Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події Каспіцьке море 0 710 170374 167240 2026-09-26T23:19:39Z Halajkovič 33393 Зрушена верзія [[Special:Diff/167240|167240]] од хоснователя [[Special:Contributions/Rue323|Rue323]] ([[User talk:Rue323|діскусія]]) +несправна управа 170374 wikitext text/x-wiki [[Файл:Caspian Sea from orbit.jpg|thumb|right|Каспіцьке море]] '''Каспіцьке море''' - найвекше безстічне [[озеро]] на [[Земля (планета)|Земли]] у [[Евразія|Евразії]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Озера]] f77q8tn41w80dqgice7h2fnjh0bdjsa Ню Йорк (місто) 0 892 170377 142507 2026-09-27T02:59:43Z CallahanKieranKiki420 37021 /* */ 170377 wikitext text/x-wiki [[Файл:NYC Montage 7.jpg|thumb|right|Ню Йорк]] {{Місто}} '''Ню Йорк''' (офіціално ''The City of New York'') є найлюднатїше місто [[Споєны штаты|Споєных штатів]] і ёго метрополітна область належыть ку найлюднатїшым на світї. Місто было заложене [[Нідерланды|Голандянами]] в роцї [[1625]] і од року [[1790]] є найвекшым містом Споєных штатів. Ню Йорк быв тыж першым головным містом Споєных штатів по приятю [[конштітуція|конштітуції]]. В сучасности є єдным із світовых центер обходу і фінанчницьтва. Ню Йорк мать тыж цілосвітовый вплив в области медій, політікы, едукації, забавы, уменя, [[мода|моды]] і [[реклама|рекламы]]. Є огниском міджінародных одношінь і діпломації, бо ся ту находить резіденція [[Орґанізація споєных націй|Орґанізації споєных націй]]. == Історія == {{main|Історія Ню Йорк}} Італіьскый мореплавець [[Джованні да Верраццано]] (1485—1528) досяг затокы Нью-Йорк 1524 року, [[Генрі Гудзон]] дослїджовав єй 1609 року. Мѣсто засноване як торговельна факторія 1614 року [[голландці|голландцями]]. 1624 року голландцї заснували поселїня Мангеттен, від 1626 року — фортеця [[Новий Амстердам]], центер голландской колонії Новы Нидерланды. 1664 року єй захватили англїчанѣ, котры не стрітили опору з боку губернатора [[Пітер Стаувесант|Стаувесанта]], послѣ чого мѣсто было перейменовано в Нью-Йорк ({{langx|uk|Новий Йорк}}) на честь ініціатора захвату — [[Яків II (король Англії)|герцога Йоркського]]. [[Файл:Johannes_Adam_Simon_Oertel_Pulling_Down_the_Statue_of_King_George_III,_N.Y.C._ca._1859.jpg|thumb|left|Статую англійського короля [[Георг III|Георга III]] демонтують у 1776 році.]] 9-й У юли 1776 року помічник [[Джордж Вашингтон|Джорджа Вашингтона]] прочитав [[Декларація незалежності США|Декларацію независлости Споєных Штатів]] своїм військам і громадянам Ню Йорка, котры потім вирушили в Боулінг-Грін, де стояла статуя короля [[Георг III|Георга III]]. Потім вони прив'язали мотузкы до статуї, зірвали єй з основы і відвезли останкы в [[Літчфілд (Коннектикут)|Лічфілд, штат Коннектикут]], де більша часть свинцю статуї была перетворена на 42 000 мускетів для [[Континентальна армія|континенталной армії]]. У процесѣ было зрубано навершя на верхівках огорожѣ, побудованої по периметру Боулінг-Грін для защиты статуї, що зображує королівський символ корони. Паркан стоїть і донині, а на мѣсцѣ колишніх навершів короны збереглися нерівні сліди від зарубок. Під час войны за независлость у 1776—1784 англійскі війська окупували Нью-Йорк. У період 1785—1789 років він быв першов столицею [[Сполучені Штати Америки|США]]. Від кінця XVIII століття — важный порт і осередок торговлї, промыслу, фінансів, політичного та културного жытя страны. П'ять округів об'єднали 1898 року, і мѣсто зайняло свій теперішнїй територіалный розсяг. === Сучасність === 1980-тї рокы были періодом помірного зростаня, що змінився великым бумом 1990-х років. Пом'якшення расовой напружености, значне падіня рівня [[злочинність|злочинности]], зростаня [[імміграція|імміграції]] оновили мѣсто, і населѣня Нью-Йорка вперше в його історії перевищило 8 міліонів осіб. Наприкінцѣ 1990-х мѣсто одержало много переваг від успіхів індустрії фінансового сервісу в період буму «доткомів». Це стало одным з чинників зростаня цін на [[нерухомість]] у місті. [[Файл:World Trade Center From Queens.jpg|thumb|left|Вид на горизонт з Квінзу та Всесвітній торговий центр, 1997 рік]] [[Терористичний акт 11 вересня 2001 року|Терористичні акты 11 вересня 2001 року]] торкнулися і столиці США, міста [[Вашингтон]], але Нью-Йорк постраждав найбѣльше внаслідок атак на [[Всесвітній торговий центр]] і щільний їдкий дым, який продовжував підніматися від його руїн впродовж декількох місяців після падіння «Веж-Близнюків» та пожежі. Попри це, розчищення епіцентру выбуху завершили швидше, ніж планувалося, і відтоді мѣсто высунуло новы планы для зруйнованої теріторії. [[Всесвітній торговий центр 1]], який побудували на мѣсцѣ Всесвітнього торгового центру, також знаный як Вежа Свободы, став одным з найвыщих [[хмарочос]]ів у свѣтѣ (1776 футів або 532,8 м). {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста США]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты США]] qsj9xpfi7r5dgozlb3n0txhhvdtoeul Смолник (приток Цирохы) 0 10794 170370 110705 2026-09-26T23:10:58Z Halajkovič 33393 170370 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Смолник}} {{Водный ток |статус = Поток в [[Словеньско|Словакии]] |назва = Смолник |назва иншоязычна = {{lang-sk|Smolník}} |образчик = |образчика подпис = |довжка току = 6,6 км |плоха базену = |проток середный = |проток максималный = |выток = [[Буковскы Верхы]]<br/>Верх Строп (1011 м) |притокы = |устя = влив до рѣкы [[Цироха]]<br/>при бывш. селѣ [[Велька Поляна]]<br/>Надморска вышка 368 м |путь до моря =[[Цироха]]→[[Лаборець]]→[[Латориця]]<br/>→[[Бодрог]]→[[Тиса]]→[[Дунай]]<br/>→[[Чорне море]] |категория склада = }} '''Смолник''' ({{lang-sk|Smolník}}) — [[Поток (водный ток)|поток]] в [[сѣверозапад]]ной части [[Словеньско|Словакии]], в [[Окрес Снина|окресѣ Снина]]. Смолник е правым притоком [[Цироха|Цирохы]], мать довжину 6,6 км. == Выток == Выток мае в [[Буковскы Верхы|Буковскых верхах]] на юговосточном схылѣ верха Строп (Strop, 1011 м) в надморской вышцѣ 750 м. == Притокы == * Правый приток з сѣверовосточного схыла Борсука (726 м). * Лѣвый приток з югозападного схыла Шипковой (995 м). * Лѣвы притокы з сѣверозападного схыла Солища (818 м) и з южного схыла Солища. == Устя == Вливать ся до [[Цироха|Цирохы]] на территории [[Народный парк Полонины|Народного парку Полонины]] недалеко од заниклого села [[Велька Поляна]], в надморской вышцѣ 368 м. == Протѣкать через села == * Заникле село [[Смолник (окрес Снина)]]. == Одказы == * [https://mapy.hiking.sk/?x=22.277529&y=49.102473&ref=permalink Смолник, туристична мапа] [[Катеґорія:Рікы подля алфавиту]] [[Катеґорія:Рікы Словакии]] [[Катеґорія:Рікы Европы]] hfab6equfjahqe3fkamuhqkgtf1ze8x Мелихар Гродецкый 0 15419 170373 120699 2026-09-26T23:17:29Z Halajkovič 33393 170373 wikitext text/x-wiki {{Святый |имя =Святый Мелихар Гродецкый SJ |образчик = SvatyMelicharGrodecki.jpg |розмѣр образчика = 200px |опис образчика = |наставка = ый |честован/а в = [[Католицька церьков|Католицкой Церкви]] |датум роджѣня = 1584 |мѣсто роджѣня = [[Чешин]], [[Священна римска империя]] |датум смерти = {{date|16190907||a}} |мѣсто смерти = [[Кошицѣ]], [[Мадярске кральовство]] |титул = [[йезуиты|йезуит]], [[каплан]], [[Кошицкы мученици|кошицкый мученик]] |датум беатификации = {{date|19050115||a}} |мѣсто беатификации = [[Рим]] |беатификован/а од = [[Папа Пий X.|Папы Пия X.]] |датум канонизации = {{date|19950702||a}} |мѣсто канонизации = [[Кошицѣ]] |канонизован/а од = [[Папа Иоанн Павел II.|Папы Иоанна Павла II.]] |главне святилище = |праздник = [[7. септембер]] |атрибуты = |покровительство = |Commons = Melchior Grodziecki }} '''Святый Мелихар Гродецкый SJ''' ({{lang-pl|Melchior Grodziecki}}, {{lang-hu|Grodecz Menyhért}}, {{lang-sk|2|Melichar Grodecki}}; *&nbsp;[[1584]], [[Чешин]], [[Священна римска империя]] – †&nbsp;{{date|16190907||a}}, [[Кошицѣ]], [[Мадярске кральовство]]) — быв [[Йезуиты|йезуит]] [[каплан]], [[мисионер]], еден з трьох [[Кошицкы мученици|кошицкых мученикох]], въедно з [[Штефан Понграц|Штефаном Понграцом]] и [[Марко Крижевскый|Марком Крижевскым]].<ref name=Dios>Diós, István.</ref> ==Биографичны даты== Родив ся в шлезском [[Чешин]]ѣ, в року 1584. Походив зоз шляхетной родины. Во [[Вѣдень|Вѣдню]] выштудовав [[Йезуиты|йезуитску]] [[Гимназия|гимназию]], пак в року 1603 в [[Брно|Брнѣ]] вступив до Товаришства Исусового. Од року 1608 в [[Прага|Празѣ]] абсолвовав [[Теология|теологичны]] и [[Филозофия|филозофичны]] штудии, по чому в року 1614 быв высвяченый на каплана ай вдякы его доброму чешскому языку служив службы по чешскы В року 1616 достав уряд директора Коледжа Святого Вацлава. В року 1618 быв посланый яко гарнизонный [[каплан]] до кошицкого пограничного гарнизона, солдатами котрого были [[Нѣмцѣ]] и [[Славяне|славянскы народы]], переважно [[Чехы]] и [[Поляци]].<ref name=Dios/><ref name=MKL>Menyhért, Grodecz, Szt, Grodzieczki, SJ</ref><ref>Podręczna Encyklopedia Kościelna</ref> ==Мучеництво== В [[Кошицѣ|Кошицях]] утримовав тѣсны контакты з [[Марко Крижевскый|Марком Крижевскым]] и [[Штефан Понграц|Штефаном Понграцом]]. [[5. септембра]] [[1619]] [[Кошицѣ]] были добыты гайдуками [[Габор Бетлен|Габора Бетлена]] и [[Дьердь I. Ракоци|Дьердя Ракоция]], и вшиткы трое католицкы священици были арештованы и мучены. Хотѣли од них, жебы переступили на калвинску вѣру. Коли того не домогли ся зачали их мордовати. Мелихар Гродецкый быв наконець в [[Ночь|ночи]] на {{date|16190907|dmrg|a}} забитый, и однята му была голова.<ref name=Dios/> ==См. тыж== * [[Кошицкы мученици]] * [[Марко Крижевскый]] * [[Штефан Понграц]] ==Жерела и одказы== * '''Podręczna Encyklopedia Kościelna''' (opracowana pod kierunkiem ks: ks Stan. Galla, Jana Niedzielskiego, Henr. Przczdzłeckiego, Ant. Szlagowskiego, Ant. Tauera i redaktora ks Zygm. Chelmlcklego). Tt. 13-14. Wydawnictwo biblioteki dzieł chrześcijańskich. Warszawa, 1907. Cc. 351–353. * {{cite web |author='''Diós, István''' |editor= |date= |url=https://archiv.katolikus.hu/szentek/0907.html |title=SZENT MÁRK, ISTVÁN és MENYHÉRT KASSAI VÉRTANÚK //A szentek élete |publisher=Katolikus.hu |format= |language=[[Мадярскый язык|мадярскы]] |accessdate=2019-09-04 |archiveurl= |archivedate= }} * {{cite web |author= |editor= |date= |url=http://lexikon.katolikus.hu/M/Menyhért.html |title='''Menyhért, Grodecz, Szt, Grodzieczki, SJ''' |publisher=Magyar Katolikus Lexikon |format= |language=[[Мадярскый язык|мадярскы]] |accessdate=2019-09-08 |archiveurl= |archivedate= }} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1584|1619|Гродецкый, Мелихар}} [[Катеґорія:Христианскы святы]] [[Катеґорія:Мисионеры]] clxmop4nu2ad5w7g31ybtp23dx2363k Мирослава Хомяк 0 15886 170376 167329 2026-09-27T01:17:13Z Flipdot 23893 170376 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя= Мирослава Хомяк |Имя_оригиналне= {{ref-pl}} '' Mirosława Chomiak'' |Категория_склада= |Образчик= {{Фоторамка|Увидьте фото|align=center|width=90|pos=top |link=http://www.cms3.rusynacademy.sk/files/jubi-34.jpg}} |Чинность= [[Языкознательство|языкознателька]], [[Педагог|педаґоґ]] |Уроджѣня= {{Birth date and age|1942|03|25}} |Мѣсто_роджѣня= [[Устя Рускє]], [[Польща]] |Упокоеня= <!-- {{Death date and age|20YY|MM|DD|1942|03|25}} --> |Мѣсто_смерти= |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу= }} '''Мирослава Хомяк''' ({{Lang-pl|Mirosława Chomiak}}; *[[24. марец|24. марца]] [[1942]], [[Устя Рускє]])&nbsp;— польска языкознателька, [[педаґоґ]] і кодіфікатор [[лемківскый язык|лемківского языка]] в [[Польща|Польщы]].<ref name="Kosowski2022">Косовскый (2022).</ref> == Биография == Мирослава Хомяк ся родила 24. марца 1942 в [[Устя Рускє|Устю Рускым]], одкале як пятрічна дітина в 1947&nbsp;р.&nbsp;была насильно выгнана вєдно з родином на західні землі повоєнной Польщы. До рідного села змогла вернути в 1972&nbsp;р., де прожыват доднес. Скінчыла росийску [[Філолоґія|філолоґію]] і протягом такой 40&nbsp;років выкладала тот язык в середній школі. Професийне знаня східньославяньского языка дало єй можніст досліджати єй рідный&nbsp;— лемківскій.<ref name="Kosowski2022"/> Коли в Польщы была основана перша повыселенча лемківска орґанізация&nbsp;— [[Стоваришыня Лемків]] (апріль 1989 р.), Мирослава Хомяк была єдном з делеґаток на І&nbsp;Конґрес орґанізациі, а дальше выбрана як член Головного Заряду. Вєдно з тым взяла активну участ при першых роботах кодифікациі лемківского вариянту русиньского языка. Мирослава Хомяк є єдном з осіб, якы в 1991&nbsp;році реактивували Стоваришыня [[Руска Бурса]], будуче спадкоємцьом ґорлицкой Руской Бурсы. Мирослава Хомяк є сполуавторком публікації „Граматика лемківского языка“.<ref>Bogdan Horbal</ref> == Оцініня == Через рокы свойой діяльности была орґанізаторком та активном участничком семінарів для учытелів лемківского языка. Мирослава Хомяк являт ся авторком вельох книжок присвяченых методиці вчыня лемківского языка, котрых лем деякы приміры можете видіти горі (в пізнійшых роках зрыхтувала пару публикаций вєдно з Фундацийом Спераня Лемківской Меншыны „Рутеніка“). За свою роботу была нагороджена польском державом медальом Комісиі Нацийональной Едукациі і Золотым Крестом Заслугы. Єст лавреатком престіжной Преміі ім. Кірила і Методия признаной [[Світовый Конґрес Русинів|Світовым Конґресом Русинів]] і Фундацийом Штефана Чепы. В 2012&nbsp;р. лемківскє середовиско в Польщы подякувало Мирославі Хомяк за єй значучы осягніня признаньом [[Нагорода им. Никифора|Нагороды ім.&nbsp;Никыфора]], яка єст схвалена Капітулом Стоваришыньом Лемків.<ref name="Kosowski2022"/> == Жерела и одказы == * {{Cite web |author=Bogdan Horbal |title=Review of: Henryk Fontański, Mirosława Chomiak, Gramatyka języka łemkowskiego=Ґраматыка лемківского языка (Katowice: Ślask, 2000) in Journal of Slavic Linguistics 11, no.2 (2003): 361-363 |url=https://www.academia.edu/5404903/_Review_of_Henryk_Fontański_Mirosława_Chomiak_Gramatyka_języka_łemkowskiego_Ґраматыка_лемківского_языка_Katowice_Ślask_2000_in_Journal_of_Slavic_Linguistics_11_no.2_2003_361-363 |accessdate=25. 3. 2022 }}{{ref-en}} * {{Cite web |author=Севериян Косовскый |url=http://www.cms3.rusynacademy.sk/?25-3-2022-Ювілей-Мирославы-Хомяк-учытелькы-і-авторкы-лемківской-ґраматикы |title=Ювілей Мирославы Хомяк, учытелькы і авторкы лемківской ґраматикы |date=25. 3. 2022 |publisher=[[ЛЕМ.фм]] |accessdate=25. 3. 2022 }} * [http://www.lem.fm/75-rokiv-miroslavyi-homyak/ 75 років Мирославы Хомяк] * {{Cite web |title=Mirosława Chomiak - Nauczycielka |format=video |publisher=AeroPhoto LTD |url=https://www.youtube.com/watch?v=AOfW4QT5ENE |accessdate=25. 3. 2022 }}{{ref-pl}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1942||Хомяк, Мирослава}} [[Катеґорія:Русиньскы лінґвісты]] [[Катеґорія:Русиньскы педаґоґы]] 1smjqx0idpifz9w6lc1x8ebzjntpann Фридрих Дюрренматт 0 17390 170372 168181 2026-09-26T23:14:18Z Halajkovič 33393 170372 wikitext text/x-wiki {{Писатель | name = Фридрих Дюрренматт | image = Friedrich duerrenmatt 19890427.jpg | imagesize = 220px | alt = | caption = Friedrich Dürrenmatt (1989) | pseudonym = | birthname = Friedrich Reinhold Dürrenmatt | birthdate = {{Birth date|1921|01|05}} | birthplace = [[Конолфинген]], [[Швайц]] | deathdate = {{Death date and age|1990|12|14|1921|01|05}} | deathplace = [[Нушател]], [[Швайц]] | resting_place = | occupation = | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = 1945–1990 | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | Commons =Friedrich Dürrenmatt }} '''Фридрих Дюрренматт''' ({{lang-de|3|Friedrich Dürrenmatt}}; {{nowrap|*[[5. януар]] [[1921]]}}, [[Конолфинген]] коло [[Берн]]а, [[Швайц]] – {{nowrap|†[[14. децембер]] [[1990]]}}, [[Нушател]], [[Швайц]]) — [[Нѣмецкый язык|нѣмецкоязычный]] [[драматик]] и [[проза]]ик, найвеце познатый своима [[сатира|сатиричныма]] трагикомичныма грами, котры творили ядро оброды нѣмецкого [[Театер|театра]] по [[Друга світова война|Другой свѣтовой войнѣ]].<ref name=EB>Encyclopædia Britannica</ref> == Биография == Походив з родины [[Протестантство|протестантского]] [[Священик|пастора]]. Штудовав [[Филозофия|филозофию]], нѣмецку [[Филология|филологию]], [[природны наукы]] в [[Цюрих]]у и [[Берн]]ѣ {{nowrap|(1941–1945)}}. Од року 1945 зачав публиковати свои повѣданя,<ref name=Strelnikova>Стрельникова А. А.</ref> а од року 1947 працовав яко професионалный [[писатель]] в швайцарскых новинках и часописах.<ref name=EB/> В молодости Дюрренматт, котрый быв талентованый малярь, мусѣв выберати меджи [[Литература|литературов]] и [[малярство]]м; а коли став ся професионалным писательом, зостав тыж и малярьом, илустратором властных книг.<ref name=Pavlova>Павлова Н. С.</ref> В року 1946 побрав ся з актерков Лотти Гайслер,<ref>[[d:Q18533927]]</ref> з котров мав сына Петера (1947) и дѣвок Барбару (1949) и Руф (1951). Овдовѣвши в року 1983, Дюрренматт по року побрав ся актерков и режисерков Шарлотте Керр.<ref>[[d:Q92004]]</ref> Умер на [[сердцьова недостаточность|сердцьову недостаточность]].<ref>[[d:Q23481]]</ref> == Творба == Ф. Дюрренматт быв автором драм, детективок, повѣдань, радиовых драматизаций, а тыж начеркох, лекций и литературных теоретичных робот. Своима сатирами критиковав модерне сполоченство. Його работы звучать песимистично, поуживать иронию, парадокси и абсурдности. Их нееднозначность привела ку взнику обсяглой секундарной литературы. Дюрренматт вѣруе, же свѣт ся не дасть змѣнити, же е катастрофично запущеный, а зато не можеме чекати даякы радикалны перемѣны на лѣпше: всякы змѣны, подля нього лем фиксують або ещи згоршують тот стан. Його погляды на моралность днешного часу тыж песимистичны — поважовав, же вшитко ся дасть купити за грошѣ, а то ещи вецей казить свѣт. Подля його филозофии, вшитко ся ставать нагодов, а кедь и не так, та нагода мать найвекшу участку в каждой подѣи. Дѣла його повны чутя негораздности бытя, представлѣня свѣта як блазинця або темницѣ, де чоловѣк едночасно арештант и дозорець, кат и жертва.<ref name=Strelnikova/> == Важнѣйшы дѣла == * Судья и його кат (Der Richter und sein Henker, 1951) * [[Визита старшой дамы]] (Der Besuch der alten Dame, 1956) * Обѣцянка (Das Ver­sprechen, 1958) * Фи­зи­ци (Die Physiker, 1962) == Жерела и одказы == * <big>Павлова Н. С.</big> Глава 12. Фридрих Дюрренматт //История швейцарской литературы: в 3&nbsp;т., под ред. Н.&nbsp;С.&nbsp;Павловой. — М.: ИМЛИ РАН, 2002. — Т.&nbsp;1. — Сc.&nbsp;298–344. [http://durrenmatt.narod.ru/olderfiles/1/swiss_literature.pdf Доступне онлайн, PDF] * <big>Стрельникова А. А.</big> ДЮРРЕНМАТТ //Большая российская энциклопедия. Том&nbsp;9. Москва, 2007, стр.&nbsp;492–493 [https://web.archive.org/web/20210125205706/https://bigenc.ru/literature/text/1973089 Верзия: 2017. Одчитане: 30.12.2020][https://old.bigenc.ru/literature/text/1973089] * {{cite web |title=Friedrich Dürrenmatt |publisher=<big>Encyclopædia Britannica</big> |date=December 10, 2020 |url=https://www.britannica.com/biography/Friedrich-Durrenmatt |accessdate=2020-12-30}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1921|1990|Дюрренматт, Фридрих}} [[Категория:Драматици]] [[Категория:Німецкоязычны писателе]] hpsctoguxoga5a9ko07boe7x8f8tfaa Шіболет 0 20924 170375 143269 2026-09-27T01:10:57Z Flipdot 23893 170375 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Шіболе́т'''' ({{Lang-he|&#1513;&#1497;&#1489;&#1493;&#1500;&#1514;}}, „колос“, май рідко „струя“)&nbsp;— [[Біблія|біблійна]] фраза, у переносному смыслі хоснує ся для означеня характерної языкової особеності, яка дозволяє ідентифікувати ґрупу людий (изокрема, [[Етнос|етнічну]]); свояка „языкова парола“, за якыв мож розпознати, што язык, якым говорит чоловік, є для нього нерудным. Сись біблеїзм став лінґвістичным терміном у [[Семиотика|семіотиці]], ґруповов паролов в інформаційных технологіях и тому подобноє. Американськый економіст Пол Семюельсон (1915—2009), лавреат Нобелівської премії з економікы (1970), у своїх роботах хосновав термін „шіболет“ на значеня ідеї, для якої „средство робит ся метов, а буква закона домінує над духом закона“. == Шіболеты у світовуй історії == У часы Другої Світової Войны нідерландцї хосновали назывку вароша Схевенінґен (Scheveningen) бо вни, на розлику од нїмцюв, комбінацію буквув ‹sch› читавут ги [сх], а не [ш]. Американцї на тихоокеанському фронтови хосновали слово „lollapalooza“, бо японцї часто [л] уговорювут ги [р]. На Восточному Фронтї радянські катуны одрузняли нїмецькых розвідникув за словом „дорога“ (дароґа) — нїмцї сесе слово выговорьовали приблизно як „тарока“. У часы російської інвазії на Україну в 2022. годї языковов паролов для українцюв стало слово „паляниця“. Чилядь, котра навыкла ид російськуй фонетицї (де не є мняткого [ц'], буква ‹и› мнягчит спередущый приголосный, а фонемы /о/ тай /а/ у ненаголошенуй позиції ся не розрузнявут), выговорює сесе слово приблизно ги „полянїца/палянїца“. == Одкликованя == {{Переклад|uk|Шиболет}} 505gdu9o8wbjumagnz43xdm5kg9aqy8 Хоснователь:Uhrorus 2 22719 170364 170154 2026-09-26T15:45:41Z Ugrorus 32161 Ugrorus переменовав сторінку [[Хоснователь:Owheishddisjshsieh]] на [[Хоснователь:Uhrorus]]: Назва з помилкою 170154 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Хоснователь:Gazdadev 2 24781 170366 170199 2026-09-26T18:41:41Z Obelick09 32400 помуч Gazdadev 170366 wikitext text/x-wiki |-|-{{Babel|rue|uk-4|ru-3|en-2|cs-1|sk-1}} == Мої статті == У хронологічному порядку [[Вермахт]] [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тіґер 2]] [[Бундесвер]] [[Паралелоґрам|Тай другоє]] <-- ''Повністю перероблена (не мнов айбо я дозволив)'' [[Sonderkraftfahrzeug]] [[Ервін Адерс]] == Вклад у реальности у культуру русинӱв і не лиш в общому == '''Вербованіє новых соратникӱв і просвітлиння мающыхся.''' Розказуву за русинӱв тай заохочуву знакомых уд патріотизмови (ко русин канешно) ae9xqvynieixykf31dpksyog81wpk9a 170367 170366 2026-09-26T18:42:57Z Obelick09 32400 170367 wikitext text/x-wiki == Мої статті == У хронологічному порядку [[Вермахт]] [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тіґер 2]] [[Бундесвер]] [[Паралелоґрам|Тай другоє]] <-- ''Повністю перероблена (не мнов айбо я дозволив)'' [[Sonderkraftfahrzeug]] [[Ервін Адерс]] == Вклад у реальности у культуру русинӱв і не лиш в общому == '''Вербованіє новых соратникӱв і просвітлиння мающыхся.''' Розказуву за русинӱв тай заохочуву знакомых уд патріотизмови (ко русин канешно) |-|-{{Babel|rue|uk-4|ru-4|en-2|}} 7p1843pqcnvud987sdszjrw5ay03cy0 170368 170367 2026-09-26T18:43:49Z Obelick09 32400 /* Вклад у реальности у культуру русинӱв і не лиш в общому */ 170368 wikitext text/x-wiki == Мої статті == У хронологічному порядку [[Вермахт]] [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тіґер 2]] [[Бундесвер]] [[Паралелоґрам|Тай другоє]] <-- ''Повністю перероблена (не мнов айбо я дозволив)'' [[Sonderkraftfahrzeug]] [[Ервін Адерс]] == Вклад у реальности у культуру русинӱв і не лиш в общому == '''Вербованіє новых соратникӱв і просвітлиння мающыхся.''' Розказуву за русинӱв тай заохочуву знакомых уд патріотизмови (ко русин канешно) {{Babel|rue|uk-4|ru-4|en-2|}} etu00q2c0mvo9056wq1bch3vu7k46t5 170369 170368 2026-09-26T19:16:04Z Gazdadev 36573 /* Вклад у реальности у культуру русинӱв і не лиш в общому */ 170369 wikitext text/x-wiki == Мої статті == У хронологічному порядку [[Вермахт]] [[Panzerkampfwagen VI Tiger|Тіґер 2]] [[Бундесвер]] [[Паралелоґрам|Тай другоє]] <-- ''Повністю перероблена (не мнов айбо я дозволив)'' [[Sonderkraftfahrzeug]] [[Ервін Адерс]] == Вклад у реальности у культуру русинӱв і не лиш в общому == '''Вербованіє новых соратникӱв і просвітлиння мающыхся.''' Розказуву за русинӱв тай заохочуву знакомых уд патріотизмови (ко русин канешно) {{Babel|rue|uk-4|ru-3|en-2|}} rioa3onomsfpsuu0uckr9582h3ib7g4 Хоснователь:Owheishddisjshsieh 2 25248 170365 2026-09-26T15:45:41Z Ugrorus 32161 Ugrorus переменовав сторінку [[Хоснователь:Owheishddisjshsieh]] на [[Хоснователь:Uhrorus]]: Назва з помилкою 170365 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Хоснователь:Uhrorus]] kwvtgi4z928uk5j9y41dmtlz3n6o0uq Сѣверозапад 0 25249 170371 2026-09-26T23:11:33Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Северозапад]] 170371 wikitext text/x-wiki #redirect [[Северозапад]] ikua65kpkhevdbqwt1l3rc0ccfkby4a