Вікіпедія
ruewiki
https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Медіа
Шпеціална
Діскузія
Хоснователь
Діскузія з хоснователём
Вікіпедія
Діскузія ку Вікіпедії
Файл
Діскузія ку файлу
MediaWiki
Діскузія ку MediaWiki
Шаблона
Діскузія ку шаблонї
Поміч
Діскузія ку помочі
Катеґорія
Діскузія ку катеґорії
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обговорення модуля
Подія
Обговорення події
Шаблона:Main
10
1744
170279
156646
2026-09-24T21:11:06Z
Flipdot
23893
170279
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:Labelled list hatnote|labelledList|Головна статя|Головні статі|Головна сторунка|Головні сторункы}}</includeonly><noinclude>
{{doc-inline}}
Тота шаблона е про хоснованя '''в роздѣлах статей''' и мать ся умѣстити в первом рядку роздѣла, кедь на тему того роздѣла екзистуе окрема подробна статья. Шаблона сформуе переход на подробну статью в данной темѣ.<br/>
'''Синтакс:'''
{| class="wikitable"
! style="text-align: left" | Напишеме
! style="text-align: left" | Достанеме
|-
|<nowiki>{{Main|Статья}}</nowiki>
|''Головна статя: <u>Статья</u>''.
|-
|<nowiki>{{Main|Статья1|Статья2}}</nowiki>
|''Головна статя: <u>Статья1</u> ай <u>Статья2</u>''.
|-
|<nowiki>{{Main|Ст1|Ст2|Ст3}}</nowiki>
|''Головна статя: <u>Ст1</u>, <u>Ст2</u> ай <u>Ст3</u>''.
|}
{{Цитат збоку|Полога=left|Без розрывов=1|Содержанье=
Не поплетьте з шаблонов '''ГоловнаСтатья''',<br/>
котра е про умѣщѣна на сторонках категорий!}}
{{doc-end}}
[[Катеґорія:Навигация|М]]
[[rue:Шаблона:Main]]
</noinclude>
gwe30bjvwvds3ld3vzh18sn3urtihum
Лемкы
0
5600
170277
164498
2026-09-24T20:53:06Z
Flipdot
23893
170277
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Flag of Lemkos.svg|міні|{{center|Застава польскых лемків}}]]
[[Файл:Cerkiew krempna 02.jpg|thumb|250px|Лемківска церква в польскых Бескідах]]
[[File:Карта Лемківщини з сучасними кордонами держав.png|thumb|350px|Мапа Лемковины]]
'''Лемкы''' ({{lang-pl|Łemkowie}}, {{lang-sk|Lemkovia}}, {{lang-uk|Лемки}}) — суть выходославяньскый [[етнос]], жыючій в юговыходнім Польску, в [[Закарпатьска область|Закарпатьскій областї]] [[Україна|Україны]], в [[Галич]]инї, в [[Пряшівскый край|Пряшівскім краю]] на [[Словеньско|Словеньску]] (векшына). Тото історічне і натуралне пребывалиско Лемків ся называть [[Лемковина]].
== Назва ==
Слово „Лемкы“ выникло в 19. сторочу і спочатку бо Лемкы хоснують слово лем намісто лиш, але самы Лемкы себе означовали за „руськый народ“, [[Русины|Русинів]], „Руснакы“. На преломі 19. а 20. сторочу прияли назву Лемкы Лемкове в Польску за свою. Перед [[перша світова война|першов світовов войнов]] ся за Лемків тримали Русины [[Низкы Бескиды|Низкых Бескід]] - од [[Попрад (ріка)|Попрадьской]] долины аж к долинї рікы [[Ослава|Ослава]] в [[Польско|Польску]]; выходного [[Словеньско|Словеньска]] - аж к [[Вігорлат]]у і [[Спіська Маґура|Спіськой Маґуры]] - вшытко на теріторії тогдышнёго Ракусько-Угорьска ([[Австрійска_імперія|Австро-Угорьска]]).
== Акція Вісла ==
{{main|Акція Вісла}}
В рамках [[Акція Вісла|Акції Вісла]] было [[Лемковина|Лемковины]] выселеных коло 150.000 [[Лемкы|Лемків]] і [[Українцї|Українцїв]] <ref>[http://www.lem.fm/aktsiya-visla-2/ Акция «Вісла» - Лем.фм]</ref> <ref>Д. Брандес, Х. Зундгауссен, Ш. Трёбст: Енціклопедія выгнанств <nowiki>ISBN 978-5-8243-1778-7</nowiki></ref>. Зістали лем невеликы ґрупы, напр. в [[Команьча|Команьчі]] і [[Крампна|Крампні]]. Лемківске населіня было насилно зо свого обыстя, де жыло ціле стороча, де мало свої земли, де ґаздовало, выселене до тогдышнёго [[СССР]] на [[Україна|Україну]] і тоты, што мали веце щастя скінчіли на западных теріторіах [[Польско|Польска]]. Лем мала часть з них дістала по роках можливость вернути ся на [[Лемковина|рідну землю]].
== Сучасность ==
Часть Лемків ся голосить к [[Українцї|україньскій]] народности, часть к [[Русины|русиньскій]]/[[Лемкы|лемківскій]] і векшына є асімілованых і голосять ся к [[Словакы|словеньскій]], [[Польско|польскій]] і [[Українцї|україньскій]]. На основі лемківскых діалектів польскых была кодіфікована польска верзія русиньского языка, на основі лемківскых діалектів на Словеньску была кодіфікована словеньска варіанта русиньского языка.
== Одказы ==
<references/>
=== Екстерны одказы ===
* [https://web.archive.org/web/20160318223608/http://www.stowarzyszenielemkow.pl/new/index.php Stowarzyszenie Łemków] − сторінкы здружіня Лемків в Польску (по польскы)
* [http://www.lemko.org Lemko.org] − вшытко о Лемках (по анґліцькы, польскы, лемківскы)
* [https://web.archive.org/web/20081205044522/http://www.lemky.com/ lemky.com] − інтернетова чеперушка напрямена на лемківскы реалії (по україньскы, анґліцькы)
* [http://www.lem.fm ЛЕМ ФМ] - лемківске інтернетове радіо (по лемківскы)
* [https://web.archive.org/web/20130710170851/http://www.watramichalow.pl/lem/ Lemkiwska Watra na Czużyni]
[[Катеґорія:Русины]]
[[Катеґорія:Етнічны ґрупы]]
7616qe8gyrydh29a9ndlr3prki0g6fg
Лемківскый язык
0
10187
170275
154091
2026-09-24T18:23:09Z
Flipdot
23893
170275
wikitext
text/x-wiki
{{Стыржень}}
{{Інфобокс язык
| name = Лемкувськый язык
| nativename = {{Lang-lem|лемківскій язык}}
| pronunciation =
| ethnicity = [[Лемкы]]
| familycolor = Indo-European
| fam1 = [[Индоевропскы языкы|Індоевропські]]
| fam2 = Балтійсько-словянські
| fam3 = Словянські
| fam4 = Восточнословянські
| fam5 = [[Лемкувськый язык]]
| script = [[Кирилиця]]
| minority = {{flag|Польща}}
| isoexception = none
| iso3 = rue
| iso3comment = ([[Русинськый язык|русинськый]])
}}
'''Ле́мкувськый язы́к''' ({{Lang-lem|лемківскій язык}}) є восточнославянськый язык, котрым приказувут [[Лемкы]]. Вун має много ворошных рис из другыми карпатськыми бесідами и сохтує ся часто ґруповати вєдно из [[Русинськый язык|русинськым языком]].<ref>{{cite web |url=http://www.rusyn.org/rusyns-language.html |title=The Rusyns |publisher=Rusyn |access-date=2013-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509123945/http://www.rusyn.org/rusyns-language.html |archive-date=2008-05-09 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book|editor1-first=Paul Joseph|editor1-last=Best|editor2-first=Jarosław|editor2-last=Moklak|title=The Lemkos of Poland : articles and essays|series=Carpatho-Slavic Studies|volume=1-3|year=2000|publisher=Carpatho-Slavic Studies Group, Historia Iagellonica Press|location=New Haven, Cracow|isbn=978-83-912018-3-1|oclc=231621583}}</ref> Никаня на статус лемкувської бесіды ги самостуйного языка вадь діалекта залежит головно уд політичных факторув; носителі часто розникувут свуй язык самостуйным авадь єднов из варіацій русинського языка, а подакотрі украйинські лінґвішты видят у лемкувськуй бесіді діалект украйинського языка.
[[Методий Трохановскій|Методий Трохановськый]] удав лемкувськый [[букварь]] („''Буквар: Перша книжечка для народных школ''“, 1935) и читанку („''Друга книжечка для народных школ''“, 1936) про хоснованя у школах у лемкувськоязычных реґіонах [[Польща|Польщі]].<ref>{{cite book|last1=Horbal|first1=Bogdan|author-link1=Bogdan Horbal|editor1-first=Richard D.|editor1-last=Custer|title=Rusyn-American Almanac of the Carpatho-Rusyn Society 10th Anniversary 2004–2005|year=2005|location=[[Піттсбурґ|Pittsburgh, Pennsylvania]]|pages=81–91|chapter=The Rusyn Movement among the Galician Lemkos|chapter-url=http://www.lemko.org/scholar/horbal/94.pdf}}</ref> У 1934. році лемкувськый язык быв учиненый языком штудій у такых школах. Айбо скоро по зачаткови [[Друга світова война|Другої світової войны]] польські власті замінили матеріалы Трохановського на украйинські тексты.<ref>{{cite web |last1=Duć-Fajfer |first1=Helena |title=Szkolnictwo na Łemkowszczyźnie (Schooling in the Lemko region) |url=http://lemkowski.revitalization.al.uw.edu.pl/?sem=1&topic=24 |website=revitalization.al.uw.edu.pl |publisher=[[Варшавськый університет|University of Warsaw]] |access-date=2 June 2018 |language=pl }}</ref> Изглядованьом лемкувськых діалектув ся много занимав польськый языкознатель [[Здзіслав Штібер]].
У кунци 20. стороча подакотрі лемкувські и русинські діячі, головно еміґранты з южных Карпат у сучаснуй Словакії, зачали роботу над кодифікаційов лемкувської ґраматикы, котра была представлена 27. януара 1995. року в [[Пряшово|Пряшові]]. У 2013. році было уданоє лемкувськоє товмачіня знамої [[Новела (литература)|новелы]] французького писателя [[Антуан де Сент-Екзіпері|Антуана де Сент-Екзіперія]] „Малый принц“.<ref>[http://www.petit-prince-collection.com/lang/show_livre.php?lang=en&id=2812 Little Prince nr. PP-2812 / Lemkovian (petit-prince-collection.com)]</ref>
== Референції ==
{{Reflist}}
* http://lemkowski.revitalization.al.uw.edu.pl/?sem=1&topic=1
[[Катеґорія:Выходославяньскы языкы]]
[[Катеґорія:Русинськый язык]]
[[Катеґорія:Русиньскы діалекты]]
fo7avdfkyqd6hootjow1f80d6ae98m9
Павел Стефановскый
0
17692
170272
167428
2026-09-24T17:49:55Z
Flipdot
23893
/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */
170272
wikitext
text/x-wiki
{{Особа проста
|Имя=Павел Стефановскый
|Имя_оригиналне=
|Категория_склада=
|Образчик={{Фоторамка|Фото<br/>од П. Басалыгы|align=center|pos=top|width=90
|link=https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2021/03/pawel_stefanowski-750x536.jpeg}}
|Чинность=[[Лемкы|лемковскый]] сполоченскый активиста, [[писатель]] и [[етнография|етнограф]]
|Уроджѣня={{Birth date|1932|03|03}}
|Мѣсто_роджѣня=[[Білянка|Бѣлянка]], {{s|[[Рѣчь Посполита II.]]}}
|Упокоеня={{Death date and age|2021|03|31|1932|03|03}}
|Мѣсто_смерти=[[Варшава]], [[Польща]]
|Причина_смерти=
|Мѣсто_погребу=<!-- unknown -->
}}
'''Павел Стефановскый''', *[[3. марец]] [[1932]], [[Білянка|Бѣлянка]], [[Рѣчь Посполита II.]] – †*[[31. марец]] [[2021]], [[Варшава]], [[Польща]] — [[Лемкы|лемковскый]] сполоченскый активиста, [[писатель]] и [[етнография|етнограф]].
== Биография ==
Уродив ся [[3. марца]] [[1932]] в [[Білянка|Бѣлянцѣ]] при [[Горлицѣ|Горлицях]]. В року 1947 в [[Акція Вісла|акции Висла]] з цѣлов родинов быв депортованый до околици [[Вроцлав]]а.<ref name=Trochanowski>Ярослав Трохановскій</ref> В року 1952 закончив школу механизации земледѣлства,<ref name=Prosalova>Просалова В. А.</ref><ref name=Kosowski>Севериян Косовскiй</ref> зыскавши фах електромонтера.<ref name=Trochanowski/> Быв поволаный до войска на шорову службу, там выштудовав офицерску школу<ref name=Kosowski/> и зыскав шаржу подпоручника.<ref name=Trochanowski/> В року 1959 вернув ся на [[Лемковина|Лемковину]], де заложив успѣшны фолклорны колективы в [[Білянка|Бѣлянцѣ]], [[Команьча|Команчи]] и [[Туринсько|Туринску]]<ref name=Trochanowski/> ай включив ся и до политичной чинности як активиста Лемковской секции УСКТ (Українське суспільно-культурне товариство {{ref-uk}}), единой в том часѣ организации, де [[Лемкы]] могли были выступати як етнична ентита.<ref name=Kosowski/>
Через цѣлый живот активно ся занимав захранѣньом лемковской културы и выдобытьом достойного сполоченского статуса про [[Лемкы|Лемкох]]. Позрѣня {{nowrap|П. Стефановского}} на етничну належность Лемкох перейшли еволуциев через рокы: {{nowrap|в 1950-х роках}} быв пересвѣдченый, же суть окремѣшным народом, {{nowrap|в 1970-х}} пристав на официалну партийно-штатну позицию, же [[Лемкы]] мають быти поважованы за часть украинской културы, {{nowrap|од зачатку 1990-х}} быв той думкы, же суть частьов окремого русинского народу.<ref name=Horbal>Богдан Горбаль, Павло Роберт Маґочій</ref>
Павел Стефановскый умер [[31. марца]] [[2021]] во [[Варшава|Варшавѣ]], на 90. року живота.<ref name=Trochanowski/> Стало ся то в переддень списованя обывательства, а в приготовной усвѣдомлюючой кампании быв сопоставляный з иншым великым лемковскым политиком — [[Ярослав Качмарчик|Ярославом Качмарчиком]].<ref name=Kosowski/>
== Политично-сполоченска чинность ==
Павел Стефановскый знав робити политику и нигда ся не бояв политичных акций. Еднов з такых, ещи в [[Зелена Гура|Зеленой Гурѣ]]<ref name=Kosowski/> организовав Дочасный сполоченско-просвѣтный комитет Русинох- Лемкох (Tymczasowy komitet społeczno-oświatowy Rusinów-Lemków), котрый ородовав у польскых и совѣтскых верхностей, жебы не плетли Лемкох з Украинцями а вызнали их окремѣшность. За таку дерзость быв выказаный з комунистичной партии и з Лемковской секции УСКТ. В року 1972 удало ся му вернути ся до организации и стати на челѣ [[Горлицѣ|Горлицкого]] оддѣлѣня. Ещи в року 1957 зачав ся од влады домагати политичного засуджѣня [[Акція Вісла|Акции Висла]] и направлѣня маетковых шкод, котры были починены выселеным Лемкам.<ref name=Horbal/> В року 1989 створив про то ''Громадянскій Круг Лемків в Польщы «Господар»'', котрый в року 1991 перетворив на политичну партию ''Русинскій Демократичный Круг Лемків''; писав соткы петиций, оскаржѣнь, воззвань и деклараций до польскых верхностей.<ref name=Kosowski/> В року 2003, незадоволеный рѣшѣнями польской влады, подав правоту до Европского Суду в правах чоловѣка в Страсбургу.<ref name=Horbal/>
== Културно-сполоченска чинность ==
Екстерно выштудовав етнографию на Вроцлавской универзитѣ (1963-1969). Яко етнограф быв первым, што голосив до публичности, же [[Малярство|малярь]] [[Никифор Дровняк|Никифор]] то Лемко, Епифаний Дровняк. Старав ся о музейництво, прислужив ся дарованьом експонатох [[Музей лемковской културы в Зиндрановой|Музею в Зиндрановой]], Музею ремеселництва {{nowrap|им. Штефана Чергоняка}} в Бѣлянцѣ, мав и красну властну домашю колекцию народных кройох.<ref name=Trochanowski/> В {{nowrap|1960-х роках}} организовав хоры по селах, быв меджи закладателями фолклорного колектива ''Лемковина'', активно зберав лемковскый [[фолклор]], записовав и филмовав народну творчость и традиции.<ref name=Horbal/>
Лавреат вельох наград, меджи нима награды {{nowrap|им. Р. Райфуса}} [[Малопольске воеводство|Малопольского воеводства]], ци оцѣнѣня «[[Стоваришыня Лемків]]» — награды {{nowrap|им. Никифора}} ([[Никифор Дровняк|Епифана Дровняка]]),<ref name=Kosowski/> штатной одзнакы ''Заслуженый Діяч Культуры''<ref name=Trochanowski/>.
== Литературна творба ==
Павел Стефановскый — еден з найвызначнѣйшых сучасных лемковскых [[писатель]]ох и [[поет]]ох. Зачав публиковати в {{nowrap|1950-х}} роках, найпервѣ в украинском тыжденнику ''Наше слово'', переважно на ''«Лемківскій Сторінці»''. Часто хосновав [[псевдоним]]ы, напримѣр, «Павел Компір». В 1960 р. в печатни Лемко-Союза выдав драму ''Любов неволю ламе''. Од {{nowrap|1980-х}} рокох публиковав авторскы зберкы поезий:<ref name=Kosowski/>
* Ікона. Лемківскій край (1985),
* Лемківска ікона — Łemkowski pejzaż (1985),
* Лем (1991),
* Лемківскій край (1993),
* Лемківскій біль (2002),
* Пісьні (2019, авторска зберка спѣванок).
== Жерела и одказы ==
* '''Богдан Горбаль, Павло Роберт Маґочій''': Стефановський Павло (Стефановскій Павел; Stefanowski Paweł) //{{ЕКР}} {{nowrap|Сс. 714–715.}}
* {{cite web |author='''Севериян Косовскiй''' |date=31.3.2021 |title=Вмер Павел Стефановскій (1932-2021), заслуженый лемківскій діяч |url=https://www.lem.fm/vmer-pavel-stefanovskij-1932-2021-zasluzhenyj-lemkivskij-diyach/ |publisher=LEM.FM |accessdate=2021-04-12}}
* '''Просалова В. А.''' (ред.): Українська діаспора: літературні постаті, твори, біобібліографічні відомості — Донецьк: Східний видавничий дім, 2012. — 516 с. {{ISBN|978-966-317-145-6}} С. 414.
* {{cite web |author='''Ярослав Трохановскій''' |date=11.4.2021 |title=Пращай, сусіде Павле… |url=https://www.lem.fm/praszczaj-suside-pawle/ |publisher=LEM.FM |accessdate=2021-04-12}}
== Референції ==
{{reflist}}
{{Lifetime|1932|2021|Стефановскый, Павел}}
[[Катеґорія:Русиньскы поеты]]
[[Катеґорія:Русиньскы умелцї]]
[[Катеґорія:Русиньскы писателї]]
a88uq2d2bcbjh9z41y88g2asrk5dl71
170273
170272
2026-09-24T17:58:56Z
Flipdot
23893
170273
wikitext
text/x-wiki
{{Особа проста
|Имя=Павел Стефановскый
|Имя_оригиналне=
|Категория_склада=
|Образчик={{Фоторамка|Фото<br/>од П. Басалыгы|align=center|pos=top|width=90
|link=https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2021/03/pawel_stefanowski-750x536.jpeg}}
|Чинность=[[Лемкы|лемковскый]] сполоченскый активиста, [[писатель]] и [[етнография|етнограф]]
|Уроджѣня={{Birth date|1932|03|03}}
|Мѣсто_роджѣня=[[Білянка|Бѣлянка]], {{s|[[Рѣчь Посполита II.]]}}
|Упокоеня={{Death date and age|2021|03|31|1932|03|03}}
|Мѣсто_смерти=[[Варшава]], [[Польща]]
|Причина_смерти=
|Мѣсто_погребу=<!-- unknown -->
}}
'''Павел Стефановскый''' ({{Lang-lem|Павел Стефановскій}}, {{Lang-pl|Paweł Stefanowski}}; [[3. марец]] [[1932]], [[Білянка|Бѣлянка]], [[Рѣчь Посполита II.]] – [[31. марец]] [[2021]], [[Варшава]], [[Польща]]) — [[Лемкы|лемковскый]] сполоченскый активиста, [[писатель]] и [[етнография|етнограф]].
== Биография ==
Уродив ся [[3. марца]] [[1932]] в [[Білянка|Бѣлянцѣ]] при [[Горлицѣ|Горлицях]]. В року 1947 в [[Акція Вісла|акции Висла]] з цѣлов родинов быв депортованый до околици [[Вроцлав]]а.<ref name=Trochanowski>Ярослав Трохановскій</ref> В року 1952 закончив школу механизации земледѣлства,<ref name=Prosalova>Просалова В. А.</ref><ref name=Kosowski>Севериян Косовскiй</ref> зыскавши фах електромонтера.<ref name=Trochanowski/> Быв поволаный до войска на шорову службу, там выштудовав офицерску школу<ref name=Kosowski/> и зыскав шаржу подпоручника.<ref name=Trochanowski/> В року 1959 вернув ся на [[Лемковина|Лемковину]], де заложив успѣшны фолклорны колективы в [[Білянка|Бѣлянцѣ]], [[Команьча|Команчи]] и [[Туринсько|Туринску]]<ref name=Trochanowski/> ай включив ся и до политичной чинности як активиста Лемковской секции УСКТ ({{Lang-uk|Українське суспільно-культурне товариство}}), единой в том часѣ организации, де [[Лемкы]] могли были выступати як етнична ентита.<ref name=Kosowski/>
Через цѣлый живот активно ся занимав захранѣньом лемковской културы и вопросом сполоченского статуса [[Лемкы|Лемкох]]. Позрѣня {{nowrap|П. Стефановского}} на етничну належность Лемкох перейшли еволуциев через рокы: {{nowrap|в 1950-х роках}} быв пересвѣдченый, же суть окремѣшным народом, {{nowrap|в 1970-х}} пристав на официалну партийно-штатну позицию, же [[Лемкы]] мають быти поважованы за часть украинской културы, {{nowrap|од зачатку 1990-х}} быв той думкы, же суть частьов окремого русинского народу.<ref name=Horbal>Богдан Горбаль, Павло Роберт Маґочій</ref>
Павел Стефановскый умер [[31. марца]] [[2021]] во [[Варшава|Варшавѣ]], на 90. року живота.<ref name=Trochanowski/> Стало ся то в переддень списованя обывательства, а в приготовной усвѣдомлюючой кампании быв сопоставляный з иншым великым лемковскым политиком — [[Ярослав Качмарчик|Ярославом Качмарчиком]].<ref name=Kosowski/>
== Политично-сполоченска чинность ==
Павел Стефановскый быв политично активный, участвовав у акциях. Еднов з такых, ещи в [[Зелена Гура|Зеленой Гурѣ]]<ref name=Kosowski/> организовав Дочасный сполоченско-просвѣтный комитет Русинох-Лемкох ({{Lang-pl|Tymczasowy komitet społeczno-oświatowy Rusinów-Lemków}}), котрый ородовав у польскых и совѣтскых верхностей, жебы не плетли Лемкох з Украинцями а вызнали их окремѣшность. За таку дерзость быв выказаный з комунистичной партии и з Лемковской секции УСКТ. В року 1972 удало ся му вернути ся до организации и стати на челѣ [[Горлицѣ|Горлицкого]] оддѣлѣня. Ещи в року 1957 зачав ся од влады домагати политичного засуджѣня [[Акція Вісла|Акции Висла]] и направлѣня маетковых шкод, котры были починены выселеным Лемкам.<ref name=Horbal/> В року 1989 створив про то ''Громадянскій Круг Лемків в Польщы «Господар»'', котрый в року 1991 перетворив на политичну партию ''Русинскій Демократичный Круг Лемків''; писав соткы петиций, оскаржѣнь, воззвань и деклараций до польскых верхностей.<ref name=Kosowski/> В року 2003, незадоволеный рѣшѣнями польской влады, подав правоту до Европского Суду в правах чоловѣка в Страсбургу.<ref name=Horbal/>
== Културно-сполоченска чинность ==
Екстерно выштудовав етнографию на Вроцлавской универзитѣ (1963–1969). Яко етнограф быв первым, што голосив до публичности, же [[Малярство|малярь]] [[Никифор Дровняк|Никифор]] то Лемко, Епифаний Дровняк. Старав ся о музейництво, прислужив ся дарованьом експонатох [[Музей лемковской културы в Зиндрановой|Музею в Зиндрановой]], Музею ремеселництва {{nowrap|им. Штефана Чергоняка}} в Бѣлянцѣ, мав и красну властну домашю колекцию народных кройох.<ref name=Trochanowski/> В {{nowrap|1960-х роках}} организовав хоры по селах, быв меджи закладателями фолклорного колектива ''Лемковина'', активно зберав лемковскый [[фолклор]], записовав и филмовав народну творчость и традиции.<ref name=Horbal/>
Лавреат вельох наград, меджи нима награды {{nowrap|им. Р. Райфуса}} [[Малопольске воеводство|Малопольского воеводства]], ци оцѣнѣня «[[Стоваришыня Лемків]]» — награды {{nowrap|им. Никифора}} ([[Никифор Дровняк|Епифана Дровняка]]),<ref name=Kosowski/> штатной одзнакы ''Заслуженый Діяч Культуры''<ref name=Trochanowski/>.
== Литературна творба ==
Павел Стефановскый — вызначный сучасный лемковскый [[писатель]] и [[поет]]. Зачав публиковати в {{nowrap|1950-х}} роках, найпервѣ в украинском тыжденнику ''Наше слово'', переважно на „''Лемківскій Сторінці''“. Часто хосновав [[псевдоним]]ы, напримѣр, ''Павел Компір''. В 1960 р. в печатни Лемко-Союза выдав драму „''Любов неволю ламе''“. Од {{nowrap|1980-х}} рокох публиковав авторскы зберкы поезий:<ref name=Kosowski/>
* ''Ікона. Лемківскій край'' (1985)
* ''Лемківска ікона'' — Łemkowski pejzaż (1985)
* ''Лем'' (1991)
* ''Лемківскій край'' (1993)
* ''Лемківскій біль'' (2002)
* ''Пісьні'' (2019, авторска зберка спѣванок)
== Жерела и одказы ==
* Богдан Горбаль, Павло Роберт Маґочій: Стефановський Павло (Стефановскій Павел; Stefanowski Paweł) //{{ЕКР}} {{nowrap|Сс. 714–715.}}
* {{cite web |author=Севериян Косовскiй |date=31.3.2021 |title=Вмер Павел Стефановскій (1932-2021), заслуженый лемківскій діяч |url=https://www.lem.fm/vmer-pavel-stefanovskij-1932-2021-zasluzhenyj-lemkivskij-diyach/ |publisher=LEM.FM |accessdate=2021-04-12 }}
* Просалова В. А. (ред.): Українська діаспора: літературні постаті, твори, біобібліографічні відомості — Донецьк: Східний видавничий дім, 2012. — 516 с. {{ISBN|978-966-317-145-6}} С. 414.
* {{cite web |author=Ярослав Трохановскій |date=11.4.2021 |title=Пращай, сусіде Павле… |url=https://www.lem.fm/praszczaj-suside-pawle/ |publisher=LEM.FM |accessdate=2021-04-12 }}
== Референції ==
{{reflist}}
{{Lifetime|1932|2021|Стефановскый, Павел}}
[[Катеґорія:Русиньскы поеты]]
[[Катеґорія:Русиньскы умелцї]]
[[Катеґорія:Русиньскы писателї]]
tloonl5epo07i3jzp777ec4ujhpd384
Шріфт
0
17775
170270
170254
2026-09-24T17:48:40Z
Flipdot
23893
170270
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Bauer Bodoni Mostra (cropped).svg|міні|Шрифтова родина Bauer Bodoni, з прикладом трьох шрифтув у нюй: Roman (вадь regular), bold тай italic.|class=skin-invert-image]]
'''Шрифт''' ({{Lang-en|font}}) ото комплет знакув. Майчасто шрифтом ся кличе комплет малюнкув букв, скапчаных уєдно єднакым дизайном.
У [[Ручноє набираня|ручному набираню]] шрифтом є комплет печатных мінт даякого розміру, вагы и стилю. Наприклад, шрифтова родина Bauer Bodoni (указаный на образчикови) ся творит шрифтами „roman 12pt“ вадь „regular 12pt“ („обычный [розміром] 12 пунктув“),{{Efn|У совєтськуй печатнуй термінолоґії розмір шрифта ся называт „кеґель“. [[Пункт (типоґрафіка)|Пункт]] ото єдна из стандартных єдиниць розміру шрифтув.}} „{{notatypo|'''bold 12pt'''}}“ („грубый 12 пт“) и „{{notatypo|''italic 12pt''}}“ („курзивный 12 пт“). Мінты ся чинят фізично через удливаня метала, урізаня з дерева вадь у другых техніках.
[[Файл:Sorts on composing stick.jpg|міні|Металічный шрифт, укладеный на набор]]У компютернуй техніці [[Цифровый шрифт|шрифты]] представлені файлами, котрі обсягувут векторну математичну репрезентацію знакув авадь (теперь май рідко) знакы у формі образчикув ци розміщеня пікселюв. Булшина цифровых шрифтув не потребувут вытвореня окремої варіації на кажджый розмір, бо вни ся легко масштабувут. Часто ся сохтує чинити разні файлы на кажджу вагу вадь стиль шрифта, хоть из появов технолоґії варіативных шрифтув ({{Lang-en|variable fonts}}) єден файл годен обсяговати нараз ушыткі вагові тай стильові варіації даякого шрифта; у варіативных шрифтах вмісто традиційных статичных варіацій вагы тай нахылу сут „осі“, на котрых мож задавати май точні значіня и убирати проміжкові.
== Фізичні шрифты ==
На удлику уд цифровых шрифтув, фізичні обсягувут не по єдному екземпларови на кажджый знак, ай по дакулько, залежно уд того, накулько тото часто хоснованый знак. Напирклад, нові комплеты металічных шрифтув ся часто продавали ги „12 пт 14А 34а“, што значит, ож ото 12-пунктовый шрифт, у комплеті котрого йде 14 великых букв „А“ и 34 малі „а“.
Подакотрі знакы, такі ги тире тай пропускы, не были частьов даякого шрифта, а продавали ся окреме и хосновали ся з хотьякым шрифтом.<ref>{{cite web |title=Basic Letterpress Tools |url=http://my.execpc.com/~bosshard/printing/letrprss/basictools.html |access-date=2008-12-07 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081224205828/https://letrasbonitasenlinea.mx/http://my.execpc.com/~bosshard/printing/letrprss/basictools.html |archive-date=2008-12-24 }}</ref>
== Характеристикы ==
Основні характеристикы шрифта залежат уд [[Письмова система|письмової системы]]. У европськых алфавітных письмовых системах ([[Латинськый алфавіт|латинськый]], [[Грецькый алфавіт|грецькый]] и [[Кирилиця|кириличный]] алфавіты, курто LGC) тото:
* розмір (т. є. высота)
* вага (грубина штриха)
* нахыленя (стиль авадь кут нахылу)
* шырина знака (удповідно шрифты годні быти пропорційні вадь моношыринні, узкі, шырокі и так дале)
Межи метриками, котрі ся хоснувут у LGC-шрифтах, сут x-высота, высота великых букв, верьхня и нижня точка удповідно вытігавучых ся дгорі ({{Lang-en|ascender}}) и долув елементув ({{Lang-en|descender}}).
=== Цифрові шрифты ===
<!-- У будучности бым перенюс у окрему статю за компютерні шрифты, раз лишаву туй -->Традічно, шріфт ся характерізує розміром (у совєтьскій тіпоґрафії „кеґель“), высотов букв, вагов (грубинов штріха), нахыленём, шыринов знаків і іншыма характерістіками. Із популарізаціёв діґіталных варіатівных шріфтів возможных характерістік стало веце.
=== Вага (weight) ===
Вага є грубина штріха у знаках. Тота грубина є неєднака міджі різныма ґарнітурами, респ. єдна ґарнітура може мати штандарту варіацію вагы грубшов, як у другій, але і мати при тім не таков грубов „мастну“ варіацію.
Як правило різны варіації вагы мають свої імена; у діґіталній тіпоґрафії варіацій вагы є не веце 9, кедь ґарнітура не є „варіатівна“. У „варіатівных“ осї часто дають выберати значіня од 100 до 900.
Найчастіше штандартна верзія шріфта ся пише Regular або Roman. Дале ідуть мастнішы варіанты: Medium, Semibold, Bold, Heavy тай Black, а перед тым легшы: Hairline, Thin, Light. Вмісто словесных назв іщі ся поужывають чісловы значіня (наприклад, у CSS):
{| class="wikitable"
|+Табла чісловых значінь
!Ціфрами
!Словами
|-
!100
|Hairline / Thin
|-
!200
|Extra Light / Ultra Light
|-
!300
|Light
|-
!400
|Regular / Roman / Normal
|-
!500
|Medium
|-
!600
|Semibold / Demibold
|-
!700
|Bold
|-
!800
|Heavy
|-
!900
|Black
|}
=== Нахыленя (slant) ===
За нахыленём шріфты можуть быти Normal (без нахыленя), Italic (найчастїше курзіва, т.є. шпеціалный окремый штіль, котрый є близшый ку курзівным формам), Slanted/Oblique (найчастїше просто нахылена на бік варіація). Як правило нахылены они суть управо, але тыж ся рїдко стрїчають і ґарнітуры із нахыленём улїво.
У CSS нахыленя ся задає через <code>font-style</code> і може мати такы абсолутны значіня: <code>normal</code>, <code>italic</code>, <code>oblique</code> (з <code>oblique</code> мож такой дати ґрадус нахыленя).
=== Шырина (width) ===
Поєдны шріфты мають тыж і різну шырину. Найчастїше суть варіації Compressed, Condensed, Semi-Condensed, Normal, Semi-Extended, Extended і Expanded.
== Запяткы ==
<references group="lower-alpha" />
== Референції ==
{{Reflist}}
== Література ==
* Fiedl, Frederich, Nicholas Ott and Bernard Stein. ''Typography: An Encyclopedic Survey of Type Design and Techniques Through History.'' Black Dog & Leventhal: 1998. {{ISBN|1-57912-023-7}}.
* Macmillan, Neil. ''An A–Z of Type Designers.'' Yale University Press: 2006. {{ISBN|0-300-11151-7}}.
d6awuzobvxaes55nfs0r023qulsljtm
Модуль:Labelled list hatnote
828
23407
170278
158037
2026-09-24T21:04:56Z
Flipdot
23893
Manual import from enwiki
170278
Scribunto
text/plain
--------------------------------------------------------------------------------
-- Labelled list --
-- --
-- This module does the core work of creating a hatnote composed of a list --
-- prefixed by a colon-terminated label, i.e. "LABEL: [andList of pages]", --
-- for {{see also}} and similar templates. --
--------------------------------------------------------------------------------
local mHatnote = require('Module:Hatnote')
local mHatlist = require('Module:Hatnote list')
local mArguments --initialize lazily
local yesno --initialize lazily
local p = {}
-- Defaults global to this module
local defaults = {
label = 'Ник.', --Final fallback for label argument
labelForm = '%s: %s',
prefixes = {'label', 'label ', 'l'},
template = 'Module:Labelled list hatnote'
}
-- Localizable message strings
local msg = {
errorSuffix = '#Errors',
noInputWarning = 'no page names specified',
noOutputWarning =
"'''[[%s]] — no output: none of the target pages exist.'''"
}
-- Helper function that pre-combines display parameters into page arguments.
-- Also compresses sparse arrays, as a desirable side-effect.
function p.preprocessDisplays (args, prefixes)
-- Prefixes specify which parameters, in order, to check for display options
-- They each have numbers auto-appended, e.g. 'label1', 'label 1', & 'l1'
prefixes = prefixes or defaults.prefixes
local indices = {}
local sparsePages = {}
for k, v in pairs(args) do
if type(k) == 'number' then
indices[#indices + 1] = k
local display
for i = 1, #prefixes do
display = args[prefixes[i] .. k]
if display then break end
end
sparsePages[k] = display and
string.format('%s|%s', string.gsub(v, '|.*$', ''), display) or v
end
end
table.sort(indices)
local pages = {}
for k, v in ipairs(indices) do pages[#pages + 1] = sparsePages[v] end
return pages
end
--Helper function to get a page target from a processed page string
--e.g. "Page|Label" → "Page" or "Target" → "Target"
local function getTarget(pagename)
local pipe = string.find(pagename, '|')
return string.sub(pagename, 0, pipe and pipe - 1 or nil)
end
-- Produces a labelled pages-list hatnote.
-- The main frame (template definition) takes 1 or 2 arguments, for a singular
-- and (optionally) plural label respectively:
-- * {{#invoke:Labelled list hatnote|labelledList|Singular label|Plural label}}
-- The resulting template takes pagename & label parameters normally.
function p.labelledList (frame)
mArguments = require('Module:Arguments')
yesno = require('Module:Yesno')
local labels = {frame.args[1] or defaults.label}
labels[2] = frame.args[2] or labels[1]
labels[3] = frame.args[3] --no defaulting
labels[4] = frame.args[4] --no defaulting
local template = frame:getParent():getTitle()
local args = mArguments.getArgs(frame, {parentOnly = true})
local pages = p.preprocessDisplays(args)
local options = {
category = yesno(args.category),
extraclasses = frame.args.extraclasses,
ifexists = yesno(frame.args.ifexists),
namespace = frame.args.namespace or args.namespace,
selfref = yesno(frame.args.selfref or args.selfref),
template = template
}
return p._labelledList(pages, labels, options)
end
local function exists(title)
local success, result = pcall(function() return title.exists end)
if success then
return result
else
return true
end
end
function p._labelledList (pages, labels, options)
local removednonexist = false
if options.ifexists then
for k = #pages, 1, -1 do --iterate backwards to allow smooth removals
local v = pages[k]
if mw.ustring.sub(mw.text.trim(v), 1, 1) ~= "#" then
local title = mw.title.new(getTarget(v), namespace)
if (v == '') or (title == nil) or not exists(title) then
table.remove(pages, k)
removednonexist = true
end
end
end
end
labels = labels or {}
label = (#pages == 1 and labels[1] or labels[2]) or defaults.label
for k, v in pairs(pages) do
if mHatnote.findNamespaceId(v) ~= 0 then
label =
(
#pages == 1 and
(labels[3] or labels[1] or defaults.label) or
(labels[4] or labels[2] or defaults.label)
) or defaults.label
end
end
if #pages == 0 then
if removednonexist then
mw.addWarning(
string.format(
msg.noOutputWarning, options.template or defaults.template
)
)
return ''
else
return mHatnote.makeWikitextError(
msg.noInputWarning,
(options.template or defaults.template) .. msg.errorSuffix,
options.category
)
end
end
local text = string.format(
options.labelForm or defaults.labelForm,
label,
mHatlist.andList(pages, true)
)
local hnOptions = {
extraclasses = options.extraclasses,
selfref = options.selfref
}
return mHatnote._hatnote(text, hnOptions)
end
return p
pxax49tw4lx9skrl2j5ysfo4s31kfld
Діскузія з хоснователём:Flipdot/Лабораторія/Вікіпедія:Консенс
3
24246
170280
163734
2026-09-24T23:35:07Z
Halajkovič
33393
/* Штось такоє */ Відповідь
170280
wikitext
text/x-wiki
== Штось такоє ==
Наметав єм положеня за консенс, опиравучи ся на анґліцьку Вікіпедію тай Метавікі. Ги все буду вдячный за коментарі на тему, обы сьме выробили консенс за тото, як пак выробляти консенс. :) [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:29, 6 фебруара 2026 (CET)
:Барз інтересна сторінка о консензї, стачіло бы іщі придати тоту інформацію до шаблоны:nutshell (з анґл. Вікіпедії) і статя бы ся дала поважовати за завершену:
:{{Nutshell|This policy describes how consensus is understood on Wikipedia, how to determine whether it has been achieved (and how to proceed if it has not), and describes exceptions to the principle that all decisions are made by consensus.}} [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 01:35, 25 септембра 2026 (CEST)
knedq58znzz7ha5364874zoxyv9uvi6
Алава (народ)
0
24656
170276
166394
2026-09-24T19:52:52Z
Halajkovič
33393
170276
wikitext
text/x-wiki
{{Народ
| population = ~300 чол.
| popplace = [[Австралія]]
| langs = [[Анґліцькый язык|анґліцькый]], [[Австралійськый креольськый язык| австралійськый креольськый]] и [[Алава (язык)|алава]]
| rels = [[Австралійська мітолоґія]]
| group = Алава
}}
'''Ала́ва''' ({{Lang-en|Alawa}}) — корінный австралійськый народ, обывавущый Арнем-Ленд, на северови Северної території, у [[Австралія|Австралії]]. Пудгород [[Алава (пудгород)|Алава]] на северови [[Місто|вароша]] [[Дарвін (варош)|Дарвін]] названый у чисть сёго народа.
Племня алава, ге и многі другі племена у реґіонови рікы [[Ропер (ріка)|Ропер]], были истріблені у рамках політикы истрібліня у зачаткови [[XX. стороча|XX]]. стороча<ref>{{Книга |год=2007 |isbn=9781921313431, 1921313439, 9781921313448, 1921313447 }}</ref>.
== Язык ==
Язык алава не принадлежить ид Пама-ньюнґськым языкам. По класифікації Джефрі Гіза, язык, въедно их марра, и варндаранґ, принадлежить ид другӱв пудґрупі, єднак ныні исе ся оспарює<ref>{{Книга |год=2008 |isbn=9789027248145 |автор= |ответственный= }}</ref>.
По даным Ethnologue [[1991]]. року, на языкови алава говорили усёго 18 людий. Ид [[2013]]. рокови ото число упало до 12<ref>{{Книга |автор=Simons, Gary F., editor. Fennig, Charles D., editor. |isbn=1556714343, 9781556714344 }}</ref>.
Бӱлша часть носительӱв языка — взрослі. Бӱлшина народа алава говорить на австралійському креольському языкови. Ныні є пробы возрождіня языка у школах вароша [[Міньєррі (Австралія)|Міньєррі]].
На [[2021]]. рӱк языком говорить 5 людий.<ref>http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=alh</ref>
==== Приклад языка (наведено ниже приклад языка алава, про общоє розуміня што то є за язык)<ref>https://glottolog.org/resource/reference/id/104191</ref> ====
lilmi — чоловік
girija — жона
marawaɭbaɭ — сонце
aɖaŋari — місяць
wubu — огинь
ŋọgọ — вода
guŋuŋu — дым
== Державность ==
[[Файл:Roper_River_tribes,_Northern_Territory.png|міні|Карта Северної території]]
Традиційна територія народа изкладать близко 4100. кв. км и простираеть ся уд южных приток рікы Ропер, горі по токови уд устя рікы Годжсон, и ид западови долины Ропер ({{Lang-en|Roper valley}}), на югови до горы Маллер ({{Lang-en|Mount Mueller}}) и рікы [[Арнолд (ріка)|Арнолд]]<ref name=":0">{{Книга |автор=Tindale, Norman B. (Norman Barnett), 1900-1993. |год=1974 |isbn=0708107419, 9780708107416 }}</ref>.
== Култура ==
Традиційный образ живота алавы основовав ся на добытёви и охоті на богаті продовольчі ресурсы, обезпечовані ихньыв зимлёв, на ушелиякі виды [[Черепаха|черепах]], [[Качковы|качок]], [[Крокодил|крокодилӱв]] и [[Рыбы|рыб]]. У сёго народа є своя унікална техніка усокочіня ідіня на довгый період. У [[1922]]. році была уднайдена пещера-логово, добрі укомплектована зарытыми запасами насіня [[Водяна лілія|водяных лілій]]<ref name=":0">{{Книга |автор=Tindale, Norman B. (Norman Barnett), 1900-1993. |год=1974 |isbn=0708107419, 9780708107416 }}<span class="citation no-wikidata" data-ve-ignore="" data-wikidata-property-id="P1343">''Tindale, Norman B. (Norman Barnett), 1900-1993.'' [[oclc:3052288|Aboriginal tribes of Australia : their terrain, environmental controls, distribution, limits, and proper names]]. — Canberra: Australian National University Press, 1974. — xii, 404 pages, 27 unnumbered leaves of plates с. — ISBN 0708107419, 9780708107416.</span></ref> и коріня, котрі раз были усушені, пак утерті челленыв охров, а за тым завернуті и запаковані у папірёві листы<ref>{{Книга |автор=Clarke, Philip A. |год=2011 |isbn=9781921719738, 1921719737, 9781921719745, 1921719745 |ответственный= }}</ref>.
== Удкликованя ==
{{stub}}
[[Катеґорія:Народы Австралії]]
[[Катеґорія:Етнічны ґрупы]]
[[Катеґорія:Народы і етніка]]
4e95p0o3yxtoqq80d6exwh3wk7y7a7s
Латинськый алфавіт
0
25226
170271
2026-09-24T17:48:57Z
Flipdot
23893
Напрямлїня на [[Латиньскый алфавіт]]
170271
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Латиньскый алфавіт]]
kkie4i4rw6clcy7ieu0ot50kmc4cfn5
Методий Трохановскій
0
25227
170274
2026-09-24T18:08:13Z
Flipdot
23893
Напрямлїня на [[Методий Трохановскый]]
170274
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Методий Трохановскый]]
kwsat4s22hvxs4fxvabxx1jfpq3labj