Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події 0 6582 169989 163904 2026-09-20T00:12:38Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169989 wikitext text/x-wiki {{Ученый |имя = Володимир Гнатюк |имя оригиналне = ''Гнатюк Володимир Михайлович'' {{ref-uk}} |образчик = [[Файл:Hnatiuk Volodymyr.jpg|200px]] |образчика подпис = |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date|1871|05|09}} |мѣсто роджѣня = [[Велесньов]], [[Австро-Мадярщина]] |упокоеня = {{Death date and age|1926|10|06|1871|05|09}} |мѣсто смерти = [[Львов]], [[Рѣчь Посполита II.|Польща]] |причина смерти = |сферы наук = [[етнография]], [[филология]] |ученый ступень = |alma mater = Львовска универзита |главны роботы = |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = Volodymyr Hnatiuk }} '''Володимир Михайлович Гнатюк''' ({{nowrap|*[[9. мая]] [[1871]]}}, [[Велесньов]], [[Австро-Мадярщина]] (теперь [[Чортковскый район|Чортковского району]] [[Тернопольска область|Тернопольской области]])<ref>https://decentralization.gov.ua/locality/43251 17 липня 2020 року Верховна Рада України прийняла Постанову № 3650 «Про утворення та ліквідацію районів»]</ref>&nbsp;— {{nowrap|†[[6. октобра]] [[1926]]}}, [[Львов]])&nbsp;— [[Украинскый язык|украинскый]] [[етнограф]], [[Фолклористика|фолклорист]], [[Языкознавство|языкознатель]], [[Литературознаня|литературознатель]], знатель [[умѣня]], [[перекладатель]], [[Сполоченство|сполоченскый]] дѣятель.<ref name=Musinka1987>Микола Мушинка, сс. 23–70.</ref> == Биография == ;Штудии:Походив з небогатой 7-членной селянской родины. Зачаточну школу выходив во своем селѣ, а у вѣку 12 рокы зачав ся учити в [[Нормална школа|нормалной народной школѣ]] [[Бучач]]а (1883–1885), пак абсолвовав Бучачску низшу гимназию (1885–1899) ай Станиславовску (днесь [[Ивано-Франковск]]) высшу гимназию (1889–1894) и записав ся на филозофичну факулту Львовской универзиты, котру закончив в року 1898.<ref name=Musinka1987/> ;Меджи угорскыма Русинами:В яри 1895 в часописѣ ''Народ'', котрый выдавали [[Иван Франко]] и [[Михайло Павлик]], прочитав, же [[Михайло Драгоманов]] вызывать галичанску интелигенцию ити на [[Угорска Русь|Угорску Русь]] и подати помочь «братам, што капають под мадярскым гнетом». Такой того лѣта на вакациях {{nowrap|В. Гнатюк}} з цимбором пѣшо перейшли од [[Лавочне|Лавочного]] через [[Воловое]] до [[Хуст]]а, записуючи по селах фолклорны материалы. Зобраный материал схвалив во [[Львов]]ѣ его [[професор]] [[Михайло Грушевскый]], голова [[НТШ]], ай [[Иван Франко]], голова новоствореной Етнографичной секции НТШ, котры му вшитко обѣцяли финансово подтримати, опубликовати, а ещи му забештеловали, жебы написав статью о своей выправѣ про часопис ''Радикал'', де Франко быв редактором. Окрыленый такым успѣхом, {{nowrap|В. Гнатюк}} ся наступного року уже два раз выправив на [[Угорска Русь|Угорску Русь]], а то не лем на лѣтных вакациях, але и в яри, в часѣ выукы на универзитѣ. В часѣ выправ не лем записовав фолклор, але и пропаговав украинску литературу, а в меджичасѣ своима публикациями критиковав мадярску владу за притисканя Русинох, кулминациев чого быв в року 1896 написаный в сполуавторствѣ з {{nowrap|[[Иван Франко|И. Франком]]}} манифест ''І ми в Європі. Протест галицьких русинів проти мадярського тисячоліття''. Четверта угроруська выправа {{nowrap|В. Гнатюка}} вела в року 1897 до [[Бачка|Бачкы]], пята в року 1899 до Пряшовского краю. Шеста выправа в яри 1903 зачала ся в [[Будапешт]]ѣ, де по конзултации у {{nowrap|[[Михаил Врабель|М. Врабеля]]}}, мала она вести по выходных краях, пограничных з етничыма румынскыма осадами (Банат), де тыж бывали [[Русины]]. Але на тот час {{nowrap|В. Гнатюк}} уже зыскав собѣ репутацию российского шпиона з тым, же вдякы его публикации ку {{nowrap|100-рочу}} {{nowrap|[[Гуца-Венелин|Ю. Гуцы-Венелина]]}} в [[Российска империя|России]] тамошны [[Болгары]] зобрали финанчну помочь про его {{nowrap|84-рочного}} брата Ивана Гуцу и передали му на [[Угорска Русь|Угорску Русь]] через {{nowrap|[[Михайло Грушевскый|М. Грушевского]]}} и {{nowrap|[[Юрий Калман Жаткович|Ю. Жатковича]]}}. Про то «московскый агент Гнатюк, што ходить по селах, роздаючи грошѣ» быв под непрестанным дозором полиции, так же ся многы люде уж и бояли пустити го жо хыж. В такых обстоянях тяжко ся застудив и мусѣв ся зречи свого плана и вернути ся до [[Львов]]а. Але и ту зобраны ним материалы мають велику цѣну, бо суть они од Русинох, што пришли зо [[Жупа Шариш|Шариша]], а днесь уже ся цѣлком асимиловали.<ref name=Musinka1987/> ;Проблемы з их интелигенциев:Резултатом шѣстьох выправ были 6 томы ''Етнографичных материалох з Угорской Руси'', выданых [[НТШ]] ({{nowrap|1897–1911}}, перевыданя {{nowrap|1985–1988}}) и ещи окремы материалы.<ref name=Magocsi>Павло Роберт Маґочій, Іван Поп</ref> ''Етнографичны материалы з Угорской Руси'' мають довъедна 2190 печатных сторон, але окрем них выдав ещи 115 титулы иншых научных робот, статей, рецензий на темы [[Угорска Русь|Угорской Руси]].<ref name=Musinka1987/> Як и его наставник [[Михайло Драгоманов]], Гнатюк усиловав ся привернути угорскых Русинох ку украинской нации, де они, подля его твердого пересвѣдчѣня належать. Ему ся удало серед молодшой генерации привернути [[Гиадор Стрипскый|Гиадора Стрипского]] и [[Юрий Калман Жаткович|Юрия Калмана Жатковича]].<ref name=Magocsi/> Тоты опубликовали в галичанской пресѣ свои статьи по украинскы, але по даяком часѣ зрекли ся такых поглядох и розорвали контакты зоз Гнатюком и [[Галичина|Галичинов]]. Вецей пощастило Гнатюкови з [[Руснаци у Войводини|бачванскыма Руснаками]]. Под прямым вплывом {{nowrap|В. Гнатюка}} в року 1904 выдав народнов речов з украинскым правописом идиличну [[Поема|поему]] ''3 мойого валала'' штудент [[загреб]]ской гимназии [[Гавриил Костельник]]. И такой того рока старанями {{nowrap|В. Гнатюка}} и академика [[Петербургска академия наук|Петербургской АН]] [[Алексей Шахматов|А. Шахматова]] достав за ню финанчну награду Российской Академии Наук в [[Санкт-Петербург|Петербургу]]. {{nowrap|В. Гнатюк}} похвалив поему обширнов рецензиев ''Поетичний талант між бачванськими русинами'' в ''Литературно-научном вѣстнику'' и нарадив Костельника прийти ся учити на [[Львовска универзита|Львовской универзитѣ]], а з часом ся [[Гавриил Костельник]] став найвызнамнѣйшым представительом бачваноруской литературы.<ref name=Musinka1987/> И доднесь робота {{nowrap|В. Гнатюка}} служить за взор про украинофилскых активистох Пряшовского края и Войводины.<ref name=Magocsi/> ;Животны клопоты: В. Гнатюк од малости быв слабого здоровля але живой и темпераментной натуры. Як мав уж 12 рокы, отець му видѣв, же не надавать ся ани на земледѣлця, ани на ткача, двох традичных родинных занять, и дав го до монастырской школы учити ся на попа. Зато в далшых школах все быв переростком, о {{nowrap|4–5 рокы}} старшым од колег. На гимназии мав конфликты з професорами, а его справованя все было оцѣнене лем як «достаточне» або «менше одповѣдне». Наконець стратив ещи еден цѣлый рок выукы {{nowrap|(1889/1890)}}, коли му обѣцяли взяти го до Колегии {{nowrap|св. Атаназа}} в [[Рим]]ѣ, але то не вышло, а тогды постановив собѣ, же не буде попом, хоть то ся не буде любити отцьови. З гимназии быв поволаный до войска (1891), але бранецка комисия го вызнала неспособным до военской службы.<ref name=Musinka1987/> Подля своих политичных поглядох подтримовав Руско-украинску радикалну партию<ref name=Mushynka>Mykola Mushynka</ref> и быв познатый зоз своих радикалных выступох в пресѣ.<ref>[https://shron3.chtyvo.org.ua/Hnatiuk_Volodymyr/Zzhydovatilist_madiarskoi_presy.pdf Зжидоватілість мадярської преси]</ref> Коли в року 1898 закончив универзиту и гледав собѣ пристойну роботу, жебы годен утримовати свою на тот час уже {{nowrap|4-членну}} родину, подав приголошѣня на вакантне мѣсто подпрофесора львовской Академичной гимназии, котре было добрѣ плачене, але ''Школна крайова рада'' через его характер и погляды послала го до провинчной Самборской гимназии, жебы быв дале од Львова. Зато прияв понуку головы [[НТШ]] {{nowrap|[[Михайло Грушевскый|М. Грушевского]]}} и став ся секретарьом НТШ (1899), але то была бабрачна а слабо плачена робота. Непрестанна финанчна тѣснота была далшым клопотом, котрый мучив {{nowrap|В. Гнатюка}} до конця живота.<ref name=Musinka1987/> В року 1902 первый раз выказала ся у него [[туберкулоза]] о лѣчив ся три мѣсяцѣ на островѣ [[Корфу]] з добрым резултатом, але уже наступного року тримѣсячне санаторне лѣчѣня под [[Вѣдень|Вѣдньом]] не было достаточне, а на довже не стачило гроши. ;Конець живота:В року 1910 уже мусѣв мѣсяцями лежати в постели, а так продовжовав роботу. В року 1912 з той причины забрали од него редагованя ''Етнографичного зборника'', а в року 1913 и ''Литературно-научного вѣстника''. В року 1916 уже не мав з чого платити за бываня, а просив [[НТШ]], жебы намѣсто гроши взяли од него ещи не публикованы роботы. В року 1920 [[Гиадор Стрипскый]] ай [[Иван Панькевич]] позвали го лѣчити ся до [[Подкарпатска Русь|Подкарпатской Руси]], але уже му про здоровля така дорога не была доступна. Жебы утримовати родину, мусѣв продавати цѣнны книгы зо своей библиотекы. Даколько разы просив помочь од [[НТШ]], але не достав.<ref name=Musinka1987/> == Научна робота == В. Гнатюк быв едным з редакторох ''«Літературно-наукового вістника» '' и ''«Етнографічного збірника»''.<ref name=Kudricki>Кудрицкий А.В.</ref> Во фолклористицѣ держав ся компаративно-историчного метода.<ref name=Magocsi/> По закончѣню универзиты од року 1899 и до смерти — секретарь [[НТШ]]. Од року 1902 — дописный член [[Российска академия наук|Российской академии наук]]. Од року 1916 — голова Етнографичной секции [[НТШ]]. Од року 1924 — член [[Украинска академия наук|ВУАН]]. Редактор выдань [[НТШ]] ''Етнографічного збірника'' {{nowrap|(22 томы)}} тай ''Матеріалів до української етнології'' {{nowrap|(20 томы)}} и ''[[Литературно-научный вѣстник|Літературно-Наукового Вістника]]''. Як сполузакладатель, секретарь {{nowrap|(1899–1912)}} и головный сполуредактор [[Украинско-рускый сполок выдавательох|Украинско-руского сполку выдавательох]] редаговав понад 150 книжок украинской и европской литературы (половку зо вшиткого, выданого сполком).<ref name=Mushynka/> Меджи иншыма перекладовав и выдавав роботы {{nowrap|[[Фридрих Енгелс|Ф. Енгелса]]}} и пролетарскых писательох. <ref name=Kudricki/><ref>https://web.archive.org/web/20220217204407/https://chtyvo.org.ua/authors/Hnatiuk_Volodymyr/</ref> == Публикации == Серед робот Гнатюка: * «Етнографічні ма­теріали з Угорської Руси» (т. 1, 2, 4–6; 1897–­1911), * «Галицько-руські народні легенди» (2 т.; 1902—1903), * «Коломийки» (3 т.; 1905-07), * «Гаїв­ки» (1909), * «Народні оповідання про опришків» (1910), * «Колядки і щедрівки» (1914), * «Українські народні байки» (2 т.; 1916), * «Національне від­родження австро-угорських українців» (1916), * «Народні новели» (1917), * «Народні байки» (1918), * «Як повставав світ: Народні легенди з історії природи й людського побуту» (1926). * "Паленє та купанє відьом на Галичині" == Интересны факты == * В школѣ и гимназиях быв переростлым хлопчуком, о 4–5 рокы старшым од колег, зашто ся чув дискомфортно.<ref name=Musinka1987/> * 15. новембра 1894, ещи яко штудент гимназии оженив ся з Оленов Майковсков, грекокатолицков поповнов, а аж по тому, 15. децембра 1894 склав матуру.<ref name=Musinka1987/> * Универзиту закончив як отець двох дѣвок.<ref name=Musinka1987/> == Жерела и одказы == * {{cite web |title=Hnatiuk, Volodymyr |author='''Mykola Mushynka''' |date=1989 |publisher=Encyclopedia of Ukraine, vol. 2 |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/pages/H/N/HnatiukVolodymyr.htm |accessdate=2021-05-17}}{{ref-en}} * '''Кудрицкий А.В.''' и др. (ред.): ''Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах''. / Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. Том 1. {{ISBN| 5-88500-001-8}} {{ref-ru}} С.&nbsp;429. * '''Павло Роберт Маґочій, Іван Поп''': Гнатюк Володимир Михайлович //{{ЕКР}} {{nowrap|Сс.135–136}} * '''Микола Мушинка''' Володимир Гнатюк: Життя та його діяльність у галузі фольклористики, літера­турознавства та мовознавства. Записки Наукового Товариства ім. Шевченка ./ Праці Філологічної Секції / {{nowrap|Том 207}} — {{nowrap|Париж–Нью-Йорк–Сідней–Торонто, 1987}} [https://web.archive.org/web/20210617235705/https://diasporiana.org.ua/ukrainica/mushynka-m-volodymyr-gnatyuk/ Одчитане 2021-05-17] {{ref-uk}} == Литература == * ''О. Черемшинський.'' Гнатюк Володимир Михайлович // Тернопільський енциклопедичний словник : у 4&nbsp;т. / редкол.: Г.&nbsp;Яворський та ін. — Тернопіль : Видавничо-поліграфічний комбінат «Збруч», 2004. — Т.&nbsp;1 : А – Й. — С.&nbsp;367. — {{ISBN|966-528-197-6}} * {{cite web |author=''О. Черемшинський'' |editor= |date=2006-05-09 |url=http://www.library.te.ua/new_lib/arh/kalendar06/905.html |title=135 років від дня народження Володимира Гнатюка |publisher= |format= |quote= |language= |accessdate=2021-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928024417/http://www.library.te.ua/new_lib/arh/kalendar06/905.html |archivedate=28 SEP 2007}}{{ref-uk}} * Володимир Гнатюк. Доку­менти і матеріали (1871—1989).&nbsp;— Л., 1989; * Літера­тура до знаменних і пам'ятних дат Тернопільщини на 1996 рік: Бібліографічний список.&nbsp;— Т., 1995. == Референции == {{reflist}} {{Переклад|uk|Гнатюк Володимир Михайлович|9398546}} {{Lifetime|1871|1926|Гнатюк, Володимир}} [[Катеґорія:Україньскы языкознателї]] [[Катеґорія:Україньскы етноґрафы]] [[Катеґорія:Україньскы фолклорісты]] [[Катеґорія:Литературознателе]] mumrlvry3lk3vcpmmlw54wmfg4ouc9y 0 8749 169985 138444 2026-09-19T23:37:36Z Flipdot 23893 169985 wikitext text/x-wiki {{Чеперушка-етм}} '''Майдан''' тото часто стрѣчающийся [[топоним]]ъ. в русинском языкови означать чистинку в [[лѣс]]ѣ, лазок в горах. Друге значѣня — розбой, рабованя. Ити на майдан — ити рабовати.<ref>Ласлов Чопей, с. 177</ref> Походитъ отъ османского турецкого {{lang|ota|میدان}} ''{{lang|ota-Latn|meydan}}'', отъ [[Перськый язык|перского]] {{lang|fa|میدان}} ''{{lang|fa-Latn|meydân/maydān}}'' „площа, мѣсто сборовъ“.<ref>[https://web.archive.org/web/20220101000000/https://www.lexico.com/definition/maidan “maidan”] in Lexico, Dictionary.com; Oxford University Press, 2019–2022.</ref> == Географичны назвы == === Пакистан === * [[Майдан (Пакистан)|Майдан]] — долина в Пакистанѣ. район Нижный Дир. === Сербия === * [[Майдан (Сербия)|Майдан]] — село в Банатѣ, в громадѣ Нови-Кнежевац. === Украина === * [[Майдан (Закарпатска область)|Майдан]] — село в Закарпатской области. * [[Майдан (Ковельскый район)|Майдан]] — село на Волыни, в Ковельском районѣ. * [[Майдан (Маневичскый район)|Майдан]] — село на Волыни, в Маневичском районѣ. * [[Майдан Незалежности]] — площа въ [[Кийов|Киевѣ]]. == Исторія == * [[Евромайдан]] ци [[Револуція Достойности]] — серія протестовъ 2013–2014.&nbsp;роковъ въ [[Украйина|Украинѣ]], въ томъ числѣ на [[Майдан Незалежности|Майданѣ Незалежности]]. * [[Норончова револуція]] ци Норончовый Майдан — серія протестовъ 2004–2005.&nbsp;роковъ. == Жерела == * Чопей, Ласлов. Русько-мадярский словарь. Будапешт. 1883. == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Чеперушкы]] n3gg56s92vo8ipjivucbkopi0xqpr0c 0 10624 169994 166566 2026-09-20T00:29:20Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169994 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Карел Чапек | image = Karel_Capek_1925_cartoon.jpg |imagesize=200px | alt = | caption = | pseudonym = K. Č. и B. Č. | birthname = | birthdate = [[9. януар]] [[1890]] | birthplace = Малы Сватоневицѣ, окрес Трутнов, [[Австро-Мадярщина]] | deathdate = [[25. децембер]] [[1938]] (48 рокы) | deathplace = [[Прага]], [[Чехословакия]] | resting_place = [[Прага]], Вышеград | occupation = новинарь, редактор,писатель | language = чешскый | nationality = Чех | ethnicity = з сѣверовыхода | citizenship = чехословацке | education = бакалавр | alma_mater = [[Карлова универзита]], [[Прага]] | period = 1916–1938 | genre = фантастика, драма, сатира | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = антиутопия | notableworks = Фабрика на абсолутно<br>Кракатит<br>Война з саламандрами | spouse = Олга Шайнпфлугова (1935) | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = Гелена Чапкова (1886, сестра), Йозеф Чапек (1887, брат) | awards = | signature = Karel Capek signature.svg | signature_alt = }} '''Карел Чапек''' (Karel Čapek) [[9. януар]] [[1890]], Малы Сватоневицѣ, окрес Трутнов — [[25. децембер]] [[1938]], [[Прага]] — еден из найславнѣйшых чешскых писателей [[XX. стороча|XX вѣка]], прозаик и драматург, фантаст. == Биография == Карел Чапек родив ся в фамилии дохтора Антонина Чапка и Божены Чапковой. Вшиткы трое дѣти з той родины стали ся писателями. Карел покрещеный быв в ремеселном варошику Упиця, де перебрали ся про дохторску практику отця, и де дѣтвак мог выходити закладну школу. Гимназию студовав в [[Градець Кральовой|Градцю Кральовой]] и закончив пак в [[Брно|Брнѣ]]. Року 1915 зыскав бакалаврат з филозофии на Карловой универзитѣ в Празѣ. В литературу вступив року 1916. Од року 1917 — [[новинарь]] и критик, а од року 1921 аж до смерти — редактор пражскых ''Народных Новинок'' (Lidové noviny). Року 1920 сприятелив ся з Олгов Шайнпфлуговов, писательков и артистков, своев будучов женов. В роках 1932–1938 быв сѣм раз номинантом Нобеловой награды з литературы.<ref>[https://web.archive.org/web/20070927002119/http://www.novinky.cz/kultura/ve-hre-o-nobelovu-cenu-byli-i-brezina-a-machar_67215_j793k.html Ve hře o Nobelovu cenu byli i Březina a Machar], 13.&nbsp;10.&nbsp;2005, Novinky.cz</ref><ref>A.Fetters - Malý slovník regionálních autorů, str. 8, https://web.archive.org/web/20160914194029/http://svkhk.cz/Pro-knihovny/Zpravodaj-U-nas/Clanek.aspx?id=20120438</ref><ref>Karel Čapek a Nobelova cena. Lidové noviny. 1939-02-02. Ročník 47, číslo 59, s. 7.</ref> Про то, же быв слабого здравля, передчасно умер на запал плюц. == Творба == Писати зачав въедно з братом Йозефом,и выдали зберьку ''Ясны глубины'' (Zářivé hlubiny, 1916), дале ''З житя мушкарнѣ'' (Ze života hmyzu, 1921), ''Адам Сотворитель'' (Adam stvořitel, 1927). Иншы книгы, напримѣр ''Застараный загородник'' (Zahradníkův rok, 1929), ''Як ся то робить'' (Jak se co dělá, 1938), иллустровав Йозеф Чапек. Карел Чапек е автор познатых пьес ''Дѣло Макропулос'' (Věc Makropulos, 1922), ''Мати'' (Matka, 1938), ''R.U.R'' (Rossumovi Univerzální Roboti, 1920), романов ''Фабрика на абсолутно'' (Továrna na absolutno, 1922), ''Кракатит'' (Krakatit, 1922), ''Гордубал'' (Hordubal, 1933), ''Метеор'' (Povětroň, 1934), ''Обычайный живот'' (Obyčejný život, 1934; послѣдны три творять «философску» трилогию, ''Война з саламандрами'' (Válka s mloky, 1936), ''Перва парта'' (První parta, 1937), ''Житя и'' ''творба композитора Фолтина'' (Život a dílo skladatele Foltýna, 1939, не законченый), а тыж множества [[Повѣданя|повѣдань]], ессейов, фельетонов, казок, начерков и путевых записок. Товмач сочасной французской поезии. {{Цитат 2 |'''''Зато, бо мое сердце е на сторонѣ худобных.''''' |Karel Čapek. Proč nejsem komunistou? 1924. }} Авторство слова [[робот]], котрое ся з пьесы [[R.U.R.]] розширило по свѣтѣ, приписуе ся его брату Йозефу<ref>Karel Čapek, Lidové noviny, 24.&nbsp;prosince 1933</ref>, котрый му тото слово порадив. Слово [[робот]] славянске, появило ся од глагола robotovat, что в чешчинѣ означать; тяжко робити. == Слѣд Подкарпатской Руси == В ''Балладѣ о Юрѣ Чупови'', что е в ''Повѣдках з другой кешенѣ'' (1929) Руснак Юра Чуп забье свою властну сестру. Авшак не тот криминалный припад е в центрѣ увагы автора, але характер верховинця, побожность, психология и менталность, котра про чешского жандаря непостижима. Роман ''Гордубал'' (1933) основаный на реалном припадѣ, коли валалчан Гордубал по даколькох рокох вернув ся дому на [[Підкарпатьска Русь|Подкарпатску Русь]] и быв забитый своев женов и ей миленцьом. Автор, як и в первом припадѣ кладе звѣданя: ци маме вообще право ту судити и справедливо посудити? Подкарпатска Русь в представѣ Карла Чапка вызерать як заосталый край, населеный побожными людьми, котрых але тота побожность не заставить перед криминалным чином. Иншы чешскы авторы, котры писали о Подкарпатской Руси з властного знатя, добытого довгым часом перебываня в том краю, напримѣр [[Иван Олбрахт]], судили цѣлком иншак. == Почестованя == * Карел Чапек носитель Ордена Т. Г. Масарика (in memoriam, 1995). * Улиця Братов Чапков (Bratří Čapků) в Празѣ на Виноградах. * Закладна школа Карла Чапка, Коданьска 16 в Празѣ-10. * Закладна школа Братов Чапков в Упици. * Гимназия Карла Чапка в Добжиши, окрес Пшибрам. * Експресс Карел Чапек на линии Мюнхен–Прага–Мюнхен. == Одказы == [https://web.archive.org/web/20100402014114/http://chtyvo.org.ua/authors/Capek_Karel/ Твори Чапека в бібліотеці ''Чтиво'' (укр.)] ==Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1890|1938|Чапек,Карел}} [[Катеґорія:Чешскы писателе]] [[Катеґорія:Писателе 20. стороча]] 0yde7avquo6nzhb6rjv432fbmfr6vdw 0 10657 169960 168598 2026-09-19T19:18:04Z Gazdadev 36573 /* */ Управлині ниточності 169960 wikitext text/x-wiki {{Адміністратівна єдиніця |назва = Донецька народна републіка |місцёва назва = {{lang-ru|Донецкая Народная Республика}} |полога = Map of Russia - Donetsk.svg |образок = Donetsk montage (2015).png |прапор = Flag of Donetsk People's Republic.svg |ерб = Coat of Arms of the Donetsk People's Republic.svg |країна = {{RUS}} |адміністратівный центер = [[Донецьк]] |найвекшы міста = на 23. фебруара 2022: Донецьк, [[Макіївка]], [[Горлівка]], [[Єнакієве]], [[Харцизьк]], [[Чистякове|Чістякове]] |входить = на 23. фебруара 2022: 5 раёнів, 13 містьскых |хоснованя = [[7. апріля]] [[2014]] |урядный язык = [[Російскый язык|російскый]] (урядный), [[Україньскый язык|україньскый]] (до 2020)<ref name="РС" >{{Cite news|title=Отмена языка. В Донецке поменяли "конституцию"|url=https://www.svoboda.org/a/30479661.html|website=Радио Свобода|date=2020-03-11|access-date=2020-03-11|archive-date=2020-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200312172435/https://www.svoboda.org/a/30479661.html}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://dnr-news.com/konstituciya-doneckoy-narodnoy-respubliki.html# |title=Конституция Донецкой Народной Республики, ст. 10 |access-date=2014-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140722124049/http://dnr-news.com/konstituciya-doneckoy-narodnoy-respubliki.html# |archive-date=2014-07-22 |url-status=dead }}</ref> |розлога = 26 517 |обывательство = 2 244 547 (2020)<ref>[http://glavstat.govdnr.ru/pdf/naselenie/chisl_naselenie_0920.pdf Численность населения Донецкой Народной Республики на 1 сентября 2020 года] {{Wayback|url=http://glavstat.govdnr.ru/pdf/naselenie/chisl_naselenie_0920.pdf |date=20201017032219 }} // ГлавСтат ДНР]</ref> |густота обывательства = 84,63 |етнічны ґрупы = [[Росіяне]], [[Українцї]] |вебова сторінка = {{URL|https://днронлайн.рф}} }} '''Донецька народна републіка''' (скорочено '''ДНР''', {{lang-ru|Донецкая Народная Республика, ДНР}}) — сепаратістічне штатне утворїня на выходї [[Україна|Україны]], котре підпоровала і контролёвала [[Росія]].<ref>{{cite book|last=MATSUZATO|first=KIMITAKA|chapter=The First Four Years of the Donetsk People’s Republic|title=The War in Ukraine's Donbas|publisher=Central European University Press|year=2022|pages=43–66|quote=This state was born as a result of the extreme polarization of Ukrainian society, has survived the military conflict with its former suzerain (Ukraine), and, at a certain stage of state building, began to enjoy Russia’s support.|isbn=9789633864203|doi=10.7829/j.ctv26jp68t.7|s2cid=245630627}}</ref><ref>{{cite book|last=Toal|first=Gerard|title=Near Abroad : Putin, the West, and the contest over Ukraine and the Caucasus|url=https://archive.org/details/nearabroadputinw0000toal|date=2017|page=[https://archive.org/details/nearabroadputinw0000toal/page/239 239]|quote=this does not mean that the Kremlin was behind all forms of protest against Euromaidan— this is clearly not the case— or that the Kremlin controlled the actions of all secessionist leaders, also clearly not so. Secessionist leaders and later rebel fighters had their own motivations. Having said that, there is considerable evidence to indicate that Russian state security structures worked in partnership with ostensibly private but functionally extended state networks of influence—oligarchic groups, veteran organizations, nationalist movements, biker gangs, and organized criminal networks— to encourage, support, and sustain separatist rebellion in eastern Ukraine from the very outset.|isbn=978-0-19-025331-8|publication-place=New York, NY|oclc=965543300}}</ref> В роках 2014–2022 екзістовала як самозваный штат, потім была Росіёв анектована як субєкт федерації. ДНР сі претендує теріторії [[Донецька область|Донецькой области]] Україны.<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.theguardian.com/world/2022/apr/11/new-phase-of-ukraine-war-brings-no-obvious-route-to-end-fighting|title=New phase of Ukraine war brings no obvious route to end fighting|website=the Guardian|date=2022-04-11|access-date=2022-07-05|quote=Russia’s current military activity appears to back up what are in effect reduced war aims: targeting the entire Donetsk and Luhansk oblasts claimed by the so-called separatist republics, both recognised by Vladimir Putin just before the war broke out.|archive-date=2022-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607222659/https://www.theguardian.com/world/2022/apr/11/new-phase-of-ukraine-war-brings-no-obvious-route-to-end-fighting|url-status=live}}</ref> Головным містом є [[Донецьк]]. Україна означує Донецьку народну републіку за «терорістічну орґанізацію на окупованій теріторії Донецькой области» и зачала проти ней «антітерорістічну операцію (АТО)» ({{lang-uk|Антитерористична операція}});<ref>{{Cite web | title = Ukraine’s prosecutor general classifies self-declared Donetsk and Luhansk republics as terrorist organizations | url = http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-prosecutor-general-classifies-self-declared-donetsk-and-luhansk-republics-as-terrorist-organizations-348212.html | date = May 16, 2014 | accessdate = 2021-11-11 | publisher = Kyiv Post }}{{ref-en}}</ref> подля україньской леґіслатівы, на означіня понятя «Донецька народна републіка» треба хосновати термін «окупаційна адміністрація Російської Федерації в окупованій Донецькій області».<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2268-19 |title=Про особливості державної політики із забезпечення державного суверенітету України на тимчасово окупованих територіях у Донецькій та Луганській областях |publisher= zakon.rada.gov.ua |accessdate=2021-11-11}}{{ref-uk}}</ref> == Історія == Процес ся зачав [[7. апріля]] [[2014]], коли сепаратісты, заяли будинок Донецькой облдержадміністрації,<ref>{{cite web |author= |editor= |date=7 April 2014 |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-26910210 |title=Ukraine: Pro-Russians storm offices in Donetsk, Luhansk, Kharkiv |publisher=BBC News |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-en}}</ref> а наступно выголосили на 11. мая референдум о независлости своёй псевдреспубликы, котру назвали Донецка Народна Република.<ref>{{cite web |author= |editor= |date=8 КВІТНЯ 2014 |url=https://www.pravda.com.ua/news/2014/04/8/7021775/ |title="Донецька республіка" поки ще є і хоче в Митний союз |publisher=Українська правда |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-uk}}</ref> 13. апріля 2014 «дочасный презідент» Україны, Олександер Турчинов, выголосив зачаток антітерорістічной операції против незаконных збройных формацій із насаджінём збройных сил Україны.<ref>{{cite web |author= |editor= |date=16 April 2014 |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-27035196 |title=Ukraine says Donetsk 'anti-terror operation' under way |publisher=BBC News |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-en}}</ref> 11 мая на части теріторії Донбаса одбыв ся анонсованый референдум о независлости ДНР, на котрому, подля сепаратістів, около 90&nbsp;% населїня, што пришло на референдум, проголосовали за независлость. На основі того проводця [[Донецьк|донецкых сепаратістів]] Денис Пушилин выголосив независлость «людовой републикы».<ref>{{cite web |author= |editor= |date=12. мая 2014 |url=https://www.idnes.cz/zpravy/zahranicni/ukrajina-rusko-luhansk-doneck-referendum.A140512_132651_zahranicni_aha |title=Východ Ukrajiny vyhlásil nezávislost. Chceme do Ruska, žádají separatisté |publisher=iDNES |format= |quote= |language= |accessdate=2021-11-11 |archiveurl= |archivedate=}}{{ref-cs}}</ref> [[Російська Федерація]] удїлює сепаратістам ДНР всяку воєньску, економічну, торговну тай дипломатичну поміч, але самы російскы водці денонсують тот факт і выголошують, ож жителї Донбасу ведуть войну против «злочинного режиму» в Українї. Подля шацованя ''Crisis Group Europe and Central Asia Briefing N°79'' (5 February 2016) тото обтяжує російскый буджет о {{nowrap|$1 млрд}} рочно.<ref>{{cite web |author= |editor= |date= 5 February 2016 |url=http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/ukraine/b079-russia-and-the-separatists-in-eastern-ukraine.pdf |title= Russia and the Separatists in Eastern Ukraine |publisher=Crisis Group Europe and Central Asia |format=pdf, page 1 |quote= |language= |accessdate= |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160221172014/http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/europe/ukraine/b079-russia-and-the-separatists-in-eastern-ukraine.pdf |archivedate=21 Feb 2016 }}</ref> Донецька народна републіка з 2022 дістала узнаня од 3 членів штатів [[ОСН]]: [[Росія]]<ref name="указ признание">{{cite web |author= |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202202220002 |title=Указ Президента Российской Федерации от 21.02.2022 № 71 "О признании Донецкой Народной Республики" |lang= |website=publication.pravo.gov.ru |publisher=Официальный интернет-портал правовой информации |date=2022-02-22 |access-date=2022-02-21 |archive-date=2022-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220222232303/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202202220002 |deadlink=no }}</ref>, [[Сірія]]<ref name="автоссылка3">{{Cite web|lang=|url=https://sana.sy/ru/?p=321639|title=Сирия объявила о признании независимости и суверенитета ЛНР и ДНР|author=|website=|date=2022-06-29|publisher=[[Сирийское арабское информационное агентство]]|access-date=2022-06-29}}</ref>, [[Северна Корея]]<ref name="North_Korea_DNR_LNR">{{Cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/news/2022/07/13/kndr-priznala-dnr|title=КНДР признала ДНР и ЛНР. В ответ Украина разорвала дипломатические отношения с Северной Кореей|website=|date=2022-07-14|publisher=[[Meduza]]|access-date=2022-07-16}}</ref>. == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Субєкты Росії]] ppd79v310n8ot86ed2s7sig6ypl3558 0 11703 169997 166094 2026-09-20T00:42:38Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169997 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Мария Конопницка | image = Marya Konopnicka 1883 (29339332) (cropped).jpg |imagesize=200px | alt = | caption = Дереворыт А. Регулского<br/> з рисунка Й. Бухбиндера | pseudonym = M. K., K., Ko-mar, Jan Sawa, Marko, Jan Waręż, Humanus, Ursus, Mruczysław Pazurek<ref>Jan Baculewski. Konopnicka z Wasiłowskich Maria Stanisława…, с. 576.</ref> | birthname = Мария Станислава Василовска | birthdate = {{Birth date|1842|05|23}} | birthplace = [[Сувалкы]] | deathdate ={{Death date and age|1910|10|08|1842|05|23}} | deathplace = [[Львов]] | resting_place = Лычаковскый цынтерь, [[Львов]] | occupation = новелистка, поетка | language = польскый | nationality = Полька | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = 1870-1910 | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = реализм | notableworks = Мендель Гданскый<br />Пан Балцер в Бразилии<br />Рота<br />О гномах и сиротцѣ Маруси | spouse = Ярослав Конопницкый, шляхтич | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | Commons =Maria Konopnicka }} [[Файл:Dworek muzeum Mari Konopnickiej.jpg|thumb|264px|Музей Марии Конопницкой в Жарновцю]] [[File:08528 Maria Konopnicka.jpg|thumb|264px|<center>Гроб Марии Конопницкой</center>]] [[File:Maria Konopnicka monument in Suwalki 01.jpg|thumb|264px|{{center|Памятник в [[Сувалкы|Сувалках]]<br>на площи Марии Конопницкой}}]] '''Мария Станислава Конопницка''', ''поль.'' Maria Stanisława Konopnicka (*[[23. май]] [[1842]], [[Сувалкы]], †[[8. октобер]] [[1910]], [[Львов]]) — польска поетка и новелистка добы реализма, литературный критик, публицистка и товмачка. Творы Конопницкой суть на социалны, патриотичны, револучны темы. Писала тыж дѣточу и молодежну литературу. В товмачѣню по русинскы была публикована в [[Литературна Недѣля|Литературной Недѣли]]. ==Биография== Отець Марии быв правник, служив яко державный урядник в Генералной Прокуратурѣ, быв великый знатель и любитель литературы. Тоту любовь, а тыж патриотизм и строгы моралны принципы прискѣпив и своим дѣтьом. Образованя достала домашне и монастырске. Року 1862 оддала ся за шляхтича Ярослава Конопницкого, о 12 рокы старшого, а мала з ним восьмеро дѣтей.<ref>[http://www.libernovus.pl/autorzy/maria-konopnicka O Marii Konopnickiej na stronie Liber Novus] ''поль.''</ref> Мужови не любили ся женины литературны занятя, она зась не могла ся задоволити в роли домашной газдынѣ. В року 1876 розыйшли ся, а в року 1877 перенесла ся з дѣтми до [[Варшава|Варшавы]], де заробляла на живот корепетиторством и писательством, яко же стала ся уже на тот час познатов писательков. Од року 1902 жила в [[Галич]]инѣ, в невеликом маетку в [[Жарновець|Жарновцю]], котрый достала в дар од народа при нагодѣ 25-роча своей писательской творчости. Днесь в том маетку фунгуе ей музей. Умерла на запал плюц в санаторию во [[Львов]]ѣ. ==Творба== Мария Конопницка дебутовала под псевдом ''Marko'' року 1870 в деннику „Kaliszanin” [[верш]]ом ''Зимове рано''<ref name=Literatura>Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny..., т. 1, с. 412</ref>; твор быв добрѣ приятый. Творы Конопницкой обсягують протест против сполоченской несправедливости, утиску и кривдѣ, характерны про них суть патриотизм, лиризм и сентименталность. Велику честь, котра не змалѣла доднесь, зыскала поетка за патриотичный [[верш]] ''Рота'' (1908), што быв свого часу поважованый за неофициалну народну гимну [[Польско|Польщи]].<ref>"Rota" — польская патриотическая песня (рус. субтитры) https://www.youtube.com/watch?v=_nJnxHCOGZc</ref> ===''Зборникы новел''=== * ''Четыри новелы'' (Cztery nowele, 1888) * ''Мои знакомы'' (Moi znajomi, 1890) * ''На дразѣ'' (Na drodze, 1893) – обсяговав и новелы ''Дым'', ''Мендель Гданскый'', ''Наша мырха'' * ''Новелы'' (Nowele, 1897) * ''Люде и речи'' (Ludzie i rzeczy, 1898) – обсяговав и новелу ''Милосердя гмины'' * ''На нормандском березѣ'' (Na normandzkim brzegu) ===''Зборникы верши''=== * ''З моей Библии'' (Z mojej Biblii, 1896) * ''Линии и звукы'' (Linie i dźwięki, 1987) * ''Италия'' (Italia, 1901) * ''Дроблязь з подорожной тейкы'' (Drobiazgi z podróżnej teki, 1903) * ''Историчный спѣвник'' (Śpiewnik historyczny, 1904) * ''Людьом и волнам'' (Ludziom i chwilom, 1905) * ''Новы спѣванкы'' (Nowe pieśni, 1905) * ''Голосы тиха'' (Głosy ciszy, 1906) ==Жерела и одказы== * Jan Baculewski, Śladami życia i twórczości Marii Konopnickiej, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa, 1966. ''поль.'' * Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. Julian Krzyżanowski (red.). T. 1: A–M. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1984, s. 412. {{ISBN| 83-01-05368-2}}. ''поль.'' * [https://web.archive.org/web/20251001101045/https://chtyvo.org.ua/authors/Maria_Konopnicka/ Мария Конопницка на сайтѣ ''Чтиво'' {{ref-uk}}] == Референции == {{reflist}} {{Переклад|pl|Maria Konopnicka|contents|ID=3826}} {{DEFAULTSORT:Конопницка, Мария}} [[Катеґорія:Польскы писателе]] [[Катеґорія:Польскы поеты]] lg18uh4ga8zz1z4eolmip9hcuim4316 0 12563 170003 153843 2026-09-20T01:39:06Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 170003 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Город в [[США]] |руська назва = Чикаго |оригинална назва = Chicago |застава = Flag of Chicago, Illinois.svg |опис заставы = |ширина заставы = 110 |герб = Coat of arms of Chicago.svg |опис герба = Печать |ширина герба = 80 |вид крайны = Держава |крайна = [[США]] |lat_dir = N |lat_deg =41 |lat_min =54 |lat_sec = <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = W |lon_deg =87 |lon_min =39 |lon_sec = <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 0 <!-- так затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Федералный штат |регион = [[Иллинойс]] |вид района = |район = |вид общины = Округ |община = Кук (Cook County) |площа = 606,2 |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 181 |население = 2 704 965<ref name="СД">Чикаго в city-data.com.</ref> |год переписи = 2016 |часовый пояс = -6 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = 872, 312, 773 |почтовый индекс = 606хх,607хх, 608хх |вид идентификатора = |цифровой идентификатор = |категория в Commons = Chicago }} [[File:Chicago Downtown Aerial View.jpg|thumb|290px|Чикаго з [[воздух]]а]] [[File:CTA Brown Line 060716.jpg|thumb|290px|Метро в Чикагу]] [[File:Chicago O'Hare International Airport.jpg|thumb|290px|Переход в летиску О'Гейр]] '''Чика́го''', {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} Chicago [[:Media:En-us-Chicago.ogg|[ʃɪˈkɑːgoʊ]]] — третий найвекшый подля обывательства (по [[Ню Йорк (місто)|Ню Йоркови]] и [[Лос Анджелес]]ови) город [[США]], другый вызнамнѣйшый финанчный центер державы (по [[Ню Йорк (місто)|Ню Йоркови]]) и важный транспортный узел. ==Полога== Лежить на сѣверовостоку [[США]] на южном берегу [[Мичиган (озеро)|озера Мичиган]] во федералном штатѣ [[Иллинойс]]; е административным центром округа Кук. Город принимать морскы лодѣ зо западного берега [[США]] через Великы Озера и з южного берега через [[Міссісіпі (ріка)|Миссисипи]]. Меджинародне летиско О'Гейр было днем 1.01.2018 другым найзанятѣйшым во свѣтѣ, денно принимаючым и провожаючым понад 2350 лѣтадел.<ref>[http://www.aci.aero/Data-Centre/Monthly-Traffic-Data/Aircraft-Movements/12-months ACI: Aircraft Movements for past 12 months (12-MONTHS ENDING DEC 2017).]</ref> ==История== В серединѣ 18. ст. територия была населена [[Индиане|Индианами]].<ref>Keating (2005), p. 25.</ref> Первый колониста быв [[Французы|Француз]] [[Жан-Батист Пон дю Сабл]], котрый оженив ся з Индианков, в року 1773 выбудовав хыжу и занимав ся земледѣлством и торговльов.<ref>Keating (2005), pp. 30-31, 221.</ref> Тот рок ся поважуе за рок основаня Чикага, а [[Жан-Батист Пон дю Сабл]] — за основателя. Околиця была зароснута дикым чесноком ([[Allium tricoccum]]), по индианскы званым ''Шикааква'', и перва упоминка о том мѣстѣ была под назвов ''Checagou'' з року 1679 в мемуарах Француза Роберта де Ласаля.<ref>Quaife, Milo M. (1933). Checagou: From Indian Wigwam to Modern City, 1673–1835. Chicago, Ill: University of Chicago Press. OCLC 1865758.</ref> [[Индиане]] поступно оддавали свои землѣ под натиском колонизации, наконець были примусово выгнаны в року 1833.<ref>Keating (2005), pp. 30-32.</ref> В року 1848 Чикаго быв злученый зо свѣтом желѣзницьов и каналом од [[Мичиган (озеро)|озера Мичиган]] до [[Міссісіпі (ріка)|Миссисипи]]<ref>Keating (2005), pp. 26-29, 35-39.</ref> и став ся на цѣлы децении найскорше розвиваючым ся городом свѣта.<ref>Nugent, Walter. Demography.</ref> ==Обывательство== Обывательство подля расы в року 2016<ref name="СД"/> {| class="wikitable" |- ! Групы !! Особ (2016)!! %% |- | Бѣлы || align="right"|888354 || align="right"|32,6 |- | Латинос || align="right"|803476 || align="right"|29,7 |- | Чорны || align="right"|793852 || align="right"|29,3 |- | Азийце || align="right"|170440 || align="right"|6,3 |- | Индиане|| align="right"|3027 || align="right"|0,1 |- |} ==Жерела и одказы== * Keating, Ann Durkin (2005). Chicagoland: City and Suburbs in the Railroad Age. The University of Chicago Press. {{ISBN| 0-226-42882-6}}. {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} * [https://web.archive.org/web/20221012204646/https://encyclopedia.chicagohistory.org/pages/962.html Nugent, Walter. Demography. Chicago as a Modern World City. //Encyclopedia of Chicago.] {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} * [https://www.cityofchicago.org Официальный сайт Чикага] {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} * [http://www.city-data.com/city/Chicago-Illinois.html Чикаго в датабазѣ city-data.com. Одчитане: 01.02.2018] {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} == Референции == {{reflist}} {{Переклад|en|Chicago|6886}} [[Катеґорія:Населены пункты США]] [[Катеґорія:Міста США]] [[Катеґорія:Чикаго]] 5bgmsjtl3muiswv49w88p8hje26on6t 0 12794 169995 166108 2026-09-20T00:38:30Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169995 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Леся Украинка | image = LesyaUkrainka.jpg | imagesize = 180px | alt = | caption = | pseudonym = | birthname = Лариса Петрівна Косач-Квітка | birthdate = {{Birth date|1871|02|13}} | birthplace = Новоград-Волынскый | deathdate = {{Death date and age|1913|08|01|1871|02|13}} | deathplace = Сурами, [[Грузия]] | resting_place = [[Київ|Киев]], Байков теметов | occupation = поетка, драматичка, перекладателька | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = 1884-1913 | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = Лѣсова пѣсня<br>Камѣнный господарь<ref name="ЕУ">Енциклопедія українознавства, сс. 3329-3332.</ref> | spouse = Климент Квѣтка | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = Петро Косач (отець)<br>Олена Пчѣлка (мати) | awards = | signature = | signature_alt = | website = | Commons =Lesya Ukrainka }} '''Леся Украинка''' {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} ''Ле́ся Украї́нка''; правдиве имя '''Лариса Петровна Ко́сач-Квѣтка''', {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} ''Лариса Петрівна Ко́сач-Квітка''; *[[13. фебруар]] [[1871]], [[Новоград-Волынскый]], [[Волынь]], [[Российска империя]], днесь [[Житомирска область]], [[Украина]] — †[[1. авґуст|1. август]] [[1913]] [[Сурами]], [[Грузия]] — была украинска [[писатель]]ка, [[поет]]ка, [[драма]]тичка, найпознатѣйша украинска авторка, еден зо символох украинской културы.<ref name="УСЭС">УСЭС, том 3, с. 443.</ref> [[Файл:На крилах пісень, 1904.jpg|thumb|262px|Друге выданя первой оригиналной книгы Лесѣ Украинкы (перве выданя: Львов, 1893)]] [[File:200-uah-2020-1.png|thumb|262px|200-гривньова банковка емисии р. 2020]] ==Биография== Отець, Петро Ко́сач, дворянского роду, быв правник, державный урядник и статкарь: в селѣ Колодяжному на [[Волынь|Волыни]] мав 4 га саду, 500 га ораницѣ и три обытны будинкы.<ref>Запрошуємо в Колодяжне!</ref> Мати, Олга Драгоманова-Ко́сач, дворянского роду, з [[Полтавска область|Полтавской губернии]], позната як украинска писателька и етнографка Олена Пчѣлка, сестра [[Михайло Драгоманов|Михайла Драгоманова]], писателя, публицисты, литературознателя, фолклористы и сполоченского дѣятеля. Обое родителе были з лѣвобережной [[Украина|Украины]], а на [[Волынь]] пришли влѣтѣ року 1868, коли Петро Ко́сач там достав службу. Леся од малости была слабушковата, в 12-рочном вѣку была у ней диагностована косткова туберкулоза, и мусѣла многы рокы жити на югу (на [[Крым]]ѣ, в [[Грузия|Грузии]], [[Италия|Италии]], [[Египет|Египтѣ]]). Образованя достала переважно дома. В молодых роках освоила многы чужы языкы. Скоро ся означили и ей сполоченскы интересы, котры ю привели ку зближѣню з марксизмом и револучнов социал-демокрациев.<ref>БСЭ.</ref> В року 1907 оддала ся за Климента Квѣтку, судового урядника, фолклориста и музиколога, о 9 рокы молодшого. Мати вшак тото сопружество не прияла, поважуючи за мезалианцию, и были материално одказаны самы на себе. Обое, хворы на туберкулозу, поселили ся раз на Крымѣ, пак в [[Грузия|Грузии]]. Уже по смерти Лесѣ (1913), в року 1917 Климент Квѣтка выдав двотомник народных спѣванок, котры она позберала. Сам он выздоровѣв ся и дожив до рока 1953.<ref>[https://gazeta.ua/articles/people-and-things-journal/_obidvi-druzhini-klimentiya-kvitki-pomerli-u-42-roki/325150 Климент Квѣтка]</ref> ==Творба== Первы книгы, опубликованы в коавторствѣ, были переклады з [[Николай Гоголь|Николая Гоголя]] (1885) и [[Гайнрих Гайне|Гайнриха Гайне]] (1892). Первы [[верш]]ы опубликовала яко 13-рочна (1884, ''Зоря'', [[Львов]]). В украинску литературу вступила поетков мужности и боя. Великый вплыв мав на ню уйко [[Михайло Драгоманов]]. По рочном побытѣ у нього в [[София|Софии]] ей сполоченско-политична лирика наберать великой силы.<ref name="ЕУ"/> Написала понад 20 [[верш]]ованых драм на актуалны морално-етичны и филозофичны темы, котры были новым явом в украинской литературѣ. Найлѣпшов з них поважують ''Лѣсову пѣсню'' (1911), котра подносить людску тужбу, высокы чувства, побѣду красоты живота над бездуховностьов.<ref name="УСЭС"/> Ей белетрична проза складать ся з повѣдань, казок и повѣстей. Острым драматизмом позначены повѣсти ''Жаль'' и ''Приязень''.<ref name="ЕУ"/> ==Политичны погляды== Была звязана з марксистичныма организациями. В року 1902 переклала на [[украинскый язык]] ''[[Манифест комунистичной партии|Комунистичный манифест]]'' [[Карл Маркс|Карла Маркса]] и одтогды была под дозором полиции. Перекладовала [[Максим Горькый|Максима Горького]]. В публицистичных творах пропаговала марксистичны идеи. В року 1907 была заарештована.<ref name="УСЭС"/> ==Жерела и одказы== * '''Енциклопедія українознавства''' : Словникова частина : [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж ; Нью-Йорк : Молоде життя ; Львів ; Київ : Глобус, 1955—2003. {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} * '''УСЭС''': Украинский советский энциклопедический словарь в трех томах. / Кудрицкий А.В. и др. (ред.). Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии им. М.П. Бажана. К., 1988. {{Реф-инфо|[[Руськый язык|русс.]]}} * [http://bse.sci-lib.com/article113854.html '''БСЭ''': Украинка, Леся. //Большая Советская Энциклопедия.] * [https://web.archive.org/web/20180906012127/http://slovoprosvity.org/2013/08/02/%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%88%D1%83%D1%94%D0%BC%D0%BE-%D0%B2-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D1%8F%D0%B6%D0%BD%D0%B5/ '''Запрошуємо в Колодяжне!'''] {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} * [https://web.archive.org/web/20120926031727/http://chtyvo.org.ua/authors/Ukrainka/ Творы Лесѣ Украинкы в библиотецѣ ''Чтиво''] == Референции == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Украинка, Леся}} {{Lifetime|1871|1913|Украинка, Леся}} [[Катеґорія:Украинскы писателе]] [[Катеґорія:Украинскы поеты]] lu8mc9azqwijaepr80n6hihvihlrmow 0 12814 170002 166109 2026-09-20T01:30:30Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 170002 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Томас Майн Рид | image = Mayne Reid.jpg | imagesize = 210px | alt = | caption = | pseudonym = Капитан Майн Рид | birthname = Thomas Mayne Reid | birthdate = {{Birth date|1818|04|04}} | birthplace = [[Баллирони]], Сѣверна Ирландия | deathdate = {{Death date and age|1883|10|22|1818|04|04}} | deathplace = [[Лондон]], [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Англия]] | resting_place = теметов Kensal Green | occupation = новинарь, прозаик | language = [[Англицкый язык|англицкый]] | nationality = Шкот | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = 1850-1883 | genre = роман, повѣсть | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = Ѣздець без головы (1865)<br>Квартеронка (1856) | spouse = Елизабет Рид (р. Гайд) | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = Thomas Mayne Reid Sign.jpg | signature_alt = | website = | Commons =Thomas Mayne Reid }} '''Томас Майн Рид''' {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} Thomas Mayne Reid; *[[4. апріля|4. апрѣля]] [[1818]] — †[[22. октобра]] [[1883]] — [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|англицкый]] писатель, автор авантурных романох и повѣстей, назначеных частьов дѣтям и молодежи, частьов доспѣлым. Гуманистичны социалны тенденции, захватны сюжеты романох зробили Рида едным из найпопуларнѣйшых писательох в розличных сторонах свѣта.<ref>Большая Советская энциклопедия.</ref><ref name="KLE">Краткая литературная энциклопедия.</ref> ==Биография== Родив ся в [[Баллирони]], Сѣверна Ирландия, в родинѣ [[Пресвитерианство|пресвитерианского]] священика, Томаса Майна Рида ст. и Анны Енн Рид (в дѣвоцтвѣ Резерфорд), дѣвкы [[Пресвитерианство|пресвитерианского]] священника. Обое были шкотского походжѣня.<ref name="Червонный">Червонный С. М.</ref> Школу выходив в родном селѣ и в сосѣдном Кейтсбриджу, по чому учив ся 4 рокы в Кральовском универзитном коледжу в [[Белфаст|Белфасту]] на богослова, але наконець не хотѣв прияти священство. Даколько рокы учительовав, але тягло го видѣти свѣта и в року 1840 одышов до [[США]]. Там перепробовав розличны роботы и запознав ся з тамошныма людми и обычаями. Тото вшитко ся му придало в его далшой литературной роботѣ, котру зачав публикациов [[верш]]и в новинцѣ ''Питтсбург кроникл'' под псевдонимом ''Poor Scholar'' '' 'Сегинь штудент' '' (1842). В року 1843 спознав ся и сприятелив ся з [[Едгар Аллан По|Едгаром Алланом По]]. В року 1846 зачала ся америцко-мексицка война, де быв спочатку яко корешпондент, а пак воевав яко доброволник. [[13. септембра]] [[1847]] в бою под [[Мексіко Сіті|Мексико]] при штурмѣ твердынѣ Чапультепек быв тяжко раненый и зостав лежати на полю боя. Родина в Европѣ была ознамлена, же загынув. Але насправдѣ выжив, быв найденый, вылѣченый, а в маю 1848 демобилизованый яко войновый пензиста и вернув ся до [[Европа|Европы]].<ref name="Червонный"/> Зажиткы з войны описав во своем первом [[роман]]ѣ ''Стрѣлецка патрола (The Rifle Rangers; or, Adventures in Southern Mexico, 1850)'', котрый вышов под псевдонимом ''Капитан Майн Рид''. В року 1853, 35-рочный, побрав ся з 15-рочнов Елизабет Гайд, дѣвков свого выдавателя. Тота найвекша пригода его особного живота стала ся предметом романа ''Жена дѣтвак (The Child Wife: A Tale of Two Worlds, 1868)'', котрый мав не менше як пять перевыдань, як во [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Великой Британии]] так и в [[США]].<ref name="Червонный"/> Бизнесовы подниканя Рида в [[Европа|Европѣ]] закончують ся неуспѣшно и в року 1867 еще раз иде до [[США]], зыскуе друге гражданство. В [[Ню Йорк (місто)|Ню-Йорку]] выдавать свои 15-томны зобраны писаня и закладать молодежный часопис ''Вперед (Onward Magazine, 1867)''. Але в яри 1870 отворили ся стары раны, зачала ся отрава кровли, и быв госпитализованый. В осени 1870 стан его дозвалять му вернути ся з женов до старого краю, але до конця живота зоставать калѣком на манковах. Послѣдны 13 рокы живота пережив в бою з хворотов, великымя болями и психичныма проблемами. Але не переставав писати. Еще за шѣсть рокы по его смерти выходили му новы книгы, котры не встиг опубликовати за живота.<ref name="Червонный"/> ==Творба== Томас Майн Рид написав 28 [[роман]]ох, ориентованых на доспѣлого читателя.<ref name="Червонный"/> Найпопуларнѣйшы з них суть ''Ѣздець без головы (The Headless Horseman, 1865)'' и ''Квартеронка (The Quadroon, 1856)''.<ref>[http://www.gutenberg.org/ebooks/author/6260 Books by Reid, Mayne. //Project Gutenberg.]</ref> Роман ''Ѣздець без головы'' — авантурный [[роман]] вестернового и горорового типа, сюжет котрого розвивать ся в [[Тексас]]у, задовго до войны Сѣвера з Югом, а яко другоплановый е в ньом мотив рабовластництва, реалистично описаный каждоденный жывот и справованя в тогочасном [[Тексас]]ѣ.<ref name="KLE"/> Роман ''Квартеронка'' — ачей, еден з лѣпшых [[роман]]ох Рида, в ньом поданый широкый и подробный образ живота юга [[США]] в добѣ [[Рабство|рабства]].<ref>[https://web.archive.org/web/20180303181336/http://klassikaknigi.info/tomas-majn-rid-kvarteronka/ Томас Майн Рид — Квартеронка. //Сайт ''Классика книги''.]</ref> Уже по успѣху первого [[роман]]а выдаватель Дейвид Боуг просив го написати серию дѣточых повѣстей, и каждый рок перед Роздвом выходила така повѣсть, довъедна были 22. В тых повѣстях героями были дѣти, котры трафили до екстремных ситуаций. Помимо того быв талентованым популаризатором природознаня. Опубликовав етнографичны [[Есей|есеи]] ''Необычные народы'', выпустив книгу-албум зо зоологии про дѣти — ''Четвероногы''.<ref name="Червонный"/> ==Жерела и одказы== * [http://bse.sci-lib.com/article096912.html Большая Советская энциклопедия.] {{Реф-инфо|[[Руськый язык|русс.]]}} * [http://feb-web.ru/feb/kle/Kle-abc/ke6/ke6-2831.htm Краткая литературная энциклопедия. Гл. ред А.А. Сурков. М.: Сов. Энцикл., 1962—1978. Тт. 1—9.] {{Реф-инфо|[[Руськый язык|русс.]]}} * [http://az.lib.ru/r/rid_t_m/text_1995_po_sledam_kapitana_main_rida.shtml Червонный С.М. По следам капитана Майн Рида.] {{Реф-инфо|[[Руськый язык|русс.]]}} * Книгы Т. М. Рида: ** [https://web.archive.org/web/20180331221747/http://klassikaknigi.info/tomas-majn-rid-sobranie-sochinenij-v-6-tomah/ Томас Майн Рид — Собрание сочинений в 6 томах. //Сайт ''Классика книги''] {{Реф-инфо|[[Руськый язык|русс.]]}} ** [https://web.archive.org/web/20110909012929/http://chtyvo.org.ua/authors/Rid_Main/ Твори Майн Ріда на chtyvo.org.ua] {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} ** [http://www.gutenberg.org/ebooks/author/6260 Books by Reid, Mayne. //Project Gutenberg.] {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} == Референции == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Рид, Томас Майн}} [[Катеґорія:Англоязычны писателе]] bhmp74zorx6gxl429ldbky6s7248o6w 0 13217 169990 167279 2026-09-20T00:15:22Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169990 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя=Германн фон Айхгорн |Имя_оригиналне= {{Реф-инфо|[[Нїмецькый язык|нѣм.]]}} Hermann Emil Gottfried von Eichhorn |Образчик=[[File:Gen. Von Eichhorn LCCN2014697329.jpg|250px]] |Образчика_подпис=генерал фон Айхгорн в року 1910 |Чинность=генерал-фелдмаршал нѣмецкого войска |Уроджѣня={{Birth date|1848|02|13}} |Мѣсто_роджѣня=Бреслау, [[Кральовство Пруссия]]<br>(дн. [[Вроцлав]], [[Польща]]) |Упокоеня={{Death date and age|1918|07|30|1848|02|13}} |Мѣсто_смерти=[[Киев]], [[УЛР]] |Причина_смерти=забитый в атентатѣ |Мѣсто_погребу=теметов Invalidenfriedhof, [[Берлін|Берлин]] }} [[File:Generalfeldmarschall Eichhorn in Kiew, 1918.png|thumb|260px|<small>Генерал-фелдмаршал Айхгорн в Киевѣ, 1918</small>]] '''Германн фон Айхгорн''' ({{lang-de|Hermann Emil Gottfried von Eichhorn}}; *[[13. фебруар]], [[1848]], Бреслау, [[Кральовство Пруссия]] (дн. [[Вроцлав]], [[Польща]]) — †[[30. юл]] [[1918]], [[Киев]], [[УЛР]])&nbsp;— быв прусскый высшый военскый везирь, в часѣ Первой свѣтовой войны велитель нѣмецкого окупачного войска в [[УЛР]].<ref name="Пир">Пиріг Р.Я. Фельдмаршал Герман Айхгорн...</ref> Брав участь у прусско-австрийской войнѣ (1866) и прусско-французской войнѣ 1870-1871, в часѣ [[Перша світова война|Первой свѣтовой войны]] воевав на восточном фронтѣ против [[Российска империя|России]].<ref name="Пир"/> == Айхгорн на Украинѣ == По [[Брест-Литовскый мир (9. фебруар 1918)|Брест-Литовском мирѣ]] генерал-фелдмаршал фон Айхгорн став ся главным велительом нѣмецкого войска на Украинѣ и в зачатку апрѣля 1918 прийшов до [[Киев]]а. [[6. апріль|6. апрѣля]] [[1918]] фон Айхгорн выдав росказ, дотычный засѣяня земель, властництва будучой уроды и ей закупок по фиксованым цѣнам про нѣмецке войско, в котром саботерам грозив строгов каров. Централна Рада выголосила, же тот росказ неприпустно засягуе до украинскых внуторных дѣл и народ Украины не мать его сповняти.<ref name="Пир"/> На тот час нѣмецка сторона уже не могла дале терпѣти «недостаток усиловности» Централной Рады в части застачѣня додаваня потравин про нѣмецке и австро-мадярске войско. Нѣмецке велительство зачало догваряня з [[Павло Скоропадскый|Павлом Скоропадскым]], потомком украинского [[гетман]]а 18. ст Ивана Скоропадского, односно ликвидованя Централной Рады и заведжѣня [[гетманат]]у под векшов нѣмецков контролов.<ref name="Маг">Маґочій П.Р., сс. 418-419.</ref> 25. апрѣля дотогды незнатый ''Комитет Захраны Украины'' выкрав Абрама Доброго, котрый быв агентом меджи Централнов Радов и нѣмецков сторонов у вопросах додаваня потравин. Фон Айхгорн зареаговав на другый день росказом, заводячым на Украинѣ военско-польовы суды, котрым подлѣгали вшыткы преступкы против сполоченского порядка, нѣмецкого и австро-мадярского войска. Коли 28. апрѣля Централна Рада, ведена [[Михайло Грушевскый|Михайлом Грушевскым]], зачала дебаты, як остро зареаговати на далшы засягованя до украинской суверениты, до мѣстности зашли нѣмецкы военны и заарештовали членох Рады.<ref name="Пир"/> [[29. апріля|29. апрѣля]] [[1918]] Скоропадскый выголосив себе Гетманом Цѣлой Украины, перемѣнив [[република|републику]] на [[гетманат]] и обновив приватну властность.<ref name="Маг"/> {{Цитат 2|Айхгорн быв достойный старець у повном смыслѣ того слова, розумный, барз освѣченый, зоз широкым розглядом, сердечный, незадарь быв он внуком филозофа Шеллинга. Не быв ничраз повышеный и возносливый, як дакотры нѣмецкы офицеры.{{Цитат 3|Оригиналный текст (укр.)|Ейхгорн був поважний старик у повному розумінні цього слова, розумний, дуже освічений, з широким кругозором, доброзичливий, не даром він був онуком філософа Шеллінга. У ньому зовсім не було тієї пихатості і зарозумілості, які спостерігалися, інколи, серед німецького офіцерства.|Павло Скоропадський. Спогади. С. 171.}}}} == Одпор и репресии == Найвекшый одпор селян быв в [[Звенигородка|Звенигородцѣ]], де 30-тысячне повстанске згрупованя било ся током юна-юла з трьома нѣмецкыма дивизиями. По придушѣню повстаня были накладены реквизиции и контрибуции: заберали статок, дробизг, зерно — и то вшитко задарь. Подля фон Айхгорна в одпору ся зучастнили 10-12% селянства. Военско-польовы суды масово выносили розсудкы смерти.<ref name="Пир"/> Тым часом до [[Киев]]а пришла терористична група од партии [[Социалисты-револуционарѣ|есерох]] [[Российска империя|России]], котры даколько тыждни штудировали линии руху и приступ ку бываню фон Айхгорна. [[30. юла]] [[1918]] [[тероризм|терориста]] [[Борис Донскый]] шмарив бомбу и тяжко поранив генерал-фелдмаршала и его адъютанта, котры еще тот день умерли в шпиталю. [[Гетман]] [[Павло Скоропадскый|Скоропадскый]] и лидеры украинскых партий высловили нѣмецкым велителям кондоленцию и упозорнили, же терориста не быв [[Українцї|Украинець]], на што нѣмецкый конзул зауважив: нѣмецка розвѣдка уже знала, же теракт схвалив централный комитет украинскых есерох в [[Одеса|Одесѣ]].<ref name="Пир"/> В часѣ нѣмецкой окупации 1941-1943 централна улиця [[Киев]]а, Крещатик, звала ся Айхгорнштрассе.<ref name="Пир"/> == Жерела и одказы == * Маґочій П.Р. Історія України. — Київ: Критика, 2007. 640 с. {{ISBN| 966-7679-81-0}} *[https://web.archive.org/web/20171108204733/http://chtyvo.org.ua/authors/Pyrih_Ruslan/Feldmarshal_Herman_Aikhhorn_sluzhba_ta_smert_v_Ukraini_kviten__lypen_1918_r Пиріг Р.Я. Фельдмаршал Герман Айхгорн: служба та смерть в Україні (квітень – липень 1918 р.)] // Український історичний журнал. 2017, №3. Сс. 24-45. * Скоропадський П. Спогади. Кінець 1917 – грудень 1918. — Київ — Філадельфія, 1995. == Референции == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Айхгорн фон, Германн }} [[Катеґорія:Перва свѣтова война]] [[Катеґорія:История Украины]] [[Катеґорія:Войсковы особы]] ku8yhp0xarmpnggq7tswe7cxdbnick5 0 14096 170001 167238 2026-09-20T01:00:25Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 170001 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Сабов|люде з такым призвиском; его вызнам}} {{Особа проста |Имя=Орест Сабов |Имя_оригиналне=Szabó Oreszt {{Реф-инфо|[[Мадярскый язык|мад.]]}} |Категория_склада= |Образчик=[[Файл:Орест Сабов.png|250px]] |Чинность=[[правник]], [[Политикa|политик]], высокый урядник, [[писатель]] |Уроджѣня={{Birth date|1867|10|08}} |Мѣсто_роджѣня=[[Драгово (Закарпатска область)|Драгово]], [[Жупа Мараморош]], [[Мадярске кральовство]] |Упокоеня= {{Death date and age|1939|12|4|1867|10|08}} |Мѣсто_смерти= [[Будапешт]] |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу=теметов Farkasrét<ref>https://library.hungaricana.hu/hu/view/BFLV_bn_40_11_2003_2/?pg=158&layout=s</ref> }} '''Орест Сабов''', *[[8. октобра]] [[1867]], [[Драгово (Закарпатска область)|Драгово]] (Kövesliget), [[Жупа Мараморош]], [[Мадярске кральовство]]<ref name=Révai>Révai nagy lexikona, том 17, с. 290.</ref> — †[[4. децембра]] [[1939]]<ref>[[Олег Мазурок|О. Мазурок]] во своей книзѣ ''Орест Сабов та його книга про угорських русинів'' высловив нечеканый одгад, же Сабов мог быти арештованый мадярсков безпеков як замѣшаный в нелегалну чинность комунистичной организации и скараный около року 1942 (сс.&nbsp;11–15).</ref> — [[правник]], [[политик]], урядник высокого ранга, [[писатель]]. ==Карьера== Орест Сабов абсолвовав юридичну факулту [[Будапештска универзита|Будапештской универзиты]].<ref name="МагПоп">Магочій П.Р., Поп І., с. 675.</ref><ref name="Поп">Поп И., с. 335.</ref> По зысканю дипломы [[правник]]а служив яко секретарь [[наджупан]]а а пак [[журат]] в [[Жупа (Мадярске кральовство)|жупах]] [[Жупа Бестерце-Насод|Бестерце-Насод]] и [[Жупа Берег|Берег]]. Од зачатку войны (1914) четыри рокы служив яко представитель мадярской влады и шеф политичного оддѣла при главном велительствѣ войска.<ref name=Révai/> Наступно быв фаховым радником на Министерствѣ внутра, а од [[17. новембра]] [[1918]] [[наджупан]]ом [[Жупа Унг|Унгу]]; од [[1. децембра]] [[1918]] — владный комисарь про девять жуп, де бывали [[Русины]]; од [[29. децембра]] [[1918]] до [[21. марца]] [[1919]] — Министер [[Руська Крайна|Руськой Крайны]]. По безкровном комунистичном переворотѣ [[21. марца]] быв му понукнутый пост народного комисаря [[Руська Крайна|Руськой Крайны]], котрый не прияв (тот пост пак заняв [[Августин Штефан (1877–1944)|Августин Штефан]]).<ref name=MKL>Magyar Katolikus Lexikon: Ruszka Krajna.</ref> ==Руська Крайна== {{main|Руська Крайна}} [[10. децембра]] [[1918]] Орест Сабов зобрав до [[Будапешт]]у зъѣзд представительох [[Русины|Русинох]], де были шпециалным потягом доправлены [[Русины]] зо вшиткых округох [[Угорска Русь|Угорской Руси]] в числѣ 200 особ. Перед участниками выступили [[будапешт]]скы [[Русины]], котры давно и основно интегровали ся в мадярску културу и сполоченство. Замѣр организаторох быв пересвѣдчити участникох, же [[Русины|Русинам]] [[Угорска Русь|Угорской Руси]] лѣпше зоставати ся в лонѣ [[Мадярска Людова Република (1918-1919)|Мадярщины]]. Але против того найострѣйше выступив проукраинскы ориентованый надпоручник [[Степан Клочурак]], велитель [[Ясѣня|Ясѣнской]] Народной Обороны, котрый быв подтриманый его колегами. [[Степан Клочурак|Клочуракови]] быв пропонованый пост секретаря на министерствѣ, але на то ся не злакомив. На том зъѣздѣ не пришли на едину думку, а заключили продовжити обговорѣня в краю. Неодовго, [[25. децембра]] [[1918]], влада [[Мигаль Карольи|Карольи]] ввела в дѣю (опубликовала) Народный закон о [[Руська Крайна|Руськой Крайнѣ]], народностной автономии [[Русины|Русинох]], в приготовлѣню котрого мав найвекшу заслугу Орест Сабов.<ref>1918. évi X. Néptörvény a Magyarországon élő ruszin (rutén) nemzet autonómiájáról.</ref><ref>Пушкаш А., сс. 30-31.</ref> ==Главны публикации== * Szabó O. A magyar oroszok (Ruthének), Budapest, 1914.<ref name=Révai/> * Szabó O. A Ruszinföld autonómiájáról. //Pesti Hírlap, 1939, április 2. Книга Сабова о [[Русины|Русинах]] е компилациов з робот [[Юрий Калман Жаткович|Юрия Калмана Жатковича]], [[Тивадар Легоцкый|Тивадара Легоцкого]] и [[Иштван Семан|Иштвана Семана]], котры выхосновав з дозволу авторох.<ref name="МагПоп"/><ref name="Поп"/> Деталну роботу о книзѣ Сабова, з ей репринтом, украиноязычным рефератом, а тыж розвѣдку о самом [[автор]]ѣ опубликовав историк [[Ужгородска народна универзита|УжНУ]] [[Олег Мазурок]].<ref>Мазурок О. Орест Сабов та його книга про угорських русинів.</ref> ==Жерела и одказы== * Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. * Магочій П.Р., Поп І. (уклад.) Енциклопедія історії та культури карпатських русинів. Вид-во В.Падяка. Ужгород, 2010. — 856 c.+ХХХІІ с. {{ISBN|978-966-387-044-1}} * Мазурок, Олег. Орест Сабов та його книга про угорських русинів. Ужгород, «Карпатська Вежа», 2011 {{ISBN| 978-966-82-69-35-4}} [http://chtyvo.org.ua/authors/Mazurok_Oleh/Orest_Sabov_ta_ioho_knyha_pro_uhorskykh_rusyniv.pdf]{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Поп, И. Энциклопедия Подкарпатской Руси. Ужгород: Изд-во В.Падяка, 2001. 431 с. {{ISBN|966-7838-23-4}} * [[Андрей Пушкаш|Пушкаш, Андрей]]. Цивилизация или варварство. Закарпатье 1918–1945. Институт славяноведения РАН. Москва. Издательство «Европа». 2006. {{ISBN|5-9739-0083-5}} * [http://www.lexikon.katolikus.hu/R/Ruszka%20Krajna.html Ruszka Krajna a Katolikus lexikonban] == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1867|1939|Сабов, Орест}} [[Катеґорія:Русиньскы правници]] [[Катеґорія:Мадярскы писателе]] [[Катеґорія:Русиньскы політіци]] [[Катеґорія:Державны урядници]] j8le4p4r5heelp38p0p9m4d10vaez5l 0 14304 169992 138638 2026-09-20T00:23:40Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169992 wikitext text/x-wiki {{Заникла держава | názov = Западноукраинска людова република | originálny názov = Західноукраїнська Народна Республіка | rok vzniku = 1918 | rok zániku = 1919 | viac pred = áno | pred 1 = Австро-Мадярщина | pred 1 vlajka = Flag_of_Austria-Hungary_1869-1918.svg | pred 2 = | pred 2 vlajka = | pred info = | viac po = áno | po 1 = Рѣчь Посполита II. | po 1 vlajka = Flag of Poland.svg | po 2 = Румынске кральовство | po 2 vlajka = Flag of Romania.svg | po 3 = Україньска Людова Републіка | po 3 vlajka = Flag of Ukraine.svg | šírka 1. sloupce = | vlajka = Flag of the Ukrainian State.svg | článok o vlajke = | vlajka veľkosť = | znak = ZUNR coa.svg | článok o znaku = | znak veľkosť = 90px | rámček znak = áno | hymna = Ще не вмерла Украина | článok o hymne = | motto = | článok o motte = | mapa = West ukraine.png | mapa veľkosť = 300px | mapa poznámka = Територия, на котру претендовала ЗУЛР | hlavné mesto = [[Львов]], [[Тернополь]] | rozloha = | rozloha poznámka = | najvyšší bod = | najvyšší bod poznámka = | najdlhšia rieka = | najdlhšia rieka poznámka= | počet obyvateľov = | počet obyvateľov poznámka = | jazyky = [[украинскый язык|украинскый]], [[Польскый язык|польскый]], идиш | národnostné zloženie = | náboženstvo = [[Православна церьков|православие]], [[Грекокатолицка Церковь|грекокатолицизм]] | štátne zriadenie = [[република]] | materský štát = | mena = | vznik = [[1. новембер]] [[1918]] | zánik = [[18. юл]] [[1919]] }} '''Западноукраинска людова република''', (ЗУЛР) {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} ''Західноукраїнська Народна Республіка (ЗУНР)'' – курто екзистовавша державна формация, взникла в резултатѣ роспаду Австро-Мадярщины. Република претендовала на територию восточной [[Галичина|Галичины]], часть територии [[Угорска Русь|Угорской Руси]] и часть територии [[Буковина|Буковины]]. ==Выголошѣня намѣрох== [[19. октобра]] [[1918]] во [[Львов]]ѣ [[Українцї|украинскы]] депутаты [[Австрийска империя|австрийского]] [[парламент]]а, послы [[Галичина|галицкого]] и [[Буковина|буковинского]] крайовых соймох, политичны партии [[Галичина|Галичины]] и [[Буковина|Буковины]], представителѣ [[Клер|духовенства]] и штудентох створили Украинску народну раду (УНР), котра выголосила Украинску [[Держава|державу]] на територии [[Галичина|Галичины]], [[Буковина|Буковины]] и [[Угорска Русь|Угорской Руси]], выбрала президентом Рады [[Евген Петрушевич|Евгена Петрушевича]].<ref name="ЛР">Литвин М. Р., Рубльов О. С.</ref> Одповѣдно рѣшѣням Парижской мирной конференции в бывшой [[Австрийска империя|австрийской]] части [[Польща|Польщи]] была створена [[Польска ликвидачна комисия]], котра была оправнена як переходна влада той територии. [[Угорска Русь]] належала ку юрисдикции [[Мадярске кральовство|Мадярского кральовства]] и доконця ай по роспадѣ [[Австро-Мадярщина|Австро-Мадярщины]] ей далша доля в протикладѣ з [[Галич]]инов еще лем мала быти рѣшена в [[Париж]]у. В тот самый час лидеры [[Угорска Русь|угорскых Русинох]] рѣшали путьом мирного выеднаваня вопрос автономии [[Руська Крайна|Руськой Крайны]].<ref>Magocsi, Paul Robert.</ref> ==Збройный конфликт== [[31. октобра]] [[1918]] во [[Львов]]ѣ дознали ся, же приходить [[Польска ликвидачна комисия]], котра мала перебрати од австрийского намѣстника владу над крайом. Украинска народна рада зажадала од [[Австро-Мадярщина|австрийского]] намѣстника передачу влады УНР, але была одвергнута, на што вночи были найважнѣйшы объекты [[Львов]]а заняты военсков силов.<ref name="ЛР"/> Польскы (векшиновы) обывателе [[Львов]]а не прияли украинску владу и зачали уличны бои. По пару тыжднях на помочь им пришли вояци з [[Перемышль|Перемышля]] и [[22. новембра]] [[1918]] украинске войско одышло зо [[Львов]]а. Столиця ЗУЛР была перенесена до [[Тернополь|Тарнополя]], а по мѣсяцю до [[Ивано-Франковск|Станиславова]]. [[22. януара]] [[1919]] в [[Киев]]ѣ быв выголошеный симболичный акт злукы зоз ЗУЛР, але жадной практичной помочи одты достати не могли.<ref name="ЕСУ">Литвин, М. Р.</ref> Завойованя територии [[Угорска Русь|Угорской Руси]] зостало лем намѣром. Уже [[11. новембра]] [[1918]] [[Румыны|румынске]] войско заяло [[Чорновцѣ]], а неодовго цѣлу [[Буковина|Буковину]]. [[18. юла]] [[1919]] украинске войско было вытѣснене за рѣку [[Збруч]].<ref name="ЛР"/> Западноукраинска людова република ''[[де факто]]'' перестала екзистовати. ==Остаточный конець== [[14. марца]] [[1923]] Рада держав [[Троита Антанта|Антанты]] вызнала восточну [[Галичина|Галичину]] польсков земльов. Екзилова влада ЗУЛР выголосила протест, а [[15. марца]] [[1923]] самоликвидовала ся.<ref name="ЕСУ"/> ==Жерела и одказы== * Magocsi, Paul Robert. Chrbtom k horam. Dejiny Karpatskej Rusi a karpatských Rusínov. UNIVERSUM. Prešov, 2016. {{ISBN|978-80-89046-97-3}} Сс. 225-226. * Литвин М. Р., Рубльов О. С.: Західноукраїнська Народна Республіка. //Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К.: Наукова думка, 2005. — Т. 3 {{ISBN|966-00-0610-1}} сс. 298-299. [http://www.history.org.ua/?encyclop&termin=ZUNR ''<small>Доступно онлайн</small>''] * Литвин, М. Р.: Західноукраїнська Народна Республіка. //Енциклопедія сучасної України : у 30 т. / ред. кол. І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ, Координаційне бюро енциклопедії сучасної України НАН України. — К., 2010. — Т. 10 : З — Зор {{ISBN| 978-966-02-5721-4}} сс. 398—400. [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=16406 ''<small>Доступно онлайн</small>''] * [https://web.archive.org/web/20230209192725/https://shron1.chtyvo.org.ua/Avtorskyi_kolektyv/Zakhidno-Ukrainska_Narodna_Respublika_1918-1923_Entsyklopediia_Tom_1_A-Zh.pdf Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 1]: А–Ж. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2018. 688 с. ISBN: 978-966-2067-44-6 * [https://web.archive.org/web/20230209193939/https://shron1.chtyvo.org.ua/Avtorskyi_kolektyv/Zakhidno-Ukrainska_Narodna_Respublika_1918-1923_Entsyklopediia_Tom_2_Z-O.pdf Західно-Українська Народна Республіка 1918–1923. Енциклопедія. Т. 2]: З–О. Івано-Франківськ : Манускрипт-Львів, 2019. 832 с. ISBN: 978-966-2067-61 * [https://web.archive.org/web/20230209194426/https://shron1.chtyvo.org.ua/Avtorskyi_kolektyv/Zakhidno-Ukrainska_Narodna_Respublika_1918-1923_Entsyklopediia_Tom_3_P-S.pdf Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 3]: П - С. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2020.576 с. ISBN: 978-966-2067-65-1 * [https://web.archive.org/web/20230209194231/https://shron1.chtyvo.org.ua/Avtorskyi_kolektyv/Zakhidno-Ukrainska_Narodna_Respublika_1918-1923_Entsyklopediia_Tom_4_T-Ya.pdf Західно-Українська Народна Республіка 1918-1923. Енциклопедія. Т. 4]: Т - Я. Івано-Франківськ: Манускрипт-Львів, 2021.688 с. ISBN: 978-966-2067-72-9 == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:История Польщи]] [[Катеґорія:История Украины]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1918]] 6eoyx85ll8jyt79l63hyq5vjbmbwyug 0 16808 169951 169004 2026-09-19T17:15:58Z Halajkovič 33393 169951 wikitext text/x-wiki {{Далшы значіня|сторінка=Studium Carpatho-Ruthenorum (чеперушка)}} '''Studium Carpatho-Ruthenorum''' або '''Меджінародна лїтня школа русиньского языка і културы''' є едукачный проєкт, од року 2010 орґанізованый [[Пряшівска універзіта|Пряшівсков універзітов]]. Лїтня школа каждорічно проходить у [[Пряшів|Пряшові]] і тырвать три тыжднї. Основный проґрам навчаня творять курзы [[русиньскый язык|русиньского языка]], [[русиньска історія|історії карпатьскых Русинів]], [[русиньска етноґрафія|русиньской етноґрафії]] і [[русиньска література|русиньской літературы]] в русиньскім і [[Анґліцькый язык|анґліцькім языку]]. До супроводного проґраму належать меджі іншым екскурзії в реґіонї северовыходной Словакії. Лїтню школу довєдна абсолвовали понад 200 штудентів з різных держав світа.<ref>{{cite web |author=[[Петро Медвідь]] |date=4.6.2024 |url=https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv |title=Studium Carpatho-Ruthenorum 12-ый раз привітать штудентів |publisher=[[Лем.fm|ЛЕМ.фм]] |accessdate=9.11.2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241109201837/https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv/ |archivedate= 9.11.2024}}</ref> В роках 2020–2022 была школа про [[пандемія коронавіруса COVID-19|пандемію COVID-19]] перерушена.<ref>{{cite web |author=Севериян Косовскій |date=23.2.2023 |url=https://www.lem.fm/studium-carpato-ruthenorum-vertat-po-parolitnij-perervi |title=Studium Carpatho-Ruthenorum вертат по перерві |publisher=[[Лем.fm|ЛЕМ.фм]] |accessdate=9.11.2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241109202100/https://www.lem.fm/studium-carpato-ruthenorum-vertat-po-parolitnij-perervi/|archivedate=9.11.2024}}</ref> == Лекторы == Лекторами лїтнёй школы в 2026. роцї были: [[Кветослава Копорова]] і Натан Маркс (русиньскый язык), Томаш Калинич і [[Володимир Фенич]] (русиньска історія), Катарина Бабчакова і Тімотей Федор (русиньска етноґрафія), [[Ніколас Купеньскый]] і [[Валерій Падяк]] (русиньска література).<ref>{{cite web |author=Петро Медвідь |date=8.6.2026 |url=https://www.lem.fm/v-pryashovi-svyatochno-odkryli-14-yj-richnik-studium-carpatho-ruthenorum/ |title=В Пряшові святочно одкрыли 14-ый річник Studium Carpatho-Ruthenorum |publisher=[[Лем.fm|ЛЕМ.фм]] |accessdate=1.9.2026}}</ref> === Вшыткы лекторы === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" ! Лектор ! Орґанізація ! Курз ! Рокы |- | data-sort-value="Бабчакова, Катаріна" | '''Катарина Бабчакова''' | '''Народный освітнїй центер (Словакія)''' | '''етноґрафія''' | data-sort-value="2026" | '''2024–2026''' |- | data-sort-value="Калинич, Томаш" | '''Томаш Калинич''' | | '''історія''' | data-sort-value="2026" | '''2026''' |- | data-sort-value="Копорова, Кветослава" | '''[[Кветослава Копорова]]''' | '''Пряшівска універзіта (Словакія)''' | '''язык''' | data-sort-value="2026" | '''2010–2019, 2023–2026''' |- | data-sort-value="Купеньскый, Ніколас" | '''[[Ніколас Купеньскый|Ніколас К. Купеньскый]]''' | '''Академія авіачных сил США''' | '''література''' | data-sort-value="2026" | '''2023–2026''' |- | data-sort-value="Маркс, Натан" | '''Натан Маркс''' | '''Оклагомска універзіта (США)''' | '''язык''' | data-sort-value="2026" | '''2024–2026''' |- | rowspan=3 data-sort-value="Падяк, Валерій" | '''[[Валерій Падяк]]''' | rowspan=3 | '''Пряшівска універзіта (Словакія)''' | '''література''' | data-sort-value="2026" | '''2023–2026''' |- | етноґрафія | data-sort-value="2024" | 2018, 2019, 2023, 2024 |- | історія | data-sort-value="2023" | 2010–2017, 2023 |- | data-sort-value="Федор, Тімотей" | '''Тімотей Федор''' | '''[[Музей Русиньской Культуры в Пряшові|СНМ – Музей русиньской културы в Пряшові]] (Словакія)''' | '''етноґрафія''' | data-sort-value="2026" | '''2025, 2026''' |- | data-sort-value="Фенич, Володимир" | '''[[Володимир Фенич]]''' | '''[[Ужгородьска народна універзіта]] (Україна)''' | '''історія''' | data-sort-value="2026" | '''2018, 2019, 2024–2026''' |- | data-sort-value="Ботїкова, Марта" | Марта Ботїкова | Універзіта Коменьского (Словакія) | етноґрафія | data-sort-value="2023" | 2023 |- | rowspan=2 data-sort-value="Будовская, Елена" | [[Елена Будовская]] | rowspan=2 | Джорджтавньска штатна універзіта (США) | язык | data-sort-value="2018" | 2015–2018 |- | етноґрафія | data-sort-value="2017" | 2015–2017 |- | data-sort-value="Ґай, Марек" | Марек Ґай | | язык | data-sort-value="2019" | 2014–2019 |- | data-sort-value="Едді, Джонатан" | Джонатан Едді | Пряшівска універзіта (Словакія) | язык | data-sort-value="2019" | 2019 |- | data-sort-value="Калиняк, Ян" | Ян Калиняк | | етноґрафія | data-sort-value="2012" | 2012 |- | rowspan=2 data-sort-value="Крафчік, Патріція" | [[Патріція Крафчік|Патріція А. Крафчік]] | rowspan=2 | [[Евергринскый штатный коледж|Еверґріньска штатна універзіта]] (США) | етноґрафія | data-sort-value="2019" | 2011–2014, 2017–2019 |- | язык | data-sort-value="2014" | 2014 |- | data-sort-value="Маґочій, Павел Роберт" | [[Павел Роберт Маґочій]] | Торонтьска універзіта (Канада) | історія | data-sort-value="2025" | 2010–2019, 2023–2025 |- | data-sort-value="Малецька, Галина" | Галина Малецька | Ліцей Марціна Кромера в Ґорлицях (Польща) | язык | data-sort-value="2013" | 2013 |- | data-sort-value="Муляр, Каріна" | Каріна Муляр | | язык | data-sort-value="2023" | 2023 |- | data-sort-value="Мушинка, Микола" | [[Микола Мушинка]] | | етноґрафія | data-sort-value="2016" | 2013–2016 |- | data-sort-value="Плїшкова, Анна" | [[Анна Плїшкова]] | Пряшівска універзіта (Словакія) | язык | data-sort-value="2011" | 2010, 2011 |- | rowspan=2 data-sort-value="Пю, Штефан" | [[Штефан Пю|Штефан М. Пю]] | rowspan=2 | Врайтьска штатна універзіта (США) | язык | data-sort-value="2012" | 2011, 2012 |- | ґраматіка | data-sort-value="2010" | 2010 |- | data-sort-value="Цітрякова, Зденка" | Зденка Цітрякова | Пряшівска універзіта (Словакія) | язык | data-sort-value="2019" | 2017–2019 |} == Одказы == * [https://www.unipo.sk/cjknm/hlavne-sekcie/urjk/ls/ Сторінка лїтнёй школы на сайтї Пряшівской універзіты] * [https://web.archive.org/web/20241109203831/https://c-rrc.org/category/studium-carpato-ruthenorum/ Інформації о лїтнїй школї на сайтї Carpatho-Rusyn Research Center] == Референції == {{референції}} [[Катеґорія:Школы]] pbov24y9y5b62oq2di7kfps2qacd45v 0 16834 169991 166145 2026-09-20T00:15:29Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169991 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Гийом Аполлинер | image = Guillaume Apollinaire - Septembre 1911.jpg | imagesize = 240px | alt = | caption = | pseudonym = | birthname = Wilhelm Albert Włodzimierz Apollinaris de Wąż-Kostrowicky | birthdate = {{Birth date|1880|08|26}} | birthplace = [[Рим]] | deathdate = {{Death date and age|1918|11|09|1880|08|26}} | deathplace = [[Париж]] | resting_place = теметов Père-Lachaise | occupation = [[поет]], [[писатель]], {{nowrap|умѣлецкый критик}} | language = французскый | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = 1902–1918 | genre = | subject = | movement = [[надреализм]], [[футуризм]], [[кубизм]]<ref name=Kotrč-Kotalík>Josef Kotrč, Josef Kotalík</ref> | notableworks =Алкоголы (Al­cools, 1913) Ка­ли­гра­мы (Cal­li­grammes, 1918)<ref name=Skuratovska/><ref name=EB/> | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = Guillaume Apollinaire signature.svg | signature_alt = | website = | Commons =Guillaume Apollinaire }} '''Гийом Аполлинер''', {{ref-fr}} ''Guillaume Apollinaire'', властным йменом ''Вилгелм Ал­берт Вла­ди­мир Алек­сандр Аполлинарий Ко­ст­ро­виц­кый'', {{nowrap|*[[26. авґуст|26. август]] [[1880]], [[Рим]]}} – {{nowrap|†[[9. новембер]] [[1918]], [[Париж]]}} — французскый [[поет]], [[писатель]], умѣлецкый критик и участник вшиткых авантгардных рухох, процвѣтавшых во [[Франция|Франции]] в зачатку [[XX. стороча]].<ref name=Skuratovska>Скуратовская А. П.</ref><ref name=EB>Encyclopædia Britannica</ref> == Биография == В биографии Аполлинера много бѣлых мѣст, едным з котрых е походжѣня. То не лем вина биографох, але и сам поет любив мистификации и замглавлѣня.<ref name=Nalivajko>Дмитро Наливайко</ref> Бизовно мож знати лем то, же мати му, польска аристократка Ангелика Костровицка з роду Вонж, од малости была «тяжкый дѣтвак», а в зрѣлости — газардерка. Яко слободна мати, мала Вилгелма и о два рокы молодшого Алберта, котрых оддала до сиротинця, але поздѣйше забрала и записала на свое [[призвиско]]. Дѣдо поета, Аполлинарий Костровицкый, капитан [[Российска империя|российского]] войска, мав маеткы коло Новогрудка (днесь [[Бѣлорусь]]), а по емиграции до [[Италия|Италии]] служив офицером папской гвардии.<ref name=Kwiatkowski>Jerzy Kwiatkowski</ref> Коли Вилгелм мав девять рокы, мати з двома дѣтми зохабили Рим и одышли до [[Монако|Монака]], позднѣйше — на южный берег [[Франция|Франции]].<ref name=Nikolenko>Ніколенко О.</ref> Вилгелм ся учив добрѣ, але в року 1897 в лицею Ницы писомный матуралный испыт провалив,<ref name=Kwiatkowski/> по чому постановив лишити школу, а оддати ся наповно литературѣ.<ref name=Nalivajko/> Мати з новым приятельом живота и двома дѣтми переселяють ся спочатку в алпскый регион Франции, пак в централный регион, а в року 1899 — до [[Париж]]у.<ref name=Kwiatkowski/> Ту Вилгелм оддѣлять ся од родины и веде самостойный, [[Богемство|богемскый]] живот.<ref name=EB/> Як многы [[Револуция|револуционеры]] в [[Умѣня|умѣню]], Аполлинер быв психично нестабилный и политично безпринципный. Высмѣвав хыбы буржоазного сполоченства, а при том усиловав ся указати свою лоялность и домогав ся ордена; высмѣвав солдатеску, а в часѣ войны учинив ся великым патриотом Франции и солдатом Чужоземной легии, але тот патриотичный здвиг ишов въедно з психичнов страченостьов и творчым упадком.<ref name=Pesis>Песис Б.</ref> [[17. марца]] [[1916]] достав тяжку рану головы, з котрой ся уж не выздоровѣв, а далшы два рокы живота были роками поступного гаснутя. Демобилизованый в року 1916 достав французске горожанство, котрого давно домогав ся. Умер в року 1918 на испанску хрипку, в часѣ пандемии. Посмертно достав честне званя ''Упавшый за Францию''. == Творба == В року 1901 дебютуе в мѣсячнику ''La Grande France'' кытицьов поезий, котру подписуе властным призвиском ''Костровицкый'', а уже в року 1902 в ''La Revue blanche'' появлять ся его повѣданя ''Герезиарх'' (L’Hérésiargue) под псевдонимом ''Гийом Аполлинер'', котрый скомпоновав з первого и послѣдного своих крестных имен, переробленых на французскый взор. Скорша [[лирика]] Аполлинера розвивала ся под вплывом [[символизм]]у, обсяговала социалны и револучны темы. В року 1904 спознав ся з [[Пабло Пикассо|Пикассом]], з его трактованьом [[кубизм]]у, як умѣня, указуючого свѣт не такым, як го видить [[малярь]], але такым, якым го мыслить, же таке аналитичне малярство годно роскрыти внуторну суть, «константы бытя».<ref name=Nalivajko/> Аполлинер, описавшый в книзѣ ''Малярѣ-кубисты'' (Les Peintres cubistes, 1913) принципы малярского кубизма, сам достав ся под вплыв той школы и пробовав перенести ей поступы на умѣня словесне.<ref name=Pesis/> Як знати, [[кубизм]] в малярствѣ не сповнив надѣи его зачинательох. Але немало западных историкох умѣня поважують, же в литературѣ такых пруд вывинув ся, а найвекшым его представительом быв Аполлинер. Часто кубизм звязують з [[футуризм]]ом, якого во Франции фактично не было, а в таком прудѣ, [[кубофутуризм]]ѣ зась указують на Аполлинера, як основного представителя.<ref name=Nalivajko/> Творчы дорогы Аполлинера перекрещують ся не лем з кубизмом, але и з иншыма авантгардныма прудами, але найвызнамнѣйше мѣсто достав у него [[надреализм]], котрый ся вывинув уже по смерти поета. Сам термин заведеный ним в року 1917, коли была представлена «надреалистична драма» ''Цицкы Тиресия'' (Les ma­melles de Tirésias).<ref name=Nalivajko/><ref name=Skuratovska/> В поезии Аполлинер выхосновав технику быстрозмѣнных филмовых образкох, переданых в словесной формѣ. У него, як то стало каноном надреализма, не е певной композиции, намѣсто того слѣдуе поток образкох. Тому подляг и язык, котрый не мать ниякых знакох интерпункции.<ref name=Kotrč-Kotalík/> Читателѣ не прияли зберку ''Алкоголы'', котра перечила усталеным представам о литературных жанрах и поетичном образѣ,<ref name=Nikolenko/> а постановка ''Цицкы Тиресия'', в котрой автор высмѣвав ся над [[Буржоазия|буржоазнов]] публиков, вызвала побурѣня меджи зрителями.<ref name=Pesis/> Але творба Аполлинера заинтересовала наступны генерации и мала широку одозву по свѣтѣ. == Интересны факты == * Аполлинера поважовали естетичным терористом, готовым збуряти музеи, аж и выкрасти памятникы умѣня (в року 1911 быв арештованый яко подозрѣлый з крадежѣ «Джоконды»).<ref name=Pesis/> * Написав в поетичной формѣ ''Одповѣдь запорожцьох турецкому султанови''.<ref name=Nikolenko/> == Жерела и одказы == * '''Josef Kotrč, Josef Kotalík''': Stručné dějiny československé literatury pro vyšší třídy škol středních. V Praze, nákladem Československé grafické unie A.S., 1934. Cс. 166, 205. {{ref-cs}} * '''Jerzy Kwiatkowski''': wstęp do Wyboru poezji Guillaume’a Apollinaire’a. Wydawnictwo Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975. С. 3. {{ref-pl}} * '''Дмитро Наливайко''': Шляхами оновлення поезії //Гійом Аполлінер. Поезії — Київ: Дніпро, 1984 [https://web.archive.org/web/20160807011829/http://chtyvo.org.ua/authors/Apolliner_Giiom/Poezii/] Cс. 5–38. {{ref-uk}} * '''Ніколенко О.''': Аполлінер, Гійом //Зарубіжні письменники. Енциклопедичний довідник у двох томах. Том 1. — Тернопіль: Навчальна книга – Богдан, 2005. {{ISBN|966-692-578-8}} Cс. 53–56. {{ref-uk}} * '''Песис Б.''': Аполлинер // Литературная энциклопедия: В 11 т. — [М.], 1929–1939. Т. 1. — [М.]: Изд-во Ком. Акад., 1930. — Стб. 193–194. [http://feb-web.ru/feb/litenc/encyclop/le1/le1-1931.htm Одчитане: 28.08.2020] {{ref-ru}} * '''Скуратовская А. П.''': АПОЛЛИНЕР // Большая российская энциклопедия. Том 2. Москва, 2005, стр. 113–114 [https://web.archive.org/web/20201026135629/https://bigenc.ru/literature/text/1824492 Верзия: 2016. Одчитане: 28.08.2020] {{ref-ru}} * {{cite web |title=Guillaume Apollinaire |publisher='''Encyclopædia Britannica''' |date=August 22, 2020 |url=https://www.britannica.com/biography/Guillaume-Apollinaire |accessdate=2020-08-28}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1880|1918|Аполлинер, Гийом}} [[Категория:Французскы поеты]] [[Категория:Французскы писателе]] [[Катеґорія:Писателе 20. стороча]] 99250c4tlkglrjj8xkf928qrju10jy9 0 16875 169993 121486 2026-09-20T00:28:47Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169993 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sirgei Tretyakov Veer 1913.jpg|thumb|250px|<center><small>Вѣяло, Сергей Третьяков (Россия, 1913)</small></center>]] [[File:Guillaume Apollinaire - Calligramme - Fleurs.png|thumb|250px|<center><small>Guillaume Apollinaire - Calligramme - Fleurs</small></center>]] '''Калиграма''' або фигурный [[верш]] — поезия во формѣ даякой фигуры, вершованы тексты, графично укладены так, же з них ся складуе обрис даякого предмета.<ref name=Gaspsrov>Гаспаров М. Л.</ref> == Етимология == Термин походить од {{ref-el}} ''καλλιγραφία'' — красне писмо. Одты [[Гийом Аполлинер|Аполлинер]] скомпоновав термин ''калиграма'' на означѣня фигурного стиха, поважуючи злучѣня поезии и визуалного умѣня за свой великый вынаход.<ref> Наливайко Д., с. 36.</ref> == История == Але до нас дошли фигурны вершы, котры писали уже [[Старовіка Греция|давногрецкы]] [[поет]]ы [[Симмий Родосскый]],<ref>Квятковский А. П.</ref> або [[Теокрит]] ([[IV. стороча до н. е.]]).<ref name=Gaspsrov/> В [[Середновік|середновѣку]] интерес ку ним обновив в добѣ [[Ренесанція|ренесанции]], а в року 1918 [[Гийом Аполлинер]] выпустив [[Калиграмы (Аполлинер)|зберку ''Калиграмы'']], написану в той формѣ.<ref name=Gaspsrov/> == Жерела и одказы == * '''Гаспаров М. Л.''': Фигурные стихи //Литературная энциклопедия терминов и понятий / Под ред. А. Н. Николюкина. — Институт научной информации по общественным наукам РАН: Интелвак, 2001. — 1596 с. — {{ISBN| 5-93264-026-X}} {{ref-ru}} Сc. 1139–1140 * '''Квятковский А. П.''': Фигурные стихи //Квятковский А. П. Поэтический словарь. — М.: Сов. Энцикл., 1966.[http://feb-web.ru/feb/kps/kps-abc/kps/kps-3213.htm Одчитане 2020-09-08] {{ref-ru}} С. 321—322. * '''Дмитро Наливайко''': Шляхами оновлення поезії //Гійом Аполлінер. Поезії — Київ: Дніпро, 1984 [https://web.archive.org/web/20160807011829/http://chtyvo.org.ua/authors/Apolliner_Giiom/Poezii/ ] Cс. 5–38. {{ref-uk}} * Калиграмы [[Гийом Аполлинер|Гийома Аполлинера]] [http://ashtray.ru/main/GALERY/text%20art_calligrams/apollinaire/apollinaire.htm ] == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Поезія]] a5ev5mg80q1bn7yfmaq6xwsukxokaqa 0 18203 169940 169925 2026-09-19T15:55:44Z Igor Kercsa 5504 вернув ем свои текст и жерело 169940 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' вадь '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей, з подвышѣньом освѣты. Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов. Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]]. В каждоденной бесѣдѣ люде хоснують около 500&nbsp;слов. Текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10&nbsp;странах мать {{nowrap|500–700 слов}}.<ref>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019)</ref> В еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50&nbsp;словами и годна доходити до 500&nbsp;слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> до пяти рокох дѣти ся выражают лексиконом розмѣром в 2,100–2,200&nbsp;слов, а до шести&nbsp;— 2,600&nbsp;слов и розумѣют дас&nbsp;20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20&nbsp;слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас&nbsp;6–7&nbsp;слов в день межи 6–8&nbsp;роками и дас&nbsp;12 в день у 8–10&nbsp;рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Изглядованя, справлене в юлию 2007.&nbsp;рока, вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас&nbsp;16,000&nbsp;слов.<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}} *{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] orz0jl58vdjot5br4onryj5f1jjm52b 169945 169940 2026-09-19T16:47:04Z Flipdot 23893 See [[Діскузія:Лексика]] 169945 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' вадь '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей, з подвышѣньом освѣты. В еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50&nbsp;словами и годна доходити до 500&nbsp;слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> до пяти рокох дѣти ся выражают лексиконом розмѣром в 2,100–2,200&nbsp;слов, а до шести&nbsp;— 2,600&nbsp;слов и розумѣют дас&nbsp;20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20&nbsp;слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас&nbsp;6–7&nbsp;слов в день межи 6–8&nbsp;роками и дас&nbsp;12 в день у 8–10&nbsp;рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Изглядованя, справлене в юлию 2007.&nbsp;рока, вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас&nbsp;16,000&nbsp;слов.<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}} *{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] a49pi9scarepzg0gtwma1drumuoth06 169953 169945 2026-09-19T17:36:29Z Igor Kercsa 5504 Зрушена верзія [[Special:Diff/169945|169945]] од хоснователя [[Special:Contributions/Flipdot|Flipdot]] ([[User talk:Flipdot|діскусія]]) 169953 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' вадь '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей, з подвышѣньом освѣты. Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов. Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]]. В каждоденной бесѣдѣ люде хоснують около 500&nbsp;слов. Текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10&nbsp;странах мать {{nowrap|500–700 слов}}.<ref>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019)</ref> В еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50&nbsp;словами и годна доходити до 500&nbsp;слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> до пяти рокох дѣти ся выражают лексиконом розмѣром в 2,100–2,200&nbsp;слов, а до шести&nbsp;— 2,600&nbsp;слов и розумѣют дас&nbsp;20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20&nbsp;слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас&nbsp;6–7&nbsp;слов в день межи 6–8&nbsp;роками и дас&nbsp;12 в день у 8–10&nbsp;рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Изглядованя, справлене в юлию 2007.&nbsp;рока, вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас&nbsp;16,000&nbsp;слов.<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}} *{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] orz0jl58vdjot5br4onryj5f1jjm52b 169954 169953 2026-09-19T18:30:43Z Halajkovič 33393 169954 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' або '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей, з подвышѣньом освѣты. Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов. Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]]. В каждоденной бесѣдѣ люде хоснують около 500&nbsp;слов. Текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10&nbsp;странах мать {{nowrap|500–700 слов}}.<ref>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019)</ref> В еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50&nbsp;словами и годна доходити до 500&nbsp;слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> до пяти рокох дѣти ся выражают лексиконом розмѣром в 2,100–2,200&nbsp;слов, а до шести&nbsp;— 2,600&nbsp;слов и розумѣют дас&nbsp;20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20&nbsp;слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас&nbsp;6–7&nbsp;слов в день межи 6–8&nbsp;роками и дас&nbsp;12 в день у 8–10&nbsp;рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Изглядованя, справлене в юлию 2007.&nbsp;рока, вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас&nbsp;16,000&nbsp;слов.<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}} *{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] 3vrqlzuhqw6a2fh8ls73tg06o4m8u93 169996 169954 2026-09-20T00:39:13Z Halajkovič 33393 +коректованя 169996 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' або '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей а подвышѣньом освѣты.<ref name="PKJa2015"/> Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, але розвой словной засобы проходить барз быстро: в еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50 словами а годна доходити до 500 слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов,<ref name="PKJa2015"/> до пяти рокох дѣти ся выражають лексиконом розмѣром в 2,100–2,200 слов, а до шести — 2,600 слов а розумѣють дас 20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20 слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас 6–7 слов в день межи 6–8 роками и дас 12 в день у 8–10 рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]].<ref name="PKJa2015"/> Хоть е активна словна засоба доростлого велика (изглядованя 2007. рока вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас 16,000 слов<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}}</ref>), в каждоденной рутинной бесѣдѣ люде часто хоснують лем обмежену словну засобу около 500 слов.<ref name="PKJa2015"/> Про порівняня, текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10 странах, мать 500–700 слов.<ref name="PKJa2015"/> *{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] hb8e679zp86akxw66b13peo46cc5yxt 169999 169996 2026-09-20T00:46:35Z Halajkovič 33393 +мале коректованя 169999 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' або '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей а подвышѣньом освѣты.<ref name="PKJa2015"/> Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, але розвой словной засобы проходить барз быстро: в еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50 словами а годна доходити до 500 слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов,<ref name="PKJa2015"/> до пяти рокох дѣти ся выражають лексиконом розмѣром в 2,100–2,200 слов, а до шести — 2,600 слов а розумѣють дас 20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20 слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас 6–7 слов в день межи 6–8 роками и дас 12 в день у 8–10 рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]].<ref name="PKJa2015"/> Хоть е активна словна засоба доростлого велика (изглядованя з року 2007 вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас 16,000 слов<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}}</ref><ref>{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref>), в каждоденной рутинной бесѣдѣ люде часто хоснують лем обмежену словну засобу около 500 слов.<ref name="PKJa2015"/> О прировнаню, текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10 странах, мать 500–700 слов.<ref name="PKJa2015"/> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] 8de1yueqosrw22vpv23v1sduxzbhfib 170005 169999 2026-09-20T02:34:16Z Flipdot 23893 170005 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' або '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей а подвышѣньом освѣты.<ref name="PKJa2015"/> Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, але розвой словной засобы проходить барз быстро: в еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50&nbsp;словами а годна доходити до 500&nbsp;слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов,<ref name="PKJa2015"/> до пяти рокох дѣти ся выражають лексиконом розмѣром в 2,100–2,200&nbsp;слов, а до шести&nbsp;— 2,600&nbsp;слов а розумѣють дас&nbsp;20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20&nbsp;слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас&nbsp;6–7&nbsp;слов в день межи 6–8&nbsp;роками и дас 12 в день у 8–10&nbsp;рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Изглядованя з року 2007 вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас 16,000&nbsp;слов).<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}}</ref><ref>{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]].<ref name="PKJa2015"/> Хоть е активна словна засоба доростлого велика, в каждоденной рутинной бесѣдѣ люде часто хоснують лем обмежену словну засобу около 500 слов.<ref name="PKJa2015"/> О прировнаню, текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10 странах, мать 500–700 слов.<ref name="PKJa2015"/> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–204 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] 0vaelmgwaf64tmokkj6uzoptl8nlutx 170008 170005 2026-09-20T07:51:04Z Igor Kercsa 5504 мала оправа 170008 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лексикон (чеперушка)}} '''Лексика''' або '''лексико́н''' (од {{lang-grc|λεξικόν}} ''{{lang|grc|lexikon}}'', середный род од {{lang-grc|λεξικός}} ''{{lang|grc-Latn|lexikos}}'' „''[дотычный] слова''“)&nbsp;— сума [[Слово|слов]] [[язык]]а, его словниковый фонд. Тот термин ся тыж хоснуе односно окремой части, пласта словникового фонда (лексика каждоденна, лексика бюрократична, лексика поетична), або односно сумы слов, поуживаных дакотрым [[писатель]]ом (лексика [[Александер Павлович|Павловича]]), або односно сумы слов едного литературного дѣла (лексика „[[Марко Шолтыс|Марка Шолтыса]]“). Роздѣл [[Лингвистика|лингвистикы]], котрый общо штудуе лексику&nbsp;— [[лексикология]].<ref name=Kuznecov>Кузнецов А. М.</ref> Каждый язык мать велике множество [[Слово|слов]], але не вшиткы слова ся в даном языку хоснують еднако часто. * '''Активна лексика''' — тота, што ся хоснуе каждоденно, бѣжно;<ref name=Zerebilo>Жеребило Т.В.</ref> котру люде не лем розумѣють, але и хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з великов фреквенциов.<ref name=PKJa2015>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2015)</ref> * '''Пасивна лексика''' — тота, котру люде розумѣють, але бѣжно не хоснують;<ref name=Kuznecov/> котра ся поуживать з малов фреквенциов, а ку тым ся односять:<ref name=PKJa2015/> ** [[архаизм]]ы (глас, чадо); ** [[Историзм (лингвистика)|историзмы]] (биров, желярь, левент); ** [[неологизм]]ы (викенд, козмодром, мобил); ** [[диалектизм]]ы, што ся хоснують лем локално ([[Язык Паноньскых Русинів|Бачка]]: ''[[wikt:озда#Pannonian_Rusyn|озда]]'' „ачей“, [[Марамороськый діалект (русинськый язык)|Мараморош]]: ''пораз'' „даколи“) Богатство словника у бесѣдуючых росте з вѣком, з прибываньом скушеностей а подвышѣньом освѣты.<ref name=PKJa2019>Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019)</ref> Дѣтвакови, котрый зачинать бесѣдовати, выстачить пару слов, але розвой словной засобы проходить барз быстро: в еден-два рокы лексика дѣтвака як правило ся творить 50&nbsp;словами а годна доходити до 500&nbsp;слов;<ref>{{cite journal|vauthors=Crais ER, Watson LR, Baranek GT|title=Use of gesture development in profiling children's prelinguistic communication skills|journal=American Journal of Speech-Language Pathology|volume=18|issue=1|pages=95–108|date=February 2009|pmid=19029535|doi=10.1044/1058-0360(2008/07-0041)}}</ref> штырирочна дѣтина знать уж коло тысяч слов,<ref name="PKJa2019"/> до пяти рокох дѣти ся выражають лексиконом розмѣром в 2,100–2,200&nbsp;слов, а до шести&nbsp;— 2,600&nbsp;слов а розумѣють дас&nbsp;20,000–24,000.<ref>{{cite book|last=Lorraine|first=S.|year=2008|title=Vocabulary development: Super duper handouts number 149|publisher=Super Duper Publications|location=Greenville, SC}}</ref> Векшина дѣтей бере си в лексикон дас по 10–20&nbsp;слов за тыждень;<ref>{{cite journal|last1=Ganger|first1=J.|last2=Brent|first2=M. R.|title=Reexamining the vocabulary spurt|journal=Developmental Psychology|year=2004|volume=40|issue=4|pages=621–632|doi=10.1037/0012-1649.40.4.621|pmid=15238048}}</ref> дѣтвак в ошколѣ учит дас&nbsp;6–7&nbsp;слов в день межи 6–8&nbsp;роками и дас 12 в день у 8–10&nbsp;рокох.<ref>{{cite journal|last1=Bloom|first1=P.|last2=Markson|first2=L.|year=1998|title=Capacities underlying word learning|journal=Trends in Cognitive Sciences|volume=2|issue=2|pages=67–73|doi=10.1016/S1364-6613(98)01121-8|pmid=21227068|s2cid=18751927}}</ref> Изглядованя з року 2007 вказало, же за день челядник просѣково хоснуе дас 16,000&nbsp;слов).<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1139940|pmid=17615349|title=Are Women Really More Talkative Than Men?|journal=Science|volume=317|issue=5834|page=82|year=2007|last1=Mehl|first1=M. R.|last2=Vazire|first2=S.|last3=Ramirez-Esparza|first3=N.|last4=Slatcher|first4=R. B.|last5=Pennebaker|first5=J. W.|s2cid=41476180|bibcode=2007Sci...317...82M}}</ref><ref>{{cite magazine|author=Roxanne Khamsi|date=6 July 2007|title=Men – the other talkative sex|magazine=New Scientist|url=https://www.newscientist.com/article/dn12203-men--the-other-talkative-sex.html|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606162707/https://www.newscientist.com/article/dn12203-men-the-other-talkative-sex/|archive-date=2023-06-06}}</ref> Чим веце слов чоловѣк знать, тым мать векшу можность выбрати слова про свое выповѣджѣня, а выбор слов, тото уже [[штилистика|штилизация]].<ref name="PKJa2019"/> Хоть е активна словна засоба доростлого велика, в каждоденной рутинной бесѣдѣ люде часто хоснують лем обмежену словну засобу около 500 слов.<ref name="PKJa2019"/> О прировнаню, текст [[приповѣдка|приповѣдкы]], написаный на 10 странах, мать 500–700 слов.<ref name="PKJa2019"/> == Жерела и одказы == * Жеребило Т.В.: Словарь лингвистических терминов. Изд. 5-е, испр. и доп. — Назрань: ООО «Пилигрим», 2010. – {{nowrap|Сс. 171–173}}. {{ISBN| 978-5-98993-133-0}} * Кузнецов А. М.: Лексика //Языкознание. Большой энциклопедический словарь / Гл. ред. В. Н. Ярцева. — 2-е изд. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1998. — {{nowrap|Сс. 257–258}} {{ISBN| 5-85270-307-9}} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Ґраматіка русиньского языка |language= |edition= |volume= |chapter= |quote= |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2015 |series= |at=Сc. 202–207 |isbn=978-80-555-1448-2 |doi= |url= }} * {{Cite book |author=Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. |editor= |title=Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації |language= |edition= |volume= |chapter= |quote=Каждый язык має велике множество слов, але не вшыткы слова ся в данім языку хоснують єднако часто. Богатство словника у бісїдуючіх росте з віком, з прибыванём скушеностей, з підвышованём освіты і в тіснім контакті з языком. Дїтвакови, котрый зачінать бісїдовати, выстачіть пару слов, штирирічна дїтина знає уж коло тісяч слов.Чім веце слов чоловік знає, тым має бівшу можность выберати слова на творїня выповіджіня. Выбір слов, то уж є штілізація. В каждоденній бісїдї (комунікації) хоснують люде барз мало слов — коло 500. Текст приповідкы, написаный на 10 странах, має од 500 до 700 слов. |location=Пряшів |publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity |date=2019 |series= |at=С. 203 |isbn=978-80-555-2243-2 |doi= |url= }} {{Commonscat|Vocabulary}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лексика]] [[Категория:Лексикология]] 4fb15184w0d6hnm6cw2fsbp7x235ne3 0 18510 170004 168581 2026-09-20T01:42:52Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 170004 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя=Юрий Бача |Имя_оригиналне={{ref-sk}} Juraj Bača |Категория_склада= |Образчик={{Фоторамка|Увидьте фото|align=center|pos=top|width=90 |link=https://esu.com.ua/images/article_images/B/Bacha%20Yuriy.jpg}} |Чинность=[[педагог]], [[литературознатель]], сполоченскый активиста |Уроджѣня={{Birth date|1932|05|13}} |Мѣсто_роджѣня=[[Кечківцї|Кечковцѣ]], [[Чехословакия]] |Упокоеня={{Death date and age|2021|01|25|1932|05|13}} |Мѣсто_смерти=[[Пряшів|Пряшово]], [[Словакия]] |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу=там же }} '''Юрий Бача''', {{ref-sk}} ''Juraj Bača'', *[[13. май]] [[1932]], [[Кечківцї|Кечковцѣ]], [[Чехословакия]] – †[[25. януар]] [[2021]], [[Пряшів|Пряшово]], [[Словакия]] — познатый в украинском свѣтѣ [[педагог]], [[Публицистика|публициста]], [[писатель]], [[литературознатель]], сполоченско-културный дѣятель, еден зоз найактивнѣйшых меджи украинской ориентации обывательох [[Чехословакия|Чехословакии]] по року 1945.<ref name=Magocsi>Paul Robert Magocsi</ref><ref name=Misanic>Мишанич О. В.</ref><ref name=Chlanta>Іван Хланта</ref> == Биография == ;Походжѣня и штудии:Походив з селянской родины яко третий дѣтвак меджи десятьома.<ref name=Ivanisin>Петро Іванишин</ref><ref name=Chlanta/> По зачаточной школѣ в родиску (1937–1943), горожанской школѣ в [[Свидник]]у (1943–1947) закончив з одзнаков Торговелну академию в [[Пряшов]]ѣ (1947–1951). Од 1. септембра 1951 до конця августа 1952 преподавав на русской гимназии Геройох Дуклѣ во Свиднику, быв секретарь окружного комитета учительского профсоюза, а ку тому учив ся екстерно и закончив первый курз педагогичной факулты Словацкой универзиты в Пряшовѣ (1951–1952), третий семестер — в [[Братислава|Братиславѣ]], {{nowrap|од 4-го по 6-й}} в Пряшовѣ, де в року 1954 дипломовав з одзнаков.<ref name=Ivanisin/><ref name=Chlanta/> ;Социална активность:При тому од року 1945 быв активистом молодежных комунистичных организаций и акций, в року 1951 став ся первым редактором крайовой компартийной новинкы ''Нове життя'', а од року 1953 — членом комитета партии на педагогичной факултѣ. Хоть его фахова шпециализация ограничовала ся литературнов творчостьов и [[Литературознаня|литературознательством]], {{nowrap|Ю. Бача}} и дале аж до конця живота зоставать социално активным, переважно в украинскых народностных организациях, а себе самого означать передо вшиткым як публицисту и новинаря.<ref name=Listy>{{Cite web |url= https://chtyvo.org.ua/authors/Bacha_Yurii/Lysty_samomu_sobi/ |title= Листи самому собі |author= Юрій Бача |date= 1973–1997 |accessdate= 2022-05-16}}{{ref-uk}}</ref> ;Од русисты до украинисты:В роках 1954–1956 — асистент катедры русского языка педагогичной факулты в [[Пряшов]]ѣ.<ref name=Magocsi/><ref name=Kovač>Федір Ковач</ref> До року 1952 {{nowrap|Ю. Бача}} писав лем [[Русскый язык|по русскы]],<ref name=Chlanta/> аж и написав свой первый [[роман]] ''Шаг за шагом'' тыж по русскы.<ref name=Ivanisin/> Але в далшых рокох генералнов линиов партии ся ставать [[украинизация]]. В року 1956 закончуе екстерны штудии на филозофичной факултѣ [[Универзита Коменского в Братиславѣ|Универзиты Коменского в Братиславѣ]] и одходить до [[Киев]]а до аспирантуры на катедрѣ украинской литературы Киевской универзиты (1956–1960), де [[13. май|13. мая]] [[1960]] (в день свого 28-роча) обгаив кандидатску дизертацию зоз темов “Літературний рух на Закарпатті середини ХІХ століття”. {{nowrap|Ю. Бача}} вертать ся до Словакии уже яко кандидат наук и преподавать украинскый язык и литературу на [[Универзита Павла Йозефа Шафарика|универзитѣ Павла Йозефа Шафарика]] в [[Пряшов]]ѣ (1960–1971), габилитованый на доцента (1963) и професора (2000).<ref name=Magocsi/><ref name=Kovač/><ref name=Misanic/> ;Дисидентство и репресии:Публицистика, але и литературна творба {{nowrap|Ю. Бачѣ}}, котрый мав смѣлость формуловати непопуларны погляды, часто доставала типично [[Дисидент (политика)|дисидентскый]] характер, была непрестанно критикована партийныма органами. В {{nowrap|1960-х}} став ся едным з найактивнѣйшых украинскых публицистох Словакии, доставав позваня на заграничны навщѣвы од украинской диаспоры. В року 1966 передав за границю рукопис роботы украинского [[Дисидент (политика)|дисидента]] Ивана Дзюбы ''Інтернаціоналізм ци русифікація?'', котрый по пару роках быв там опубликованый в даколькых перекладах. За тото вшитко {{nowrap|Ю. Бача}} од року 1971 быв выказаный з партии и з роботы на универзитѣ. Наступны 20 рокы были му заказаны всякы публикации, а мусѣв ся живити розличныма, переважно мануалныма роботами. В року 1974 засудженый на 4 рокы (по едном року амнестованый).<ref name=Magocsi/><ref name=Kovač>Федір Ковач</ref> ;Посткомунистична доба:По падѣ комунистичной влады в року 1989 вернув ся до академичного и публичного живота, в року 1990 обновленый на педагогичной роботѣ в [[Пряшовска универзита|Пряшовѣ]].<ref name=Magocsi/><ref name=Kovač/><ref name=Misanic/> В той добѣ але в украинском животѣ Пряшовского края доминують новы люде, о роботѣ котрых {{nowrap|Ю. Бача}} барз критично пише во своих публикациях (''З історії української літератури Закарпаття та Чехословакії'' (1998) тай инш.) Свои публикации мусить выдавати переважно на властны грошѣ.<ref name=Ivanisin/> Не барз вѣтаный ани на универзитѣ, як сам пише во своей автобиографичной хронологии,<ref>Юрій Бача — коли, й де був, і що там робив.</ref> жебы достав званя [[професор]]а, мусѣв два раз перейти процедуров инавгурации (1995, 2000), а по року професорства уж быв пензионованый. З остров критиков выступать против Русинох и их усилованя вывинути властный язык, литературу и школство, понеже их поважуе за Украинцьох.<ref name=Magocsi/> Найвеце вѣтаный и активный в меджинародных украинскых организациях и акциях.<ref name=Ivanisin/> == Творба == Повнѣйшу библиографию подав И. Хланта (доступна online).<ref name=Chlanta/> * З истории литературы: ** Літературний рух на Закарпатті середини 19 ст. (Пряшів, 1961){{ref-uk}} ** З історії української літератури Закарпаття та Чехословаччини (Пряшів, 1998){{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20220517202915/https://chtyvo.org.ua/authors/Bacha_Yurii/ Юрий Бача в библиотецѣ ''Чтиво''] == Интересны факты == В року 1961 Юрий Бача опубликовав есей ''Притча про гілку'', де [[Русины]] алегорично были представлены як голуза украинской липы, што по одломлѣню «впала і зовсім замовкла», а тота притча была остро скритикована крайкомом партии, котрый зажадав покарати молодого автора; на то Бача здурив своих критикох, же журнал забыв написати о далшом продовжѣню есея, а такой нараз написав го за едну ночь, а там додав, подля [[Социалистичный реализм|соцреалистичного]] канона приход вояка-выслободителя, якый одломленой голузѣ помог прирости и «зацвісти небувалим розкішним цвітом».<ref name=Ivanisin/> == Жерела и одказы == * {{Cite book |editor= Paul Robert Magocsi, Ivan Pop |author= '''Paul Robert Magocsi''' |chapter= Bacha, Iurii / Bača, Juraj |title= //Encyclopedia of Rusyn History and Culture |year= 2002 |url= https://archive.org/details/encyclopediaofru0000mago |location= Toronto Buffalo London |publisher= University of Toronto Press, 2005 |edition= Revised and expanded |pages= |doi= 10.3138/9781442674431 |isbn= 0-8020-3566-3 |page= [https://archive.org/details/encyclopediaofru0000mago/page/n41 24] }}{{ref-en}} * {{Cite book |author= '''Юрій Бача''' |chapter= Юрій Бача — коли, й де був, і що там робив |title= // Юрій Бача: Вибрані твори |location= Ужгород |publisher= Мистецька Лінія, 2010 |isbn= 978-966-8764-86-5 |at= {{nowrap|Cc. 496–502}} }}{{ref-uk}} * {{Cite book |author= '''Петро Іванишин''' |chapter= Творчій неспокій Юрія Бачі: у пастках і на межі |title= // Юрій Бача: Вибрані твори |location= Ужгород |publisher= Мистецька Лінія, 2010 |isbn= 978-966-8764-86-5 |at= {{nowrap|Cc. 504–525}} }}{{ref-uk}} * '''Федір Ковач''': Бача Юрій //{{КСРУ}} С.&nbsp;38 * {{Cite book |author= '''Мишанич О. В.''' |chapter= Бача Юрій |title= //Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [онлайн] / гол. редкол.: І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк та ін. НАН України, НТШ |location= Київ |publisher= Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2003 |url= https://esu.com.ua/search_articles.php?id=41333 |accessdate= 14.05.2022}}{{ref-uk}} * {{Cite book |author= '''Іван Хланта''' |title= Юрій Бача: Біобібліографічний покажчик |location= Ужгород |publisher= Патент, 2012 — 89&nbsp;с |url= http://biography.nbuv.gov.ua/data/data/bibliogr/3194.pdf |accessdate= 2022-05-14}}{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1932|2021|Бача, Юрий}} [[Катеґорія:Украинскы писателе]] [[Катеґорія:Педаґоґы]] [[Катеґорія:Литературознателе]] 30ni1ylq4zgqr5w6kx9209q3hvn4gzp 0 18713 170000 144434 2026-09-20T00:59:42Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 170000 wikitext text/x-wiki {{Ученый |имя = Олег Мазурок |имя оригиналне = Мазурок, Олег Сергійович {{ref-uk}} |образчик = {{Фоторамка|Увидьте фото|align=center|width=90|pos=top |link=https://esu.com.ua/images/article_images/18tom_new/tom18_0522%20copy.jpg}} |познатый як = историк Подкарпатя |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date and age|1937|08|27}} |мѣсто роджѣня = [[Потужин]],<br>[[Люблинске воеводство]], {{nobr|[[Рѣчь Посполита II.]]}} |упокоеня = <!-- {{Death date and age|2037|01|25|1937|08|27}} --> |мѣсто смерти = |причина смерти = |сферы наук = [[история]], [[историография]] |ученый ступень = доктор ист. наук (1988) |alma mater = [[Ужгородска державна универзита]] |главны роботы = Юрій Жаткович як історик та етнограф |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = }} '''Олег Мазурок''', {{ref-uk}} ''Олег Сергійович Мазурок'', {{nobr|*[[27. авґуст|27. август]] [[1937]]}}, [[Потужин]], [[Люблинске воеводство]], [[Рѣчь Посполита II.]]&nbsp;— украинскый [[историк]], доктор историчных наук (1988), [[професор]] (1990).<ref name="OlasinESU">М. В. Олашин (2017)</ref> == Биография == Походив з русинско-польского етничного погранича, де по [[Друга світова война|Другой свѣтовой войнѣ]] в [[Акція Вісла|«Акции Висла»]] была реализована переважно примусова [[оптация]] обывательства. Село [[Потужин]] было подля повойновой корекции границь в року 1945 признане [[Польща|Польщи]] и родина была переселена раз до [[Херсоньска область|Херсонской области]], а пак до [[Ровенска область|Ровенской области]] [[УССР]]. Абсолвовав историчну факулту [[Ужгородска народна универзита|УжДУ]] (1956–1961). Побрав ся зоз штудентков [[Филология|филологии]] Маргаритов Морозовов (1961), з котров по закончѣню штудий въедно учительовали в [[Тячовскый район|Тячовском районѣ]]. Тут працовав сѣм рокы: взачатку учительом истории а социологии Усть-Чорнянской середньой школы, а пак директором тутешной вечерной школы. Од септембра 1968 до конця януара 2022 — педагог историчной факулты УжНУ. В року 1972 став ся первым историком, котрый обгаив дизертачну роботу кандидата наук в [[УжНУ|Ужгородѣ]].<ref name="OlasinPeniak">Микола Олашин, Павло Пеняк</ref> == Творба == Професор О.&nbsp;Мазурок познатый як публикатор историографичных ай епистоларных жерел. Так, найшов незнату статью В.&nbsp;Вернадского за [[Угорска Русь|Угорску Русь]], яку появив в року 1985, додавши важны зазначкы. А за тым, во сполуавторствѣ з П.&nbsp;Пеняком и М.&nbsp;Шевером, выдав книгу «Володимир Вернадський про Угорську Русь». Предметом его штудий было епистоларне наслѣдство Ю.&nbsp;Гуцы-Венелина, А.&nbsp;Духновича, А.&nbsp;Кралицкого, М.&nbsp;Павлика, Я.&nbsp;Головацкого, Ф.&nbsp;Аристова, А.&nbsp;Крымского идр. Але найлѣпше репрезентовав себе як жерелознатель в роботѣ «Юрій Жаткович як історик та етнограф».<ref name="OlasinCavarga">Микола Олашин, Іван Чаварга</ref> {{Цитат 2|Лем мало сучасных историкох занимають ся историографиов, меджи найлѣпшыма з них — Олег Мазурок (Юрій Жаткович як історик та етнограф, 2001; Історія Угро-Русів, якщо брати до уваги вимоги сучасної історіографії, до цих пір не написана, 1999)| {{Цитат 3|Оригиналный текст {{ref-en}}|A few contemporary historians in Ukraine's Transcarpaihia have turned their attention to historiography, the best of which are by Oleh Mazurok (lurii Zhatkovych iak istoryk ta etnohraf, 2001; Istoriia Uhro-Rusiv. iakshcho braty do uvahy vymohy suchasnoї istoriohrafiї, do tsykh pir ne napysana, 1999) |Paul Robert Magocsi //Encyclopedia of Rusyn History and Culture, University of Toronto Press, 2005, page 178}}}} [https://web.archive.org/web/20220828193408/https://chtyvo.org.ua/authors/Mazurok_Oleh/ '''Олег Мазурок в библиотецѣ ''Чтиво'''''] == Интересны факты == * В штудентскых роках меджи его наставниками быв и [[Федор Потушняк]].<ref name="OlasinCavarga"/> == Жерела и одказы == * {{Cite book |author= '''М. В. Олашин''' |date= 2017 |chapter= Мазурок Олег Сергійович |title= // Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [онлайн] / гол. редкол.: І.&nbsp;М.&nbsp;Дзюба, А.&nbsp;І.&nbsp;Жуковський, М.&nbsp;Г.&nbsp;Железняк та ін.; НАН України, НТШ. |location= Київ |publisher= Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2017 |url= https://esu.com.ua/search_articles.php?id=60449 |accessdate= 28.08.2022}}{{ref-uk}} * {{Cite web |author= '''Микола Олашин, Іван Чаварга''' |date= 26.08.2017 |title= Професору ОлегуМазурку виповнюється 80 |publisher= Новини Закарпаття (електронна версія) |url= http://novzak.uz.ua/news/profesoru-olegovi-mazurku/ |accessdate= 28.08.2022}}{{ref-uk}} * {{Cite book |author= '''Микола Олашин, Павло Пеняк''' |date= 2022 |chapter= Його педагогічний стаж складає майже 61 рік! Професору ОлегуМазурку — 85 |title= Новини Закарпаття №33 (4997) 27 серпня 2022 |at= С.&nbsp;7 }}{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1937||Мазурок, Олег}} [[Катеґорія:Русиньскы історіци]] [[Катеґорія:Педаґоґы]] lakut2210pde6fepu3ysvjhk7rszinc 0 18746 170011 155633 2026-09-20T10:57:39Z Obelick09 32400 +жрідла 170011 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс язык | name = Ісландьскый язык | nativename = {{lang|is|íslenska}} | status = [[Северна Европа]] | region = [[Ісландія]], [[Даньско]], [[США]], [[Канада]] | speakers = 320 000 | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Індоевропскы языкы|Індоевропска]] | fam2 = [[Ґерманьскы языкы|Ґерманьска]] | fam3 = [[Шкандінавскы языкы|Шкандінавска]] | script = [[Латиньскый алфавіт|Латиніка]]<br>([[Ісландськый алфавіт]]) | nation = {{flag|Ісланд}}<br>{{flag|Северна рада}} | agency = Універзіта ісландьскых студій Арні Маґнуссона | iso1 = is | iso2 = ice (B) / isl (T) | iso3 = isl | wikipedia code = is |image=[[Файл:Idioma islandés.PNG|240px]]}} '''Ісландьскый язык''' ({{lang-is|íslenska}} {{Audio-IPA|Is-Íslenska.oga|[ˈis.tl̥ɛn.ska]}}) є северно-ґерманьскый язык із [[Індоевропскы языкы|індоевропской]] языковой родины, котрым бісїдує приближно 320&nbsp;000&nbsp;чоловік, векшына котрых жыє в [[Ісланд|Ісланді]], де тот язык є офіціалным. Ісландьскый язык ся держыть як [[Шкандінавскы языкы|западношкандінавскый]] і є найблизкый ку фарерьскому, западным норьскым діалектам і уж вымерлому языку норн. Ісландьскый є лінґвістічно конзерватівнїшый од векшыны іншых ґерманьскых языків, у котрых часто барз спрощена словозміна (у тім чіслї одміньованя назывників), в тот час як ісландьскый мать чотыри ґраматічны одмінкы (ґраматіка кус подабать на [[Нїмецькый язык|нїмецьку]], але іщі конзерватівнїша і сінтетічнїша). Конзерватівный є тіж і лексікон, а языковый реґулаторный орґан Ісланда актівно держыть політіку [[Пуризм (лингвистика)|лінґвістічного пурізма]], што значіть, же преферує вытворьовати на новы понятя терміны на основі старых ісландьскых слів, а не хосновати пожычкы з іншых языків<ref>[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783111420523-004 Þorsteinn G. Indriðason — “Icelandic”, Word-Formation: European Languages]</ref><ref>[https://www.benjamins.com/catalog/hot.4.tal1 A tale of enthusiastic experts and puristic professionals: The Icelandic case]</ref>. Основна часть носителїв ісландьского языка (~300&nbsp;000) бывать у Ісланді, але велика часть їх є тіж і в [[Даньско|Даньску]] (~8&nbsp;000)<ref name="Denmark">{{Cite web |title=StatBank Denmark |url=https://www.statbank.dk/statbank5a/default.asp?w=1280 |website=www.statbank.dk }}</ref>, [[Споєны Штаты Америцькы|Споєных Штатах Америкы]] (~5&nbsp;000)<ref name="USA">{{Cite web |title=Icelandic |url=http://www.mla.org/map_data_results&mode=lang_tops&SRVY_YEAR=2000&lang_id=617 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206182401/https://www.mla.org/map_data_results&mode=lang_tops&SRVY_YEAR=2000&lang_id=617 |archive-date=2010-12-06 |access-date=2010-04-17 |website=MLA Language Map Data Center |publisher=[[Modern Language Association]] }} Based on [[United States Census, 2000|2000 US census data]].</ref> і [[Канада|Канадї]] (~1&nbsp;400),<ref name="Canada">{{Cite web |last=Government of Canada |date=May 8, 2013 |title=2011 National Household Survey: Data tables |url=https://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=0&GK=0&GRP=1&PID=105400&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= |website=Statistics Canada }}</ref> головно в реґіонї Новый Ісланд ({{Lang-is|Nýja Ísland}}) у провінції Манітоба, котрый Ісландцї заселили в 1880.&nbsp;роках. Центром всокочованя середнёвічных ісландьскых рукописів і зглядованя языка і літературы є фінансованый державов Інстітут ісландьскых штудій Арні Маґнуссона. Ісландьска языкова рада, котру роблять репрезентанты універзіт, кумшту, журналісты, учітелї і Міністерство културы, наукы і школованя Ісланда, є порадным орґаном у сфері языка про іншы орґаны власти<ref>[https://arnastofnun.is/en/institute Árni Magnússon Institute — About the Institute]</ref>. З 1995.&nbsp;року народины поета Йонаса Гатлґрімссона 16.&nbsp;новембра ся празднують як День ісландьского языка<ref>[https://arnastofnun.is/is/frettir/dagur-islenskrar-tungu-nalgast Dagur íslenskrar tungu nálgast]</ref>. == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Ґерманьскы языкы]] [[Катеґорія:Шкандінавскы языкы]] bq0fw0bc6yhfnmdjeuuxmh75nz0avii 0 18811 169947 165410 2026-09-19T17:13:41Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Російско-україньска война]] на [[Російсько-украйинська война]] з вычерянём напрямлїнь 165410 wikitext text/x-wiki {{Поточный воєньскый конфлікт}} {{Infobox military conflict | conflict = Російско-україньска война | image = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg | date = [[20. фебруар]] [[2014]] – донынї<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=20|year1=2014}}) | place = {{flag|Україна}}<br>{{flag|Росія}} | territory = Дочасна окупація [[Крым|Крымского полоострова]], части [[Харківска область|Харьковской]], [[Запорізька область|Запорізькой]], [[Херсоньска область|Херсоньской]], [[Миколаївска область|Миколаївской]], [[Донецька область|Донецькой]] і [[Луганьска область|Луганьской областей]] | result = конфлікт ся продовжує | combatant1 = {{plainlist|{{flag|Україна}} }} ---- {{Collapsible list |title = за підпоров |Членскы штаты {{flag|НАТО}} і {{flagicon|Европска унія}} [[Европска унія|Европской унії]]<br>{{flag|Тайван}}<br>{{flag|Японія}}<br>{{flag|Австралія}}<br>{{flag|Южна Корея}} }} | combatant2 = {{plainlist|{{flag|Росія}} }} ---- {{Collapsible list |title = за підпоров |[[File:Flag of Donetsk People's Republic.svg|22px|border]] [[Донецка Людова Република|Донецька людова републіка]]<br>[[File:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|22px|border]] [[Луганьска людова републіка]]<br>{{flag|Білорусь}} (од 2022)<br>{{flag|Северна Корея}} (од 2024)<br>{{flag|Іран}} }} | commander1 = [[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|20px|border]] <small>[[Володимир Зеленський|Володимир Зеленьскый]] (2019—нынї)</small><br/>[[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|20px|border]] <small>[[Петро Порошенко]] (2014—2019)</small><br>{{nobr|[[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|20px|border]] <small>[[Олександр Турчінов]] (2014) (в.о.)</small>}} | commander2 = [[Файл:Standard of the President of the Russian Federation.svg|20px|border]] <small>[[Путін Володимир Володимирович|Владімір Путін]]</small> | casualties1 = | casualties2 = }} '''Російсько-украйинська война''' ({{lang-uk|Російсько-українська війна}}, {{lang-ru|Российско-украинская война}}) межи [[Росія|Російов]] (сполочно з проросійскыма силами) и [[Україна|Украйинов]] зачала ся у фебруарі року 2014 по Револуції достойности в Украйині тай иде дотеперь. За перші вусям рокув войны ся стала російська анексія [[Крым]]а (2014) тай война на Донбасі (2014–2022) межи Украйинов тай квазідержавныма проксіями Росії, Донецьков и Луганськов народныма республіками. Тота война до 2022.&nbsp;року помалы перейшла у май „заморожену“ форму. 24.&nbsp;фебруара 2022.&nbsp;року Росія зачала повномасштабну інвазію пуд видом „спеціалної воєнної операції“ („СВО“), формално не оголошувучи войну, што стало читавов ескалаційов конфлікта тай переходом у де факто удкрыту войну. Російсько-украйинська война є майвеликым збройным конфліктом у [[Европа|Европі]] по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] тай характеризує ся сучасным стильом веденя войны, из шырокым хоснованьом безпілотных літалных апаратув (дронув), кібератак тай психолоґічных аспектув, ги пошыреня дезінформації тай рекрутинґа диверсантув через соціалні сіті тай месенджеры. == Історія == === Евромайдан, Револуція достойности (2014) === [[Файл:Euromaidan 01.JPG|ліворуч|міні|Евромайдан, 27. новембер 2013|237x237пкс]] На зачаткови 2014.&nbsp;року демонстрації тай протесты на Майдані Незалежности у [[Кієв|Кийові]] привели до Револуції достойности, орієнтації на потенційный вступ у [[Европска унія|Европську унію]] тай імпічментови товдышнього проросійського президента Украйины [[Віктор Янукович|Віктора Януковича]]. Такой по сьому ся зачали пудпоровані Російськов Федераційов проросійські протесты у восточных реґіонах Украйины, а немарковані російські солдаты (пошырена назывка&nbsp;— „зелені чоловічкы“ позад їхньої немаркованої зеленої уніформы) окуповали [[Крым|Крымськый пувострув]], де быв проведеный спорный референдум за прикапчаня д РФ, по чому Росія Крым [[Анексия|анексовала]]. === Война на Донбасі (2014–2022) === У апрільови 2014.&nbsp;року пудпоровані Російов воєнні заняли вароші у [[Донецька область|Донецькуй]] и [[Луганьска область|Луганськуй]] областях Украйины тай уголосили незалежность двох квазідержавных формовань: Донецьку народну республіку („ДНР“) тай Луганську народну республіку („ЛНР“), што стало зачатком про войну на Донбасі. Тоты формованя дустали признаня єдна уд другої тай уд Южної Осетії у 2014 (у 2022.&nbsp;рокови їх признали щи РФ, Абхазія, уже не екзістувуча Ба’аситська Сирія тай Сіверна Корея).<ref>Южна Осетія тай Абхазія статусом похожі на „ДНР“ тай „ЛНР“&nbsp;— они тоже сут непризнані булшинов крайин-членув [[Орґанізація Зъєдиненых Націй|Орґанізації Зєдиненых Націй]], а їхні території ся рахувут сувереннов територійов [[Ґрузія|Ґрузії]]; они тоже были уголошені за похожым сценарійом, из уведеньом російськых войськ тай зачатком войны межи РФ и Ґрузійов.</ref> Усьый сесь час Росія офіціално не признавала свої участи у подіях, айбо продовжовала поставляти амуніцію, солдатув и воєнну техніку. У фебруарови 2015.&nbsp;року Росія и Украйина пудписали другі мирні Мінські договореності, котрі ся так и не реалізовали. Война на Донбасі перейшла у замороженый окопный конфлікт из многыми куртыми перемирями, айбо без приближеня миру вадь читавых перемін у контрольови над територіями. === Повномасштабна інвазія (2022–днесь) === [[Файл:Робоча поїздка Президента на Харківщину 29.jpg|міні|267x267пкс|[[Харьков]], 29. май 2022]] Из 2021.&nbsp;рока Росія збирала армію коло границі з Украйинов, у тум числі на території [[Білорусь|Білоруси]], айбо офіціално заперечовала планы удкрыто атаковати нив Украйину. Російськый президент [[Путін Володимир Володимирович|Владімір Путін]] условльовав іредентистські заявы тай заперечив, ож Украйина має право екзістовати ги держава. Ун жадав, обы Украйині навхтема заказали вступати у [[НАТО|Сіверноатлантичный аліянс (НАТО)]]. На зачаткови 2022.&nbsp;рока Росія офіціално признала ДНР тай ЛНР незалежными державами. 24.&nbsp;фебруара 2022 Путін уголосив „спеціалну воєнну операцію“ („СВО“) из цільов „демілітаризації и денацифікації“ Украйины. За сим послідовала атака на Украйину, што дустало межинародноє засудженя: многі державы наклали санкції на РФ тай заганяли гуманітарну и воєнну помуч Украйині. [[Файл:Тривають авіаудари по Маріуполю, ворог здійснює штурмові дії в районі морського порту та заводу «Азовсталь».jpg|ліворуч|міні|289x289пкс|[[Маріуполь]], 20. апріль 2022]] Стрітивши ся из силным опором, Росія не поберовала сповнити свуй план из заятя Кийова тай на зачаткови апріля 2022.&nbsp;року удказала ся уд такої ціли. У авґустови украйинські збройні силы зачали контернаступ, бігом котрого удвойововали території на сіверному востоці тай юзі. У септемброви того року Росія проголосила анексію чотырьох часточно окупованых области Украйины: Донецької, Херсонської, Луганської тай Запорізької&nbsp;— а Донецька тай Луганська народні республікы были анексовані тай формално продовжили екзістовати ги республікы у Російськуй Федерації. Уд октовбра 2024.&nbsp;року засобы масової інформації голосили за появленя сівернокорейськых войськ межи російської армії.<ref>{{Cite web |title=North Koreans deployed alongside Russian troops in Ukraine, sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/10/north-korea-engineers-deployed-russia-ukraine |last1=Graham-Harrison |last2=McCurry |first1=Emma |first2=Justin |date=10.&nbsp;октовбра 2024 |trans_title=Сівернокорейці межи російськых солдатув в Украйині |at=The Guardian |language=анґліцькы }}</ref> == Скапчані події == === Сопутня шкода на території другых держав === ==== Выбухы на муніційных складах у Вырбєтіцях (2014) ==== У 2014.&nbsp;рокови у чеському селови Вырбєтіце (Влаховіце, окрес Злін) стали ся два выбухы на муніційных складах, удповідно 16.&nbsp;октовбра тай 3.&nbsp;децембра. Дває люди были убиті першым убухом. 13.&nbsp;октовбра 2020.&nbsp;року зона убухув была наконець очищена уд незорвавшых ся набоюв.<ref>{{Cite web |last=Kramář |first=Rudolf |date=14.&nbsp;октовбра 2020 |title=Zásah ve Vrběticích je po dlouhých letech ukončen |at=hzscr.cz |url=https://www.hzscr.cz/clanek/zasah-ve-vrbeticich-je-po-dlouhych-letech-ukoncen.aspx |trans_title=Інтервенція у Врбєтіцях по довгых роках наконець ліквідована |language=чеськы }}</ref> Подля податкув Безпекової інформаційної службы тай поліції ЧР, до выбухув были причасні два аґенты воєнної части №29155 (161.&nbsp;центер напарованя спеціалістув) ГРУ из цільов саботовати постачаня зброї Украйині.<ref>{{Cite web |title=Czechia expels Russian diplomats over 2014 ammunition depot blast |at=Al Jazeera English |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/17/czech-expels-russian-diplomats-over-2014-ammunition-depot-blast |language=анґліцькы |date=17.&nbsp;апріля 2021 |trans_title=Чехія укіряла російськых дипломатув позад выбухув муніційных складув у 2014 }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Eckel |last2=Bedrov |last3=Komarova |first1=Mike |first2=Ivan |first3=Olha |date=18.&nbsp;апріля 201 |title=A Czech Explosion, Russian Agents, A Bulgarian Arms Dealer: The Recipe For A Major Spy Scandal In Central Europe" |trans_title=Чеськый выбух, російські аґенты, болґарськый торговець збройов: рецепт читавого шпіонського шкандала у Централнуй Европі |at=Radio Free Europe/Radio Liberty |url=https://www.rferl.org/a/czech-expulsions-bulgaria-gebrev-russia-gru-intelligence-explosion-spy-scandal/31209960.html |language=анґліцькы }}</ref> 29.&nbsp;апріля 2024.&nbsp;року чеськый президент Петр Павел пудтвердив резултаты пруйшлых слідств тай уголосив, ож подія была російськов атаков на території Чеської республікы.<ref>{{Cite web |author=Petr Pavel |title=K dnešní zprávě o odložení vyšetřování výbuchu skladu ve Vrběticích musím dodat, že považuji za správné, že policie jasně označila viníka. Šlo o připravenou akci provedenou vojáky Ruské federace. Zavraždili při ní dva české občany a způsobili miliardové škody, které budeme řešit ještě desítky let. Suverenitu České republiky tím Rusko napadlo nejbrutálnějším způsobem od invaze roku 1968. |trans_title=До днешьної уповісткы за удкладеня слідства у ділі выбуху склада у Врбєтіцях, мушу додасти, ож рахуву правилным то, як поліція ясно означила виноватця. Ишло за акцію, проведену солдатами Російської федерації. Они убили двох чеськых громадян тай нанесли міліарды уймы, з котрыма мусай буде ся розбирати щи десяткы рокув. Росія сяк нарушила суверенітет Чеської республікы майбруталным способом уд інвазії рока&nbsp;1968. |at=Twitter |url=https://twitter.com/prezidentpavel/status/1784902822221246468 |language=чеськы }}</ref> ==== Выбух ракеты у Пжеводові (2022) ==== 15.&nbsp;новембра 2022.&nbsp;року ракета упала на території села Пжеводув (Przewodów) у [[Польско|Польщи]] коло польсько-украйинської границі, резултатом чого стали смерті двох чоловік.<ref>{{Cite web |date=15.&nbsp;новембра 2022 |title=Wybuch w miejscowości Przewodów. Nie żyją dwie osoby |trans_title=Убух у Пжеводові. Дває чоловік мертві |at=Radio Lublin |url=https://radio.lublin.pl/2022/11/wybuch-ciagnika-w-miejscowosci-przewodow-nie-zyja-dwie-osoby/ |language=польськы }}</ref> Атака ся стала бігом російськых нападув на украйинську цивілну інфраструктуру.<ref>{{Cite web |last=Leicester |first=John |date=15.&nbsp;новембра 2022 |title=US official: Russian missiles crossed into Poland, killing 2 |trans_title=Представитель США: Російські ракеты трафили у Польщу, убили двох |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-zelenskyy-kherson-9202c032cf3a5c22761ee71b52ff9d52 |language=анґліцькы |at=AP News }}</ref> Сесе першый інцидент трафляня чужої ракеты по території НАТО бігом Російської інвазії в Украйині. На зачаткови представителі Украйины обвиняли Росію у пущаньови ракеты по Польщі, а [[Споєны Штаты Америцькы|США]] заявляли, ож майскорі набуй быв выпущеный из установкы противовоздушної обороны Збройных сил Украйины по вражеськуй російськуй ракеті. Тото пак пудтвердили ай польські власті, ож причинов выбуха стала неконтрольована ракета ПВО „С-300“. ==== Операція против Сил скорого реаґованя у Судані (2023) ==== 19.&nbsp;септембра 2023.&nbsp;року америцькый ЗМІ CNN указав, ож „віроятно“ за дроновыми ударами тай наземнов операційов против пудпорованых російськов ПВК „Ваґнер“ Сил скоро реаґованя коло Хартума, Судан 8.&nbsp;септембра того року стояли Силы спеціалных операцій ЗСУ. Кирило Буданов, голова Головного управліня розвідкы Міністерства обороны Украйины, у [[інтервю]] 22.&nbsp;септембра заявив, ож не годен ни пудтвердити, ани заперечити участь Украйины у конфлікті у Суданови, айбо вповів, ож Украйина буде вадасити на російськых воєнных злочинцюв хотьде у світі.<ref>{{Cite web |last=Altman |first=Howard |date=22.&nbsp;септембра 2023 |title=Exclusive Interview With Ukraine's Spy Boss From His D.C. Hotel Room |trans_title=Ексклузивноє інтервю из украйинськым шпіонськым босом из його готельної комнаты |at=The War Zone |url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/exclusive-interview-with-ukraines-spy-boss-from-his-dc-hotel-room |language=анґліцькы |quote=TWZ: (…) Were you guys involved with the attack on a Wagner-backed militia in Sudan? CNN reported that Ukrainians were likely involved in the attack on the Rapid Support Forces (RSF) forces with FPV drones. KB: I will only say the following: About two to three months ago I was giving an interview to one of the media, I don't remember which specific one. I answered them back then that anywhere across the world we will be seeking and hunting down Russian military criminals, and sooner or later that time will come whenever they are. That is why we shouldn't be surprised when in any territory, something happens to Russian military criminals. Then speaking about your specific question about Sudan, regretfully I cannot confirm or deny." "TWZ: (…) Ци маєте дашто до атакы по ополченцьох у Судані, котрых пуддержує „Ваґнер“? CNN писали, ож Украйина віроятно стояла за атаков на Силы скорого реаґованя из помучов FPV-дронув. Буданов: Лиш такоє уповім: дас два-три місяці теперь давав єм інтервю даякому медіа, не тямлю точно котрому. Я їм товды удповів, ож хотьде у світі будеме вадасити на російськых воєнных злочинцюв, тай рано ци пузно найдеме їх, де бы они не были. Того не мусай ся чудовати, ож даґде у світі штось ся стало из російськыма воєнныма злочинцями. А што ся кыват вашого конкретного звіданя за Судан, на бану, не годен єм нич ни пудтвердити, ни заперечити. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230924010645/https://www.thedrive.com/the-war-zone/exclusive-interview-with-ukraines-spy-boss-from-his-dc-hotel-room |archivedate=24.&nbsp;септембра 2023 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Fenert |first=Abbey |title=Budanov responds to CNN reports about Ukrainian drone strikes in Sudan |at=The Kyiv Independent |url=https://kyivindependent.com/budanov-responds-to-cnn-reports-about-ukrainian-drone-strikes-in-sudan/ |trans_title=Буданов удповів на заявы CNN за украйинські атакы дронами у Судані |date=24.&nbsp;септембра 2023 |language=анґліцькы }}</ref> ==== Деталі російського дрона у Румынії (2023) ==== У септемброви тай октовброви 2023.&nbsp;року у Румынії, крайині-членови НАТО, найшли деталі російського дрона, котрый атаковав украйинську територію.<ref>{{Cite web |title=Ukraine war: Romania reveals Russian drone parts hit its territory |trans_title=Война в Украйині: Румынія заявила, ож деталі російського дрона трафили на їхню територію |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |at=BBC News |language=анґліцькы |date=6.&nbsp;септембра 2023 }}</ref> == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Войны 21. стороча]] [[Катеґорія:Російско-україньска война]] mvj1lm6vzh7hscn52h4oqfnrt3l42bz 169955 169947 2026-09-19T18:45:19Z Flipdot 23893 169955 wikitext text/x-wiki {{Поточный воєньскый конфлікт}} {{Infobox military conflict | conflict = Російско-україньска война | image = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg | date = 20. фебруара 2014 – дотеперь<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=20|year1=2014}}) | place = {{plainlist|{{flag|Україна}}|{{flag|Росія}}|[[Чорноє море]]}}{{efn|Задіті: [[Румынія]],<ref name="Rainsford">{{Cite news |last=Rainsford |first=Sarah |date=6 September 2023|title=Ukraine war: Romania reveals Russian drone parts hit its territory |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |access-date=24 February 2024|language=en-GB |archive-date=23 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223235748/https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |url-status=live }}</ref> [[Польща]], [[Фінландія]],<ref name="ReutersFI">{{Cite news |title=Finland reports territorial violation by drones, at least one from Ukraine |last=Kauranen |first=Anne |date=29 March 2026|url=https://www.reuters.com/world/finland-reports-suspected-territorial-violation-by-drones-2026-03-29/ |access-date=29 March 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> [[Естонія]],<ref name="ReutersESLV">{{Cite news |title=Stray Ukrainian drones hit Estonia, Latvia, including power station, officials say |last1=Sytas |first1=Andrius |date=25 March 2026|url=https://www.reuters.com/world/europe/estonia-says-drone-enters-russia-hits-power-station-err-reports-2026-03-25/ |access-date=29 March 2026|work=[[Reuters]] |last2=Laizans |first2=Janis}}</ref> [[Латвія]],<ref name="ReutersESLV"/> [[Молдова]], [[Білорусь]] и [[Судан]]. Ник.&nbsp;[[#Сопутня шкода на території другых держав|§&nbsp;Сопутня шкода на території другых держав]]}} | territory = {{bulleted list|Анексія Російов [[Крым]]у и частий чотырьох областий Украйины: [[Харківска область|Харькувської]], [[Запорізька область|Запорозької]], [[Херсоньска область|Херсонської]], [[Миколаївска область|Миколайовської]], [[Донецька область|Донецької]] і [[Луганьска область|Луганської]]|російська окупація дас 20% украйинськых територій<ref name="Russia Matters">{{Cite web |title=The Russia-Ukraine War Report Card, Sept. 2, 2026 |url=https://www.russiamatters.org/news/russia-ukraine-war-report-card/russia-ukraine-war-report-card-sept-2-2026 |access-date=2 September 2026 |website=Russia Matters}}</ref>|украйинська окупація Курської области Росії<ref name="Russia Matters" />}} | result = иде дотеперь | combatant1 = {{Tree list}} * {{flag|Росія}} ** [[Файл:Flag of Donetsk People's Republic.svg|22px|border]] [[Донецка Людова Република|Донецька народна республіка]]{{efn|name=DonetskLuhanskRecognition|Донецька и Луганська народні республікы были російськыми маріонетковыми державами, котрі уголосили незалежнусть уд Украйины в маї 2014.&nbsp;року. В 2022.&nbsp;році они дустали признаня єдна уд другої, уд Росії, Сірії, Сіверної Кореї и поєдных другых часточно признаных держав. 30.&nbsp;септембра 2022 Росія уголосила формалну анексію Донецької и Луганської народных республік.}} ** [[Файл:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|22px|border]] [[Луганьска людова републіка|Луганська народна республіка]]{{efn|name=DonetskLuhanskRecognition}} * {{flag|Білорусь}}{{efn|У 2022.&nbsp;році Білорусь позволила Росії хосновати свою територію на зачаток інвазії<ref name="CNN invasion routes">{{cite news |last1=Lister |first1=Tim |last2=Kesa |first2=Julia |title=Ukraine says it was attacked through Russian, Belarus and Crimea borders |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/h_82bf44af2f01ad57f81c0760c6cb697c |access-date=24 February 2022|publisher=[[CNN]] |date=24 February 2022|location=Kyiv |archive-date=24 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224071121/https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/h_82bf44af2f01ad57f81c0760c6cb697c |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Murphy |first1=Palu |title=Troops and military vehicles have entered Ukraine from Belarus |url=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22#h_d115a65e9b6348752422ad427fa83b95 |access-date=24 February 2022|publisher=[[CNN]] |date=24 February 2022|archive-date=23 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223185404/https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/ |url-status=live}}</ref><ref name="o285">{{cite web | title=Why is Belarus admitting Wagner leader and backing Russia against Ukraine? | website=BBC | date=26 June 2023| url=https://www.bbc.com/news/world-65964623 | access-date=5 February 2025| archive-date=12 October 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20241012003359/https://www.bbc.com/news/world-65964623 | url-status=live }}</ref> и запуск ракет по Украйині.<ref>{{cite news |title=Missiles launched into Ukraine from Belarus |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-60542877?pinned_post_locator=urn:asset:4b1fae66-d68a-4ba0-9cb3-bf962c5a10d2 |work=[[BBC News]] |date=27 February 2022|access-date=27 February 2022|archive-date=2 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302125730/https://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-60542877?pinned_post_locator=urn%3Aasset%3A4b1fae66-d68a-4ba0-9cb3-bf962c5a10d2 |url-status=live}}</ref>}} * {{flag|Северна Корея}}<ref name="The Guardian: North Korean Troops Deployed">{{cite news |last1=Graham-Harrison |first1=Emma |last2=McCurry |first2=Justin |name-list-style=and |date=10 October 2024|title=North Koreans deployed alongside Russian troops in Ukraine, sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/10/north-korea-engineers-deployed-russia-ukraine |location=United Kingdom|access-date=10 October 2024|website=The Guardian}}</ref> {{Tree list/end}} | combatant2 = {{plainlist|{{flag|Україна}}| Ник. [[Воєнна пудпора Украйины в Російсько-украйинськуй войні]]}} | commander1 = [[Файл:Standard of the President of the Russian Federation.svg|20px|border]] <small>[[Путін Володимир Володимирович|Владімір Путін]]</small> | commander2 = [[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|20px|border]] <small>[[Володимир Зеленськый]] (2019—ныні)</small><br/>[[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|20px|border]] <small>[[Петро Порошенко]] (2014—2019)</small><br>{{nobr|[[Файл:Flag of the President of Ukraine.svg|20px|border]] <small>[[Олександер Турчинов]] (2014) (в.о.)</small>}} | casualties1 = | casualties2 = }} '''Російсько-украйинська война''' ({{lang-uk|Російсько-українська війна}}, {{lang-ru|Российско-украинская война}}) межи [[Росія|Російов]] (сполочно з проросійскыма силами) и [[Україна|Украйинов]] зачала ся у фебруарі року 2014 по Револуції достойности в Украйині тай иде дотеперь. За перші вусям рокув войны ся стала російська анексія [[Крым]]а (2014) тай война на Донбасі (2014–2022) межи Украйинов тай квазідержавныма проксіями Росії, Донецьков и Луганськов народныма республіками. Тота война до 2022.&nbsp;року помалы перейшла у май „заморожену“ форму. 24.&nbsp;фебруара 2022.&nbsp;року Росія зачала повномасштабну інвазію пуд видом „спеціалної воєнної операції“ („СВО“), формално не оголошувучи войну, што стало читавов ескалаційов конфлікта тай переходом у [[де факто]] удкрыту войну. Російсько-украйинська война є майвеликым збройным конфліктом у [[Европа|Европі]] по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] тай характеризує ся сучасным стильом веденя войны, из шырокым хоснованьом безпілотных літалных апаратув (дронув), кібератак тай психолоґічных аспектув, ги пошыреня [[Дезінформація|дезінформації]] тай рекрутинґа диверсантув через соціалні сіті тай месенджеры. == Історія == === Евромайдан, Револуція достойности (2014) === [[Файл:Euromaidan 01.JPG|ліворуч|міні|Евромайдан, 27.&nbsp;новембра 2013|237x237пкс]] На зачаткови 2014.&nbsp;року демонстрації тай протесты на Майдані Незалежности у [[Кієв|Кийові]] привели до Револуції достойности, орієнтації на потенційный вступ у [[Европска унія|Европську унію]] тай імпічментови товдышнього проросійського президента Украйины [[Віктор Янукович|Віктора Януковича]]. Такой по сьому ся зачали пудпоровані Російськов Федераційов проросійські протесты у восточных реґіонах Украйины, а немарковані російські солдаты (пошырена назывка&nbsp;— „зелені чоловічкы“ позад їхньої немаркованої зеленої уніформы) окуповали [[Крым|Крымськый пувострув]], де быв проведеный спорный референдум за прикапчаня д РФ, по чому Росія Крым [[Анексия|анексовала]]. === Война на Донбасі (2014–2022) === У апрільови 2014.&nbsp;року пудпоровані Російов воєнні заняли вароші у [[Донецька область|Донецькуй]] и [[Луганьска область|Луганськуй]] областях Украйины тай уголосили незалежность двох квазідержавных формовань: Донецьку народну республіку („ДНР“) тай Луганську народну республіку („ЛНР“), што стало зачатком про войну на Донбасі. Тоты формованя дустали признаня єдна уд другої тай уд Южної Осетії у 2014 (у 2022.&nbsp;рокови їх признали щи РФ, Абхазія, уже не екзістувуча Ба’аситська Сирія тай Сіверна Корея).<ref>Южна Осетія тай Абхазія статусом похожі на „ДНР“ тай „ЛНР“&nbsp;— они тоже сут непризнані булшинов крайин-членув [[Орґанізація Зъєдиненых Націй|Орґанізації Зєдиненых Націй]], а їхні території ся рахувут сувереннов територійов [[Ґрузія|Ґрузії]]; они тоже были уголошені за похожым сценарійом, из уведеньом російськых войськ тай зачатком войны межи РФ и Ґрузійов.</ref> Усьый сесь час Росія офіціално не признавала свої участи у подіях, айбо продовжовала поставляти амуніцію, солдатув и воєнну техніку. У фебруарови 2015.&nbsp;року Росія и Украйина пудписали другі мирні Мінські договореності, котрі ся так и не реалізовали. Война на Донбасі перейшла у замороженый окопный конфлікт из многыми куртыми перемирями, айбо без приближеня миру вадь читавых перемін у контрольови над територіями. === Повномасштабна інвазія (2022–днесь) === [[Файл:Робоча поїздка Президента на Харківщину 29.jpg|міні|267x267пкс|[[Харьков]], 29.&nbsp;мая 2022]] Из 2021.&nbsp;рока Росія збирала армію коло границі з Украйинов, у тум числі на території [[Білорусь|Білоруси]], айбо офіціално заперечовала планы удкрыто атаковати нив Украйину. Російськый президент [[Путін Володимир Володимирович|Владімір Путін]] условльовав іредентистські заявы тай заперечив, ож Украйина має право екзістовати ги держава. Ун жадав, обы Украйині навхтема заказали вступати у [[НАТО|Сіверноатлантичный аліянс (НАТО)]]. На зачаткови 2022.&nbsp;рока Росія офіціално признала ДНР тай ЛНР незалежными державами. 24.&nbsp;фебруара 2022 Путін уголосив „спеціалну воєнну операцію“ („СВО“) из цільов „демілітаризації и денацифікації“ Украйины. За сим послідовала атака на Украйину, што дустало межинародноє засудженя: многі державы наклали санкції на РФ тай заганяли гуманітарну и воєнну помуч Украйині. [[Файл:Тривають авіаудари по Маріуполю, ворог здійснює штурмові дії в районі морського порту та заводу «Азовсталь».jpg|ліворуч|міні|289x289пкс|[[Маріуполь]], 20.&nbsp;апріля 2022]] Стрітивши ся из силным опором, Росія не поберовала сповнити свуй план из заятя Кийова тай на зачаткови апріля 2022.&nbsp;року удказала ся уд такої ціли. У авґустови украйинські збройні силы зачали контернаступ, бігом котрого удвойововали території на сіверному востоці тай юзі. У септемброви того року Росія проголосила анексію чотырьох часточно окупованых области Украйины: Донецької, Херсонської, Луганської тай Запорізької&nbsp;— а Донецька тай Луганська народні республікы были анексовані тай формално продовжили екзістовати ги республікы у Російськуй Федерації. Уд октовбра 2024.&nbsp;року засобы масової інформації голосили за появленя сівернокорейськых войськ межи російської армії.<ref>{{Cite web |title=North Koreans deployed alongside Russian troops in Ukraine, sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/10/north-korea-engineers-deployed-russia-ukraine |last1=Graham-Harrison |last2=McCurry |first1=Emma |first2=Justin |date=10.&nbsp;октовбра 2024 |trans_title=Сівернокорейці межи російськых солдатув в Украйині |at=The Guardian |language=анґліцькы }}</ref> == Скапчані події == === Сопутня шкода на території другых держав === ==== Выбухы на муніційных складах у Вырбєтіцях (2014) ==== У 2014.&nbsp;рокови у чеському селови Вырбєтіце (Влаховіце, окрес Злін) стали ся два выбухы на муніційных складах, удповідно 16.&nbsp;октовбра тай 3.&nbsp;децембра. Дває люди были убиті першым убухом. 13.&nbsp;октовбра 2020.&nbsp;року зона убухув была наконець очищена уд незорвавшых ся набоюв.<ref>{{Cite web |last=Kramář |first=Rudolf |date=14.&nbsp;октовбра 2020 |title=Zásah ve Vrběticích je po dlouhých letech ukončen |at=hzscr.cz |url=https://www.hzscr.cz/clanek/zasah-ve-vrbeticich-je-po-dlouhych-letech-ukoncen.aspx |trans_title=Інтервенція у Врбєтіцях по довгых роках наконець ліквідована |language=чеськы }}</ref> Подля податкув Безпекової інформаційної службы тай поліції ЧР, до выбухув были причасні два аґенты воєнної части №29155 (161.&nbsp;центер напарованя спеціалістув) ГРУ из цільов саботовати постачаня зброї Украйині.<ref>{{Cite web |title=Czechia expels Russian diplomats over 2014 ammunition depot blast |at=Al Jazeera English |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/17/czech-expels-russian-diplomats-over-2014-ammunition-depot-blast |language=анґліцькы |date=17.&nbsp;апріля 2021 |trans_title=Чехія укіряла російськых дипломатув позад выбухув муніційных складув у 2014 }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Eckel |last2=Bedrov |last3=Komarova |first1=Mike |first2=Ivan |first3=Olha |date=18.&nbsp;апріля 201 |title=A Czech Explosion, Russian Agents, A Bulgarian Arms Dealer: The Recipe For A Major Spy Scandal In Central Europe" |trans_title=Чеськый выбух, російські аґенты, болґарськый торговець збройов: рецепт читавого шпіонського шкандала у Централнуй Европі |at=Radio Free Europe/Radio Liberty |url=https://www.rferl.org/a/czech-expulsions-bulgaria-gebrev-russia-gru-intelligence-explosion-spy-scandal/31209960.html |language=анґліцькы }}</ref> 29.&nbsp;апріля 2024.&nbsp;року чеськый президент Петр Павел пудтвердив резултаты пруйшлых слідств тай уголосив, ож подія была російськов атаков на території Чеської республікы.<ref>{{Cite web |author=Petr Pavel |title=K dnešní zprávě o odložení vyšetřování výbuchu skladu ve Vrběticích musím dodat, že považuji za správné, že policie jasně označila viníka. Šlo o připravenou akci provedenou vojáky Ruské federace. Zavraždili při ní dva české občany a způsobili miliardové škody, které budeme řešit ještě desítky let. Suverenitu České republiky tím Rusko napadlo nejbrutálnějším způsobem od invaze roku 1968. |trans_title=До днешьної уповісткы за удкладеня слідства у ділі выбуху склада у Врбєтіцях, мушу додасти, ож рахуву правилным то, як поліція ясно означила виноватця. Ишло за акцію, проведену солдатами Російської федерації. Они убили двох чеськых громадян тай нанесли міліарды уймы, з котрыма мусай буде ся розбирати щи десяткы рокув. Росія сяк нарушила суверенітет Чеської республікы майбруталным способом уд інвазії рока&nbsp;1968. |at=Twitter |url=https://twitter.com/prezidentpavel/status/1784902822221246468 |language=чеськы }}</ref> ==== Выбух ракеты у Пжеводові (2022) ==== 15.&nbsp;новембра 2022.&nbsp;року ракета упала на території села Пжеводув (Przewodów) у [[Польско|Польщи]] коло польсько-украйинської границі, резултатом чого стали смерті двох чоловік.<ref>{{Cite web |date=15.&nbsp;новембра 2022 |title=Wybuch w miejscowości Przewodów. Nie żyją dwie osoby |trans_title=Убух у Пжеводові. Дває чоловік мертві |at=Radio Lublin |url=https://radio.lublin.pl/2022/11/wybuch-ciagnika-w-miejscowosci-przewodow-nie-zyja-dwie-osoby/ |language=польськы }}</ref> Атака ся стала бігом російськых нападув на украйинську цивілну інфраструктуру.<ref>{{Cite web |last=Leicester |first=John |date=15.&nbsp;новембра 2022 |title=US official: Russian missiles crossed into Poland, killing 2 |trans_title=Представитель США: Російські ракеты трафили у Польщу, убили двох |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-zelenskyy-kherson-9202c032cf3a5c22761ee71b52ff9d52 |language=анґліцькы |at=AP News }}</ref> Сесе першый інцидент трафляня чужої ракеты по території НАТО бігом Російської інвазії в Украйині. На зачаткови представителі Украйины обвиняли Росію у пущаньови ракеты по Польщі, а [[Споєны Штаты Америцькы|США]] заявляли, ож майскорі набуй быв выпущеный из установкы противовоздушної обороны Збройных сил Украйины по вражеськуй російськуй ракеті. Тото пак пудтвердили ай польські власті, ож причинов выбуха стала неконтрольована ракета ПВО „С-300“. ==== Операція против Сил скорого реаґованя у Судані (2023) ==== 19.&nbsp;септембра 2023.&nbsp;року америцькый ЗМІ CNN указав, ож „віроятно“ за дроновыми ударами тай наземнов операційов против пудпорованых російськов ПВК „Ваґнер“ Сил скоро реаґованя коло Хартума, Судан 8.&nbsp;септембра того року стояли Силы спеціалных операцій ЗСУ. Кирило Буданов, голова Головного управліня розвідкы Міністерства обороны Украйины, у [[інтервю]] 22.&nbsp;септембра заявив, ож не годен ни пудтвердити, ани заперечити участь Украйины у конфлікті у Суданови, айбо вповів, ож Украйина буде вадасити на російськых воєнных злочинцюв хотьде у світі.<ref>{{Cite web |last=Altman |first=Howard |date=22.&nbsp;септембра 2023 |title=Exclusive Interview With Ukraine's Spy Boss From His D.C. Hotel Room |trans_title=Ексклузивноє інтервю из украйинськым шпіонськым босом из його готельної комнаты |at=The War Zone |url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/exclusive-interview-with-ukraines-spy-boss-from-his-dc-hotel-room |language=анґліцькы |quote=TWZ: (…) Were you guys involved with the attack on a Wagner-backed militia in Sudan? CNN reported that Ukrainians were likely involved in the attack on the Rapid Support Forces (RSF) forces with FPV drones. KB: I will only say the following: About two to three months ago I was giving an interview to one of the media, I don't remember which specific one. I answered them back then that anywhere across the world we will be seeking and hunting down Russian military criminals, and sooner or later that time will come whenever they are. That is why we shouldn't be surprised when in any territory, something happens to Russian military criminals. Then speaking about your specific question about Sudan, regretfully I cannot confirm or deny." "TWZ: (…) Ци маєте дашто до атакы по ополченцьох у Судані, котрых пуддержує „Ваґнер“? CNN писали, ож Украйина віроятно стояла за атаков на Силы скорого реаґованя из помучов FPV-дронув. Буданов: Лиш такоє уповім: дас два-три місяці теперь давав єм інтервю даякому медіа, не тямлю точно котрому. Я їм товды удповів, ож хотьде у світі будеме вадасити на російськых воєнных злочинцюв, тай рано ци пузно найдеме їх, де бы они не были. Того не мусай ся чудовати, ож даґде у світі штось ся стало из російськыма воєнныма злочинцями. А што ся кыват вашого конкретного звіданя за Судан, на бану, не годен єм нич ни пудтвердити, ни заперечити. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230924010645/https://www.thedrive.com/the-war-zone/exclusive-interview-with-ukraines-spy-boss-from-his-dc-hotel-room |archivedate=24.&nbsp;септембра 2023 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Fenert |first=Abbey |title=Budanov responds to CNN reports about Ukrainian drone strikes in Sudan |at=The Kyiv Independent |url=https://kyivindependent.com/budanov-responds-to-cnn-reports-about-ukrainian-drone-strikes-in-sudan/ |trans_title=Буданов удповів на заявы CNN за украйинські атакы дронами у Судані |date=24.&nbsp;септембра 2023 |language=анґліцькы }}</ref> ==== Деталі російського дрона у Румынії (2023) ==== У септемброви тай октовброви 2023.&nbsp;року у Румынії, крайині-членови НАТО, найшли деталі російського дрона, котрый атаковав украйинську територію.<ref>{{Cite web |title=Ukraine war: Romania reveals Russian drone parts hit its territory |trans_title=Война в Украйині: Румынія заявила, ож деталі російського дрона трафили на їхню територію |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |at=BBC News |language=анґліцькы |date=6.&nbsp;септембра 2023 }}</ref> == Запяткы == <references group="lower-alpha" /> == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Войны 21. стороча]] [[Катеґорія:Російско-україньска война]] gz47g8h090tkcyo970wsknttd39gut7 169982 169955 2026-09-19T23:09:18Z Flipdot 23893 169982 wikitext text/x-wiki {{Поточный воєньскый конфлікт}} {{Infobox military conflict | conflict = Російско-україньска война | image = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg | date = 20. фебруара 2014 – дотеперь<br />({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=20|year1=2014}}) | place = {{plainlist|{{flag|Україна}}|{{flag|Росія}}|[[Чорноє море]]}}{{efn|Задіті: [[Румынія]],<ref name="Rainsford">{{Cite news |last=Rainsford |first=Sarah |date=6 September 2023|title=Ukraine war: Romania reveals Russian drone parts hit its territory |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |access-date=24 February 2024|language=en-GB |archive-date=23 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223235748/https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |url-status=live }}</ref> [[Польща]], [[Фінландія]],<ref name="ReutersFI">{{Cite news |title=Finland reports territorial violation by drones, at least one from Ukraine |last=Kauranen |first=Anne |date=29 March 2026|url=https://www.reuters.com/world/finland-reports-suspected-territorial-violation-by-drones-2026-03-29/ |access-date=29 March 2026|work=[[Reuters]]}}</ref> [[Естонія]],<ref name="ReutersESLV">{{Cite news |title=Stray Ukrainian drones hit Estonia, Latvia, including power station, officials say |last1=Sytas |first1=Andrius |date=25 March 2026|url=https://www.reuters.com/world/europe/estonia-says-drone-enters-russia-hits-power-station-err-reports-2026-03-25/ |access-date=29 March 2026|work=[[Reuters]] |last2=Laizans |first2=Janis}}</ref> [[Латвія]],<ref name="ReutersESLV"/> [[Молдова]], [[Білорусь]] и [[Судан]]. Ник.&nbsp;[[#Сопутня шкода на території другых держав|§&nbsp;Сопутня шкода на території другых держав]]}} | territory = {{bulleted list|Анексія Російов [[Крым]]у и частий чотырьох областий Украйины: [[Харківска область|Харькувської]], [[Запорізька область|Запорозької]], [[Херсоньска область|Херсонської]], [[Миколаївска область|Миколайовської]], [[Донецька область|Донецької]] і [[Луганьска область|Луганської]]|російська окупація дас 20% украйинськых територій<ref name="Russia Matters">{{Cite web |title=The Russia-Ukraine War Report Card, Sept. 2, 2026 |url=https://www.russiamatters.org/news/russia-ukraine-war-report-card/russia-ukraine-war-report-card-sept-2-2026 |access-date=2 September 2026 |website=Russia Matters}}</ref>|украйинська окупація Курської области Росії<ref name="Russia Matters" />}} | result = иде дотеперь | combatant1 = {{Tree list}} * {{flag|Росія}} ** [[Файл:Flag of Donetsk People's Republic.svg|22px|border]] [[Донецка Людова Република|Донецька народна республіка]]{{efn|name=DonetskLuhanskRecognition|Донецька и Луганська народні республікы были російськыми маріонетковыми державами, котрі уголосили незалежнусть уд Украйины в маї 2014.&nbsp;року. В 2022.&nbsp;році они дустали признаня єдна уд другої, уд Росії, Сірії, Сіверної Кореї и поєдных другых часточно признаных держав. 30.&nbsp;септембра 2022 Росія уголосила формалну анексію Донецької и Луганської народных республік.}} ** [[Файл:Flag of the Luhansk People's Republic.svg|22px|border]] [[Луганьска людова републіка|Луганська народна республіка]]{{efn|name=DonetskLuhanskRecognition}} * {{flag|Білорусь}}{{efn|У 2022.&nbsp;році Білорусь позволила Росії хосновати свою територію на зачаток інвазії<ref name="CNN invasion routes">{{cite news |last1=Lister |first1=Tim |last2=Kesa |first2=Julia |title=Ukraine says it was attacked through Russian, Belarus and Crimea borders |url=https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/h_82bf44af2f01ad57f81c0760c6cb697c |access-date=24 February 2022|publisher=[[CNN]] |date=24 February 2022|location=Kyiv |archive-date=24 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224071121/https://www.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/h_82bf44af2f01ad57f81c0760c6cb697c |url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Murphy |first1=Palu |title=Troops and military vehicles have entered Ukraine from Belarus |url=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22#h_d115a65e9b6348752422ad427fa83b95 |access-date=24 February 2022|publisher=[[CNN]] |date=24 February 2022|archive-date=23 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223185404/https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-news-02-23-22/ |url-status=live}}</ref><ref name="o285">{{cite web | title=Why is Belarus admitting Wagner leader and backing Russia against Ukraine? | website=BBC | date=26 June 2023| url=https://www.bbc.com/news/world-65964623 | access-date=5 February 2025| archive-date=12 October 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20241012003359/https://www.bbc.com/news/world-65964623 | url-status=live }}</ref> и запуск ракет по Украйині.<ref>{{cite news |title=Missiles launched into Ukraine from Belarus |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-60542877?pinned_post_locator=urn:asset:4b1fae66-d68a-4ba0-9cb3-bf962c5a10d2 |work=[[BBC News]] |date=27 February 2022|access-date=27 February 2022|archive-date=2 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220302125730/https://www.bbc.co.uk/news/live/world-europe-60542877?pinned_post_locator=urn%3Aasset%3A4b1fae66-d68a-4ba0-9cb3-bf962c5a10d2 |url-status=live}}</ref>}} * {{flag|Северна Корея}}<ref name="The Guardian: North Korean Troops Deployed">{{cite news |last1=Graham-Harrison |first1=Emma |last2=McCurry |first2=Justin |name-list-style=and |date=10 October 2024|title=North Koreans deployed alongside Russian troops in Ukraine, sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/10/north-korea-engineers-deployed-russia-ukraine |location=United Kingdom|access-date=10 October 2024|website=The Guardian}}</ref> {{Tree list/end}} | combatant2 = {{plainlist|{{flag|Україна}}| Ник. [[Воєнна пудпора Украйины в Російсько-украйинськуй войні]]}} | commander1 = {{plainlist}} * {{flagicon|Росія}} [[Владімір Путін]] (президент) * {{flagicon|Росія}} [[Сєрґей Шойґу]] * {{flagicon|Росія}} [[Андрєй Белоусов]] * {{flagicon|Росія}} [[Валєрій Ґерасімов]] * {{flagicon|Росія}} [[Євґеній Пріґожин]] * {{flagicon image|Flag of Donetsk People's Republic.svg}} [[Дєніс Пушилін]] * {{flagicon image|Flag of Donetsk People's Republic.svg}} [[Дмітрій Трапезніков]] * {{flagicon image|Flag of Donetsk People's Republic.svg}} [[Алєксандр Захарченко]] * {{flagicon image|Flag of Luhansk People's Republic.svg}} [[Лєонід Пасєчнік]] * {{flagicon image|Flag of Luhansk People's Republic.svg}} [[Іґорь Плотніцкій]] * {{flagicon image|Flag of Luhansk People's Republic.svg}} [[Валєрій Болотов]] {{end plainlist}} | commander2 = {{plainlist}} * {{flagicon|Україна}} [[Володимир Зеленськый]] (президент; 2019–ныні) * {{flagicon|Україна}} [[Петро Порошенко]] (президент; 2014–2019) * {{flagicon|Україна}} [[Олександер Турчинов]] (сповнявучый обовязкы президента; 2014) * {{flagicon|Україна}} [[Андрій Загороднюк]] * {{flagicon|Україна}} [[Степан Полторак]] * {{flagicon|Україна}} [[Руслан Хомчак]] * {{flagicon|Україна}} [[Валерій Гелетей]] * {{flagicon|Україна}} [[Ігорь Тенюх]] * {{flagicon|Україна}} [[Валерій Залужный]] * {{flagicon|Україна}} [[Олександер Сырськый]] * {{flagicon|Україна}} [[Михайло Драпатый]] {{end plainlist}} | casualties1 = | casualties2 = }} '''Російсько-украйинська война''' ({{lang-uk|Російсько-українська війна}}, {{lang-ru|Российско-украинская война}}) межи [[Росія|Російов]] (сполочно з проросійскыма силами) и [[Україна|Украйинов]] зачала ся у фебруарі року 2014 по Револуції достойности в Украйині тай иде дотеперь. За перші вусям рокув войны ся стала російська анексія [[Крым]]а (2014) тай война на Донбасі (2014–2022) межи Украйинов тай квазідержавныма проксіями Росії, Донецьков и Луганськов народныма республіками. Тота война до 2022.&nbsp;року помалы перейшла у май „заморожену“ форму. 24.&nbsp;фебруара 2022.&nbsp;року Росія зачала повномасштабну інвазію пуд видом „спеціалної воєнної операції“ („СВО“), формално не оголошувучи войну, што стало читавов ескалаційов конфлікта тай переходом у [[де факто]] удкрыту войну. Російсько-украйинська война є майвеликым збройным конфліктом у [[Европа|Европі]] по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] тай характеризує ся сучасным стильом веденя войны, из шырокым хоснованьом безпілотных літалных апаратув (дронув), кібератак тай психолоґічных аспектув, ги пошыреня [[Дезінформація|дезінформації]] тай рекрутинґа диверсантув через соціалні сіті тай месенджеры. == Історія == === Евромайдан, Револуція достойности (2014) === [[Файл:Euromaidan 01.JPG|ліворуч|міні|Евромайдан, 27.&nbsp;новембра 2013|237x237пкс]] На зачаткови 2014.&nbsp;року демонстрації тай протесты на Майдані Незалежности у [[Кієв|Кийові]] привели до Револуції достойности, орієнтації на потенційный вступ у [[Европска унія|Европську унію]] тай імпічментови товдышнього проросійського президента Украйины [[Віктор Янукович|Віктора Януковича]]. Такой по сьому ся зачали пудпоровані Російськов Федераційов проросійські протесты у восточных реґіонах Украйины, а немарковані російські солдаты (пошырена назывка&nbsp;— „зелені чоловічкы“ позад їхньої немаркованої зеленої уніформы) окуповали [[Крым|Крымськый пувострув]], де быв проведеный спорный референдум за прикапчаня д РФ, по чому Росія Крым [[Анексия|анексовала]]. === Война на Донбасі (2014–2022) === У апрільови 2014.&nbsp;року пудпоровані Російов воєнні заняли вароші у [[Донецька область|Донецькуй]] и [[Луганьска область|Луганськуй]] областях Украйины тай уголосили незалежность двох квазідержавных формовань: Донецьку народну республіку („ДНР“) тай Луганську народну республіку („ЛНР“), што стало зачатком про войну на Донбасі. Тоты формованя дустали признаня єдна уд другої тай уд Южної Осетії у 2014 (у 2022.&nbsp;рокови їх признали щи РФ, Абхазія, уже не екзістувуча Ба’аситська Сирія тай Сіверна Корея).<ref>Южна Осетія тай Абхазія статусом похожі на „ДНР“ тай „ЛНР“&nbsp;— они тоже сут непризнані булшинов крайин-членув [[Орґанізація Зъєдиненых Націй|Орґанізації Зєдиненых Націй]], а їхні території ся рахувут сувереннов територійов [[Ґрузія|Ґрузії]]; они тоже были уголошені за похожым сценарійом, из уведеньом російськых войськ тай зачатком войны межи РФ и Ґрузійов.</ref> Усьый сесь час Росія офіціално не признавала свої участи у подіях, айбо продовжовала поставляти амуніцію, солдатув и воєнну техніку. У фебруарови 2015.&nbsp;року Росія и Украйина пудписали другі мирні Мінські договореності, котрі ся так и не реалізовали. Война на Донбасі перейшла у замороженый окопный конфлікт из многыми куртыми перемирями, айбо без приближеня миру вадь читавых перемін у контрольови над територіями. === Повномасштабна інвазія (2022–днесь) === [[Файл:Робоча поїздка Президента на Харківщину 29.jpg|міні|267x267пкс|[[Харьков]], 29.&nbsp;мая 2022]] Из 2021.&nbsp;рока Росія збирала армію коло границі з Украйинов, у тум числі на території [[Білорусь|Білоруси]], айбо офіціално заперечовала планы удкрыто атаковати нив Украйину. Російськый президент [[Путін Володимир Володимирович|Владімір Путін]] условльовав іредентистські заявы тай заперечив, ож Украйина має право екзістовати ги держава. Ун жадав, обы Украйині навхтема заказали вступати у [[НАТО|Сіверноатлантичный аліянс (НАТО)]]. На зачаткови 2022.&nbsp;рока Росія офіціално признала ДНР тай ЛНР незалежными державами. 24.&nbsp;фебруара 2022 Путін уголосив „спеціалну воєнну операцію“ („СВО“) из цільов „демілітаризації и денацифікації“ Украйины. За сим послідовала атака на Украйину, што дустало межинародноє засудженя: многі державы наклали санкції на РФ тай заганяли гуманітарну и воєнну помуч Украйині. [[Файл:Тривають авіаудари по Маріуполю, ворог здійснює штурмові дії в районі морського порту та заводу «Азовсталь».jpg|ліворуч|міні|289x289пкс|[[Маріуполь]], 20.&nbsp;апріля 2022]] Стрітивши ся из силным опором, Росія не поберовала сповнити свуй план из заятя Кийова тай на зачаткови апріля 2022.&nbsp;року удказала ся уд такої ціли. У авґустови украйинські збройні силы зачали контернаступ, бігом котрого удвойововали території на сіверному востоці тай юзі. У септемброви того року Росія проголосила анексію чотырьох часточно окупованых области Украйины: Донецької, Херсонської, Луганської тай Запорізької&nbsp;— а Донецька тай Луганська народні республікы были анексовані тай формално продовжили екзістовати ги республікы у Російськуй Федерації. Уд октовбра 2024.&nbsp;року засобы масової інформації голосили за появленя сівернокорейськых войськ межи російської армії.<ref>{{Cite web |title=North Koreans deployed alongside Russian troops in Ukraine, sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2024/oct/10/north-korea-engineers-deployed-russia-ukraine |last1=Graham-Harrison |last2=McCurry |first1=Emma |first2=Justin |date=10.&nbsp;октовбра 2024 |trans_title=Сівернокорейці межи російськых солдатув в Украйині |at=The Guardian |language=анґліцькы }}</ref> == Скапчані події == === Сопутня шкода на території другых держав === ==== Выбухы на муніційных складах у Вырбєтіцях (2014) ==== У 2014.&nbsp;рокови у чеському селови Вырбєтіце (Влаховіце, окрес Злін) стали ся два выбухы на муніційных складах, удповідно 16.&nbsp;октовбра тай 3.&nbsp;децембра. Дває люди были убиті першым убухом. 13.&nbsp;октовбра 2020.&nbsp;року зона убухув была наконець очищена уд незорвавшых ся набоюв.<ref>{{Cite web |last=Kramář |first=Rudolf |date=14.&nbsp;октовбра 2020 |title=Zásah ve Vrběticích je po dlouhých letech ukončen |at=hzscr.cz |url=https://www.hzscr.cz/clanek/zasah-ve-vrbeticich-je-po-dlouhych-letech-ukoncen.aspx |trans_title=Інтервенція у Врбєтіцях по довгых роках наконець ліквідована |language=чеськы }}</ref> Подля податкув Безпекової інформаційної службы тай поліції ЧР, до выбухув были причасні два аґенты воєнної части №29155 (161.&nbsp;центер напарованя спеціалістув) ГРУ из цільов саботовати постачаня зброї Украйині.<ref>{{Cite web |title=Czechia expels Russian diplomats over 2014 ammunition depot blast |at=Al Jazeera English |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/4/17/czech-expels-russian-diplomats-over-2014-ammunition-depot-blast |language=анґліцькы |date=17.&nbsp;апріля 2021 |trans_title=Чехія укіряла російськых дипломатув позад выбухув муніційных складув у 2014 }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Eckel |last2=Bedrov |last3=Komarova |first1=Mike |first2=Ivan |first3=Olha |date=18.&nbsp;апріля 201 |title=A Czech Explosion, Russian Agents, A Bulgarian Arms Dealer: The Recipe For A Major Spy Scandal In Central Europe" |trans_title=Чеськый выбух, російські аґенты, болґарськый торговець збройов: рецепт читавого шпіонського шкандала у Централнуй Европі |at=Radio Free Europe/Radio Liberty |url=https://www.rferl.org/a/czech-expulsions-bulgaria-gebrev-russia-gru-intelligence-explosion-spy-scandal/31209960.html |language=анґліцькы }}</ref> 29.&nbsp;апріля 2024.&nbsp;року чеськый президент Петр Павел пудтвердив резултаты пруйшлых слідств тай уголосив, ож подія была російськов атаков на території Чеської республікы.<ref>{{Cite web |author=Petr Pavel |title=K dnešní zprávě o odložení vyšetřování výbuchu skladu ve Vrběticích musím dodat, že považuji za správné, že policie jasně označila viníka. Šlo o připravenou akci provedenou vojáky Ruské federace. Zavraždili při ní dva české občany a způsobili miliardové škody, které budeme řešit ještě desítky let. Suverenitu České republiky tím Rusko napadlo nejbrutálnějším způsobem od invaze roku 1968. |trans_title=До днешьної уповісткы за удкладеня слідства у ділі выбуху склада у Врбєтіцях, мушу додасти, ож рахуву правилным то, як поліція ясно означила виноватця. Ишло за акцію, проведену солдатами Російської федерації. Они убили двох чеськых громадян тай нанесли міліарды уймы, з котрыма мусай буде ся розбирати щи десяткы рокув. Росія сяк нарушила суверенітет Чеської республікы майбруталным способом уд інвазії рока&nbsp;1968. |at=Twitter |url=https://twitter.com/prezidentpavel/status/1784902822221246468 |language=чеськы }}</ref> ==== Выбух ракеты у Пжеводові (2022) ==== 15.&nbsp;новембра 2022.&nbsp;року ракета упала на території села Пжеводув (Przewodów) у [[Польско|Польщи]] коло польсько-украйинської границі, резултатом чого стали смерті двох чоловік.<ref>{{Cite web |date=15.&nbsp;новембра 2022 |title=Wybuch w miejscowości Przewodów. Nie żyją dwie osoby |trans_title=Убух у Пжеводові. Дває чоловік мертві |at=Radio Lublin |url=https://radio.lublin.pl/2022/11/wybuch-ciagnika-w-miejscowosci-przewodow-nie-zyja-dwie-osoby/ |language=польськы }}</ref> Атака ся стала бігом російськых нападув на украйинську цивілну інфраструктуру.<ref>{{Cite web |last=Leicester |first=John |date=15.&nbsp;новембра 2022 |title=US official: Russian missiles crossed into Poland, killing 2 |trans_title=Представитель США: Російські ракеты трафили у Польщу, убили двох |url=https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-zelenskyy-kherson-9202c032cf3a5c22761ee71b52ff9d52 |language=анґліцькы |at=AP News }}</ref> Сесе першый інцидент трафляня чужої ракеты по території НАТО бігом Російської інвазії в Украйині. На зачаткови представителі Украйины обвиняли Росію у пущаньови ракеты по Польщі, а [[Споєны Штаты Америцькы|США]] заявляли, ож майскорі набуй быв выпущеный из установкы противовоздушної обороны Збройных сил Украйины по вражеськуй російськуй ракеті. Тото пак пудтвердили ай польські власті, ож причинов выбуха стала неконтрольована ракета ПВО „С-300“. ==== Операція против Сил скорого реаґованя у Судані (2023) ==== 19.&nbsp;септембра 2023.&nbsp;року америцькый ЗМІ CNN указав, ож „віроятно“ за дроновыми ударами тай наземнов операційов против пудпорованых російськов ПВК „Ваґнер“ Сил скоро реаґованя коло Хартума, Судан 8.&nbsp;септембра того року стояли Силы спеціалных операцій ЗСУ. Кирило Буданов, голова Головного управліня розвідкы Міністерства обороны Украйины, у [[інтервю]] 22.&nbsp;септембра заявив, ож не годен ни пудтвердити, ани заперечити участь Украйины у конфлікті у Суданови, айбо вповів, ож Украйина буде вадасити на російськых воєнных злочинцюв хотьде у світі.<ref>{{Cite web |last=Altman |first=Howard |date=22.&nbsp;септембра 2023 |title=Exclusive Interview With Ukraine's Spy Boss From His D.C. Hotel Room |trans_title=Ексклузивноє інтервю из украйинськым шпіонськым босом из його готельної комнаты |at=The War Zone |url=https://www.thedrive.com/the-war-zone/exclusive-interview-with-ukraines-spy-boss-from-his-dc-hotel-room |language=анґліцькы |quote=TWZ: (…) Were you guys involved with the attack on a Wagner-backed militia in Sudan? CNN reported that Ukrainians were likely involved in the attack on the Rapid Support Forces (RSF) forces with FPV drones. KB: I will only say the following: About two to three months ago I was giving an interview to one of the media, I don't remember which specific one. I answered them back then that anywhere across the world we will be seeking and hunting down Russian military criminals, and sooner or later that time will come whenever they are. That is why we shouldn't be surprised when in any territory, something happens to Russian military criminals. Then speaking about your specific question about Sudan, regretfully I cannot confirm or deny." "TWZ: (…) Ци маєте дашто до атакы по ополченцьох у Судані, котрых пуддержує „Ваґнер“? CNN писали, ож Украйина віроятно стояла за атаков на Силы скорого реаґованя из помучов FPV-дронув. Буданов: Лиш такоє уповім: дас два-три місяці теперь давав єм інтервю даякому медіа, не тямлю точно котрому. Я їм товды удповів, ож хотьде у світі будеме вадасити на російськых воєнных злочинцюв, тай рано ци пузно найдеме їх, де бы они не были. Того не мусай ся чудовати, ож даґде у світі штось ся стало из російськыма воєнныма злочинцями. А што ся кыват вашого конкретного звіданя за Судан, на бану, не годен єм нич ни пудтвердити, ни заперечити. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230924010645/https://www.thedrive.com/the-war-zone/exclusive-interview-with-ukraines-spy-boss-from-his-dc-hotel-room |archivedate=24.&nbsp;септембра 2023 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Fenert |first=Abbey |title=Budanov responds to CNN reports about Ukrainian drone strikes in Sudan |at=The Kyiv Independent |url=https://kyivindependent.com/budanov-responds-to-cnn-reports-about-ukrainian-drone-strikes-in-sudan/ |trans_title=Буданов удповів на заявы CNN за украйинські атакы дронами у Судані |date=24.&nbsp;септембра 2023 |language=анґліцькы }}</ref> ==== Деталі російського дрона у Румынії (2023) ==== У септемброви тай октовброви 2023.&nbsp;року у Румынії, крайині-членови НАТО, найшли деталі російського дрона, котрый атаковав украйинську територію.<ref>{{Cite web |title=Ukraine war: Romania reveals Russian drone parts hit its territory |trans_title=Война в Украйині: Румынія заявила, ож деталі російського дрона трафили на їхню територію |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-66727788 |at=BBC News |language=анґліцькы |date=6.&nbsp;септембра 2023 }}</ref> == Запяткы == <references group="lower-alpha" /> == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Войны 21. стороча]] [[Катеґорія:Російско-україньска война]] mpob71ojg0my93x1x4ztd99qo81ikcb 0 21403 169986 165210 2026-09-19T23:53:46Z Halajkovič 33393 +приданя жрїдел 169986 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Говерла}} {{НП}} '''Гове́рла''' ({{lang-uk|Говерла}}, {{lang-hu|Hoverla}}) — село у [[Раховскый район|Раховському районови]] [[Закарпатска область|Закарпатської области]] [[Україна|Украйины]]. == Історія == Село ся первый раз споминать у [[1799]] році ги Hoverlya.<ref>{{cite book |last=Sebestyén |first=Zsolt |year=2012 |title=Máramaros megye helységneveinek etimológiai szótára |location=Nyíregyháza |publisher=Bessenyei Könyvkiadó |isbn=978-615-5097-53-9 |page=55 |language=hu}}</ref> До [[1947]] року было у составі села [[Богдан (Раховскый район)|Боґдан]].<ref>{{cite book |title=Історія міст і сіл Української РСР. Закарпатська область |year=1969 |publisher=Головна редакція УРЕ АН УРСР |location=Київ |language=uk}}</ref> == Обывательство == Чиселность жительства позад [[Списаня жительства Украйины (2001)|списаня 2001. року]] чинила 380 людий.<ref>{{ПН2001-нас}}</ref> Поданый материнськый язык:<ref>{{ПН2001-язык}}</ref> * [[україньскый язык|украйинськый]] — 99,21% * [[російскый язык|російськый]] — 0,53% * [[словацькый язык|словацькый]] — 0,29% == Удкликованя == {{reflist}} {{stub}} {{Раховскый район}} {{Закарпатска область}} hqsgmq4ezbnkxe2tjlyj1tcog8rhwxn 0 22427 169987 169173 2026-09-19T23:55:47Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169987 wikitext text/x-wiki [[Файл:Aleksej-Petrov-1935.png|right|thumb]] {{Othernames|Петров}} '''Алексі́й Петро́в''' ({{Lang-ru|Петров Алексей Леонидович}}; *[[16. марец|16. марца]] [[1859]]&nbsp;– †[[5. януар|5. януара]] [[1932]])&nbsp;— [[Російска імперія|російськый]] [[Історік|історик]], [[Педагог|педаґоґ]] и [[Лінґвістіка|лінґвішта]], зглядователь історії [[Карпатська Русь|Карпатської Руси]]. == Біоґрафія == Родив ся Алексій Леонідович Петров [[16. марец|16. марца]] [[1859]]. року у [[Санкт-Петербурґ|Петербурґови]] у файті протоиєрея. Кӱнчив ґімназію у Санкт-Петербурґови ([[1876]]), історико-філолоґічный факултет Петербурзького універзитета ([[1880]]). Укладав історію у петербурзькых ґімназіях, а из [[1887]] професор славянознавства Вышшых жӱнськых курсӱв, а по тому&nbsp;— Петербурзького універзитета ([[1890]]–[[1922]]). У [[1922]]. році еміґровав у [[Чеськословеньско|Чехословенсько]], жив у [[Прага|Празі]]. Быв дійсным членом [[Научне товаришство Шевченка|Научного общества им. Т. Шевченка]] у [[Львів|Львовови]], почестным членом Общества им. А. Духновича. [[5. януар|5. януара]] [[1932]].&nbsp;року умер пӱсля тяжкої хвороты, захраненый вӱн быв на знаменитому Ольшанському тиметовови у [[Прага|Празі]]. == Творьба == Вись ёго научный доробок присяченый изучіню [[Історія|історії]] [[Карпатська Русь|Пудкарпатя]] и [[Угорска Русь|Угорської Руси]]. Первый раз прибыв у [[Угорска Русь|Угорську Русь]] у 1885. році, потӱм у 1890, 1897 и 1911. Из 1922 каждого року приїзджав на [[Підкарпатьска Русь|Пудкарпатську Русь]] и [[Пряшӯвська Русь|Пряшӱвську Русь]], изучав туй книжні зберькы и архівні матеріалы. У резултатови довгої роботы из-пуд рукы А.&nbsp;Л.&nbsp;Петрова уходять 9 выпускӱв „Матеріалы для історії Угорської Руси“ (СПб., 1905–1914, т. І-VII; Прага, 1923–1932, т. VIII-ІХ). За перві шість томӱв сёго вызданя вӱн одержує у Петербурзькому універзитетови, де робив, ученый ступінь маґістра (1907), а потӱм доктора славянознавства (1911). === Книгы === * ''Материалы для истории Угорской Руси'' (СПб., 1905–1914, т. І-VII; Прага, 1923–1932, т. VIII-ІХ) * ''К вопросу о словенско-русской этнографической границе''&nbsp;— Ужгород, 1923 * [[Грамота 1404. року|''Древнѣйшая церковнославянская грамота 1404 г. о карпаторусской территоріи к основанию Грушевского монастыря св. архангела Михаила в Марамороше'']]&nbsp;— Ужгород, 1927 * ''Древнѣйшая на Карпатской Руси шолтысская грамота 1329 г.''&nbsp;— Ужгород, 1929 * ''Древнѣйшие грамоты по истории карпаторусской церкви и иерархии 1391–1498 гг.'' (Прага, 1930) * ''Задачи карпаторусской историографии''&nbsp;— Прага, 1930 * [http://www.slovakeana.sk/index.php?option=com_slovakiana_display&c=form&view=form&Itemid=1&rowid=4552 Národopisná mapa Uher podle úředního lexikonu osad z roku 1773 - Praha, 1924] == Удкликованя == * ''Віднянськый С. В''. [http://history.org.ua/?encyclop&termin=Petrov_O Петров Алексій Леонідович] // Енциклопедія історії Украйины : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії Украйины НАН Украйины. — К. : Наукова думка, 2011. — Т. 8 : Па — Прик. — С. 193. — <nowiki>ISBN 978-966-00-1142-7</nowiki>. * Иван Поп. Енциклопедія Підкарпатської Руси. Видавництво В. Падяка.&nbsp;— Ужгород, 2001 * Петров Алексій Леонідович // Україна в міжнародних відносинах. Енциклопедичний словник-довідник. [https://web.archive.org/web/20260530224748/https://chtyvo.org.ua/authors/Varvartsev_Mykola/Ukraina_v_mizhnarodnykh_vidnosynakh_Entsyklopedychnyi_slovnyk-dovidnyk_Vypusk_6.pdf Випуск 6. Біографічна частина: Н–Я] / Відп. ред. М.М. Варварцев. — К.: Ін-т історії України НАН України, 2016. — с.102-103 * [https://web.archive.org/web/20120330060622/http://mediacentr.info/The_newspaper_Europa_Center/patriarh-karpatorusskoj-istoriografii-aleksej-petrov-k-80-letiju-so-dnja-smerti__30463 Патриарх карпаторусской историографии Алексей Петров (к 80-летию со дня смерти)] <references /> [[Катеґорія:Уродили ся 1859]] [[Катеґорія:Персоналії подля алфавіту]] [[Катеґорія:Умерли 1932]] [[Катеґорія:Умерли у Празі]] [[Катеґорія:Родакы Санкт-Петербурґа]] [[Катеґорія:Умерли 5. януара]] [[Катеґорія:Родили ся 16. марца]] [[Катеґорія:Історіци]] [[Катеґорія:Русиньскы історіци]] 8j8dbpj33kb6ra7ztg9vek1lfgs7lxl 0 22771 169934 156800 2026-09-19T15:19:19Z Rue323 31002 169934 wikitext text/x-wiki '''Павлі́на''' авадь '''Па́вла'''&nbsp;— [[Жена|женоче]] имня, женоча форма имня Павлін. Пішло від [[Латиньскый язык|лат]]. ''Paulina''&nbsp;— женочої формы номена ''Paulinus'', вытвореного від коґномена ''Paulus'' («маленькый»). Знаменує ся як «маленька», «скромна».{{Жрідло}} == Иншакыми языками == * [[Анґліцькый язык|анґл]]. ''Paulina, Pauline (Lina)'' * [[Білоруськый язык|біл]]. ''Паўліна (Паўлінка, Паўлюся)'' * [[Грецкый язык|грец]]. Παυλίνα * [[Шпанєльскый язык|шпан]]. ''Paulina'' * [[Таліянськый язык|тал]]. ''Paulina'' * [[Польскый язык|пол]]. ''Paulina'' * [[Портуґальскый язык|порт]]. ''Paulina'' * [[Російскый язык|рос]]. ''Павлина, Паулина'' * [[Румуньскый язык|рум]]. ''Paulina'' * [[Серьбскый язык|серб]]. ''Павлина/Pavlina, Паулина/Paulina'' * [[Словеньскый язык|словен]]. ''Pavlina'' * [[Французькый язык|фр]]. ''Pauline'' * [[Чеськый язык|чеськ]]. ''Pavlína'' == Зазначка == {{Reflist}} [[Катеґорія:Особові имена]] [[Катеґорія:Жӱнські имена]][[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] 9q923uhjou88g4e5i8gf8f80xaied69 170009 169934 2026-09-20T10:38:47Z Obelick09 32400 +жрідла 170009 wikitext text/x-wiki '''Павлі́на''' авадь '''Па́вла'''&nbsp;— [[Жена|женоче]] имня, женоча форма имня Павлін. Пішло від [[Латиньскый язык|лат]]. ''Paulina''&nbsp;— женочої формы номена ''Paulinus'', вытвореного від коґномена ''Paulus'' («маленькый»). Знаменує ся як «маленька», «скромна».<ref>https://www.behindthename.com/name/paulina</ref><ref>https://world-names.info/first-name/paulina</ref> == Иншакыми языками == * [[Анґліцькый язык|анґл]]. ''Paulina, Pauline (Lina)'' * [[Білоруськый язык|біл]]. ''Паўліна (Паўлінка, Паўлюся)'' * [[Грецкый язык|грец]]. Παυλίνα * [[Шпанєльскый язык|шпан]]. ''Paulina'' * [[Таліянськый язык|тал]]. ''Paulina'' * [[Польскый язык|пол]]. ''Paulina'' * [[Портуґальскый язык|порт]]. ''Paulina'' * [[Російскый язык|рос]]. ''Павлина, Паулина'' * [[Румуньскый язык|рум]]. ''Paulina'' * [[Серьбскый язык|серб]]. ''Павлина/Pavlina, Паулина/Paulina'' * [[Словеньскый язык|словен]]. ''Pavlina'' * [[Французькый язык|фр]]. ''Pauline'' * [[Чеськый язык|чеськ]]. ''Pavlína'' == Зазначка == {{Reflist}} [[Катеґорія:Особові имена]] [[Катеґорія:Жӱнські имена]][[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] 3p3x9t4x5xpeiqj8y712pozjrdu19bm 0 22905 169988 157562 2026-09-20T00:12:35Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169988 wikitext text/x-wiki {{Othernames|Винниченко}}  '''Володи́мир Кири́лович Винниче́нко''' (16 [28] [[Юл|юла]] [[1880]]<ref name="Метрика">[http://dakiro.kr-admin.gov.ua/v/2015-11-06/d1.html Актовий запис про народження письменника та політичного діяча В.&nbsp;К. Винниченка в метричній книзі церкви на честь ікони Володимирської Божої Матері м. Єлисаветграда (16 липня 1880 р.)] {{Webarchive}} / Державный архів Кіровоградскої области. Ф. 349, оп. 1, спр. 25, арк. 51 зв. {{ref-ru-dor}}</ref>, [[Кропивницькый|Єлисаветград]], [[Херсонска ґубернія]], [[Російска імперія]]&nbsp;— {{Дата смерти|6.|3|1951}}, Мужен, [[Приморскы Альпы|Приморскі Альпы]], [[Франція]])&nbsp;— [[Україна|украйинскый]] [[Політіка|політичный]] і общественый дїятель, прозаик, [[драматик]] тай [[Малярство|малярь]]. Автор усьых декларацій, [[Універзали Украйинскої Централної Рады|універзалів]] тай законодателных проєктїв [[УНР]]. Першый голова Діректорії УНР ([[14. децембер|14. децембра]] [[1918]] року&nbsp;— [[10. фебруар|10. фебруара]] [[1919]] року), голова Ґенералного секретаріату тай ґенералный секретарь уднукашных дїл. Другый руководитель Украйинского Націоналного Союзу, з [[18. септембра]] [[1918]] по [[14. новембра]] [[1918]]. Представитель делеґації Украйинскої Централної Рады у [[Санкт-Петербурґ|Петроградї]]. Кроме політичної дїятельности, Винниченко ищи занимав ся [[Література|літературов]]. Майзначущым ёго твором є повіданя «''Федько-халамидник''». [[Файл:Vynnychenko.jpg|міні|Володимир Винниченко]] Відповідно до законодавства самостойної [[Україна|Украйины]] є борцём за независимость Украйины у [[XX. стороча|XX сторочу]]. == Почестованя памяти == [[Файл:Coin of Ukraine Vinichenko R.jpg|міні|Юбілейна монета]] На честь Владимира Винниченка названый Централноукрайинський державный педаґоґічный універзитет. [[17. септембра]] [[2010]] року в [[Кропивницькый|Кропивницькому]] торжествено відкрито першый в Украйинї памятник Влодимирови Винниченкови<ref>{{Cite web |url=http://www.vechirka.com.ua/u-k-rovograd-v-dkrito-pershii-v-ukra-n-pam-yatnik-vladimiru-vinnichenku |title=У Кропивницькому відкрито перший в Україні пам'ятник Володимиру Винниченку! |access-date=15 червня 2013 |archivedate=13 листопада 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113092051/http://www.vechirka.com.ua/u-k-rovograd-v-dkrito-pershii-v-ukra-n-pam-yatnik-vladimiru-vinnichenku }}</ref>. === Улицї === * у [[Кропивницькый|Кропивницькому]] (1990-ті) * у [[Кієв|Киёві]] (2015), * у [[Кривый Ріг|Кривому Розї]] (2016)<ref>{{Cite web |url=http://adm.dp.gov.ua/OBLADM/Obldp.nsf/document.xsp?id=4CCF2C91FBC320CEC2257FB90044363F |title=№ Р-223/0/3-16 від 19 травня 2016 року «Про перейменування топонімів у населених пунктах області» |access-date=2016-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221054507/http://adm.dp.gov.ua/OBLADM/obldp.nsf/document.xsp?id=4CCF2C91FBC320CEC2257FB90044363F |archivedate=2016-12-21 }}</ref> * у [[Львів|Львові]] * у [[Тернопіль|Тернополї]] (1990-ті) * у Малинї (від 1992)<ref>{{Cite web |url=http://www.malyn.com.ua/MMaboutVulyci.htm |title=Мій Малин. Вулиці Малина. |access-date=24 листопада 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171122180058/http://www.malyn.com.ua/MMaboutVulyci.htm |archivedate=22 листопада 2017 }}</ref> * у [[Рівне|Ровному]] * у [[Калуш|Калуші]] * у [[Луцьк|Луцьку]] * у [[Вінниця|Вінницї]] * у [[Хмельницькый|Хмельницькому]] * у [[Шептіцькый|Шептіцькому]] === Зобраня творів === * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9089 Винниченко В. Твори. Т. 7 / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ ; Відень: Друк Христофа Райсера Синів, 1919.&nbsp;— 208 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921022019/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9089|date=21 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9088 Винниченко В. Твори. Т. 8 / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ ; Відень: Друк Христофа Райсера Синів, 1919.&nbsp;— 356 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001035656/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9088|date=1 жовтня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9087 Винниченко В. Твори. Т. 20 : Хочу! : роман / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 19–?.&nbsp;— 279 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922041145/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9087|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9086 Винниченко В. Твори. Т. 21 : Записки Кирпатого Мефістофеля / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1928.&nbsp;— 288 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813200235/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9086|date=13 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9085 Винниченко В. Твори. Т. 22 : Заповіт батьків: роман / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 19–?.&nbsp;— 201 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808031726/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9085|date=8 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9070 Винниченко В. Твори. Т. 14 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух: Книгоспілка, 1930.&nbsp;— 175 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924005409/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9070|date=24 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9069 Винниченко В. Твори. Т. 15 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1930.&nbsp;— 263 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001032735/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9069|date=1 жовтня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9068 Винниченко В. Твори. Т. 2 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1930.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813193545/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9068|date=13 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9067 Винниченко В. Твори. Т. 7 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1930.&nbsp;— 276 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926210755/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9067|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9066 Винниченко В. Твори. Т. 8 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1930.&nbsp;— 230 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922010450/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9066|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9065 Винниченко В. Твори. Т. 12 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух: Книгоспілка, 1930.&nbsp;— 180 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926180014/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9065|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9064 Винниченко В. Твори. Т. 13 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Книгоспілка: Рух, 1930.&nbsp;— 202 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814232641/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9064|date=14 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9063 Винниченко В. Твори. Т. 14 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Книгоспілка: Рух, 1930.&nbsp;— 175 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200805021411/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9063|date=5 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9062 Винниченко В. Твори. Т. 17 : Рівновага / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1930.&nbsp;— 267 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919031654/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9062|date=19 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9061 Винниченко В. Твори. Т. 18 : «По-свій»: роман / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1931.&nbsp;— 195 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926185911/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9061|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9060 Винниченко В. Твори. Т. 1 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 3-тє вид.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1930.&nbsp;— 403 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924003340/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9060|date=24 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9059 Винниченко В. Твори. Т. 3 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 190 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922224732/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9059|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9058 Винниченко В. Твори. Т. 4 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 195 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926204616/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9058|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9057 Винниченко В. Твори. Т. 6 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 244 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925030914/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9057|date=25 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9056 Винниченко В. Твори. Т. 9 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921062005/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9056|date=21 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9055 Винниченко В. Твори. Т. 10 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 202 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926212228/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9055|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9054 Винниченко В. Твори. Т. 11 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808031949/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9054|date=8 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9053 Винниченко В. Твори. Т. 15 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 263 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200925035551/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9053|date=25 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9052 Винниченко В. Твори. Т. 17 : Рівновага: роман з життя емігрантів / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 264 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919062656/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9052|date=19 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9051 Винниченко В. Твори. Т. 19 : Божки: роман / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 339 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920015402/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9051|date=20 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9021 Винниченко В. Твори. Т. 11 : Драматичні твори / В. Винниченко.&nbsp;— Вид. 2-ге.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1929.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920014307/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9021|date=20 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9020 Винниченко В. Твори. Т. 20 : Хочу! : роман / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Рух, 1928.&nbsp;— 306 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812044035/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9020|date=12 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9019 Винниченко В. Твори Т. 21 : Записки Кирпатого Мефістофеля: роман / В. Винниченко.&nbsp;— Вид. 3-тє.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1929.&nbsp;— 287 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815001559/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9019|date=15 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9018 Винниченко В. Твори. Т. 14 : Драматичні твори / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Рух, 1927.&nbsp;— 175 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926201647/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9018|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9017 Винниченко В. Твори. Т. 18 : «По-свій!»: роман / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Рух, 1927.&nbsp;— 210 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924012713/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9017|date=24 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9016 Винниченко В. Твори. Т. 2 : Оповідання / В. Винниченко.&nbsp;— Вид. 2-ге.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926210132/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9016|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9015 Винниченко В. Твори. Т. 8 : Оповідання / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Рух, 1928.&nbsp;— 287 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926173859/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9015|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9014 Винниченко В. Твори. Т. 18 : «По-свій!»: роман / В. Винниченко.&nbsp;— Вид. 2-ге.&nbsp;— Київ: Рух, 1929.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200814195930/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9014|date=14 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9013 Винниченко В. Твори. Т. 16 : Чесність з собою: роман / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ: Рух, 1928.&nbsp;— 240 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921030931/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9013|date=21 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9012 Винниченко В. Твори. Т. 23, ч. 2 : Сонячна машина / В. Винниченко.&nbsp;— Київ: Рух, 1928.&nbsp;— 235 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808032957/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=9012|date=8 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8952 Винниченко В. Твори. Т. 4 : Оповідання / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Рух, 1927.&nbsp;— 207 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924083454/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8952|date=24 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8951 Винниченко В. Твори. Т. 11 : Драматичні твори / В. Винниченко; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1926.&nbsp;— 192 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922043058/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8951|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8950 Винниченко В. Твори. Т. 15 : Драматичні твори / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1926.&nbsp;— 263 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926181428/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8950|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8949 Винниченко В. Твори. Т. 16 : Чесність з собою: роман / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Рух, 1926.&nbsp;— 270 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922210150/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8949|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8948 Винниченко В. Твори. Т. 1, кн. 1 : Оповідання / В. Винниченко ; до друку зібрав Т. Черкаський.&nbsp;— Київ: Книгоспілка, 1926.&nbsp;— 224 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924024209/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8948|date=24 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8947 Винниченко В. Твори. Т. 8 : Боротьба ; Роботи! Суд ; Хома Прядка / В. Винниченко.&nbsp;— Харків ; Київ: Рух, 1925.&nbsp;— 179 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922213529/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=8947|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6907 Винниченко В. Хведько-Халамидник / Винниченко В.&nbsp;— Б. м. : б. и., 19–?.&nbsp;— 23, 1 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919014811/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6907|date=19 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6906 Винниченко В. Натусь: п'є­са на 4 дії: (репертуар театра ім. Т. Шевченка) / В. Винниченко.&nbsp;— Б. м. : В-тво «Спілка», 1923.&nbsp;— 70 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922200132/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6906|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6905 Винниченко В. Рассказы: пер. с укр. Т. 1 / В. Винниченко.&nbsp;— 2-е изд.&nbsp;— М. : Моск. книгоизд-во, 19–?.&nbsp;— 306, 2 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922004159/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6905|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6904 Винниченко В. Собрание сочинений: пер. с укр. Т. 2 : Контрасты / В. Винниченко.&nbsp;— 2-е изд.&nbsp;— М. : Москов. книгоизд-во, 1915.&nbsp;— 248 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809053720/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6904|date=9 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6862 Винниченко В. Твори. Т. 4 / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ ; Відень: З друк. А. Гольцгавзена у Відні, 1919.&nbsp;— 216, 1 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809052217/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6862|date=9 серпня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6860 Винниченко В. Твори. Т. 6 / В. Винниченко.&nbsp;— 2-ге вид.&nbsp;— Київ ; Відень: З друк. А. Гольцгавзена у Відні, 1919.&nbsp;— 274 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922041545/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6860|date=22 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6465 Винниченко В. Записна книжка / В. Винниченко.&nbsp;— Київ: Дзвін ; Відень: З друк. А. Гольцгазена, 1919.&nbsp;— 16 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926182549/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6465|date=26 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6464 Винниченко В.&nbsp;К.&nbsp;Біля машини: оповіданє / В.&nbsp;К.&nbsp;Винниченко.&nbsp;— Скрентон: Вид-во Просвіт. коміс. Рус. Нар. Союза, 1916.&nbsp;— 29 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200930164518/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6464|date=30 вересня 2020}} * [http://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6463 Винниченко В. Чорна пантера і білий медвідь: п'єса на 4 дії / В. Винниченко.&nbsp;— Київ: Дзвін: Друк. б. 1-ї Київ. Друк. Спілки, 1918.&nbsp;— 56 с.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200808035409/https://elib.nlu.org.ua/object.html?id=6463|date=8 серпня 2020}} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * Винниченко Влодимир Кирилович // Украйина в межинародных відносинах. Енциклопедичный словник-довідник. [https://web.archive.org/web/20260623103539/https://chtyvo.org.ua/authors/Varvartsev_Mykola/Ukraina_v_mizhnarodnykh_vidnosynakh_Entsyklopedychnyi_slovnyk-dovidnyk_Vypusk_5.pdf Випуск 5. Біографічна частина: А-М] / Відп. ред. М.&nbsp;М.&nbsp;Варварцев.&nbsp;— К.: Ін-т історії Україны НАН Україны, 2014.&nbsp;— с.65-67 * [http://encyclopedia.kiev.ua/vydaniya/files/use/first_book/part2.pdf Винниченко Володимир] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210614180919/http://encyclopedia.kiev.ua/vydaniya/files/use/first_book/part2.pdf|date=14 червня 2021}} // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1958. — Т. 1, кн. II : Літери В — Ґ. — С. 155. — 1000 екз. [[Катеґорія:Умерли 1951]] [[Катеґорія:Уродили ся 1880]] [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Дїятелї]] [[Катеґорія:Поеты Украйины]] qu6gzjt0mc0qdmctiboeal5n0t20446 0 22944 170010 155591 2026-09-20T10:54:15Z Obelick09 32400 правопис 170010 wikitext text/x-wiki [[Файл:NAMA_Tablette_1287.jpg|міні|Титулна сторона глиняної табличкы з Пілосу, на якій зображеный мотив лабірінту — натяк на міфолоґічну борьбу Тесея і Мінотавра.]] '''Алу́зія''' ({{Lang-la|allusio}}&nbsp;— натяк, фіґля)&nbsp;— риторична фіґура, що содержит упутство, аналоґію ці натяк на [[Історія|історичный]], [[Міфолоґія|міфолоґічный]], [[Література|літературный]], [[Політіка|політічный]] вадь бытовый факт. Основов аналоґії авадь натяка, що образуют алузію, скорше всёго є всьыми знаємый історичный выслов авадь фразеолоґізм (''«Прокрустовоє ложе», «Рубікон перейдено»'' і так дале)<ref>{{Cite web |url=https://lv.testportal.gov.ua/traneeLitr/HTML/chudZasoby.html |title=Художнї засобы |work=Львівскый реґіоналный центр оцінёваня якости ошколы |access-date=04.01.2024 }}</ref>. Алузія є інтертекстуалным приёмом, єдным із способів розбераня твору в границях літературної традіції. Понятя алузії в літературі трактуют і ширше&nbsp;— як выдїлна відміна [[Алеґорія|алеґорії]], в основі якої конкретнї факты тай події історії і умілства: Ганібалова клятва, Архімедова вага, вічный револуціонер<ref>{{Cite book|url=https://vue.gov.ua/Алюзія_літературна|title=Алузія літературна|last=Ігнатенко|first=М.|year=2019|publisher=Велика украйинска енціклопедія}}</ref>. == Функції алузії == [[Файл:Judas_kiss_-_a_sculptural_group_in_he_Lateran_chapel.jpg|міні|Цюлунок Юды — скулптурна група Латераньскої базилїкы ([[Рим]]).]] Н. Глїнка тай А. Мачуляньска выокремили такі функції алузії<ref name=":0">{{Cite book|url=https://journal.ldubgd.edu.ua/index.php/philology/article/view/2591|title=Алузія як способ выраженя емоцій в ідеостилї Д. Г. Лоуренса|last=Глїнка Н., Мачуляньска А.|year=2023|publisher=Науковий журнал Львівського державного університету безпеки життєдіяльності «Львівський філологічний часопис»|location=Львів|pages=45—50}}</ref>: * естетико-познавална; * оцїно-характеризувална; * емотивно-експресивна; * функція підтексту. == Жерело алузії == Алузії є нерозлучнов частинов културного і літературного контексту. Вни відсылают до знаємых образїв, сужетїв ці ідей, які мают сімволїчноє значеня. Жерела алузій всякі<ref>{{Cite book|title=Літературознавча енціклопедія|last=Ковалїв|first=Ю.|year=2007|publisher=ВЦ «Академія»|location=Київ|pages=57—58}}</ref>. * Міфолоґія (Авґієві стайнї). * Сяте Письмо (Цюлунок Юды). * Літературнї творы («Челядницка комедія» О. де Бальзака, «Небожествена комедія» З. Красіньского). == Виды алузій == Відповідно до жерел, алузії роздїлят ся на відміны. * '''Біблійнї''' <ref name=":1">{{Cite book|url=https://chtyvo.org.ua/authors/Volkov_Anatolii/Leksykon_zahalnoho_ta_porivnialnoho_literaturoznavstva/|title=Лексикон загального та порівняльного літературознавства|last=Волков|first=А.|year=2001|publisher=Золоті литаври|location=Чернівці|pages=634}}</ref>. * '''Міфічні''' <ref name=":1" />. * '''Поетичні''' (літературнї)<ref name=":1" />. * '''Арталюзії''' — вкропеня у творі [[Малярство|малярства]]<ref name=":0" />. * '''Історичнї''' <ref name=":1" />. * '''Політіко-публіцстичнї''' <ref name=":1" />. == Зазначкы- == <references /> [[Катеґорія:Штилистичны средства]] [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] dgbyosg51z59x57zmhwkq0p4dtcwui3 0 22962 169958 155693 2026-09-19T19:03:12Z ~2026-50627-66 36965 обновив правопис тай добавив даякі жрідла. Прошу помочи з ними. 169958 wikitext text/x-wiki [[Файл:Hoi4-logo.png|міні|Лоґо бавкы]] '''''Hearts of Iron IV''''' ([[Русиньскый язык|русин.]] — «Желізні серця IV». [[Компютерна бавка]] в жанрови ґлобалної стратеґії, розроблена [[Швеція|шведськов]] студійов Paradox Development Studio и выдана компанійов Paradox Interactive. Реліз бавкы удбыв ся [[6. юн|6. юня]] [[2016]] року<ref>[https://www.pcworld.com/article/420101/paradox-interactive-reveals-release-dates-for-hearts-of-iron-iv-and-stellaris.html Paradox Interactive reveals release dates for Hearts of Iron IV and Stellaris]</ref>. == Бавковый процес == ''Hearts of Iron IV'' — продовжіня ''[[Hearts of Iron III]]'' и четверта бавка из серії відеобавок ''Hearts of Iron''. Як и передущі бавкы серії, ''Hearts of Iron IV'' заострує ся на [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]. Бавляч годен взяти пуд своє веденя хоть-котру [[Штат|державу]] на Земли, єствовавшу пуд час єдного из сценарію, и привести єї до побіды авадь пройграша у войні против другых держав авадь цілком здержати ся уд участи у войні<ref>[https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv Steer Your Nation Through the Greatest Conflict in Human History]</ref><ref>[https://store.steampowered.com/app/394360/Hearts_of_Iron_IV/ Сторунка Hearts of Iron IV]</ref>. Бавка обсягат період [[Друга таліано-ефіопска война|Другої таліано-ефіопської войны]], [[Шпанєлська домова война|Домової войны в Шпанєлі]], [[Кітайска домова война|Домової войны в Китаї]], [[Японо-кітайска война|Другої японо-китайскої войны]], [[Зимня война|Зимньої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/app/2183930/Expansion__Hearts_of_Iron_IV_Arms_Against_Tyranny Expansion - Hearts of Iron IV: Arms Against Tyranny]</ref>, [[Друга світова война|Другої світової войны]], [[Перуано-еквадорска война|Перуано-еквадорскої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/news/posts/?appgroupname=Hearts+of+Iron+IV&appids=394360&enddate=1709744528&feed=steam_community_announcements Paradox / Steam — Developer Diary: The Peru-Ecuador Conflict]</ref>. В бавці єствує два сценарія — два вырушні пункта: [[1. януара]] [[1936|1936.]] року и [[14. авґуста]] [[1939|1939.]] року— и дві путі бігу подій: неісторична (державы бдут выбирати якусь путь из доступных) и історична (державы бдут слідовати історичнуй хронолоґії). Розозначнов особеностьов бавкы є націоналні фокусы. Йдучи по дереву націоналных фокусу, бавляч дустає націоналный дух, котрый дає даякі бонусы про державу, авадь пудпору в промыслі, зглядованях вадь ціль войны против другої державы. Дакотрі фокусы взаимноуднимаючі. Грубі державы ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Франція]], [[Націстічне Нїмецько|Націстічна Німещина]], [[Італія]], [[Велика Брітанія|Великобрітанія]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Японьска ріша|Японія]]) мавут свої унікалні дерева фокусу. Куповані а даколи безплатні доповніня давут унікалні дерева щи й про другорядных держав. Айбо у булшости малых держав ниє унікалных націоналных фокусу, місто того державы мавут стандартноє, універзалноє дерево фокусу. Позеравучи на выбор бавляча держава годна мати єдну з сьых ідеолоґій: демократію, комунізм, фашизм вадь невтралітет. В сценарійови 1939. рока у держав уже сут пройдені фокусы, позад чого даколи не мож поміняти ідеолоґію. Невтралні и демократичні державы годні обявити войну в трафункови, кой мавут ціль войны уд фокуса, бо обоснововати ціль войны уни можут лем кой высокый уровинь світової напнутости. == Приймованя ==   {| class="wikitable" |+Рецензії !Аґреґатор !Оцїнка |- |GameRankings |80,23 %<ref>https://web.archive.org/web/20191209013023/http://www.gamerankings.com/pc/758717-hearts-of-iron-iv/index.html</ref> |- |Metacritic |83/100<ref>https://www.metacritic.com/game/pc/hearts-of-iron-iv</ref> |- |«Критиканство» |85/100<ref>https://kritikanstvo.ru/games/heartsofiron4/</ref> |- |GameSpot |8/10<ref>https://www.gamespot.com/reviews/hearts-of-iron-4-review/1900-6416452/</ref> |- |''GameStar'' |81/100<ref>https://web.archive.org/web/20170619153725/http://www.gamestar.de/spiele/hearts-of-iron-4/wertung/50515.html</ref> |- |IGN |9/10<ref>https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481</ref> |- |''PC Gamer'' (US) |88/100<ref>https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/</ref> |- |Polygon |8/10<ref>https://www.polygon.com/2016/7/19/12215976/hearts-of-iron-4-review</ref> |} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv/about<nowiki/>(англ.) — офіціалный сайт Hearts of Iron IV [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Компютерні бавкы]] pfftv5umb3y32vowaya5yfph0doumcp 169961 169958 2026-09-19T19:19:26Z Halajkovič 33393 169961 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | title = Hearts of Iron IV | image = [[Файл:Hoi4-logo.png|150px]] | caption = Лоґо бавкы | developer = [[Paradox Development Studio]] | publisher = [[Paradox Interactive]] | director = Dan Lind (2016–2021)<br />Peter "Arheo" Nicholson (2021–2026) <br /> Laszlo "Batya" Pieper (2026–present)<ref>{{cite AV media |title=Hearts of Iron IV – Celebrate 10 Years With Us |url=https://www.youtube.com/watch?v=NpLw3YKQJAA |via=[[YouTube]] |publisher=Hearts Of Iron IV |date=18 June 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref> | series = ''[[Hearts of Iron]]'' | engine = [[Clausewitz Engine]] | composer = {{ubl|Andreas Waldetoft}} Mangalf <br /> [[Sabaton (band)|Sabaton]] | platforms = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Linux]] | released = {{Video game release|WW|6 June 2016}} | genre = [[List of grand strategy video games|Grand strategy]] | modes = [[Single-player video game|Single-player]], [[Multiplayer video game|multiplayer]] }} '''''Hearts of Iron IV''''' ([[Русиньскый язык|русин.]] — «Желізні серця IV») є [[компютерна бавка]] в жанрови ґлобалної стратеґії, розроблена [[Швеція|шведськов]] студійов Paradox Development Studio и выдана компанійов Paradox Interactive. Реліз бавкы удбыв ся [[6. юн|6. юня]] [[2016]] року<ref>[https://www.pcworld.com/article/420101/paradox-interactive-reveals-release-dates-for-hearts-of-iron-iv-and-stellaris.html Paradox Interactive reveals release dates for Hearts of Iron IV and Stellaris]</ref>. == Бавковый процес == ''Hearts of Iron IV'' — продовжіня ''[[Hearts of Iron III]]'' и четверта бавка из серії відеобавок ''Hearts of Iron''. Як и передущі бавкы серії, ''Hearts of Iron IV'' заострує ся на [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]. Бавляч годен взяти пуд своє веденя хоть-котру [[Штат|державу]] на Земли, єствовавшу пуд час єдного из сценарію, и привести єї до побіды авадь пройграша у войні против другых держав авадь цілком здержати ся уд участи у войні<ref>[https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv Steer Your Nation Through the Greatest Conflict in Human History]</ref><ref>[https://store.steampowered.com/app/394360/Hearts_of_Iron_IV/ Сторунка Hearts of Iron IV]</ref>. Бавка обсягат період [[Друга таліано-ефіопска война|Другої таліано-ефіопської войны]], [[Шпанєлська домова война|Домової войны в Шпанєлі]], [[Кітайска домова война|Домової войны в Китаї]], [[Японо-кітайска война|Другої японо-китайскої войны]], [[Зимня война|Зимньої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/app/2183930/Expansion__Hearts_of_Iron_IV_Arms_Against_Tyranny Expansion - Hearts of Iron IV: Arms Against Tyranny]</ref>, [[Друга світова война|Другої світової войны]], [[Перуано-еквадорска война|Перуано-еквадорскої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/news/posts/?appgroupname=Hearts+of+Iron+IV&appids=394360&enddate=1709744528&feed=steam_community_announcements Paradox / Steam — Developer Diary: The Peru-Ecuador Conflict]</ref>. В бавці єствує два сценарія — два вырушні пункта: [[1. януара]] [[1936|1936.]] року и [[14. авґуста]] [[1939|1939.]] року— и дві путі бігу подій: неісторична (державы бдут выбирати якусь путь из доступных) и історична (державы бдут слідовати історичнуй хронолоґії). Розозначнов особеностьов бавкы є націоналні фокусы. Йдучи по дереву націоналных фокусу, бавляч дустає націоналный дух, котрый дає даякі бонусы про державу, авадь пудпору в промыслі, зглядованях вадь ціль войны против другої державы. Дакотрі фокусы взаимноуднимаючі. Грубі державы ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Франція]], [[Націстічне Нїмецько|Націстічна Німещина]], [[Італія]], [[Велика Брітанія|Великобрітанія]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Японьска ріша|Японія]]) мавут свої унікалні дерева фокусу. Куповані а даколи безплатні доповніня давут унікалні дерева щи й про другорядных держав. Айбо у булшости малых держав ниє унікалных націоналных фокусу, місто того державы мавут стандартноє, універзалноє дерево фокусу. Позеравучи на выбор бавляча держава годна мати єдну з сьых ідеолоґій: демократію, комунізм, фашизм вадь невтралітет. В сценарійови 1939. рока у держав уже сут пройдені фокусы, позад чого даколи не мож поміняти ідеолоґію. Невтралні и демократичні державы годні обявити войну в трафункови, кой мавут ціль войны уд фокуса, бо обоснововати ціль войны уни можут лем кой высокый уровинь світової напнутости. == Приймованя ==   {| class="wikitable" |+Рецензії !Аґреґатор !Оцїнка |- |GameRankings |80,23 %<ref>https://web.archive.org/web/20191209013023/http://www.gamerankings.com/pc/758717-hearts-of-iron-iv/index.html</ref> |- |Metacritic |83/100<ref>https://www.metacritic.com/game/pc/hearts-of-iron-iv</ref> |- |«Критиканство» |85/100<ref>https://kritikanstvo.ru/games/heartsofiron4/</ref> |- |GameSpot |8/10<ref>https://www.gamespot.com/reviews/hearts-of-iron-4-review/1900-6416452/</ref> |- |''GameStar'' |81/100<ref>https://web.archive.org/web/20170619153725/http://www.gamestar.de/spiele/hearts-of-iron-4/wertung/50515.html</ref> |- |IGN |9/10<ref>https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481</ref> |- |''PC Gamer'' (US) |88/100<ref>https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/</ref> |- |Polygon |8/10<ref>https://www.polygon.com/2016/7/19/12215976/hearts-of-iron-4-review</ref> |} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv/about<nowiki/>(англ.) — офіціалный сайт Hearts of Iron IV [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Компютерні бавкы]] a2frvg0wlwubvteuzhk6q5zgr5cn6yh 169967 169961 2026-09-19T19:40:19Z Obelick09 32400 потовмачив у шаблонови 169967 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | title = Hearts of Iron IV | image = [[Файл:Hoi4-logo.png|150px]] | caption = Лоґо бавкы | developer = [[Paradox Development Studio]] | publisher = [[Paradox Interactive]] | director = Ден Лінд (2016–2021)<br />Пітер "Архео" Ніколсон (2021–2026) <br /> Ласло "Batya" Піпер (2026–present)<ref>{{cite AV media |title=Hearts of Iron IV – Celebrate 10 Years With Us |url=https://www.youtube.com/watch?v=NpLw3YKQJAA |via=[[YouTube]] |publisher=Hearts Of Iron IV |date=18 June 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref> | series = ''[[Hearts of Iron]]'' | engine = Клаузевіца | composer = {{ubl|Андреас Валдетофт}} Манґалф <br /> [[Сабатон (band)|Сабатон]] | platforms = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Linux]] | released = {{Video game release|WW|6. юня 2016}} | genre = [[List of grand strategy video games|Ґрандіозна стратеґія]] | modes = [[Single-player video game|Бавка на єдного]], [[Multiplayer video game|мултиплеєр]] }} '''''Hearts of Iron IV''''' ([[Русиньскый язык|русин.]] — «Желізні серця IV») є [[компютерна бавка]] в жанрови ґлобалної стратеґії, розроблена [[Швеція|шведськов]] студійов Paradox Development Studio и выдана компанійов Paradox Interactive. Реліз бавкы удбыв ся [[6. юн|6. юня]] [[2016]] року<ref>[https://www.pcworld.com/article/420101/paradox-interactive-reveals-release-dates-for-hearts-of-iron-iv-and-stellaris.html Paradox Interactive reveals release dates for Hearts of Iron IV and Stellaris]</ref>. == Бавковый процес == ''Hearts of Iron IV'' — продовжіня ''[[Hearts of Iron III]]'' и четверта бавка из серії відеобавок ''Hearts of Iron''. Як и передущі бавкы серії, ''Hearts of Iron IV'' заострує ся на [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]. Бавляч годен взяти пуд своє веденя хоть-котру [[Штат|державу]] на Земли, єствовавшу пуд час єдного из сценарію, и привести єї до побіды авадь пройграша у войні против другых держав авадь цілком здержати ся уд участи у войні<ref>[https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv Steer Your Nation Through the Greatest Conflict in Human History]</ref><ref>[https://store.steampowered.com/app/394360/Hearts_of_Iron_IV/ Сторунка Hearts of Iron IV]</ref>. Бавка обсягат період [[Друга таліано-ефіопска война|Другої таліано-ефіопської войны]], [[Шпанєлська домова война|Домової войны в Шпанєлі]], [[Кітайска домова война|Домової войны в Китаї]], [[Японо-кітайска война|Другої японо-китайскої войны]], [[Зимня война|Зимньої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/app/2183930/Expansion__Hearts_of_Iron_IV_Arms_Against_Tyranny Expansion - Hearts of Iron IV: Arms Against Tyranny]</ref>, [[Друга світова война|Другої світової войны]], [[Перуано-еквадорска война|Перуано-еквадорскої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/news/posts/?appgroupname=Hearts+of+Iron+IV&appids=394360&enddate=1709744528&feed=steam_community_announcements Paradox / Steam — Developer Diary: The Peru-Ecuador Conflict]</ref>. В бавці єствує два сценарія — два вырушні пункта: [[1. януара]] [[1936|1936.]] року и [[14. авґуста]] [[1939|1939.]] року— и дві путі бігу подій: неісторична (державы бдут выбирати якусь путь из доступных) и історична (державы бдут слідовати історичнуй хронолоґії). Розозначнов особеностьов бавкы є націоналні фокусы. Йдучи по дереву націоналных фокусу, бавляч дустає націоналный дух, котрый дає даякі бонусы про державу, авадь пудпору в промыслі, зглядованях вадь ціль войны против другої державы. Дакотрі фокусы взаимноуднимаючі. Грубі державы ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Франція]], [[Націстічне Нїмецько|Націстічна Німещина]], [[Італія]], [[Велика Брітанія|Великобрітанія]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Японьска ріша|Японія]]) мавут свої унікалні дерева фокусу. Куповані а даколи безплатні доповніня давут унікалні дерева щи й про другорядных держав. Айбо у булшости малых держав ниє унікалных націоналных фокусу, місто того державы мавут стандартноє, універзалноє дерево фокусу. Позеравучи на выбор бавляча держава годна мати єдну з сьых ідеолоґій: демократію, комунізм, фашизм вадь невтралітет. В сценарійови 1939. рока у держав уже сут пройдені фокусы, позад чого даколи не мож поміняти ідеолоґію. Невтралні и демократичні державы годні обявити войну в трафункови, кой мавут ціль войны уд фокуса, бо обоснововати ціль войны уни можут лем кой высокый уровинь світової напнутости. == Приймованя ==   {| class="wikitable" |+Рецензії !Аґреґатор !Оцїнка |- |GameRankings |80,23 %<ref>https://web.archive.org/web/20191209013023/http://www.gamerankings.com/pc/758717-hearts-of-iron-iv/index.html</ref> |- |Metacritic |83/100<ref>https://www.metacritic.com/game/pc/hearts-of-iron-iv</ref> |- |«Критиканство» |85/100<ref>https://kritikanstvo.ru/games/heartsofiron4/</ref> |- |GameSpot |8/10<ref>https://www.gamespot.com/reviews/hearts-of-iron-4-review/1900-6416452/</ref> |- |''GameStar'' |81/100<ref>https://web.archive.org/web/20170619153725/http://www.gamestar.de/spiele/hearts-of-iron-4/wertung/50515.html</ref> |- |IGN |9/10<ref>https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481</ref> |- |''PC Gamer'' (US) |88/100<ref>https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/</ref> |- |Polygon |8/10<ref>https://www.polygon.com/2016/7/19/12215976/hearts-of-iron-4-review</ref> |} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv/about<nowiki/>(англ.) — офіціалный сайт Hearts of Iron IV [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Компютерні бавкы]] 2jfli9jgwsso0ng9sizo7ofh4vwyekv 169969 169967 2026-09-19T19:40:51Z Obelick09 32400 169969 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | title = Hearts of Iron IV | image = [[Файл:Hoi4-logo.png|150px]] | caption = Лоґо бавкы | developer = [[Paradox Development Studio]] | publisher = [[Paradox Interactive]] | director = Ден Лінд (2016–2021)<br />Пітер "Архео" Ніколсон (2021–2026) <br /> Ласло "Batya" Піпер (2026–present)<ref>{{cite AV media |title=Hearts of Iron IV – Celebrate 10 Years With Us |url=https://www.youtube.com/watch?v=NpLw3YKQJAA |via=[[YouTube]] |publisher=Hearts Of Iron IV |date=18 June 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref> | series = ''[[Hearts of Iron]]'' | engine = Клаузевіца | composer = {{ubl|Андреас Валдетофт}} Манґалф <br /> [[Сабатон (band)|Сабатон]] | platforms = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Linux]] | released = {{Video game release|WW|6. юня 2016}} | genre = [[List of grand strategy video games|Ґрандіозна стратеґія]] | modes = [[Single-player video game|Бавка на єдного]], [[Multiplayer video game|Мултиплеєр]] }} '''''Hearts of Iron IV''''' ([[Русиньскый язык|русин.]] — «Желізні серця IV») є [[компютерна бавка]] в жанрови ґлобалної стратеґії, розроблена [[Швеція|шведськов]] студійов Paradox Development Studio и выдана компанійов Paradox Interactive. Реліз бавкы удбыв ся [[6. юн|6. юня]] [[2016]] року<ref>[https://www.pcworld.com/article/420101/paradox-interactive-reveals-release-dates-for-hearts-of-iron-iv-and-stellaris.html Paradox Interactive reveals release dates for Hearts of Iron IV and Stellaris]</ref>. == Бавковый процес == ''Hearts of Iron IV'' — продовжіня ''[[Hearts of Iron III]]'' и четверта бавка из серії відеобавок ''Hearts of Iron''. Як и передущі бавкы серії, ''Hearts of Iron IV'' заострує ся на [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]. Бавляч годен взяти пуд своє веденя хоть-котру [[Штат|державу]] на Земли, єствовавшу пуд час єдного из сценарію, и привести єї до побіды авадь пройграша у войні против другых держав авадь цілком здержати ся уд участи у войні<ref>[https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv Steer Your Nation Through the Greatest Conflict in Human History]</ref><ref>[https://store.steampowered.com/app/394360/Hearts_of_Iron_IV/ Сторунка Hearts of Iron IV]</ref>. Бавка обсягат період [[Друга таліано-ефіопска война|Другої таліано-ефіопської войны]], [[Шпанєлська домова война|Домової войны в Шпанєлі]], [[Кітайска домова война|Домової войны в Китаї]], [[Японо-кітайска война|Другої японо-китайскої войны]], [[Зимня война|Зимньої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/app/2183930/Expansion__Hearts_of_Iron_IV_Arms_Against_Tyranny Expansion - Hearts of Iron IV: Arms Against Tyranny]</ref>, [[Друга світова война|Другої світової войны]], [[Перуано-еквадорска война|Перуано-еквадорскої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/news/posts/?appgroupname=Hearts+of+Iron+IV&appids=394360&enddate=1709744528&feed=steam_community_announcements Paradox / Steam — Developer Diary: The Peru-Ecuador Conflict]</ref>. В бавці єствує два сценарія — два вырушні пункта: [[1. януара]] [[1936|1936.]] року и [[14. авґуста]] [[1939|1939.]] року— и дві путі бігу подій: неісторична (державы бдут выбирати якусь путь из доступных) и історична (державы бдут слідовати історичнуй хронолоґії). Розозначнов особеностьов бавкы є націоналні фокусы. Йдучи по дереву націоналных фокусу, бавляч дустає націоналный дух, котрый дає даякі бонусы про державу, авадь пудпору в промыслі, зглядованях вадь ціль войны против другої державы. Дакотрі фокусы взаимноуднимаючі. Грубі державы ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Франція]], [[Націстічне Нїмецько|Націстічна Німещина]], [[Італія]], [[Велика Брітанія|Великобрітанія]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Японьска ріша|Японія]]) мавут свої унікалні дерева фокусу. Куповані а даколи безплатні доповніня давут унікалні дерева щи й про другорядных держав. Айбо у булшости малых держав ниє унікалных націоналных фокусу, місто того державы мавут стандартноє, універзалноє дерево фокусу. Позеравучи на выбор бавляча держава годна мати єдну з сьых ідеолоґій: демократію, комунізм, фашизм вадь невтралітет. В сценарійови 1939. рока у держав уже сут пройдені фокусы, позад чого даколи не мож поміняти ідеолоґію. Невтралні и демократичні державы годні обявити войну в трафункови, кой мавут ціль войны уд фокуса, бо обоснововати ціль войны уни можут лем кой высокый уровинь світової напнутости. == Приймованя ==   {| class="wikitable" |+Рецензії !Аґреґатор !Оцїнка |- |GameRankings |80,23 %<ref>https://web.archive.org/web/20191209013023/http://www.gamerankings.com/pc/758717-hearts-of-iron-iv/index.html</ref> |- |Metacritic |83/100<ref>https://www.metacritic.com/game/pc/hearts-of-iron-iv</ref> |- |«Критиканство» |85/100<ref>https://kritikanstvo.ru/games/heartsofiron4/</ref> |- |GameSpot |8/10<ref>https://www.gamespot.com/reviews/hearts-of-iron-4-review/1900-6416452/</ref> |- |''GameStar'' |81/100<ref>https://web.archive.org/web/20170619153725/http://www.gamestar.de/spiele/hearts-of-iron-4/wertung/50515.html</ref> |- |IGN |9/10<ref>https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481</ref> |- |''PC Gamer'' (US) |88/100<ref>https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/</ref> |- |Polygon |8/10<ref>https://www.polygon.com/2016/7/19/12215976/hearts-of-iron-4-review</ref> |} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv/about<nowiki/>(англ.) — офіціалный сайт Hearts of Iron IV [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Компютерні бавкы]] emh1ksbed0t64u0j2o0qj05w2o38q8u 169971 169969 2026-09-19T19:54:46Z Halajkovič 33393 +приданя жрїдел 169971 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | title = Hearts of Iron IV | image = [[Файл:Hoi4-logo.png|150px]] | caption = Лоґо бавкы | developer = [[Paradox Development Studio]] | publisher = [[Paradox Interactive]] | director = Ден Лінд (2016–2021)<br />Пітер "Архео" Ніколсон (2021–2026) <br /> Ласло "Batya" Піпер (2026–present)<ref>{{cite AV media |title=Hearts of Iron IV – Celebrate 10 Years With Us |url=https://www.youtube.com/watch?v=NpLw3YKQJAA |via=[[YouTube]] |publisher=Hearts Of Iron IV |date=18 June 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref> | series = ''[[Hearts of Iron]]'' | engine = Клаузевіца | composer = {{ubl|Андреас Валдетофт}} Манґалф <br /> [[Сабатон (band)|Сабатон]] | platforms = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Linux]] | released = {{Video game release|WW|6. юня 2016}} | genre = [[List of grand strategy video games|Ґрандіозна стратеґія]] | modes = [[Single-player video game|Бавка на єдного]], [[Multiplayer video game|Мултиплеєр]] }} '''''Hearts of Iron IV''''' ([[Русиньскый язык|русин.]] — «Желізні серця IV») є [[компютерна бавка]] в жанрови ґлобалної стратеґії, розроблена [[Швеція|шведськов]] студійов Paradox Development Studio и выдана компанійов Paradox Interactive. Реліз бавкы удбыв ся [[6. юн|6. юня]] [[2016]] року<ref>[https://www.pcworld.com/article/420101/paradox-interactive-reveals-release-dates-for-hearts-of-iron-iv-and-stellaris.html Paradox Interactive reveals release dates for Hearts of Iron IV and Stellaris]</ref>. == Бавковый процес == ''Hearts of Iron IV'' — продовжіня ''[[Hearts of Iron III]]'' и четверта бавка из серії відеобавок ''Hearts of Iron''. Як и передущі бавкы серії, ''Hearts of Iron IV'' заострує ся на [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]. Бавляч годен взяти пуд своє веденя хоть-котру [[Штат|державу]] на Земли, єствовавшу пуд час єдного из сценарію, и привести єї до побіды авадь пройграша у войні против другых держав авадь цілком здержати ся уд участи у войні<ref>[https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv Steer Your Nation Through the Greatest Conflict in Human History]</ref><ref>[https://store.steampowered.com/app/394360/Hearts_of_Iron_IV/ Сторунка Hearts of Iron IV]</ref>. Бавка обсягат період [[Друга таліано-ефіопска война|Другої таліано-ефіопської войны]], [[Шпанєлська домова война|Домової войны в Шпанєлі]], [[Кітайска домова война|Домової войны в Китаї]], [[Японо-кітайска война|Другої японо-китайскої войны]], [[Зимня война|Зимньої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/app/2183930/Expansion__Hearts_of_Iron_IV_Arms_Against_Tyranny Expansion - Hearts of Iron IV: Arms Against Tyranny]</ref>, [[Друга світова война|Другої світової войны]], [[Перуано-еквадорска война|Перуано-еквадорскої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/news/posts/?appgroupname=Hearts+of+Iron+IV&appids=394360&enddate=1709744528&feed=steam_community_announcements Paradox / Steam — Developer Diary: The Peru-Ecuador Conflict]</ref>. В бавці єствує два сценарія — два вырушні пункта: [[1. януара]] [[1936|1936.]] року и [[14. авґуста]] [[1939|1939.]] року— и дві путі бігу подій: неісторична (державы бдут выбирати якусь путь из доступных) и історична (державы бдут слідовати історичнуй хронолоґії).<ref name="ign_review">{{cite web |url=https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481 |title=Hearts of Iron 4 Review |last=Zacny |first=Rob |publisher=[[IGN]] |date=2016-06-06 |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Розозначнов особеностьов бавкы є націоналні фокусы. Йдучи по дереву націоналных фокусу, бавляч дустає націоналный дух, котрый дає даякі бонусы про державу, авадь пудпору в промыслі, зглядованях вадь ціль войны против другої державы. Дакотрі фокусы взаимноуднимаючі. Грубі державы ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Франція]], [[Націстічне Нїмецько|Націстічна Німещина]], [[Італія]], [[Велика Брітанія|Великобрітанія]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Японьска ріша|Японія]]) мавут свої унікалні дерева фокусу. Куповані а даколи безплатні доповніня давут унікалні дерева щи й про другорядных держав. Айбо у булшости малых держав ниє унікалных націоналных фокусу, місто того державы мавут стандартноє, універзалноє дерево фокусу.<ref name="pcgamer_review">{{cite web |url=https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/ |title=Hearts of Iron 4 review |last=Brown |first=Fraser |publisher=[[PC Gamer]] |date=2016-06-08 |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Позеравучи на выбор бавляча держава годна мати єдну з сьых ідеолоґій: демократію, комунізм, фашизм вадь невтралітет. В сценарійови 1939. рока у держав уже сут пройдені фокусы, позад чого даколи не мож поміняти ідеолоґію. Невтралні и демократичні державы годні обявити войну в трафункови, кой мавут ціль войны уд фокуса, бо обоснововати ціль войны уни можут лем кой высокый уровинь світової напнутости.<ref name="pcgamer_review" /> == Приймованя == {| class="wikitable" |+Рецензії !Аґреґатор !Оцїнка |- |GameRankings |80,23 %<ref>https://web.archive.org/web/20191209013023/http://www.gamerankings.com/pc/758717-hearts-of-iron-iv/index.html</ref> |- |Metacritic |83/100<ref>https://www.metacritic.com/game/pc/hearts-of-iron-iv</ref> |- |«Критиканство» |85/100<ref>https://kritikanstvo.ru/games/heartsofiron4/</ref> |- |GameSpot |8/10<ref>https://www.gamespot.com/reviews/hearts-of-iron-4-review/1900-6416452/</ref> |- |''GameStar'' |81/100<ref>https://web.archive.org/web/20170619153725/http://www.gamestar.de/spiele/hearts-of-iron-4/wertung/50515.html</ref> |- |IGN |9/10<ref>https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481</ref> |- |''PC Gamer'' (US) |88/100<ref>https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/</ref> |- |Polygon |8/10<ref>https://www.polygon.com/2016/7/19/12215976/hearts-of-iron-4-review</ref> |} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * [https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv/about Hearts of Iron IV] {{ref-en}} — офіціалный сайт Hearts of Iron IV [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Компютерні бавкы]] oefexv2zxztycnhgmo7eyhtv7fiswx3 169984 169971 2026-09-19T23:14:37Z Flipdot 23893 169984 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | title = Hearts of Iron IV | image = [[Файл:Hoi4-logo.png|150px]] | caption = Лоґо бавкы | developer = [[Paradox Development Studio]] | publisher = [[Paradox Interactive]] | director = Ден Лінд (2016–2021)<br />Пітер "Архео" Ніколсон (2021–2026) <br /> Ласло "Batya" Піпер (2026–present)<ref>{{cite AV media |title=Hearts of Iron IV – Celebrate 10 Years With Us |url=https://www.youtube.com/watch?v=NpLw3YKQJAA |via=[[YouTube]] |publisher=Hearts Of Iron IV |date=18 June 2026 |access-date=19 June 2026}}</ref> | series = [[Hearts of Iron]] | engine = Clausewitz Engine | composer = {{ubl|Андреас Валдетофт}} Манґалф <br />[[Sabaton]] | platforms = [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Linux]] | released = {{Video game release|WW|6. юня 2016}} | genre = Ґрандіозна стратеґія | modes = Бавка на єдного, Мултиплеєр }} '''Hearts of Iron IV''' ({{букв|„Желізні серця IV“}}) є [[компютерна бавка]] в жанрови ґлобалної стратеґії, розроблена [[Швеція|шведськов]] студійов Paradox Development Studio и выдана компанійов Paradox Interactive. Реліз бавкы удбыв ся [[6. юн|6. юня]] [[2016]] року<ref>[https://www.pcworld.com/article/420101/paradox-interactive-reveals-release-dates-for-hearts-of-iron-iv-and-stellaris.html Paradox Interactive reveals release dates for Hearts of Iron IV and Stellaris]</ref>. == Бавковый процес == Hearts of Iron IV — продовжіня [[Hearts of Iron III]] и четверта бавка из серії відеобавок Hearts of Iron. Як и передущі бавкы серії, ''Hearts of Iron IV'' заострує ся на [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]. Бавляч годен взяти пуд своє веденя хоть-котру [[Штат|державу]] на Земли, єствовавшу пуд час єдного из сценарію, и привести єї до побіды авадь пройграша у войні против другых держав авадь цілком здержати ся уд участи у войні<ref>[https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv Steer Your Nation Through the Greatest Conflict in Human History]</ref><ref>[https://store.steampowered.com/app/394360/Hearts_of_Iron_IV/ Сторунка Hearts of Iron IV]</ref>. Бавка обсягат період [[Друга таліано-ефіопска война|Другої таліано-ефіопської войны]], [[Шпанєлська домова война|Домової войны в Шпанєлі]], [[Кітайска домова война|Домової войны в Китаї]], [[Японо-кітайска война|Другої японо-китайскої войны]], [[Зимня война|Зимньої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/app/2183930/Expansion__Hearts_of_Iron_IV_Arms_Against_Tyranny Expansion - Hearts of Iron IV: Arms Against Tyranny]</ref>, [[Друга світова война|Другої світової войны]], [[Перуано-еквадорска война|Перуано-еквадорскої войны]]<ref>[https://store.steampowered.com/news/posts/?appgroupname=Hearts+of+Iron+IV&appids=394360&enddate=1709744528&feed=steam_community_announcements Paradox / Steam — Developer Diary: The Peru-Ecuador Conflict]</ref>. В бавці єствує два сценарія — два вырушні пункта: [[1. януара]] [[1936|1936.]] року и [[14. авґуста]] [[1939|1939.]] року— и дві путі бігу подій: неісторична (державы бдут выбирати якусь путь из доступных) и історична (державы бдут слідовати історичнуй хронолоґії).<ref name="ign_review">{{cite web |url=https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481 |title=Hearts of Iron 4 Review |last=Zacny |first=Rob |publisher=[[IGN]] |date=2016-06-06 |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Розозначнов особеностьов бавкы є націоналні фокусы. Йдучи по дереву націоналных фокусу, бавляч дустає націоналный дух, котрый дає даякі бонусы про державу, авадь пудпору в промыслі, зглядованях вадь ціль войны против другої державы. Дакотрі фокусы взаимноуднимаючі. Грубі державы ([[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Франція]], [[Націстічне Нїмецько|Націстічна Німещина]], [[Італія]], [[Велика Брітанія|Великобрітанія]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], [[Японьска ріша|Японія]]) мавут свої унікалні дерева фокусу. Куповані а даколи безплатні доповніня давут унікалні дерева щи й про другорядных держав. Айбо у булшости малых держав ниє унікалных націоналных фокусу, місто того державы мавут стандартноє, універзалноє дерево фокусу.<ref name="pcgamer_review">{{cite web |url=https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/ |title=Hearts of Iron 4 review |last=Brown |first=Fraser |publisher=[[PC Gamer]] |date=2016-06-08 |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Позеравучи на выбор бавляча держава годна мати єдну з сьых ідеолоґій: демократію, комунізм, фашизм вадь невтралітет. В сценарійови 1939. рока у держав уже сут пройдені фокусы, позад чого даколи не мож поміняти ідеолоґію. Невтралні и демократичні державы годні обявити войну в трафункови, кой мавут ціль войны уд фокуса, бо обоснововати ціль войны уни можут лем кой высокый уровинь світової напнутости.<ref name="pcgamer_review" /> == Приймованя == {| class="wikitable" |+Рецензії !Аґреґатор !Оцїнка |- |GameRankings |80,23 %<ref>https://web.archive.org/web/20191209013023/http://www.gamerankings.com/pc/758717-hearts-of-iron-iv/index.html</ref> |- |Metacritic |83/100<ref>https://www.metacritic.com/game/pc/hearts-of-iron-iv</ref> |- |«Критиканство» |85/100<ref>https://kritikanstvo.ru/games/heartsofiron4/</ref> |- |GameSpot |8/10<ref>https://www.gamespot.com/reviews/hearts-of-iron-4-review/1900-6416452/</ref> |- |''GameStar'' |81/100<ref>https://web.archive.org/web/20170619153725/http://www.gamestar.de/spiele/hearts-of-iron-4/wertung/50515.html</ref> |- |IGN |9/10<ref>https://www.ign.com/articles/2016/06/06/1558481</ref> |- |''PC Gamer'' (US) |88/100<ref>https://www.pcgamer.com/hearts-of-iron-4-review/</ref> |- |Polygon |8/10<ref>https://www.polygon.com/2016/7/19/12215976/hearts-of-iron-4-review</ref> |} == Зазначкы == {{Reflist}} == Одкликаня == * [https://www.paradoxinteractive.com/games/hearts-of-iron-iv/about Hearts of Iron IV] {{ref-en}} — офіціалный сайт Hearts of Iron IV [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Компютерні бавкы]] n1s4gk8gvtnz4ng2sd4jggix02sgrhn 0 23050 169936 166247 2026-09-19T15:25:05Z Rue323 31002 /* Люде за котрых є статя */ 169936 wikitext text/x-wiki '''Мирóслав''' авадь '''Мирослáв'''&nbsp;— словлянськоє двоосновноє мужськоє имня, што означат ''мирный тай славный''.<ref>''[[Суперанская, Александра Васильевна|Суперанская А. В.]]'' Современный словарь личных имён: Сравнение. Происхождение. Написание. — М.: Айрис-пресс, 2005. — С. 159.</ref> Пошириноє в западных и южных словлян.<ref name=":0">''Чучка П. П.'' Слов’янські особові імена українців: історико-етимологічний словник. — Ужгород: Ліра, 2011. — С. 241.</ref> На [[Русь|Руси]] было знаноє из [[XII. стороча|XII стогоддя]].<ref name=":0" /> На зачинаньови [[XX. стороча|XX стогоддя]] заимало популарность у Западнуй Украйині. <ref name=":0" /> Жунська форма имня&nbsp;— '''Мирослава'''. Имня Славомир складатся из тых самых двох словлянськых коріню, айбо навспак (''славный тай мирный''). У [[Русиньскый язык|русинському]] тай [[Україньскый язык|украйинському]] языках сут такі формы имня гий: Мирось, Миросько, Мирко, Мирця, Мирко, Миро, Славко.<ref name="ЕСУМ2">[[Етимологічний словник української мови]] / Голов. ред. [[Мельничук, Александр Саввич|О. С. Мельничук]]. — К.: [[Наукова думка]], 1989. — Т. 3. — С. 464.</ref> == Иноязычні варіянты == * {{lang-be|Мiраслаў}} * {{lang-bg|Мирослав}}<ref name="ЕСУМ">[[Етимологічний словник української мови]] / Голов. ред. [[Мельничук, Александр Саввич|О. С. Мельничук]]. — К.: [[Наукова думка]], 1989. — Т. 3. — С. 464.</ref> * {{lang-pl|Mirosław}}<ref name="ЕСУМ" /> * {{lang-sr|Мирослав}} * {{lang-uk|Мирослав}}<ref name="ЕСУМ" /> * {{lang-cs|Miroslav}}<ref name="ЕСУМ" /> == Люде за котрых є статя == * '''[[Мирослав Зикмунд]]''' — [[Чехы|чешськый]] [[Писатель|писатиль]], вандровник, філмарь, фотоґраф, [[новинарь]]. * '''[[Мирослава Хомяк]]''' — польська языкознатилька, педаґоґ и кодіфікатор [[Лемківскый язык|лемкувскього языка]] в [[Польща|Польщи]]. * '''[[Мірослав Лайчак]]''' — [[Словеньско|словенськый]] діпломат [[Русины|русинського]] походжіня. * [[Мирослава Копинець|'''Мирослава Копиниць''']] — [[Русины|русинська]] співачка народных пісинь. == Пудміткы == st31cwftg0icn2w8je54z0busw51jtl 0 23291 169935 163305 2026-09-19T15:20:45Z Rue323 31002 169935 wikitext text/x-wiki {{Місто}} '''Суху́мі''' ({{Lang-ab|Аҟәа}}<ref name="СГНА" />, /''а́куа''/, {{Lang-ka|სოხუმი}}, /''соху́мі''/), авадь '''Суху́м'''<ref name="СГНА">{{Книга:СГНА|45, 200}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://bigenc.ru/c/sukhum-764a21|title=Сухум|website=Большая российская энциклопедия|access-date=2023-07-25|archive-date=2023-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014002954/https://bigenc.ru/c/sukhum-764a21|deadlink=no}}</ref><ref>{{Книга:А.ИА|2012|38—39|Сухум}}</ref> (альтеранативні варіанты: '''А́куа'''; '''Соху́мі'''), — прибережный [[варош]] републіканського значіня у [[Републіка Абхазія|Абхазії]]. За адміністративным поділом [[Ґрузія|Ґрузії]] — столиця Абхазької Автономної Републікы, адміністративно-територіалної єдноткы Ґрузії. За адміністративным поділом часточно признаної [[Републіка Абхазія|Републікы Абхазія]], котра де-факто контролює варош, — [[Головне місто|столиця]] часточно признаної державы. Бӱлшина держав у світі признає Сухумі ґрузинськыв територіёв. У май старі часы Сухумі быв столицёв Абхазької ССР и столицёв Абхазької АССР. У VI ст. до н. е. на місті нынішнёго Сухумі закладена была ґрецька колонія '''''Діоскуріа́да''''', котру пак замінила [[Римска империя|римська]] твердыня '''''Себасто́поліс'''''. На зачаткови [[VI. стороча|VI стороча]] варош контроловала [[Візантьска ріша|Візантія]]<ref name="bse" />. У Серидьных віках город '''Цху́мі''' (алтернативноє читаня: Цхум) быв уже у складови Абхазького царства, а потому и Ґрузинського царства<ref name="Котляков" /><ref name="Анчабадзе2">{{Книга |автор=[[Анчабадзе, Георгий Зурабович|З. Анчабадзе]] |ответственный= |год=2010 |isbn= }}</ref>. У [[XVI. стороча|XVI]] — началови [[XIX. стороча|XIX стороча]] варош, што дӱстав потурчену назву '''''Сухум-Кале''''', контроловав ся [[Османьска імперія|Османьскыв имперіёв]] через посередництво місных феодалӱ<ref name="bse" /><ref name="Котляков" />. У [[1810]] році захваченый російськыв армадов перебігом русько-турицької войны 1806—1812 году. У другӱв половині 1840-ых рокӱв одержав офіційный статус [[Місто|вароша]]<ref name="bse" /><ref name="История Абхазии с древнейших времён до наших дней">{{Книга |автор=Бгажба О. Х., Лакоба С. З. |часть=Городская жизнь |год=2007 }}</ref>. [[Обывательство]] на [[януар]] [[2020]] року ся оцінёвало у 65 530 чоловік. == Етимолоґія == У [[Ґрузіньскый язык|ґрузиньскых]] літописях населеный пункт споминать ся, начинавучи из [[VIII. стороча|VIII]] — [[X. стороча|X]]<ref name="bgajba">{{Книга |автор=Х. С. Бгажба. |год=1987 }}</ref> стороч, ге ცხუმი [цхумі]<ref name="bgajba" /> (иппен назва у [[Російскый язык|руському языкови]] передає ся ге Цхум<ref name="names">{{Книга |автор=Ю. Н. Воронов. |год=1980 }}</ref><ref name="bse" /><ref name="orbeli">{{Книга |автор=[[Орбели, Иосиф Абгарович|Орбели И. А.]] |год=1911 }} </ref><ref name="Трубачев">{{Книга |автор=Институт русского языка (Академия наук СССР) |год=1979 }}<br /><br />{{Книга |автор=О. Н. Трубачев. |ответственный=Ответственные редакторы Л. А. Гиндин к И. Б. Еськова |год=1999 |isbn=5-02-011675-0 }} {{Cite web |url=http://www.biblio.nhat-nam.ru/Trubachev_Indoarica.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2010-10-12 |archivedate=2011-09-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110904014144/http://www.biblio.nhat-nam.ru/Trubachev_Indoarica.pdf }} </ref>). Обычно етимолоґію слова зъязувуть из сванетьскым словом «''цхумі»'' — [[граб]]<ref name="Поспелов" />, иппен є и верзія, озвучена, у тому числови, Йосифом Орбелі<ref name="orbeli" /> и, потому, Олегом Трубачовым, за похождіня слова «''цхум»'' уд [[Ґрузіньскый язык|ґрузиньского]], меґрельского и чаньского «''цхум»'' — близникы, удповідавучого за смыслом [[Ґрецькый язык|грецькӯв]] назві Діоскуріады<ref name="Трубачев" />. Построєна у [[1724|1724 році]] [[Османьска імперія|турками]] кріпость и варош зачали называти Сухум-Кале<ref name="bgajba">{{Книга |автор=Х. С. Бгажба. |год=1987 }}<span class="citation no-wikidata" data-ve-ignore="true" data-wikidata-property-id="P1343">''Х. С. Бгажба.''&#x20;Труды. Книга первая.&nbsp;— Сухуми: Алашара, 1987.&nbsp;— С.&nbsp;146.</span></ref>{{Sfn|Документы свидетельствуют|1992}} ([[Турецькый язык|тур.]] «''су»'' — вода, «''хум»'' — пісок, «''кала»'' — кріпость, варош<ref>{{Книга |автор=Бгажба О. Х., Лакоба С. З. |часть=Диоскуриада |год=2007 }}</ref>, по другӯй думци, турицькый «Сухум» мӯг произыйти уд ґрузиньского «Цхумі»). == Історія == Ціла історія вароша має бӯлше ги 2500 рокӯв. На місті великого поселеня^{[чійого?]}, у пуднӱжёви трёх гӱр — Яштхвов, Бырцхов и Гвадров — у VI сторочови до нашої еры [[Старовіке Ґрецько|грецькі]] купці из Мілета заклали колонію Дірскуріада (Діоскурія), названу на чисть братӱв Діоскурӱв, Кастора и Полідевка (Поллукса), участникӱв міфічного похода арґонавтӱв на [[Колхида|Колхиду]]. Проведені у кӱнцёви XIX стороча археолоґічні роботы уднайшли предметы, котрі пудтверджувуть, ож туй было античноє поселеня у III—I сторочах до нашої еры. У V—II сторочах до н. е. Діоскурія — важный торговный центр, што мав читаву політичну тай економічну вагу на Западному Кавказови, застачавучи не леш потребы реґіона, айбо и транзитну торговлю из Северным Кавказом. Сесе зазначать античный ґеоґраф и історик Страбон: <blockquote> …Діоскурія є и началом перешийка миже Каспійськым морём тай Понтом, и общым торговым центром для народӱв, што живуть вокруг и май увирьх; туй ся збиравуть, кажуть, 70 народностий… </blockquote> Из [[736|736 року]] поселеня з назвов Цхумі зафіксованоє у складі Абхазького царства, де стає центром Цхумського ериставства<ref name="Анчабадзе">{{Книга |автор=[[Анчабадзе, Георгий Зурабович|З. Анчабадзе]] |год=2010 }}</ref>. У [[1846]] годі Сухум-Кале дустає статус торгового порта, а у [[1848]] годі — статус портового вароша [удкликованя?]. У [[1866]] годі ся поміняла назывка на Сухум^{[удкликованя?]}. У 1864 годі, коли російська влада ануловала Абхазькоє княжество, варош стає центром Сухумського воєнного удділа, котрым керує Кутаіськый ґенерал-ґубернатор. Из 1883 года — центр Сухумського округа Кутаіської ґубернії. За час русько-турицької войны 1877—1878 рокӯв [[Турція|Османьска имперія]] попробовала заняти Чорноморьскоє побережя Російської имперії. 2 мая 1877 года турицькый флот зачав бомбардованя вароша и десантованя, позад чого російськый ґарнізон удступив. 20 авґуста формованя ґенералӱв Бабича, Алхазова тай Шелковнікова вернули контрол над Сухумом. У [[1903]] році варош стає центром самоуправного, Сухумського округа, тай пудчинять ся головному фивникови на Кавказі (из 1905 року — намістникови Кавказького края Російської имперії)<ref>{{Cite web |url=https://old.bigenc.ru/domestic_history/text/4175503 |title=СУХУМСКИЙ ОКРУГ • Большая российская энциклопедия - электронная версия |work=old.bigenc.ru |access-date=2023-07-29 |archivedate=2023-07-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230729065237/https://old.bigenc.ru/domestic_history/text/4175503 }}</ref>. Позад читавого роста обывательства у 1960-ых и 1970-ых роках активно ся зачала застройка типової жылої и курортної инфраструктур<ref>{{Cite web |url=http://nicko.ru/%d1%81%d1%83%d1%85%d1%83%d0%bc/ |title=Беглый обзор Сухума |access-date=2016-10-10 |archivedate=2016-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161011055142/http://nicko.ru/%d1%81%d1%83%d1%85%d1%83%d0%bc/ }}</ref>, а май у западнӱв, приморськӱв части [[Місто|вароша]]. У авґустови 1990 року у Сухумі пройшов єден из майвеликых тюремных бунтӱв у новітню̄в історії. Арештанты захватили комору из збройов, што была ублаштована у єднуй з камер темниці. Бунташі заяли у заложникы трьох контролеру и зажадали автобусы тай літак. Спеціальні формованя КДБ «Альфа» и спецназ МВД «Витязь» ослободили заложникӱв у ході операції, єден з арештантӱв быв забитый<ref>{{Cite web |url=http://avtonom.org/files/situazion/situazion25.pdf |title=Газета «Ситуация», № 25, январь 2009 г., стр. 3 |access-date=2010-06-12 |archivedate=2011-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111026004422/http://avtonom.org/files/situazion/situazion25.pdf }}</ref>. На зачаткови 1990-ых году Сухумі быв єдным из центрӱв ґрузино-абхазького конфлікта. == Обывательство == === Націоналный состав === По списованёви [[1939|1939 року]] обывательство столиці Абхазькой АССР составляло 44 299 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * [[русы]] — 18 580 чол.(41,9 %), * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 8 813 чол.(19,9 %), * грекы — 4 990 чол. (11,3 %), * армяне — 4 322 чол. (9,8 %), * абхазы — 2 415 чол. (5,5 %). По списованёви [[1989|1989 року]] обывательство столиці Абхазькой АССР составляло 119 150 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 49 460 чол. (41,5 %), * [[русы]] — 25 739 чол. (21,6 %), * абхазы — 14 922 чол. (12,5 %), * армяне — 12 242 чол. (10,3 %), * грекы — 7355 чол. (6,2 %). По даным списованя [[2003|2003 року]], проведеного часточно признаныв Републіков Абхазія, у варошови проживало 43 716 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * абхазы — 24 603 чол. (56,3 %), * [[русы]] — 8902 чол. (20,4 %), * армяне — 5565 чол. (12,7 %), * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 1847 чол. (4,2 %), * грекы — 677 чол. (1,5 %). По даным списованя [[2011|2011 года]] обывательство вароша составило 62 914 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * абхазы — 42 342 чол. (67,3 %), * [[русы]] — 9288 чол. (14,8 %), * армяне — 6192 чол. (9,8 %), * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 1755 чол. (2,8 %), * грекы — 645 чол. (1,0 %). == Валюта == Націонална валюта Абхазії — апсар<ref>{{Cite web |url=https://nb-ra.org/monetyi/ |title=Банк Абхазии - Монеты и банкноты |work=nb-ra.org |access-date=2020-11-24 |archivedate=2020-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200618154154/https://nb-ra.org/monetyi/ }}</ref>но вӱн практично не хоснує ся. У бӱлшӱв мірі люди хоснувуть російськый рубль. == Ґалерея == <center> <gallery perrow="5" widths="180" heights="140"> Файл:2014_Suchum,_Sobór_Zwiastowania_(02).jpg|Благовіщенськый собор Файл:2014_Suchum,_Rzymskokatolicki_kościół_św._Szymona_Apostoła_(02).jpg|Римокатолицька цирьков Сятого Апостола Симона Кананіта Файл:2014_Suchum,_Kościół_ewangelicko-luterański_św._Jana_(02).jpg|Єванґеліцько-Лютераньска цирьков Сятого Иоанна Файл:2014_Suchum,_Były_budynek_Rady_Ministrów_Radzieckiej_Abchazji_(03).jpg|Даколишня будова рады міністрӯв советьской Абхазії Файл:2014_Suchum,_Abchaski_Instytut_Badań_Humanistycznych_(01).jpg|Абхазькый институт гуманітарных студій имени Д. И. Гуліа Файл:2014_Suchum,_Hotel_"Rica"_(04).jpg|Гостиниця «Рица». Построєна у [[1914]] році. Файл:2014_Suchum,_Biuro_Prokuratora_Generalnego_Republiki_Abchazji_(03).jpg|Ґенерална прокуратура Републікы Абхазія Файл:2014_Suchum,_Siedziba_rządu_i_prezydenta_Republiki_Abchazji_(01).jpg|Резиденція управы и Президента Републікы Абхазія Файл:2014_Suchum,_Park_imienia_Lenina_(01).jpg|Парк имени [[Володимир Ленін|Леніна]] Файл:2014_Suchum,_Kolumnada_(02).jpg|Колоннада Файл:2014_Suchum,_Nabrzeże_(13).jpg|Вид на санаторії РВСН и МВО из набережной Файл:2014_Suchum,_Rosyjski_Teatr_Dramatyczny.jpg|Російськый драматическый театр Файл:Botanical_garden.Sukhum.jpg|Вхӯд у ботаніческый сад Файл:On_quay._Sukhum.jpg|Набережна Магаджирӯв Файл:Площадь_Свободы.JPG|Площадь Слободы, будова парламента Абхазії Файл:Gorskii_04431u.jpg|Сухумськый ботанічеськый сад у [[1912]] році. Файл:Mayor's_office_Sukhum.JPG|Будова мерії. Файл:Suchumi.jpg|Сухумі. Вид из [[Козмос|космоса]]. Файл:Ge-money-lari-200-rev.jpg|Сухумі на грузиньскӯв купюрі у 200 ларі. Файл:Suhumi_Prokudin-Gorskii.jpg|Вид на Сухумі [[1912]] року. Фото [[Серґей Прокудин-Ґорский|Прокудина-Горьского]] Файл:Petr_Vereschagin_-_Suhum_Cale.jpg|П. П. Верещагін — Сухум-кале (кӯниць XIX стороча) Файл:Railway_station_Suhum.jpg|Желізнодорожна станція Файл:Ресторан_"Нартаа"_03.jpg|Ресторан "Нартаа" </gallery> </center> == Позерайте щи == * [[Площадь Слободы (Сухумі)]] * [[Сухумськый тролейбус]] * [[Абхазькый державный універзитет]] * [[Чорноморьскоє побережя Кавказа]] == Удкликованя == {{Reflist|2}} * [http://www.sukhumcity.ru/ Сайт администрации города Сухум] * {{Cite web |url=http://weathermap.biz/ru/Sukhumi.html |title=Погода в Сухуме |access-date=2008-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090818123011/http://weathermap.biz/ru/Sukhumi.html |archivedate=2009-08-18 }} * [https://web.archive.org/web/20100604080931/http://www.sukhum.ru/ Вебкамера на Проспекте Мира] * {{Cite web |url=http://abhazy.com/suhum.shtml |title=Сухум — столица Абхазии |access-date=2008-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100516042526/http://abhazy.com/suhum.shtml |archivedate=2010-05-16 }} * [http://xn--l1ajgaj.net/ Сухум, экскурсии, фотографии города] * {{Cite web |url=http://www.mkra.org/ministerstvo/ |title=Министерство культуры Республики Абхазия |access-date=2012-04-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017070108/http://mkra.org/ministerstvo/ |archivedate=2013-10-17 }} [[Катеґорія:Головні міста країн Европы]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Абхазії]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Абхазії]] [[Катеґорія:Сухумі]] [[Катеґорія:Курорты Абхазії]] [[Катеґорія:Порты Европы]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] m4v3zgrd2dffyd9vo42ig9gou5d1vw9 0 23809 169998 169122 2026-09-20T00:45:28Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 169998 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя=Михайло Грушевскый |Образчик=[[ File:Hrushevskyi Mykhailo XX.jpg |230px]] |Категория_склада=Mykhailo Hrushevsky |Чинность=[[историк]], [[политик]] |Уроджѣня={{Birth date|1866|9|29}} |Мѣсто_роджѣня=Холм, [[Царство Польске]], [[Российска империя]] |Упокоеня={{Death date and age|1934|11|24|1866|9|29}} |Мѣсто_смерти=Кисловодск, [[РСФСР]] |Мѣсто_погребу=теметов Байкове, [[Киев]] }} '''Михайло Сергѣйович Грушевскый''' ({{ref-uk}} ''Михайло Сергійович Грушевський''; *[[29. септембер]] [[1866]] – †[[24. новембер]]<ref name="Юркова">Юркова Оксана</ref> [[1934]]) быв [[Украинцѣ|украинскый]] [[историк]], [[политик]], сполоченскый дѣятель, една з найважнѣйшых постав украинской народной оброды в зачатку [[20. стороча]].<ref name="ЕСУ">Верба І. В.</ref><ref name="Жикаляк">Жикаляк Тетяна</ref> == Родина Михайла Грушевского == Отець Михайла, Сергѣй Федорович Грушевскый, сын православного священика, быв автором официйного росийского учебника церковнословянского языка, якый ся перевыдавав около тридцять раз. Хоть з часом сам Михайло Грушевскый добрѣ заробляв и без того, найвекшы доходы Грушевскы аж до року 1917 доставали од перевыданя сього учебника. Року 1908 Грушевскы купили в [[Киев]]ѣ штокову родинну виллу на улици Паньковской (теперь там музей Михайла Грушевского), а поблизь незадовго збудовали пятьштоковый дом.<ref name="Жикаляк"/> Року 1865 Сергѣя Федоровича загнали в польскый Холм ([[Царство Польске]] в роках 1814–1915 было автономнов частьов [[Российска империя|Российской империи]]<ref>{{cite web |author= Ісаєвич Я. Д.|editor= |date=2014 |url=https://esu.com.ua/article-5993 |title=Королівство польське // Енциклопедія Сучасної України|publisher=НАН України, НТШ |format= |quote= |language= |accessdate=2025.09.20 |archiveurl= |archivedate= }}</ref>) преподавати великорусчину мѣстным семинаристам. Там ся му наступного року и уродив сын Михайло. Михайлов дѣдо Федор Васильович быв заслуженый годнош, достав два ордены Святой Анны и Бронзовый крест, наслѣдственну немешску титулу, походив з козацкого роду на призвиско Груша.<ref name=loc>{{Cite web|title=Михайло Грушевський. Життя вченого у 9 світлинах|date=2013-10-07|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/mikhailo-grushevskii-zhittia-vchenogo-u-9-svitlina/|access-date=2025-09-20}}</ref><ref>{{Cite web|title=Грушевські.|date=2023-09-29|url=http://www.day.kiev.ua/uk/article/simeyniy-albom-ukrayini/grushevski|quote=Рід Грушевських відомий з XVIII ст. на Чигиринщині і був церковним. Кілька його поколінь складалося зі священиків, дияконів, дячків і паламарів. Перші відомі предки цього роду... писалися прізвищем Груша, якому згодом надали типової шляхетської форми. |access-date=2025-09-20}}</ref> == Межовы етапы биографии == * 29. септембер 1866 родив ся у Холмѣ, [[Царство Польске]]. * 1886–1890 учив ся на Императорской универзитѣ Св.&nbsp;Владимира в [[Киев]]ѣ. * 1897–1913 провадив [[Научне товаришство Шевченка]] у [[Львів|Львов]]ѣ и преподавав на универзитѣ. * 1914–1917 арештованый в [[Киев]]ѣ и высланый без права вертати ся на Украину до конця штатарии. * 1917–1918 Голова Централной Рады [[УЛР]]. * 23. юн 1917 выголошеня Первого универзалу Централной Рады [[Україньска людова републіка|УЛР]]; * 29. апрѣль 1918 по переворотѣ, при котром до влады прийшов Скоропадскый, Грушевскый перейшов до иллегалиты, под час котрой ся занимав науков. * 1919–1924 на емиграции в Австрии. * 1924 став ся академиком Всеукраинской АН. * 1929 [[академик]] АН [[СССР]]. * 1931 арештованый [[ОГПУ]] и репресованый. * 24. новембер 1934 умер од сепсы наслѣдком неудачной операции в Кисловодску, [[РСФСР]]. * 29. новембер 1934 похованый у [[Киев]]ѣ на Байковому теметовѣ. == Важнѣйшы роботы == * [http://litopys.org.ua/hrushukr/hrushe.htm Історія української літератури] * [http://litopys.org.ua/hrushrus/iur.htm Історія України-Руси] * [https://web.archive.org/web/20130119041523/http://chtyvo.org.ua/authors/Hrushevskyi/ М.&nbsp;Грушевський в бібліотеці ЧТИВО] == Жерела == * {{cite web |author= '''Верба І. В.'''|editor= |date=2006 |url=https://esu.com.ua/article-32114 |title=Грушевський Михайло Сергійович // Енциклопедія Сучасної України |publisher=НАН України, НТШ |format= |quote= |language= |accessdate=18.09.2025 |archiveurl= |archivedate= }} * {{cite web |author= '''Жикаляк Тетяна'''|editor= |date=2018 |url=https://dyvys.info/2018/10/31/biografiya-myhajla-grushevskogo/ |title=Біографія Михайла Грушевського |publisher=Дивись.info |format= |quote= |language= |accessdate=18.09.2025 |archiveurl= |archivedate= }} * {{cite web |author='''Юркова Оксана''' |editor= |date=2013 |url=https://www.istpravda.com.ua/research/2014/11/24/145966/ |title= Загадка дати смерті Михайла Грушевського |publisher=.istpravda.com |format= |quote=23/11 // Состояние тяжелое, резкая слабость, упадок аппетита, сонливость, бред […] // 24/11 // Сердечная слабость нарастает, температура ниже нормы. Пульс 120, едва прощупывается. Сознание помрачено. В 2 ч[аса] дня смерть при нарастании сердечной слабости". // Ввечері того дня Катерина Грушевська телеграфом повідомляє про смерть батька. Страшну у своїй лаконічності телеграму вона надсилає додому, до Києва, на вулицю Паньківську, 9 дядьку Олександру Грушевському: "Отец умер едем Киев". Розшифрування позначок телеграфістів чітко засвідчує, що у Києві у поштовому відділенні цю телеграму отримали 24 листопада о сьомій годині вечора, а доставили за зазначеною адресою та персонально вручили 24 листопада о дев'ятій вечора. Отже, і історія хвороби, і телеграма однозначно засвідчують, що Михайло Грушевський помер 24 листопада 1934 р. |language= |accessdate=18.09.2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009014723/http://www.istpravda.com.ua/research/2014/11/24/145966/ |archivedate=09.10.2016 }} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1866|1934|Грушевскый, Михайло }} 0cyvb2osw7svorj4jdah8w4hcbq1cao 0 24676 169972 169909 2026-09-19T19:59:08Z Halajkovič 33393 169972 wikitext text/x-wiki {{Діалект|Пряшівскый діалект русиньского языка|пряшівскым діалектом|пряшівскый}} {{Музиканты | honorific_prefix = | name = Артём Александровіч Франк | honorific_suffix = | image = | image_upright = | image_size = | landscape = | alt = | caption = | background = solo_singer | native_name = Артём Александрович Франк | native_name_lang = ru | birth_name = | alias = 1.Kla$<br>Псевдонимы:<br>1.Kla$, Первый Класс, 1Кла$, 1KLAS, Perwij Kla$ | birth_date = {{birth date and age|1992|12|1.}} | birth_place = [[Ґубаха]], [[Наґорньскій]], [[Пермськый край|Пермскый край]], [[РСФСР]], [[СССР]] | origin = {{USSR}}<br>{{RUS}}<br>{{GER}} | death_date = | death_place = | genre = [[гіп-гоп]], [[реп баттл]], [[гардкор гіп-гоп]] | occupation = | instrument = | years_active = 1998–2012, 2019, 2023 – {{т. ч.}} | label = Rap Woyska Records<br>RT Productions<br>Optik Records<br>RZ-Recordingz<br>ДЖЕМ<br>Ренессанс<br>ДСХХ<br>Sieg Kla$ Label | associated_acts = Divers (2000–2006)<br>Rap Woyska (2007–2011)<br>Optik Russia (2008–2010) | website = | notable_instruments = | module = | module2 = | module3 = }} '''1.Kla$''' (реалне мено '''Артём Алекса́ндровіч Франк''', {{lang-ru|Артём Алекса́ндрович Франк}}; {{ДН|1.|12|1983}}, [[Наґорньскій|Ґубаха]], [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]]) є нїмецькый російскоязычный репер і бітмейкер. Знамый є ай під менами ''Erste Klasse'', ''Firstclass'', ''Первый Класс''. Є знамый тым, же во своїх піснях поужывать помірно велике множство [[Вулґарізм|вулґарных выразів]].<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20120308051242/http://rapwoyska.org/1klas.html |title=Биография 1.Kla$'a |work=rapwoyska.org }}</ref> Колишнїй член ґрупы Rap Woyska<ref>{{Cite web |url=https://www.google.ru/books/edition/%D0%AD%D1%82%D0%BE_%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%BE_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8_%D0%9C%D1%83%D0%B7%D1%8B/oyWbEQAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |title=Это было в России. Музыка 2010-х от кальян-рэпа до постпанка (Книга) |author=Аркадий Романов |publisher=ООО «Издательство «Эксмо» }}</ref> і умелецького здружіня Optik Russia. Поважує ся за єдного зо закладателїв реп баттлу в [[Російскый язык|російскім языку]] в [[Нїмецько|Нїмецьку]] і на теріторії [[Сполоченство Незалежных Штатів|Сполоченства незалежных штатів]]. Ёго принос про музику оцїнило много знамых особностей.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20210512052754/http://rhyme.ru/1klas/ |title=Биография 1.Kla$ |work=rhyme.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nacion.ru/479266a-klass-biografiya-i-tvorchestvo |title=1.Kla$: биография и творчество |work=nacion.ru }}</ref> == Жывотопис == Народив ся [[1. децембер|1. децембра]] [[1983]] в російско-нїмецькій родинї в містї Ґубаха, в селищі містьского тіпу Наґорньскій в [[Пермськый край|Пермскім краю]]. В роцї 1994, кедь мав Артём 10 років,<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20070520210007/http://www.russian-town.com/index.php?name=Pages&op=page&pid=11 |title=Текстовое интервью с 1.Kla$ (часть 2) |work=Russian-Town.com }}</ref> еміґровав вєдно з родинов до Нїмецька у рамках проґраму про переселенцїв. Артём не є женатый, веде скромный жывот<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20180510002429/https://rap-info.com/my-uznali-na-kakix-mashinax-ezdyat-repery-i-na-kakix-xoteli-by/ |title=Мы узнали, на каких машинах ездят русские рэперы и на каких хотели бы |work=rap-info.com }}</ref> і робить як соціалный педаґоґ в дїтьскім домови, де помагать проблемовым дорастаючім. Заставать конзерватівны погляды. Артём і ёго брат ся присвячують музицї уж од раннёго дїтства.<ref>{{Cite web |url=https://telegra.ph/1Kla-04-16 |title=1.Kla$ — живая легенда хип-хопа |work=telegra.ph }}</ref> Практічно не поужывать соціалны сїти і обходить ся інтервю. == Творчость і музичный штіл == === New Krew (1998–2000) === Подля ёго зрїдкавых інтервю, цїлком першы трекы „Первый Класс“ награвав в молодежнім центрї в Ротенбурґу на Вюмме зо своїм старшым братом<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=h2Hg2Li4pKQ&ab_channel=Hypeology%2F%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B6%D0%B8 |title=Интервью с братом 1.KLA$'a |work=Hypeology / Хайполоджи }}</ref> Євґеніём у рамках ґрупы X-Sector. В роцї 1998 ся їх композіція дістала на музичный компілат ''„Наше время пришло“'' од East Level. Пізнїше ся Артём споїв зо своїм приятелём Іваном Махаловым (M.Mecker, пізнїше знамый як Czar) і створили дуо „New Krew“. В роцї 2000 ся оба брали участь в конкурзї ''„''Live in Bremen''“'', де обсадили перше місто і здобыли цїну в подобі компактного діску, як ай 4000 нїмецькых марок,<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20070520210337/http://www.russian-town.com/index.php?name=Pages&op=page&pid=14 |title=Текстовое интервью с M.Mecker (Zarj) |work=Russian-town.com }}</ref> котры інвестовали до награваючого штудія в молодежнім центрї. В роцї 2001 году Артём дістав на компілачне CD ''„Hip Hop Attack Vol. 2“.''<ref>{{Cite web |url=https://www.discogs.com/ru/artist/2445399-1-Kla |title=Дискография 1.Kla$ |work=discogs.com }}</ref> О їх успіху во віку 16 років писали нїмецькы часописы і новины.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://iimg.su/i/7ZuUP |title=Статьи в журналах и газетах про Divers (New Krew) |work=Bremen Live. Heiße beats und coole sounds. Hip-Hop Kultur gedeiht am Wümmeufer }}</ref> === Divers (2001–2006) === По перемозї в конкурзї молодых інтерпретів хлопцї заложыли ґрупу „Divers“, до котрой належили ай Number Ron і DJ Majin. Награли множство сполочных пісень, але через конфлікты ся ґрупа розпала. Потім Артём і Іван в роцї 2005 награли і выдали свій першый албум як дуо в нїмецькім языку з назвов Weiß Blau Rot<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20170228170141/https://www.rotenburger-rundschau.de/rrarchiv/lokales/rotenburg-wuemme/jugendzentrum-rotenburg-treffpunkt-fuer-junge-musiker-37965.html |title=Von Battle-Hiphop und anderem Rap |author= |work=rotenburger-rundschau.de }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20070520210344/http://www.russian-town.com/index.php?name=Pages&op=page&pid=6 |title=Текстовое интервью с 1.Kla$ (часть 1) |work=Russian-Town.com }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20110608110012/http://klas-rap.de/1-klas-biography/ |title=Биография Кла$ |work=klas-rap.de }}</ref> (з одказом на [[Флаґ Росії|тройфаребный прапор Росії]]), на котрім сами продуковали класічны семплы і підклады, технічно реповали в баттл штілї і доконця „дісовали“ своїх колишнїх колеґів.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20170114115916/http://rap-info.com/luchshie-dissy-nemeckix-reperov-za-2002-2016/ |title=Лучшие диссы немецких рэперов за 2002-2016 |work=Rap-Info.com }}</ref> В Росії їх в тот час практічно нихто не знав. Перша популарность пришла к Артёмови по выданю компілації в російскім языку „Сукины Дети“ в роцї 2006 (одказ на рівноменный філм Леоніда Філатора – Сукины Дети). Музичный штіл 1.Kla$ ся вызначовав аґресіёв, єднак в ёго ранніх дїлах мож найти ай танечны піснї і лірічны композіції. Іщі векшу славу му приніс першый соловый албум „Х*й в рот Стайлс“, котрый вышов концём децембра 2006 на інтернетї на сторінцї Russian-town.com.<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=O84cfLLX0Eo&ab_channel=KlasRap |title=1KLA$ - Amstaff TNG |work=youtube.com klasrap }}</ref> Дізайн обложок створив знамый умелець TNG<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20071013124158/http://star-designz.de/interviews/klas.html |title=Интервью 1.Kla$ для tng.visions |work=star-designz.de }}</ref>. Плановало ся выданя на фізічных носічах, але через піратство ся то не вдало. На тім албумі была послїднїй трек Артёма в нїмецькім язык; потім зачав награвати реп вылучно в російскім языку. Подля крітіків были тоты албумы про російскый гіп-гоп той добы унікатно: в тім часї іщі не екзістовали албумы повны дісів і твердого прояву в російскім языку.<ref>{{Cite web |url=https://podcast.ru/e/56eEGCL-cIu |title=«Русский рэп без эмиграции — ничто». Как Германия нулевых стала колыбелью российских рэперов |work=podcast.ru }}</ref> На ранню творчость інтерпретів мали вплив такы ґрупы і інтерпреты як: „Красная Плесень“, „Сектор Газа“,<ref>{{Cite web |url=https://daily.afisha.ru/music/30200-idealnyy-sobutylnik-s-kladezem-baek-i-istoriy-chto-delaet-sektor-gaza-velikoy-gruppoy/ |title=Идеальный собутыльник с кладезем баек и историй. Что делает «Сектор Газа» великой группой |work=daily.afisha.ru }}</ref> „Suprême NTM“, N.W.A, „Kool Savas“, 2pac, Notorious B.I.G. і многы далшы. Пізнїше творчость 1.Kla$ значно вплинула на російскоязычну гіп-гопову сцену – передовшыткым баттл реп і Versus Battle. Ёго штіл (прямый прояв, провокатівны тексты, притиск на конфронтацію) ся став взором про цїлу ґенерацію інтерпретів.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20161227165050/http://free-observer.ru/1-klas1-klapervyj-klass-besstrashnyj-don-kixot-xip-xopa/ |title=Обзор творчества 1.Kla$ |work=free-observer.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20131206184237/https://vseorep.ru/persony/1klas |title=Статья о 1klas |work=vseorep.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/john-garik-interview-2025 |title=Интервью с молодым исполнителем Джон Гарик |work=the-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/sqwoz-bab-interview-2021 |title=Интервью с Sqwoz Bab |work=the-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tntmusic.ru/7483-ya-ne-avtor-odnogo-khita-cygo-v-eksklyuzivnom-intervyu-tntmusic-ru/ |title=Интервью с CYGO |work=tntmusic.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/news/video-the-flow-pro-battl-rap |title=Почему рэперы любили чужих мам? |work=the-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/releases/aqyla-dikiy-zapad |title=Aqyla "Дикий запад" |work=the-flow.ru }}</ref>. Умелець мать єднак ай не мале чісло крітіків, котры не мають любов к неморалному репу і вулґарізму. Артём майже нїґда не снажив о комерчный успіх: ёго трекы cя шырили задарьмо і албумы выходили без пропаґачных кампани. === Rap Woyska (2007–2010) === В роцї 2007 выдав 1.Kla$ вєдно з Czar'ём албум „Твою Мать“ в штілї Motherfucker-реп, котрый послухачі прияли з інтересом. В тім істім роцї 2007 ся Іван на соціалній сїти Myspace зознамив з репером Schokk'ом, з котрым пізнїше награли свій першый сполочный трек. Пізнїше Іван представив Артёма Дмітріёви і предложыв му, жебы ся припоїв к ґрупі Rap Woyska, котрой частёв были спочатку лем двоє інтерпреты. Rap Woyska награвала сполочны сінґлы з іншыма музикантами з [[Нїмецько|Нїмецька]], [[Росія|Росії]] і [[Україна|Україны]]. Тріё Rap Woyska не выдало жадны сполочны албумы, але мало властну вебову сторінку, множство сполочных треків і концертів. Єден з треків – „Ван Гог“ – зазвучала на телевізії НТВ в інтервю з Czar'ём. Ґрупа ся прославила своїма конфліктами і біфами. Реперы велё концертовали по Нїмецьку, де выступали в клубах перед російскоговорячов публіков.<blockquote>„1. Kla$ і Czar (закладателї ґрупы Rap Woyska, ку котрій ся пізнїше придав Schokk) выростали на нїмецькій реповій сценї. Такый реп – повный аґресії, уражок і вулґарности – ся в Росії называв „баттл“. З єдного боку є то дивно, протоже „баттл“ ся часто одогравав якбы з никым, проти невидимому опонентови. Але слово ся прияло. З другого боку ся ту неменше охотно складали дісы на реалных людей. І російска діаспора меджі собов дуже голосно конфліктовала.“ – Пише о тім часопис The Flow.</blockquote> === Optik Russia (2008–2010) === В роцї 2008 ся Артём<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20090403092052/https://indarnb.ru/underground/audio/?newsId=1F0E8164209884DC |title=В сети появился трек от N.G. и 1 Kla$ |work=indarnb.ru }}</ref> зознамив з репером I.G.O.R.<ref>{{Cite web |url=https://rap.de/c37-interview/6187-igor/ |title=Interview I.G.O.R. |work=rap.de }}</ref> і бере участь на мікстейпї Optik Russia – „Приятного Аппетита“<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=V1VoiNFHWrI&ab_channel=KlasRap |title=Видеоинтервью 1.Kla$ (2 часть) |work=Undercorp TV Bolt }}</ref> і на лонґміксї „Взрыв“. В роцї 2009 тыж бере участь на компілації російскоговорячіх реперів в Нїмецьку з назвов „Optik Russia – New Russian Standard“,<ref>{{Cite web |url=https://hiphop.de/magazin/news/melbeatz-franky-kubrick-kaas-und-igor-zum-ende-von-optik-records-166803 |title=News Melbeatz, Franky Kubrick, Kaas und I.G.O.R. zum Ende von Optik Records |work=hiphop.de }}</ref> котра вышла на КД. Артём ся тыж обявив во своїм першім і єдинім відеокліпі – NRS,<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=a-YSjW0MH1s&ab_channel=KlasRap |title=Видеоинтервью 1.Kla$ (3 часть) |work=Undercorp TV Bolt }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20090203131929/http://rap-zona.ru/index.php?name=News&op=view&id=368 |title=Интервью с Parliament Music |work=rap-zona.ru }}</ref> котрый ся дістав до номінації „Лучшее Хип-Хоп Видео 2009“ подля порталу hip-hop.ru.<ref>{{Cite web |url=https://www.hip-hop.ru/awards2009/#aw09-c1-n6-o0-link |title=Лучшее Хип-Хоп Видео 2009 (Клип) |work=hip-hop.ru }}</ref> Сам албум быв награный під веджінём популарного нїмецького репера Kool Savasa, котрый в тім часї властнив выдавательство „Optik Records“. Пізнїше ся тото здружіня розпало через фінанчным проблемом і дослїдком світовой господарьской крізы. === Послїднї албумы. Розпад RW (2009–2012) === В роцї 2009 вышов Артёмів другый соловый албум з назвов Sieg Kla$,<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=h9LJworgmu8&ab_channel=KlasRap |title=Видеоинтервью 1.Kla$ (1 часть) |work=Undercorp TV Bolt }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20090902165743/http://www.russian-town.com/shop/index.php?name=Shop&op=view&id=1 |title=1.Kla$ - Sieg Kla$ |work=russian-town.com }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=l9cZbavAfjI&ab_channel=RapWoyskaTV |title=Sieg Kla$ - Video Statement |work=RapWoyskaTV. youtube.com }}</ref> котрый быв выданый на дісках в накладї веце як 1 000 копій. Тот албум ся дістав до номінації „Лучший Хип-Хоп альбом 2009“ на hip-hop.ru.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.hip-hop.ru/awards2009/#aw09-c1-n1-o0-link |title=Номинация на лучший хип-хоп альбом 2009 |work=hip-hop.ru }}</ref> О півночі 31. децембра 2011 вышов послїднїй сполочный албум з Tsar'ём з назвов „Твою Мать 2“,<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20111006174030/https://indarnb.ru/wanna-be-a-rapper/news/?newsId=F220D23EA3451648&cityId=1 |title=Czar: "У меня тогда случались небольшие депрессии". Интервью с представителем лейбла "Rap Woyska" |work=indarnb.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20120328104339/http://rapwoyska.org/news/53-intervyu-s-czar-rap-woyska.html |title=Интервью с Czar (Rap Woyska) 2011г. |work=rapwoyska.org }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20150507030927/http://free-observer.ru/1-kla-czar-tvoyu-mat-2-2011-seksualnye-kannibaly-v-sovetskix-kedax/ |title=Рецензия на альбом Твою Мать 2 |work=free-observer.ru }}</ref> котрый быв выданый на дісках в накладї веце як 2 000 копій. Тото было продовжіня першого албуму і публіка привитала тото выданя з захопленыма одзывами. В роцї 2012 ся на інтернетї обявив выбер неопублікованых і старшых треків в нїмецькім языку з назвов Divers est.1999. Спочатку ся плановало, же албум „Твою Мать 2“ выдають в тройцї зо Schokk'ом, але ґрупа ся в роцї 2010 розпала через внутрїшнї конфлікты і незгоды.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20101229061329/http://www.russian-town.com/viewPage.php?ID=NewsDetails&newsID=570 |title=Schokk о распаде РВ |work=russian-town.com }}</ref> Потім ся 1.Kla$ на 7 років одышов од музикы через недостаток мотівації (хоць в роцї 2012 награв єдну строфу про промо трека з Tsar'ём, „Газпром“, де прочітав рядкы: {{Ref-ru}} „Чё вы ждёте мой comeback? Ну, ты знаешь, что у меня тяги возвращаться нет“. Тым припомнянув послухачам, же затля не мать желаня робити реп). Czar і Schokk ся єднак по конфліктї выдали своёв властнов творчов дорогов.<ref>{{Cite web |url=https://www.calameo.com/books/00733468763d2c8838c9f |title=Die Spätaussiedler ins Spiel: русский рэп в эмиграции |work=calameo.com }}</ref> Хоць о дакілько років пізнїше ся Іван і Дмітрій змірили і по новім выдуманім конфліктї зачали „дісовати“ Артёма.<ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/news/czar-klas-battle-vyzov |title=Czar вызвал на баттл соратника по "рэп-войскам" 1.Kla$ |work=the-flow.ru }}</ref><ref name=":7">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20240422121345/https://www.rap.ru/news/16381 |title=Сразу после Oxxxymiron* с 1.Kla$ трек записал Schokk? |work=rap.ru }}</ref><ref name=":8">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20240807220340/https://www.rap.ru/news/16457 |title=1.Kla$ отреагировал на выходки Шокка |work=rap.ru }}</ref> === Навернутя к музицї (2019) === 7. марца 2019 ся Артём 1.Kla$ про вшыткых несподївано вернув на музичну сцену з новым сінґлом „Не Интеллектуал“.<ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/1-klas-vernulsja |title=1.Kla$ вернулся с песней "Не интеллектуал". Почему это интересно |work=the-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20190316120131/http://rhyme.ru/1-klas-ne-intellektual/ |title=Сегодня состоялась долгожданная премьера нового трека 1.Kla$ |work=rhyme.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20191230111552/https://www.rap.ru/news/11274 |title=1.Kla$ возвращается в рэп-игру спустя 9 лет |work=rap.ru }}</ref> Фанушици довго вірили, же „завершыв карьєру“. Музичны комуніты на соціалных сїтях і відеоблоґеры горячо привитали навернутя 1.Kla$'а до світа гіп-гопу. Непозераючі на павзы в карьєрї зіставать 1.Kla$ култовов поставов про фанушиків андерґраундового репу. <blockquote>Перед пара днями ся на інтернетї обявила пісня „Не интеллектуал“. Єй автора, Артёма „1.Kla$“ Франка, называють майже хрестным отцём баттл репу в російскім языку. Пісня, котра є ёго навернутём по восьмых роках мовчаня, ся стала предметом діскусії нелем меджі послухачами, але ай меджі колеґами репера. – Пише о тім часопис The Flow.</blockquote> В роцї 2019 вышло іщі дакілько сінґлів („После грянул шторм“, „На все сто“, „До конца своих дней“),<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20191219181605/https://www.rap.ru/news/11526 |title=1.Kla$ выпустил новый трек |work=Rap.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20210412012653/http://rhyme.ru/1-kla-posle-gryanul-shtorm/ |title=1.Kla$ презентовал новый трек! |work=rhyme.ru }}</ref> по чім ся Артём зась на майже 4 рокы вытратив з музичной сцены. Од року 2019 Роскомнадзор не єден раз блоковав дакілько треків, на котрых ся брали участь 1.Kla$ і Rap Woyska.<ref>{{Cite web |url=https://daily.afisha.ru/news/42595-rospotrebnadzor-pochti-polgoda-blokiruet-sayty-s-testom-pesni-eto-car-eto-shok-eto-rep-voyska/ |title=Роспотребнадзор почти полгода блокирует сайты с текстом песни «Это царь, это шок, это рэп-войска» |work=daily.afisha.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/articles/2021/07/29/genius/ |title=Насилие, суицид, наркотики. За что в России заблокировали крупнейший в мире сайт с текстами песен? |work=lenta.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/news/pochemu-v-rossii-zablokirovali-genius |title=Почему в России заблокировали Genius |work=The-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20221018001551/https://tjournal.ru/post/415888 |title=За тексты каких песен Роскомнадзор заблокировал сайт Genius |work=tjournal.ru }}</ref> === Sieg Kla$ Label и ДСХХ (2023 – по н. в.) === В роцї 2019 Артём зась на дакілько років счезнув з музичной сцены. 1. септембра 2023 Oxxxymiron выдав відеокліп-трібют[1] з назвов 1.Kla$, в котрім проявив почесть Артёмовій творчости,<ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/videos/oxxxymiron-1klas |title=Oxxxymiron "1.Kla$" Окси читает рэп про мам — олды прослезились |work=the-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.pravilamag.ru/news/culture-and-entertainment/01-09-2023/706153-oxxxymiron-vypustil-trek1kla-i-klip-na-nego/ |title=Oxxxymiron выпустил трек 1.Kla$ и клип на него |work=pravilamag.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ru.mdz-moskau.eu/a-nu-vyjdi-pochitaem/ |title=А ну, выйди, почитаем! |work=ru.mdz-moskau.eu }}</ref> кедьже мав великый влпив на репову сцену.<ref>{{Cite web |url=https://www.zvuki.ru/R/P/83945/ |title=Оксимирон расстреливает рифмами и панчами в ностальгическом треке "1.Kla$" - про мамку тоже есть |work=zvuki.ru }}</ref> Така честь і решпект од колишнёго колеґы підбурили 1.Kla$'а к навернутю<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20231019094610/https://www.rap.ru/news/16291 |title=1 Kla$ отреагировал на клип Oxxxymiron'a* |work=Rap.ru }}</ref> до музичного світа і к навернутю сполочного трека з Oxxymiron'ом на єднакім бітї з назвов „1.Kla$ Part 2“.<ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/news/oxxxymiron-feat-1-klas-pt-2 |title=Oxxxymiron и 1.Kla$ выпустили трек "1.Kla$ Pt. 2" |work=the-flow.ru }}</ref> Тот сполочный трек ся дістав на popredné міста гітпарад: на YouTube Music,<ref name=":3">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20230929191207/https://www.intermedia.ru/news/381140 |title=Россия – 20 лучших клипов 25.09.2023 |work=intermedia.ru }}</ref> як ай в домашнїх гітпарадах VK і „Яндекс Музыка“.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20241227070248/https://www.intermedia.ru/news/380779 |title=Музыкальные чарты за 36 неделю 2023 |work=intermedia.ru }}</ref> В роцї 2023 ся ґрупа 1.Kla$ зась тїшыла великій популарности вдяка мешапам і управам піснї к серіалу „Слово пацана. Кровь на асфальте''“.''<ref>{{Cite web |url=https://posletitrov.ru/articles/tv-series/obzory/recenzia-slovo-pacana/ |title=рецензия на сериал «Слово пацана. Кровь на асфальте» (2023) |work=posletitrov.ru }}</ref><ref name=":6">{{Cite web |url=https://www.business-gazeta.ru/article/615501 |title=«Вымарали из титров сериала»: как мир «шазамит» татарское техно от дуэта «Аигел» и других русских артистов. |work=business-gazeta.ru }}</ref> Фанушици зачали масово створёвати відео зо серіалу з піснёв 1.Kla$ – „Сукины дети“, вдяка чому ся стала неофіціалным саундтреком к серіалу. В дослїдку того ся трек вышов до гітпарады і став ся вірусным, хоць быв выданый уж в роцї 2006. Пісня „Сукины Дети“ ся дістала до домашніх ай загранічных гітпарад, в тім чіслї гітпарады „Shazam“,<ref name=":4">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20241112224210/https://www.intermedia.ru/news/382932 |title=SHAZAM Самые шазамируемые песни недели: Россия 12 декабря 2023 года |work=intermedia.ru }}</ref><ref name=":5">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20240130113051/https://www.intermedia.ru/news/383290 |title=SHAZAM Самые шазамируемые песни недели: Россия 26 декабря 2023 года |work=intermedia.ru }}</ref> [[Spotify]]<ref>{{Cite web |url=https://kworb.net/spotify/artist/2KbKmQQqFN6MgbWViBVl06.html |title=1.Kla$ - Chart History |work=Spotify }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tophit.ru/artist/56014-1.kla%24 |title=1.Kla$ на tophit с треком "Сукины дети " |work=tophit.com }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.seeitnow.ru/2024/04/1kla-james-blake-soda-luv-30.html |title=САША ВАШ: 1.Kla$, James Blake, SODA LUV {{!}} 30 ТРЕКОВ |work=seeitnow.ru }}</ref> і світовой гітпарады „Genius“. В роцї 2023 ся творчость 1.Kla$'а стала терчом вовны выужываня невроновых сїтей на награваня фалошных пісень з ёго голосом, створеных з помочі умелой інтеліґенції,<ref name=":8">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20240807220340/https://www.rap.ru/news/16457 |title=1.Kla$ отреагировал на выходки Шокка |work=rap.ru }}</ref><ref name=":7">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20240422121345/https://www.rap.ru/news/16381 |title=Сразу после Oxxxymiron* с 1.Kla$ трек записал Schokk? |work=rap.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20231015203106/https://www.rap.ru/news/16392 |title=Schokk написал донос на ютуб-канал «Мультивселенная Рэпа» |work=rap.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20230726023014/https://www.rap.ru/news/16150 |title=Нейросеть заменяет рэпперов |work=rap.ru }}</ref> і прото ся розшырили фалошны новины о тім, же новы трекы якбы награвать дахто іншый.<ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/mm44-turbo-shitpost-machine-interview-2025 |title=В итоге я человек, которого вспоминают по скибиди-туалету": кто такой mm44 turbo shitpost machine |work=the-flow.ru }}</ref> В золотій ерї баттл репу (2000. рокы) ся трекы умелцїв шырили піратьскыма каналами, пізнїше єднак были права на їх стрімованя офіціално ліценцованы. В роцї 2023 Артём вєдно зо своїм братом Євґеніём заложыли новый лейбел Sieg Kla$ і в сполупрацї з російскый лейблом ДСХХ<ref>{{Cite web |url=https://dshhmusic.ru/ |title=Артисты лейбла ДСХХ |work=dshhmusic.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://band.link/scanner?search=4471427&type=artist_id&service=yandex_music |title=band.link СКАНЕР 1.Kla$ |work=Яндекс Музыка }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://papagal.bg/eik/208079090/8d7e |title=„Sieg Klas Label“ Ltd |work=papagal.bg }}</ref> зачали зарабляти на музицї на діґіталных платформах. На многых платформах чісло слухань перекрочують міліоны. З таков мотіваціёв ся Артём в роцї 2024 зась рїшыв вернути ся к репу. Першый трек, котрый выдав, быв „Чёрный Гранит“, награна з нїмецько-білоруськов інтерпретков kraenkova.<ref>{{Cite web |url=https://the-flow.ru/features/playlist-new-07-08-24 |title=Первый Класс возвращается в игру и выпускает трек-коллаборацию с артисткой kraenkova |work=the-flow.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://moscow.media/moscow/384940667/ |title=1.Kla$ & kraenkova – это будущее русского рэпа! |work=moscow.media }}</ref> Пізнїше, на концї рока, вышли соловы композіції „Кровавый Спорт“ і „Антигерой“. На офіціалнім YouTube каналї інтерпрета быв опублікованый анімованый відеокліп к треку „Кровавый Спорт“, котрый быв пізнїше заблокованый на основі пожадавок леґіслатівы Росії. В януарї 2025 выходить трек „Бурдж-Халифа“, награный з Нїмцём Number Ronom. В апрілї 2025 выходить соловый трек „Миста Биг Дик“. Кус пізнїше выходить радіовый ремікс трека „Я тебя никому не отдам“ од Silver Ace. В тім істім роцї ся на інтернетї обявує дотеперь невыданый трек „Titel 4 от Divers“. 5. децембра 2025 выходить сполочный трек з московсков ґрупов Цинк Уродов з назвов „Табор заходит в гетто“.<ref>{{Cite web |url=https://risazatvorchestvo.com/track/tabor-zahodit-v-getto |title=Рецензии на Табор заходит в гетто |work=risazatvorchestvo.com }}</ref> В фебруарї 2026 выходить ремікс трека „Бурдж-Халифа“. 11. марца є на Вікіпедії опублікована актуална статя о музикантови. 13. марца выходить сполочный трек з інтерпретков Kraenkova з назвов „Love Russia“. 17. апріля выходить соловый трек під назвов „Первый навсегда“<ref>{{Cite web |url=https://1navsegda.com/ |title=Сайт 1-го Класа |work=1navsegda.com }}</ref> і 24. апріля відеокліп з артістами к тому треку. 15. мая выходить трек „Легенда“ в сполупрацї з міньсков ґрупов H8.HOOD. 12. юнія выходить соловый трек „Сука“, цензурована верзія ся кличе „Уходи“. В офіціалных комунітах умелця были оголошены новы дїла, як ай продукты і мерч. == Оцїнїня і номінації / Уміщіня в музичных рейтінґах і гітпарадах == * 2000 – переможець баттлу на жывім выступлїню „(Live in Bremen). National Hip-Hop Fest“.<ref>{{Cite web |url=https://www.jz-row.de/geschichte.htm |title=События молодёжного центра |work=jz-row.de }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |url=https://iimg.su/i/7ZuUP |title=Статьи в журналах и газетах про Divers (New Krew) |work=Bremen Live. Heiße beats und coole sounds. Hip-Hop Kultur gedeiht am Wümmeufer }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20210513063336/http://rhyme.ru/czar/ |title=Czar: Биография |work=rhyme.ru }}</ref> * 2009 – номінація на албум і компілацію рока у рамках „Hip-hop.ru Awards“.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.hip-hop.ru/awards2009/#aw09-c1-n1-o0-link |title=Номинация на лучший хип-хоп альбом 2009 |work=hip-hop.ru }}</ref> * 2009 – номінація на відеокліп рока у рамках „Hip-hop.ru Awards“.<ref name=":1" /> * 2011 – переможець публіічного голосованя на „Plusok.ru“.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20111011162012/http://plusok.ru/i/25/ |title=Лучший рэпер/группа России |work=plusok.ru }}</ref> * 2012 – албум „Твою Мать 2“ ся на порталї „Hip-hop.ru“ дістав до топ 10 подля чіслу коментарїв і зображінь.<ref>{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20170929042826/http://rhyme.ru/czar/ |title=Биография Czar / Rap Woyska. |work=rhyme.ru }}</ref> * 2019 – трек „Не Интеллектуал“ ся дістав до топу VK Music.<ref>{{Cite web |url=https://vk.com/wall-30446833_269610 |title=1.Kla$ - Не интеллектуал на «17» месте в топ-чартах ВК |work=vk.com }}</ref> * 2021 – переможець проєкту „Риса за Творчество“.<ref name=":2">{{Cite web |url=https://genius.com/Rzt-36-czar-vs-1kla-pastor-napas-annotated |title=Риса за Творчество - 36 {{!}} CZAR vs. 1.Kla$ |work=genius.com / РЗТ }}</ref> * 2023 – YouTube Music: Гітпарада. Найпопуларнїшы відеокліпы в Росії. 6. місто з треком „1.Kla$ Part 2 з участю Oxxxymiron“.<ref name=":3">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20230929191207/https://www.intermedia.ru/news/381140 |title=Россия – 20 лучших клипов 25.09.2023 |work=intermedia.ru }}</ref> * 2023 – SHAZAM: Найвеце выглядованы піснї тыждня: Росія, 12. децембра. 10. місто з треком „Сукины Дети“.<ref name=":4">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20241112224210/https://www.intermedia.ru/news/382932 |title=SHAZAM Самые шазамируемые песни недели: Россия 12 декабря 2023 года |work=intermedia.ru }}</ref><ref name=":6">{{Cite web |url=https://www.business-gazeta.ru/article/615501 |title=«Вымарали из титров сериала»: как мир «шазамит» татарское техно от дуэта «Аигел» и других русских артистов. |work=business-gazeta.ru }}</ref> * 2023 – SHAZAM: Найвеце выглядованы піснї тыждня: Росія, 26. децембра. 16. місто з треком „Сукины Дети“.<ref name=":5">{{Cite web |url=https://web.archive.org/web/20240130113051/https://www.intermedia.ru/news/383290 |title=SHAZAM Самые шазамируемые песни недели: Россия 26 декабря 2023 года |work=intermedia.ru }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://prostars.org/news/2023/12/28/muzikal-nie-charti-za-658d63424bf85/ |title=Музыкальные чарты 2023 |work=prostars.org }}</ref> == Діскоґрафія == '''Штудіовы албумы:''' * 2005 – ''Divers «Weiß Blau Rot“'' (вєдно з M.Mecker) * 2006 – „Х*й в рот Styles“ * 2007 – „Твою Мать“ (вєдно з Czar) * 2009 – ''„Sieg Kla$“'' * 2011 – „Твою Мать 2“ (вєдно з Czar) '''Збіркы:''' * 2006 – „Сукины Дети“ * 2012 – ''„Divers est.1999“'' (вєдно з M.Mecker & Number Ron) * 2023 – „UNRELEASED“ (Перевыданя старых треків) * 2023 – „RWR“ (вєдно з Rap Woyska / Перевыданя старых треків) '''Сінґлы:''' * 2007 – „Yes, Yes, Yes“ * 2007 – „MySpace Rap“ („Кусок п*зды“) * 2009 – „Я Устал“ (Parliament Remix) * 2019 – „Не Интеллектуал“ * 2019 – „После грянул шторм“ * 2019 – „На все сто“ * 2019 – „До конца своих дней“ * 2024 – „Антигерой“ * 2024 – „Кровавый спорт“ * 2025 – „Миста Биг Дик“ * 2026 – „Первый навсегда“ * 2026 – „Сука“ („Уходи“) '''Сполочны сінґлы:''' * 2006 – „Кот Леопольд“ (з участю Czar) * 2007 – „Там где мы, там нету вас“ (з участю Czar) * 2007 – „Танцуй со мной“ („Кто Песенка Remix“) (з участю Lena) * 2008 – „Взрыв“ (з участю I.G.O.R, Czar, Oxxxymiron, Schokk & Kozz Porno) * 2008 – „Двойной удар“ (з участю Blaiz) * 2008 – „Я тебя никому не отдам“ („Gipsy Dance“) (з участю Dj Wik) * 2009 – „Take Over“ (з участю Blaiz & Schokk) * 2009 – „Давай Bounce Remix“ (з участю Czar & DJ Vodka) * 2010 – „Schwuchtel“ (з участю APD) * 2010 – „Этот мир больной“ (з участю Rud!k) * 2023 – „1.Kla$ Pt. 2“ (з участю Oxxxymiron) * 2024 – „Чёрный гранит“ (з участю Kraenkova) * 2025 – „Бурдж-Халифа“ (з участю Number Ron) * 2025 – „Title 4 Divers“ (з участю M.Mecker & Number Ron) * 2025 – „Табор заходит в гетто“ (з участю Цинк Уродов) * 2026 – „Love Russia“ (з участю Kraenkova) * 2026 – „Легенда“ (з участю H8.HOOD) '''Участь на награвках:''' {| class="wikitable" !Рік !Інтерпрет !Назва награвкы !Назва треку |- |2007 |Schokk |Disscography |«Не рэпер», «Ван Гог» feat. Czar |- |2007 |Drago |Naughty North |«Самый Замечательный 2» feat. Czar |- |2008 |Czar |Мои Манеры |«Руины и пепел» |- |2008 |Optik Russia |Приятного Аппетита |«Не рэпер 2» feat. Czar & Schokk |- |2008 |Atures |Rap ist Unsinn |«Punkz» |- |2008 |Dandy |II Уровень / Скачай или Умри |«Армагеддон», «Боль» feat. Oxxxymiron |- |2008 |NG |Вырвись вверх или останься никем |«Fake Shit» |- |2009 |Optik Russia |New Russian Standard |«Наш народ», «NRS» feat. I.G.O.R & Schokk |- |2009 |Czar |Грязный Язык |«I love Drago», «Kamon», «До конца» |- |2009 |Ginex |Russisch Roulette |«King of sex» feat. Czar |- |2009 |NG |Грязное Бельё |«Наш рэп будет жить» |- |2010 |Schokk |Schizzo |«Раз и навсегда» feat. Maxat & t1one |- |2010 |Atures & Blaiz |Wiederbelebung des Raps |«WDR Skit», «Gruppen Sex» feat. Czar |- |2010 |Czar |Porno Dance |«Partyshiat» feat. Atures |- |2013 |Czar |Phantom |«Gazprom» |} '''Промо участь:''' {| class="wikitable" !Рік !Інтерпрет !Назва награвкы !Назва треку |- |2008 |Schokk |Старый Хлам, Ч. 3 |«Grand Final» (Dessar Diss) |- |2008 |Syndikat (Kozz Porno & D1S) |Mixtape Vol.1 |«8 Марта» feat. Schokk |- |2009 |Schokk |New beef on the block |«Intro TNG» |- |2009 |Schokk |Disscography 2 |«Это не зависть» |- |2010 |Rud!k |AHWF |«Aus Hatern werden Fans» |- |2010 |DoN-A (Ginex) |RapKontrast |«Outro / Конец игры» |} == Референції == {{референції|2}} == Одказы == * [https://t.me/siegklasrap/ Официальный Telegram-канал] * [https://vk.com/klasrap Официальное сообщество] «ВКонтакте» * [https://vk.com/1klas_of Официальное фан-сообщество] «ВКонтакте» * {{YouTube|BL8Te7_Zy3g|Официальный канал}} * [https://music.yandex.ru/artist/4471427/ Страница] на «Яндекс.Музыке» * [https://vk.com/artist/1klas/ Страница] на VK Music * [https://music.apple.com/us/artist/1-kla%24/1455674006 Apple Music] * [https://zvuk.com/artist/19767554 Звук] * [https://music.mts.ru/artist/4471427/ Кион МТС Музыка] * [https://www.deezer.com/ru/artist/10614869 Deezer] * [https://spotify.com/2KbKmQQqFN6MgbWViBVl06/ Spotify] * [https://genius.com/artists/1kla/ Genius] [[Катеґорія:Персоналії подля алфавіту]] [[Катеґорія:Жыючі люде]] tkr61whwqerl1tlmnqkrb6ae4umydqc 0 24814 169976 169867 2026-09-19T20:36:11Z Halajkovič 33393 +зробив вшытко, што міг 169976 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс танк |назва = Panzer VI Ausf. B Tiger II<br/> <small>Sd Kfz 182</small> |зображення = King Tiger 1.jpg |розм_зобр = 300px |опис_зображення = '''Tiger II''' |класифікація = [[Класифікація танків|важкий танк]] |модифікація = Panzerkampfwagen VI Ausf B |компонувальна схема= класична, з переднім розміщенням трансмісії |вартість = |країна-виробник = [[Файл:Flag of Nazi Germany (1933-1945).svg|25px]] [[Третій Райх]] |розробник = Порше, Геншель |компанія-виробник = |роки виробництва = [[1944]]—[[1945]] |кількість виробів = 489 |роки експлуатації = [[1944]]—[[1945]] |модифікації = |країни-оператори = [[Третій Рейх]] |війни = [[Друга світова війна]] |бойова маса = 69.8 |екіпаж = 5 |десант = |довжина = 7380 |ширина = 3755 |висота = 3090 |кліренс = 495 |база = |колія = |тип броні = сталева, катана, поверхнево загартована |лоб корпусу = 150мм / 50 |борт корпусу = 80-120/0-50 |корма корпусу = 80/30 |дах корпусу = 80 / 30 |днище = 25-40/0 |лоб башти = 107/10 (башта Порше), 185мм/10° (башта Хеншеля) |активний захист = Відсутній |динамічний захист = Відсутній |основне озброєння = Гармата |калібр, марка, тип гармати = [[Гармата 8,8 см KwK 43|88-мм KwK 43 L/71]] |довжина ствола = 71 |скорострільність = |кути ВН = −8…+15° |кути ГН = 360° |дальність стрільби = ~4 | |боєкомплект гармати= 77 (башта Порше) 84 (башта Геншеля) |приціли = телескопічний TZF 9d/1 |кулемети = 2—3 × 7,92-мм MG-34 і MG-42 |боєкомплект = |додаткове_озброєння= 26-мм мортира Nahkampfgerät |тип, марка двигуна = V-подібний, 12-циліндровий, карбюраторний, рідинного охолодження |потужність двигуна = 700 |пальне = бензин |підвіска = індивідуальна, [[Торсіонна підвіска|торсіонна]] |колісна формула = |швидкість по шосе = 38 км/год (максимальна 44 км/год) |швидкість по перетятій місцевості = 20 |запас ходу по шосе = 170 |запас ходу по перетятій місцевості = 120 |питома потужність = 10,3 |питомий тиск на ґрунт = 1,02 |допустимий нахил = 35° |підйом, що долається = |стінка, що долається = 0,85 |рів, що долається = 2,5 |брід, що долається = 1,6 }} '''Тиґр 2''' ({{lang-de|2|Panzerkampfwagen VI Ausf B Tiger II}} авать [[Sonderkraftfahrzeug|Sd. Kfz]] 182) - німицькый [[тяжкый танк]] часӱв [[Друга світова война|другої світової войны]], а кідь конкретніше та її кӱнцевого пиріода. Вӱн став продовженям [[Тигр (танк)|первого Тиґра]]. Сирійно выробляв ся із начала 1944. року тай до капітулації [[Націстічне Нїмецько|Німеччины]]. У общому было упущено 489 штук.{{Жрідло}} [[File:44 La Gleize 01.jpg|thumb|{{center| Тиґр 2 у музейови}}{{В розробку}}]] == Операторы == Кроме [[Націстічне Нїмецько|німцӱв]] быв іщи шор країн кутрі мали хоть якусь кӱлькӱсть Тиґрӱв ІІ. А іменно [[Мадярщина]], но і не лиш. Трофейні Тиґры ІІ были у [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Споєны штаты америцькы|США]], [[Велика Брітанія|Великої Британії]] тай [[Франція|Франції]].{{Жрідло}} == Предходникы тай наслідникы == Прямым предходником Тиґра ІІ быв [[Тіґер (танк)|Тиґр І]], розроблиный двома рока́ми раньше. Наслідником мав стати [[Е-75 (танк)|Е-75]] (Тиґр ІІІ), ни зробленый даже у єнному прототипі чириз недостаток часу́ тай катастрофу із економіков [[Націстічне Нїмецько|Тритього рейха]].{{Жрідло}} == Модифікації тай бронетехніка зроблена на базі Тиґра 2 == * [[Jagdtiger]] - найважчый сирійный вынищовач танкӱв. Мав 128 міліметровый канон.<ref>Книга Отто Каріус - Tiger in the mud</ref> * Befehlswagen Tiger II - командирська вирсія оснащена раціями FuG 7 авать FuG 8 і із зменшеным боєкомплектом убы ся стали радіостанції. Візуально почти ся не удлічав уд обычного Тиґра ІІ но мав радіостанції на кормі корпуса.<ref>[https://www.flickr.com/photos/panzerdb/albums/72157658446864423/ Андека фоткы] Тиґра першого із такыма самыма радіостанціями. Такі самі і были на вирсії сӱв командирськӱв вирсії Тиґра 2</ref> * [[Pz. Kpfw. VI Tiger II 10.5 cm kanone]] - проект по установлинню 105 міліметрового канона замість стандартного 88 міліметрового. Не пӱшов у сирію бо треба бы было робити пуд такоє нову башню.{{Жрідло}} * Шор ,,бумажных" САУ Grille: [[Grille 17|Grille-17]], [[Grille 21|Grille-21]], [[Grille 30|Grille-30]] і [[Grille 42|Grille-42]].{{Жрідло}} == Жерела == {{reflist}} q7scwt23kf1c2qccmojblulnwexg4k1 169977 169976 2026-09-19T20:37:24Z Halajkovič 33393 Halajkovič переменовав сторінку [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2]] на [[Panzerkampfwagen VI Tiger II]]: Назва з помилкою 169976 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс танк |назва = Panzer VI Ausf. B Tiger II<br/> <small>Sd Kfz 182</small> |зображення = King Tiger 1.jpg |розм_зобр = 300px |опис_зображення = '''Tiger II''' |класифікація = [[Класифікація танків|важкий танк]] |модифікація = Panzerkampfwagen VI Ausf B |компонувальна схема= класична, з переднім розміщенням трансмісії |вартість = |країна-виробник = [[Файл:Flag of Nazi Germany (1933-1945).svg|25px]] [[Третій Райх]] |розробник = Порше, Геншель |компанія-виробник = |роки виробництва = [[1944]]—[[1945]] |кількість виробів = 489 |роки експлуатації = [[1944]]—[[1945]] |модифікації = |країни-оператори = [[Третій Рейх]] |війни = [[Друга світова війна]] |бойова маса = 69.8 |екіпаж = 5 |десант = |довжина = 7380 |ширина = 3755 |висота = 3090 |кліренс = 495 |база = |колія = |тип броні = сталева, катана, поверхнево загартована |лоб корпусу = 150мм / 50 |борт корпусу = 80-120/0-50 |корма корпусу = 80/30 |дах корпусу = 80 / 30 |днище = 25-40/0 |лоб башти = 107/10 (башта Порше), 185мм/10° (башта Хеншеля) |активний захист = Відсутній |динамічний захист = Відсутній |основне озброєння = Гармата |калібр, марка, тип гармати = [[Гармата 8,8 см KwK 43|88-мм KwK 43 L/71]] |довжина ствола = 71 |скорострільність = |кути ВН = −8…+15° |кути ГН = 360° |дальність стрільби = ~4 | |боєкомплект гармати= 77 (башта Порше) 84 (башта Геншеля) |приціли = телескопічний TZF 9d/1 |кулемети = 2—3 × 7,92-мм MG-34 і MG-42 |боєкомплект = |додаткове_озброєння= 26-мм мортира Nahkampfgerät |тип, марка двигуна = V-подібний, 12-циліндровий, карбюраторний, рідинного охолодження |потужність двигуна = 700 |пальне = бензин |підвіска = індивідуальна, [[Торсіонна підвіска|торсіонна]] |колісна формула = |швидкість по шосе = 38 км/год (максимальна 44 км/год) |швидкість по перетятій місцевості = 20 |запас ходу по шосе = 170 |запас ходу по перетятій місцевості = 120 |питома потужність = 10,3 |питомий тиск на ґрунт = 1,02 |допустимий нахил = 35° |підйом, що долається = |стінка, що долається = 0,85 |рів, що долається = 2,5 |брід, що долається = 1,6 }} '''Тиґр 2''' ({{lang-de|2|Panzerkampfwagen VI Ausf B Tiger II}} авать [[Sonderkraftfahrzeug|Sd. Kfz]] 182) - німицькый [[тяжкый танк]] часӱв [[Друга світова война|другої світової войны]], а кідь конкретніше та її кӱнцевого пиріода. Вӱн став продовженям [[Тигр (танк)|первого Тиґра]]. Сирійно выробляв ся із начала 1944. року тай до капітулації [[Націстічне Нїмецько|Німеччины]]. У общому было упущено 489 штук.{{Жрідло}} [[File:44 La Gleize 01.jpg|thumb|{{center| Тиґр 2 у музейови}}{{В розробку}}]] == Операторы == Кроме [[Націстічне Нїмецько|німцӱв]] быв іщи шор країн кутрі мали хоть якусь кӱлькӱсть Тиґрӱв ІІ. А іменно [[Мадярщина]], но і не лиш. Трофейні Тиґры ІІ были у [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Споєны штаты америцькы|США]], [[Велика Брітанія|Великої Британії]] тай [[Франція|Франції]].{{Жрідло}} == Предходникы тай наслідникы == Прямым предходником Тиґра ІІ быв [[Тіґер (танк)|Тиґр І]], розроблиный двома рока́ми раньше. Наслідником мав стати [[Е-75 (танк)|Е-75]] (Тиґр ІІІ), ни зробленый даже у єнному прототипі чириз недостаток часу́ тай катастрофу із економіков [[Націстічне Нїмецько|Тритього рейха]].{{Жрідло}} == Модифікації тай бронетехніка зроблена на базі Тиґра 2 == * [[Jagdtiger]] - найважчый сирійный вынищовач танкӱв. Мав 128 міліметровый канон.<ref>Книга Отто Каріус - Tiger in the mud</ref> * Befehlswagen Tiger II - командирська вирсія оснащена раціями FuG 7 авать FuG 8 і із зменшеным боєкомплектом убы ся стали радіостанції. Візуально почти ся не удлічав уд обычного Тиґра ІІ но мав радіостанції на кормі корпуса.<ref>[https://www.flickr.com/photos/panzerdb/albums/72157658446864423/ Андека фоткы] Тиґра першого із такыма самыма радіостанціями. Такі самі і были на вирсії сӱв командирськӱв вирсії Тиґра 2</ref> * [[Pz. Kpfw. VI Tiger II 10.5 cm kanone]] - проект по установлинню 105 міліметрового канона замість стандартного 88 міліметрового. Не пӱшов у сирію бо треба бы было робити пуд такоє нову башню.{{Жрідло}} * Шор ,,бумажных" САУ Grille: [[Grille 17|Grille-17]], [[Grille 21|Grille-21]], [[Grille 30|Grille-30]] і [[Grille 42|Grille-42]].{{Жрідло}} == Жерела == {{reflist}} q7scwt23kf1c2qccmojblulnwexg4k1 169979 169977 2026-09-19T20:47:22Z Gazdadev 36573 /* */ 169979 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс танк |назва = Panzer VI Ausf. B Tiger II<br/> <small>Sd Kfz 182</small> |зображення = King Tiger 1.jpg |розм_зобр = 300px |опис_зображення = '''Tiger II''' |класифікація = [[Класифікація танків|важкий танк]] |модифікація = Panzerkampfwagen VI Ausf B |компонувальна схема= класична, з переднім розміщенням трансмісії |вартість = 321500 рейхсмарок |країна-виробник = [[Файл:Flag of Nazi Germany (1933-1945).svg|25px]] [[Третій Райх]] |розробник = Порше, Геншель |компанія-виробник = |роки виробництва = [[1944]]—[[1945]] |кількість виробів = 489 |роки експлуатації = [[1944]]—[[1945]] |модифікації = |країни-оператори = [[Третій Рейх]] |війни = [[Друга світова війна]] |бойова маса = 69.8 |екіпаж = 5 |десант = |довжина = 7380 |ширина = 3755 |висота = 3090 |кліренс = 495 |база = |колія = |тип броні = сталева, катана, поверхнево загартована |лоб корпусу = 150мм / 50 |борт корпусу = 80-120/0-50 |корма корпусу = 80/30 |дах корпусу = 80 / 30 |днище = 25-40/0 |лоб башти = 107/10 (башта Порше), 185мм/10° (башта Хеншеля) |активний захист = Відсутній |динамічний захист = Відсутній |основне озброєння = Гармата |калібр, марка, тип гармати = [[Гармата 8,8 см KwK 43|88-мм KwK 43 L/71]] |довжина ствола = 71 |скорострільність = |кути ВН = −8…+15° |кути ГН = 360° |дальність стрільби = ~4 км | |боєкомплект гармати= 77 (башта Порше) 84 (башта Геншеля) |приціли = телескопічний TZF 9d/1 |кулемети = 2—3 × 7,92-мм MG-34 і MG-42 |боєкомплект = |додаткове_озброєння= 26-мм мортира Nahkampfgerät |тип, марка двигуна = V-подібний, 12-циліндровий, карбюраторний, рідинного охолодження |потужність двигуна = 700 |пальне = бензин |підвіска = індивідуальна, [[Торсіонна підвіска|торсіонна]] |колісна формула = |швидкість по шосе = 38 км/год (максимальна 44 км/год) |швидкість по перетятій місцевості = 20 |запас ходу по шосе = 170 |запас ходу по перетятій місцевості = 120 |питома потужність = 10,3 |питомий тиск на ґрунт = 1,02 |допустимий нахил = 35° |підйом, що долається = |стінка, що долається = 0,85 |рів, що долається = 2,5 |брід, що долається = 1,6 }} '''Тиґр 2''' ({{lang-de|2|Panzerkampfwagen VI Ausf B Tiger II}} авать [[Sonderkraftfahrzeug|Sd. Kfz]] 182) - німицькый [[тяжкый танк]] часӱв [[Друга світова война|другої світової войны]], а кідь конкретніше та її кӱнцевого пиріода. Вӱн став продовженям [[Тигр (танк)|первого Тиґра]]. Сирійно выробляв ся із начала 1944. року тай до капітулації [[Націстічне Нїмецько|Німеччины]]. У общому было упущено 489 штук.{{Жрідло}} [[File:44 La Gleize 01.jpg|thumb|{{center| Тиґр 2 у музейови}}{{В розробку}}]] == Операторы == Кроме [[Націстічне Нїмецько|німцӱв]] быв іщи шор країн кутрі мали хоть якусь кӱлькӱсть Тиґрӱв ІІ. А іменно [[Мадярщина]], но і не лиш. Трофейні Тиґры ІІ были у [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]], [[Споєны штаты америцькы|США]], [[Велика Брітанія|Великої Британії]] тай [[Франція|Франції]].{{Жрідло}} == Предходникы тай наслідникы == Прямым предходником Тиґра ІІ быв [[Тіґер (танк)|Тиґр І]], розроблиный двома рока́ми раньше. Наслідником мав стати [[Е-75 (танк)|Е-75]] (Тиґр ІІІ), ни зробленый даже у єнному прототипі чириз недостаток часу́ тай катастрофу із економіков [[Націстічне Нїмецько|Тритього рейха]].{{Жрідло}} == Модифікації тай бронетехніка зроблена на базі Тиґра 2 == * [[Jagdtiger]] - найважчый сирійный вынищовач танкӱв. Мав 128 міліметровый канон.<ref>Книга Отто Каріус - Tiger in the mud</ref> * Befehlswagen Tiger II - командирська вирсія оснащена раціями FuG 7 авать FuG 8 і із зменшеным боєкомплектом убы ся стали радіостанції. Візуально почти ся не удлічав уд обычного Тиґра ІІ но мав радіостанції на кормі корпуса.<ref>[https://www.flickr.com/photos/panzerdb/albums/72157658446864423/ Андека фоткы] Тиґра першого із такыма самыма радіостанціями. Такі самі і были на вирсії сӱв командирськӱв вирсії Тиґра 2</ref> * [[Pz. Kpfw. VI Tiger II 10.5 cm kanone]] - проект по установлинню 105 міліметрового канона замість стандартного 88 міліметрового. Не пӱшов у сирію бо треба бы было робити пуд такоє нову башню.{{Жрідло}} * Шор ,,бумажных" САУ Grille: [[Grille 17|Grille-17]], [[Grille 21|Grille-21]], [[Grille 30|Grille-30]] і [[Grille 42|Grille-42]].{{Жрідло}} == Жерела == {{reflist}} 0yfiqwf01z25ilztkhkhe5za6j1hyoh 10 25105 169962 169614 2026-09-19T19:28:20Z Halajkovič 33393 169962 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89% | abovestyle = background-color: #E9EAEE; | headerstyle = background-color: #E9EAEE; | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | header10style = background-color: #e0e0e0; | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | header20style = background-color: #e0e0e0; | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | header30style = background-color: #e0e0e0; | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> pgk04kpz933xqv7z0ngd2r2006y08qx 169963 169962 2026-09-19T19:31:40Z Halajkovič 33393 169963 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89%; color: var(--color-base, inherit); | abovestyle = background-color: var(--background-color-neutral-subtle, rgba(128, 128, 128, 0.2)); | headerstyle = background-color: var(--background-color-neutral-subtle, rgba(128, 128, 128, 0.2)); | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | header10style = background-color: #e0e0e0; | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | header20style = background-color: #e0e0e0; | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | header30style = background-color: #e0e0e0; | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> b9o2itl62wthv3njg5f3t9654y7l8ka 169964 169963 2026-09-19T19:33:37Z Halajkovič 33393 169964 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #eaecf0; color: inherit; | headerstyle = background-color: #eaecf0; color: inherit; | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> 4ro2cw2p45yyh3yhbuy7fnadfolpbd6 169965 169964 2026-09-19T19:35:30Z Halajkovič 33393 169965 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #d8d8d8; color: inherit; | headerstyle = background-color: #d8d8d8; color: inherit; | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> 6yyicni6gj8mtu1yx7wb5ndgxrbeaap 169966 169965 2026-09-19T19:37:13Z Halajkovič 33393 169966 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89%; | aboveclass = infobox-header | headerclass = infobox-header | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> rhryysuepck1c7l5z4z1a8x8s9wodej 169968 169966 2026-09-19T19:40:21Z Halajkovič 33393 169968 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #E9EAEE; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; | headerstyle = background-color: #E9EAEE; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> gvyzyncom7d5g90ntczdf1zdzs0ltx5 169970 169968 2026-09-19T19:44:05Z Halajkovič 33393 169970 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 23em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #eaecf0; border-top: 2px solid #a2a9b1; border-bottom: 2px solid #a2a9b1; padding: 5px; | headerstyle = background-color: #eaecf0; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 4px; | title = {{#ifeq:{{{italic_title|}}}|no||{{DISPLAYTITLE:''{{PAGENAME}}''}}}} | above = {{{назва|{{{title|{{PAGENAME}}}}}}}} | image = {{#if:{{{образ|{{{image|}}}}}}|{{{образ|{{{image}}}}}}{{#if:{{{опис|{{{caption|}}}}}}|<br>{{{опис|{{{caption}}}}}}}}}} | label1 = Вывоярь | data1 = {{{вывоярь|{{{developer|}}}}}} | label2 = Выдаватель | data2 = {{{выдаватель|{{{publisher|}}}}}} | label3 = Жанер | data3 = {{{жанер|{{{genre|}}}}}} | label4 = Платформа | data4 = {{{платформа|{{{platforms|}}}}}} | label5 = Датум выданя | data5 = {{{датум_выданя|{{{released|}}}}}} | label6 = Режім гры | data6 = {{{режім|{{{modes|}}}}}} | label7 = Язык | data7 = {{{язык|{{{language|}}}}}} | header10 = {{#if:{{{режісер|{{{director|}}}}}}{{{сценаріста|{{{writer|}}}}}}{{{дізайнер|{{{designer|}}}}}}{{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}}{{{умелець|{{{artist|}}}}}}{{{композітор|{{{composer|}}}}}}|Творцёве}} | label11 = Режісер | data11 = {{{режісер|{{{director|}}}}}} | label12 = Сценаріста | data12 = {{{сценаріста|{{{writer|}}}}}} | label13 = Герный дізайнер | data13 = {{{дізайнер|{{{designer|}}}}}} | label14 = Проґраматор | data14 = {{{проґраматор|{{{programmer|}}}}}} | label15 = Умелець | data15 = {{{умелець|{{{artist|}}}}}} | label16 = Композітор | data16 = {{{композітор|{{{composer|}}}}}} | header20 = {{#if:{{{мотор|{{{engine|}}}}}}{{{носіч|{{{media|}}}}}}|Технічны детайлы}} | label21 = Мотор | data21 = {{{мотор|{{{engine|}}}}}} | label22 = Носіч | data22 = {{{носіч|{{{media|}}}}}} | header30 = {{#if:{{{серія|{{{series|}}}}}}{{{попередня|{{{prev|}}}}}}{{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}}|Серія гер}} | label31 = Серія | data31 = {{{серія|{{{series|}}}}}} | label32 = Попередня гра | data32 = {{{попередня|{{{prev|}}}}}} | label33 = Наслїдуюча гра | data33 = {{{наслїдуюча|{{{next|}}}}}} | label34 = Офіціална сторінка | data34 = {{{офіціална_сторінка|{{{website|}}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == Порожня шаблона про копірованя до статей о відеограх. Можете хосновати ай анґліцькы назвы параметрів (developer, publisher, genre, series і т. д.). <pre> {{Інфобокс відеогра | назва = | образ = <!-- напр. [[Файл:Logo.png|250px]] --> | опис = | вывоярь = | выдаватель = | жанер = | платформа = | датум_выданя = | режім = | язык = | режісер = | сценаріста = | дізайнер = | проґраматор = | умелець = | композітор = | мотор = | носіч = | серія = | попередня = | наслїдуюча = | офіціална_сторінка = }} </pre> [[Катеґорія:Шаблоны:Відеогры]] </noinclude> eah6wokypoud8772zjaroijwm72e3ns 0 25126 169938 169883 2026-09-19T15:40:02Z Rue323 31002 169938 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | image = | caption = North American cover | developer = [[Arc System Works]] | publisher = {{vgrelease|JP|Arc System Works|WW|[[NIS America]]}} | designer = | engine = | released = '''PlayStation 4'''<br />{{vgrelease|Японія|19. януара, 2017|Америка|9. мая, 2017<ref name=Release>{{cite web |last=Romano |first=Sal |date=21. децембра, 2016 |url=https://www.gematsu.com/2016/12/birthdays-beginning-delayed-may-9-north-america-may-12-europe |title=Birthdays the Beginning delayed to May 9 in North America, May 12 in Europe |website=Gematsu |access-date=May 8, 2023 |archive-date=May 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508185919/https://www.gematsu.com/2016/12/birthdays-beginning-delayed-may-9-north-america-may-12-europe |url-status=live }}</ref>|Европа|12. мая, 2017<ref name=Release/>|AU|May 26, 2017}}'''Windows'''{{vgrelease|WW|May 9, 2017 (on day of PS4 NA release)}}'''Switch'''<br />{{vgrelease|Японія|марця 2018|NA|June 5, 2018|Европа|8. юна, 2018|Австр|15. юна, 2018}} | genre = [[Симулатор бытя]], [[пісковниця (игры)|пісковниця]] | series = | modes = [[Игра на єдного]] | platforms = [[PlayStation 4]], [[Microsoft Windows]], [[Nintendo Switch]] }} '''Birthdays the Beginning''' ({{Lang-rue|Дні рождіня: Зачаток}}) ({{Lang-ja|バースデイズ・ザ・ビギニング}}, ''Bāsudeizu za Biginingu'') — [[Компютерна бавка|игра]] у жанрови пісочниця и симулатор бога, розроблена [[TOYBOX]] и [[ARC SYSTEM WORKS]] при продуцентованёви [[Ясухіро Вада|Ясухіро Вады]]. Играч появлять ся у кубічному світови и мать переробити ёго рельеф, температуру и окружавущі условія так, жебы у ньӱм росли и розвивали ся различні формы живота, уд майпростых [[Орґанізм|орґанізмӱв]], до [[Ростлины|ростлин]], [[Дінозавры|динозаврӱв]], [[Ссавцї|ссавцьӱв]] и [[Чоловік розумный|чоловіка]]. Игра уйшла на [[PC]] и [[PlayStation]] у [[2017]]. році.<ref>[https://nisamerica.com/games/birthdays-beginning? https://nisamerica.com/games/birthdays-beginning?]</ref> {{Статья в роботѣ|Rue323|10}} == Концепція игры == Играч не управлять истнотами вадь ростлинами напряму. Замісто того управлявучи условіями их живота, мінявучи температуру, высоту повирьхности, воду, и инноє. Играч робить простӱр де орґанізмы годни ся розмножати, появляти, [[Еволуція|еволуціоновати]], [[Мутація|мутовати]], удмирати и розвивати. Продуцент игры [[Ясухіро Вада]] объясняв концепцію через интерес ид тому, як у цілому взникать живот на [[Земля (планета)|земли]].<ref>[https://www.gamespot.com/articles/harvest-moon-creator-on-his-new-game-and-how-stard/1100-6445583/? https://www.gamespot.com/articles/harvest-moon-creator-on-his-new-game-and-how-stard/1100-6445583/?]</ref> Игра представлять [[Свѣт|світ]] у виді ґіґантського куба, у межох котрого играч годен творити [[горы]], [[Низина|низины]], [[Море|моря]], [[Остров|островы]] и другі части рельефа. При тому сотвореный світ стає не просто декоративныв картов: переміна рельефа вплывать на [[клімат]] и тым самым на далшоє розвитя [[Екосистема|екосистемы]].<ref>[https://www.birthdaysthebeginning.com/? https://www.birthdaysthebeginning.com/?]</ref> == Основный игровый цикл == Игровый процес робить ся вокруг повторіня двох основных дійств: переміняти світ и гадковати за током часу. У зачатку играч зпирать час и терраформує повирьх земли, пак переводить світ у режим протіканя часу, и никать, як появлявуть ся орґанізмы и як ся розвивавуть. Пак играч изпирать ток часу, и вертать ся у режим терраформованя, аж треба перемінити глубину у [[Море|морёви]], покласти камінь теплини/студени и т.д.<ref>[https://www.birthdaysthebeginning.com/? https://www.birthdaysthebeginning.com/?]</ref> Так игра фурт дає играчови переключати ся миже активным управлінём и никанём на резултаты свойых трудӱв. По мірі розвитя світа процес стає май продуманым и тяжкым, наприклад появліня єдного орґанізма годно привести ид появлінёви другого, а же пропаде якый ись вид, та то скорше всёго замітно повплывать на далші етапы розвитя.<ref>[https://www.destructoid.com/reviews/review-birthdays-the-beginning/? https://www.destructoid.com/reviews/review-birthdays-the-beginning/?]</ref> == Мікрорежим == '''''Мікрорежим''''' — основный режим прямої взаємодії из світом. У нёму час ся изпирать, а играч дӱстає возмогу літати над зимлёв и міняти її повирьх. Основна дія то є пуднятя и пущаня блокӱв рельефа, дякувучи чому образувуть ся низины, [[Горб|горбы]], [[Гора|горы]], [[Море|моря]], [[Озеро|озера]], [[Водопад|водопады]] и другі.<ref>[https://www.4gamer.net/games/353/G035395/20170123085/? https://www.4gamer.net/games/353/G035395/20170123085/?]</ref> Пуднятя и пущаня земли мать наслідкы не лиш про візуалный вид карты. Рельеф изъязаный из температуров світа, пуднятя знижать ї, а понижіня чинить ї май великыв.<ref>[https://www.cgmagonline.com/review/game/birthdays-beginning-review-quiet-relaxing/? https://www.cgmagonline.com/review/game/birthdays-beginning-review-quiet-relaxing/?]</ref> Ищи у мікрорежимови мож никати за уже екзістувущыми орґанізмами, збирати разні предметы, и удкрывати нові найдені формы живности. Потӱм орґанізм переносить ся у бібліотеку де указує ёго фото, назва, рекомендовані условія живота и друга информація за нёго. == Макрорежим == '''''Макрорежим''''' — у нёму час опят занчинать ити, а играч не знаимать ся иппен редаґованём світа, ай никать за проходящыми у світови процесами. Ток часу мож ускоряти, авадь никати у режимови реалного часу.<ref>https://birthdaysthebeginning.com/sp/mode/</ref> Иппен у сёму режимови проходить бӱлша часть подій у екосистемі и [[Свѣт|світови]]. Орґанізмы появлявуть ся, удумиравуть, розпложувуть ся, а даколи щезавуть. У игрі суть спеціалні уповісткы за стан живых орґанізмӱв, позволявущі гадковати за перемінами у их популаціях. У сӱжетному режимови играч проходить величезні уднуигрові періоды часу, аж до дакӱлкох міліардӱв рокӱв. При тому сись колосалный час изтискать ся до удносно короткого игрового процеса.<ref>https://birthdaysthebeginning.com/sp/mode/</ref> == Рельеф и терраформованя == Основный инструмент играча є міняня высоты блокӱв. Пуднятя их горі помагать творити горы и высоты, а опущаня долӱ, впадины и водні просторы. Позад кубічної системы світа каждоє такоє міняня є єдночасно локалным мінянём ландшафта и дарабом общої кліматично-ґеоґрафічної системы.<ref>https://www.gamespot.com/reviews/birthdays-the-beginning-review/1900-6416685/</ref> Терраформованя мать ограничіня у видови енерґії/здоровля ''аватара'' (тото є персонаж играча). Дійства тратять тот ресурс, и играч не годен цілый час провести за переставбов світа у мікрорежимови. Обы удновити енерґію треба перейти у макрорежим (режим де иде ток часу).<ref>https://www.cgmagonline.com/review/game/birthdays-beginning-review-quiet-relaxing/</ref> Спеціалні инструменты (тратять много енерґії) годни локално упростити вам пуднятя температуры — ''камінь тепла'', и її понижіня — ''камінь студени'', у межох 31x31 блокӱв. Усёго их є по 3 штукы, их мож класти, а пак по непотребі забирати и переміщати у другоє місто на карті.<ref>https://www.gamespot.com/reviews/birthdays-the-beginning-review/1900-6416685/</ref><ref>https://steamcommunity.com/app/525700/discussions/0/2741975115069938246/</ref> == Температура == '''''Температура''''' — єден из майважных параметрӱв у Birthdays the Beginning. Она опереділять які истноты годни жити у разных частях світа. Тому играчови приходить ся не лиш ставбити красный [[ландшафт]], а и урахововати кліматичні наслідкы.<ref>https://pixelkin.org/2017/05/09/birthdays-the-beginning-review-biology-in-a-box/</ref> Самої лиш ґлобалної температуры мало про [[Еволуція|еволуцію]], у світі суть многі локалні удмінности у температурі, тому самої лиш сериднёї температуры по світови не є доста про появліня нового орґанізма вадь ёго розвитя. Даколи ліпше учинити уддільну область — наприклад невеликого розміра низину близко ид [[Водоєм|водоємови]].<ref>https://www.keengamer.com/articles/reviews/birthdays-the-beginning-review-ps4/</ref> Тому міняня температуры стає єдныв из главных стратеґічных механік. Играч годен сотворити условія про [[Еволуція|еволуцію]] єдного орґанізма, а дале пак изпозоровати як тоты переміны учинили тото місто не май ипным про другый орґанізм.<ref>https://simplybinge.com/2017/05/game-review-birthdays-the-beginning/</ref> == Вода и вогкость == '''Вода''' — є ищи єдным важным елементом околища. Знижувучи высоту блокӱв, играч годен творити моря, озера, и прочі водні обводы, а спеціалні предметы давуть возмогу робити прісну воду и [[Ріка|рікы]]. Исе необходно про формована ипных условій про разні орґанізмы.<ref>https://www.gamespot.com/reviews/birthdays-the-beginning-review/1900-6416685/</ref> Розличавуть ся условія, изъязані из водов и вогкостёв суши. Тому даже при пудходящӱв температурі орґанізм годен не появити ся, кідь поблизь ниє затрібованого типа водного простора, авадь кідь ниє доста вогкости.<ref>https://www.cgmagonline.com/review/game/birthdays-beginning-review-quiet-relaxing/</ref> == Орґанізмы == == Еволуція == == Поживовый ланц и удумираня == == Бібліотека орґанізмӱв == == Колекціонованя орґанізмӱв == == Предметы == == Игровый режим == == Розмір світа == == Игровый час == == Взаємодійство орґанізмӱв == == Управліня == == Візуал == == Сотворіня игры == == Значіня игры == == Приятя == == Удкликованя == [[Катеґорія:Статї обсягуючі японьскый языковый текст]] [[Катеґорія:Бавкы про ПК]] [[Катеґорія:Гры]] [[Катеґорія:Гры про PlayStation 4]] [[Катеґорія:Гры про Nintendo Switch]] [[Катеґорія:Основаны 2018]] [[Катеґорія:Основаны 2017]] t6tsuhc9obirgukczo9f4mub2ktm0n5 169973 169938 2026-09-19T20:06:11Z Halajkovič 33393 +коректованя жрїдел 169973 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс відеогра | image = | caption = North American cover | developer = [[Arc System Works]] | publisher = {{vgrelease|JP|Arc System Works|WW|[[NIS America]]}} | designer = | engine = | released = '''PlayStation 4'''<br />{{vgrelease|Японія|19. януара, 2017|Америка|9. мая, 2017<ref name=Release>{{cite web |last=Romano |first=Sal |date=21. децембра, 2016 |url=https://www.gematsu.com/2016/12/birthdays-beginning-delayed-may-9-north-america-may-12-europe |title=Birthdays the Beginning delayed to May 9 in North America, May 12 in Europe |website=Gematsu |access-date=May 8, 2023 |archive-date=May 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508185919/https://www.gematsu.com/2016/12/birthdays-beginning-delayed-may-9-north-america-may-12-europe |url-status=live }}</ref>|Европа|12. мая, 2017<ref name=Release/>|AU|May 26, 2017}}'''Windows'''{{vgrelease|WW|May 9, 2017 (on day of PS4 NA release)}}'''Switch'''<br />{{vgrelease|Японія|марця 2018|NA|June 5, 2018|Европа|8. юна, 2018|Австр|15. юна, 2018}} | genre = [[Симулатор бытя]], [[пісковниця (игры)|пісковниця]] | series = | modes = [[Игра на єдного]] | platforms = [[PlayStation 4]], [[Microsoft Windows]], [[Nintendo Switch]] }} '''Birthdays the Beginning''' ({{Lang-rue|Дні рождіня: Зачаток}}) ({{Lang-ja|バースデイズ・ザ・ビギニング}}, ''Bāsudeizu za Biginingu'') — [[Компютерна бавка|игра]] у жанрови пісочниця и симулатор бога, розроблена [[TOYBOX]] и [[ARC SYSTEM WORKS]] при продуцентованёви [[Ясухіро Вада|Ясухіро Вады]]. Играч появлять ся у кубічному світови и мать переробити ёго рельеф, температуру и окружавущі условія так, жебы у ньӱм росли и розвивали ся различні формы живота, уд майпростых [[Орґанізм|орґанізмӱв]], до [[Ростлины|ростлин]], [[Дінозавры|динозаврӱв]], [[Ссавцї|ссавцьӱв]] и [[Чоловік розумный|чоловіка]]. Игра уйшла на [[PC]] и [[PlayStation]] у [[2017]]. році.<ref>{{cite web |url=https://nisamerica.com/games/birthdays-beginning |title=Birthdays the Beginning |publisher=NIS America |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> {{Статья в роботѣ|Rue323|10}} == Концепція игры == Играч не управлять истнотами вадь ростлинами напряму. Замісто того управлявучи условіями их живота, мінявучи температуру, высоту повирьхности, воду, и инноє. Играч робить простӱр де орґанізмы годни ся розмножати, появляти, [[Еволуція|еволуціоновати]], [[Мутація|мутовати]], удмирати и розвивати. Продуцент игры [[Ясухіро Вада]] объясняв концепцію через интерес ид тому, як у цілому взникать живот на [[Земля (планета)|земли]].<ref>{{cite web |url=https://www.gamespot.com/articles/harvest-moon-creator-on-his-new-game-and-how-stard/1100-6445583/ |title=Harvest Moon Creator on His New Game |website=GameSpot |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Игра представлять [[Свѣт|світ]] у виді ґіґантського куба, у межох котрого играч годен творити [[горы]], [[Низина|низины]], [[Море|моря]], [[Остров|островы]] и другі части рельефа. При тому сотвореный світ стає не просто декоративныв картов: переміна рельефа вплывать на [[клімат]] и тым самым на далшоє розвитя [[Екосистема|екосистемы]].<ref name="official">{{cite web |url=https://www.birthdaysthebeginning.com/ |title=Birthdays the Beginning - Official Website |publisher=NIS America |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> == Основный игровый цикл == Игровый процес робить ся вокруг повторіня двох основных дійств: переміняти світ и гадковати за током часу. У зачатку играч зпирать час и терраформує повирьх земли, пак переводить світ у режим протіканя часу, и никать, як появлявуть ся орґанізмы и як ся розвивавуть. Пак играч изпирать ток часу, и вертать ся у режим терраформованя, аж треба перемінити глубину у [[Море|морёви]], покласти камінь теплини/студени и т.д.<ref name="official" /> Так игра фурт дає играчови переключати ся миже активным управлінём и никанём на резултаты свойых трудӱв. По мірі розвитя світа процес стає май продуманым и тяжкым, наприклад появліня єдного орґанізма годно привести ид появлінёви другого, а же пропаде якый ись вид, та то скорше всёго замітно повплывать на далші етапы розвитя.<ref>{{cite web |url=https://www.destructoid.com/reviews/review-birthdays-the-beginning/ |title=Review: Birthdays the Beginning |website=Destructoid |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> == Мікрорежим == '''''Мікрорежим''''' — основный режим прямої взаємодії из світом. У нёму час ся изпирать, а играч дӱстає возмогу літати над зимлёв и міняти її повирьх. Основна дія то є пуднятя и пущаня блокӱв рельефа, дякувучи чому образувуть ся низины, [[Горб|горбы]], [[Гора|горы]], [[Море|моря]], [[Озеро|озера]], [[Водопад|водопады]] и другі.<ref>{{cite web |url=https://www.4gamer.net/games/353/G035395/20170123085/ |title=Birthdays the Beginning |website=4Gamer.net |access-date=2026-09-19 |language=ja}}</ref> Пуднятя и пущаня земли мать наслідкы не лиш про візуалный вид карты. Рельеф изъязаный из температуров світа, пуднятя знижать ї, а понижіня чинить ї май великыв.<ref name="cgmag">{{cite web |url=https://www.cgmagonline.com/review/game/birthdays-beginning-review-quiet-relaxing/ |title=Birthdays the Beginning Review - Quiet & Relaxing |website=CGMagazine |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Ищи у мікрорежимови мож никати за уже екзістувущыми орґанізмами, збирати разні предметы, и удкрывати нові найдені формы живности. Потӱм орґанізм переносить ся у бібліотеку де указує ёго фото, назва, рекомендовані условія живота и друга информація за нёго. == Макрорежим == '''''Макрорежим''''' — у нёму час опят занчинать ити, а играч не знаимать ся иппен редаґованём світа, ай никать за проходящыми у світови процесами. Ток часу мож ускоряти, авадь никати у режимови реалного часу.<ref name="official_modes">{{cite web |url=https://birthdaysthebeginning.com/sp/mode/ |title=Modes - Birthdays the Beginning |publisher=NIS America |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Иппен у сёму режимови проходить бӱлша часть подій у екосистемі и [[Свѣт|світови]]. Орґанізмы появлявуть ся, удумиравуть, розпложувуть ся, а даколи щезавуть. У игрі суть спеціалні уповісткы за стан живых орґанізмӱв, позволявущі гадковати за перемінами у их популаціях. У сӱжетному режимови играч проходить величезні уднуигрові періоды часу, аж до дакӱлкох міліардӱв рокӱв. При тому сись колосалный час изтискать ся до удносно короткого игрового процеса.<ref name="official_modes" /> == Рельеф и терраформованя == Основный инструмент играча є міняня высоты блокӱв. Пуднятя их горі помагать творити горы и высоты, а опущаня долӱ, впадины и водні просторы. Позад кубічної системы світа каждоє такоє міняня є єдночасно локалным мінянём ландшафта и дарабом общої кліматично-ґеоґрафічної системы.<ref name="gamespot_review">{{cite web |url=https://www.gamespot.com/reviews/birthdays-the-beginning-review/1900-6416685/ |title=Birthdays the Beginning Review |website=GameSpot |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Терраформованя мать ограничіня у видови енерґії/здоровля ''аватара'' (тото є персонаж играча). Дійства тратять тот ресурс, и играч не годен цілый час провести за переставбов світа у мікрорежимови. Обы удновити енерґію треба перейти у макрорежим (режим де иде ток часу).<ref name="cgmag" /> Спеціалні инструменты (тратять много енерґії) годни локално упростити вам пуднятя температуры — ''камінь тепла'', и її понижіня — ''камінь студени'', у межох 31x31 блокӱв. Усёго их є по 3 штукы, их мож класти, а пак по непотребі забирати и переміщати у другоє місто на карті.<ref name="gamespot_review" /><ref>{{cite web |url=https://steamcommunity.com/app/525700/discussions/0/2741975115069938246/ |title=Birthdays the Beginning - Steam Discussions |website=Steam Community |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> == Температура == '''''Температура''''' — єден из майважных параметрӱв у Birthdays the Beginning. Она опереділять які истноты годни жити у разных частях світа. Тому играчови приходить ся не лиш ставбити красный [[ландшафт]], а и урахововати кліматичні наслідкы.<ref>{{cite web |url=https://pixelkin.org/2017/05/09/birthdays-the-beginning-review-biology-in-a-box/ |title=Birthdays the Beginning Review: Biology in a Box |website=Pixelkin |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Самої лиш ґлобалної температуры мало про [[Еволуція|еволуцію]], у світі суть многі локалні удмінности у температурі, тому самої лиш сериднёї температуры по світови не є доста про появліня нового орґанізма вадь ёго розвитя. Даколи ліпше учинити уддільну область — наприклад невеликого розміра низину близко ид [[Водоєм|водоємови]].<ref>{{cite web |url=https://www.keengamer.com/articles/reviews/birthdays-the-beginning-review-ps4/ |title=Birthdays the Beginning Review |website=KeenGamer |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> Тому міняня температуры стає єдныв из главных стратеґічных механік. Играч годен сотворити условія про [[Еволуція|еволуцію]] єдного орґанізма, а дале пак изпозоровати як тоты переміны учинили тото місто не май ипным про другый орґанізм.<ref>{{cite web |url=https://simplybinge.com/2017/05/game-review-birthdays-the-beginning/ |title=Game Review: Birthdays the Beginning |website=Simply Binge |access-date=2026-09-19 |language=en}}</ref> == Вода и вогкость == '''Вода''' — є ищи єдным важным елементом околища. Знижувучи высоту блокӱв, играч годен творити моря, озера, и прочі водні обводы, а спеціалні предметы давуть возмогу робити прісну воду и [[Ріка|рікы]]. Исе необходно про формована ипных условій про разні орґанізмы.<ref name="gamespot_review" /> Розличавуть ся условія, изъязані из водов и вогкостёв суши. Тому даже при пудходящӱв температурі орґанізм годен не появити ся, кідь поблизь ниє затрібованого типа водного простора, авадь кідь ниє доста вогкости.<ref name="cgmag" /> == Орґанізмы == == Еволуція == == Поживовый ланц и удумираня == == Бібліотека орґанізмӱв == == Колекціонованя орґанізмӱв == == Предметы == == Игровый режим == == Розмір світа == == Игровый час == == Взаємодійство орґанізмӱв == == Управліня == == Візуал == == Сотворіня игры == == Значіня игры == == Приятя == == Удкликованя == {{reflist}} [[Катеґорія:Статї обсягуючі японьскый языковый текст]] [[Катеґорія:Бавкы про ПК]] [[Катеґорія:Гры]] [[Катеґорія:Гры про PlayStation 4]] [[Катеґорія:Гры про Nintendo Switch]] [[Катеґорія:Основаны 2018]] [[Катеґорія:Основаны 2017]] qsb2ybm4fl59cconwtw20cw6f2im5w2 1 25151 169941 169923 2026-09-19T16:08:39Z Igor Kercsa 5504 /* Небизовне жерело */ Відповідь 169941 wikitext text/x-wiki == Небизовне жерело == Чом поважуете книгу ''Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019). Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. С. 203. ISBN 978-80-555-2243-2'' за небизовное жерело? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:47, 18 септембра 2026 (CEST) :Само по собі вно не є небизувноє, айбо в контексті тверджінь из того абзаца треба май авторитетноє жерело за такый розвуй дітий и другі спомнянуті там аспекты. Туды бы паровала якась робота за психолоґію вадь інтелектуалный розвуй дітий, не робота за русинськый язык. Кромі того, я так розуміву, ож Плішкова, Копорова и Ябур аж и споминавут за тото у своюй роботі, та чей ся и самі удкликувут на даяку таку роботу. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:19, 18 септембра 2026 (CEST) ::Я додав прямый цитат. Вшыткы три авторы мають ступень ПгДр, ещи два професоры-рецензенты тыж докторы. Ни на якы иншы жерела ся не одкликують. Они ся не заглубляють до психологии, лем подали ориентовный обсяг лексикы про розличный вѣк и род бесѣды и текста. Кедь дакотрый википедиста мать што додати, най додасть. Але не мож лишити печать недовѣры до того, што уже подано. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 23:23, 18 септембра 2026 (CEST) :::Їхні вчені титулы туй нияк не релевантні&nbsp;— у своюй роботі вни подавут базову інформацію ги trivia, бо їхня робота не за інтелектуалный розвуй людий, ай за русинськый язык. Тото не бизувноє жерело у сьому трафункови, и туй бы паровало май фаховоє зглядованя вмісто побіжного споминку в книзі за русинськый язык. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:48, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Додав єм інформацію и удкликованя на релевантні зглядованя й академічні публікації. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::Прошу не выдаляти необосновано текст и жерело, котры написаны по русинськы, доступны и зрозумѣлы. Дякую за доданый вами текст и жерела, котры, на жаль, переважно недоступны, а :::::Roxanne Khamsi (6 July 2007). "Men – the other talkative sex". New Scientist просто выдавать EROR&nbsp;404 [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 10:56, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::Исе не необоснованоє удаленя, туй єм у сюй дискусії горі описав причину. Аж маєте ліпшу арґументацію, зашто ипен тверджіня з Плішкової, Копорової и Ябура мавут быти в тексті, радо тото услухаву, айбо туй треба не апелацію ид ученым титулам, авторитету особ авадь языкови жерела, а конкретику, зашто тото небизувноє жерело ліпшоє за релевантні академічні роботы на тоту тематику. Доступность и зрозумілость тото тоже не арґумент на хосен авадь против бизувности жерела. ::::::Статя Khamsi чогось ся придала без архівної копії, дораз додам у тоту референцію. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::Ещи раз Вас прошу. не выдаляйте мои текст и жерела. Они ся односять до темы. Вы просто не маете на тото права. Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:08, 19 септембра 2026 (CEST) 0lkm52g5v81rtxgmys2h1lqecpik2je 169944 169941 2026-09-19T16:46:30Z Flipdot 23893 /* Небизовне жерело */ Відповідь 169944 wikitext text/x-wiki == Небизовне жерело == Чом поважуете книгу ''Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019). Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. С. 203. ISBN 978-80-555-2243-2'' за небизовное жерело? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:47, 18 септембра 2026 (CEST) :Само по собі вно не є небизувноє, айбо в контексті тверджінь из того абзаца треба май авторитетноє жерело за такый розвуй дітий и другі спомнянуті там аспекты. Туды бы паровала якась робота за психолоґію вадь інтелектуалный розвуй дітий, не робота за русинськый язык. Кромі того, я так розуміву, ож Плішкова, Копорова и Ябур аж и споминавут за тото у своюй роботі, та чей ся и самі удкликувут на даяку таку роботу. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:19, 18 септембра 2026 (CEST) ::Я додав прямый цитат. Вшыткы три авторы мають ступень ПгДр, ещи два професоры-рецензенты тыж докторы. Ни на якы иншы жерела ся не одкликують. Они ся не заглубляють до психологии, лем подали ориентовный обсяг лексикы про розличный вѣк и род бесѣды и текста. Кедь дакотрый википедиста мать што додати, най додасть. Але не мож лишити печать недовѣры до того, што уже подано. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 23:23, 18 септембра 2026 (CEST) :::Їхні вчені титулы туй нияк не релевантні&nbsp;— у своюй роботі вни подавут базову інформацію ги trivia, бо їхня робота не за інтелектуалный розвуй людий, ай за русинськый язык. Тото не бизувноє жерело у сьому трафункови, и туй бы паровало май фаховоє зглядованя вмісто побіжного споминку в книзі за русинськый язык. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:48, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Додав єм інформацію и удкликованя на релевантні зглядованя й академічні публікації. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::Прошу не выдаляти необосновано текст и жерело, котры написаны по русинськы, доступны и зрозумѣлы. Дякую за доданый вами текст и жерела, котры, на жаль, переважно недоступны, а :::::Roxanne Khamsi (6 July 2007). "Men – the other talkative sex". New Scientist просто выдавать EROR&nbsp;404 [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 10:56, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::Исе не необоснованоє удаленя, туй єм у сюй дискусії горі описав причину. Аж маєте ліпшу арґументацію, зашто ипен тверджіня з Плішкової, Копорової и Ябура мавут быти в тексті, радо тото услухаву, айбо туй треба не апелацію ид ученым титулам, авторитету особ авадь языкови жерела, а конкретику, зашто тото небизувноє жерело ліпшоє за релевантні академічні роботы на тоту тематику. Доступность и зрозумілость тото тоже не арґумент на хосен авадь против бизувности жерела. ::::::Статя Khamsi чогось ся придала без архівної копії, дораз додам у тоту референцію. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::Ещи раз Вас прошу. не выдаляйте мои текст и жерела. Они ся односять до темы. Вы просто не маете на тото права. Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:08, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::А я щи раз вас попрошу авадь обговорити тото туй у дискусії перед вертаньом и дасти даяку арґументацію, зашто тот дараб ся має лишити, авадь дасти тому покуй. Я свою правку проарґументовав, а вашої арґументацію так и не вчув, вы просто вперто ревертите зміну и не йдете на діалоґ. :::::::::„''Вы просто не маете на тото права.''“ ::::::::Почитайте, будьте добрі, за тото, як фунґує Вікіпедія. За тото, як ся убиравут жерела, як ся вызначат релевантнусть и бизувнусть жерел, и як вам&nbsp;— як и никому другому&nbsp;— ''не належат'' статі на Вікіпедії. :::::::::„''Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить.''“ ::::::::Айно, бо там нішто зрушовати. Ци вам ся любит даяка правка, ци нєт&nbsp;— на Вікіпедії діют домак иншакі крітерії на вызначіня того, ци правка є добра, ци пудла. Я проарґументовав свою правку горі удповідно до крітеріюв Вікіпедії, а не удповідно до того, ци мені ся любит. ::::::::Я дораз ищи раз верну такый обсяг, як быв до вашого (дотеперь не арґументованого туй) реверта. Аж вы зась без дискусії вернете своє, тото буде ваш третьый реверт&nbsp;— шырокоприятый на Вікіпедіях указник правочных биток. Ражу почитати за [[ВП:5С4|4.&nbsp;стовп Вікіпедії]] (де ся нагодов говорит и за „едітачны войны“), [[:meta:Dispute resolution|Розрішеня спорув]] и [[:en:WP:3RR|Правило трьох ревертув]]. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:46, 19 септембра 2026 (CEST) 6pxc5dp2x10b7y86gxnc9g7syuvuhkq 169952 169944 2026-09-19T17:35:01Z Igor Kercsa 5504 /* Небизовне жерело */ Відповідь 169952 wikitext text/x-wiki == Небизовне жерело == Чом поважуете книгу ''Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019). Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. С. 203. ISBN 978-80-555-2243-2'' за небизовное жерело? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:47, 18 септембра 2026 (CEST) :Само по собі вно не є небизувноє, айбо в контексті тверджінь из того абзаца треба май авторитетноє жерело за такый розвуй дітий и другі спомнянуті там аспекты. Туды бы паровала якась робота за психолоґію вадь інтелектуалный розвуй дітий, не робота за русинськый язык. Кромі того, я так розуміву, ож Плішкова, Копорова и Ябур аж и споминавут за тото у своюй роботі, та чей ся и самі удкликувут на даяку таку роботу. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:19, 18 септембра 2026 (CEST) ::Я додав прямый цитат. Вшыткы три авторы мають ступень ПгДр, ещи два професоры-рецензенты тыж докторы. Ни на якы иншы жерела ся не одкликують. Они ся не заглубляють до психологии, лем подали ориентовный обсяг лексикы про розличный вѣк и род бесѣды и текста. Кедь дакотрый википедиста мать што додати, най додасть. Але не мож лишити печать недовѣры до того, што уже подано. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 23:23, 18 септембра 2026 (CEST) :::Їхні вчені титулы туй нияк не релевантні&nbsp;— у своюй роботі вни подавут базову інформацію ги trivia, бо їхня робота не за інтелектуалный розвуй людий, ай за русинськый язык. Тото не бизувноє жерело у сьому трафункови, и туй бы паровало май фаховоє зглядованя вмісто побіжного споминку в книзі за русинськый язык. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:48, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Додав єм інформацію и удкликованя на релевантні зглядованя й академічні публікації. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::Прошу не выдаляти необосновано текст и жерело, котры написаны по русинськы, доступны и зрозумѣлы. Дякую за доданый вами текст и жерела, котры, на жаль, переважно недоступны, а :::::Roxanne Khamsi (6 July 2007). "Men – the other talkative sex". New Scientist просто выдавать EROR&nbsp;404 [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 10:56, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::Исе не необоснованоє удаленя, туй єм у сюй дискусії горі описав причину. Аж маєте ліпшу арґументацію, зашто ипен тверджіня з Плішкової, Копорової и Ябура мавут быти в тексті, радо тото услухаву, айбо туй треба не апелацію ид ученым титулам, авторитету особ авадь языкови жерела, а конкретику, зашто тото небизувноє жерело ліпшоє за релевантні академічні роботы на тоту тематику. Доступность и зрозумілость тото тоже не арґумент на хосен авадь против бизувности жерела. ::::::Статя Khamsi чогось ся придала без архівної копії, дораз додам у тоту референцію. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::Ещи раз Вас прошу. не выдаляйте мои текст и жерела. Они ся односять до темы. Вы просто не маете на тото права. Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:08, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::А я щи раз вас попрошу авадь обговорити тото туй у дискусії перед вертаньом и дасти даяку арґументацію, зашто тот дараб ся має лишити, авадь дасти тому покуй. Я свою правку проарґументовав, а вашої арґументацію так и не вчув, вы просто вперто ревертите зміну и не йдете на діалоґ. :::::::::„''Вы просто не маете на тото права.''“ ::::::::Почитайте, будьте добрі, за тото, як фунґує Вікіпедія. За тото, як ся убиравут жерела, як ся вызначат релевантнусть и бизувнусть жерел, и як вам&nbsp;— як и никому другому&nbsp;— ''не належат'' статі на Вікіпедії. :::::::::„''Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить.''“ ::::::::Айно, бо там нішто зрушовати. Ци вам ся любит даяка правка, ци нєт&nbsp;— на Вікіпедії діют домак иншакі крітерії на вызначіня того, ци правка є добра, ци пудла. Я проарґументовав свою правку горі удповідно до крітеріюв Вікіпедії, а не удповідно до того, ци мені ся любит. ::::::::Я дораз ищи раз верну такый обсяг, як быв до вашого (дотеперь не арґументованого туй) реверта. Аж вы зась без дискусії вернете своє, тото буде ваш третьый реверт&nbsp;— шырокоприятый на Вікіпедіях указник правочных биток. Ражу почитати за [[ВП:5С4|4.&nbsp;стовп Вікіпедії]] (де ся нагодов говорит и за „едітачны войны“), [[:meta:Dispute resolution|Розрішеня спорув]] и [[:en:WP:3RR|Правило трьох ревертув]]. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:46, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::::Одповѣдаю. Кедь бизовны были тоты авторы в року 2015, та бизовны и в року 2019. З чого сьте взяли, же суть небизовны, менѣ неясно. И не застрашуйте ня. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 19:35, 19 септембра 2026 (CEST) ructwrns6nb34tei59dc900kx48oz2g 169956 169952 2026-09-19T18:55:22Z Flipdot 23893 /* Небизовне жерело */ Відповідь 169956 wikitext text/x-wiki == Небизовне жерело == Чом поважуете книгу ''Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019). Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. С. 203. ISBN 978-80-555-2243-2'' за небизовное жерело? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:47, 18 септембра 2026 (CEST) :Само по собі вно не є небизувноє, айбо в контексті тверджінь из того абзаца треба май авторитетноє жерело за такый розвуй дітий и другі спомнянуті там аспекты. Туды бы паровала якась робота за психолоґію вадь інтелектуалный розвуй дітий, не робота за русинськый язык. Кромі того, я так розуміву, ож Плішкова, Копорова и Ябур аж и споминавут за тото у своюй роботі, та чей ся и самі удкликувут на даяку таку роботу. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:19, 18 септембра 2026 (CEST) ::Я додав прямый цитат. Вшыткы три авторы мають ступень ПгДр, ещи два професоры-рецензенты тыж докторы. Ни на якы иншы жерела ся не одкликують. Они ся не заглубляють до психологии, лем подали ориентовный обсяг лексикы про розличный вѣк и род бесѣды и текста. Кедь дакотрый википедиста мать што додати, най додасть. Але не мож лишити печать недовѣры до того, што уже подано. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 23:23, 18 септембра 2026 (CEST) :::Їхні вчені титулы туй нияк не релевантні&nbsp;— у своюй роботі вни подавут базову інформацію ги trivia, бо їхня робота не за інтелектуалный розвуй людий, ай за русинськый язык. Тото не бизувноє жерело у сьому трафункови, и туй бы паровало май фаховоє зглядованя вмісто побіжного споминку в книзі за русинськый язык. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:48, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Додав єм інформацію и удкликованя на релевантні зглядованя й академічні публікації. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::Прошу не выдаляти необосновано текст и жерело, котры написаны по русинськы, доступны и зрозумѣлы. Дякую за доданый вами текст и жерела, котры, на жаль, переважно недоступны, а :::::Roxanne Khamsi (6 July 2007). "Men – the other talkative sex". New Scientist просто выдавать EROR&nbsp;404 [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 10:56, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::Исе не необоснованоє удаленя, туй єм у сюй дискусії горі описав причину. Аж маєте ліпшу арґументацію, зашто ипен тверджіня з Плішкової, Копорової и Ябура мавут быти в тексті, радо тото услухаву, айбо туй треба не апелацію ид ученым титулам, авторитету особ авадь языкови жерела, а конкретику, зашто тото небизувноє жерело ліпшоє за релевантні академічні роботы на тоту тематику. Доступность и зрозумілость тото тоже не арґумент на хосен авадь против бизувности жерела. ::::::Статя Khamsi чогось ся придала без архівної копії, дораз додам у тоту референцію. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::Ещи раз Вас прошу. не выдаляйте мои текст и жерела. Они ся односять до темы. Вы просто не маете на тото права. Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:08, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::А я щи раз вас попрошу авадь обговорити тото туй у дискусії перед вертаньом и дасти даяку арґументацію, зашто тот дараб ся має лишити, авадь дасти тому покуй. Я свою правку проарґументовав, а вашої арґументацію так и не вчув, вы просто вперто ревертите зміну и не йдете на діалоґ. :::::::::„''Вы просто не маете на тото права.''“ ::::::::Почитайте, будьте добрі, за тото, як фунґує Вікіпедія. За тото, як ся убиравут жерела, як ся вызначат релевантнусть и бизувнусть жерел, и як вам&nbsp;— як и никому другому&nbsp;— ''не належат'' статі на Вікіпедії. :::::::::„''Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить.''“ ::::::::Айно, бо там нішто зрушовати. Ци вам ся любит даяка правка, ци нєт&nbsp;— на Вікіпедії діют домак иншакі крітерії на вызначіня того, ци правка є добра, ци пудла. Я проарґументовав свою правку горі удповідно до крітеріюв Вікіпедії, а не удповідно до того, ци мені ся любит. ::::::::Я дораз ищи раз верну такый обсяг, як быв до вашого (дотеперь не арґументованого туй) реверта. Аж вы зась без дискусії вернете своє, тото буде ваш третьый реверт&nbsp;— шырокоприятый на Вікіпедіях указник правочных биток. Ражу почитати за [[ВП:5С4|4.&nbsp;стовп Вікіпедії]] (де ся нагодов говорит и за „едітачны войны“), [[:meta:Dispute resolution|Розрішеня спорув]] и [[:en:WP:3RR|Правило трьох ревертув]]. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:46, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::::Одповѣдаю. Кедь бизовны были тоты авторы в року 2015, та бизовны и в року 2019. З чого сьте взяли, же суть небизовны, менѣ неясно. И не застрашуйте ня. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 19:35, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::::Як я уже написав горі, які бы авторы не были бизувні, які бы не мали вчені титулы вадь послужні списы, само сесе жерело не є фаховым изглядованьом розвою лексикы в дітьох и обще ся кыват русинського языка, а не розвою лексикы в дітьох&nbsp;— зато вно не парує про пудкріпленя тверджінь за ''розвуй лексикы в дітьох''. Мало того, позад того, ож фокус тої роботы не на лексичному розвою людины, там скорше всього тота інформація просто удкісь узята. Так само не бде бизувным жерелом про тверджіня за лексичный розвуй дітины роман за мафіозіюв, аж там побіжно даякый персонаж розкаже другому, ож „ци знав єсь, Джоне, ож діти у два рокы знавут до 500&nbsp;слув!“. Не знаву, як вам исе щи май популарно обяснити. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:55, 19 септембра 2026 (CEST) fhalen8ix5hdzj9qoiy270e54k0cxsl 169957 169956 2026-09-19T18:57:29Z Flipdot 23893 /* Небизовне жерело */ Відповідь 169957 wikitext text/x-wiki == Небизовне жерело == Чом поважуете книгу ''Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019). Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. С. 203. ISBN 978-80-555-2243-2'' за небизовное жерело? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:47, 18 септембра 2026 (CEST) :Само по собі вно не є небизувноє, айбо в контексті тверджінь из того абзаца треба май авторитетноє жерело за такый розвуй дітий и другі спомнянуті там аспекты. Туды бы паровала якась робота за психолоґію вадь інтелектуалный розвуй дітий, не робота за русинськый язык. Кромі того, я так розуміву, ож Плішкова, Копорова и Ябур аж и споминавут за тото у своюй роботі, та чей ся и самі удкликувут на даяку таку роботу. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:19, 18 септембра 2026 (CEST) ::Я додав прямый цитат. Вшыткы три авторы мають ступень ПгДр, ещи два професоры-рецензенты тыж докторы. Ни на якы иншы жерела ся не одкликують. Они ся не заглубляють до психологии, лем подали ориентовный обсяг лексикы про розличный вѣк и род бесѣды и текста. Кедь дакотрый википедиста мать што додати, най додасть. Але не мож лишити печать недовѣры до того, што уже подано. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 23:23, 18 септембра 2026 (CEST) :::Їхні вчені титулы туй нияк не релевантні&nbsp;— у своюй роботі вни подавут базову інформацію ги trivia, бо їхня робота не за інтелектуалный розвуй людий, ай за русинськый язык. Тото не бизувноє жерело у сьому трафункови, и туй бы паровало май фаховоє зглядованя вмісто побіжного споминку в книзі за русинськый язык. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:48, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Додав єм інформацію и удкликованя на релевантні зглядованя й академічні публікації. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::Прошу не выдаляти необосновано текст и жерело, котры написаны по русинськы, доступны и зрозумѣлы. Дякую за доданый вами текст и жерела, котры, на жаль, переважно недоступны, а :::::Roxanne Khamsi (6 July 2007). "Men – the other talkative sex". New Scientist просто выдавать EROR&nbsp;404 [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 10:56, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::Исе не необоснованоє удаленя, туй єм у сюй дискусії горі описав причину. Аж маєте ліпшу арґументацію, зашто ипен тверджіня з Плішкової, Копорової и Ябура мавут быти в тексті, радо тото услухаву, айбо туй треба не апелацію ид ученым титулам, авторитету особ авадь языкови жерела, а конкретику, зашто тото небизувноє жерело ліпшоє за релевантні академічні роботы на тоту тематику. Доступность и зрозумілость тото тоже не арґумент на хосен авадь против бизувности жерела. ::::::Статя Khamsi чогось ся придала без архівної копії, дораз додам у тоту референцію. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::Ещи раз Вас прошу. не выдаляйте мои текст и жерела. Они ся односять до темы. Вы просто не маете на тото права. Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:08, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::А я щи раз вас попрошу авадь обговорити тото туй у дискусії перед вертаньом и дасти даяку арґументацію, зашто тот дараб ся має лишити, авадь дасти тому покуй. Я свою правку проарґументовав, а вашої арґументацію так и не вчув, вы просто вперто ревертите зміну и не йдете на діалоґ. :::::::::„''Вы просто не маете на тото права.''“ ::::::::Почитайте, будьте добрі, за тото, як фунґує Вікіпедія. За тото, як ся убиравут жерела, як ся вызначат релевантнусть и бизувнусть жерел, и як вам&nbsp;— як и никому другому&nbsp;— ''не належат'' статі на Вікіпедії. :::::::::„''Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить.''“ ::::::::Айно, бо там нішто зрушовати. Ци вам ся любит даяка правка, ци нєт&nbsp;— на Вікіпедії діют домак иншакі крітерії на вызначіня того, ци правка є добра, ци пудла. Я проарґументовав свою правку горі удповідно до крітеріюв Вікіпедії, а не удповідно до того, ци мені ся любит. ::::::::Я дораз ищи раз верну такый обсяг, як быв до вашого (дотеперь не арґументованого туй) реверта. Аж вы зась без дискусії вернете своє, тото буде ваш третьый реверт&nbsp;— шырокоприятый на Вікіпедіях указник правочных биток. Ражу почитати за [[ВП:5С4|4.&nbsp;стовп Вікіпедії]] (де ся нагодов говорит и за „едітачны войны“), [[:meta:Dispute resolution|Розрішеня спорув]] и [[:en:WP:3RR|Правило трьох ревертув]]. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:46, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::::Одповѣдаю. Кедь бизовны были тоты авторы в року 2015, та бизовны и в року 2019. З чого сьте взяли, же суть небизовны, менѣ неясно. И не застрашуйте ня. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 19:35, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::::Як я уже написав горі, які бы авторы не были бизувні, які бы не мали вчені титулы вадь послужні списы, само сесе жерело не є фаховым изглядованьом розвою лексикы в дітьох и обще ся кыват русинського языка, а не розвою лексикы в дітьох&nbsp;— зато вно не парує про пудкріпленя тверджінь за ''розвуй лексикы в дітьох''. Мало того, позад того, ож фокус тої роботы не на лексичному розвою людины, там скорше всього тота інформація просто удкісь узята. Так само не бде бизувным жерелом про тверджіня за лексичный розвуй дітины роман за мафіозіюв, аж там побіжно даякый персонаж розкаже другому, ож „ци знав єсь, Джоне, ож діти у два рокы знавут до 500&nbsp;слув!“. Не знаву, як вам исе щи май популарно обяснити. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:55, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::::::Но айбо аж не бируєте колаборовати тай правити діалоґ, ай хочете інфантилно дупкати ногов, бо вам ся не любит, ож Вікіпедія вам не належит, та ко вам дохтор. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:57, 19 септембра 2026 (CEST) fyj7cdvb27h2avlw542gu7n0mf6vdtj 170007 169957 2026-09-20T07:12:13Z Igor Kercsa 5504 /* Небизовне жерело */ Відповідь 170007 wikitext text/x-wiki == Небизовне жерело == Чом поважуете книгу ''Плїшкова А., Копорова К., Ябур В. (2019). Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. С. 203. ISBN 978-80-555-2243-2'' за небизовное жерело? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:47, 18 септембра 2026 (CEST) :Само по собі вно не є небизувноє, айбо в контексті тверджінь из того абзаца треба май авторитетноє жерело за такый розвуй дітий и другі спомнянуті там аспекты. Туды бы паровала якась робота за психолоґію вадь інтелектуалный розвуй дітий, не робота за русинськый язык. Кромі того, я так розуміву, ож Плішкова, Копорова и Ябур аж и споминавут за тото у своюй роботі, та чей ся и самі удкликувут на даяку таку роботу. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:19, 18 септембра 2026 (CEST) ::Я додав прямый цитат. Вшыткы три авторы мають ступень ПгДр, ещи два професоры-рецензенты тыж докторы. Ни на якы иншы жерела ся не одкликують. Они ся не заглубляють до психологии, лем подали ориентовный обсяг лексикы про розличный вѣк и род бесѣды и текста. Кедь дакотрый википедиста мать што додати, най додасть. Але не мож лишити печать недовѣры до того, што уже подано. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 23:23, 18 септембра 2026 (CEST) :::Їхні вчені титулы туй нияк не релевантні&nbsp;— у своюй роботі вни подавут базову інформацію ги trivia, бо їхня робота не за інтелектуалный розвуй людий, ай за русинськый язык. Тото не бизувноє жерело у сьому трафункови, и туй бы паровало май фаховоє зглядованя вмісто побіжного споминку в книзі за русинськый язык. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:48, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Додав єм інформацію и удкликованя на релевантні зглядованя й академічні публікації. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::Прошу не выдаляти необосновано текст и жерело, котры написаны по русинськы, доступны и зрозумѣлы. Дякую за доданый вами текст и жерела, котры, на жаль, переважно недоступны, а :::::Roxanne Khamsi (6 July 2007). "Men – the other talkative sex". New Scientist просто выдавать EROR&nbsp;404 [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 10:56, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::Исе не необоснованоє удаленя, туй єм у сюй дискусії горі описав причину. Аж маєте ліпшу арґументацію, зашто ипен тверджіня з Плішкової, Копорової и Ябура мавут быти в тексті, радо тото услухаву, айбо туй треба не апелацію ид ученым титулам, авторитету особ авадь языкови жерела, а конкретику, зашто тото небизувноє жерело ліпшоє за релевантні академічні роботы на тоту тематику. Доступность и зрозумілость тото тоже не арґумент на хосен авадь против бизувности жерела. ::::::Статя Khamsi чогось ся придала без архівної копії, дораз додам у тоту референцію. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:21, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::Ещи раз Вас прошу. не выдаляйте мои текст и жерела. Они ся односять до темы. Вы просто не маете на тото права. Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 18:08, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::А я щи раз вас попрошу авадь обговорити тото туй у дискусії перед вертаньом и дасти даяку арґументацію, зашто тот дараб ся має лишити, авадь дасти тому покуй. Я свою правку проарґументовав, а вашої арґументацію так и не вчув, вы просто вперто ревертите зміну и не йдете на діалоґ. :::::::::„''Вы просто не маете на тото права.''“ ::::::::Почитайте, будьте добрі, за тото, як фунґує Вікіпедія. За тото, як ся убиравут жерела, як ся вызначат релевантнусть и бизувнусть жерел, и як вам&nbsp;— як и никому другому&nbsp;— ''не належат'' статі на Вікіпедії. :::::::::„''Я ваше доповненя не рушав, хоть ми ся не любить.''“ ::::::::Айно, бо там нішто зрушовати. Ци вам ся любит даяка правка, ци нєт&nbsp;— на Вікіпедії діют домак иншакі крітерії на вызначіня того, ци правка є добра, ци пудла. Я проарґументовав свою правку горі удповідно до крітеріюв Вікіпедії, а не удповідно до того, ци мені ся любит. ::::::::Я дораз ищи раз верну такый обсяг, як быв до вашого (дотеперь не арґументованого туй) реверта. Аж вы зась без дискусії вернете своє, тото буде ваш третьый реверт&nbsp;— шырокоприятый на Вікіпедіях указник правочных биток. Ражу почитати за [[ВП:5С4|4.&nbsp;стовп Вікіпедії]] (де ся нагодов говорит и за „едітачны войны“), [[:meta:Dispute resolution|Розрішеня спорув]] и [[:en:WP:3RR|Правило трьох ревертув]]. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:46, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::::Одповѣдаю. Кедь бизовны были тоты авторы в року 2015, та бизовны и в року 2019. З чого сьте взяли, же суть небизовны, менѣ неясно. И не застрашуйте ня. [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 19:35, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::::Як я уже написав горі, які бы авторы не были бизувні, які бы не мали вчені титулы вадь послужні списы, само сесе жерело не є фаховым изглядованьом розвою лексикы в дітьох и обще ся кыват русинського языка, а не розвою лексикы в дітьох&nbsp;— зато вно не парує про пудкріпленя тверджінь за ''розвуй лексикы в дітьох''. Мало того, позад того, ож фокус тої роботы не на лексичному розвою людины, там скорше всього тота інформація просто удкісь узята. Так само не бде бизувным жерелом про тверджіня за лексичный розвуй дітины роман за мафіозіюв, аж там побіжно даякый персонаж розкаже другому, ож „ци знав єсь, Джоне, ож діти у два рокы знавут до 500&nbsp;слув!“. Не знаву, як вам исе щи май популарно обяснити. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:55, 19 септембра 2026 (CEST) :::::::::::Но айбо аж не бируєте колаборовати тай правити діалоґ, ай хочете інфантилно дупкати ногов, бо вам ся не любит, ож Вікіпедія вам не належит, та ко вам дохтор. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:57, 19 септембра 2026 (CEST) ::::::::::::Не видить ся Вам, честованый, же забыли сьте за 4. стовп, котрый так любите другым упоминати? [[Хоснователь:Igor Kercsa|Igor Kercsa]] ([[Діскузія з хоснователём:Igor Kercsa|діскусія]]) 09:12, 20 септембра 2026 (CEST) 8b0lll28dy6wh8nn07chsj5fyicv27w 0 25153 169939 169911 2026-09-19T15:46:25Z Gazdadev 36573 /* */ Додано то, што было після другої світової войны із тов системов індексації бронетехнікы 169939 wikitext text/x-wiki '''Sonderkraftfahrzeug''' ([[Транскрипція|тр]]. ''Зондекрафтфарцойґ'') - машина спеціального призначиння, часто пишеся абревіатуров '''Sd. Kfz.''' Іся номенклатура была сформована управлінньом войськ [[Націстічне Нїмецько|Тритього рейха]] і розпространялася на усі виды движемої воєнної технікы ([[Танк|танкы]], [[Самоходна артилерійська установка|САУ]], [[Тягач|тягачі]], [[Автомобіл|аутомобілі]] [[Тай другоє|тай др.]]). За сьов номенклатуров індекс складався із абревіатуры Sd. Kfz. і порядкового номера, записаного арабськыми цифрами. Наприклад: [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2|Sd. Kfz. 182 - Тиґр 2]]. Иппен система не была досконалов. Sd. Kfz. 3 обозначав пару вирсій [[Maultier|тягача Maultier]]. І то не єдиный случай.<ref>WW2 Vehicles Through the Lens Vol. 3 (выдавництво PeKo Publishing).</ref> == Структура == У залежности уд номера, індекс позначав разні типы бронетехнікы. 1-99 уто май слабоброньована техніка, наполовинугусенична. 100-199 уто [[Танк|танкы]] тай походні́ уд них ([[Унищувач танкӱв|унищувачі танкӱв]], [[Самоходна артилерійська установка|САУ]] [[Тай другоє|тай др]].). 200-299 уто розвідувальна бронетехніка, [[Бронетранспортер|бронетранспортеры]] і [[Бронеаутомобіл|бронеаутомобілі]]. 300 і бӱльше уто саперна техніка. == Што ся стало із тым після другої світової войны == Іся система просто перестала ся хосновати. А воєнну бронетехніку начали называти у залежности уд її типа, наприклад: kampfpanzer, spähpanzer.<ref>Tank Encyclopedia про німицьку воєнну бронетехніку</ref> == Список по індексації == === 1-99 === === 100-199 === [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Sd. Kfz. 181 - Тиґр 1]] [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2|Sd. Kfz. 182 - Тиґр 2]] === 200-299 === === 300+ === == Жерела == dkj7b7pd6tfylhzeyp2omsm951s8di3 0 25158 169942 169889 2026-09-19T16:15:04Z Halajkovič 33393 169942 wikitext text/x-wiki {{Діалект|Пряшівскый діалект русиньского языка|пряшівскым діалектом|пряшівскый}} {{Infobox | title = Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты | subheader = Inštitút rusínskeho jazyka a kultúry Prešovskej univerzity | label1 = Заложена | data1 = 2008 | label2 = Тіп | data2 = научно-освітнїй інштітут | label3 = Місто | data3 = [[Пряшів]] | label4 = Штат | data4 = {{SVK}} | label5 = Універзіта | data5 = [[Пряшівска універзіта]] | label6 = Вебова сторінка | data6 = [https://www.unipo.sk/pracoviska/urjk/uvod Офіціална сторінка] }} '''Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты''' ({{lang-sk|Inštitút rusínskeho jazyka a kultúry Prešovskej univerzity}}) є научно-дослїдна і освітня інштітуція, котра є частёв [[Пряшівска універзіта|Пряшівской універзіты]] в [[Пряшів|Пряшові]] на [[Словакія|Словакії]]. Главным цїлём інштітуту є дослїджованя і кодіфікація [[Русиньскый язык|русиньского языка]] ([[Русиньскый язык на Словакії|пряшівского штандарту]]), як ай приправа педаґоґів про школы з навчанём русиньскім языку.<ref name="unipo">{{cite web |url=https://www.unipo.sk/pracoviska/urjk/uvod |title=Устав русиньского языка і културы ПУ |website=Пряшівска універзіта |language=sk |access-date=2026-09-19}}</ref> == Історія == Історія інштітуціоналного дослїджованя русиньского языка в Пряшові ся зачало в януарї 1993, кедь было у рамках орґанізації <nowiki>„</nowiki>[[Русиньска оброда|Русиньска оброда (на Словакії)]]<nowiki>“</nowiki> ({{lang-sk|Rusínska obroda (na Slovensku)}}) заложено першый Інштітут русиньского языка і културы. 1. септембра 1998 быв на Пряшівскій універзітї зрядженый Інштітут націоналных штудій і чуджых языків, котрого частёв ся стало Оддїлїня русиньского языка і културы.<ref name="vlada2015">{{cite web |url=https://www.narodnostnemensiny.vlada.gov.sk/site/assets/files/3564/hodnotiaca_sprava_o_podpore_kultur_nm_2015.pdf |title=Hodnotiaca správa o podpore kultúr národnostných menšín za rok 2015 |publisher=Úrad vlády Slovenskej republiky |language=sk |year=2016 |page=54-55 |access-date=2026-09-19}}</ref> Одтогды ся зачало офіціално навчаня і сістемататічне дослїджованя русиньского языка на універзітній уровни і в роцї універзіта здобыла акредітацію на бакаларьскый штудійный проґрам в одборї русиньскый язык і література.<ref name="vlada2015" /> 1. марца 2008 было тото оддїлїня офіціално перемінено на самостатный Інштітут русиньского языка і културы цїлоуніверзітнов компетенціёв.<ref name="unipo" /> Од року 2014 дїє інштітут в новых просторах на уліцї 17. новембра, де з фінанчных средств фондів [[Европска унія|Европской унії]] будує унікатну шпеціалізовану книжніцю [[Русиністіка|карпаторусиністікы]].<ref name="vlada2015" /> Вдяка тій научній базї ся інштітут став узнаваным меджінародным освітнїм центром, котрый приїмать дослїдників і докторантів з [[Споєны штаты америцькы|США]], [[Канада|Канады]] і европскых країн.<ref name="vlada2015" /> == Штудійный процес == Інштітут понукать высокошкольску освіту у рамках акредітованых штудійных проґрамів на бакаларьскій (Bc.) і маґістерьскій (Mgr.) уровни. Главным замірянём є проґрам „Русиньскый язык і література“, котра ся штудує подля шпеціалізації навчаня академічных предметів (звычайно в комбінації з іншыма дісціплінами), што дозволює абсолвентам стати ся кваліфікованыма педаґоґами.<ref name="unipo" /> Штуденты і будучі педаґоґы мають можность штудовати тоты шпеціалізачны одборы: * Русиньскый язык, література і історія. * Култура, уменя і етноґрафія карпатьскых Русинів. * Методіка навчаня русиньского языка на школах (здобытя компетенцій про роботы в освітнїх інштітуціях).<ref name="vlada2015" /> == Научно-дослїдна чінность == Окрем штандартізації правопису і выдаваня папірёвых словників (головно основного дїла „Правила русиньского правопису“) є єдным з найважнїшых сучасных проєктів інштітуту робота на створїню електронічного Націоналного корпусу русиньского языка в сполупрацы зо Словацьков академіёв наук.<ref>{{cite book |author=[[Василь Ябур|Ябур, В.]], [[Анна Плїшкова|Плішкова, А.]] |title=Сучасный русиньскый літературный язык |location=Пряшів |publisher=Русиньска оброда |year=2005}}</ref> Іде о розсяглу датабазу текстів, котра дозволює лінґвістам дослїджовати реалне хоснованя слов, їх фреквенцію і ґраматічны формы в сучаснім діґіталнім середовиску. Робітници інштітуту тыж реґуларно выконують теренно дослїджованя (експедіції) в русиньскых реґіонах [[Пряшівска Русь|Пряшівской Руси]] з цїлём зберати і зазначовати автентічный етноґрафічный і діалектолоґічный матеріал.<ref>{{cite web |url=https://www.narodnostnemensiny.vlada.gov.sk/site/assets/files/3564/hodnotiaca_sprava_o_podpore_kultur_nm_2015.pdf |title=Hodnotiaca správa o podpore kultúr národnostných menšín za rok 2015 |publisher=Úrad vlády Slovenskej republiky |language=sk |year=2016 |access-date=2026-09-19}}</ref> == Меджінародна лїтня школа == {{Поз. тыж|Studium Carpatho-Ruthenorum (лїтня школа)}} Од року 2010 інштітут каждорочно орґанізує тройтыжднёву Меджінародну лїтню школу русиньского языка і културы ({{lang-sk|Medzinárodná letná škola rusínskeho jazyka a kultúry}}).<ref>{{cite web |author=[[Петро Медвідь]] |date=4.6.2024 |url=https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv |title=Studium Carpatho-Ruthenorum 12-ый раз привітать штудентів |publisher=ЛЕМ.фм |accessdate=9.11.2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241109201837/https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv/ |archivedate=9.11.2024}}</ref> Тот проєкт споює не лем штудентів зо Словакії, але ай загранічных гостей (зо Северной Америкы, Европы і Україны), котры мають русиньске корїня або ся інтересують о славяньску філолоґію. Проґрам обсягує інтензівны языковы курзы, prednášky з історії і екскурзії по деревяных церьквах в Карпатах.<ref name="unipo" /> == Партнерство == Інштітут актівно сполупрацує з обчаньскыма і културныма орґанізаціями, головно з обществом „Русиньска оброда“ і зо [[Світовый конґрес Русинів|Світовым конґресом Русинів]].<ref name="magocsi">{{cite book |author=[[Павел Роберт Маґочій|Магочій, П. Р.]] |title=Енциклопедія історії та культури карпатських русинів |location=[[Ужгород]] |publisher=Видавництво В. Падяка |year=2010}}</ref> Окрем того інштітут в области [[Русиньска култура|русиньской културы]] вузко сполупрацує з [[Tеатер Александра Духновіча|Театром Александра Духновіча]] і [[Общество св. Іоанна Крестителя|Обществом св. Івана Крестителя]] при перекладї і языковой редакції церьковной літературы і театралных пєс.<ref name="unipo" /> == Директоры == * ПгДр. [[Юрій Панько]], к.н., быв першым директором інштітуції (в періодї, кедь была частёв орґанізації „Русиньска оброда“ в роках 1993 аж 2008).<ref name="magocsi" /> * доц. ПгДр. [[Анна Плїшкова]], PhD., є директорков офіціалного академічного уставу у рамках Пряшівской універзіты (од року 2008 аж дотеперь).<ref>{{cite book |author=Плішкова, А. |title=Русиньскый язык на Словеньску по роцї 1989 |location=[[Пряшів]] |publisher=[[Світовый конґрес Русинів]] |year=2007}}</ref> == Вызначны особности == З інштітутом повязана научна і педаґоґічна чінность вызначных русиньскых лінґвістів: * [[Василь Ябур]], кодіфікатор русиньского языка, сполуавтор правопису, котрый здобыв золоту медайлу Пряшівской універзіты.<ref>{{cite web |url=https://www.unipo.sk/aktuality/49617 |title=Opustil nás Vasil Jabur, stál pri kodifikácii rusínskeho jazyka |website=[[Пряшівска універзіта]] |date=2025-06-05 |language=sk |access-date=2026-09-19}}</ref> * [[Кветослава Копорова]], доцентка, лінґвістка, авторка учебник учебників. == Референції == {{референції}} [[Катеґорія:Пряшівска універзіта]] [[Катеґорія:Русиньскый язык]] [[Катеґорія:Научны інштітуції]] k5xn3tv32itd6cne0i0t96qadkwnbm9 169943 169942 2026-09-19T16:19:44Z Halajkovič 33393 /* Вызначны особности */ 169943 wikitext text/x-wiki {{Діалект|Пряшівскый діалект русиньского языка|пряшівскым діалектом|пряшівскый}} {{Infobox | title = Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты | subheader = Inštitút rusínskeho jazyka a kultúry Prešovskej univerzity | label1 = Заложена | data1 = 2008 | label2 = Тіп | data2 = научно-освітнїй інштітут | label3 = Місто | data3 = [[Пряшів]] | label4 = Штат | data4 = {{SVK}} | label5 = Універзіта | data5 = [[Пряшівска універзіта]] | label6 = Вебова сторінка | data6 = [https://www.unipo.sk/pracoviska/urjk/uvod Офіціална сторінка] }} '''Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты''' ({{lang-sk|Inštitút rusínskeho jazyka a kultúry Prešovskej univerzity}}) є научно-дослїдна і освітня інштітуція, котра є частёв [[Пряшівска універзіта|Пряшівской універзіты]] в [[Пряшів|Пряшові]] на [[Словакія|Словакії]]. Главным цїлём інштітуту є дослїджованя і кодіфікація [[Русиньскый язык|русиньского языка]] ([[Русиньскый язык на Словакії|пряшівского штандарту]]), як ай приправа педаґоґів про школы з навчанём русиньскім языку.<ref name="unipo">{{cite web |url=https://www.unipo.sk/pracoviska/urjk/uvod |title=Устав русиньского языка і културы ПУ |website=Пряшівска універзіта |language=sk |access-date=2026-09-19}}</ref> == Історія == Історія інштітуціоналного дослїджованя русиньского языка в Пряшові ся зачало в януарї 1993, кедь было у рамках орґанізації <nowiki>„</nowiki>[[Русиньска оброда|Русиньска оброда (на Словакії)]]<nowiki>“</nowiki> ({{lang-sk|Rusínska obroda (na Slovensku)}}) заложено першый Інштітут русиньского языка і културы. 1. септембра 1998 быв на Пряшівскій універзітї зрядженый Інштітут націоналных штудій і чуджых языків, котрого частёв ся стало Оддїлїня русиньского языка і културы.<ref name="vlada2015">{{cite web |url=https://www.narodnostnemensiny.vlada.gov.sk/site/assets/files/3564/hodnotiaca_sprava_o_podpore_kultur_nm_2015.pdf |title=Hodnotiaca správa o podpore kultúr národnostných menšín za rok 2015 |publisher=Úrad vlády Slovenskej republiky |language=sk |year=2016 |page=54-55 |access-date=2026-09-19}}</ref> Одтогды ся зачало офіціално навчаня і сістемататічне дослїджованя русиньского языка на універзітній уровни і в роцї універзіта здобыла акредітацію на бакаларьскый штудійный проґрам в одборї русиньскый язык і література.<ref name="vlada2015" /> 1. марца 2008 было тото оддїлїня офіціално перемінено на самостатный Інштітут русиньского языка і културы цїлоуніверзітнов компетенціёв.<ref name="unipo" /> Од року 2014 дїє інштітут в новых просторах на уліцї 17. новембра, де з фінанчных средств фондів [[Европска унія|Европской унії]] будує унікатну шпеціалізовану книжніцю [[Русиністіка|карпаторусиністікы]].<ref name="vlada2015" /> Вдяка тій научній базї ся інштітут став узнаваным меджінародным освітнїм центром, котрый приїмать дослїдників і докторантів з [[Споєны штаты америцькы|США]], [[Канада|Канады]] і европскых країн.<ref name="vlada2015" /> == Штудійный процес == Інштітут понукать высокошкольску освіту у рамках акредітованых штудійных проґрамів на бакаларьскій (Bc.) і маґістерьскій (Mgr.) уровни. Главным замірянём є проґрам „Русиньскый язык і література“, котра ся штудує подля шпеціалізації навчаня академічных предметів (звычайно в комбінації з іншыма дісціплінами), што дозволює абсолвентам стати ся кваліфікованыма педаґоґами.<ref name="unipo" /> Штуденты і будучі педаґоґы мають можность штудовати тоты шпеціалізачны одборы: * Русиньскый язык, література і історія. * Култура, уменя і етноґрафія карпатьскых Русинів. * Методіка навчаня русиньского языка на школах (здобытя компетенцій про роботы в освітнїх інштітуціях).<ref name="vlada2015" /> == Научно-дослїдна чінность == Окрем штандартізації правопису і выдаваня папірёвых словників (головно основного дїла „Правила русиньского правопису“) є єдным з найважнїшых сучасных проєктів інштітуту робота на створїню електронічного Націоналного корпусу русиньского языка в сполупрацы зо Словацьков академіёв наук.<ref>{{cite book |author=[[Василь Ябур|Ябур, В.]], [[Анна Плїшкова|Плішкова, А.]] |title=Сучасный русиньскый літературный язык |location=Пряшів |publisher=Русиньска оброда |year=2005}}</ref> Іде о розсяглу датабазу текстів, котра дозволює лінґвістам дослїджовати реалне хоснованя слов, їх фреквенцію і ґраматічны формы в сучаснім діґіталнім середовиску. Робітници інштітуту тыж реґуларно выконують теренно дослїджованя (експедіції) в русиньскых реґіонах [[Пряшівска Русь|Пряшівской Руси]] з цїлём зберати і зазначовати автентічный етноґрафічный і діалектолоґічный матеріал.<ref>{{cite web |url=https://www.narodnostnemensiny.vlada.gov.sk/site/assets/files/3564/hodnotiaca_sprava_o_podpore_kultur_nm_2015.pdf |title=Hodnotiaca správa o podpore kultúr národnostných menšín za rok 2015 |publisher=Úrad vlády Slovenskej republiky |language=sk |year=2016 |access-date=2026-09-19}}</ref> == Меджінародна лїтня школа == {{Поз. тыж|Studium Carpatho-Ruthenorum (лїтня школа)}} Од року 2010 інштітут каждорочно орґанізує тройтыжднёву Меджінародну лїтню школу русиньского языка і културы ({{lang-sk|Medzinárodná letná škola rusínskeho jazyka a kultúry}}).<ref>{{cite web |author=[[Петро Медвідь]] |date=4.6.2024 |url=https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv |title=Studium Carpatho-Ruthenorum 12-ый раз привітать штудентів |publisher=ЛЕМ.фм |accessdate=9.11.2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241109201837/https://www.lem.fm/studium-carpatho-ruthenorum-12-yj-raz-privitat-shtudentiv/ |archivedate=9.11.2024}}</ref> Тот проєкт споює не лем штудентів зо Словакії, але ай загранічных гостей (зо Северной Америкы, Европы і Україны), котры мають русиньске корїня або ся інтересують о славяньску філолоґію. Проґрам обсягує інтензівны языковы курзы, prednášky з історії і екскурзії по деревяных церьквах в Карпатах.<ref name="unipo" /> == Партнерство == Інштітут актівно сполупрацує з обчаньскыма і културныма орґанізаціями, головно з обществом „Русиньска оброда“ і зо [[Світовый конґрес Русинів|Світовым конґресом Русинів]].<ref name="magocsi">{{cite book |author=[[Павел Роберт Маґочій|Магочій, П. Р.]] |title=Енциклопедія історії та культури карпатських русинів |location=[[Ужгород]] |publisher=Видавництво В. Падяка |year=2010}}</ref> Окрем того інштітут в области [[Русиньска култура|русиньской културы]] вузко сполупрацує з [[Tеатер Александра Духновіча|Театром Александра Духновіча]] і [[Общество св. Іоанна Крестителя|Обществом св. Івана Крестителя]] при перекладї і языковой редакції церьковной літературы і театралных пєс.<ref name="unipo" /> == Директоры == * ПгДр. [[Юрій Панько]], к.н., быв першым директором інштітуції (в періодї, кедь была частёв орґанізації „Русиньска оброда“ в роках 1993 аж 2008).<ref name="magocsi" /> * доц. ПгДр. [[Анна Плїшкова]], PhD., є директорков офіціалного академічного уставу у рамках Пряшівской універзіты (од року 2008 аж дотеперь).<ref>{{cite book |author=Плішкова, А. |title=Русиньскый язык на Словеньску по роцї 1989 |location=[[Пряшів]] |publisher=[[Світовый конґрес Русинів]] |year=2007}}</ref> == Вызначны особности == З інштітутом повязана научна і педаґоґічна чінность вызначных русиньскых лінґвістів: * [[Василь Ябур]], кодіфікатор русиньского языка, сполуавтор правопису, котрый здобыв золоту медайлу Пряшівской універзіты.<ref>{{cite web |url=https://www.unipo.sk/aktuality/49617 |title=Opustil nás Vasil Jabur, stál pri kodifikácii rusínskeho jazyka |website=[[Пряшівска універзіта]] |date=2025-06-05 |language=sk |access-date=2026-09-19}}</ref> * [[Кветослава Копорова]], доцентка, лінґвістка, авторка учебників. == Референції == {{референції}} [[Катеґорія:Пряшівска універзіта]] [[Катеґорія:Русиньскый язык]] [[Катеґорія:Научны інштітуції]] htuij4rkmx9f0uzmegkzfvnz39070hc 0 25164 169933 169931 2026-09-19T12:35:41Z Halajkovič 33393 +коректованя 169933 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} {{Особа}}<!-- Завершіть кось інфобокс бо я ниваловшин --> '''Ервін Адерс''' ({{lang-de|2|Erwin Aders}})&nbsp;— німицькый [[инженер]] і конструктор у галузи [[Машиностроєніє|машиностроєнія]], создатель [[Тяжкый танк|тяжкых танкӱв]], зокрема [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тиґр 1]] і його наслідник [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2|Тиґр 2]]. == Ранні рокы == Ервін Адерс ро́дився у [[Дюссельдорф|Дюссельдорфі]] 7 мая 1881 року. Учився у технічному коледжови вароша [[Аахен]], тамка такой і писав екзамины у 1906 році. Пак робив у дакількох компаніях, што спиціалізувалися на уробництві строїтельної тай аутомобілнӱв техніці, а іщи науково-досліднӱв діяльности.<ref>Німицька національна бібліотека (GND): Ідентифікатор особы Ервіна Адерса — GND 13695572X</ref> == Перва світова война і начало кар'єры конструктора == Цивільноє життя Ервін Адерса было прервато у 1914 році [[Перша світова война|первов світовов войнов]]. У армії Адерс проходив службу у експеременталнӱв аутомобілнӱв часті - пудрозділови, у якому вӱн годин быв хосновати свої технічні знанія. Експерементална транспортна часть [[Моторизовані войська|моторизованых войськ]] упробовувала не лиш грузовикы тай артилерійські тягачі, а щи удповідала за організацію програмы розробкы танка [[A7V Sturmpanzerwagen|A7V]]. Пӱсля войны Адерс робив інженером у MAN у [[Нюрнберг|Нюрнберзі]], а у 1925 році улаштувався уд Vogtländische Maschinenfabrik AG (VOMAG) у [[Плауен|Плауені]], а у 1929 році уже у [[Daimler-Benz]].<ref><nowiki><ref>{{Книга |автор=Rainer Strasheim |заголовок=The German A7V Tank and the Captured British Mk. IV Tanks of World War I |видавництво=Schiffer Publishing |рік=2010 |isbn=978-0764336546}}</ref></nowiki> </ref> == Жерела == {{референції}} ko30srqba2ryuknhrbblvyvdse2dt9b 169937 169933 2026-09-19T15:25:35Z Gazdadev 36573 /* Перва світова война і начало кар'єры конструктора */ Управлено пару ґраматичных хыб і мало переписано жерела 169937 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} {{Особа}}<!-- Завершіть кось інфобокс бо я ниваловшин --> '''Ервін Адерс''' ({{lang-de|2|Erwin Aders}})&nbsp;— німицькый [[инженер]] і конструктор у галузи [[Машиностроєніє|машиностроєнія]], создатель [[Тяжкый танк|тяжкых танкӱв]], зокрема [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тиґр 1]] і його наслідник [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2|Тиґр 2]]. == Ранні рокы == Ервін Адерс ро́дився у [[Дюссельдорф|Дюссельдорфі]] 7 мая 1881 року. Учився у технічному коледжови вароша [[Аахен]], тамка такой і писав екзамины у 1906 році. Пак робив у дакількох компаніях, што спиціалізувалися на уробництві строїтельної тай аутомобілнӱв техніці, а іщи науково-досліднӱв діяльности.<ref>Німицька національна бібліотека (GND): Ідентифікатор особы Ервіна Адерса — GND 13695572X</ref> == Перва світова война і начало кар'єры конструктора == Цивільноє життя Ервін Адерса было прервато у 1914 році [[Перша світова война|первов світовов войнов]]. У армії Адерс проходив службу у експеременталнӱв аутомобілнӱв часті - пудрозділови, у якому вӱн годин быв хосновати свої технічні знанія. Експерементална транспортна часть [[Моторизовані войська|моторизованых войськ]] упробовувала не лиш грузовикы тай артилерійські тягачі, а щи удповідала за організацію програмы розробкы танка [[A7V Sturmpanzerwagen|A7V]]. Пӱсля войны Адерс робив інженером у MAN у [[Нюрнберг|Нюрнбергови]], а у 1925 році улаштувався уд Vogtländische Maschinenfabrik AG (VOMAG) у [[Плауен|Плауені]], а у 1929 році уже у [[Daimler-Benz]].<ref>{{Книга |автор=Rainer Strasheim |заголовок=The German A7V Tank and the Captured British Mk. IV Tanks of World War I |видавництво=Schiffer Publishing |рік=2010 |isbn=978-0764336546}}</ref>nowiki> == Жерела == {{референції}} t0tpdtyb2gpzmmytbyop2njs0cwja82 169980 169937 2026-09-19T21:31:46Z Rue323 31002 169980 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} {{Особа}}<!-- Завершіть кось інфобокс бо я ниваловшин --> '''Е́рвін А́дерс''' ({{lang-de|2|Erwin Aders}}) ([[7. май|7. мая]] [[1881]] — [[6. януар|6. януара]] [[1974]])&nbsp;— [[Націстічне Нїмецько|німицькый]] [[инженер|инженірь]] и конструктор у галузи [[Машинарьство|машинарьства]], твориць [[Тяжкый танк|тяжкых танкӱв]], зокрема [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тіґер 1]] и його наслідник [[Panzerkampfwagen VI Tiger II|Тіґер 2]]. == Ранні рокы == Ервін Адерс родив ся у [[Дӱсселдорф|Дӱсселдорфови]] 7. мая 1881. року. Учив ся у технічному коледжови вароша [[Аахен]], тамкы такой и здав екзамены у [[1906]]. році. Пак робив у дакӱлкох компаніях, што спеціалізовали ся на уробництвови ставбеної тай [[Автомобіл|автомобілної технікы]], а ищи начно-досліднӱв діялности.<ref>Німицька національна бібліотека (GND): Ідентифікатор особы Ервіна Адерса — GND 13695572X</ref> == Перва світова война и начало карєры конструктора == Цивілный живӱт Ервіна Адерса быв прерватый у 1914. році [[Перша світова война|первыв світовыв войнов]]. У катунах Адерс проходив службу у експеременталнӱв автомобілнӱв части — пудрозділови, у якому вӱн годен быв хосновати свої технічні знаня. Експерементална транспортна часть [[Моторизовані войська|моторизованых войськ]] упробововала не лиш грузовикы тай артилерійські тягачі, а щи удповідала за орґанізацію проґрамы розробкы танка [[A7V Sturmpanzerwagen|A7V]]. Пӱсля войны Адерс робив инженірьом у MAN у [[Нӱрнберґ|Нӱрнберґови]], а у 1925. році став робити у Vogtländische Maschinenfabrik AG (VOMAG) у [[Плауен|Плауенови]], а у 1929. році уже у [[Daimler-Benz]].<ref>{{Книга |автор=Rainer Strasheim |заголовок=The German A7V Tank and the Captured British Mk. IV Tanks of World War I |видавництво=Schiffer Publishing |рік=2010 |isbn=978-0764336546}}</ref> == Жерела == {{референції}} 8n7yl9q6bj8ssc3ajktg0pkpib68bt5 1 25165 169946 169932 2026-09-19T17:11:42Z Flipdot 23893 /* Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю */ Відповідь 169946 wikitext text/x-wiki == Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю == Даты і території стоять неправильні, также ''із пудпоров'' тоже неправильно. Помощ росії давуть мало бӱльше країн, і Україні тоже. Будь ласка вать покладіть шаблон якыйись ош стаття нестабільна і т.д. вать хотябы лишіть ї май у стабільному стані в плані того, ош інформація не буде ся прям так много міняти [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 13:49, 19 септембра 2026 (CEST) :Котрі даты/території неправилні и в котруй секції статі? Горі статі якраз є плашка, ож ото біжна война и інформація годна застарівати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:11, 19 септембра 2026 (CEST) 6b5w3ciw3btkk6s5j8a3d6hy9kszbbk 169949 169946 2026-09-19T17:13:41Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Діскузія:Російско-україньска война]] на [[Діскузія:Російсько-украйинська война]] 169946 wikitext text/x-wiki == Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю == Даты і території стоять неправильні, также ''із пудпоров'' тоже неправильно. Помощ росії давуть мало бӱльше країн, і Україні тоже. Будь ласка вать покладіть шаблон якыйись ош стаття нестабільна і т.д. вать хотябы лишіть ї май у стабільному стані в плані того, ош інформація не буде ся прям так много міняти [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 13:49, 19 септембра 2026 (CEST) :Котрі даты/території неправилні и в котруй секції статі? Горі статі якраз є плашка, ож ото біжна война и інформація годна застарівати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:11, 19 септембра 2026 (CEST) 6b5w3ciw3btkk6s5j8a3d6hy9kszbbk 169959 169949 2026-09-19T19:09:17Z Gazdadev 36573 /* Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю */ Відповідь 169959 wikitext text/x-wiki == Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю == Даты і території стоять неправильні, также ''із пудпоров'' тоже неправильно. Помощ росії давуть мало бӱльше країн, і Україні тоже. Будь ласка вать покладіть шаблон якыйись ош стаття нестабільна і т.д. вать хотябы лишіть ї май у стабільному стані в плані того, ош інформація не буде ся прям так много міняти [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 13:49, 19 септембра 2026 (CEST) :Котрі даты/території неправилні и в котруй секції статі? Горі статі якраз є плашка, ож ото біжна война и інформація годна застарівати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:11, 19 септембра 2026 (CEST) ::Ушитко тамка неправильно кроме ''резултат''. Територія ци як оно тамка названо, місто? Война уже была і на території росії іщи із 2023 року (рейды РДК і ЛСР). А із конця літа 2024 року і самі ЗСУ зайшли у Курську область. Также уписані не вшиткі області які были хоть частично окуповані. Также мош добавити деокуповані (частично тоже) області, а іменно Полтавська, Житомирська, Чернігівська, Миколаївська і Одеська (о. Зміїный). Тым часом ''велителі'' не вшиткі, мош уписати голов ЗСУ і ЗС РФ (Герасимов, Сирськый і другі). Дату ліпше забрати і написати до типирь (''резултаты'' удалити бо по факту їх ниє смысла писати). І фотка карты войны тоже устарівша, правда я не знаву ци є на Вікі май нова но по возможности треба замінити. Розумієте, статя іся дуже важна, вот на украйинськӱв Вікі уна вопще закрыта [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 21:09, 19 септембра 2026 (CEST) 788tmzaa1d5jeag7unun5z8ex2bx7zt 169983 169959 2026-09-19T23:10:57Z Flipdot 23893 /* Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю */ Відповідь 169983 wikitext text/x-wiki == Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю == Даты і території стоять неправильні, также ''із пудпоров'' тоже неправильно. Помощ росії давуть мало бӱльше країн, і Україні тоже. Будь ласка вать покладіть шаблон якыйись ош стаття нестабільна і т.д. вать хотябы лишіть ї май у стабільному стані в плані того, ош інформація не буде ся прям так много міняти [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 13:49, 19 септембра 2026 (CEST) :Котрі даты/території неправилні и в котруй секції статі? Горі статі якраз є плашка, ож ото біжна война и інформація годна застарівати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:11, 19 септембра 2026 (CEST) ::Ушитко тамка неправильно кроме ''резултат''. Територія ци як оно тамка названо, місто? Война уже была і на території росії іщи із 2023 року (рейды РДК і ЛСР). А із конця літа 2024 року і самі ЗСУ зайшли у Курську область. Также уписані не вшиткі області які были хоть частично окуповані. Также мош добавити деокуповані (частично тоже) області, а іменно Полтавська, Житомирська, Чернігівська, Миколаївська і Одеська (о. Зміїный). Тым часом ''велителі'' не вшиткі, мош уписати голов ЗСУ і ЗС РФ (Герасимов, Сирськый і другі). Дату ліпше забрати і написати до типирь (''резултаты'' удалити бо по факту їх ниє смысла писати). І фотка карты войны тоже устарівша, правда я не знаву ци є на Вікі май нова но по возможности треба замінити. Розумієте, статя іся дуже важна, вот на украйинськӱв Вікі уна вопще закрыта [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 21:09, 19 септембра 2026 (CEST) :::Часть из сього уже додана, а мапа з фронтовыми линіями ся держит на Commons, и обновити ї мож лиш из хоснованьом бизувных жерел за фронтову ситуацію, што, на бану, не в мому scope-ови роботы. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:10, 20 септембра 2026 (CEST) np9gm9qtjhp8bat75fb4yitilhc8ibc 170006 169983 2026-09-20T06:38:28Z Gazdadev 36573 /* Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю */ Відповідь 170006 wikitext text/x-wiki == Обновляйте авать просто лишіть якось май стабільно статтю == Даты і території стоять неправильні, также ''із пудпоров'' тоже неправильно. Помощ росії давуть мало бӱльше країн, і Україні тоже. Будь ласка вать покладіть шаблон якыйись ош стаття нестабільна і т.д. вать хотябы лишіть ї май у стабільному стані в плані того, ош інформація не буде ся прям так много міняти [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 13:49, 19 септембра 2026 (CEST) :Котрі даты/території неправилні и в котруй секції статі? Горі статі якраз є плашка, ож ото біжна война и інформація годна застарівати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:11, 19 септембра 2026 (CEST) ::Ушитко тамка неправильно кроме ''резултат''. Територія ци як оно тамка названо, місто? Война уже была і на території росії іщи із 2023 року (рейды РДК і ЛСР). А із конця літа 2024 року і самі ЗСУ зайшли у Курську область. Также уписані не вшиткі області які были хоть частично окуповані. Также мош добавити деокуповані (частично тоже) області, а іменно Полтавська, Житомирська, Чернігівська, Миколаївська і Одеська (о. Зміїный). Тым часом ''велителі'' не вшиткі, мош уписати голов ЗСУ і ЗС РФ (Герасимов, Сирськый і другі). Дату ліпше забрати і написати до типирь (''резултаты'' удалити бо по факту їх ниє смысла писати). І фотка карты войны тоже устарівша, правда я не знаву ци є на Вікі май нова но по возможности треба замінити. Розумієте, статя іся дуже важна, вот на украйинськӱв Вікі уна вопще закрыта [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 21:09, 19 септембра 2026 (CEST) :::Часть из сього уже додана, а мапа з фронтовыми линіями ся держит на Commons, и обновити ї мож лиш из хоснованьом бизувных жерел за фронтову ситуацію, што, на бану, не в мому scope-ови роботы. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:10, 20 септембра 2026 (CEST) ::::Дякуву штосьте обновили хоть мало, айбо а остальноє? [[Хоснователь:Gazdadev|Gazdadev]] ([[Діскузія з хоснователём:Gazdadev|діскусія]]) 08:38, 20 септембра 2026 (CEST) 537c8qvfejjzk088iav4tnknkjp4db3 0 25166 169948 2026-09-19T17:13:41Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Російско-україньска война]] на [[Російсько-украйинська война]] з вычерянём напрямлїнь 169948 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Російсько-украйинська война]] e7yiaeaatbidtdy7qjjyyftarj08rkz 1 25167 169950 2026-09-19T17:13:41Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Діскузія:Російско-україньска война]] на [[Діскузія:Російсько-украйинська война]] 169950 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Діскузія:Російсько-украйинська война]] fe1lsat8jkvj1wgilvrpmilvahgxaus 10 25168 169974 2026-09-19T20:31:44Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 25em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #eaecf0; border-top: 2px solid #a2a9b1; border-bottom: 2px solid #a2a9b1; padding: 5px; | headerstyle = background-color: #eaecf0; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 4px; | title = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | image = {{#if:{{{зображення|}}}|Файл:{{{зображення}}}|{{#if:{{{р... 169974 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 25em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #eaecf0; border-top: 2px solid #a2a9b1; border-bottom: 2px solid #a2a9b1; padding: 5px; | headerstyle = background-color: #eaecf0; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 4px; | title = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | image = {{#if:{{{зображення|}}}|[[Файл:{{{зображення}}}|{{#if:{{{розм_зобр|}}}|{{{розм_зобр}}}|250px}}|{{{альт|}}}]]<br/>}}{{{опис_зображення|{{{підпис|}}}}}} | label1 = Тіп | data1 = {{#switch: {{#if:{{{класифікація|}}}|1|0}}{{#if:{{{модифікація|}}}|1|0}} | 00 = {{#if:{{{компонувальна схема|}}}|Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}} | 01 = {{{модифікація|}}}{{#if:{{{компонувальна схема|}}}|<br/>Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}} | 10 = {{{класифікація|}}}{{#if:{{{компонувальна схема|}}}|<br/>Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}} | 11 = {{{класифікація|}}}<br/>{{{модифікація|}}}{{#if:{{{компонувальна схема|}}}|<br/>Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}}}} | label2 = Країна походжіня | data2 = {{{країна-виробник|}}} | header10 = {{#if:{{{роки експлуатації|}}}{{{основні країни-оператори|}}}{{{війни|}}}|Історія службы}} | label11 = Рокы службы | data11 = {{{роки експлуатації|}}} | label12 = Хоснователї | data12 = {{{основні країни-оператори|}}} | label13 = Войны / Конфлікты | data13 = {{{війни|}}} | header20 = {{#if:{{{розробник|}}}{{{компанія-виробник|}}}{{{вартість|}}}{{{роки виробництва|}}}{{{кількість виробів|}}}{{{модифікації|}}}|Історія выробы}} | label21 = Вывоярь | data21 = {{{розробник|}}} | label22 = Выробник | data22 = {{{компанія-виробник|}}} | label23 = Вартість | data23 = {{{вартість|}}} | label24 = Рокы выробы | data24 = {{{роки виробництва|}}} | label25 = Выроблено екземплярів | data25 = {{{кількість виробів|}}} | label26 = Варіанты | data26 = {{{модифікації|}}} | header30 = {{#if:{{{бойова маса|}}}{{{довжина|}}}{{{довжина ствола|}}}{{{ширина|}}}{{{висота|}}}{{{екіпаж|}}}{{{десант|}}}|Основны параметры}} | label31 = Маса | data31 = {{{бойова маса|}}} | label32 = Довжка | data32 = {{{довжина|}}} | label33 = Довжка дула | data33 = {{{довжина ствола|}}} | label34 = Ширина | data34 = {{{ширина|}}} | label35 = Вышка | data35 = {{{висота|}}} | label36 = Екіпаж | data36 = {{{екіпаж|}}} | label37 = Десант | data37 = {{{десант|}}} | header40 = {{#if:{{{калібр, марка та тип гармати|}}}{{{скорострільність|}}}{{{дальність стрільби|}}}{{{приціли|}}}{{{кути ВН|}}}{{{кути ГН|}}}|Вызброїня}} | label41 = Калібр | data41 = {{{калібр, марка та тип гармати|}}} | label42 = Скорострілность | data42 = {{{скорострільність|}}} | label43 = Далекість стріляня | data43 = {{{дальність стрільби|}}} | label44 = Міряла (прицілы) | data44 = {{{приціли|}}} | label45 = Куты ВН | data45 = {{{кути ВН|}}} | label46 = Куты ГН | data46 = {{{кути ГН|}}} | header50 = {{#if:{{{тип броні|}}}{{{основне озброєння|}}}{{{кулемети|}}}{{{додаткове_озброєння|}}}|Броня і Вызброїня}} | label51 = Броня | data51 = {{{тип броні|}}}<!-- -->{{#if:{{{лоб корпусу|}}}{{{лоб корпусу (верх)|}}}{{{лоб корпусу (середина)|}}}{{{лоб корпусу (низ)|}}}|<br/>'''Лоб''': {{{лоб корпусу|}}} {{{лоб корпусу (верх)|}}} {{{лоб корпусу (середина)|}}} {{{лоб корпусу (низ)|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{борт корпусу|}}}{{{борт корпусу (верх)|}}}{{{борт корпусу (низ)|}}}|<br/>'''Борт''': {{{борт корпусу|}}} {{{борт корпусу (верх)|}}} {{{борт корпусу (низ)|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{корма корпусу|}}}{{{корма корпусу (верх)|}}}{{{корма корпусу (середина)|}}}{{{корма корпусу (низ)|}}}|<br/>'''Корма''': {{{корма корпусу|}}} {{{корма корпусу (верх)|}}} {{{корма корпусу (середина)|}}} {{{корма корпусу (низ)|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{дах корпусу|}}}|<br/>'''Дах''': {{{дах корпусу|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{днище|}}}|<br/>'''Днище''': {{{днище|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{лоб башти|}}}{{{маска гармати|}}}{{{борт башти|}}}{{{корма башти|}}}{{{дах башти|}}}|<br/>'''Башта''': {{{лоб башти|}}} {{{маска гармати|}}} {{{борт башти|}}} {{{корма башти|}}} {{{дах башти|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{активний захист|}}}|<br/>'''Актівный хран''': {{{активний захист|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{динамічний захист|}}}|<br/>'''Дінамічный хран''': {{{динамічний захист|}}}}} | label52 = Основне вызброїня | data52 = {{{основне озброєння|}}}{{#if: {{{боєкомплект гармати|}}}|<br/>боєкомплект: {{{боєкомплект гармати|}}}}} | label53 = Додаткове вызброїня | data53 = {{{кулемети|}}}{{#if: {{{боєкомплект|}}}|<br/>боєкомплект: {{{боєкомплект|}}}}}{{#if: {{{додаткове_озброєння|}}}|<br/>додатково: {{{додаткове_озброєння|}}}}} | header60 = {{#if:{{{тип, марка двигуна|}}}{{{потужність двигуна|}}}{{{питома потужність|}}}{{{трансмісія|}}}{{{підвіска|}}}{{{кліренс|}}}{{{пальне|}}}{{{дальність|}}}{{{швидкість по шосе|}}}|Рухливость}} | label61 = Мотор | data61 = {{{тип, марка двигуна|}}} | label62 = Выкон мотора | data62 = {{{потужність двигуна|}}} | label63 = Питома потужность | data63 = {{{питома потужність|}}} | label64 = Трансмісія | data64 = {{{трансмісія|}}} | label65 = Підвіска | data65 = {{{підвіска|}}} | label66 = Кліренс | data66 = {{{кліренс|}}} | label67 = Паливо | data67 = {{{пальне|}}} | label68 = Операційна далекість | data68 = {{{дальність|}}} | label69 = Швыдкость | data69 = {{#if: {{{швидкість по шосе|}}} | шосе: {{{швидкість по шосе|}}}}}{{#if:{{{швидкість по перетятій місцевості|}}}|{{#if:{{{швидкість по шосе|}}}|<br/>}}бездоріжжя: {{{швидкість по перетятій місцевості|}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == {{ref-uk}} Цей шаблон автоматично перекладає українські параметри з <nowiki>{{</nowiki>[[:uk:Бронетехніка|Бронетехніка]]<nowiki>}}</nowiki> на русинські назви. Ви можете просто копіювати інфобокси з української Вікіпедії без змін у параметрах. [[Катеґорія:Шаблоны:Інфобоксы]] </noinclude> p2on90flabmg3w07y0gdxaxxgjiqpex 169975 169974 2026-09-19T20:32:16Z Halajkovič 33393 169975 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox | bodystyle = width: 25em; font-size: 89%; | abovestyle = background-color: #eaecf0; border-top: 2px solid #a2a9b1; border-bottom: 2px solid #a2a9b1; padding: 5px; | headerstyle = background-color: #eaecf0; border-top: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding: 4px; | title = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | image = {{#if:{{{зображення|}}}|[[Файл:{{{зображення}}}|{{#if:{{{розм_зобр|}}}|{{{розм_зобр}}}|250px}}|{{{альт|}}}]]<br/>}}{{{опис_зображення|{{{підпис|}}}}}} | label1 = Тіп | data1 = {{#switch: {{#if:{{{класифікація|}}}|1|0}}{{#if:{{{модифікація|}}}|1|0}} | 00 = {{#if:{{{компонувальна схема|}}}|Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}} | 01 = {{{модифікація|}}}{{#if:{{{компонувальна схема|}}}|<br/>Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}} | 10 = {{{класифікація|}}}{{#if:{{{компонувальна схема|}}}|<br/>Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}} | 11 = {{{класифікація|}}}<br/>{{{модифікація|}}}{{#if:{{{компонувальна схема|}}}|<br/>Схема: {{{компонувальна схема|}}}|}}}} | label2 = Країна походжіня | data2 = {{{країна-виробник|}}} | header10 = {{#if:{{{роки експлуатації|}}}{{{основні країни-оператори|}}}{{{війни|}}}|Історія службы}} | label11 = Рокы службы | data11 = {{{роки експлуатації|}}} | label12 = Хоснователї | data12 = {{{основні країни-оператори|}}} | label13 = Войны / Конфлікты | data13 = {{{війни|}}} | header20 = {{#if:{{{розробник|}}}{{{компанія-виробник|}}}{{{вартість|}}}{{{роки виробництва|}}}{{{кількість виробів|}}}{{{модифікації|}}}|Історія выробы}} | label21 = Вывоярь | data21 = {{{розробник|}}} | label22 = Выробник | data22 = {{{компанія-виробник|}}} | label23 = Вартість | data23 = {{{вартість|}}} | label24 = Рокы выробы | data24 = {{{роки виробництва|}}} | label25 = Выроблено екземплярів | data25 = {{{кількість виробів|}}} | label26 = Варіанты | data26 = {{{модифікації|}}} | header30 = {{#if:{{{бойова маса|}}}{{{довжина|}}}{{{довжина ствола|}}}{{{ширина|}}}{{{висота|}}}{{{екіпаж|}}}{{{десант|}}}|Основны параметры}} | label31 = Маса | data31 = {{{бойова маса|}}} | label32 = Довжка | data32 = {{{довжина|}}} | label33 = Довжка дула | data33 = {{{довжина ствола|}}} | label34 = Ширина | data34 = {{{ширина|}}} | label35 = Вышка | data35 = {{{висота|}}} | label36 = Екіпаж | data36 = {{{екіпаж|}}} | label37 = Десант | data37 = {{{десант|}}} | header40 = {{#if:{{{калібр, марка та тип гармати|}}}{{{скорострільність|}}}{{{дальність стрільби|}}}{{{приціли|}}}{{{кути ВН|}}}{{{кути ГН|}}}|Вызброїня}} | label41 = Калібр | data41 = {{{калібр, марка та тип гармати|}}} | label42 = Скорострілность | data42 = {{{скорострільність|}}} | label43 = Далекість стріляня | data43 = {{{дальність стрільби|}}} | label44 = Міряла (прицілы) | data44 = {{{приціли|}}} | label45 = Куты ВН | data45 = {{{кути ВН|}}} | label46 = Куты ГН | data46 = {{{кути ГН|}}} | header50 = {{#if:{{{тип броні|}}}{{{основне озброєння|}}}{{{кулемети|}}}{{{додаткове_озброєння|}}}|Броня і Вызброїня}} | label51 = Броня | data51 = {{{тип броні|}}}<!-- -->{{#if:{{{лоб корпусу|}}}{{{лоб корпусу (верх)|}}}{{{лоб корпусу (середина)|}}}{{{лоб корпусу (низ)|}}}|<br/>'''Лоб''': {{{лоб корпусу|}}} {{{лоб корпусу (верх)|}}} {{{лоб корпусу (середина)|}}} {{{лоб корпусу (низ)|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{борт корпусу|}}}{{{борт корпусу (верх)|}}}{{{борт корпусу (низ)|}}}|<br/>'''Борт''': {{{борт корпусу|}}} {{{борт корпусу (верх)|}}} {{{борт корпусу (низ)|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{корма корпусу|}}}{{{корма корпусу (верх)|}}}{{{корма корпусу (середина)|}}}{{{корма корпусу (низ)|}}}|<br/>'''Корма''': {{{корма корпусу|}}} {{{корма корпусу (верх)|}}} {{{корма корпусу (середина)|}}} {{{корма корпусу (низ)|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{дах корпусу|}}}|<br/>'''Дах''': {{{дах корпусу|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{днище|}}}|<br/>'''Днище''': {{{днище|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{лоб башти|}}}{{{маска гармати|}}}{{{борт башти|}}}{{{корма башти|}}}{{{дах башти|}}}|<br/>'''Башта''': {{{лоб башти|}}} {{{маска гармати|}}} {{{борт башти|}}} {{{корма башти|}}} {{{дах башти|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{активний захист|}}}|<br/>'''Актівный хран''': {{{активний захист|}}}}}<!-- -->{{#if:{{{динамічний захист|}}}|<br/>'''Дінамічный хран''': {{{динамічний захист|}}}}} | label52 = Основне вызброїня | data52 = {{{основне озброєння|}}}{{#if: {{{боєкомплект гармати|}}}|<br/>боєкомплект: {{{боєкомплект гармати|}}}}} | label53 = Додаткове вызброїня | data53 = {{{кулемети|}}}{{#if: {{{боєкомплект|}}}|<br/>боєкомплект: {{{боєкомплект|}}}}}{{#if: {{{додаткове_озброєння|}}}|<br/>додатково: {{{додаткове_озброєння|}}}}} | header60 = {{#if:{{{тип, марка двигуна|}}}{{{потужність двигуна|}}}{{{питома потужність|}}}{{{трансмісія|}}}{{{підвіска|}}}{{{кліренс|}}}{{{пальне|}}}{{{дальність|}}}{{{швидкість по шосе|}}}|Рухливость}} | label61 = Мотор | data61 = {{{тип, марка двигуна|}}} | label62 = Выкон мотора | data62 = {{{потужність двигуна|}}} | label63 = Питома потужность | data63 = {{{питома потужність|}}} | label64 = Трансмісія | data64 = {{{трансмісія|}}} | label65 = Підвіска | data65 = {{{підвіска|}}} | label66 = Кліренс | data66 = {{{кліренс|}}} | label67 = Паливо | data67 = {{{пальне|}}} | label68 = Операційна далекість | data68 = {{{дальність|}}} | label69 = Швыдкость | data69 = {{#if: {{{швидкість по шосе|}}} | шосе: {{{швидкість по шосе|}}}}}{{#if:{{{швидкість по перетятій місцевості|}}}|{{#if:{{{швидкість по шосе|}}}|<br/>}}бездоріжжя: {{{швидкість по перетятій місцевості|}}}}} }}</includeonly><noinclude> == Хоснованя == {{ref-uk}} Цей шаблон автоматично перекладає українські параметри з <nowiki>{{</nowiki>[[:uk:Шаблон:Бронетехніка|Бронетехніка]]<nowiki>}}</nowiki> на русинські назви. Ви можете просто копіювати інфобокси з української Вікіпедії без змін у параметрах. [[Катеґорія:Шаблоны:Інфобоксы]] </noinclude> eyoraqp6faihlf2ba24qga8761805j8 0 25169 169978 2026-09-19T20:37:24Z Halajkovič 33393 Halajkovič переменовав сторінку [[Pz. Kpfw. VI Тиґр 2]] на [[Panzerkampfwagen VI Tiger II]]: Назва з помилкою 169978 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Panzerkampfwagen VI Tiger II]] 4spnbu2ztssksbafj49dk0jm6p4rrtx 10 25170 169981 2026-09-19T23:08:08Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Шаблона:Endplainlist]] 169981 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шаблона:Endplainlist]] c3i6wmetqm2off50dbtmtr7w3npowp6