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-01972-0|oclc=912402392}}</ref> и дуже много неописаных жывых видув. Многі таксоны мнягкунув мало зглядовані.<ref>{{cite journal|last1=Fedosov|first1=Alexander E.|last2=Puillandre|first2=Nicolas|title=Phylogeny and taxonomy of the ''Kermia–Pseudodaphnella'' (Mollusca: Gastropoda: Raphitomidae) genus complex: A remarkable radiation via diversification of larval development|journal=Systematics and Biodiversity|date=2012|volume=10|issue=4|pages=447–477|doi=10.1080/14772000.2012.753137|doi-access=}}</ref> Мнягкуны тото майвеликый морськый тип и чинит дас 23% уд ушыткых названых морськых орґанізмув. Они читаво ся рузнят, не лиш розміром и анатомічнов структуров, айбо и справованьом и [[Біотоп|біотопами]]; многі їх ґрупы сут прісноводні вадь даже наземні. Тип мнягкуны ся типово ділит на сім авадь вусям таксономічных [[Клас (біолоґія)|класув]],<ref>{{Cite book|title=Phylogeny and evolution of the Mollusca|date=2008|publisher=University of California Press|editor1-first=W. F.|editor1-last=Ponder|editor2-first=David R.|editor2-last=Lindberg|isbn=978-0-520-25092-5|location=Berkeley|oclc=152581003}}</ref> два з котрых сут цілково [[Вымираня|вымерші]]. Головоногі мнягкуны, такі ги [[каламарі]], ''[[Sepiidae]]'' вадь [[вусямногы]], сут єдныма з невролоґічно майрозвитых безхребтовых; майвеликі два жыві виды безхребтовых тото [[Ґіґантськый каламарь|ґіґантськый]] тай [[колосалный каламарь]]. Черевоногі ([[Чіґобіґо|чіґобіґы]], [[слимакы]], абалоны) сут майрузношерстым класом и чинят 80% ушыткых класифікованых мнягкунув. Чотыри майуніверзалні рисы, дефінувучі сучасных мнягкунув, ото: мнягкоє тіло, котроє ся складат почти цілком из мускулув; [[Мантія (мнягкуны)|мантія]] из великов заглубинов про дыханя тай выділеня; присутность [[Радула|радулы]] (кроме як у двостулковых); структура нервової системы. Попри сі ворошні елементы, мнягкуны мавут читаву морфолоґічну рузноту. == Етимолоґія == Термін „молуск“ походит уд {{Lang-fr|mollusque}}, котроє пушло уд посткласичного {{Lang-la|mollusca}}, уд ''{{Lang|la|mollis}}'' „мнягкый“, першый раз ухоснованого Яном Йонстоном у Historiæ Naturalis (1650) на попис ґрупы головоножцюв.<ref>{{cite encyclopedia|contribution=|dictionary=|publisher=Oxford University Press|year=2023|encyclopedia=Oxford English Dictionary|title=mollusc}}</ref> ''{{Lang|la|molluscus}}'' ся хосновало у класичнуй латині лиш ги якусник до слова ''{{Lang|la|nux}}'' „оріх“ и значило конкретный филь мнягкого оріха. Годно быти, ож Йонстон и пак Лінней хосновали ''{{Lang|la|mollusca}}'' у біолоґічнуй таксономії пуд вливом Арістотельового {{lang|grc|τὰ μαλάκια ''ta malákia''}} „мнягкі“ уд {{lang|grc|μαλακός ''malakós''}} „мнягкый“, котроє вун хосновав у тому числі на ''[[Sepiidae]]''.<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=mala/kia2 μαλάκια], [https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=malako/s μαλακός]. Liddell, Henry George; Scott, Robert; ''A Greek–English Lexicon'' at the Perseus Project.</ref><ref>{{cite book|author=Aristotle|title=History of Animals|chapter=Book I part 1, Book IV part 1, etc.|title-link=History of Animals}}</ref> Наука, штудувуча молускы, завто ся кличе малаколоґія.<ref>{{cite encyclopedia|contribution=Malacology|dictionary=Shorter Oxford English Dictionary|editor=Little, L.|editor2=Fowler, H.W.|editor3=Coulson, J.|editor4=Onions, C.T.|publisher=Oxford University press|year=1964}}</ref> Май давно ся сохтовало хосновати термін ''Molluscoida'' на удділеня звірячого царства, обсягувучоє плечоногых, міхувцюв и покрывникув, котрі гадано подабали на мнягкунув. Як ся теперькы знає, плечоногі, міхувці и мнягкуны вшыткі сут частьов клады лофотрохозоюв, айбо мавут дуже мало ворошного з покрывниками, того термін ''Molluscoida'' выйшов из хоснованя.<ref>Chisholm, Hugh, ed. (1911). [[wikisource:1911_Encyclopædia_Britannica/Molluscoida|''Molluscoida'']]. Encyclopædia Britannica. Vol. 18 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 675.</ref> == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Біолоґія]] 1hc5svyl8xbf0igli792iemivz088t5 Мягкуны 0 24968 169000 2026-09-01T14:10:23Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Мнягкуны]] 169000 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мнягкуны]] 63jks6ynqhnabnmba4s0evx21f5p7f7 Молускы 0 24969 169001 2026-09-01T14:10:34Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Мнягкуны]] 169001 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мнягкуны]] 63jks6ynqhnabnmba4s0evx21f5p7f7 Mollusca 0 24970 169002 2026-09-01T14:10:44Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Мнягкуны]] 169002 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мнягкуны]] 63jks6ynqhnabnmba4s0evx21f5p7f7 Овады 0 24971 169003 2026-09-01T17:03:46Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Хробач]] 169003 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Хробач]] qzmtieoddp5x3creq64xp152p75cu3a Комар 0 24972 169005 2026-09-01T17:45:36Z Flipdot 23893 Створена сторінка: {{Таксобокс | name = Culicidae | image = Aedes aegypti.jpg | image_caption = ''Aedes aegypti'', головный [[переносник]] [[Жовта горячка|жовтої горячкы]] | fossil_range = {{fossilrange |99|0|earliest=125}} <small>[[Пузньый крейдовый період]] ([[Сеноман]]) – днесь</small> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Diptera]] | supe... 169005 wikitext text/x-wiki {{Таксобокс | name = Culicidae | image = Aedes aegypti.jpg | image_caption = ''Aedes aegypti'', головный [[переносник]] [[Жовта горячка|жовтої горячкы]] | fossil_range = {{fossilrange |99|0|earliest=125}} <small>[[Пузньый крейдовый період]] ([[Сеноман]]) – днесь</small> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Diptera]] | superfamilia = Culicoidea | familia = Culicidae | subfamilia = * Anophelinae * Culicinae | familia_authority = [[Йоганн Вілгелм Майґен|Meigen]], 1818<ref name=mosqInv>{{cite web |url=https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/family-culicidae-meigen-1818 |title=Family Culicidae Meigen, 1818 |date=November 2, 2008 |last=Harbach |first=Ralph |work=Mosquito Taxonomic Inventory |access-date=December 26, 2025 |archive-date=October 3, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003061320/https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/family-culicidae-meigen-1818 |url-status=dead }}, ник. ай [https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/valid-species-list Valid Species List] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20220315103505/https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/valid-species-list |date=March 15, 2022 }}</ref> }} '''Комары''' ('''''Culicidae''''') тото [[Родина (біолоґія)|родина]] малых [[Двакрылі|двакрылых]] [[Овады|овадув]], котра ся чинит 3,600&nbsp;видами. Комарі мавут тонкі, членковані (сеґментовані) тіла, єдну пару крыл, три пары довгых, тонкых лабок и спеціалный дуже довгый хоботок:<ref name="Wahid Sunahara Mogi 2003">{{cite journal|last1=Wahid|first1=Isra|last2=Sunahara|first2=Toshihiko|last3=Mogi|first3=Motoyoshi|title=Maxillae and Mandibles of Male Mosquitoes and Female Autogenous Mosquitoes (Diptera: Culicidae)|journal=Journal of Medical Entomology|volume=40|issue=2|date=2003-03-01|doi=10.1603/0022-2585-40.2.150|pages=150–158|pmid=12693842|s2cid=41524028}}</ref> вшыткі комарі пют [[нектар]] из [[Косиця|косиць]];<ref name="Peach-Gries-2020">{{cite journal|last1=Peach|first1=Daniel A. H.|last2=Gries|first2=Gerhard|title=Mosquito phytophagy – sources exploited, ecological function, and evolutionary transition to haematophagy|journal=Entomologia Experimentalis et Applicata|issue=2|doi=10.1111/eea.12852|year=2019|volume=168|doi-access=free|pages=120–136}}</ref> самиці многых видув комарув ся адаптовали д пробиваню кожі хребтовых и ссаню їхньої крови.<ref name="Wahid Sunahara Mogi 2003" /> Ґрупа ся диверзифіковала у крейдовый період. Еволуційні біолоґы розникувут комарув ги мікрохыжакув&nbsp;— малых звірькув, котрі паратизувут на май великых через питя їхньої крови без забиваня. Медичні паразитолоґы розникувут комарув ги переносникув бетегув, бо тоты переносят [[Майпрості|майпростых]] паразитув авадь бактеріалні тай вірусні патоґены уд єдного орґанізма до другого. [[Файл:Mosquito_Life-Cycle.svg|міні|праворуч|Цикл жывота комара: яйця, ларва (личинка), бабовка тай доросла особина.]] Цикл жывота комара має чотыри етапы: яйце, ларва (личинка), бабовка тай доросла особина. Яйця ся выношувут на поверьхность воды; з них ся улуплювут ларвы, котрі ся жывлят водоростами тай [[Орґанічна матерія|орґанічнов матерійов]].<ref name="EPA life cycle">{{cite web |title=Mosquito Life Cycle |date=21 February 2013 |url=https://www.epa.gov/mosquitocontrol/mosquito-life-cycle |publisher=United States Environmental Protection Agency |access-date=12 December 2023 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219184319/https://www.epa.gov/mosquitocontrol/mosquito-life-cycle |url-status=live }}</ref> Ларвы комарув сут важным жерелом їдіня про многых прісноводных звірюв, наприклад бабок-німф, многых видув [[Рыбы|рыб]] и подакотрых [[Потя|потят]]. Подакотрі виды комарув несут яйця лиш по питьови крови. Слина комарув трафляє до орґанізма з укусом и годна спричиньовати чуханя. Пючі кров виды комарув годні переносити через укусы паразитичні хвороты, такі як [[Маларія|маларію]] тай [[філаріоз]], тай [[Арбовірус|арбовірусні]] бетегы ги [[Жовта горячка|жовту горячку]]<ref name="WHO2 014">{{cite web |title=Yellow fever Fact sheet N°100 |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs100/en/ |publisher=[[Світова орґанізація охороны здоровля|World Health Organization]] |access-date=23 February 2014 |date=May 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219011908/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs100/en/ |archive-date=19 February 2014 }}</ref> и [[Горячка денґе|горячку денґе]].<ref name="WHO 2009">{{cite book|url=http://whqlibdoc.who.int/publications/2009/9789241547871_eng.pdf|title=Dengue Guidelines for Diagnosis, Treatment, Prevention and Control|publisher=[[Світова орґанізація охороны здоровля|World Health Organization]]|year=2009|isbn=978-92-4-154787-1|access-date=2013-08-13|archive-date=2012-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017230435/http://whqlibdoc.who.int/publications/2009/9789241547871_eng.pdf|url-status=live}}</ref><ref name="BBC250814">{{cite news|work=BBC News|date=14 August 2025|first=Dominic|last=Hughes|title=UK cases of mosquito-borne virus more than double|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c7419g1l488o|access-date=14 August 2025|archive-date=14 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250814061013/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c7419g1l488o|url-status=live}}</ref> Позад переношіня хворот комарами умират булш ги міліон людий кажджый рук.<ref name="EBMED2014">{{cite web |title=Mosquito as Deadly Menace |url=https://www.pfizer.com/news/articles/mosquito_as_deadly_menace#.Yweo2_DM88I.link |publisher=Pfizer |access-date=10 December 2023 |archive-date=25 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220825170028/https://www.pfizer.com/news/articles/mosquito_as_deadly_menace#.Yweo2_DM88I.link |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Explainer: How climate change is amplifying mosquito-borne diseases |url=https://www.worldmosquitoprogram.org/en/news-stories/stories/explainer-how-climate-change-amplifying-mosquito-borne-diseases |access-date=2024-06-20 |website=World Mosquito Program |date=22 April 2022 |archive-date=27 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127042108/https://www.worldmosquitoprogram.org/en/news-stories/stories/explainer-how-climate-change-amplifying-mosquito-borne-diseases |url-status=live }}</ref> == Референції == {{Reflist}} b07z9xb0lp9mu4bbfp7rufuqjdft3nb 169016 169005 2026-09-01T18:46:18Z Flipdot 23893 169016 wikitext text/x-wiki {{Таксобокс | name = Culicidae | image = Aedes aegypti.jpg | image_caption = ''Aedes aegypti'', головный [[переносник]] [[Жовта горячка|жовтої горячкы]] | fossil_range = {{fossilrange |99|0|earliest=125}} <small>[[Пузньый крейдовый період]] ([[Сеноман]]) – днесь</small> | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Diptera]] | superfamilia = Culicoidea | familia = [[Culicidae]] | familia_authority = [[Йоганн Вілгелм Майґен|Meigen]], 1818<ref name=mosqInv>{{cite web |url=https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/family-culicidae-meigen-1818 |title=Family Culicidae Meigen, 1818 |date=November 2, 2008 |last=Harbach |first=Ralph |work=Mosquito Taxonomic Inventory |access-date=December 26, 2025 |archive-date=October 3, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221003061320/https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/family-culicidae-meigen-1818 |url-status=dead }}, ник. ай [https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/valid-species-list Valid Species List] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20220315103505/https://mosquito-taxonomic-inventory.myspecies.info/valid-species-list |date=March 15, 2022 }}</ref> |subdivision=* Anophelinae * Culicinae|subdivision_ranks=Пудродины}} '''Комары''' ('''''Culicidae''''') тото [[Родина (біолоґія)|родина]] малых [[Двакрылі|двакрылых]] [[Овады|овадув]], котра ся чинит 3,600&nbsp;видами. Комарі мавут тонкі, членковані (сеґментовані) тіла, єдну пару крыл, три пары довгых, тонкых лабок и спеціалный дуже довгый хоботок:<ref name="Wahid Sunahara Mogi 2003">{{cite journal|last1=Wahid|first1=Isra|last2=Sunahara|first2=Toshihiko|last3=Mogi|first3=Motoyoshi|title=Maxillae and Mandibles of Male Mosquitoes and Female Autogenous Mosquitoes (Diptera: Culicidae)|journal=Journal of Medical Entomology|volume=40|issue=2|date=2003-03-01|doi=10.1603/0022-2585-40.2.150|pages=150–158|pmid=12693842|s2cid=41524028}}</ref> вшыткі комарі пют [[нектар]] из [[Косиця|косиць]];<ref name="Peach-Gries-2020">{{cite journal|last1=Peach|first1=Daniel A. H.|last2=Gries|first2=Gerhard|title=Mosquito phytophagy – sources exploited, ecological function, and evolutionary transition to haematophagy|journal=Entomologia Experimentalis et Applicata|issue=2|doi=10.1111/eea.12852|year=2019|volume=168|doi-access=free|pages=120–136}}</ref> самиці многых видув комарув ся адаптовали д пробиваню кожі хребтовых и ссаню їхньої крови.<ref name="Wahid Sunahara Mogi 2003" /> Ґрупа ся диверзифіковала у крейдовый період. Еволуційні біолоґы розникувут комарув ги мікрохыжакув&nbsp;— малых звірькув, котрі паратизувут на май великых через питя їхньої крови без забиваня. Медичні паразитолоґы розникувут комарув ги переносникув бетегув, бо тоты переносят [[Майпрості|майпростых]] паразитув авадь бактеріалні тай вірусні патоґены уд єдного орґанізма до другого. [[Файл:Mosquito_Life-Cycle.svg|міні|праворуч|Цикл жывота комара: яйця, ларва (личинка), бабовка тай доросла особина.]] Цикл жывота комара має чотыри етапы: яйце, ларва (личинка), бабовка тай доросла особина. Яйця ся выношувут на поверьхность воды; з них ся улуплювут ларвы, котрі ся жывлят водоростами тай [[Орґанічна матерія|орґанічнов матерійов]].<ref name="EPA life cycle">{{cite web |title=Mosquito Life Cycle |date=21 February 2013 |url=https://www.epa.gov/mosquitocontrol/mosquito-life-cycle |publisher=United States Environmental Protection Agency |access-date=12 December 2023 |archive-date=19 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201219184319/https://www.epa.gov/mosquitocontrol/mosquito-life-cycle |url-status=live }}</ref> Ларвы комарув сут важным жерелом їдіня про многых прісноводных звірюв, наприклад бабок-німф, многых видув [[Рыбы|рыб]] и подакотрых [[Потя|потят]]. Подакотрі виды комарув несут яйця лиш по питьови крови. Слина комарув трафляє до орґанізма з укусом и годна спричиньовати чуханя. Пючі кров виды комарув годні переносити через укусы паразитичні хвороты, такі як [[Маларія|маларію]] тай [[філаріоз]], тай [[Арбовірус|арбовірусні]] бетегы ги [[Жовта горячка|жовту горячку]]<ref name="WHO2 014">{{cite web |title=Yellow fever Fact sheet N°100 |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs100/en/ |publisher=[[Світова орґанізація охороны здоровля|World Health Organization]] |access-date=23 February 2014 |date=May 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140219011908/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs100/en/ |archive-date=19 February 2014 }}</ref> и [[Горячка денґе|горячку денґе]].<ref name="WHO 2009">{{cite book|url=http://whqlibdoc.who.int/publications/2009/9789241547871_eng.pdf|title=Dengue Guidelines for Diagnosis, Treatment, Prevention and Control|publisher=[[Світова орґанізація охороны здоровля|World Health Organization]]|year=2009|isbn=978-92-4-154787-1|access-date=2013-08-13|archive-date=2012-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20121017230435/http://whqlibdoc.who.int/publications/2009/9789241547871_eng.pdf|url-status=live}}</ref><ref name="BBC250814">{{cite news|work=BBC News|date=14 August 2025|first=Dominic|last=Hughes|title=UK cases of mosquito-borne virus more than double|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c7419g1l488o|access-date=14 August 2025|archive-date=14 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250814061013/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c7419g1l488o|url-status=live}}</ref> Позад переношіня хворот комарами умират булш ги міліон людий кажджый рук.<ref name="EBMED2014">{{cite web |title=Mosquito as Deadly Menace |url=https://www.pfizer.com/news/articles/mosquito_as_deadly_menace#.Yweo2_DM88I.link |publisher=Pfizer |access-date=10 December 2023 |archive-date=25 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220825170028/https://www.pfizer.com/news/articles/mosquito_as_deadly_menace#.Yweo2_DM88I.link |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Explainer: How climate change is amplifying mosquito-borne diseases |url=https://www.worldmosquitoprogram.org/en/news-stories/stories/explainer-how-climate-change-amplifying-mosquito-borne-diseases |access-date=2024-06-20 |website=World Mosquito Program |date=22 April 2022 |archive-date=27 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127042108/https://www.worldmosquitoprogram.org/en/news-stories/stories/explainer-how-climate-change-amplifying-mosquito-borne-diseases |url-status=live }}</ref> == Референції == {{Reflist}} kir50jxaacd3tkrlwzrpbe82c5cvgh0 Комары 0 24973 169006 2026-09-01T17:46:01Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Комар]] 169006 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Комар]] s326e81npkhms2tyragukswmm09xmw2 Комарі 0 24974 169007 2026-09-01T17:46:09Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Комар]] 169007 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Комар]] s326e81npkhms2tyragukswmm09xmw2 Culicidae 0 24975 169008 2026-09-01T17:46:19Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Комар]] 169008 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Комар]] s326e81npkhms2tyragukswmm09xmw2 Arthropoda 0 24976 169009 2026-09-01T17:46:33Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Членкаре]] 169009 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Членкаре]] l99zc6xjpb8fnv3sfwgb9gn3szvehww Animalia 0 24977 169010 2026-09-01T17:47:00Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Быдла]] 169010 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Быдла]] lkif37ret222axo8qdddullnnn9non1 Insecta 0 24978 169011 2026-09-01T17:47:15Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Хробач]] 169011 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Хробач]] qzmtieoddp5x3creq64xp152p75cu3a Світова орґанізація охороны здоровля 0 24979 169012 2026-09-01T17:47:42Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Світова орґанізація охороны здоровя]] 169012 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Світова орґанізація охороны здоровя]] 4loksfkg75mdqfvcuv0nylsxmqs311j Орґанічна матерія 0 24980 169013 2026-09-01T18:39:39Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Органична материя]] 169013 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Органична материя]] dhdgvhzki043r79uji7cncsbxh57b5i Nematoda 0 24981 169015 2026-09-01T18:45:29Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Нематоды]] 169015 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Нематоды]] pfzf1u72dq4g2bi50c0gbee00b9uu4y Площа (ґеометрія) 0 24982 169017 2026-09-01T19:02:40Z Flipdot 23893 Створена сторінка: {{Стыржень}} '''Пло́ща''' вадь '''розло́га''' є в ґеометрії величина поверьхности. На хлопськый розум ся площа дає розуміти як число фарбы, котров мож пофарбити поверьхность у єден слуй.<ref name="MathWorld">{{cite web |url=http://mathworld.wolfram.com/Area.html |title=Area |publisher=Wolfram MathWorld |author-link=E... 169017 wikitext text/x-wiki {{Стыржень}} '''Пло́ща''' вадь '''розло́га''' є в ґеометрії величина поверьхности. На хлопськый розум ся площа дає розуміти як число фарбы, котров мож пофарбити поверьхность у єден слуй.<ref name="MathWorld">{{cite web |url=http://mathworld.wolfram.com/Area.html |title=Area |publisher=Wolfram MathWorld |author-link=Eric W. Weisstein |author=Weisstein, Eric W. |access-date=3 July 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505085753/http://mathworld.wolfram.com/Area.html |archive-date=5 May 2012 }}</ref> Площа є двавымірным аналоґом довготы кривої (котра є єдновымірнов концепційов) вадь [[Обсяг (ґеометрія)|обсягу]] (тривымірної концепції). Дві разні поверьхності годні мати єднаку площу. Площа ся вымірює через порувняня фіґуры до квадратув даякого розміру.<ref name="AF">{{cite web |url=http://www.math.com/tables/geometry/areas.htm |title=Area Formulas |publisher=Math.com |access-date=2 July 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120702135710/http://www.math.com/tables/geometry/areas.htm |archive-date=2 July 2012 }}</ref> У Межинароднуй системі єдиниць (SI) стандартнов єдиницьов площі є квадратный мийтер (м<sup>2</sup>), рувный площі квадрата из сторонами довготов у єден мийтер.<ref name="B">{{cite web |publisher=[[Bureau International des Poids et Mesures]] |url=http://www.bipm.org/en/CGPM/db/11/12/ |title=Resolution 12 of the 11th meeting of the CGPM (1960) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120728105135/http://www.bipm.org/en/CGPM/db/11/12/ |archive-date=2012-07-28 |access-date=15 July 2012 }}</ref> == Референції == {{Reflist}} 92i5h9c3uscqqn83mcaarkbos6nvvlt 169018 169017 2026-09-01T19:03:27Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Площа]] на [[Площа (ґеометрія)]] 169017 wikitext text/x-wiki {{Стыржень}} '''Пло́ща''' вадь '''розло́га''' є в ґеометрії величина поверьхности. На хлопськый розум ся площа дає розуміти як число фарбы, котров мож пофарбити поверьхность у єден слуй.<ref name="MathWorld">{{cite web |url=http://mathworld.wolfram.com/Area.html |title=Area |publisher=Wolfram MathWorld |author-link=Eric W. Weisstein |author=Weisstein, Eric W. |access-date=3 July 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120505085753/http://mathworld.wolfram.com/Area.html |archive-date=5 May 2012 }}</ref> Площа є двавымірным аналоґом довготы кривої (котра є єдновымірнов концепційов) вадь [[Обсяг (ґеометрія)|обсягу]] (тривымірної концепції). Дві разні поверьхності годні мати єднаку площу. Площа ся вымірює через порувняня фіґуры до квадратув даякого розміру.<ref name="AF">{{cite web |url=http://www.math.com/tables/geometry/areas.htm |title=Area Formulas |publisher=Math.com |access-date=2 July 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120702135710/http://www.math.com/tables/geometry/areas.htm |archive-date=2 July 2012 }}</ref> У Межинароднуй системі єдиниць (SI) стандартнов єдиницьов площі є квадратный мийтер (м<sup>2</sup>), рувный площі квадрата из сторонами довготов у єден мийтер.<ref name="B">{{cite web |publisher=[[Bureau International des Poids et Mesures]] |url=http://www.bipm.org/en/CGPM/db/11/12/ |title=Resolution 12 of the 11th meeting of the CGPM (1960) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120728105135/http://www.bipm.org/en/CGPM/db/11/12/ |archive-date=2012-07-28 |access-date=15 July 2012 }}</ref> == Референції == {{Reflist}} 92i5h9c3uscqqn83mcaarkbos6nvvlt Площа 0 24983 169019 2026-09-01T19:03:27Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Площа]] на [[Площа (ґеометрія)]] 169019 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Площа (ґеометрія)]] i5a11wu6sa2xe5hhtbc87e64kmp2hq1 Розлога 0 24984 169020 2026-09-01T19:03:38Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Площа (ґеометрія)]] 169020 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Площа (ґеометрія)]] 2iet5yp9kn554irg7isvgf2082l192m