Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події 0 446 170594 164961 2026-09-30T00:58:43Z Halajkovič 33393 170594 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс_Словеньска_обец |URL знаку = SVK Obec Andrejová COA.svg |URL прапора = Andrejova-bardejov-flag.svg |Образок = |Попис образка = |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Бардеёв|Бардеёв]] |Реґіон = [[Шаріш]] |Северна шырка = 49° 17' 00<nowiki>"</nowiki> |Выходна довжка = 21° 16' 00<nowiki>"</nowiki> |Надморьска вышка = 325 |Розлога = 11,600 |Чісло жытелїв = 362<ref name="Списованя2011">[https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/9c5ad996-02f4-4c1f-b33c-5baba2af317f/Tab_2_Obyvatelstvo_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_narodnosti_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=knLIczO&CVID=knLIczO Народностне зложіня обывательства подля списованя людей з 2011 р.] Стор. 50. (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2025-06-20.</ref> |Статус ку = 2011 |Густота жытельства = |Перша писемна змінка = [[1355]] |Код = |ЕЧВ = BJ |ПСЧ = 086 37 |Передвольба = |Адреса = |Website = www.andrejova.eu |Імейл = |Телефон = |Факс = |Староста = |Політічна партія = |}} '''Андріёва'''<ref>Андріёва (Andrejová) // Плїшкова, А., Копорова, К., Ябур, В. і кол. Правила русиньского правопису з ортоґрафічным і ґраматічным словником. – Пряшів: Пряшівска універзіта, 2019. – С. 521.'''</ref> ({{по+sk|Andrejová}}) є [[Список русиньскых сел на Словеньску|русиньске село]] недалеко од [[Бардеёв|міста Бардеёва]], в [[Низкы Бескиды|Низкых Бескидах]] в долинї [[Андріёв поток|Андріёва потока]], лївого притока [[Топля|Топлї]]. == Назва == Перша писомна змінка о селї походить з року 1355, кедь ся споминать під назвов „Andras Vagasa“. Тот топонім мать класічне походжіня з періоду колонізації і складать ся з двох частей: мена першого старосты або закладателя поселїня — Андрія ({{lang-hu|Andras}} або ''Endre''), і мадярьского слова „vagasa“, што значіть „выруб“, „просїк“ або „поруба“. Оріґінална назва поселїня ся просто дослова перекладать як „Андріёва поруба“, што поуказує на заложіня села на містї выкорчованого лїса.<ref>{{cite web | publisher = Obec Andrejová | title = História obce | url = https://www.andrejova.eu/historia.php | language = sk | access-date = 2026-04-28 }}</ref> В далшім історічнім періодї мадярьскый елемент одпадав і назва ся міняла наслїдовно: * в роцї 1414 є писомна доложена назва ''Endreuagasa''; * в роцї 1618 — ''Andreowa''; * в роцї 1786 — ''Andrašowce''; * од року 1808 ся стабілізовала сучасна подоба — ''Andrejova'' (Andrejová).<ref>{{cite web | publisher = E-OBCE.sk | title = Andrejová - História | url = https://www.e-obce.sk/obec/andrejova/2-historia.html | language = sk | access-date = 2026-04-28 }}</ref> == Полога == Село ся розпростерать в [[Пряшівскый край|Пряшівскім краю]], в [[Окрес Бардеёв|окресї Бардеёв]], в западній части [[Низкы Бескиды|Низкых Бескід]] і в долинї [[Андріёв поток|Андріёва потока]]. Середня надморьска вышка досягує 325 м. З погляду точнїшой пологы ся находить приближно 5 кілометрів северно од [[Бардеёв]]а, на дорозї меджі містьсков частёв Бардеёвска Нова Весь і селом [[Шарішске Чорне]]. Над селом ся тычать дакілько вершків Ондавской верьховины – Качалова (677 м), Градьске (585 м) і Єдліна (620 м), через котры переходить червена турістічна значка. Тов областёв протїкать дакілько меншых потоків, котры векшынов вытїкають на теріторію села, а ся тягнуть аж к южному окраю села [[Зборов|Зборів]], северно од Андріёвой. == Історія == Село было заложене на кінцї 13. аж зачатком 14. стороча на [[Закупне право|закупнім праві]]. В давных писмах ся першыраз споминать в роцї [[1355]]. В 14. сторочу село належало смілняньскым панам і потім в 15.-16. сторочу Маковіцькому панству. В року 1492 ту іщі была деревяна церьков, не є знамый датум коли была зничена, потім была збудована далша, котра згорїла в роцї 1882 і на їй місцї была збудована нова камяна церьков Дївы Марії в року 1892.<ref>Андрій Ковач.</ref> Од року 1812 Андріёва была засягована епідеміями, з котрых в памяти найвеце зостала холера, што значно вылюднила село. Од року 1870 зачав ся одход до [[США]] а [[Канада|Канады]] даколи цїлыма родинами за лїпшым животом и роботов. В року 1949 до села заведена електрика, а од року 1950 зачав ходити автобус до окресного міста [[Бардеёв]]а, а того ж року взникло ай земледїльске дружство. Од року 1974 до ужитку здана административно-културна будова.<ref name="Сайт села">https://www.andrejova.eu/historia.php Obec Andrejová</ref> == Днешность == Село мать водовод, ґазову мережу, а теперь ся сельскый уряд ся занимать выставбов канализації, чістярнї одпадовых вод и Дому смутку. Од року 1986 через мале чісло дїтей закрыла ся дїточа школка, а днесь в селї не мають ани зачаточной школы. За роботов значна часть обывательства ходить до [[Бардеёв]]а и [[Кошіцї|Кошіць]].<ref name="Сайт села"/> В селї фунґують обходы з потравинами, польногосподарьске дружство, добровольный гасічскый збор і містный обход із одежов.<ref>{{cite web| last = s.r.o| first = Evropská databanka| title = Vasil Ribár - VM-Profit| website = www.edb.cz| url = https://www.edb.cz/firma-1346362-vasil-ribar-vm-profit-andrejova| language = cs| access-date = 2023-04-29}}</ref> Околічны земли ся выужывають переважно на хов овець. Андріёвскый готарь з розсяглыма лїсами ідеалный про туристику ай полёвачку. При штатной дорозї на [[Шарішске Чорне]] ся находить жрідло тзв. „Зимна студня“, де ся навщівници можуть напити чистой смачной воды.<ref>https://www.andrejova.eu/sucastnost.php</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} Зложіня обывательства подля народности (2011 р.):<ref name="Списованя2011"/> *[[Русины]] – 67 (18,5%) *[[Словаци]] – 208 (57,5%) *[[Ромы]] – 24 (6,6%) *[[Українцї]] – 10 (2,8%) *[[Мадяре]] – 1 *[[Поляци]] – 1 *Остатнї – 1 *Невыяснены – 50 (13,8%) ---------------------------------------- Довєдна – 362 (100%) [[Русиньскый язык]] за материньскый означіли 104 жытелїв (28,7%)<ref>[https://web.archive.org/web/20201026101340/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/e285abec-6b1c-46ea-93de-0507fc844183/Tab_5_Obyv_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_materinskeho_jazyka_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=kKC5u9T&CVID=kKC5u9T Материньскый язык обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-26.</ref>. == Жрідла == * {{книга|автор =[[Бланка Ковачовичова-Пушкарёва]], [[Імріх Пушкарь]]|тітул =Науковий збірник музею українськой култури в Свиднику, Дерев'яні церкви східного обряду на Словаччині|одказ = |місто =Пряшів |выдавательство =Slovenské pedagogické vydavateľstvo|рік = [[1971]]|том = 5|сторінкы =27|сторінок = 528|выданя =1 |isbn = |тіраж =2500 }} * {{книга|автор =Андрій Ковач |тітул =Андрійова–Andrejová //Краєзнавчий словник Русинів-Українців Пряшівщина|одказ = |місто =[[Пряшів]] |выдавательство =Союз русинів-українців Словацької Республіки |рік = [[1999]]|том = |сторінкы =395 |сторінок = |серія = |isbn =80-85137-15-1 |тіраж = }} * [https://www.andrejova.eu Obec Andrejová] == Референції == {{референції}} {{Окрес Бардеёв}} {{Русиньскы села на Словеньску}} [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Словакии]] ewws1bs1fu85upvn96njv4emdatgwft 0 874 170609 162433 2026-09-30T01:16:05Z Halajkovič 33393 170609 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} '''Нарі́ча'''<ref>{{cite book|last = Кисілевський|first = Кость|title = Словничок української мови і головні правописні правила та замітки до відміни|chapter = Наріча|trans-title = A Little Dictionary of the Ukrainian Language and Main Spelling Rules|year = 1927|publisher = Self-published|location = Stanyslaviv|page = 182|url = http://194.44.152.155/elib/local/r/r496.pdf|language = uk}}</ref> або '''супрадіале́кт''' або '''наддіале́кт''' (з {{lang-la|supra}} – „над“ і {{lang-grc|διάλεκτος}} [diálektos] – „діалект“) є языкова варіація шпеціфічна про дану ґрупу носителїв [[язык]]а. Може быти сінонімом понятю <nowiki>„</nowiki>[[діалект]]<nowiki>“</nowiki>, т. є. понятю про розлічны нештандартны формы языка, котры ся одлишує од народного штандарту, або общім понятём про будьяку одлишну варіацію языка (штандарт ся потім означає як общій або културный діалект). Штруктуралне одношіня меджі вшытками діалектічныма [[підвид]]ами є наслїдовный: [[язык]] → наріча → [[діалект]] → [[говор]]. == Опис == Література обсягує ай приступ, подля котрого є діалект одрода языка з шыршым розсягом як діалект і [[говор]]. Дакотры авторы поважують тото понятя за переходный ступінь меджі діалектом і говором, причім діалект дефінують як ґрупу наріч а нарічя як ґрупу говорів. Подля єдной дефініції є то „ґрупа наріч характерізованых даякым чіслом сполочных нарічёвых черт”. Окрем основной діалектолоґічной ґрупы подля приналежности к материньскому языку можуть єднотливы діалекты сучасны належать к взаємно близкым языком. Єден з найзнамішых прикладів такой языковой сітуації екзістує у рамках [[Сербохорватьскый язык|сербохорватьской діасістемы]], котра є заложена на сполочнім штокавскім нарічю.{{sfn|Ивић|1956|p=}} Штокавске нарічя творить основу, котру днесь дїлять штири урядны языкы, меджі котрыма суть окрем [[Сербскый язык|сербского]] і [[Хорватьскый язык|хорватьского]] ай [[Босняцькый язык|босняцькый]] і [[Чорногорьскый язык|чорногорьскый]].{{sfn|Okuka|2008|p=12}} В польскім языкознательстві має термін „narzecze“ релатівне вузке вжываня і стрїчає ся главне в пописї екзотічных языків. Частїше ся стрїчає в ненаучных контекстах як в языкознательстаі, напр. в [[Путопис|путописах]]. Еквіваленты того терміну суть знамы ай в іншых славяньскых языках. В сербохорватьской діалектолоґії ся термін „narječje“ надале обычайно вжывать, протоже є надрядженый терміну „dijalekat“. В словацькій языковій традіції ся терміны „dialekt“ і „nárečie“ поважують за сіноніма, хоць дакотры дослїдници розумлять діалект як векшу єдиніцю як наріча. В шыршім, бісїднім змыслї може быти понятя „діалект“ сінонімом термінів „язык“ і <nowiki>„</nowiki>[[реч]]<nowiki>“</nowiki>. Даколи ся вжывать намісто конкретных термінів „діалект“ і „язык“, кедь є тяжко становити статус даной языковой варіеты. == Література == * {{Cite book|ref=harv|last=Ивић|first=Павле|autorlink=Павле Ивић|title=Дијалектологија српскохрватског језика: Увод и штокавско наречје|edition=1.|year=1956|location=Нови Сад|publisher=Матица српска|url=https://books.google.com/books?id=ROQbAAAAIAAJ}} * {{Cite book|ref=harv|last=Okuka|first=Miloš|autorlink=Милош Окука|title=Srpski dijalekti|year=2008|location=Zagreb|publisher=Prosvjeta|url=https://books.google.com/books?id=eVwqAQAAIAAJ}} * {{Cite journal|ref=harv|last=Ћорић|first=Божо|title=Из дијалектолошке терминологије (наречје, дијалекат, говор)|journal=Књижевност и језик|year=1991|volume=38|issue=1|pages=73-77|url=https://books.google.com/books?id=AqNiAAAAMAAJ}} * ''Жилко Ф. Т.'' Говори української мови.&nbsp;— К., 1958. * ''Бевзенко С. П.'' Українська діалектологія.&nbsp;— К., 1980. * АУМ.&nbsp;— Т.&nbsp;1—2.&nbsp;— К., 1984—1988. == Референції == {{Переклад|pl|Narzecze|77341257|sr|Наречје|29614659|uk|Наріччя|37172905}} {{референції}} [[Катеґорія:Лінґвістіка]] kmgi78cvbyq04h2ycb1mxe56v2va0it 0 1094 170616 162926 2026-09-30T01:19:06Z Halajkovič 33393 170616 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Общіна Владыча}} {{ІСОА |тіп = колишнє село |надморьска вышка = 386<ref name="Vladiča">{{cite web| url = https://vladica.estranky.sk/clanky/zakladne-informacie-obce.html| title = Základné informácie obce| website = Obec Vladiča| language = sk| accessdate = 2025-12-29}}</ref> }} '''Сýха'''<ref>{{Русиньскый правопис|Сýха|539}}</ref> ({{язык+sk|Suchá}}) є [[Список колишнїх сел на Словакії|колишнє село]] на [[Словеньско|Словакії]], днесь часть села [[Владыча]] в [[окрес Стропків|Стропківскім окресї]] [[Пряшівскый край|Пряшівского краю]]. == Історія == Село є доложене з року 1567 як Зуга ({{lang-sk|Zuha}}), пізнїше як Суха ({{lang-sk|Sucha}}, 1773), Сухе ({{lang-sk|Suché}}, 1920), Суха ({{lang-sk|Suchá}}, 1927); [[Мадярскый язык|по мадярьскы]]: Szuha (1873), Szárazhegy (1907). Село заложыли на [[Закупне право|закупнім праві]] в роках 1573-1598. Належало панству Маковіця.<ref>{{Cite book|last = Uličný|first = Ferdinand|author-link = Ferdinand Uličný|title = Dejiny osídlenia Šariša|edition = 1st ed.|location = Košice|publisher = Východoslovenské vydavateľstvo|year = 1990|isbn = 80-85174-03-0|page = 360}}</ref> В роцї 1618 мала 3 порты, в роцї 1715 мала 8 домовых господарьстев, в роцї 1787 мало село 31 домів і 200 обывателїв, в роцї 1828 мала 56 домів і 443 обывателїв. Занимали ся дереворубачством, польногосподарьством і колесніцтвом. В 19. столїтю належыли тутешнї маєткы родинї Владаровцїв. В роках 1890-1900 многы одышли. Почас [[Перша світова война|першой світовой войны]] ту были бої. По року 1918 ся заместнаня обывательства незмінило. По року 1945 одходить часть обывателїв за роботов до [[Чехія|Чехії]]. В селї быв лїсопольногосподарьскый завод. Часть обывателїв робила в промысловых подниках в [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]], [[Стропків|Стропкові]], [[Свідник]]у, в [[Кошіцї|Кошіцях]] а інде, часть в лїсах і як пріватны рольници. В роцї 1965 было село припоєне к селу [[Владыча]]. == Ґеоґрафія == Колишнє село ся находить 21 км на севернім выходї од Стропкова. Лежыть на [[север]]ї од центра села Владыча. Находить ся на северї выходной Словакії при граніцї з [[Польско]]м. == Културны памняткы == В селї ся находить мурована ґрекокатолицька церьков Вознесїня Господа з року 1886 в новокласіцістічнім штілї, котрый є од року 1963 народнов културнов памнятков.<ref name="Vladiča" /> == Жрїдла == * {{cite book |title=Vlastivedný slovník obcí na Slovensku |last=Kropilák |first=Miroslav |volume=3 |year=1977 |publisher=Veda |location=[[Братїслава|Bratislava]] |language=sk}} == Референції == {{референції}} == Вонкашнї одказы == {{Commonscat}} * [https://vladica.estranky.sk/ Владыча – офіціална вебова сторінка села] {{ref-sk}} [[Катеґорія:Бывшы населены пункты]] [[Катеґорія:Заниклы села Словеньска]] 8ldbg744q4ozg4dp12v5u0v25lqeta9 0 1219 170620 164651 2026-09-30T01:20:25Z Halajkovič 33393 170620 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Держава |Держава=Швейцарія |Самоназва={{ref-de}} ''Schweiz''<br/>{{ref-fr}} ''Suisse''<br/>{{ref-it}} ''Svizzera''<br/>{{ref-rm}} ''Svizra''<br/>{{ref-la}} ''Helvetia'' |Образчик={{Кратное изображение |зона=center |зона_подписи=center |подпись = Прапор і ерб |ширина1 = 90 |ширина2 = 81 |изобр1 =Flag of Switzerland.svg |изобр2 =Coat of arms of Switzerland.svg }}|Подпис=„[[Швейцарьска гімна|Швейцарьскый псалом]]“<div style="padding-top:0.5em;">{{center|[[File:Swiss Psalm (official instrumental).ogg|Swiss Psalm]]}}</div> |Розлога=41&nbsp;277 км²<ref>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries THE WORLD FACTBOOK]/switzerland/</ref> |Обывательство=8&nbsp;962&nbsp;300 особ (2023)<ref>[https://www.bfs.admin.ch/bfs/fr/home/statistiques/catalogues-banques-donnees.gnpdetail.2024-0234.html Effectif et évolution de la population en Suisse en 2023: résultats définitifs]</ref> |Столиця=[[Берн]]<ref>[[Де-юре]] місто федералной важности; [[де-факто]] [[головне місто]]. Через історічну федералістічну особливость швейцарьскы законы не становлять офіціално головне місто, і дакотры федералны установы суть в іншых містах.</ref> |ГДП на особу=$106&nbsp;097<ref>[https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2024/october/weo-report?c=146%2C&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC%2C&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 Download World Economic Outlook database: October 2024]</ref> |Интернет-домен=.ch, .swiss |Часовый пояс=UTC+1 (CET)<br/>UTC+2 (CEST) |Телефонный код=+41 |Категория склада=Switzerland }} '''Швейца́рія''',<ref name="name">{{Русиньскый правопис|Швейца́рія/Швайча́рьско|507}}</ref> '''Швайча́рьско'''<ref name="name" /> або '''Швайц''' ({{lang-de|Schweiz}}, {{lang-fr|Suisse}}, {{lang-it|Svizzera}}, {{lang-rm|Svizra}}), офіціална назва '''Швейца́рьска конфедерáція''' ({{lang-de|Schweizerische Eidgenossenschaft}}, {{lang-fr|Confédération suisse}}, {{lang-it|Confederazione Svizzera}}, {{lang-rm|Confederaziun svizra}}) є [[штат]] в [[Середня Европа|середнїй Европі]]. Є штат без приступу к морю, на [[север]]ї гранічіть з [[Нїмецько|Нїмецьком]], на [[запад]]ї з [[Франція|Франціёв]], на [[юг]]у з [[Італія|Італіёв]] і на [[выход]]ї з [[Австрія|Австріёв]] і [[Ліхтенштайн|Ліхтенштайном]]. [[Де-факто]] [[головне місто|головным містом]] і політічным центром штату є місто [[Берн]]. == Історія == Першыма знамыма племенами, котры обывали теріторії сучасной Швейцарії, были Келты (переважно Гелветы) і Гетовы. В [[1. стороча до н. е.|1. сторочу до н. е.]] были тоты теріторії добыти [[Римска империя|Римсков імперіёв]] і зачленїны до єй провінції.<ref>Kreis, G. (2014). Die Geschichte der Schweiz. Basel: Schwabe Verlag.</ref> По падї Западноримской імперії тоту область заселили ґерманьскы племена Алеманів і Бурґундів, пізнїше ся стала частёв Франьского кралёвства і Святой римской імперії. За основу сучасного штату ся поважує заключіня оборонного союзу (тзв. „Федератівной харты“) трёми лїсныма кантонами – Урі, Швіцом і Унтервалденом – зачатком авґуста 1291. Почас [[14. стороча|14.]] і [[15. стороча]] ся Швейцарьской конференція поступно розшыровала припоїнём новых міст і теріторій (Луцерн, [[Цюрих|Цюріх]], [[Берн]]) і успішно боронила свою незалежность во войнах проти Габсбурґовцїв і бурґундьскых войводів.<ref>Maissen, T. (2010). Geschichte der Schweiz. Baden: Hier und Jetzt.</ref> Реалну незалежность од Святой римской імперії здобыла конфедерація по швабскій войнї в роцї [[1499]] а офіціално меджінародне узнаня – на основі условій Вестфальского міру з року [[1648]].<ref>Historisches Lexikon der Schweiz (HLS). Westfälischer Frieden. Bern.</ref> В 16. сторочу ся Швейцарія стала єдным з головных центрів европской реформації вдяка чінности Улріха Цвінґлі в Цюріху і Жана Калвіна в Женеві. То привело к серії внутрїшнїх реліґійных конфліктів, котры на довгу добу роздїлили кантоны на католицькы і протестантьскы. В роцї [[1798]] была Швейцарія окуповане войсками револучной Франції, котры выголосили твердо централізовану Гелветьску републіку, тот режім лемже не мав підпору меджі обывательством. По паду Наполеона Віденьскый конґрес в роцї [[1815]] обновив незалежность країны в розшыреных граніцях a заручів єй статус вічного озброєного невтраліты.<ref>Schweizerisches Bundesarchiv BAR. Wiener Kongress 1815: Anerkennung der Schweizer Neutralität. Bern.</ref> Сучасный федератівный штат быв заложеный в роцї [[1848]]. По куртій обчаньскій войнї (тзв. Зондербурндьской войнї) была прията перша цїлонародна устава, котра перемінила вольны здружіня єднотливыє штатів на певну політічну федерацію з централнов владов в Бернї. Вдяка дослїдній політіцї невтраліты ся Швейцарія уникла знічіню почас [[Перша світова война|першой]] і [[Друга світова война|другой світовой войны]]. В повойновім періодї ся країна стала містом многых меджінародных орґанізацій (в тім чіслї Меджінародного комітету Червеного хріста і европского велительства ОСН). Непозераючі на узку економічну інтеґрацію з Европов не є Швейцарія членом [[Европска унія|Европской унії]] і повноправным членом Орґанізації споєных народів ся стало аж на основі резултатів цїлонародного референдума в роцї 2002.<ref>Eidgenössisches Departement für auswärtige Angelegenheiten EDA. Die Schweiz und die UNO. Bern.</ref> == Ґеоґрафія і клімат == Швейцарія лежыть на стыку западной, середнёй і южной Европы. Рельєф країны творять три главнї ґеоґрафічны реґіоны: Швейцарьскы Алпы (котры занимають приближно 60% теріторії) на югу, горы Юра на [[северозапад]]ї і Швейцарьска плошина (Міттелланд) в центрї.<ref>Federal Office of Topography swisstopo. Das geografische Informationssystem der Schweiz. Wabern.</ref> Найвысшов точков країны є верьх Дуфур (4634 м) в масіві Монте Роза. Країна є богата на солодководны жрїдла і має веце як 1500 озер, з котрых найвекшы суть Женевске, Боденьске і Нешательске озера. Клімат в Швейцарії є переважно мірно контіненталный, але выразно залежить од надморьской вышкы. В горьскых областях переважають тіпічны алпскы кліматічны условія з крутыма заснїженыма зимами, затля як южный кантон Тічіно має особливости мірного середнёморьского клімату.<ref>MeteoSchweiz. Klimanormwerte Schweiz. Zürich: Bundesamt für Meteorologie und Klimatologie.</ref> == Політічна сістема == Швейцарія є федератівна републіка, котру творять 26 рівноцїнных кантонів. Країна є знама своёв унікатнов сістемов прямой демокрації, вдяка котрому можуть обчане прямо овпливнёвати леґіслатіву через реґуларны референдумы і народны ініціатівы.<ref>Die Bundesversammlung der Schweizerischen Eidgenossenschaft. Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft. Bern.</ref> Выконна міць належить Федератівній радї, котра ся складать зо семох членів воленых парламентом. Функція презідента Швейцарьской конфедерації є ротуюча: є воленый спомеджі сучасных членів Федератівной рады на період лем єдного рока і выконує переважно репрезентатівны функції. == Обывательство і култура == Обывательство Швейцарії творять приближно 8,8 міліона людей. Характерістічнов рисов демоґрафії є міморядно высокый подїл чуджінцїв (приближно 25%), котры в країнї тырвало бывають і роблять.<ref>Bundesamt für Statistik (BFS). Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Alter und Kanton. Neuchâtel.</ref> Културный і языковый [[ландшафт]] країны є унікатный. На федералній уровни суть офіціалны узнаны штири народны языкы: [[нїмецькый язык|нїмецькый]] (бісїдує нёв векшына обывательства), [[французьскый язык|французьскый]], [[італьскый язык|італьскый]] і [[ретороманьскый язык|ретороманьскый]]. Подля реліґійной приналежности ся обывательства традічно дїлять на католиків і протестантів, хоць в послїднїх роках подїл людей, котры ся не односять к жадній реліґії, поступно росте. == Економіка == Швейцарія має єдну з найрозвинутїшых, найстабілнїшых і найконкуренцієспособнїшых економік на світї.<ref>World Economic Forum. The Global Competitiveness Report. Geneva.</ref><ref>Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). OECD Economic Surveys: Switzerland. Paris.</ref><ref>The World Bank. Switzerland - Country Profile. Washington, D.C.</ref> Країна ся шпеціалізує на сектор служеб, головно на банковництво і [[Асекурація|асекурацію]], котрых ключовы центра ся находять в Цюріху і Женеві. Промысловый сектор є силно орьєнтованый на высоко технолоґічны і научны тяжкы выробы: фармацевтічный промысел, хемічный промысел, точне [[строярство]] і выробу світознамых годинок (котры суть традічно схранены означінём „Swiss Made“).<ref>State Secretariat for Economic Affairs SECO. Die wirtschaftliche Entwicklung der Schweiz. Bern.</ref> Народнов мінов є [[Швейцарськый франк|швейцарьскый франк]], котрый має повість єдной з найсполягливішых резервных мін на світї.<ref>Swiss National Bank. The Swiss Franc as a Safe Haven. Zurich.</ref><ref>International Monetary Fund (IMF). Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves (COFER). Washington, D.C.</ref> == Референції == {{reflist}} {{Штаты Европы}} [[Катеґорія:Країны Европы|Швайц]] [[Катеґорія:Країны|Швайц]] [[Катеґорія:Швайц]] embtzb9tcpef08l41e230oi8fckvffo 0 2046 170601 164645 2026-09-30T01:03:11Z Halajkovič 33393 170601 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:Hej Slaveni 1944.png|thumb|[[Сербохорватьскый язык|Сербохорватьскый]] текст піснї, котрый пізнїше ся став гімном Югославії]] „'''Гей, Славяне'''“ є гімнічна пісня присвячена вшыткым [[Славяне|Славянам]]. Перша верзія тексту взникла в роцї [[1834]] під назвов „Гей, Словаци“ ({{lang-sk|2|Hej, Slováci}}). Мелодія є выводжена од <nowiki>„</nowiki>[[Польска гімна|Домбровскоґо мазурка]]<nowiki>“</nowiki>, котрый є од року [[1926]] польсков гімнов, є ведь помалша і має выразнїшы акценты. Пісня служыла як гімна [[Панславизм|всеславяньского руху]], Соколів, як штатна гімна Словацького штату, [[Социалистична Федеративна Република Югославия|соціалістічной Югославії]], як ай пізнїшой сербско-чорногорьской Югославії. == Назва == В славяньскых языках має пісня наслїдуючі назвы: *в [[Білоруськый язык|білоруськім языку]] „Гэй, славяне“ *в [[Босняцькый язык|босняцькім языку]] „Hej, Sloveni (Хеј, Словени)“ *в [[Булгарьскый язык|булгарьскім языку]] „Хей, Славяни“ *в [[Вышнёлужіцькый язык|вышнёлужіцькіи языку]] „Hej, Słowjenjo“ *в кашубскім языку „Hej, Słowiónie“ *в [[Македоньскый язык|македоньскім языку]] „Еј, Словени“ *в [[Меджіславяньскый язык|меджіславяньскім языку]] „Hej, slovjani (Хеј, словјани)“ *в [[Нижнёлужіцькый язык|нижнёлужіцькім языку]] „Hej, Słowjany“ *в [[Польскый язык|польскім языку]] „Hej Słowianie“ *в [[Російскый язык|російскім языку]] „Гей, Славяне“ * в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]]: ** підкарпатьскый варіант „Гий Славляне“ ** лемківскый варіант „Гей Славяне“ ** пряшівскый варіант „Гей, Славяне“ ** паноньскый варіант „Гей, Славянє“ *в [[Сербскый язык|сербскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ *в слезьскым языку „Hej, Słowjany“ *в [[Словеньскый язык|словацькім языку]] „Hej, Slováci” або ай „Hej, Slovania“ *в [[Словіньскый язык|словіньскім языку]] „Hej Slovani“ *в [[Україньскый язык|україньскім языку]] „Гей, слов'яни“ *в [[Хорватьскый язык|хорватьскім языку]] „Hej Slaveni“ *в [[Чеськый язык|чеськім языку]] „Hej, Slované“ *в [[Чорногорьскый язык|чорногорьскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ == Всеславяньска гімна == Само Томашік дораз до тексту загорнув вшыткых Славянів і пісня „Гей, Славяне“ ся стала знамов вдяка ідеї панславізму, переважно в славяньскых країнах під надвладов Австрії. Была опублікована в многых часописах і календарях, співала ся на політічных зъяздах і стала ся неофіціалнов гімнов чехословацького руху. Єй популарность дале зростла, кедь была прията за офіціалну гімну Союзу славяньского соколства, рух заложеного на всеславяньскых ідеалах і вплываючого в цїлім [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьску]]. В роцї [[1905]] была одкрытя памнятника [[Словіньско|словіньского]] поета Франце Прешерена в Люблянї ославлены зборовым співом піснї „Гей, Славяне“. Почас [[Перша світова война|першой світовой войны]] была пісня часто хоснована словацькыма вояками на обох сторонах фронту на взаємны повзбуджіня націоналістічных почутёв і превенцію кровопереливаню. Многы словіньскы, хорватьскы і сербскы Соколів, служачі в австро-угорьскій армадї, ся добровольно вздали воякам [[Сербія|Сербії]] або [[Російска імперія|Росії]], або часто переходили до рядів другой стороны. Пісня ся з нима шырила по [[Балканскый полуостров|Балканї]] і до Росії і зістала популарна ай в меджівойновім періодї. == Словацька гімна == На [[Словеньско|Словакії]] была пісня „Гей, Словаци“ поважована за не офіціалну гімну почас цїлой сучасной історії. Офіціална ся стала гімнов Словацького штату в роках [[1939]]–[[1945]].<ref>{{Cite book | last = Tobolka | first = Zdeněk Václav | author-link = Zdeněk V. Tobolka | others = ed. | title = Naučný slovník aktualit 1939. Ročník druhý | publisher = L. Mazáč | location = V Praze | date = 1939 | pages = 132 | total-pages = 614 | chapter = „Hej Slováci“ | chapter-url = https://ndk.cz/view/uuid:d165f310-8727-11e2-aa2b-005056827e51?page=uuid:fca36830-ab5a-11e2-9592-5ef3fc9bb22f }}</ref> Хоць ся по першій світовій войнї, знову по [[Друга світова война|другій світовій войнї]] і наконець ай в роцї [[1993]] стала гімнов Словацька пісня <nowiki>„</nowiki>[[Над Татров ся блискать]]<nowiki>“</nowiki>, пісня „Гей, Словаци“ є понынї многыма людми (передовшыткым націоналістами) поважована за „другу“ народну гімну. Од назвы гімны быв выводженый ай пеёратівный выраз „гейсловак“.<ref>{{Cite journal | last1 = Dickins | first1 = Tom | title = The Czech-Speaking Lands, Their Peoples and Contact Communities : Titles, Names and Ethnonyms | journal = The Slavonic and East European Review | volume = 89 | issue = 3 | date = 2011 | pages = 401–454 | issn = 0037-6795 }}''„...term Hejslovák, from the title of the unofficial anthem.“''</ref> == Югославія == Пісня „Гей, Славяне“ ся на теріторії Югославії обявила по першыраз на зачатку [[19. стороча]]. Драґутін Раковаць пісню переклав і назвав ю „Гей, Іліры“. Аж до другой світовой войны ся переклад практічно не міняв, окрем того, же Іліры ся під вплывом змін в бачіню народного возроджіня змінили на Славянів. В роцї [[1941]] засягла [[Кральовство Югославия|Югославске кралёвство]] другу світову войну. Силы [[Штаты Оси|Оси]] в апрілї вступили до країны і югославска армада капітулювала почас семох днїв. Кедьже стара гімна обсяговала одказы на краля і кралёвство, протимонархістічны партізаны під веджінём [[Йосип Броз Тито|Броза Тіта]] і го комуністічна партія ся вырїшили выгнути ся єй і замінили ю піснёв „Гей, Славяне“. Пісня ся співала почас обох засїдань [[Антіфашістічна рада народного освободжіня Югославії|АВНОЙ]], законодарного орґану одпорового руху, і поступно ся зачала цїлково поважовати за гімну [[Социалистична Федеративна Република Югославия|новой Югославії]]. Стара кралёвска гімна была офіціално опущена по ослободжіню в роцї [[1945]], але жадна нова не была прията. Было зроблено дакілько спроб пересадити іншы, шпеціфічны югославскы піснї як гімну, але тоты не здобыли векшу підпору і пісня „Гей, Славяне“ ся надале не офіціално хосновала. Потім были спробы о найджены новой гімны опущены і в роцї [[1977]] ся „Гей, Славяне“ офіціално стало гімнов Югославії. == Сербія і Чорна Гора == По розпаду Югославії в роках [[1991]]–[[1992]], кедь в федерації зістали лем Сербія і [[Чорна Гора]], ся тота пісня надале хосновала як штатна гімна [[Союзна Република Югославия|новой федерації]]. По переходу на вольнїшый союз [[Сербия и Чорна Гора|Сербії і Чорной Горы]] ся сподївало приятя новой гімны, але в вопросї штатных сімболів ся недосягла згода, а прото пісня „Гей, Славяне“ зістала надале гімнов. Як нова гімна была предложена комбінація [[Чорногорьска гімна|чорногорьской гімны]] „О, ясне маёве світаня“ ({{lang-cnr|Ой, свијетла мајска зоро / Oj, svijetla majska zoro}}) і [[Сербска гімна|сербской гімны]] „Справедливый Боже“ ({{lang-sr|Боже Правде / Bože Pravde}}) зо алтернаціёв вершів обидвох пісень. Тота пропозіція лемже наразила на крітіку з боку Сербской народной партії Чорной Горы і Соціалістічной народной партії Чорной Горы. Потім, што ся в роцї [[2006]] штатный союз розпав, тот вопрос ся став безпредметным і пісня „Гей, Славяне“ уж не є офіціалнов гімнов жадного незалежного штату на світї. == Текст == [[File:United States Navy Band - Hey, Slavs.ogg|thumb|Музика першого верша піснї "Гей, Славяне"]] === На русиньскім языку === ==== Підкарпатьскый варіант ==== <blockquote><poem>Гий Славляне, ищи жиє Дух нашых дідôв! Кой за нарôд сирцё биє Йих вірных сынôв! Живи, живи дух Славлянськый Живи лем вікамы! Нам нестрашны бездны адськы Прокляты бісамы! Нич ся трафит кой над намы Ся буря рознесе, Стіна пукне, дуб ся зломит Зимля ся розтресе Стойиме сьме, постояны Гикой йсі скалины! Проклят буде, уддаватиль Своєй утцюзнины!</blockquote></poem> ==== Пряшівскый варіант ==== <blockquote><poem>Гей, Славяне, іщі наш славяньскый язык жыє, Докы наше вірне сердце за наш народ бє. Жыє, жыє, дух славяньскый, буде жыть на вікы, Гром і пекло, марны вашы проти наc суть гнївы! Языка дар дав нам Бог, Бог наш громовладный, Не сміє нас го зато вырвати на тім світї жадный; І няй то є кілько людей, тілько чортів в світї; Бог є з нами: хто проти нас, того Перун змете. І няй то ся ай над нами грозна буря взнесе, Скала трїскать, дуб ся ламать А земля няй ся трясе; Мы стоїме твердо, як муры замоцькы Чорна земля пролыґне того, хто одступить по зрадницькы!</blockquote></poem> == Референції == {{референції}} == Література == * STRNAD, František. O našich hymnách a jejich osudech: československým školám a rodinám. V Praze: Ústřední nakladatelství a knihkupectví učitelstva českoslovanského v Praze VII, společnost s r.o. filiálka v Brně a v Banskej Bystrici, 1924. 84 s. Kapitola [https://ndk.cz/view/uuid:84eacb90-0d34-11e7-968f-005056827e51?page=uuid:ce4e7ef0-152a-11e7-8a18-5ef3fc9ae867 Hymna slovanská], s. 48–52. [[Катеґорія:Музика]] [[Катеґорія:Народны гимны]] eydjcjmxpb4eqevt0ywuf2ubdncf21o 170602 170601 2026-09-30T01:12:59Z Halajkovič 33393 /* Текст */ 170602 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:Hej Slaveni 1944.png|thumb|[[Сербохорватьскый язык|Сербохорватьскый]] текст піснї, котрый пізнїше ся став гімном Югославії]] „'''Гей, Славяне'''“ є гімнічна пісня присвячена вшыткым [[Славяне|Славянам]]. Перша верзія тексту взникла в роцї [[1834]] під назвов „Гей, Словаци“ ({{lang-sk|2|Hej, Slováci}}). Мелодія є выводжена од <nowiki>„</nowiki>[[Польска гімна|Домбровскоґо мазурка]]<nowiki>“</nowiki>, котрый є од року [[1926]] польсков гімнов, є ведь помалша і має выразнїшы акценты. Пісня служыла як гімна [[Панславизм|всеславяньского руху]], Соколів, як штатна гімна Словацького штату, [[Социалистична Федеративна Република Югославия|соціалістічной Югославії]], як ай пізнїшой сербско-чорногорьской Югославії. == Назва == В славяньскых языках має пісня наслїдуючі назвы: *в [[Білоруськый язык|білоруськім языку]] „Гэй, славяне“ *в [[Босняцькый язык|босняцькім языку]] „Hej, Sloveni (Хеј, Словени)“ *в [[Булгарьскый язык|булгарьскім языку]] „Хей, Славяни“ *в [[Вышнёлужіцькый язык|вышнёлужіцькіи языку]] „Hej, Słowjenjo“ *в кашубскім языку „Hej, Słowiónie“ *в [[Македоньскый язык|македоньскім языку]] „Еј, Словени“ *в [[Меджіславяньскый язык|меджіславяньскім языку]] „Hej, slovjani (Хеј, словјани)“ *в [[Нижнёлужіцькый язык|нижнёлужіцькім языку]] „Hej, Słowjany“ *в [[Польскый язык|польскім языку]] „Hej Słowianie“ *в [[Російскый язык|російскім языку]] „Гей, Славяне“ * в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]]: ** підкарпатьскый варіант „Гий Славляне“ ** лемківскый варіант „Гей Славяне“ ** пряшівскый варіант „Гей, Славяне“ ** паноньскый варіант „Гей, Славянє“ *в [[Сербскый язык|сербскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ *в слезьскым языку „Hej, Słowjany“ *в [[Словеньскый язык|словацькім языку]] „Hej, Slováci” або ай „Hej, Slovania“ *в [[Словіньскый язык|словіньскім языку]] „Hej Slovani“ *в [[Україньскый язык|україньскім языку]] „Гей, слов'яни“ *в [[Хорватьскый язык|хорватьскім языку]] „Hej Slaveni“ *в [[Чеськый язык|чеськім языку]] „Hej, Slované“ *в [[Чорногорьскый язык|чорногорьскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ == Всеславяньска гімна == Само Томашік дораз до тексту загорнув вшыткых Славянів і пісня „Гей, Славяне“ ся стала знамов вдяка ідеї панславізму, переважно в славяньскых країнах під надвладов Австрії. Была опублікована в многых часописах і календарях, співала ся на політічных зъяздах і стала ся неофіціалнов гімнов чехословацького руху. Єй популарность дале зростла, кедь была прията за офіціалну гімну Союзу славяньского соколства, рух заложеного на всеславяньскых ідеалах і вплываючого в цїлім [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьску]]. В роцї [[1905]] была одкрытя памнятника [[Словіньско|словіньского]] поета Франце Прешерена в Люблянї ославлены зборовым співом піснї „Гей, Славяне“. Почас [[Перша світова война|першой світовой войны]] была пісня часто хоснована словацькыма вояками на обох сторонах фронту на взаємны повзбуджіня націоналістічных почутёв і превенцію кровопереливаню. Многы словіньскы, хорватьскы і сербскы Соколів, служачі в австро-угорьскій армадї, ся добровольно вздали воякам [[Сербія|Сербії]] або [[Російска імперія|Росії]], або часто переходили до рядів другой стороны. Пісня ся з нима шырила по [[Балканскый полуостров|Балканї]] і до Росії і зістала популарна ай в меджівойновім періодї. == Словацька гімна == На [[Словеньско|Словакії]] была пісня „Гей, Словаци“ поважована за не офіціалну гімну почас цїлой сучасной історії. Офіціална ся стала гімнов Словацького штату в роках [[1939]]–[[1945]].<ref>{{Cite book | last = Tobolka | first = Zdeněk Václav | author-link = Zdeněk V. Tobolka | others = ed. | title = Naučný slovník aktualit 1939. Ročník druhý | publisher = L. Mazáč | location = V Praze | date = 1939 | pages = 132 | total-pages = 614 | chapter = „Hej Slováci“ | chapter-url = https://ndk.cz/view/uuid:d165f310-8727-11e2-aa2b-005056827e51?page=uuid:fca36830-ab5a-11e2-9592-5ef3fc9bb22f }}</ref> Хоць ся по першій світовій войнї, знову по [[Друга світова война|другій світовій войнї]] і наконець ай в роцї [[1993]] стала гімнов Словацька пісня <nowiki>„</nowiki>[[Над Татров ся блискать]]<nowiki>“</nowiki>, пісня „Гей, Словаци“ є понынї многыма людми (передовшыткым націоналістами) поважована за „другу“ народну гімну. Од назвы гімны быв выводженый ай пеёратівный выраз „гейсловак“.<ref>{{Cite journal | last1 = Dickins | first1 = Tom | title = The Czech-Speaking Lands, Their Peoples and Contact Communities : Titles, Names and Ethnonyms | journal = The Slavonic and East European Review | volume = 89 | issue = 3 | date = 2011 | pages = 401–454 | issn = 0037-6795 }}''„...term Hejslovák, from the title of the unofficial anthem.“''</ref> == Югославія == Пісня „Гей, Славяне“ ся на теріторії Югославії обявила по першыраз на зачатку [[19. стороча]]. Драґутін Раковаць пісню переклав і назвав ю „Гей, Іліры“. Аж до другой світовой войны ся переклад практічно не міняв, окрем того, же Іліры ся під вплывом змін в бачіню народного возроджіня змінили на Славянів. В роцї [[1941]] засягла [[Кральовство Югославия|Югославске кралёвство]] другу світову войну. Силы [[Штаты Оси|Оси]] в апрілї вступили до країны і югославска армада капітулювала почас семох днїв. Кедьже стара гімна обсяговала одказы на краля і кралёвство, протимонархістічны партізаны під веджінём [[Йосип Броз Тито|Броза Тіта]] і го комуністічна партія ся вырїшили выгнути ся єй і замінили ю піснёв „Гей, Славяне“. Пісня ся співала почас обох засїдань [[Антіфашістічна рада народного освободжіня Югославії|АВНОЙ]], законодарного орґану одпорового руху, і поступно ся зачала цїлково поважовати за гімну [[Социалистична Федеративна Република Югославия|новой Югославії]]. Стара кралёвска гімна была офіціално опущена по ослободжіню в роцї [[1945]], але жадна нова не была прията. Было зроблено дакілько спроб пересадити іншы, шпеціфічны югославскы піснї як гімну, але тоты не здобыли векшу підпору і пісня „Гей, Славяне“ ся надале не офіціално хосновала. Потім были спробы о найджены новой гімны опущены і в роцї [[1977]] ся „Гей, Славяне“ офіціално стало гімнов Югославії. == Сербія і Чорна Гора == По розпаду Югославії в роках [[1991]]–[[1992]], кедь в федерації зістали лем Сербія і [[Чорна Гора]], ся тота пісня надале хосновала як штатна гімна [[Союзна Република Югославия|новой федерації]]. По переходу на вольнїшый союз [[Сербия и Чорна Гора|Сербії і Чорной Горы]] ся сподївало приятя новой гімны, але в вопросї штатных сімболів ся недосягла згода, а прото пісня „Гей, Славяне“ зістала надале гімнов. Як нова гімна была предложена комбінація [[Чорногорьска гімна|чорногорьской гімны]] „О, ясне маёве світаня“ ({{lang-cnr|Ой, свијетла мајска зоро / Oj, svijetla majska zoro}}) і [[Сербска гімна|сербской гімны]] „Справедливый Боже“ ({{lang-sr|Боже Правде / Bože Pravde}}) зо алтернаціёв вершів обидвох пісень. Тота пропозіція лемже наразила на крітіку з боку Сербской народной партії Чорной Горы і Соціалістічной народной партії Чорной Горы. Потім, што ся в роцї [[2006]] штатный союз розпав, тот вопрос ся став безпредметным і пісня „Гей, Славяне“ уж не є офіціалнов гімнов жадного незалежного штату на світї. == Текст == [[File:United States Navy Band - Hey, Slavs.ogg|thumb|Музика першого верша піснї "Гей, Славяне"]] === На русиньскім языку === ==== Підкарпатьскый варіант ==== <blockquote><poem>Гий Славляне, ищи жиє Дух нашых дідôв! Кой за нарôд сирцё биє Йих вірных сынôв! Живи, живи дух Славлянськый Живи лем вікамы! Нам нестрашны бездны адськы Прокляты бісамы! Нич ся трафит кой над намы Ся буря рознесе, Стіна пукне, дуб ся зломит Зимля ся розтресе Стойиме сьме, постояны Гикой йсі скалины! Проклят буде, уддаватиль Своєй утцюзнины!</blockquote></poem> ==== Пряшівскый варіант ==== <blockquote><poem>Гей, Славяне, іщі наш славяньскый язык жыє, Докы наше вірне сердце за наш народ бє. Жыє, жыє, дух славяньскый, буде жыть на вікы, Гром і пекло, марны вашы проти наc суть гнївы! Языка дар дав нам Бог, Бог наш громовладный, Не сміє нас го зато вырвати на тім світї жадный; І няй то є кілько людей, тілько чортів в світї; Бог є з нами: хто проти нас, того Перун змете. І няй то ся ай над нами грозна буря взнесе, Скала трїскать, дуб ся ламать А земля няй ся трясе; Мы стоїме твердо, як муры замоцькы Чорна земля пролыґне того, хто одступить по зрадницькы!</poem></blockquote> == Референції == {{референції}} == Література == * STRNAD, František. O našich hymnách a jejich osudech: československým školám a rodinám. V Praze: Ústřední nakladatelství a knihkupectví učitelstva českoslovanského v Praze VII, společnost s r.o. filiálka v Brně a v Banskej Bystrici, 1924. 84 s. Kapitola [https://ndk.cz/view/uuid:84eacb90-0d34-11e7-968f-005056827e51?page=uuid:ce4e7ef0-152a-11e7-8a18-5ef3fc9ae867 Hymna slovanská], s. 48–52. [[Катеґорія:Музика]] [[Катеґорія:Народны гимны]] sosrj1zrpv6hdwwubanan8a4pyibt40 170603 170602 2026-09-30T01:13:44Z Halajkovič 33393 /* На русиньскім языку */ 170603 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:Hej Slaveni 1944.png|thumb|[[Сербохорватьскый язык|Сербохорватьскый]] текст піснї, котрый пізнїше ся став гімном Югославії]] „'''Гей, Славяне'''“ є гімнічна пісня присвячена вшыткым [[Славяне|Славянам]]. Перша верзія тексту взникла в роцї [[1834]] під назвов „Гей, Словаци“ ({{lang-sk|2|Hej, Slováci}}). Мелодія є выводжена од <nowiki>„</nowiki>[[Польска гімна|Домбровскоґо мазурка]]<nowiki>“</nowiki>, котрый є од року [[1926]] польсков гімнов, є ведь помалша і має выразнїшы акценты. Пісня служыла як гімна [[Панславизм|всеславяньского руху]], Соколів, як штатна гімна Словацького штату, [[Социалистична Федеративна Република Югославия|соціалістічной Югославії]], як ай пізнїшой сербско-чорногорьской Югославії. == Назва == В славяньскых языках має пісня наслїдуючі назвы: *в [[Білоруськый язык|білоруськім языку]] „Гэй, славяне“ *в [[Босняцькый язык|босняцькім языку]] „Hej, Sloveni (Хеј, Словени)“ *в [[Булгарьскый язык|булгарьскім языку]] „Хей, Славяни“ *в [[Вышнёлужіцькый язык|вышнёлужіцькіи языку]] „Hej, Słowjenjo“ *в кашубскім языку „Hej, Słowiónie“ *в [[Македоньскый язык|македоньскім языку]] „Еј, Словени“ *в [[Меджіславяньскый язык|меджіславяньскім языку]] „Hej, slovjani (Хеј, словјани)“ *в [[Нижнёлужіцькый язык|нижнёлужіцькім языку]] „Hej, Słowjany“ *в [[Польскый язык|польскім языку]] „Hej Słowianie“ *в [[Російскый язык|російскім языку]] „Гей, Славяне“ * в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]]: ** підкарпатьскый варіант „Гий Славляне“ ** лемківскый варіант „Гей Славяне“ ** пряшівскый варіант „Гей, Славяне“ ** паноньскый варіант „Гей, Славянє“ *в [[Сербскый язык|сербскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ *в слезьскым языку „Hej, Słowjany“ *в [[Словеньскый язык|словацькім языку]] „Hej, Slováci” або ай „Hej, Slovania“ *в [[Словіньскый язык|словіньскім языку]] „Hej Slovani“ *в [[Україньскый язык|україньскім языку]] „Гей, слов'яни“ *в [[Хорватьскый язык|хорватьскім языку]] „Hej Slaveni“ *в [[Чеськый язык|чеськім языку]] „Hej, Slované“ *в [[Чорногорьскый язык|чорногорьскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ == Всеславяньска гімна == Само Томашік дораз до тексту загорнув вшыткых Славянів і пісня „Гей, Славяне“ ся стала знамов вдяка ідеї панславізму, переважно в славяньскых країнах під надвладов Австрії. Была опублікована в многых часописах і календарях, співала ся на політічных зъяздах і стала ся неофіціалнов гімнов чехословацького руху. Єй популарность дале зростла, кедь была прията за офіціалну гімну Союзу славяньского соколства, рух заложеного на всеславяньскых ідеалах і вплываючого в цїлім [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьску]]. В роцї [[1905]] была одкрытя памнятника [[Словіньско|словіньского]] поета Франце Прешерена в Люблянї ославлены зборовым співом піснї „Гей, Славяне“. Почас [[Перша світова война|першой світовой войны]] была пісня часто хоснована словацькыма вояками на обох сторонах фронту на взаємны повзбуджіня націоналістічных почутёв і превенцію кровопереливаню. Многы словіньскы, хорватьскы і сербскы Соколів, служачі в австро-угорьскій армадї, ся добровольно вздали воякам [[Сербія|Сербії]] або [[Російска імперія|Росії]], або часто переходили до рядів другой стороны. Пісня ся з нима шырила по [[Балканскый полуостров|Балканї]] і до Росії і зістала популарна ай в меджівойновім періодї. == Словацька гімна == На [[Словеньско|Словакії]] была пісня „Гей, Словаци“ поважована за не офіціалну гімну почас цїлой сучасной історії. Офіціална ся стала гімнов Словацького штату в роках [[1939]]–[[1945]].<ref>{{Cite book | last = Tobolka | first = Zdeněk Václav | author-link = Zdeněk V. Tobolka | others = ed. | title = Naučný slovník aktualit 1939. Ročník druhý | publisher = L. Mazáč | location = V Praze | date = 1939 | pages = 132 | total-pages = 614 | chapter = „Hej Slováci“ | chapter-url = https://ndk.cz/view/uuid:d165f310-8727-11e2-aa2b-005056827e51?page=uuid:fca36830-ab5a-11e2-9592-5ef3fc9bb22f }}</ref> Хоць ся по першій світовій войнї, знову по [[Друга світова война|другій світовій войнї]] і наконець ай в роцї [[1993]] стала гімнов Словацька пісня <nowiki>„</nowiki>[[Над Татров ся блискать]]<nowiki>“</nowiki>, пісня „Гей, Словаци“ є понынї многыма людми (передовшыткым націоналістами) поважована за „другу“ народну гімну. Од назвы гімны быв выводженый ай пеёратівный выраз „гейсловак“.<ref>{{Cite journal | last1 = Dickins | first1 = Tom | title = The Czech-Speaking Lands, Their Peoples and Contact Communities : Titles, Names and Ethnonyms | journal = The Slavonic and East European Review | volume = 89 | issue = 3 | date = 2011 | pages = 401–454 | issn = 0037-6795 }}''„...term Hejslovák, from the title of the unofficial anthem.“''</ref> == Югославія == Пісня „Гей, Славяне“ ся на теріторії Югославії обявила по першыраз на зачатку [[19. стороча]]. Драґутін Раковаць пісню переклав і назвав ю „Гей, Іліры“. Аж до другой світовой войны ся переклад практічно не міняв, окрем того, же Іліры ся під вплывом змін в бачіню народного возроджіня змінили на Славянів. В роцї [[1941]] засягла [[Кральовство Югославия|Югославске кралёвство]] другу світову войну. Силы [[Штаты Оси|Оси]] в апрілї вступили до країны і югославска армада капітулювала почас семох днїв. Кедьже стара гімна обсяговала одказы на краля і кралёвство, протимонархістічны партізаны під веджінём [[Йосип Броз Тито|Броза Тіта]] і го комуністічна партія ся вырїшили выгнути ся єй і замінили ю піснёв „Гей, Славяне“. Пісня ся співала почас обох засїдань [[Антіфашістічна рада народного освободжіня Югославії|АВНОЙ]], законодарного орґану одпорового руху, і поступно ся зачала цїлково поважовати за гімну [[Социалистична Федеративна Република Югославия|новой Югославії]]. Стара кралёвска гімна была офіціално опущена по ослободжіню в роцї [[1945]], але жадна нова не была прията. Было зроблено дакілько спроб пересадити іншы, шпеціфічны югославскы піснї як гімну, але тоты не здобыли векшу підпору і пісня „Гей, Славяне“ ся надале не офіціално хосновала. Потім были спробы о найджены новой гімны опущены і в роцї [[1977]] ся „Гей, Славяне“ офіціално стало гімнов Югославії. == Сербія і Чорна Гора == По розпаду Югославії в роках [[1991]]–[[1992]], кедь в федерації зістали лем Сербія і [[Чорна Гора]], ся тота пісня надале хосновала як штатна гімна [[Союзна Република Югославия|новой федерації]]. По переходу на вольнїшый союз [[Сербия и Чорна Гора|Сербії і Чорной Горы]] ся сподївало приятя новой гімны, але в вопросї штатных сімболів ся недосягла згода, а прото пісня „Гей, Славяне“ зістала надале гімнов. Як нова гімна была предложена комбінація [[Чорногорьска гімна|чорногорьской гімны]] „О, ясне маёве світаня“ ({{lang-cnr|Ой, свијетла мајска зоро / Oj, svijetla majska zoro}}) і [[Сербска гімна|сербской гімны]] „Справедливый Боже“ ({{lang-sr|Боже Правде / Bože Pravde}}) зо алтернаціёв вершів обидвох пісень. Тота пропозіція лемже наразила на крітіку з боку Сербской народной партії Чорной Горы і Соціалістічной народной партії Чорной Горы. Потім, што ся в роцї [[2006]] штатный союз розпав, тот вопрос ся став безпредметным і пісня „Гей, Славяне“ уж не є офіціалнов гімнов жадного незалежного штату на світї. == Текст == [[File:United States Navy Band - Hey, Slavs.ogg|thumb|Музика першого верша піснї "Гей, Славяне"]] === На русиньскім языку === ==== Підкарпатьскый варіант ==== <blockquote><poem>Гий Славляне, ищи жиє Дух нашых дідôв! Кой за нарôд сирцё биє Йих вірных сынôв! Живи, живи дух Славлянськый Живи лем вікамы! Нам нестрашны бездны адськы Прокляты бісамы! Нич ся трафит кой над намы Ся буря рознесе, Стіна пукне, дуб ся зломит Зимля ся розтресе Стойиме сьме, постояны Гикой йсі скалины! Проклят буде, уддаватиль Своєй утцюзнины!</poem></blockquote> ==== Пряшівскый варіант ==== <blockquote><poem>Гей, Славяне, іщі наш славяньскый язык жыє, Докы наше вірне сердце за наш народ бє. Жыє, жыє, дух славяньскый, буде жыть на вікы, Гром і пекло, марны вашы проти наc суть гнївы! Языка дар дав нам Бог, Бог наш громовладный, Не сміє нас го зато вырвати на тім світї жадный; І няй то є кілько людей, тілько чортів в світї; Бог є з нами: хто проти нас, того Перун змете. І няй то ся ай над нами грозна буря взнесе, Скала трїскать, дуб ся ламать А земля няй ся трясе; Мы стоїме твердо, як муры замоцькы Чорна земля пролыґне того, хто одступить по зрадницькы!</poem></blockquote> == Референції == {{референції}} == Література == * STRNAD, František. O našich hymnách a jejich osudech: československým školám a rodinám. V Praze: Ústřední nakladatelství a knihkupectví učitelstva českoslovanského v Praze VII, společnost s r.o. filiálka v Brně a v Banskej Bystrici, 1924. 84 s. Kapitola [https://ndk.cz/view/uuid:84eacb90-0d34-11e7-968f-005056827e51?page=uuid:ce4e7ef0-152a-11e7-8a18-5ef3fc9ae867 Hymna slovanská], s. 48–52. [[Катеґорія:Музика]] [[Катеґорія:Народны гимны]] 1w3z6kqmcf39njj9h3eblwp4f4ts46n 170604 170603 2026-09-30T01:14:08Z Halajkovič 33393 170604 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:Hej Slaveni 1944.png|thumb|[[Сербохорватьскый язык|Сербохорватьскый]] текст піснї, котрый пізнїше ся став гімном Югославії]] „'''Гей, Славяне'''“ є гімнічна пісня присвячена вшыткым [[Славяне|Славянам]]. Перша верзія тексту взникла в роцї [[1834]] під назвов „Гей, Словаци“ ({{lang-sk|2|Hej, Slováci}}). Мелодія є выводжена од <nowiki>„</nowiki>[[Польска гімна|Домбровскоґо мазурка]]<nowiki>“</nowiki>, котрый є од року [[1926]] польсков гімнов, є ведь помалша і має выразнїшы акценты. Пісня служыла як гімна [[Панславизм|всеславяньского руху]], Соколів, як штатна гімна Словацького штату, [[Социалистична Федеративна Република Югославия|соціалістічной Югославії]], як ай пізнїшой сербско-чорногорьской Югославії. == Назва == В славяньскых языках має пісня наслїдуючі назвы: *в [[Білоруськый язык|білоруськім языку]] „Гэй, славяне“ *в [[Босняцькый язык|босняцькім языку]] „Hej, Sloveni (Хеј, Словени)“ *в [[Булгарьскый язык|булгарьскім языку]] „Хей, Славяни“ *в [[Вышнёлужіцькый язык|вышнёлужіцькіи языку]] „Hej, Słowjenjo“ *в кашубскім языку „Hej, Słowiónie“ *в [[Македоньскый язык|македоньскім языку]] „Еј, Словени“ *в [[Меджіславяньскый язык|меджіславяньскім языку]] „Hej, slovjani (Хеј, словјани)“ *в [[Нижнёлужіцькый язык|нижнёлужіцькім языку]] „Hej, Słowjany“ *в [[Польскый язык|польскім языку]] „Hej Słowianie“ *в [[Російскый язык|російскім языку]] „Гей, Славяне“ * в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]]: ** підкарпатьскый варіант „Гий Славляне“ ** лемківскый варіант „Гей Славяне“ ** пряшівскый варіант „Гей, Славяне“ ** паноньскый варіант „Гей, Славянє“ *в [[Сербскый язык|сербскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ *в слезьскым языку „Hej, Słowjany“ *в [[Словеньскый язык|словацькім языку]] „Hej, Slováci” або ай „Hej, Slovania“ *в [[Словіньскый язык|словіньскім языку]] „Hej Slovani“ *в [[Україньскый язык|україньскім языку]] „Гей, слов'яни“ *в [[Хорватьскый язык|хорватьскім языку]] „Hej Slaveni“ *в [[Чеськый язык|чеськім языку]] „Hej, Slované“ *в [[Чорногорьскый язык|чорногорьскім языку]] „Хеј, Словени (Hej, Sloveni)“ == Всеславяньска гімна == Само Томашік дораз до тексту загорнув вшыткых Славянів і пісня „Гей, Славяне“ ся стала знамов вдяка ідеї панславізму, переважно в славяньскых країнах під надвладов Австрії. Была опублікована в многых часописах і календарях, співала ся на політічных зъяздах і стала ся неофіціалнов гімнов чехословацького руху. Єй популарность дале зростла, кедь была прията за офіціалну гімну Союзу славяньского соколства, рух заложеного на всеславяньскых ідеалах і вплываючого в цїлім [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьску]]. В роцї [[1905]] была одкрытя памнятника [[Словіньско|словіньского]] поета Франце Прешерена в Люблянї ославлены зборовым співом піснї „Гей, Славяне“. Почас [[Перша світова война|першой світовой войны]] была пісня часто хоснована словацькыма вояками на обох сторонах фронту на взаємны повзбуджіня націоналістічных почутёв і превенцію кровопереливаню. Многы словіньскы, хорватьскы і сербскы Соколів, служачі в австро-угорьскій армадї, ся добровольно вздали воякам [[Сербія|Сербії]] або [[Російска імперія|Росії]], або часто переходили до рядів другой стороны. Пісня ся з нима шырила по [[Балканскый полуостров|Балканї]] і до Росії і зістала популарна ай в меджівойновім періодї. == Словацька гімна == На [[Словеньско|Словакії]] была пісня „Гей, Словаци“ поважована за не офіціалну гімну почас цїлой сучасной історії. Офіціална ся стала гімнов Словацького штату в роках [[1939]]–[[1945]].<ref>{{Cite book | last = Tobolka | first = Zdeněk Václav | author-link = Zdeněk V. Tobolka | others = ed. | title = Naučný slovník aktualit 1939. Ročník druhý | publisher = L. Mazáč | location = V Praze | date = 1939 | pages = 132 | total-pages = 614 | chapter = „Hej Slováci“ | chapter-url = https://ndk.cz/view/uuid:d165f310-8727-11e2-aa2b-005056827e51?page=uuid:fca36830-ab5a-11e2-9592-5ef3fc9bb22f }}</ref> Хоць ся по першій світовій войнї, знову по [[Друга світова война|другій світовій войнї]] і наконець ай в роцї [[1993]] стала гімнов Словацька пісня <nowiki>„</nowiki>[[Над Татров ся блискать]]<nowiki>“</nowiki>, пісня „Гей, Словаци“ є понынї многыма людми (передовшыткым націоналістами) поважована за „другу“ народну гімну. Од назвы гімны быв выводженый ай пеёратівный выраз „гейсловак“.<ref>{{Cite journal | last1 = Dickins | first1 = Tom | title = The Czech-Speaking Lands, Their Peoples and Contact Communities : Titles, Names and Ethnonyms | journal = The Slavonic and East European Review | volume = 89 | issue = 3 | date = 2011 | pages = 401–454 | issn = 0037-6795 }}''„...term Hejslovák, from the title of the unofficial anthem.“''</ref> == Югославія == Пісня „Гей, Славяне“ ся на теріторії Югославії обявила по першыраз на зачатку [[19. стороча]]. Драґутін Раковаць пісню переклав і назвав ю „Гей, Іліры“. Аж до другой світовой войны ся переклад практічно не міняв, окрем того, же Іліры ся під вплывом змін в бачіню народного возроджіня змінили на Славянів. В роцї [[1941]] засягла [[Кральовство Югославия|Югославске кралёвство]] другу світову войну. Силы [[Штаты Оси|Оси]] в апрілї вступили до країны і югославска армада капітулювала почас семох днїв. Кедьже стара гімна обсяговала одказы на краля і кралёвство, протимонархістічны партізаны під веджінём [[Йосип Броз Тито|Броза Тіта]] і го комуністічна партія ся вырїшили выгнути ся єй і замінили ю піснёв „Гей, Славяне“. Пісня ся співала почас обох засїдань [[Антіфашістічна рада народного освободжіня Югославії|АВНОЙ]], законодарного орґану одпорового руху, і поступно ся зачала цїлково поважовати за гімну [[Социалистична Федеративна Република Югославия|новой Югославії]]. Стара кралёвска гімна была офіціално опущена по ослободжіню в роцї [[1945]], але жадна нова не была прията. Было зроблено дакілько спроб пересадити іншы, шпеціфічны югославскы піснї як гімну, але тоты не здобыли векшу підпору і пісня „Гей, Славяне“ ся надале не офіціално хосновала. Потім были спробы о найджены новой гімны опущены і в роцї [[1977]] ся „Гей, Славяне“ офіціално стало гімнов Югославії. == Сербія і Чорна Гора == По розпаду Югославії в роках [[1991]]–[[1992]], кедь в федерації зістали лем Сербія і [[Чорна Гора]], ся тота пісня надале хосновала як штатна гімна [[Союзна Република Югославия|новой федерації]]. По переходу на вольнїшый союз [[Сербия и Чорна Гора|Сербії і Чорной Горы]] ся сподївало приятя новой гімны, але в вопросї штатных сімболів ся недосягла згода, а прото пісня „Гей, Славяне“ зістала надале гімнов. Як нова гімна была предложена комбінація [[Чорногорьска гімна|чорногорьской гімны]] „О, ясне маёве світаня“ ({{lang-cnr|Ой, свијетла мајска зоро / Oj, svijetla majska zoro}}) і [[Сербска гімна|сербской гімны]] „Справедливый Боже“ ({{lang-sr|Боже Правде / Bože Pravde}}) зо алтернаціёв вершів обидвох пісень. Тота пропозіція лемже наразила на крітіку з боку Сербской народной партії Чорной Горы і Соціалістічной народной партії Чорной Горы. Потім, што ся в роцї [[2006]] штатный союз розпав, тот вопрос ся став безпредметным і пісня „Гей, Славяне“ уж не є офіціалнов гімнов жадного незалежного штату на світї. == Текст == [[File:United States Navy Band - Hey, Slavs.ogg|thumb|Музика першого верша піснї "Гей, Славяне"]] === На русиньскім языку === ==== Підкарпатьскый варіант ==== <blockquote><poem>Гий Славляне, ищи жиє Дух нашых дідôв! Кой за нарôд сирцё биє Йих вірных сынôв! Живи, живи дух Славлянськый Живи лем вікамы! Нам нестрашны бездны адськы Прокляты бісамы! Нич ся трафит кой над намы Ся буря рознесе, Стіна пукне, дуб ся зломит Зимля ся розтресе Стойиме сьме, постояны Гикой йсі скалины! Проклят буде, уддаватиль Своєй утцюзнины!</poem></blockquote> ==== Пряшівскый варіант ==== <blockquote><poem>Гей, Славяне, іщі наш славяньскый язык жыє, Докы наше вірне сердце за наш народ бє. Жыє, жыє, дух славяньскый, буде жыть на вікы, Гром і пекло, марны вашы проти наc суть гнївы! Языка дар дав нам Бог, Бог наш громовладный, Не сміє нас го зато вырвати на тім світї жадный; І няй то є кілько людей, тілько чортів в світї; Бог є з нами: хто проти нас, того Перун змете. І няй то ся ай над нами грозна буря взнесе, Скала трїскать, дуб ся ламать А земля няй ся трясе; Мы стоїме твердо, як муры замоцькы Чорна земля пролыґне того, хто одступить по зрадницькы!</poem></blockquote> == Референції == {{референції}} == Література == * STRNAD, František. O našich hymnách a jejich osudech: československým školám a rodinám. V Praze: Ústřední nakladatelství a knihkupectví učitelstva českoslovanského v Praze VII, společnost s r.o. filiálka v Brně a v Banskej Bystrici, 1924. 84 s. Kapitola [https://ndk.cz/view/uuid:84eacb90-0d34-11e7-968f-005056827e51?page=uuid:ce4e7ef0-152a-11e7-8a18-5ef3fc9ae867 Hymna slovanská], s. 48–52. [[Катеґорія:Музика]] [[Катеґорія:Народны гимны]] 6zj37ev7oe2m58dhpxqueovej1ecxz8 0 2612 170595 165310 2026-09-30T00:59:19Z Halajkovič 33393 170595 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс Словеньска обец | тіп = село | Образок = Ihlany horni cast obce.JPG | Попис образка = |URL знаку = Coats of arms of None.svg |URL пологы = Mapa nie je.png |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Кежмарок|Кежмарок]] |Реґіон = Podtatranský |Надморьска вышка = 706673 |Розлога = |Чісло жытелїв = |Статус ку = |Густота жытельства = |Перша писемна змінка = 1307 |Код = 523534 |ЕЧВ = KK |ПСЧ = 059 94 (пошта [[Голумніця]]) |Передвольба = 0 52 |Адреса = Ihľany 94 |Website = |Імейл = ihlany@stonline.sk |Телефон = 0524589798 |Факс = 0524589622 |Староста = Ондрей Чопяк<ref>{{Список старостів і пріматорів|2022}}</ref> |Політічна партія = [[Хрістіаньскодемократічный рух|ХДР]], [[Слобода і Солідарность|СіС]] |}} {{Общіна Ігляны}} '''Ігля́ны'''<ref>{{Русиньскый правопис|Ігля́ны|528}}</ref> (стара назва '''Годермарк''', {{язык+sk|Ihľany}}) суть [[село]] на [[Словеньско|Словеньску]] в [[окрес Кежмарок|окресї Кежмарок]] в [[Пряшівскый край|Пряшівскім краю]]. == Історія == Сучасне село взникло 12. юнія 1960 злучінём двох старых сел – [[Маєрка|Маєркы]] і [[Стотінцї]]в, котры мали одлишну і барз богату історію. === Стотінцї === Село было першыраз спомянуто в роцї 1307 а в минулости мало розлічны назвы: „Szazteleke“ (1307), „Hundurmark“ (1317), „Hodermark“ (1920) і „Stotince“ (од року 1948). В середнёвіку належило село роду Берзевіцї. Переломным роком про села быв рік 1539, кедь польскый шляхтіч Єронім Ласкі выгнав старых обывателїв і усадив ту Волохів (Русинів). Стотінцї (Годермарк) ся стали вызначным ґрекокатолицькым центром реґіону. Праве з той парафії походив Іван Йозеф Годермарьскый (сын містного кантора), котрый ся в роцї 1707 став ґрекокатолицькым єпіскопом в Мукачові. В роцї 1786 ся містный священик Михал Канюк особно стрїтив з цісарём Йозефом II. в Пряшові із жадостёв о вернутю спішскых парафій під юрісдікцію Мукачовской єпархії, што ся ай стало.<ref>{{cite web | url = https://ihlany.fara.sk/historia-nasho-chramu/ | title = História nášho chrámu | publisher = Gréckokatolícka farnosť Ihľany | language = sk }}</ref> В 19. і 20. сторочу пришло селом ряд траґедій. В роцї 1863 ту ся загорїв великый пожар (згорїла ай школа) а в роцї 1887 постигло обывательство епідемія холеры. В роцї 1908 іщі єден пожар знічів майже половину села. Обывателї Стотінцїв были в цїлім реґіонї знамы выробов деревяных шындлїв. Почас другой світовой войны, 14. новембра 1944, ґестапо заарештовало містного священика Петра Дудіньского і далшых вісем обывателїв за протифашістічну дїятельство. Село ослободила совєтьска армада 30. януара 1945. Траґічным роком про село быв рік 1947, кедь ся у рамках оптації (од 28. януара до 26. марца) 31 родин переселило до Совєтьского союзу.<ref>{{cite web | url = https://ihlany.fara.sk/historia-nasho-chramu/ | title = História nášho chrámu | publisher = Gréckokatolícka farnosť Ihľany | language = sk }}</ref> === Маєрка === Село ся таксамо по першыраз споминать в роцї 1307 під назвов „Borkut“, котра ся вжывала аж до року 1895. Пізнїше ся вжывали назвы „Majorka“ і нїмецьке „Maierhöfen“. Село правдоподобно взникло з маєтку (маєркы), котрый належав містечку Любіця. В роках 1412–1772 была Маєрка вєдно з остатныма містами і селами в Спішскім краї в польскім залогу. В 16. сторочу заселили Маєрку Волохы. Обывателї сі в минулости заробляли на жывотны потребы добыванём дерева, ховом овець і тканём домашнёго полотна. В роцї 1828 мала Маєрка 69 домів і 499 обывателїв. Почас першой світовой войны загынули на фронтах штири обывателї села.<ref>{{cite web | url = https://www.ihlany.sk/obec/o-obci/historia/ | title = História - Oficiálna stránka obce Ihľany | publisher = Obec Ihľany | language = sk }}</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} Зложіня обывательства подля народности (2011 р.)<ref>[https://web.archive.org/web/20201008015433/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/9c5ad996-02f4-4c1f-b33c-5baba2af317f/Tab_2_Obyvatelstvo_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_narodnosti_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=knLIczO&CVID=knLIczO Народностне зложіня обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-26.</ref>: *[[Русины]] - 20 (1,4%) *[[Словаци]] - 1149 (80,2%) *[[Ромы]] - 205 (14,3%) *[[Українцї]] - 3 *[[Чехы]] - 1 *[[Поляци]] - 1 *Нестановлены - 53 (3,7%) [[Русиньскый язык]] за материньскый означіли 22 жытелїв (1,5%)<ref>[https://web.archive.org/web/20201026101340/https://slovak.statistics.sk/wps/wcm/connect/e285abec-6b1c-46ea-93de-0507fc844183/Tab_5_Obyv_trvalo_byvajuce_v_obciach_SR_podla_materinskeho_jazyka_SODB_2011.pdf?MOD=AJPERES&CVID=kKC5u9T&CVID=kKC5u9T Материньскый язык обывательства подля списованя людей з 2011 р.] (по словеньскы). Штатістічный уряд Словеньской републікы. Одказ перевіреный 2020-08-26.</ref>. == Історічны памняткы == В селї ся находять тоты памняткы: * римскокатолицька церьков св. Мартіна (спочатку середнёвікый, в першій половинї 19. сторочу переставеный в емпіровім слогу) * ґрекокатолицька церьков (спочатку раноґотічный з конця 13. сторочу, іконостас і казательніця суть з першой половины 20. сторочу) * еванґельска церьков (з року 1787, бароково-класіцістічный) * каплічка присвячена Дїві Марії Лурдьской == Референції == {{референції}} {{Окрес Кежмарок}} {{Русиньскы села на Словеньску}} 7b27ywdut8dczfiribaqufuwipq035y 0 2622 170611 162695 2026-09-30T01:16:55Z Halajkovič 33393 170611 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{ІСОА |тіп = село |код = 520616 }} '''Полáта'''<ref>{{Русиньскый правопис|Полáта|535}}</ref> ({{язык+sk|Palota}}) є [[село]] на [[Словеньско|Словакії]] в [[окрес Меджілабірцї|Меджілабірьскім окресї]] [[Пряшівскый край|Пряшівского краю]]. == Історія == Перша писомна змінка о селї Полата была в роцї 1330 під назвов Палата (''Palata'') і была тогды частёв панства Гуменне.<ref name="Vlastivedny">{{cite book |title=Vlastivedný slovník obcí na Slovensku |last=Kropilák |first=Miroslav |volume=2 |year=1977 |publisher=Veda |location=Bratislava |language=sk}}</ref> В 18. і 19. столїтю належала роду [[Чакёвцї]]в,<ref name="CsakyFamily">{{cite web |url=https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Borovszky-borovszky-samu-magyarorszag-varmegyei-es-varosai-1/zemplen-varmegye-1E176/zemplen-varmegye-nemes-csaladai-irta-ifj-dr-reiszig-ede-1F2CF/csaky-1F376/ |title=Magyarország vármegyéi és városai: Zemplén vármegye – Csáky |last=Reiszig |first=Ede |editor-last=Borovszky |editor-first=Samu |publisher=Arcanum |accessdate=2025-12-25 |language=hu |location=Budapest}}</ref> концём 19. столїтя належыли тутешнї маєткы желїзніцї. В роцї 1715 было в Полатї девять обываных і необываных домовых господарьстев, в роцї 1787 мало село 70 домів і 498 жытелїв. В роцї 1828 было в селї 76 домів і 559 жытелїв, котры працовали як vozníci, дереворубачі, польногосподарї і працовники в каменёломі.<ref name="Vlastivedny" /> До року 1918 належало тото село до [[Жупа Земплин|Земпліньской жупы]] к [[Австро-Угорьско|Австро-Угорьску]] і потім перешла під Чехословакію. Почас [[Друга світова война|другой світовой войны]] в роцї 1944 зазнала Полата розсяглой шкоды у рамках тяжкых боёв Выходокарпатьской операції і 60 єй домів выгорїло.<ref name="PalotaEobce">{{cite web |url=https://www.e-obce.sk/obec/palota/2-historia.html |title=Palota: História |publisher=E-obce.sk |accessdate=2025-12-25 |language=sk}}</ref><ref>{{Cite book| last = Maniak| first = Marcel| title = Nikdy viac! : príbeh vypálených obcí| publisher = Popradská tlačiareň| location = [Poprad]| date = 2019| isbn = 978-80-89613-26-7| page = 66| language = sk}}</ref> == Ґеоґрафія == Село ся находить в [[Низкы Бескиды|Низкых Бескідах]] в поводї потока Выдранька, прямо під главным гребінём [[Карпаты|Карпат]] і тым самым на граніцї з [[Польско]]м. Главным гребінём ведуть два переходы, а то Лаборецькый переход на [[север]]ї і Лупковскый переход на [[юговыход]]ї од Полаты. Центер села лежыть в надморській вышцї 482 [[Метры над морьом|м н. м.]] і є оддаленый в 8 км од [[Меджілабірцї|Меджілабірцёв]]. На северї і [[выход]]ї гранічіть з селом [[Команьча]] (в Польску), на [[юг]]у з селами [[Вырава]] і [[Чабалівцї]], на [[югозапад]]ї з селом [[Няґів]] і на [[запад]]ї з містом Меджілабірцї (часть [[Выдрань]]). == Обывательство == {{SK|pop}} == Ґалерія == <gallery> File:Palota-kostely2015d.jpg|Православна церьков Різдва пресвятой Богородіцї File:Palota-kostely2015e.jpg|Передня фасада православной церькви Різдва пресвятой Богородіцї File:Palota-kostely2015c.jpg|Православна церьков Різдва пресвятой Богородіцї і дзвоніця File:Palota-kostely2015h.jpg|Ґрекокатолицька церьков File:Palota-kostely2015g.jpg|Ґрекокатолицька церьков File:Palota-kostely2015f.jpg|Передня фасада ґрекокатолицькой церькви File:Palota cemetery.jpg|Воєньскый цінтерь з [[Перша світова война|першой світовой войны]] File:Palota-kostely2015j.jpg|Погребный дім File:Palota-úřad2015.jpg|Сельскый уряд File:Palota houses.jpg|Уліця з новшыма домами File:Palota-ulice-podél-potoka2015.jpg|Уліця з містным потоком File:Palota-ulice-podél-potoka2015d.jpg|Стара халупа File:Palota-ulice-podél-potoka2015c.jpg|Традічна деревяна пелевня File:Palota-památník2015.jpg|Памнятна табла і середнїй танк T-34 выставена на публіку в містнім памнятнику другой світовой войны File:Granica radoszyce palota.jpg|Ходниковый гранічный переход Полата-Радошице меджі Польском і Словакіёв File:Radoszyce Pass border stone.jpg|Гранічный камінь з 90. років 20. столїтя на гранічнім переходї Полата-Радошице меджі Польском і Словакіёв </gallery> == Референції == {{референції}} == Вонкашнї одказы == {{Commonscat}} * [https://www.palota.sk/ Полата – офіціална вебова сторінка села] {{ref-sk}} {{Окрес Меджілабірцї}} {{Русиньскы села на Словеньску}} k3oed70yhojp5kekrbjl8pjup0uvz70 0 2654 170580 162012 2026-09-29T19:10:37Z Rue323 31002 170580 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Ґавря́нець'''<ref>{{Русиньскый правопис|Ґавря́нець|526}}</ref> (по {{язык+sk|Havranec}}) є [[село]] на [[Словеньско|Словеньску]] в [[окрес Свідник|окресї Свідник]]. == Обывательство == {{SK|pop}} == Памяткы == * [[Церьков Вознесіня Хріста (Гавранець)|Церьков Вознесіня Хріста]] з року [[1946]] == Референції == <references/> {{Стыржень}} {{Окрес Свідник}} {{Русиньскы села на Словеньску}} e4tx4sah4b5xj4ec6oyz0h1a8g17280 0 3548 170599 165037 2026-09-30T01:01:32Z Halajkovič 33393 170599 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс Словеньска обец |тіп = село |URL знаку = Erb chýba.jpg |URL пологы = Mapa nie je.png |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Гуменне|Гуменне]] |Реґіон = [[Земплін]] |Северна шырка = |Выходна довжка = |Надморьска вышка = |Розлога = |Чісло жытелїв = |Статус ку = |Густота жытельства = 106 |Перша писемна змінка = |Код = 520012 |ЕЧВ = HE |ПСЧ = 067 32 (пошта [[Вышнїй Грушов]]) |Передвольба = 0 57 |Адреса = Obecný úrad Adidovce<br />067 32 Vyšný Hrušov |Website = |Імейл = |Телефон = +421 57 779 63 33 |Факс = |Староста = Ленка Гудакова<ref>{{Список старостів і пріматорів|2022}}</ref> |Політічна партія = [[НАПРЯМ – соціална демокрація|НАПРЯМ – СД]] |}} '''Адідовцї''' ({{язык+sk|Adidovce}}) суть [[село]] в [[Окрес Гуменне|окресї Гуменне]] в [[Пряшівскый край|Пряшівскім краю]] на [[северовыход]]ї [[Словакія|Словеньска]]. == Історія == Перша писомна змінка о селї походить з року 1543 під назвов „Adidocz“. Назва села ся в історічных документах в розлічных варіантах: в роцї 1773 є записана як „Adidowcze“ а од року 1920 ся утвердила сучасна офіціална назва „Adidovce“.<ref>{{cite book | last = Majtán | first = Milan | title = Názvy obcí Slovenskej republiky (Vývin v rokoch 1773 – 1997) | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1998 | language = sk }}</ref> Поселїня історічно взникло на теріторії розсяглого гуменьского маєтку і довгу добу належало впливному мадярьскому шляхтічному роду Друґетовцїв. В нескоршых сторочах ся властникы міняли: в 18. сторочу селом властнила родина Чакёвцїв а в 19. сторочу перешло до рук родины Андрашіовцїв. Подля даных з данёвого списку з року 1715 в селї фунґовав млин і было ту 7 обываных і 7 пустых підданьскых господарьстев. В роцї 1787 мали Адїдовцї 35 домів і 269 обывателїв. К року 1828 ся чісло обывателїв мірно знижыв – на 237 особ, котры бывали в 32 домах. Традічным заместнанём містных обывателїв было польногосподарьство, выроба деревяного угля і тяжка праца в містных лїсах.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> Почас другой світовой войны было село ослободжено 26. новембра 1944. Пізнїше, в роцї 1958, были містны рольници зъєдинены до єдного польногосподарьского дружства (JRD). == Ґеоґрафія == Село Адідовцї лежыть во выходній части Словеньска, в южній части передгоря Карпат (Бескідьске передгоря). Рельєф теріторії є переважно мірно горбковатый. Надморьска вышка в центрї села є приближно 204 метрів над морём, у рамках катастралной теріторії село ся становить од 190 до 350 метрів. Навколишнї земли суть з векшой части одлїснены і выужывають ся як польногосподарьска земля, лїсны масівы (переважно буковы і дубовы) ся заховали головно на cхылах навколишнїх горбів.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} == Реліґія і памняткы == == Референції == {{референції}} {{Окрес Гуменне}} {{Пословачены русиньскы села на Словеньску}} ju4h07tsg4ui5j21kmsuco9rt6siwc1 0 3583 170614 168799 2026-09-30T01:18:13Z Halajkovič 33393 170614 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Вікіпедія | name = Русиньска Вікіпедія | screenshot = Wikipedia-logo-v2-rue.svg | caption = [[Файл:Screencapture of Rusyn Wikipedia.png|175px]] | код = rue | Датум основаня = [[21. януара]] [[2011]] | Датум досягненя 50 тысяч статей = | Кулькость статей = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость редаґовань = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость хоснователїв = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость адміністраторів = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость сторінок = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость файлув = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Depth = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость вибраных статей = | Кулькость добрых статей = | Головна сторінка = [[:rue:|Головна сторінка]] | Дані за: = {{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} [[{{CURRENTYEAR}}]]}} '''Руси́ньска Вікіпе́дія''' є [[Русиньскый язык|русиньска]] языкова верзія [[Вікіпедія|Вікіпедії]] – [[інтернет]]овой [[енціклопедія|енціклопедії]] зо слободным обсягом, на котрій творбі як [[автор]]ы і хоснователї сполупрацують добровольны приспівателї. Вєдно з остатныма языковыма верзіями фунґує на [[вікі]] редакчній сістемі MediaWiki, заложенов надаціёв [[Фонд Вікімедія|Wikimedia Foundation]], котра є реґістрована подля законів америцького федералного штату [[Флоріда]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], зо сучасным центром в [[Сан Франциско|Сан Френсиску]], [[Калифорния|Каліфорнія]].<ref>{{Cite web | last = | first = | author = | author-link = | title = „Часто кладжены вопросы“ | url = https://donate.wikipedia.org/wiki/FAQ/sk | publisher = Wikimedia Foundation | date = | update-date = | access-date = 2024-01-17 | location = San Francisco | language = }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Mangu-Ward | first = Katherine | author = | author-link = | title = „Wikipedia and Beyond“ | journal = Reason | journal-link = | url = https://reason.com/2007/05/30/wikipedia-and-beyond/ | issn = | publisher = Reason Foundation | location = Los Angeles | date = 2007-05-30 | access-date = 2024-01-17}}</ref> == Історія == === Вікі-інкубатор (2007–2011) === Історія взнику русиньской Вікіпедії ся зачала в роцї 2007 у рамках проєкту Вікі-інкубатор<ref>[https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 |date=20101210165235 }} // holosy.sk, 1 сентября 2010</ref> – проєкту Надації Вікімедія призначеного на тестованя новых языковых секцій і проєктів перед їх офіціалным спущінём. Проєкту быв придїленый тестовый префікс Wp/rue. 30. апріля 2007 была створена перша тестова статя ([[Курув]]) в русиньскім языку а 16. новембра того істого року ініціатівна ґрупа редакторів створила головну сторінку в тестовім режімі.<ref>поз. [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Головна_сторінка&dir=prev&action=history історія управ головной сторінкы]</ref> В роках 2007–2009 ся проєкт розвивав барз помалы, а в дакотрых періодах ся майже повно заставив через недостатку актівных хоснователїв. Головна чінность в тім періодї ся зосереджовала на переклад сістемовых повідомлїнь мотору MediaWiki на русиньскый язык і на розвой [[Компютерова термінолоґія|компютеровой термінолоґії]]. Єднов з главных барьєр про здобываня новых авторів была [[абсенція]] єднотной кодіфікованой нормы русиньского языка, што выкликало діскусії о выберу діалекту і правопису про писаня енціклопедічных статей. 12. апріля 2008 была подана жадость о отворенї секції в [[Паноньско-русиньскый язык|паноньско-русиньскім языку]].<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn&oldid=955386 Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Жадость лежме не выкликала інтереса і наконець была неприята.<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-27 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034056/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |url-status=live }}</ref> Сітуація ся змінила по приходї хоснователя [[Хоснователь:Gazeb|Gazeb]] в маї 2010, котрый ся актівно пустив до створїня новых статей. Вшыткы но статї были написаны пряшівскым штандартом русиньского языка. 20. марца 2010 была подана жадость о отворїню русиньской секції.<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn&oldid=1901519 Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Єдночасно на порталї Meta-Wiki перебігала діскусія о жадости о створїню самостатной языковой секції („Requests for new languages/Wikipedia Rusyn“). Приверженцї створїня арґументовали потребу проєкту потребов заховати русиньскый язык і придати приступ к інформаціям носителям, котры не можуть овладати іншы языкы реґіону. Крітіци повказовали на діалекталну роздробленость языка (екзістенція пряшівского, [[Лемкӯвськоє письмо|лемківского]], [[Язык Паноньскых Русинів|паноньского]] і іншых варіантів) як на фактор, котрый ускладнить адміністрованя і уніфікацію обсягу.<ref>{{cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn — Meta-Wiki |website=meta.wikimedia.org}}</ref> В роцї 2010 указовачі актівіты в тестовім проєктї значно звышыли. 9. септембра 2010 была досягнута граніця 500 статей а 14. октобра чісло статей досягло 1000.<ref>{{cite web |url=https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%96%D1%8F |title=Русинська Вікіпедія — Вікіпедія |website=uk.wikipedia.org}}</ref> Здобытя тых квантітатівных указовачів і створїня стабілного ядра актівных хоснователїв были вырішалныма факторами про схвалїня жадости. 27. октобра 2010 языковый комітет надації Вікімедія прияв рїшіня в інтересах створїня самостатной секції в русиньскім языку (языковый код ISO 639-3 — „rue“). При гласованю проти отворїня секції ся высловили штыри людей (троя з них аж по рїшіню языкового комітету). Вшыткы увели [[україньскый язык]] як свій [[материньскый язык]].<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-26 |archive-date=2015-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909161054/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |url-status=live }}</ref> Офіціалный пересун даных з Вікі-інкубатора на самостатну домену rue.wikipedia.org і спущіня самостатной секції ся одбыло 23. януара 2011. В часї створїня властной домены обсяговала русиньска Вікіпедія приближно 1190 статей. == Навщівность == {{bar box |title=Штаты подля навщівности русиньской Вікіпедії к януару 2026<ref>[https://stats.wikimedia.org/#/rue.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal%7Ctable%7C2026-01-20~2026-01-21%7C(access)~desktop*mobile-app*mobile-web%7Cmonthly Wikimedia Statistics - Rusyn Вікіпедія - Page views by]</ref> |titlebar=#ddd |width=470px |bars= {{bar percent|{{flagicon|США}} [[США]]|#4682B4| 37.0}} {{bar percent|{{flagicon|Україна}} [[Україна]]|#ADD8E6|16.0}} {{bar percent|{{flagicon|Сінґапур}} [[Сінґапур]]|#B0C4DE|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Індія}} [[Індія]]|#4169E1|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Філіпіны}} [[Філіпіны]]|#F0E68C|2.2}} {{bar percent|{{flagicon|ОСН}} далшы штаты|#808080|39.2}} |caption = (0.0013&nbsp;% з цїлковой навщівности [[Вікіпедія|Вікіпедії]]) }} == Штатістіка == Русиньска верзія к [[{{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|ARTICLES|rue}}|статя|статї|статей}}. Є зареґістрованых {{NUMBEROF|USERS|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|USERS|rue}}|хоснователь|хоснователя|хоснователїв}}, з котрых {{NUMBEROF|ADMINS|rue|N}} мать права адміністратора. Цїлкове чісло сторінок в русиньскій Вікіпедії {{NUMBEROF|PAGES|rue|N}}, чісло управ — {{NUMBEROF|EDITS|rue|N}}, {{#ifexpr:{{NUMBEROF|FILES|rue}}<1|мултімедіалны файлы хыбають|награтых файлів є {{NUMBEROF|FILES|rue|N}}}}.<ref name="s">[[:rue:Special:Statistics|Штатістіка русиньской Вікіпедії]]</ref> В резултатї низкой актівіты мають статї малый розсяг і [[Вікіпедія:Глубина|глубина]] проєкту є мала і представлює {{Depth|rue}} пунктів. Русиньску Вікіпедію навщівує односно мало хоснователїв, кедьже в секції подля общого погляду все хыба велике множство інформацій праві о русинській тематіцї. Велике множство статей, котры суть повинны про кажду Вікіпедію, в русиньскім проєктї іщі не было створено.<ref>{{Cite web|url=http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|title=Повна версія|website=archive.nndiuvi.org.ua|access-date=2017-07-27|archive-date=2017-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418162811/http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|url-status=dead}}</ref> ;2007: * 30. апріля 2007 — проєкт быв заложеный во Вікі-інкубаторї, створена 1 стаття ([[Курув]]). * 16. новембра 2007 — створена Головна сторінка. ;2010: * 9. септембра 2010 — 500 статей. * 14. октобра 2010 — 1000 статей. ;2011: * 23. януара 2011 — Вікіпедія была отворена на властнім піддоменї. * 9. марца 2011 — 2000 статей. ;2012: * 26. октобра 2011 — 3000 статей. * 29. авґуста 2012 — 4000 статей. ;2013: * 22. януара 2013 — 5000 статей. * 12. апріля 2013 — чісло управ пересягло 100 000. ;2014: * 13. мая 2014 — 6000 статей. ;2016: * 10. новембра 2016 — 5900 статей. ;2017: * 31. марца 2017 — 6000 статей. * 21. юлія 2017 — 6100 статей. ;2018: * 10. юнія 2018 — 6546 статей. ;2019: * 6. марца 2019 — 7000 статей. ;2021: * 27. януара 2021 — 8000 статей. ;2022: * 10. авґуста 2022 — 8385 статей. ;2023: * 3. януара 2023 — 8525 статей. ;2024: * 19. юнія 2024 — 9000 статей. * 10. юлія 2024 — 9100 статей. * 15. октобра 2024 — 9500 статей. * 28. новембра 2024 — 9600 статей. * 31. децембра 2024 — 9700 статей. ;2025: * 20. фебруара 2025 — 9800 статей. * 24. апріля 2025 — 10 000 статей. ;2026: * 28. авґуста 2026 — 10 300 статей. == Поз. тыж == * [[Вікіпедія:Кроніка русиньской Вікіпедії]] == Референції == {{референції}} == Одказы == {{Славяньскы часті Вікіпедії}} * [[Головна сторінка|Русиньска Вікіпедія – Головна сторінка]] * [https://web.archive.org/web/20101210165235/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] * [http://ru.wikinews.org/wiki/Создана_русинская_Википедия Создана русинская Википедия — Вікіновины] {{ref-ru}} * [http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn Requests for new languages/Wikipedia Rusyn] [[Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії]] [[Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії]] r9y8ut7ze24vkwpyvwa1wuui8519bte 0 3660 170621 161651 2026-09-30T01:20:35Z Halajkovič 33393 170621 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} '''Штефан''' (або тыж '''Степан''') '''Сухый''' ({{lang-sk|Štefan Suchý}}; [[24. мая]] [[1946]], [[Нехваль Полянкы]], [[Чехословакія]]) є [[Русины|русиньскый]] [[поет]], [[педаґоґ]], прозаік і драматік автор дакотрых русиньскых учебників, лавреат меджінародной [[Премія Александра Духновіча|Премії Александра Духновіча]] за русиньску літературу (2000). == Біоґрафія == Народив ся 24. мая 1946 в селї [[Нехваль Полянкы]] [[Окрес Гуменне|Гуменьского окресу]]. Основну школу выходив у своїм роднім селї, середню Общо-освітню школу в [[Гуменне|Гуменнім]]. По єй успішнім закінчіню штудовав на Філозофічній факултї Універзіты П. Й. Шафаріка в Пряшові, де промовав в одборї україньскый язык – [[словацькый язык]]. По высокій школї зачав редакторовати в редакції народностно-етнічного высыланя пряшівского розгласу. Од 1973 р. учів україньскый і словацькый язык на строярьскім учіліщу в [[Снина|Снинї]]. Од другой половины 90-х років 20. ст. аж до року 2008 быв методіком русиньского языка на Методічно-педаґоґічнім центрї в [[Пряшів|Пряшові]]. Дїтём і русинству присвятив цїлый свій професіоналный жывот. Є автором дакотрых русиньскых учебників: „Літературна выхова про 5. класу ОШ“, „Літературна выхова про 6. класу ОШ“, „Русиньска література про 3. класу ОШ“ і „Русиньска література про 4. класу СШ“. Свою писательску путь зачав уж як штудент высокой школы. Тогды свої творы писав по україньскы. В тім языку выдав і першы зборникы поезії „Гірська вишня“ і „Сонячна композиція“. Так через поезію ся вертать до свого родного краю і ку близкым людём в нїм, якых у своїм сердцї утримлює з ласков дотеперь. До року 1989 писав [[україньскый язык|по україньскы]], по переворотї в роцї 1989 зачав писати [[русиньскый язык|русиньскым языком]]. В роцї 1994 му выходить перша по русиньскы написана книжка поезій під назвов „Русиньскый співник“, яков ся уж тогды запрезентовав як єдна з найвыразнїшых особностей у літературї [[Русины на Словеньску|Русинів Словакії]] в сучасности. Свої поезії і публіцістічны творы реґуларно друкує на сторінках Інфо Русина, Народных новинок, в колектівных зборниках, календарях і інде. Він є автором і далшых русиньскых зборників поезій про старшых – Енді сїдять на машыну вічности і Аспірін, зборників стишків про дїти: Азбукарня, Слон на Кычарї або Незабудка. Выдав і зборник гуморно-сатірічных повідань під назвов „Як Руснакы релаксують“. Мімо того приготовив і пару драматізацій гер про радіо і театер, котры у слухателїв здобыли великый успіх. В сучасности автор жыє у [[Стащін]]ї (Сниньскый окрес), де мімо літературной творчости ся повинує садовництву і турістіцї. == Творчость == * [[1982]] – [[Гірська вишня]] * [[1987]] – [[Сонячна композиція]] * [[1994]] – [[Русиньскый співник]] * [[1995]] – [[Енді сідать на машыну вічности]] * [[1997]], [[2017]] – [[Як Руснакы релаксують]] * [[2004]] – [[Азбукарня]] * [[2006]] – [[Аспірін]] * [[2007]] – [[Слон на Кычарї]] * [[2008]] – [[Незабудка]] * [[2009]] – [[Міст над ріков часу…]] * [[2010]] – [[Азбукова мама]] * [[2014]] – [[Третє крыло…]] * радіогры – Добра вода, Склероза, Рулета, Хлїб душы отця Александра, Владыка або добрый ученик Хріста * драматічна – Выбраны урывкы із Старой і Новой Заповіди == Жрїдла і одказы == *{{Cite web| url = http://rusynlit.sk/index.php/2019/05/27/1084/| title = Штефан Сухый: Жывот і творчость| publisher = RusynLit.sk| date = 2019-05-27| access-date = 2025-11-04| language = rue}} *{{Cite web| url = http://www.lem.fm/tvorivyiy-i-nepovtornyiy-simdesyatnik-shtefan-suhyiy/| title = Творчый і неповторный сімдесятник Штефан Сухый| publisher = LEM.fm| access-date = 2025-11-04| language = rue}} *{{Cite web| url = http://www.cms3.rusynacademy.sk/?10-11-2017-%D0%92%D1%8B%D1%88%D0%BB%D0%BE-%D0%B4%D1%80%D1%83%D0%B3%D0%B5-%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8F-%D0%BF%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B6%D0%BA%D1%8B-%D0%AF%D0%BA-%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D1%8B-%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D1%8E%D1%82%D1%8C-%D0%A8%D1%82%D0%B5%D1%84%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%A1%D1%83%D1%85%D0%BE%D0%B3%D0%BE| title = Вышло друге выданя популярной книжкы „Як Руснакы релаксують“ Штефана Сухого| publisher = Rusyn Academy| date = 2017-11-10| access-date = 2025-11-04| language = rue}} {{Lifetime|1946||Сухый, Штефан}} [[Катеґорія:Русиньскы поеты]] [[Катеґорія:Русиньскы писателї]] [[Катеґорія:Русиньскы умелцї]] [[Катеґорія:Русинскы драматици]] [[Катеґорія:Поеты Словакии]] n7v3227uj8o82asq9yxodsxat99nyvr 0 3695 170596 165003 2026-09-30T01:00:44Z Halajkovič 33393 170596 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс Словеньска обец |тіп = село |назва = Абрагамовцї |код = 519014 |Імейл = |Телефон = 479 22 25 |Староста = Ян Новотный<ref>{{Список старостів і пріматорів|2022}}</ref> |Політічна партія = [[Незалежный політік|незалежный]] }} '''Абрагамовцї''' ({{lang-sk|Abrahámovce}}) суть [[село]] на [[Словеньско|Словеньску]] в [[окрес Бардеёв|окресї Бардеёв]]. == Ґеоґрафія == Село лежыть в южній части Ондавской верьховины в долинї потока Копытовка. Рельєф теріторії є переважно копковитый, вытвореный верствами флішу. Надморьска вышка центра села є приближно 270 метрів над морём, причім у рамках сельской теріторії ся колысать од 250 до 380 метрів. Значна часть теріторії села є одлїснена і выужывать ся як польногосподарьскый ґрунт.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | pages = 105 | language = sk }}</ref> == Історія == Село взникло на теріторії маєтку Куріма. Перша писомна змінка о поселїню походить з року 1427 під назвов „Abrahamfalua“ (в перекладї – Село Абрагама). В тім роцї мало подля данёвых реґістрів село 15 портів (господарьстев), што з нёго робило середнїм великым поселїнём в реґіонї.<ref>{{cite book | last = Majtán | first = Milan | title = Názvy obcí Slovenskej republiky (Vývin v рокох 1773 – 1997) | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1998 | language = sk }}</ref> Історічны назвы села ся міняли: в роцї 1773 є зазначіна як „Abrahamowcze“, в роцї 1786 як „Abrahámfalva“ а од року 1920 ся cтабілізовала сучасна назва „Abrahámovce“. По сторочах належало село розлічным властникам. В 15. сторочу была частёв маєтків шляхтічного роду Чірі, пізнїше належала місту Бардеёв і в 18. – 19. сторочах было во властництві родины Раковскых. В роцї 1787 было в селї 32 домів і 242 обывателїв. До року 1828 ся чісло обывателїв звышыло на 342 особ, котры бывали в 45 домах. Головным заместнанём містного обывательства было польногосподарьство, хов худобы і праца в лїсах.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | pages = 105 | language = sk }}</ref> == Реліґія == Головнов архітектонічнов і духовнов памнятков села є римскокатолицька церьков св. Анны. Была поставена в другій половинї 18. сторочу (около року 1753) на містї старшой деревяной ставбы. Церьков є поставена в штілї нескоршого барока, пізнїше была часточно переставана в класіцістічнім штілї. В інтерьєрї церькви ся находить цїнны бароковы вівтарї і далшы церьковны выбавлїня з той добы.<ref>{{cite book | title = Súpis pamiatok na Slovensku | volume = I (A-J) | publisher = Obzor | location = Bratislava | year = 1967 | pages = 11 | language = sk }}</ref> == Орґанізація села == Днесь суть Абрагамовцї модерным селом з розвинутов інфраштруктуров. Пособить ту добровольный гасічскый збор з довгорочныма традіціями і фунґує ай културный дім, котрый є центром містных cполоченьскых подїй. == Обывательство == {{SK|pop}} == Референції == {{референції}} {{Окрес Бардеёв}} hjo0udqp8hyd0x4b3xt8nfs8mvfueha 0 3926 170600 165058 2026-09-30T01:01:50Z Halajkovič 33393 170600 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс Словеньска обец |тіп = село |назва = Бєл |URL знаку = Erb chýba.jpg |URL пологы = Mapa nie je.png |Край = [[Кошіцькый край|Кошіцькый]] |Окрес = [[Окрес Требішов|Требішов]] |Реґіон = |Северна шырка = |Выходна довжка = |Надморьска вышка = |Розлога = |Чісло жытелїв = |Статус ку = |Густота жытельства = |Перша писемна змінка = |Код = 528145 |ЕЧВ = TV |ПСЧ = 076 41 |Передвольба = 0 56 |Адреса = Obecný úrad Biel<br />Hlavná 48<br />076 41 Biel |Website = www.biel.ocu.sk |Імейл = biel@mail.t-com.sk |Телефон = +421 56 635 06 08 |Факс = +421 56 635 17 32 |Староста = Ладіслав Юрчак<ref>{{Список старостів і пріматорів|2022}}</ref> |Політічна партія = [[Мадярьска аліанція]] |}} '''Бєл''' (по {{язык+sk|Biel}}) є [[село]] в [[Окрес Требішов|окресї Требішов]] в [[Кошіцькый край|Кошіцькім краю]] на [[юговыход]]ї [[Словакія|Словеньска]]. == Ґеоґрафія == Село Бєл лежыть в юговыходній части Словеньска, на Выходословеньскій ровинї, в тзв. Медзібодрожі. Рельєф теріторії є рівнинный, село ся находить недалеко рїкы [[Латориця|Латоріця]]. Надморьска вышка центра села є 105 метрів над морём, причім в катастрї ся становить од 100 до 108 метрів. Вдяка полозї в низинї і уроднім ґрунту ся навколишнї земли інтензівно хоснують на польногосподарьство.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> == Історія == Перша писомна змінка о селї походить з дуже раннёго року 1214, коли была спомянута під назвов „Belye“. В перебігу стороч мала назва розлічны варіації, переважно латиньскы і мадярьскы (наприклад „Bély“). Сучасна офіціална словеньска назва „Biel“ ся утвердила в роцї 1920.<ref>{{cite book | last = Majtán | first = Milan | title = Názvy obcí Slovenskej republiky (Vývin v rokoch 1773 – 1997) | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1998 | language = sk }}</ref> Од 14. стороча было поселїня маєтком шляхтічного роду Перенїёвцїв. Пізнїше перешло до рук силного угорьского шляхтічного роду Шеннєёвцїв, котры тоты земли властнили аж до 20. сторочу і перемінили село на важный центер свого маєтку.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | chapter = Biel | language = sk }}</ref> Головным заместнанём містного обывательства было традічне польногосподарьство, плеканя цукрёвой рїпы і виноградництво. В роцї 1828 было село односно велике: находило ся ту 125 домів і 925 обывателїв.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> == Реліґія і памняткы == Головнов архітектонічнов і історічнов домінантов села є монументалный каштель роду Шеннєёвцїв (Шеннєёвскый каштель). Іде о велику репрезентатівну будову, поставену в роцї 1781 в штілї барока і класіцізму. Каштель є обколешый розсяглым історічным анґліцькым парком, в котрім ся заховали цїнны сорты стромів.<ref>{{cite book | title = Súpis pamiatok na Slovensku | volume = I (A-J) | publisher = Obzor | location = Bratislava | year = 1967 | language = sk }}</ref> Окрем замку є важнов духовнов памнятков римскокатолицька церьков Непоскверненого початя Дївы Марії, котра была поставена в роцї 1854 і є духовным центром римскокатолицького села.<ref>{{cite book | title = Schematizmus Košickej arcidiecézy | publisher = Arcibiskupský úrad Košice | location = Košice | year = 2003 | language = sk }}</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} == Референції == {{референції}} {{Окрес Требішов}} pvu3t48mgryd6vf6f51p20t468ualcl 0 5056 170612 163238 2026-09-30T01:17:44Z Halajkovič 33393 170612 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} '''Придавникы''' (тыж '''адъєктíвы''', з {{lang-la|nomen adiectivum}} < ''adiectum'' „тото, што лежыть піля“) суть повнозначны змінны [[части речі]], котры передають властности або одношіня [[Назывникы|назывників]]. У языках, якы розлишують роды, ся назывникы справила згодують з родом назывника, котрый розвивають. == Ступнёваня придавників == Придавникы годен [[ступнёваня|ступнёвати]] у трёх ступнях: * '''[[Основный ступінь]]''' (позітів) – выходжа форма порівнаня, котра ся рівнать формі номінатіву (Павло є '''высокый'''); * '''[[Высшый ступінь]]''' (компаратів), або другый ступінь (Павло є '''высшый''' як Петро); * '''[[Найвысшый ступінь]]''' (суперлатів), або третїй ступінь (Павло є '''найвысшый''' з класы). '''Основный ступінь''' (позітів) не означать порівнаня, але є важный зато, бо лем в порівнаню з ним ся можуть реалізовати формы компаратіву і суперлатіву. '''Высшый ступінь''' (компаратів) ся творить суфіксами -ш або -іш + флексія позітіву: # '''Суфікс -ш-''' ся хоснує главно при недерівованых (неодводженых) адъєктівах, котрых основа ся кончіть на '''єден согласный''' і тогды, кедь суфіксы -к-, -ок-, -ек-, -г-, выпадають, напр.: лег/к/ый - лег-ш-ый, глуб/ок/ый - глуб-ш-ый, дал/ек/ый - дал-ш-ый, дов/г/ый - дов-ш-ый і т. д. Далшы приклады: богатый - богат-шый, молодый - молодшый, слабый - слабшый і т. д. Але і на ґрупу (споїня) согласных -рд-, -рт-: твердый - твердшый, куртый - куртшый і т. п. # '''Суфікс - іш-''' ся хоснує: : а) главні тогды, кедь ся основа кончіть на '''ґрупу согласных''' (збіг согласных) з посліднім (фіналным) '''л, н, р, т''', напр.: вірный - вірнїшый, давный - давнїшый, міцный - міцнїшый, мудрый - мудрїшый, світлый - світлїшый, спокійнїшый, теплїшый і т. д.; : б) в дерівованых (одводженых) адъєктівах тіпу вчаснїшый, отворенїшый; : в) в придавниках, де ся основа кончіть на '''ж, ч''', напр.: свіжый - свіжішый, пекучій - пекучішый, колячій - колячішый... '''Найвысшый ступінь/суперлатів''' - ся творить припоїнём '''префіксу най-''' к формі компаратіву: наймолодшый, найвысшый, найкуртшый, найкомунікатів-нёшый, найспокійнішый і т. д. Суперлатівна форма ся може зосилёвати частков '''як''', напр.: якнайтуншый, якнайгіршый. Такы формы означуєме в языку терміном '''елатів''', што є высшый ступінь од суперлатіву. Елатів мож утворити ай од формы позітіву за помочі префікса '''пре-''', напр.: предобрый, премілый, прелюбезный, прекрасный.... Елатів не можеме утворити од ушыткых адъєктівів, лем од дакотрых. Форму елатіву находиме напр. у приповідках в такых сінтаксічных конштрукціях як: дітвак быв добрый-предобрый; стрітив мудрого-премудрого чоловіка. Максімалный прояв якости означать частка '''як-''' на початку суперлатіва: ''якнайуспішнїшый'', ''якнайкрасшый'', префікс '''пре-''' приданый на початок суперлатіва выражать максімалну ознаку: ''пренайблаженїша'' і префікс '''пре-''' на початку основной формы творить форму найвысшого ступня штілово зафарблену: ''прекрасный'', ''превеликый''. В русиньскім языку ся стрічаме і зо '''суплетівныма формами''' творіня ком-паратіву і суперлатіву, напр.: великый - бівшый (або векшый); добрый - ліпшый, злый - гіршый; малый - меншый і под. Од адъєктівів '''з так званов абсолутнов якостёв''' ся формы компаратіву і су-перлатіву не творять, напр.: босый, глухый, голый, лысый, мертвый, порожній, сліпый, хромый - они означають незмінный признак. === Нереґуларне ступнёваня придавника ''добрый'' у дакотрых языках === * [[Русиньскый язык|русиньскый]]: ''добрый - лїпшый - найлїпшый'' * [[Анґліцькый язык|анґліцькый]]: ''good - better - the best'' * [[Нїмецькый язык|нїмецькый]]: ''gut - besser - am besten'' * [[Російскый язык|російскый]]: ''хороший - лучший - самый лучший'' * [[Латиньскый язык|латиньскый]]: ''bonus - melior - optimus'' == Придавникы в русиньскім языку == Придавникы в [[русиньскый язык|русиньскім языку]] дїлиме на: : а) '''якостны''' (квалітатівны) і б) '''односны''' (релатівны). В рамках односных придавників ся выділюють: : в) '''присвойны''' (посесівны) адъєктівы, котры выражають присвойность (приналежность) якогось предмета конкретній особі або рідше звірятю ці предмету. '''Якостны придавникы''' указують на такый признак предметів, котрый може выражати розлічный ступінь якости (квалітатівности) предметів, напр.: высокый - высшый - найвысшый, куртый, ясный, теплый, смачный, зеленый, веселый і т. п. Лексічне значіня якостных придавників є різнороде. Они означають фарбу (фіаловый), просторовы понятя (высокый), властности і якости предметів (солодкый, соленый), поваговы признакы (веселый, злый), тїлесны якости людей або звірят (глухый, молодый) і т. д. Якостны придавникы мають свої лексіко-ґраматічны особитости, котры їх выдїлюють спомеджі односных і присвойных. Назвеме лем главну з них - схопность творїня ступнів порівнаня, т. зн. схопность їх ступнёваня. '''Односны придавникы''' суть такы, котры означають признак не прямо, але через одношіня к другому предмету, яву або дїяню. Они означають одношіня: к особі (дїтьский сміх, людьска слабость), к предмету (сливковый леквар, черешнёва кістка, доджова квапка), указують на матеріал (гадвабне хустя, папірёвый обал), одношіня к звіряти (кіньска грива, песя лаба), одношіня к місту находжіня (сільскый уряд, лісны звірята), к часу діяня (марцовы морозы, вчерашнїй концерт), означають назначіня/урчіня предмету (штудентьскый інтернат, танечна сала) і т. п. Признак, выраженый односныма адъєктівами, є предмету все єднако властный, не має можность ся проявляти у векшій або меншій мірї, зато тоты адъєктівы не творять формы порівнаня, не ступнюють ся. Вшыткы односны адъєктівы мають дерівовану т. є. одводжену основу, одводжують ся (творять ся) од субстантівів. Зато можуть мати сінонімічны формы з непрямыма падами субстантівів, напр.: деревяный стіл - стіл із дерева, пуляче мнясо - мнясо з пулькы, качача печунка - печунка з качкы, баюсатый дїдо - дїдо з баюсами і т. д. Даколи можуть односны адъєктівы переходити к якостным, а то в переноснім значіню, напр.: желїзны нервы, златый чоловік, камяне сердце, мачаче злато і т. д. '''Присвойны адъєктівы''' мають властну словотворчу форму і означають признак приналежности особі або звіряти, напр.: няньків калап, мамина блузка, кізє молоко, Шафранків образ, сестрин муж, дївчина коса, псяча (песя, пся) будка, маччин хвіст і т. п. Присвойны адъєктівы, як і односны, не творять ступні порівнаня (не ступнюють ся). Їх семантічнов особитостёв є факт, же указують на індівідуалну приналежность. Не можуть ся творити од вшыткых субстантівів, лем од тых, котрым мож привластнити даякый предмет. Одповідають на вопросы: чій?, чія?, чіє?, чії? Твориме їх од жывых назывників суфіксами -ів, -ова, -ове; -ин/-ін, -а, -е; -ій, -скый, напр.: братів, -ова, -ове; сестрин, -а, -е; вовчій, -а, -е; сабіновскый, -а, -е; рокытівскый, -а, -е і т. д. Дакотры придавникы суть утворены з часослов (''біжати - біжачій''), з придавників ся можуть творити присловникы (''быстрый - быстро'') або назывникы (''фаребный - фаребность''). == Література == * {{книга|автор =[[Василь Ябур]], [[Анна Плїшкова]]|тітул =Русиньскый язык про 1. - 4. класу середнїх школ із навчалным русиньскым языком і з навчанём русиньского языка|одказ = |місто =[[Пряшів]] |выдавательство =Русин і Народны новинкы|рік =2007 |том = |сторінкы = 65 - 68|сторінок = 288|выданя =1 |isbn =978-80-88769-77-4 |тіраж = }} * {{книга|автор = [[Анна Плїшкова|Плїшкова А.]], [[Кветослава Копорова|Копорова К.]], [[Василь Ябур|Ябур В.]]|назва = Русиньскый язык. Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації|одказ = |місто = [[Пряшів]]|выдавательство = Vydavateľstvo Prešovskej univerzity|рік = 2019|серія = Acta Universitatis Prešoviensis. Monografia (AUP)|том = |сторінок = 476|сторінкы = 137 - 142|язык = rue|isbn = 978-80-555-2243-2|тіраж = |ref = Плїшкова}} == Референції == {{референції}} {{Переклад|cs|Přídavné jméno|7505344}} {{Части речі}} [[Катеґорія:Части речі]] 4v7kx67ch5ppur95p7zcsbegkx74cic 0 5179 170598 165025 2026-09-30T01:01:20Z Halajkovič 33393 170598 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс Словеньска обец |тіп = село |URL знаку = Erb chýba.jpg |URL пологы = Mapa nie je.png |Образок = Slovakia Abranovce 4.JPG |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Пряшів|Пряшів]] |Реґіон = [[Шаріш]] |Северна шырка = 00° 00' 00<nowiki>"</nowiki> |Выходна довжка = 00° 00' 00<nowiki>"</nowiki> |Надморьска вышка = 492 |Розлога = 958 |Чісло жытелїв = 548 |Статус ку = 31.12.2004 |Густота жытельства = 1 |Перша писемна змінка = |Код = 524158 |ЕЧВ = PO |ПСЧ = 082 52 (пошта [[Кокошовце]]) |Передвольба = |Адреса = Obecný úrad Abranovce<br /> 25<br /> O82 52 Kokošovce |Website = |Імейл = |Телефон = 051 / 779 83 34 |Факс = |Староста = Станіслав Воланьскый<ref>{{Список старостів і пріматорів|2022}}</ref> |Політічна партія = [[НАПРЯМ – соціална демокрація|НАПРЯМ – СД]] }} '''Абрановцї''' ({{lang-sk|Abranovce}}) суть [[село]] в [[Окрес Пряшів|окресї Пряшів]] в [[Пряшівскый край|Пряшівскім краю]] на [[юговыход]]ї [[Словеньско|Словеньска]]. == Ґеоґрафія == Село Абрановцї лежать на западнім передгорї Сланьскых верьхів, в містї, де горьскый рельєф переходить до рівнинной Кошіцькой котлины. Катастер села ся розпростерать на старых терасах рїкы Торіса і на вулканічных горнинах (андезітах) в надморьскій вышцї од 411 до 780 метрів над морём. Земля в близкости села ся традічно выужывала на польногосподарьство і пасовиска, містны лїсы суть богаты на буковы і дубовы посаджіня.<ref>{{cite web | url = https://www.abranovce.sk/o-nasej-obci.html#m_408232 | title = O našej obci - Príroda | publisher = Oficiálna stránka obce Abranovce | language = sk | access-date = 2026-04-30 }}</ref> == Історія == Найстарше поселїня на тім містї ся датує уж до 11. стороча. Подля містных повістей ся зачаточне село находило высше в горах (в локалітї „Дзедуховске“) і мало оборонный характер, од чого правдоподобно походить ай назва села (од славяньского мена Обран або слова „обрана“). Перша писомна змінка о тім селї походить з року 1320.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> В 14. аж 16. сторочах ся тото село споминать під назвами „Abran“, „Kysabran“, „Naghabran“ а в мадярьскім языку як „Ábrány“. В роцї 1773 ся стрїчать назва „Abrahány“, в роцї 1808 – „Abranowcze“, а сучасна офіціална назва ся утвердила од року 1920.<ref>{{cite book | last = Majtán | first = Milan | title = Názvy obcí Slovenskej republiky (Vývin v rokoch 1773 – 1997) | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1998 | language = sk }}</ref> Од 13. стороча было село маєтком шляхтічного роду Абовцїв з Дрєнова. Пізнїше, в 15. сторочу, належало родинї Раславіцовцїв, в 17. сторочу родинам Сеґнеёвцїв, Палфіовцїв і Каповцїв і в 18. сторочу роду Немешанёвцїв. Абрановцї были всягды малым підданным селом. В роцї 1427 мало 10 портів (господарьстев). Подля спивованя обывателїв з року 1787 ту было 39 домів і 236 обывателїв. До року 1828 ся село розросло на 44 домів і 343 обывателїв.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> Головным заместнанём обывательства было польногосподарьство і тяжка праца в лїсах. == Реліґія і памняткы == В селї дїє ґрекокатолицька громада, котра є філіалом парафії [[Кокошовцї]]. Головнов духовнов памнятков є ґрекокатолицька церьков народжіня Пресвятой Богородіцї, котра была поставена в роцї 1943. Іде о єднолодёву неоґотічну будову з вежов на даху. Поблизь церькви ся заховала історічна деревяна дзвоніця, котра в минулости служыла ай як марніця.<ref>{{cite book | title = Schematizmus Prešovskej gréckokatolíckej eparchie | publisher = Petra | location = Prešov | year = 2000 | pages = 124 | language = sk }}</ref> Інтересный є ай ерб села, на котрім є на синїм щітї выображена золота куніця із стрїберным брїшком. Быв створеный на основі стародавнёй сельской печати з конця 18. стороча.<ref>{{cite book | last1 = Kartous | first1 = Peter | last2 = Vrteľ | first2 = Ladislav | title = Heraldický register Slovenskej republiky | volume = I | publisher = Ministerstvo vnútra SR | location = Bratislava | year = 2000 | language = sk }}</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} == Референції == {{референції}} {{Окрес Пряшів}} {{Пословачены русиньскы села на Словеньску}} 82gltaero5xmve8fbu9hrmz1osvemo9 0 5331 170597 165005 2026-09-30T01:00:59Z Halajkovič 33393 170597 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс Словеньска обец |назва = Абрагамовцї |тіп = село |URL знаку = Erb chýba.jpg |URL пологы = Mapa nie je.png |Край = [[Пряшівскый край|Пряшівскый]] |Окрес = [[Окрес Кежмарок|Кежмарок]] |Реґіон = |Северна шырка = 00° 00' 00<nowiki>"</nowiki> |Выходна довжка = 00° 00' 00<nowiki>"</nowiki> |Надморьска вышка = 713 |Розлога = |Чісло жытелїв = |Статус ку = |Густота жытельства = |Перша писемна змінка = |Код = 523399 |ЕЧВ = KK |ПСЧ = 059 72 (пошта [[Врбов]]) |Передвольба = 0 52 |Адреса = Obec Abrahamovce<br />č. 56<br />059 72 p. Vrbov |Website = www.abrahamovce.sk |Імейл = abrahamovce@orangemail.sk |Телефон = +421 52 459 04 34 |Факс = |Староста = Станіслав Лапко<ref>{{Список старостів і пріматорів|2022}}</ref> |Політічна партія = [[незалежный політик|незалежный]] |}} '''Абрагамовцї''' ({{lang-sk|Abrahámovce}}) суть [[село]] в [[Окрес Кежмарок|окресї Кежмарок]] в [[Пряшівскый край|Пряшівскім краю]] на северовыходї [[Словакія|Словеньска]]. == Ґеоґрафія == Село лежыть во выходній части Попрадской котлины, в долинї потока Врбов. Рельєф теріторії є переважно копковитый і твореный флішовыма горнинами. Вдяка своєй полозї мало село в минулости приязны условія про польногосподарьство.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> == Історія == Сучасне село Абрагамовцї взникло в роцї 1952 в резултатї адміністратівного злучіня двох стародавнїх історічных поселїнь – і праві Абрагамовцї і сусїднёго села Піковцї. === Абрагамовцї === Перша писомна змінка о селї походить з року 1286 під назвов „Abraham“. Назва походить од мена закладателя або першого властника з містной дрібной шляхты. В роцї 1323 ся стрїчала форма „Abraam“, в роцї 1773 – „Abrahamowcze“, а нїмецьке обывательство го называло „Abrahamsdorf“. Історічно село належало тзв. „спішскым копійником“ – особливому стану дрібной шляхты на Спіші, котра выконовала воєньску службу. Пізнїше земли перешли до властництва містных землепанів. Головным заместнанём обывателїв было польногосподарьство, як ай повозництво. В роцї 1828 было в Абрагамовцях 33 домів і 244 обывателїв.<ref>{{cite book | last = Majtán | first = Milan | title = Názvy obcí Slovenskej republiky (Vývin v rokoch 1773 – 1997) | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1998 | language = sk }}</ref> === Піковцї === Перша писомна змінка о тій части днешнёго села походить з року 1314 під назвов „Pikfalva“. Ай тото было поселїня дрібной шляхты. Назва ся поступно міняла: в роцї 1773 – „Pikowce“, а в роцї 1920 ся утвердила офіціална назва „Pikovce“. Жывот і заместнаня обывательства были узко споєны із сусїдныма Абрагамовцями. В роцї 1828 мали Піковцї 14 домів і 100 обывателїв.<ref>{{cite book | last = Kropilák | first = Miroslav | title = Vlastivedný slovník obcí na Slovensku | volume = I | publisher = VEDA | location = Bratislava | year = 1977 | language = sk }}</ref> == Реліґія і памняткы == Головнов гордостёв села є римскокатолицька церьков св. Шімона і Юду Тадея (Церьков св. Шімона і Юду). Іде о цїнну сакралну памнятку, поставену в першій половинї 14. стороча в ґотічнім штілї. В 18. сторочу зазнала церьков часточной бароковой перебудовы, заховав сі лемже свій середнёвікый характер Внутрї церькви ся находить унікатный ґотічный крылатый вівтарь, котрый є важнов частёв културного дїдовизны реґіону Спіш.<ref>{{cite book | title = Súpis pamiatok na Slovensku | volume = I (A-J) | publisher = Obzor | location = Bratislava | year = 1967 | language = sk }}</ref> == Обывательство == {{SK|pop}} == Референції == {{референції}} {{Окрес Кежмарок}} 1jk5p80ndwpszvbqll80p27dud8y5rd 0 9129 170608 164644 2026-09-30T01:15:45Z Halajkovič 33393 170608 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Держава |Держава=Ліхтенштайн |Самоназва={{ref-de}} ''Liechtenstein'' |Образчик={{Кратное изображение |зона=center |зона_подписи=center |подпись = Прапор і ерб |ширина1 = 90 |ширина2 = 81 |изобр1 = Flag of Liechtenstein.svg |изобр2 = Coat of arms of Liechtenstein.svg }} |Подпис=Гімна:<br />{{center|1=''[[Ліхтенштайньска гімна|Oben am jungen Rhein]]''<br />(по русиньскы: „Над молодым Ріном“)<div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[File:Oben am jungen Rhein, by the U.S. Navy Band.ogg]]}}</div>}} |Розлога=160,50 км²<ref>{{cite web|title=Liechtenstein in Figures 2024|url=https://www.statistikportal.li/statistikportal/publications/103-liechtenstein-in-figures/2024/01/1/103.2024.01.1_01_liechtenstein-in-figures-2024.pdf|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}}|access-date=12 October 2024}}</ref> |Обывательство=41 232<ref name="auto">{{cite web |title=Bevölkerungsstand per 31. Dezember 2023|url=https://www.statistikportal.li/de/themen/bevoelkerung/bevoelkerungsstand|website=statistikportal.li|publisher={{interlanguage link|Liechtensteinische Landesverwaltung|de}} |access-date=12 October 2024}}</ref> (2024) |Столиця=[[Вадуц]] |ГДП на особу=$210&nbsp;600<ref name="TWF">{{cite web|title=Liechtenstein|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241025132614/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/liechtenstein/factsheets/ |url-status=dead |archive-date=25 October 2024 |publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=13 September 2025}}</ref> (2024) |Интернет-домен=.li |Часовый пояс=UTC+1 (CET)<br/>UTC+2 (CEST) |Телефонный код=+423 |Категория склада=Liechtenstein }} [[File:Europe-Liechtenstein.svg|thumb|261px|<center>Ліхтенштайн на мапі світа</center>]] '''Ліхтеншта́йн''' ({{lang-de|Liechtenstein}} {{IPA|[ˈlɪçtn̩ˌʃtaɪ̯n]}}), офіціална назва '''Ліхтеншта́йньске князї́вство''' ({{lang-de|Fürstentum Liechtenstein}} {{IPA|[ˈfʏʁstn̩tuːm ˈlɪçtn̩ʃtaɪn]}}) є [[мініштат]] в [[Середня Европа|середнїй Европі]]. Є єднов з двох країн світа, котры мають статус „двоїто контіненталного“ штату, т. є. не лем же не має приступ к морю, але гранічіть лем з країнами, котры суть тыж одрїзаны од світового океану. Гранічіть зо [[Швейцарія|Швейцаріёв]] на [[запад]]ї і [[юг]]у, як ай з [[Австрія|Австріёв]] на [[выход]]ї і [[север]]ї. [[Головне місто|Головным містом]] штату є [[Вадуц]] а найвекшым містом є Шаан. == Історія == Теріторія сучасного Ліхтенштайна была заселена уж в неолітічнім періодї. В римскых часах належила до провінції Ретія. Сучасны граніцї штату ся створили в роцї 1434 по зъєднотїны ґрафства Вадуц і панства Шелленберґ. В роках 1699 і 1712 тоты теріторії купив австрійскый князївскый род фон Ліхтенштайн, котрый ся усиловав о здобытю кресла в імперьскім сеймі Святой римской імперії. В роцї 1719 імператор Карл VI. зъєднотив тоты теріторії і удїлив їм штатус цісарьского князївства під назвою „Ліхтенштайн“.<ref>Beattie, D. (2004). Liechtenstein: A Modern History. London: I.B. Tauris.</ref> По розпадї Святой римской імперії в роцї 1806 ся князївство стало суверенным штатом. До конця першой світовой войны была країна узко повязана з Австро-Угорьском, лемже по ёго господарьскім колпасї ся Ліхтенштайн заміряв на Швейцарію, з котров заключів поштовый договор (1920) і договор о створїню мытного союзу (1924). Почас другой світовой войны сі князївство заховало невтраліту і выгнуло ся бойовым операціям на своєй теріторії. == Ґеоґрафія і клімат == Ліхтенштайн лежыть в долинї Вышнёго Ріна і в масіві Алп. Цїлкова розлога країны є лем 160 км^², што з нёго робить шесту найменшу незалежну країну світа. Западна граніця зо Швейцаріёв цалком проходить вздовж рїкы Рін, затля як выходна часть країны є переважно горьска (найвысша точка – гора Ґраушпіц, 2599 м).<ref>Amt für Statistik des Fürstentums Liechtenstein. Liechtenstein in Figures. Vaduz.</ref> Клімат країны є мірно контіненталный з выразным алпскым характером. Вдяка теплому южному вітру, знамому як „фен“, є клімат в долинї Ріна односно мнягкый, што позволює плеканя винограду і іншых тепломилных [[Ужыточна рослина|ужыточных ростлин]]. В горьскых областях в зимї выпадать значне множство снїгу і теплота часто падать під нулу.<ref>MeteoSchweiz. Klimanormwerte und Extreme: Station Vaduz. Zürich: Bundesamt für Meteorologie und Klimatologie.</ref> == Політічна сістема == Подля формы штатной справы є Ліхтенштайн дуалістічнов конштітучнов монархіёв. Платна устава била прията в роцї 1921 і удїлює пановникови (князю Ліхтенштайна) значно шыршы правомоци в порівнаню з пановниками іншых европскых країн. Князь має право вета на законы, розпустити парламент і меновати судцїв.<ref>Landtag des Fürstentums Liechtenstein. Verfassung des Fürstentums Liechtenstein von 1921. Vaduz.</ref> Законодарна міць має єднокоморовый парламент – Ландтаґ, котрый ся складать з 25 посланцїв зволеных прямов вольбов на штирирочный функчный період. Выконну міць выконує влада на челї з премєром, котрого менує князя на предлогу парламенту. В країнї фунґують ай механізмы прямой демокрації (референдумы). == Адміністратівне роздїлїня == [[File:Liechtenstein - Gemeinden mit Exklaven.png|right|thumb|11 obcí Lichtenštajnska]] Ліхтенштайн є роздїленый на 11 общін (''Gemeinden'' – єднотне чісло ''Gemeinde''), векшына з котрых ся складать лем з єдного міста. Суть то тоты: * [[Вадуш]] * [[Шаан]] * [[Балцерс]] * [[Трізен]] * [[Ешен]] * [[Маурен]] * [[Трізенберґ]] * [[Руґґелл]] * [[Ґампрін]] * [[Шелленберґ]] * [[Планкен]] == Обывательство і култура == Чісло обывателїв Ліхтенштайна є приближно 39-тісяч. Приближно третина обывателїв суть чуджінцї (передовшыткым обчане Швейцарії, Австрії і Нїмецька), котры в князївстві тырвало бывають і роблять.<ref>Amt für Statistik. Bevölkerungsstatistik. Vaduz: Regierung des Fürstentums Liechtenstein.</ref> Урядным языком штату є [[нїмецькый язык]], хоць в звычайній комунікації містны обывателї хоснують алеманьскый діалект, котрый є близкый зо швейцарьско-нїмецькым языком. З погляду віросповіданя належить переважна векшына обывательства (асі 73%) к римскокатолицькой церькви, котра має подля уставы статус штатной реліґії. == Економіка == Непозераючі на обмеджены природны жрїдла і малу розлогу має Ліхтенштайн єдну з найсилнїшых і найвекше індустріалізованых економік на світї з єдным із найвекшых указовачів ГДП на обывателя.<ref>The World Bank. Liechtenstein - Economic Indicators. Washington, D.C.</ref> Економіка є діверзіфікована. Приближно 40% робочой силы є заместнаных в бранджі першокласных технолоґій (строярство, выроба точных пристроїв, зубне выбавлїня – конкретно світознама сполочность „Ivoclar Vivadent“). Далшым ключовым пілїром економікы є фінанчный сектор: вдяка приязному данёвому середовиску є країна важным меджінародным банковым центром.<ref>Liechtenstein Finance. The Financial Centre of Liechtenstein. Vaduz.</ref> Офіціалнов мінов Ліхтенштайна є в згодї з условіями мытного союзу [[швейцарьскый франк]]. == Література == * Beattie, D. (2004). Liechtenstein: A Modern History. London: I.B. Tauris. * Kranz, W. (1982). The Principality of Liechtenstein: A Documentary Handbook. Vaduz: Press and Information Office. * Meier, G. (2012). Liechtenstein. In: The Oxford Handbook of European Legal History. Oxford: Oxford University Press. * Merki, C. M. (2007). Wirtschaft und Gesellschaft in Liechtenstein. Zürich: Chronos Verlag. == Референції == {{референції}} {{Штаты Европы}} [[Катеґорія:Країны Европы|Ліхтенштайн]] [[Катеґорія:Країны]] [[Катеґорія:Лихтенштайн]] mawel90w8xshga095a6hy2fi3dcts8e 0 12757 170635 145606 2026-09-30T04:16:47Z Halajkovič 33393 /* Референции */ 170635 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[село]] [[Украина|Украины]] |руська назва = Ольховатый |оригинална назва = Вільховатий {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} |застава = Museum of Mountain Ecology and History of Nature Use in the Ukrainian Carpathians (5167-69).jpg |опис заставы = Музей екологии и природы |ширина заставы = 250 |вид крайны = [[Держава]] |крайна = Украина <!-- do not put link here --> |lat_dir = N |lat_deg =48 |lat_min =00 |lat_sec =43 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =24 |lon_min =10 |lon_sec =14 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Область]] |регион = Закарпатска |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = Раховскый |вид общины = Сельска рада |община = Костыльовска |площа = 0,79 |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 442 |население = 1112 |год переписи = 2001 |часовый пояс = +2 |DST = перевод годинкы |телефонный код = +380 3132 |почтовый индекс = 90624 |вид идентификатора = КОАТУУ |цифровой идентификатор = 2123684002 |категория в Commons = Vilkhovatyy |сайт = |язык сайта = }} '''Ольхова́тый''', {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} Вільховатий — [[село]] в [[Украина|Украинѣ]], в [[Раховскый район|Раховском районѣ]] [[Закарпатска область|Закарпатской области]]. Село належить ку Костыльовской сельской радѣ.<ref name="Тронько">Тронько П.</ref> ==Полога== Лежить пониже [[Рахово|Рахова]] на рѣцѣ [[Тиса]]. ==История== В доукраинской добѣ село мало статус приселка [[Рахово|Рахова]].<ref name="Тронько"/><ref>Достал Я.</ref> ==Туристичны объекты== * [http://cbr.nature.org.ua/museum.htm Музей екологии и природы Карпат.] ==Жерела и одказы== * Достал, Ярослав. Підкарпатська Русь (Закарпаття періоду Чехословацької республіки: 1919–1938). Ужгород, «Карпати», 2014. {{ISBN| 978-966-671-374-5}}. С. 139. * Тронько П. и др. (ред.) Історія міст і сіл України. Том 7. Закарпатська область. К. 1969. Сс. 478, 527. == Референции == {{reflist}} {{Раховскый район}}{{Закарпатска область}} [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] {{Стыржень}} 5ddczivr7kqwldirv16jmlr4jfdncaz 0 13987 170634 145618 2026-09-30T04:15:35Z Halajkovič 33393 /* Референции */ 170634 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Cело [[Украина|Украины]] |руська назва = Полянска Гута |оригинална назва = мад. Mezőhuta, сл. Poľanská Huta |давны назвы = |застава = |опис заставы = |ширина заставы = |герб = |опис герба = |ширина герба = |вид крайны = [[Держава]] |крайна = Украина |lat_dir = N |lat_deg = 48 |lat_min = 44 |lat_sec = 09 |lon_dir = E |lon_deg = 22 |lon_min = 45 |lon_sec = 47 |CoordAddon = type:adm3rd |CoordScale = 100000 |размер карты страны = 250 |вид региона = [[Область]] |регион = Закарпатска |вид района = Еврорегион |район = [[Еврорегион Карпаты|Карпаты]] |вид общины = Сельска рада |община = Туряполянска |площа = 24,81 |вид высоты = Надморска вышка |высота = 403 |население = 465<ref name=PVR>Полянска Гута. //Портал ВР</ref> |год переписи = 2001 |часовый пояс = +2 |DST = перевод годинкы |телефонный код = +380 3145 |почтовый индекс = 89232 |вид идентификатора = КОАТУУ |цифровой идентификатор = 2123286202 |категория в Commons = }} '''Полянска Гута''' — село в бывшом [[Перечинскый район|Перечинском районѣ]]<ref>Од року 2020 инкорпорованый Ужгородскым районом.</ref> [[Закарпатска область|Закарпатской области]]. Село административно належить ку Туряполянской сельской радѣ.<ref name=Tronko>Тронько П., с. 474.</ref> ==История== В року 1910 в селѣ жили 278 особ [[Русины|русинской]] народности. До року 1913 село мало [[Мадярскый язык|мадярску]] назву ''Polenahuta'', пак было переименовано на ''Mezőhuta'' и прилучено ку Туря Полянѣ.<ref>Révai nagy lexikona, т. 13, с 717.</ref> З той причины в наступных роках не мало статус окремого села и штатистичны податкы хыблять.<ref>Достал, Ярослав.</ref> Статус окремого села, але належного ку Туряполянской сельской радѣ, одзыскало при совѣтской административной реформѣ в року 1945.<ref name=Tronko/> ==Сельска рада== Тур'є-Полянська сільська рада<br> 89232, Закарпатська обл., Перечинський р-н, с.Тур’я Поляна, вул.Зелена,94<ref name=PVR/> {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} == Жерела и одказы == * Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. * Достал, Ярослав. Підкарпатська Русь (Закарпаття періоду Чехословацької республіки: 1919–1938). Ужгород, «Карпати», 2014. <nowiki>ISBN 978-966-671-374-5</nowiki> [http://www.twirpx.com/file/1775048/ (pdf)] {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} * Тронько П. и др. (ред.) Історія міст і сіл України. Том 7. Закарпатська область. К. 1969. {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} * [http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7503/A005?rf7571=11487 Полянска Гута. //Портал ВР України] {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} == Референции == {{Reflist}} {{Закарпатска область}}{{Перечинскый район}} [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] {{Стыржень}} 3lvgkl5y8f4c444cnvz0ye0j7smacyf 0 15494 170574 147883 2026-09-29T18:06:51Z Halajkovič 33393 +курта статя 170574 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Мирча}} {{Локалита |статус = [[Село]] в [[Украина|Украинѣ]] |руська назва = Мирча |оригинална назва = {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} Мирча |застава = |опис заставы = |ширина заставы = |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = [[Держава]] |крайна = Украина |lat_dir = N |lat_deg =50 |lat_min =44 |lat_sec =52 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =29 |lon_min =49 |lon_sec =49 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Область]]<!--3.гарадича администрации--> |регион = [[Київска область|Киевска]] |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = Бучанскый |вид общины = Сельска рада<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Мирчанска |площа = 27<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 144<!-- в метрах --> |население =764<!-- лем само число --> |год переписи = 2001 |часовый пояс = +2 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +380 4577 |почтовый индекс = 07810 |вид идентификатора = КОАТУУ<!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = 3221085901 |категория в Commons = |сайт = |язык сайта = }} '''Ми́рча''' ({{lang-uk|Мирча}}) — село в Бучанском районѣ [[Київска область|Киевской области]] [[Украина|Украины]].<ref>Мирча на сайтѣ Верховной рады Украины </ref> == Полога == Лежить о 17&nbsp;км од районного центра Бородянка и о 17&nbsp;км од [[Желѣзниця|желѣзничной]] штации Спартак.<ref name="Мирча">Мирча, Київська область.</ref> == Сельска рада == Мирча — центер сельской рады, до котрой еще входять населены пункты Великый Лѣс, Коблиця, Коблицкый Лѣс, Тальске.<ref>Мирчанска сельска рада</ref> ;Мирчанська сільська рада{{ref-ua}}: 07810, Київска обл., Бородянський р-н, с. Мирча, вул. Шевченка, 1, тел. 7-32-39 == Одказы == * {{Cite web |url=http://gska2.rada.gov.ua/pls/z7503/A005?rf7571=15300 |title='''Мирча на сайтѣ Верховной рады Украины''' |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-09-24}} * {{Cite web |url=https://rada.info/rada/04363768/ |title='''Мирчанска сельска рада''' |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-09-24}} * {{Cite web |url=http://ukrssr.com.ua/kiyivska/borodyanskiy/mircha-borodyanskiy-rayon-kiyivska-oblast |title='''Мирча, Київська область''' |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-09-24}} == Референции == {{stub}} {{reflist}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] g8gcs8y1y6mlm2jkqrlvn9p6afvjsjh 0 16371 170610 168666 2026-09-30T01:16:16Z Halajkovič 33393 170610 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{othernames|Медвідь (чеперушка)|Медвідь}} {{Інфобокс писатель | name = Петро Медвідь | image = | caption = | birthdate = {{Birth date and age|1981|02|06}} | birthplace = [[Пряшів]], [[Окрес Пряшів|Пряшівскый окрес]], [[Пряшівскый край]], [[Чехословакія]] (днесь [[Словеньско|Словакія]]) | deathdate = | deathplace = | occupation = [[новинарь]], [[писатель]], [[драматург|драматурґ]], [[актівізм|актівіста]] | language = [[Русиньскый язык|русиньскый]], [[Словацькый язык|словацькый]] | period = [[21. стороча]] | spouse = | children = | genre = [[публіцістіка]], [[поезія]], [[драма]] | notableworks = „Perša liga paribkiv“<br>„Modrou krajinou“ | influences = | influenced = | signature = }} '''Петрó''' (даколи і '''Пе́тер''') '''Медвíдь''' ({{lang-sk|2|Peter Medviď}}; [[6. фебруара]] [[1981]], [[Пряшів]], [[Окрес Пряшів|Пряшівскый окрес]], [[Пряшівскый край]], [[Чехословакія]]) є словацькый [[новинарь]], [[Русины|русиньскый]] [[актівізм|актівіста]], [[писатель]], [[Драматург|драматурґ]], [[актер]] і говорця „[[Округлый стіл Русинів Словакії|Округлого стола Русинів Словакії]]“. Є єднов з найвыразнїшых особностей сучасного русиньского народностного руху на [[Словеньско|Словакії]].<ref>{{Cite web|url=https://www.heroes.sk/peter-medvid-rozhovor/|title=Peter Medviď: Za komunizmu Rusíni nemohli existovať, dnes sa usilujeme, aby sa znova prihlásili k svojmu pôvodu|author=Gabika Koščová|date=2020-01-19|website=Heroes.sk|language=словацькы|access-date=2026-01-24}}</ref> == Жывотопис == Народив ся в [[Пряшів|Пряшові]], де ся ёго родічі переселили за роботов. Ёго родинне корїня лемже сягають до реґіону горного Земпліна; отець походить з села [[Полата]] а мама з села [[Чабины]]. В дїтстві перебывав велё часу в [[Меджілабірцї|Меджілабірцях]] і Полатї, што формовало ёго одношіня к [[Русиньскый язык|русиньскому языку]] і [[Русиньска култура|културї]], кедьже в родиннім середовиску ся комуніковало по русиньскы. == Дїятельство і карьєра == Выштудовав на [[Пряшівска універзіта|Пряшівскій універзітї]] в Пряшові. Професійно робить як [[новинарь]] і говорця. === Новинарьство і актівізм === Петро Медвідь є довгорочным шефредактором русиньскых новин „[[Інфо Русин]]“ (двойтыжденник). Робить тыж як коментатор і редактор в русиньскых інтернетовых радіях „[[Радіо Лем.фм|lem.fm]]“, „[[Радіо русин фм|rusyn fm]]“ і екстерным редактором словеньского тыжденника „[[Тыждень (тыжденник)|Тыждень]]“, де ся присвячує актуалным сполоченьскым і політічным темам тыкаючім ся [[Русины на Словеньску|русиньской меншыны]]. У рамках обчаньской актівіты є говорцём платформы „[[Округлый стіл Русинів Словакії]]“, котра здружує русиньскы орґанізації і особности на Словакії. Як заступця русиньской меншыны по [[презідентьскы вольбы Словацькой републікы 2019|презідентьскых вольбах Словацькой републікы в роцї 2019]] быв ай членом порадного орґану презіденткы [[Зузана Чапутова|Зузаны Чапутовой]] про [[Народностна меншына|народностны меншыны]].<ref>{{Cite web|url=https://www.lem.fm/redaktor-petro-medvid-poklikanyiy-za-doradtsyu-prezidenta-slovatskoy-respublikyi-sprav-natsiyonalnyih-menshyin/|title=Редактор Петро Медвідь покликаный за дорадцю президента Словацкой Республикы до справ нацийональных меншын|author=Богдан Ґамбаль|date=2019-06-07|website=lem.fm|language=русиньскы|access-date=2026-01-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.trend.sk/spravy/caputova-predstavila-novych-ludi-svojho-timu/|title=Čaputová predstavila nových ľudí zo svojho tímu|author=TASR|date=2019-06-07|website=Trend|language=словацькы|access-date=2026-01-24}}</ref> Актівно ся засаджує проти асімілації Русинів і пропаґує вжываня русиньского языка в публічнім просторї. === Култура і уменя === В роцї 2014 сполузаложыв в Пряшові незалежный театер „Театровый кабінет выходняра“, де робив як [[драматург|дратамурґ]] і [[актер]]. Сполупрацує ай з [[Театер Александра Духновича|Театром Александра Духновіча]], про котры перекладає і управлює театровы гры до русиньского языка (напр. драматурґія гры [[Александер Духновіч|Александра Духновіча]] „Главный бубнарь“). Є тыж літературный дїятель. Ёго тексты были публікованы в [[Рочник Руськой Бурсы|Рочнику Руськой Бурсы]] і є сполуавтором книгы „Perša liga paribkiv“ (Перша ліґа парібків; вєдно з [[Ваня Гунянка|Ванём Гунянком]] і [[Богдан Ґамбаль|Богданом Ґамбалём]]). В роцї 2024 выдав вершову збірку „Modrou krajinou“ (Синёв країнов). == Дїло == * Perša liga paribkiv (2021; сполуавтор) – збірка публіцістічных текстів. * Modrou krajinou (2024) – вершова збірка. == Жрїдла і одказы == * Петро Медвідь // Здружіня „Округлого столу Русинів Словакії“ [https://okruhly-stol.sk/%d0%bf%d1%80%d0%b5%d0%b4%d1%81%d0%b5%d0%b4%d0%bd%d0%b8%d1%86%d1%82%d0%b2%d0%be-predsednictvo/ ФОТО] * Петро Медвідь // Радіо „Лем.фм“ [https://www.lem.fm/author/petro// ФОТО] * Петро Медвідь // Радіо „Русин фм“ [https://www.rusyn.fm/relaciji/istoricnyj-kalendar/ ФОТО] * {{Cite web |url=https://rusynfolk.sk/peter-medvid/ |title=Peter Medviď: Asimiláciu nezastavíme, ale musíme sa ju snažiť čo najviac brzdiť. Len tak udržíme jazyk a identitu |website=Rusynfolk |language=словацькы |access-date=2026-01-24}} == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1981||Медвідь, Петро}} [[Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї]] [[Катеґорія:Русиньскы актеры]] [[Катеґорія:Русиньскы новинаре]] fwjf0ge4k4ygb2nneybbprrstqsdni0 0 17224 170636 131084 2026-09-30T04:20:47Z Halajkovič 33393 170636 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Лохово}} {{Локалита |статус = Село в России |руська назва = Лохово |оригинална назва = <!-- словацка, мадярска и т.п. --> |застава = <!-- назва файла, нп.: Zastava.png --> |опис заставы = <!-- появить ся над фотков --> |ширина заставы = <!-- в пикселах, нп.: 150 --> |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = Держава<!--2.гарадича администрации --> |крайна = Россия<!-- Do not put link here for the location map accuracy (if used)!--> |lat_dir = N |lat_deg =53 |lat_min =03 |lat_sec =35 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =102 |lon_min =53 |lon_sec =34 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |карта страны = <!-- локачна мапа штату (имплицитно дасть мапу свѣта) --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Область<!--3.гарадича администрации--> |регион = Иркутска |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = Черемховскый |вид общины = Комунита<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Лоховска |площа = <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = <!-- в метрах --> |население = 960<!-- лем само число --> |год переписи = 2002 |часовый пояс = +8 |DST = |телефонный код = |почтовый индекс =665433 |вид идентификатора = ОКАТО<!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = 25248828001 |категория в Commons = |сайт = |язык сайта = }} '''Лохово''' — [[село]] в Черемховском районѣ Иркутской области [[Россия|России]]. Административный центр комуниты ''Лоховское муниципальное образование (Иркутская область)''. Оддалене около {{nowrap|15 [[Метер#Кілометер|км]]}} на [[юг]]о[[запад]] од районного центра Черемхово. До комуниты окрем Лохова (960&nbsp;ос.) входять тыж села {{nowrap|Жмурова (301&nbsp;ос.)}}, {{nowrap|Нены (293&nbsp;ос.)}} и {{nowrap|Табук (256&nbsp;ос.)}}<ref>Численность сельских жителей в разрезе населенных пунктов Иркутской области</ref> == Жерела и одказы == {{cite web |author= |editor= |date= |archiveurl=https://www.webcitation.org/6ehbh4VuZ |title='''Численность сельских жителей в разрезе населенных пунктов Иркутской области''', включая Усть-Ордынсий Бурятский автономный округ (по итогам Всероссийской переписи населения 2002&nbsp;года) |publisher=Госкомстат РФ |format=PDF |quote= |url=http://irkutskstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/irkutskstat/resources/645798804e45a78fa021babfab39d37f/2.pdf |archivedate=2016-01-21 |accessdate=2020-11-06 }}{{ref-ru}} == Референции == {{reflist}} {{Переклад|ru|Лохово (Иркутская область)|90567567}} {{Стыржень}} [[Категория:Населены пункты России]] rtncdm02nwbbg4amo242h20z3hd3d5x 0 18700 170619 168520 2026-09-30T01:20:09Z Halajkovič 33393 170619 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Не змыльте|[[Чечня|Чечнёв]]}} {{Заникла держава | názov = Чеченьска републіка Ічкерія | originálny názov = Nóxçiyn Paçẋalq Içkeri<br>Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь | rok vzniku = 1991 | rok zániku = 2000 | viac pred = áno | pred 1 = Чеченьско-інґушска АCСР | pred 1 vlajka = Flag of the Chechen-Ingush ASSR.svg | pred 2 = | pred 2 vlajka = | pred info = | viac po = áno | po 1 = Чечня{{!}}Чеченьска републіка | po 1 vlajka = Flag of Chechnya.svg | po 2 = | po 2 vlajka = | šírka 1. sloupce = | vlajka = Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg | článok o vlajke = | vlajka veľkosť = 150px | znak = Coat of arms of Chechen Republic of Ichkeria.svg | článok o znaku = | znak veľkosť = 100px | rámček znak = áno | hymna = Ожала я маршо<br>(Смерть або слобода) | článok o hymne = | motto = | článok o motte = | mapa = Europe Location Chechen Republic of Ichkeria.svg | mapa veľkosť = 250px | mapa poznámka = | hlavné mesto = Ґрозный (в роках 1996–2000 Джохар-Ґалы) | rozloha = 15 300 | rozloha poznámka = | najvyšší bod = Тебулосмта (4 493 м) | najvyšší bod poznámka = | najdlhšia rieka = Терек | najdlhšia rieka poznámka= | počet obyvateľov = ~ 1 300 000 | počet obyvateľov poznámka = (одгад з року 1992 р.) | jazyky = [[Чеченьскый язык|чеченьскый,]] [[Російскый язык|російскый]] | národnostné zloženie = Чеченцї, [[Русы|Росіяне]], Інґушы | náboženstvo = [[іслам]] (суніты) | štátne zriadenie = презідентьска републіка | materský štát = | mena = чеченьскый нахар (не быв заведженый), російскый рубель | predstaviteľ = [[Джохар Дудаєв]]<br>Зелімхан Яндарбієв<br>Аслан Масхадов | titul predstavitelia = Президенты | vznik = [[1. новембра]] [[1991]] (проголошіня незалежности) | zánik = [[6. фебруар]]а [[2000]] (пад Джохар-Ґалы) }} '''Чече́ньска републі́ка Ічке́рія''' ({{lang-ce|Noxçiyn Pachhalq Noxçiyçö / Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь}}, {{lang-ru|Чеченская Республика Ичкерия}}; скорочено „ЧРІ“), знама просто як '''Ічке́рія''' а в звычайній речі як '''[[Чечня|Чечня́]]''' была колишня самозвана штатна формація на [[Сѣверный Кавказ|Севернім Кавказї]], котра фактічно екзістовала в роках [[1991]] аж [[2000]]. Тот штат быв зрушеный в резултатї насаджіня войск [[Росія|Російской федерації]] і заведжіня федералной контролы над теріторіёв почас другой чеченьской войны. Чеченьска републіка Ічкерія не мала шыроке меджінародне узнаня.<ref>{{cite book | last = Hughes | first = James | title = Chechnya: From Nationalism to Jihad | publisher = University of Pennsylvania Press | location = Philadelphia | year = 2007 | pages = 22-24 | language = en }}</ref> == Ґеоґрафія і адміністратівне членїня == Чеченьска републіка Ічкерія была выголошена на части теріторії колишнёй Чеченьско-інґушской автономной совєтьской соціалістічной републікы по одорваны Інґушетії. Републіка ся находила на Севернім Кавказї і загорнула долины рїк Терек і Сунжа, як ай прилеглы горьскы масівы Великого Кавказу.<ref>{{cite book | last = Dunlop | first = John B. | title = Russia Confronts Chechnya: Roots of a Separatist Conflict | url = https://archive.org/details/russiaconfrontsc0000dunl | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | year = 1998 | pages = [https://archive.org/details/russiaconfrontsc0000dunl/page/112 112]-114 | language = en }}</ref> Штат гранічів із [[Ґрузія|Ґрузіёв]] на [[юг]]у, [[Дагестан|Даґестаном]] на [[выход]]ї, Ставропольскым краём на [[север]]ї і [[Інґушетія|Інґушетіёв]] і Севернов Осетіёв на [[запад]]ї. [[Головне місто|Головным містом]] было місто Ґрозный, котре было в роцї [[1996]] переменоване на Джохар-Ґала. Адміністратівно была теріторія роздїлена на раёны, котры ся тыж называли [[вілаєт]]ы.<ref>{{cite book | last = Tishkov | first = Valery | title = Chechnya: Life in a War-Torn Society | url = https://archive.org/details/chechnyalifeinwa00tish | publisher = University of California Press | location = Berkeley | year = 2004 | pages = [https://archive.org/details/chechnyalifeinwa00tish/page/42 42]-45 | language = en }}</ref> == Історія == === Предпоклады і выголошіня незалежности === На концї 80. років 20. стороча ся в Чечнї актівізовав народный рух. В [[Новембер|новембрї]] 1990 Общій народный конґрес чеченьского народа під веджінём [[Джохар Дудаєв|Джохара Дудаєва]] выголосмв курз напрямленый к суверенітї. На осїнь 1991 ся одбыли презідентьскы вольбы, в котрых переміг Джохар Дудаєв, по чім была офіціално выголошена штатна незалежность. В роцї [[1992]] парламент прияв конштітуцію а в роцї [[1994]] было офіціалну назву змінено на „Чеченьска републіка Ічкерія“.<ref>{{cite book | last = Cornell | first = Svante E. | title = Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus | publisher = Routledge | location = London | year = 2001 | pages = 205-207 | language = en }}</ref> === [[Перша російско-чеченьска война|Перша чеченьска война]] (1994–1996) === В децембрї 1994 вступили російскы войска на теріторію републікы з цїлём обновити контролю федералного центра. Воєньскы операції спроваджовали значны шкоды на інфраштруктурї Ґрозного і страты на цівілнім обывательстві. Чеченьскы озброєны єдиніцї під веджінём Аслана Масхадова перешло на тактіку партізаньской войны. По смерти Джохара Дудаєва в апрілї 1996 чеченьскы єдиніцї в авґустї обновили контролю над Ґрозным (операція „Джіхад“). Резултатом было підписаня Хасавюртовскых догод, котры предпокладали стягнутя російскых войск і одложіня вопросів о штатутї Чечнї до року 2001.<ref>{{cite book | last = Gall | first = Carlotta | last2 = de Waal | first2 = Thomas | title = Chechnya: Calamity in the Caucasus | url = https://archive.org/details/chechnyacalamity0000gall | publisher = New York University Press | location = New York | year = 1998 | language = en }}</ref> === Меджівойновый період (1996–1999) === В роцї 1997 быв во вольбах за презідента ЧРІ зволеный Аслан Масхадов. В тім істім роцї быв підписаный міровый договор меджі РФ і ЧРІ. Період меджі войнами ся вызначовав глубоков господарьсков крізов, зніченов інфраштруктуров і згіршінём внутрїшнёполітічной сітуації в резултатї ростучого впливу радікалных ісламскых ґруп.<ref>{{cite book | last = Tishkov | first = Valery | title = Chechnya: Life in a War-Torn Society | url = https://archive.org/details/chechnyalifeinwa00tish | publisher = University of California Press | location = Berkeley | year = 2004 | language = en }}</ref> === Друга чеченьска война і партізаньскый рух === В авґустї [[1999]] озброєны оддїлы під веджінём Шаміля Басаєва і Хаттаба вторгли до Даґестану. Тоты подїї вєдно зо серіёв выбухів обытных домів в Росії ся стали офіціалнов прічінов на зачатя другой чеченьской войны. По довгім облїганы на зачатку року 2000 російскы войска здобыли контролю над Ґрозным. Влада ЧРІ і озброєны формації перешли к партізаньскому бою в горах а часть політічного руху еміґровала.<ref>{{cite book | last = Russell | first = John | title = Chechnya – Russia's 'War on Terror' | url = https://archive.org/details/chechnyarussiasw0000russ | publisher = Routledge | location = London | year = 2007 | pages = [https://archive.org/details/chechnyarussiasw0000russ/page/74 74]-76 | language = en }}</ref> == Озброєны силы == Озброєны силы ЧРІ были вытворены на основі выбавы колишнёй совєтьской армады, котра зістала на теріторії републікы по року 1991. Основу армады творила Народна ґарда, добровольницькы єдиніцї і оддїлы самообороны. Боёвы операції перебігали переважно із выхоснованём тактікы містьского і горьского партізаньского боя.<ref>{{cite book | last = Lieven | first = Anatol | title = Chechnya: Tombstone of Russian Power | url = https://archive.org/details/chechnyatombston0000liev | publisher = Yale University Press | location = New Haven | year = 1998 | pages = [https://archive.org/details/chechnyatombston0000liev/page/108 108]-112 | language = en }}</ref> == Штатна сістема і сімболы == Што ся тыкать формы влады, Ічкерія была презідентьсков републіков з єднокоморовым парламентом. Конштітуція з року 1992 stanovovala світьскый характер штату, лемже в меджівойновім періодї ся до правной сістемы зачали інтеґровати нормы шаря.<ref>{{cite book | last = Cornell | first = Svante E. | title = Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus | publisher = Routledge | location = London | year = 2001 | pages = 205-207 | language = en }}</ref> Штатный прапор pozostávala зо зеленого полотна з трёми горізонталныма смугами в спіднїй части: білым, червеным і білым, котры были оддїлены зеленыма обрисами. Штатный ерб обсяговав зображіня вовка („Борз“), лежачого під народным орнаментом на позадю [[Сповня|сповны]].<ref>{{cite book | last = Akhmadov | first = Ilyas | last2 = Lanskoy | first2 = Miriam | title = The Chechen Struggle: Independence Won and Lost | publisher = Palgrave Macmillan | location = New York | year = 2010 | pages = 135-138 | language = en }}</ref> == Меджінародноправный статус == Незалежность Чеченьской републікы Ічкерія была офіціално узнана ґрузіньсков владов в екзілї (під веджінём Звіада Ґамсахурдії) і [[Афґаністан|Афґаньскым ісламcкым еміратом]]. [[18. октобра]] [[2022]] прияла [[Україна|україньска]] [[Верьховна рада Україны|Верьховна рада]] узнесїня, котрым узнала Чеченьску републіку Ічкерію за теріторію дочасно окупованов Російсков федераціёв.<ref>{{cite web | url = https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2634-20#Text | title = Постанова Верховної Ради України про Заяву Верховної Ради України про визнання Чеченської Республіки Ічкерія тимчасово окупованою Російською Федерацією | publisher = Верховна Рада України | date = 2022-10-18 | language = uk }}</ref> == Референції == {{reflist}} 1reh7vq0lcoxa8unupyvjaxiahiokgj 0 18862 170617 164604 2026-09-30T01:19:45Z Halajkovič 33393 170617 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Держава |Держава=Тоґска републіка |Самоназва= {{ref-fr}} ''République togolaise'' |Образчик={{Кратное изображение |зона=center |зона_подписи=center |подпись = Прапор і ерб |ширина1 = 140 |ширина2 = 72 |изобр1 = Flag of Togo.svg |изобр2 = Armoiries du Togo.svg }} |Подпис= |Розлога=56 785 км²<ref name="auto">{{cite web |title=Togo country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-14106781 |website=BBC News |access-date=27 January 2021 |date=24 February 2020 |archive-date=14 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014182000/https://www.bbc.com/news/world-africa-14106781 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://voyage.gouv.tg/ |title=Accueil - Voyage Togo |access-date=2 March 2024 |archive-date=8 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108215213/https://voyage.gouv.tg/ |url-status=live }}</ref> |Обывательство=8 095 498<ref>{{cite web |title=Togo-Les résultats définitifs du 5e RGPH |url=https://icilome.com/2023/04/togo-les-resultats-definitifs-du-5e-rgph/ |website=Icilome |access-date=1 September 2023 |date=4 April 2023 |archive-date=1 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901233655/https://icilome.com/2023/04/togo-les-resultats-definitifs-du-5e-rgph/ |url-status=live }}</ref> (2022) |Столиця=[[Ломе]] |ГДП на особу=$3 470<ref>{{cite web |title=World Economic Outlook Database, April 2025 |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april |language=en |access-date=9 October 2025 |archive-date=28 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428212902/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/April |url-status=live }}</ref> |Интернет-домен=.tg |Часовый пояс=UTC+0 |Телефонный код=+228 }} [[File:Togo (orthographic projection).svg|thumb|261px|<center>Тоґо на мапі світа</center>]] '''Тоґо''' ({{lang-fr|Togo}} {{IPA|[tɔˈgo]}}), офіціална назва '''Тоґска републіка''' ({{lang-fr|République togolaise}}) є [[штат]] в [[Западна Африка|западній Африцї]]. На [[запад]]ї гранічіть з [[Ґана|Ґанов]], на [[выход]]ї з [[Бенін]]ом і на [[север]]ї з [[Буркіна Фасо]]. На югу ю обмывають воды Ґвінейского заливу [[Атлантічный океан|Атлантічного океану]], де ся находить головне і найвекше місто країны Ломе. Того є членом [[Орґанізація споєных народів|Орґанізації споєных народів]], Африцькой унії, Орґанізації ісламской сполупрацї, Южноатлантічной зоны міру і сполупрацї, Франкофонії, Сполоченства народів і Господарьского сполоченства западоафрицькых штатів. == Етімолоґія == Назва Тоґо значіть „при водї“<ref>{{cite book|title=Peoples of Africa: Togo-Zimbabwe |url=https://books.google.com/books?id=rlz2bWRPmvgC&pg=PA531 |year=2001 |publisher=Marshall Cavendish|isbn=978-0-7614-7168-4|page=531}}</ref> або „за морём“<ref name="Togo1920s"/> і є одводженый з языка еве („вода“) і ґо („берег“). Спочатку ся тота назва одношовав лем на місто Тоґо (днесь Тоґовіл), пізнїше го Нїмцї розшырили на цїлый народ.<ref name="Togo1920s">{{cite book|last=Dawnay|first=Guy Payan |title=The Army Quarterly| url=https://books.google.com/books?id=vWAPAQAAIAAJ |year=1926|publisher=William Clowes & Sons, Ltd.|page=315 |quote=In the Ewe language the name ''Togo'' means "Behind the Sea," and it was extended to the whole country by the Germans, as Dr. [[Gustav Nachtigal|Nachtigal]]'s first treaty in 1884 was made with the Chief of Togo.}}</ref> Од здобытю незалежности в роцї [[1960]] є офіціална назва штату „République togolaise“ (в русиньскім языку „Тоґска републіка“). == Історія == Од [[15. стороча]] ся побережя днешнёго Тоґа стало центром актівного обходу з рабами, вдяка чому цїлый реґіон здобыв назву „Побережя рабів“. В роцї [[1884]] ся тота теріторія стала протекторатом [[Нѣмецке цѣсарство|нїмецького цісарьства]] під назвов <nowiki>„</nowiki>[[Тоголенд|Тоґоленд]]<nowiki>“</nowiki>.<ref>Zimmermann, A. (1914). Geschichte der Deutschen Kolonialpolitik. Berlin: E.S. Mittler und Sohn.</ref> По [[Перша світова война|першій світовій войнї]] была теріторія роздїлена на дві мандатны теріторії [[Лига Народох|Сполочности народів]] під веджінём [[Франція|Франції]] і [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Великой Брітанії]]. Брітаньска часть ся пізнїше на основі плебісціту стала частёв незалежной [[Ґаны|Ґаны]], затля французьска часть [[27. апріля]] [[1960]] выголосила незалежность і прияла назву „Тоґска републіка“. == Ґеоґрафія і клімат == [[File:Togo-karte-politisch.png|thumb|upright|Мапа Тоґа]] Тоґо є вузкый пас земли тягнучі ся зо северу на юг, котрый є з цїлковов розлогов 56 785 км² єдным з найменшых штатів западной Африкы.<ref>Central Intelligence Agency. "Togo", The World Factbook. Washington, DC.</ref> Довжка побережя є лем 56 км і творять го переважно лаґуны і пісковы плажі. Рельєф країны є помірно розмаїтый: на северї переважать горбиста савана, в серединї ся тягнуть горы (найвысша точка є гора Аґу, 986 м) і на югу ся находить верьхня плошина, котра поступно переходить до побережной рівнины. Найдовша рїка є Моно (400 км), котра тече зо северу на юг. Клімат є переважно тропічный. На побережі є вогкый і горячій (середня теплота около 23–27 °C), затля северны реґіоны ся вызначують полосухым кліматом тропічной саваны з теплотами до 30 °C і веце.<ref>Decalo, S. (1996). Historical Dictionary of Togo. Scarecrow Press.</ref> == Політічна сістема == Подля формы штатной справы, Тоґо є презідентьсков републіков. Платна конштітуція была прията в референдумі [[27. септембра]] [[1992]] (з пізнїшыма змінами). Головов штату є презідент, котрый є воленый в цїлковых прямых вольбах. Выконна міць належить владї на челї з премєром а законодарна міць Народному збору.<ref>République Togolaise. Constitution de la IVe République, 1992 (modifiée en 2019).</ref> == Обывательство і култура == Подля найновшых одгадів має Тоґо веце як 8,8 міліона обывателїв. Країна ся вызначує стабілным приростком обывательства.<ref>The World Bank. Population, total - Togo. World Bank Open Data.</ref> Тоґо є многонародностный штат, в котрім жыє веце як 40 етнічных ґруп, з котрых найчіселнїшы суть Еве, Міна і Кабіе. Урядным языком є французьскый, в звычайнім жывотї ся лемже у великій мірї хоснують містны языкы. З погляду реліґійного зложіня ся обывательство дїлить на підпорователїв традічных африцькых вір, хрістіанів і мусулманів.<ref>Institut National de la Statistique et des Etudes Economiques et Démographiques (INSEED). Recensement Général de la Population et de l'Habitat. Lomé, Togo.</ref> == Економіка == Економіка Тоґа має выразно аґрарный характер. Польногосподарьство забезпечує робочі міста про значну часть продуктівной популації. Главнї експортны плодины суть кава, какао і бавовна. Єдночасно є країна єдным з вызначных світовых продуцентів і вывозцїв фосфатів. Непозераючі на притомность природных жрїдел і глубоководного приставу в Ломе зіставать Тоґо розвоёвов країнов і до великой міры залежить од загранічной фінанчной помочі і меджінародных інвестіцій.<ref>African Development Bank Group. Togo Economic Outlook.</ref> == Референції == {{референції}} 8ac6439ubmcvs8fzl46zesheb3r943j 0 18931 170615 170521 2026-09-30T01:18:38Z Halajkovič 33393 170615 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:English language distribution.svg|thumb|upright=1.8|Розшырїня анґліцького языка {{legend|#346699|Переважный [[материньскый язык]]}} {{legend|#99ccff|Урядный або адміністратівный язык, котрый єднак не є переважным языком}}]] Наслїдує '''список країн і теріторій, де є [[анґліцькый язык]] [[Урядный язык|урядным языком]]''' поужываным при комунікації обчанів з владныма урядниками. К року 2026 є 58 суверенных штатів і 28 несуверенных субєктів, в котрых є анґліцькый язык урядным языком. Многы адміністратівны єдиніцї выголосили анґліцькый язык за урядный язык на містній або реґіоналній уровни. Векшына штатів, в котрых є анґліцькый язык урядным языком, суть колишнї теріторії [[Брітаньска імперія|Брітаньской імперії]]. Вынятками суть [[Рванда]] і [[Бурунді]], котры были спочатку нїмецькыма і пізнїше белґіцькыма колоніями; Камерун, де была лем часть теріторії під брітаньскым мандатом; а [[Ліберія]], [[Філіпіны]], Федератівны штаты Мікронезії, [[Маршаловы островы]] і [[Палау]], котры были америцькыма теріторіями. Анґліцькый язык є єдиным урядным языком [[Сполоченство Народох|Сполоченства народів]] і [[Асоціація народів южновыходной Азії]] (ASEAN). Анґліцькый язык є єдным з урядных языків [[Орґанізація споєных народів|Орґанізації споєных народів]], [[Европска унія|Европской унії]], Африцькой унії, Орґанізації ісламской сполупраци, Карібского сполоченства, Унії южноамерицькых народів і многых далшых меджінародных орґанізацій. [[Велика Брітанія|Споєне кралёвство]], [[Австралія]], [[Новый Зеланд]], [[Антіґуа і Барбуда|Антіґва і Барбуда]] і [[Споєны штаты америцькы]]{{efn|name=US}} не мають анґліцькый язык як [[де юре]] урядный язык, але є то [[де факто]] робочій язык їх влад. == Суверенны штаты == === Анґліцькый язык є „де юре“ урядным языком === <!--Подля закона, на роздїл од реалной практіцї--> {{Static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers" style="text-align:right;width:100%" ! Країна ! [[ISO 3166-1 alpha-3|ISO code]] ! Ґеоґрафічный реґіон ! Обывательство{{efn|name=population|Даны о чіслї обывателїв выходять зо жрїдел уведженых в статї „[[Список країн подля чіслу обывателїв]]“, причім інформації суть платны к 23. януара 2009 (одгады ОСН і далшы жрїдла), і односять ся на цїлкове чісло обывателїв даной країны, не нутно на чісло обывателїв, котры в даній країнї говорять по анґліцькы.}} ! Материньскый язык? |- | style=text-align:left|{{Flag|Багамы}}<ref name="CIAofficial">Урядный язык; {{cite web |title=Field Listing - Languages |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613004519/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html |url-status=dead |archive-date=June 13, 2007 |access-date=2009-01-11 |work=The World Factbook |publisher=[[Central Intelligence Agency]]}}</ref> | style=text-align:center|BHS | [[Карібы]] | style="text-align:right;" | 403,680 | {{Гей|Гей ([[Багамскый анґліцькый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Барбадос}}<ref>{{cite web|url=http://www.barbados.gov.bb/society.htm |publisher=Government Information Service (Barbados) |access-date=2009-01-18 |title=Society |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213230116/http://barbados.gov.bb/society.htm |archive-date=2009-02-13}}</ref> | style=text-align:center|BRB | Карібы | style="text-align:right;" | 282,682 | {{Гей|Гей ([[Бейджаньскый анґліцькый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Беліз}}<ref name="CIAusage">English usage; {{cite web | url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20070613004519/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2098.html | url-status=dead | archive-date=June 13, 2007 | publisher=[[Central Intelligence Agency]] | work=The World Factbook | access-date=2009-01-11 | title=Field Listing - Languages}}</ref> | style=text-align:center|BLZ | [[Середня Америка]] | style="text-align:right;" | 288,000 | {{Гей|Гей ([[Белізьскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ботсвана}}<ref name="CIAusage" /> | style=text-align:center|BWA | [[Африка]] | style="text-align:right;" | 2,549,207 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Бурунді}}<ref>{{cite news|url=http://www.iwacu-burundi.org/englishnews/english-is-now-official-language-of-burundi/ |title=English is now official language of Burundi |publisher=IWACU English News |date=17 July 2014 |access-date=17 December 2016}}</ref> | style=text-align:center|BDI | Африка | style="text-align:right;" | 10,114,505 | {{Нї|Нї ([[кірунді]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Вануату}}<ref>{{cite web | url=http://www.vanuatugovernment.gov.vu/government/library/constitution.html | title=Constitution of the Republic of Vanuatu | access-date=2009-01-18 | publisher=Government of the Republic of Vanuatu | date=1980 |url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20090124133359/http://vanuatugovernment.gov.vu/government/library/constitution.html | archive-date=2009-01-24}}</ref> | style=text-align:center|VUT | Океанія | style="text-align:right;" | 226,000 | {{Гей|Гей ([[Біслама|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ґамбія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|GMB | Африка | style="text-align:right;" | 1,709,000 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ґана}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|GHA | Африка | style="text-align:right;" | 35,297,060 | {{Гей|Гей (поужывать ся як лінґва франка}}) |- | style=text-align:left|{{Flag|Ґренада}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|GRD | Карібы | style="text-align:right;" | 111,000 | {{Гей|Гей ([[ґренадьскый креольскый анґліцькый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ґваяна}}<ref>{{cite web | url=http://www.gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html | publisher=Government Information Agency (Guyana) | access-date=2009-01-18 | title=National Profile |url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20080820045506/http://gina.gov.gy/natprofile/gnprof.html | archive-date=2008-08-20}}</ref> | style=text-align:center|GUY | [[Южна Америка]] | style="text-align:right;" | 738,000 | {{Гей|Гей ([[ґваяньскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Домініка}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|DMA | Карібы | style="text-align:right;" | 65,744 | {{Нї|Нї ([[домініканьскый креольскый французьскый язык|креольскый язык, заложеный на французьскім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Есватіні}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|SWZ | Африка | style="text-align:right;" | 1,141,000 | {{Нї|Нї ([[свазі]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Замбія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|ZMB | Африка | style="text-align:right;" | 16,212,000 | {{Гей|Гей (лінґва франка)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Зімбабве}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|ZWE | Африка | style="text-align:right;" | 15,178,957 | {{Гей|Гей (лінґва франка)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Індія}}<ref name="CIAusage" /><ref>{{cite book|author1=N. Krishnaswamy|author2=Lalitha Krishnaswamy|title=The story of English in India|url=https://books.google.com/books?id=mBpFLdcEG7IC|date=6 January 2006|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-312-2|chapter=3.14 English Becomes a Second Language|chapter-url=https://books.google.com/books?id=mBpFLdcEG7IC&pg=PA103}}</ref> | style=text-align:center|IND | [[Азія]] | style="text-align:right;" | 1,468,675,319 | {{Нї|Нї (становленый як урядный робочій язык. Поужывать ся в орґанах штатной моци, школстві і в обходній сферї), але часто служыть як лінґва франка}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ірьско}}<ref>[http://www.taoiseach.gov.ie/eng/Historical_Information/The_Constitution/Bunreacht_na_hEireann_SEP2015.pdf The Constitution]</ref><ref>{{cite web|url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |title=Archived copy |access-date=2013-01-02 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160106183351/http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_386_en.pdf |archive-date=2016-01-06}}</ref> | style=text-align:center|IRL | [[Европа]] | style="text-align:right;" | 5,327,721 | {{Гей|Гей ([[ірьскый язык]] є сполуурядным языком)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Камерун}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|CMR | Африка | style="text-align:right;" | 22,534,532 | {{Нї|Нї (сполуурядный язык вєдно з [[французьскый язык|французьскым]], прімарно лем в [[Северозападный реґіон (Камерун)|Северозападнім реґіонї]] і [[Южновыходный реґіон (Камерун)|Южновыходнім реґіонї]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Канада}} | style=text-align:center|CAN | [[Северна Америка]] | style="text-align:right;" | 40,267,385 | {{Гей|Гей (сполуурядный язык з [[французьскый язык|французьскым]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Кенія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|KEN | Африка | style="text-align:right;" | 57,927,713 | {{Гей|Гей (поужывать ся в бізнісї і в освітї)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Кірібаті}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|KIR | Океанія | style="text-align:right;" | 95,000 | {{Нї|Нї ([[кірібатьскый язык|кірібатьскый]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Лесото}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|LSO | Африка | style="text-align:right;" | 2,008,000 | {{Нї|Нї ([[сесото]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ліберія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|LBR | Африка | style="text-align:right;" | 3,750,000 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Малаві}}<ref>{{cite web | url=http://www.malawi.gov.mw/investments/INVESTOR%27S%20GUIDE%20TO%20MALAWI.doc | title=Opportunities for investment and Trade in Malawi ? the Warm Heart of Африка | author=Malawi Investment Promotion Agency | publisher=Government of Malawi | access-date=2009-01-18 | date=August 2005 |url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20090225085932/http://www.malawi.gov.mw/investments/INVESTOR%27S%20GUIDE%20TO%20MALAWI.doc | archive-date=2009-02-25}}</ref> | style=text-align:center|MWI | Африка | style="text-align:right;" | 16,407,000 | {{Гей|Гей (лінґва франка)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Малта}} | style=text-align:center|MLT | Европа | style="text-align:right;" | 537,000 | {{Гей|Гей (сполуурядный з [[Малтьскый язык|малтьскым]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Маршаловы островы}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|MHL | Океанія | style="text-align:right;" | 59,000 | {{Нї|Нї ([[Маршальскый язык|маршальскый]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Мікронезія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|FSM | Океанія | style="text-align:right;" | 110,000 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Намібія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|NAM | Африка | style="text-align:right;" | 2,074,000 | {{Нї|Нї (лінґва франка)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Науру}}<ref>{{cite web | url=http://www.mfat.govt.nz/Countries/Pacific/Nauru.php | title=Nauru | publisher=New Zealand Ministry of Foreign Affairs and Trade | access-date=2009-01-18 | date=2008-12-03}} English and Nauruan are official.</ref> | style=text-align:center|NRU | Океанія | style="text-align:right;" | 10,000 | {{Нї|Нї (але обычайно ся поужывать)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ніґерія}}<ref name="CIAofficial" /><ref>{{cite news|title=Country profile: Nigeria|date=April 30, 2008|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-Африка-13949550|access-date=November 10, 2008}}</ref> | style=text-align:center|NGA | Африка | style="text-align:right;" | 182,202,000 | {{Гей|Гей (поужывать ся як [[урядный язык]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Пакістан}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|PAK | Азія | style="text-align:right;" | 256,660,152 | {{Нї|Нї (але офіціалный і освітнїй)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Палау}}<ref name="CIAusage" /> | style=text-align:center|PLW | Океанія | style="text-align:right;" | 20,000 | {{Нї|Нї ([[палаускый язык|палаускый]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Папуа-Нова Ґвінея}}<ref>{{cite web|url=http://www.pngtourism.org.pg/png/export/sites/TPA/ForTheTraveller/Index.html |title=General Information on Papua New Guinea |access-date=2009-01-18 |publisher=Papua New Guinea Tourism Promotion Authority |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090131205730/http://www.pngtourism.org.pg/png/export/sites/TPA/ForTheTraveller/Index.html |archive-date=January 31, 2009}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/news/world-Азія-pacific-15436981 | archive-url=https://web.archive.org/web/20021215160127/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/Азія-pacific/country_profiles/1246074.stm | url-status=live | archive-date=December 15, 2002 | work=[[BBC News]] | title=Country profile: Papua New Guinea | date=2008-11-28 }}</ref> | style=text-align:center|PNG | Океанія | style="text-align:right;" | 7,059,653 | {{Гей|Гей (офіціалный і освітнїй)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Рванда}}<ref>{{cite web|url=https://www.constituteproject.org/constitution/Rwanda_2015.pdf?lang=en|publisher=Comparative Constitutions Project|title=Rwanda's Constitution of 2003 with Amendments through 2015|website=constituteproject.org|pages=5–6 |quote= Статя 8. Народный язык і урядны языкы Народным языком є рвандьскый. Урядныма языками суть рвандьскый, анґліцькый і французьскый |access-date=16 October 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Official Gazette no. Special of 20 October 2021 |url=https://archive.gazettes.Африка/archive/rw/2021/rw-government-gazette-dated-2021-10-20-no-Special.pdf |website=Gazettes.Африка |publisher=Government of Rwanda |date=20 October 2021 |access-date=21 September 2025}}</ref><ref name="MINEDUC2019">{{Cite web |title=All schools to use English as medium of instruction |url=https://www.mineduc.gov.rw/news-detail/communique1 |publisher=Ministry of Education (Rwanda) |date=2 December 2019 |access-date=5 November 2025}} </ref> | style=text-align:center|RWA | Африка | style="text-align:right;" | 13,240,439 | {{Нї|Нї (поужывать ся єднак в обходній сферї і в освітї)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Самоа}}<ref>{{cite web|url=http://www.parliament.gov.ws/legislations.cfm?sel=con |title=Legislations: List of Acts and Ordinances |access-date=2009-01-18 |publisher=The Parliament of Samoa |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20061001221522/http://www.parliament.gov.ws/legislations.cfm?sel=con |archive-date=October 1, 2006}} Languages for official legislation are Samoan and English.</ref> | style=text-align:center|WSM | Океанія | style="text-align:right;" | 188,000 | {{Нї|Нї ([[Самойскый язык|самойскый]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Свята Луція}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|LCA | Карібы | style="text-align:right;" | 165,000 | {{Нї|Нї ([[святолуційскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на французьскім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Святый Вінцент і Ґренадіны}}<ref>{{cite web | url=http://www.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=13&Itemid=101 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101112181635/http://www.gov.vc/index.php?option=com_content&view=article&id=13&Itemid=101 |url-status=dead| archive-date=2010-11-12 | publisher=Agency for Public Information (Saint Vincent and the Grenadines) | title=St. Vincent and the Grenadines Profile | access-date=2011-06-18}}</ref> | style=text-align:center|VCT | Карібы | style="text-align:right;" | 120,000 | {{Гей|Гей ([[вінцентьскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Святый Крістофор і Невіс}}<ref>{{cite web | url=http://www.gov.kn/content.asp?cuItem=609&mp=1 | access-date=2009-01-18 | title=Primary Schools | publisher=Government of St Christopher (St Kitts) and Nevis |url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20090103042228/http://www.gov.kn/content.asp?cuItem=609&mp=1 | archive-date=2009-01-03}}</ref> | style=text-align:center|KNA | Карібы | style="text-align:right;" | 50,000 | {{Гей|Гей ([[святокрістофорьскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Сейшелы}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|SYC | Африка / [[Індійскый океан|Індіцькый океан]] | style="text-align:right;" | 87,000 | {{Нї|Нї ([[сейшельскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на французьскім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Сіера Леоне}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|SLE | Африка | style="text-align:right;" | 6,190,280 | {{Гей|Гей ([[Кріо (язык)|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Сінґапур}} | style=text-align:center|SGP | Азія | style="text-align:right;" | 5,469,700 | {{Гей|Гей (лінґва франка)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Судан}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|SDN | Африка | style="text-align:right;" | 40,235,000 | {{Гей|Гей (сполуурядный язык з [[арабскый язык|арабскым]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Танзанія}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|TZA | Африка | style="text-align:right;" | 51,820,000 | {{Нї|Нї ([[свагілі]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Тонґа}}<ref>{{cite web|url=http://www.pmo.gov.to/guide-to-gov-mainmenu-26/tonga-a-the-world-mainmenu-72/the-united-nations-mainmenu-126.html |title=The United Nations / Universal Periodic Review by the United Nations Human Rights Council |author=Kingdom of Tonga |date=March 2008 |access-date=2009-01-18 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125103242/http://pmo.gov.to/guide-to-gov-mainmenu-26/tonga-a-the-world-mainmenu-72/the-united-nations-mainmenu-126.html |archive-date=January 25, 2009}} English and Tongan are listed as official.</ref> | style=text-align:center|TON | Океанія | style="text-align:right;" | 100,000 | {{Нї|Нї ([[Тонґскый язык|тонґскый]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Трінідад і Тобаґо}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|TTO | Карібы | style="text-align:right;" | 1,333,000 | {{Гей|Гей ([[Трінідад і Тобаґо#Креольскы языкы Трінідаду і Тобаґа|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Тувалу}}<ref name="CIAusage" /> | style=text-align:center|TUV | Океанія | style="text-align:right;" | 11,000 | {{Нї|Нї ([[Тувальскый язык|тувальскый]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Уґанда}}<ref>{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/44038/90491/F206329993/UGA44038.pdf|publisher=[[International Labour Organization]]|title= Constitution of Uganda|website=ilo.org|page=6 |quote= Статя 6. Урядный язык (1) Урядным языком Уґанды є анґліцькый |access-date=16 October 2022}}</ref> | style=text-align:center|UGA | Африка | style="text-align:right;" | 47,053,690 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Фіджі}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|FJI | [[Океанія]] | style="text-align:right;" | 828,000 | {{Гей|Гей (поужывать ся як [[лінґва франка]]}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Філіпіны}} | style=text-align:center|PHL | Азія | style="text-align:right;" | 110,864,327 | {{Гей|Гей (сполуурядный язык з [[філіпіньскый язык|філіпіньскым]])}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Шаламуновы островы}}<ref name="CIAofficial" /> | style=text-align:center|SLB | Океанія | style="text-align:right;" | 507,000 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Южна Африка}}<ref name="SouthАфрика">{{cite web | url=http://www.concourt.gov.za/site/constitution/english-web/ch1.html | publisher=Constitutional Court of South Африка | title=Constitution of the Republic of South Африка | access-date=2009-01-11 |url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20090116012952/http://www.concourt.gov.za/site/constitution/english-web/ch1.html | archive-date=2009-01-16}}</ref> | style=text-align:center|ZAF | Африка | style="text-align:right;" | 65,019,298 | {{Гей|Гей (урядный язык, освітнїй язык і [[лінґва франка]] в формалній економіцї)}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Южный Судан}}<ref name="SouthSudan">{{cite web | url=http://www.gurtong.net/LinkClick.aspx?fileticket=lOqRv9hqgv8%3D&tabid=345 | publisher=Southern Sudan Civil Society Initiative | title=The Constitution of Southern Sudan | access-date=2011-07-09}}</ref> | style=text-align:center|SSD | Африка | style="text-align:right;" | 12,340,000 | {{Гей}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Ямайка}}<ref>[http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Jamaica/jam62.html The Constitution of Jamaica] (section 20(6e) ? implicit)</ref> | style=text-align:center|JAM | Карібы | style="text-align:right;" | 2,714,000 | {{Гей|Гей ([[Ямайскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |} === Анґліцькый язык є переважаючім языком без „де юре“ означіня за урядный язык === В тых країнах ся анґліцькый язык обычайно поужывать так на уровни влады, як ай меджі векшынов обывательства, хоць на народній уровни не має „де юре“ урядный статус. <!-- што ся тыкать звычаїв людей, а не закона, в звязаности з поужыванём анґліцького языка в уряднім стыку --> {{Static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers" style="text-align:right;" ! Країна ! [[ISO 3166-1 alpha-3|ISO code]] ! Ґеоґрафічный реґіон ! Обывательство ! Материньскый язык? |- | style="text-align:left" |{{Flag|Австралія}} | style="text-align:center" |AUS | Океанія | style="text-align:right;" | 26,461,166 | {{Гей}} |- | style="text-align:left" |{{Flag|Антіґва і Барбуда}}<ref>{{Cite web |last=Knight|first=Elizabeth|date=2024-08-10|title=Official language of Antigua and Barbuda|url=https://www.axarplex.com/items/official-language-of-antigua-and-barbuda|access-date=2025-07-25|website=Axarplex|language=en}}</ref> | style="text-align:center" |ATG | [[Карібы]] | style="text-align:right;" | 85,000 | {{Гей|Гей ([[Антіґваньскый і барбуданьскый креольскый язык|креольскый язык, заложеный на анґліцькім языку]])}} |- | style="text-align:left" |{{Flag|Новый Зеланд}}<ref>{{cite report|author=New Zealand Government |title=International Covenant on Civil and Political Rights Fifth Periodic Report of the Government of New Zealand |date=21 December 2007 |url=http://www.mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |page=89 |quote=In addition to the Māori language, New Zealand Sign Language is also an official language of New Zealand. The New Zealand Sign Language Act 2006 permits the use of NZSL in legal proceedings, facilitates competency standards for its interpretation and guides government departments in its promotion and use. English, the medium for teaching and learning in most schools, is a de facto official language by virtue of its widespread use. For these reasons, these three languages have special mention in the New Zealand Curriculum. |access-date=21 April 2015 |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150124193521/http://mfat.govt.nz/downloads/humanrights/5th-ICCPR-report.pdf |archive-date=24 January 2015}}</ref> | style="text-align:center" |NZL | Океанія | style="text-align:right;" | 5,109,702 | {{Гей}} |- | style="text-align:left" |{{Flag|Споєне кралёвство}} | style="text-align:center" |GBR | Европа | style="text-align:right;" | 68,138,484 | {{Гей}} |- | style="text-align:left" |{{Flag|Споєны штаты америцькы}}{{efn|name=US|В Споєных штатах америцькых є анґліцькый язык робочім языком федералной влады, єднак закон не становлює жадный урядный язык. [[Выконуючій приказ ч. 14224]] з року 2025, котрым ся анґліцькый язык выголошує за урядный язык, узнавають федералны аґентуры.<ref name="EOWP">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/nation/2025/03/01/trump-english-official-language-explainer/ |title=A Trump order made English the official language of the U.S. What does that mean? |newspaper=[[The Washington Post]] |author1=Vivian Ho |author2=Rachel Pannett |date=March 1, 2025}}</ref> Тридцять два штатів узнавать анґліцькый язык як урядный язык на основі закона.<ref>{{cite web |url=http://www.us-english.org/view/1034 |title=U.S. English Efforts Lead West Virginia to Become 32nd State to Recognize English as Official Language |publisher=us-english.org |url-status=dead |access-date=13 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401151700/http://us-english.org/view/1034 |archive-date=1 April 2016 }}</ref>) Поз. тыж: [[Языкы Споєных штатів]].}} | style="text-align:center" |USA | Северна Америка | style="text-align:right;" | 339,665,118 | {{Гей}} |} === Анґліцькый язык є „де факто“ робочім языком === Хоць анґліцькый язык не є в тых країнах узнаный як „де юре“ урядный язык, поужывать ся як робочій язык в адміністрації і в многых одборных бранджах і єдночасно є главным языком в освітнїй сістемі. <!-- што ся тыкать звычаїв людей, а не закона, в звязаности з поужыванём анґліцького языка в уряднім стыку --> {{Static row numbers}} {| class="wikitable sortable static-row-numbers" style="text-align:right;" ! Країна ! [[ISO 3166-1 alpha-3|ISO code]] ! Ґеоґрафічный реґіон ! Обывательство{{efn|name=population}} |- | style=text-align:left|{{Flag|Банґладеш}}<ref>{{cite book|author=Rowshon Ara |title=The Future of English in Bangladesh - Language |url=https://www.researchgate.net/publication/340291972 |access-date=17 June 2025 }}</ref> | style=text-align:center|BAN | Азія | style="text-align:right;"| 169,828,911 |- | style=text-align:left|{{Flag|Бруней}}<ref>{{cite book|author=Mouton De Gruyter |title=Wei, Li: Applied Linguistics Review. 2011 2 |url=https://books.google.com/books?id=7DSFueDOhYgC&pg=PA100 |access-date=27 February 2013 |date=31 May 2011 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-023933-1 |pages=100–}}</ref> | style=text-align:center|BRN | Азія | style="text-align:right;"| 440,715 |- | style=text-align:left|{{Flag|Выходный Тімор}}<ref name="Constitution of The Democratic Republic of Timor-Leste">{{cite web | url=http://timor-leste.gov.tl/wp-content/uploads/2010/03/Constitution_RDTL_ENG.pdf | publisher=The Democratic Republic of Timor-Leste | title=Constitution of The Democratic Republic of Timor-Leste | access-date=2023-06-20}} Портуґальскый і тетум суть уведжены як урядны языкы, анґліцькый і індонезьскый суть уведжены як урядны робочі языкы.</ref> | style=text-align:center|TLS | Азія | style="text-align:right;" | 1,340,513 |- | style=text-align:left|{{Flag|Ерітрея}}<ref name="MOI Eritrea">{{cite web |url=https://shabait.com/2009/10/01/eritrea-at-a-glance/ |title=Eritrea at a Glance |date=1 October 2009 |publisher=Eritrea Ministry of Information |access-date=9 September 2020}}</ref> | style=text-align:center|ERI | Африка | style="text-align:right;"| 6,234,000 |- | style=text-align:left|{{Flag|Ізраел}}<ref>{{cite book|last=Spolsky|first=Bernard|title=Round Table on Language and Linguistics |url=https://books.google.com/books?id=ljumbfV_7y0C&pg=PA169|year=1999|publisher=Georgetown University Press|location=Washington, D.C. |isbn=0-87840-132-6|pages=169–70|quote=В роцї 1948 нововзникнутый незалежный штат Ізраел перевзяв стары брітаньскы предписы, котры становлёвали анґліцькый, арабскый і гебрейскый язык за урядны языкы мандатной Палестины, єднак, як уж было спомянуто, анґліцькый язык зо списку выняли. Наперек тому сі анґліцькый язык в практіцї заховав задачу урядного языка, одразу за гебрейскім і перед арабскым языком.}}</ref><ref>{{cite book|first=Hava|last=Bat-Zeev Shyldkrot|editor2-first=Hava|editor2-last=Bat-Zeev Shyldkrot |editor1-first=Dorit|editor1-last=Diskin Ravid|editor1-link=Dorit Ravid|title=Perspectives on Language and Development: Essays in Honor of Ruth A. Berman|chapter-url=https://books.google.com/books?id=xMzx6xFB0IgC&pg=PA90|publisher=Kluwer Academic Publishers|date=2004|page=90|chapter=Part I: Language and Discourse |isbn=1-4020-7911-7|quote=Анґліцькый язык ся інакше не поважує за урядный, але зогравать домінантну задачу в освітнїм і публічнім жывотї ізраельской сполочности. [...] Є то язык, котрый ся найчастїше поужывать в обходї, подниками, урядных документах, академічнім окружіню, при публічных інтеракціях, на публічных написах, транспортных значках, назвах будов і т. д. Анґліцькый ся веде „якбы“ быв другым і урядным языком в Ізраелї.}}</ref><ref>{{cite book|first=Elana|last=Shohamy|title=Language Policy: Hidden Agendas and New Approaches|url=https://books.google.com/books?id=5mG09P64jzYC&pg=PA72|year=2006|publisher=Routledge|isbn=0-415-32864-0|pages=72?73|quote=Што ся тыкать анґліцького языка, не екзістує жадна звязаность меджі декларованыма політіками і выголошінями і реалнов практіков. Хоць анґліцькый язык не є нїґда выголошеный за урядный язык, в реалности мать в Ізраелї дуже высокы і унікатны поставіня. Є главным языком академічной сферы, обходу, бізнісу і публічного простору.}}</ref> | style=text-align:center|ISR | Азія / Близкый выход | style="text-align:right;"| 8,051,200 |- | style=text-align:left|{{Flag|Мавріціус}}<ref>{{cite web |url=https://mauritiusassembly.govmu.org/mauritiusassembly/index.php/the-constitution/ |title=The Constitution of the Republic of Mauritius}}</ref> | style=text-align:center|MUS | Африка / Індіцькый океан | style="text-align:right;" | 1,262,000 |- | style=text-align:left|{{Flag|Малайзія}}<ref>{{cite act|title=National Language Act 1963/67|url=http://lib.perdana.org.my/PLF/GOVERNMENT%20PUBLICATION/Publication%20Laws%20of%20Malaysia%20(L.O.M)/National%20Language%20Act%201963-67%20%5BAct%2032%5D.pdf|type=Act|legislature=[[Dewan Rakyat]]|index=32|year=1967}}</ref> | style=text-align:center|MYS | Азія | style="text-align:right;" |32,730,000 |- | style=text-align:left|{{Flag|Споєны арабскы еміраты}}<ref>{{cite journal |last1=Siemund |first1=Peter |last2=Al-Issa |first2=Ahmad |last3=Leimgruber |first3=Jakob R. E. |title=Multilingualism and the role of English in the United Arab Emirates |journal=World Englishes |date=June 2021 |volume=40 |issue=2 |pages=191–204 |doi=10.1111/weng.12507 |s2cid=219903631 |language=en |issn=0883-2919|doi-access=free }}</ref> | style=text-align:center|ARE | Азія / Близкый выход | style="text-align:right;" | 9,809,000 |- | style=text-align:left|{{Flag|Срі Ланка}}<ref>Анґліцькый язык є „де факто народным робочім языком, котрый ся поужывать в орґанах штатной моци.“ Lewis, M. Paul, Gary F. Simons, and Charles D. Fennig (eds.). 2013. "Sri Lanka." ''[[Ethnologue]]: Languages of the World, Seventeenth edition.'' Dallas, Texas: [[SIL International]]. Online edition: https://www.ethnologue.com/country/LK Accessed 30 March 2014.</ref><ref>Подля конштітуції з року 1978 суть сінгальскый і тамільскый урядныма языками Срі Ланкы, анґліцькый язык є єднак „споюючім языком“. Кажда особа мать право „приїмати ознамлїня од будьякого урядника в функції, комуніковати з ним і выбавлёвати з ним урядны вопросы“ в анґліцькім языку, мать к діспозіції анґліцькый переклад „будьякого урядного реґістра, списку, публікації або іншого документу“ і „комуніковати і выбавлёвати урядны вопросы в анґліцькім языку“. Анґліцькы переклады повинны быти выготовлены про „вшыткы законы і підзаконну леґіслатіву“, „вшыткы наряджіня, предписы a ознамлїня“. {{cite web |url=http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/Chapter_04_Amd.html |title=THE CONSTITUTION OF THE DEMOCRATIC SOCIALIST REPUBLIC OF SRI LANKA: Chapter IV |date=1978 |access-date=30 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030203101808/http://www.priu.gov.lk/Cons/1978Constitution/Chapter_04_Amd.html |archive-date=2003-02-03 |url-status=dead}}</ref> | style=text-align:center|LKA | Азія | style="text-align:right;" | 20,277,597 |} == Позначкы == {{notelist}} == Референції == {{референції|30em}} qvg6r9zzgz3005exnbs2j0nc0gsh7ox 0 19023 170605 163089 2026-09-30T01:14:51Z Halajkovič 33393 170605 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Інфобокс язык | name = Інґушскый язык | altname = | nativename = ''гӏалгӏай мотт'' {{*}} ''ghalghaj mott'' | pronunciation = {{IPA|[ˈɣəɫɣəɪ mʷɔtː]}} | states = [[Северный Кавказ]] | region = [[Інґушетія]], [[Чечня]], [[Северна Осетія]] | ethnicity = Інґушы | speakers = 353 000 | date = 2020 | ref = e27 | familycolor = Caucasian | fam1 = [[Насько-даґестаньскы языкы]] | fam2 = [[Наськы языкы]] | fam3 = [[Вайнаськы языкы]] | script = [[кіріліця]] <small>(сучасна)</small> <br />ґрузіньске, арабске, [[латиніка]] <small>(історічна)</small> | nation = {{RUS}}<br>{{*}} {{flag|Інґушетія}} | iso2 = inh | iso3 = inh | glotto = ingu1240 | glottorefname = Ingush | notice = IPA | map = Northeast Caucasus languages map en.svg | mapcaption = {{legend|#ACC934|Інґушскый язык}} | map2 = Lang Status 80-VU.svg | mapcaption2 = {{center|{{small|Інґушскый язык є класіфікованый як огрозеный в ''[[Атлас загроженых языкув світу|Атласї огрозеных языків світа]]'' [[ЮНЕСКО]]<ref>{{cite web |url=https://en.wal.unesco.org/countries/russian-federation/languages/ingush |title=Ingush in Russian Federation |work=UNESCO WAL |access-date=22 June 2024 |url-status=dead }}</ref>}}}} }} '''Інґу́шскый язы́к''' ({{lang-inh|гӏалгӏай мотт, ġalġay mott}}, {{IPA|[ˈɣəɫɣəɪ mʷɔtː]}}) є северовыходокавказьскый язык, котрым бісїдують приближно 350 000 людей,<ref name=e27/> знамых як Інґушы, в реґіонї, котрый обсягує російскы републікы [[Інґушетія]], [[Чечня]], Северна Осетія, як ай країны [[Турція]], [[Казахстан]], [[Йорданія]], [[Сірія]], [[Лібанон]] і далшы.<ref name= "1:">{{cite web|title=Ингушский язык|trans-title=The Ingush language|url=https://minlang.iling-ran.ru/en/node/74|website=minlang.iling-ran.ru|publisher=Minority languages of Russia: A project of the Institute of Linguistics (Russian Academy of Sciences)|access-date=August 4, 2024}}</ref> == Класіфікація == Інґушскый і [[чеченьскый язык]] вєдно з наськым языком творять нагорный конарь северовыходной кавказьской языковой родины. Меджі інґушскым і чеченьскым языком переважає пасівна двоязычность.{{sfnp|Nichols|Sprouse|2004|p=1}} == Діалекты == Інґушскый язык ся нероздїлює на діалекты з вынятком ґаланчожского діалекту (Галай-Чӏож, Галайн-Чӏаж), котрый ся поважує за переходный меджі чеченьскым і інґушскым языком.{{sfn|Koryakov|2006|p=25}} == Ґеоґрафічне розложіня == Інґушскый язык вжыває приближно 350 000–400 000 людей (2020) в [[Росія|Росії]], передовшыткым в севернокавказьскых републіках Інґушетія, Северна Осетія і Чечня. Носителї того языка ся перебывають ай в Казахстанї, [[Узбекістан]]ї, [[Туркменістан]]ї, [[Белґія|Белґії]], [[Норьско|Норвеґії]], Турції і Йорданії.<ref name=e27/><ref name= "1:"/> === Офіціалный статус === Інґушскый язык є вєдно з [[російскый язык|російскым языком]] урядным языком Інґушетії, федералного субєкту Росії. == Писомна сістема == На зачатку [[20. столїтя]] здобыв інґушскый язык писмо заложене на арабскім писмі. По Октобровій револуції быв за участи Заурбека Малсаґова выпрацованый проєкт алфавіта на основі латинікы (в роках 1923–1928 ся поужыває веце раз реформованый властный інґушскый алфавіт а в роках 1928–1938 сполочный чеченьско-інґушскый алфавіт). Інґушскый алфавіт в роцї 1928:<ref>Мальсагов, З. Культурная работа в Чечне и Ингушетии в связи с унификацией алфавитов. Владикавказ, 1928</ref> '''A a, Æ æ, Ä ä, B b, C c, Č č, D d, E e, F f, G g, H h, Ꜧ ꜧ, I i, J j, K k, L l, M m, N n, Ņ ņ, O o, Ö ö, P p, Q q, R r, S s, Š š, T t, U u, Ü ü, V v, X x, X́ x́, Y y, Z z, Ž ž, Ch ch, Čh čh, Gh gh, Kh kh, Ph ph, Qh qh, Th th.''' В роцї 1938 быв алфавіт інґушского языка переложеный до [[Кіріліця|кіріліцї]]. ''Сучасный інґушскый алфавіт'':<ref>ГӀалгӀай-эрсий дошлорг (Ингушско-русский словарь). Нальчик, 2009. ISBN 978-5-88195-965-4</ref> {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Аь аь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ГӀ гӏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Кх кх | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Къ къ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | КӀ кӏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ПӀ пӏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ТӀ тӏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Хь хь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ХӀ хӏ |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ЦӀ цӏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ЧӀ чӏ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Яь яь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӏ I |} == Референції == {{референції|20em}} == Бібліоґрафія == === Анґліцькы жрїдла === {{refbegin}} * {{cite book |first = Zev |last = Handel |date = 2003 |chapter = Ingush inflectional verb morphology: a synchronic classification and historical analysis with comparison to Chechen |title = Current Trends in Caucasian, East European and Inner Asian Linguistics |pages = 123–175 |doi = 10.1075/cilt.246.11han |chapter-url = http://faculty.washington.edu/zhandel/Handel_Ingush.pdf |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20170201161051/https://faculty.washington.edu/zhandel/Handel_Ingush.pdf |archive-date = Feb 1, 2017 }} * {{cite encyclopedia |title = Ingush-English and English-Ingush Dictionary |date = 2004 |first1 = Johanna |last1 = Nichols |author-link = Johanna Nichols |first2 = Ronald L. |last2 = Sprouse |publisher= Routledge }} * {{Cite book |last = Nichols |first = Johanna |author-link = Johanna Nichols |date = 2008 |chapter = Case in Ingush syntax |title = Case and Grammatical Relations |series = Typological Studies in Language |volume = 81 |location = |publisher = John Benjamins Publishing Company |pages = 57–74 |doi = 10.1075/tsl.81.04nic |isbn = 978-90-272-2994-6 |chapter-url = {{google books URL|IBtKVxlOSigC|p=57}} }} * {{Cite book |last = Nichols |first = Johanna |author-link = Johanna Nichols |date = 2011-03-15 |title = Ingush Grammar |location = [[Berkeley, California]]; [[Los Angeles]]; [[London]] |publisher = [[University of California Press]] |pages = 1–806 |url = https://escholarship.org/content/qt3nn7z6w5/qt3nn7z6w5.pdf }} {{refend}} === Російскы жрїдла === {{refbegin}} * {{Cite book |last=Chentieva |first=Maryam |year=1958 |editor-last=Oshaev |editor-first=Khalid |title=История Чечено-Ингушской письменности |trans-title=The History of Checheno-Ingush writing |url=https://dzurdzuki.com/download/chentieva-m-d-istoriya-checheno-ngushskoj/ |language=ru |location=Grozny |publisher=Checheno-Ingush Book Publishing House |pages=1–86 }} * {{Cite book |last=Dudarov |first=Abdul-Mazhit |year=2017 |editor-last=Akieva |editor-first=Petimat |title=История эволюции ингушского письма |trans-title=History of the evolution of Ingush writing |url=https://ingnii.ru/wp-content/uploads/2017/01/evoluciya_ing_pisma.pdf |language=ru |location=Nazran |publisher=Kep |pages=1–224 |isbn=978-5-4482-0015-1 |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Koryakov |first=Yuriy |year=2006 |chapter=Реестр Кавказских языков |trans-chapter=Register of Caucasian languages |chapter-url=http://lingvarium.org/raznoe/publications/caucas/alw-cau-reestr.pdf |title=Атлас кавказских языков |trans-title=Atlas of Caucasian languages |url=https://studizba.com/pdf_reader/web/viewer.html?file=/uploads/unziped/real/236617/pdf/63058-53938.pdf |language=ru |location=[[Moscow]] |publisher=Piligrim |pages=21–41 |isbn=5-9900772-1-1 }} {{refend}} == Вонкашнї одказы == {{interWiki|code= inh}} *[https://web.archive.org/web/20150610213543/http://mott.vvvay.net/lang/book/ Indigenous Language of the Caucasus (Ingush)] *[http://linguistics.berkeley.edu/~ingush/ Ingush Language Project at UC Berkeley] *[https://web.archive.org/web/20070930093732/http://languageserver.uni-graz.at/ls/desc?id=36&type=r University of Graz report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930093732/http://languageserver.uni-graz.at/ls/desc?id=36&type=r |date=2007-09-30 }} *[https://web.archive.org/web/20160304194825/http://mott.vvvay.net/lang/r-i.htm Russian-Ghalghaj (Ingush) vocabulary] *[http://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=new100&morpho=0&basename=new100\ncc\nah&limit=-1&encoding=utf-eng Ingush 100-word Swadesh list at the Global Lexicostatistical Database] [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Інґушскый язык|Інґушскый язык]] [[Катеґорія:Северовыходны кавказьскы языкы]] 7v1hc7gdt60h4e37bsm4fvh0lw3fib4 0 19870 170607 169533 2026-09-30T01:15:25Z Halajkovič 33393 170607 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Партия | статус = | держава = [[Румунія]] | назва = Културне общество Русинів Румунії (КОРР) | назва иншоязычна = [[Русиньскый язык в Румунії|марамор. русин.]] ''Културне Товариство Русинів Романії (КТРР)''<br>{{lang-ro|Uniunea Culturală a Rutenilor din România (UCRR)}} | образчик = [[File:UCRR logo.png|150px]] | образчика подпис = | датум основаня = 2000 | датум розвязаня = | идеология = [[Русины|Русиньска]] етнічна меншына | лидеры = Журнал Рутеан<ref>{{cite web|url = https://europeelects.eu/romania/|title = Romania|website = Europe Elects|language = en|access-date = 2025-12-15 }}</ref> | слоган = | категория склада = Cultural Union of Ruthenians of Romania }} '''Културне общество Русинів Румунії''' ([[Русиньскый язык в Румунії|марамор. русин.]] ''Културне Товариство Русинів Романії, КТРР'', {{lang-ro|Uniunea Culturală a Rutenilor din România, UCRR}}) є політічна партія етнічных меншын в [[Румунія|Румунії]] заступуюча [[Русины в Румыниї|русиньску меншыну]]. == Історія == Партія АІР была заложена в роцї 2000.<ref>[http://www.rutenii.ro/ About Us] Cultural Union of Ruthenians of Romania</ref> Брала участь в парламентных волеб в роцї 2000 і наперек тому, же здобыла лем 6 942 голосів (0,06%), здобыла кресло в Посланецькій палатї на основі волебного закона, котрый уможнює політічным партіям заступуючім етнічны меншыны ослободжіня од волебного порогу, кедь здобудуть 10% голосів потребных на єдно кресло в Посланецькій палатї.<ref>[https://web.archive.org/web/20110614133919/http://www2.essex.ac.uk/elect/database/indexElections.asp?country=ROMANIA&election=ro96cd 1996 Parliamentary Elections: Chamber of Deputies] University of Essex</ref><ref name=NS>[[Dieter Nohlen]] & Philip Stöver (2010) ''Elections in Europe: A data handbook'', p1585 {{ISBN|978-3-8329-5609-7}}</ref> Партія здобывала кресло в каждій вольбы одтогды. == Выслїдкы волеб == {| class=wikitable style=text-align:right !rowspan=2|Вольбы !colspan=3|Посланецька палата !colspan=3|Сенат |- !Голосы !% !Кресла !Голосы !% !Кресла |- |align=center|2000||6,942||0.06||1||–||–||– |- |align=center|2004||2,871||0.03||1|| || || |- |align=center|2008||4,514||0.07||1||–||–||– |- |align=center|2012||5,265||0.07||1||–||–||– |- |align=center|2016||2,824||0.04||1||–||–||– |- |align=center|2020||3,779||0.06||1||–||–||– |} == Референції == {{референції}} == Екстерны одказы == * [http://www.rutenii.ro/ Вебова сторінка КОРР] * [https://www.facebook.com/344260125652637 Офіціална сторінка КТРР на Facebook] * [https://rutenii.ro/jurnal-rutean/ Новинкы КТРР] [[Катеґорія:Русиньскы політічны партії]] ffqqd81jxzf5dmlzikogquflol02tts 0 21045 170571 167673 2026-09-29T16:17:55Z Halajkovič 33393 170571 wikitext text/x-wiki {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|2|w|датум=18:17, 29 септембра 2026 (CEST)}} '''Лу́ково''' ({{Lang-uk|Луково}}, {{Lang-hu|Lukova}}) є [[село]] у [[Білкӱвська територіална община|Білкӱвськӱв територіалнӱв общині]] [[Хустськый район|Хустського района]] (бывшый [[Иршавскый район|Иршавськый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] основаноє у [[1500]]. році, у селови у [[XIX. стороча|XIX.]] сторочови быв учиненый водяный млин файтов Сенинцьӱв, у [[1748]]. році у [[Село|селі]] ужек была деривляна цирьков. У [[1918]]. році [[село]] войшло у состав [[Руська Крайна|Руської Крайны]], а пак до [[1944]]. было у составови [[Чехословакія|Чехословенська]].<ref>https://www.digitalniknihovna.cz/nacr/view/uuid:4726c9d0-b7de-11dd-a769-000d606f5dc6?page=uuid:9c979a30-ba3f-11dd-964a-000d606f5dc6</ref> У [[1944]]. році, [[29. септембер|29. септембра]] [[село]] узято [[Робочо-Селянська Челлена Армада|РСЧК]] а у [[1946]]. войшло у состав [[УССР]].<ref>https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/?utm_source</ref> == Присілкы == == Обывательство == У [[1989]]. році у [[Село|селі]] жило 1493 людий а у [[2001]]: 1558 людий, из них подля языка:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> * [[Україньскый язык|украйинськый]] — 98,72% * [[Російскый язык|руськый]] — 1,16% * [[Білоруськый язык|білоруськый]] — 0,06% == Туристичны Міста == * храм Великомученика Дмитрія. [[1796]].<ref>https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/?utm_source=chatgpt.com</ref> * Боржавська узкоколійна желізниця. * 200. рӱчный водяный млин. == Референції == {{референції}} jhz3k0wqz5oalfbv2jwukcrtr94cfbj 170572 170571 2026-09-29T16:39:40Z Rue323 31002 170572 wikitext text/x-wiki {{Діалект|Боржавськый діалект||боржавськый}}{{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|2|w|датум=18:17, 29 септембра 2026 (CEST)}} '''Лу́ково''' ({{Lang-uk|Луково}}, {{Lang-hu|Lukova}}) є [[село]] у [[Білкӱвська територіална община|Білкӱвськӱв територіалнӱв общині]] [[Хустськый район|Хустського района]] (бывшый [[Иршавскый район|Иршавськый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] основаноє у [[1500]]. році, у селови у [[XIX. стороча|XIX.]] сторочови быв учиненый водяный млин файтов Сенинцьӱв, у [[1748]]. році у [[Село|селі]] ужек была деривляна цирьков. У [[1918]]. році [[село]] войшло у состав [[Руська Крайна|Руської Крайны]], а пак до [[1944]]. было у составови [[Чехословакія|Чехословенська]].<ref>https://www.digitalniknihovna.cz/nacr/view/uuid:4726c9d0-b7de-11dd-a769-000d606f5dc6?page=uuid:9c979a30-ba3f-11dd-964a-000d606f5dc6</ref> У [[1944]]. році, [[29. септембер|29. септембра]] [[село]] узято [[Робочо-Селянська Челлена Армада|РСЧК]] а у [[1946]]. войшло у состав [[УССР]].<ref>https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/?utm_source</ref> == Присілкы == == Обывательство == У [[1989]]. році у [[Село|селі]] жило 1493 людий а у [[2001]]: 1558 людий, из них подля языка:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> * [[Україньскый язык|украйинськый]] — 98,72% * [[Російскый язык|руськый]] — 1,16% * [[Білоруськый язык|білоруськый]] — 0,06% == Туристичны Міста == * храм Великомученика Дмитрія. [[1796]].<ref>https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/?utm_source=chatgpt.com</ref> * Боржавська узкоколійна желізниця. * 200. рӱчный водяный млин. == Референції == {{референції}} ro6cb114kij95rp8p20ito7426mjl9a 170573 170572 2026-09-29T16:42:59Z Halajkovič 33393 Зрушена верзія [[Special:Diff/170572|170572]] од хоснователя [[Special:Contributions/Rue323|Rue323]] ([[User talk:Rue323|діскусія]]) 170573 wikitext text/x-wiki {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|2|w|датум=18:17, 29 септембра 2026 (CEST)}} '''Лу́ково''' ({{Lang-uk|Луково}}, {{Lang-hu|Lukova}}) є [[село]] у [[Білкӱвська територіална община|Білкӱвськӱв територіалнӱв общині]] [[Хустськый район|Хустського района]] (бывшый [[Иршавскый район|Иршавськый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] основаноє у [[1500]]. році, у селови у [[XIX. стороча|XIX.]] сторочови быв учиненый водяный млин файтов Сенинцьӱв, у [[1748]]. році у [[Село|селі]] ужек была деривляна цирьков. У [[1918]]. році [[село]] войшло у состав [[Руська Крайна|Руської Крайны]], а пак до [[1944]]. было у составови [[Чехословакія|Чехословенська]].<ref>https://www.digitalniknihovna.cz/nacr/view/uuid:4726c9d0-b7de-11dd-a769-000d606f5dc6?page=uuid:9c979a30-ba3f-11dd-964a-000d606f5dc6</ref> У [[1944]]. році, [[29. септембер|29. септембра]] [[село]] узято [[Робочо-Селянська Челлена Армада|РСЧК]] а у [[1946]]. войшло у состав [[УССР]].<ref>https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/?utm_source</ref> == Присілкы == == Обывательство == У [[1989]]. році у [[Село|селі]] жило 1493 людий а у [[2001]]: 1558 людий, из них подля языка:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> * [[Україньскый язык|украйинськый]] — 98,72% * [[Російскый язык|руськый]] — 1,16% * [[Білоруськый язык|білоруськый]] — 0,06% == Туристичны Міста == * храм Великомученика Дмитрія. [[1796]].<ref>https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/?utm_source=chatgpt.com</ref> * Боржавська узкоколійна желізниця. * 200. рӱчный водяный млин. == Референції == {{референції}} jhz3k0wqz5oalfbv2jwukcrtr94cfbj 170585 170573 2026-09-29T22:27:33Z Halajkovič 33393 170585 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Село Україны | назва = Луково | місцёва назва = {{lang-uk|Луково}} | область = Закарпатьска | район = [[Хустьскый район|Хустьскый]] | рада = Білецька | код КОАТУУ = 2121985801 | образок = | образок_розмір = | образок_підпис = | уміщіня = Ukraine location map.svg | попис уміщіня = | mapx = 12 | mapy = 100 | заложене = 1500 | перша писемна змінка = | жытелїв = 1558 (2001) | розлога = 20,96 | ref-розлога = | густота жытельства = 0,74 | поштовы індексы = 90156 | телефон = 3144 | ґеоґрафічны коордінаты = {{Coord|48|19|11|N|23|12|39|E|scale:100000}} | надморьска вышка = 167 | ref-надморьска вышка = | водойма = | адреса = 90156, Закарпатська обл., Іршавський р-н, с. Луково, вул. Набережна, 14 | вебова сторінка = | картка = | прапор = | попис прапора = | ерб = | попис ерба = }} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|2|w|датум=18:17, 29 септембра 2026 (CEST)}} '''Лу́ково'''<ref name="Kapraly2021">{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref name="Kapraly2021">{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}} n7l1ydra3pn8ve8474nfm2q0667rcnp 170586 170585 2026-09-29T22:28:48Z Halajkovič 33393 170586 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Село Україны | назва = Луково | місцёва назва = {{lang-uk|Луково}} | область = Закарпатьска | район = [[Хустьскый район|Хустьскый]] | рада = Білецька | код КОАТУУ = 2121985801 | образок = | образок_розмір = | образок_підпис = | уміщіня = Ukraine location map.svg | попис уміщіня = | mapx = 12 | mapy = 100 | заложене = 1500 | перша писемна змінка = | жытелїв = 1558 (2001) | розлога = 20,96 | ref-розлога = | густота жытельства = 0,74 | поштовы індексы = 90156 | телефон = 3144 | ґеоґрафічны коордінаты = {{Coord|48|19|11|N|23|12|39|E|scale:100000}} | надморьска вышка = 167 | ref-надморьска вышка = | водойма = | адреса = 90156, Закарпатська обл., Іршавський р-н, с. Луково, вул. Набережна, 14 | вебова сторінка = | картка = | прапор = | попис прапора = | ерб = | попис ерба = }} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|2|w|датум=18:17, 29 септембра 2026 (CEST)}} '''Лу́ково'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}} r6btudbm8tyahcw7gtn5jfzi65li2zd 170588 170586 2026-09-29T22:31:18Z Halajkovič 33393 /* Референції */ 170588 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Село Україны | назва = Луково | місцёва назва = {{lang-uk|Луково}} | область = Закарпатьска | район = [[Хустьскый район|Хустьскый]] | рада = Білецька | код КОАТУУ = 2121985801 | образок = | образок_розмір = | образок_підпис = | уміщіня = Ukraine location map.svg | попис уміщіня = | mapx = 12 | mapy = 100 | заложене = 1500 | перша писемна змінка = | жытелїв = 1558 (2001) | розлога = 20,96 | ref-розлога = | густота жытельства = 0,74 | поштовы індексы = 90156 | телефон = 3144 | ґеоґрафічны коордінаты = {{Coord|48|19|11|N|23|12|39|E|scale:100000}} | надморьска вышка = 167 | ref-надморьска вышка = | водойма = | адреса = 90156, Закарпатська обл., Іршавський р-н, с. Луково, вул. Набережна, 14 | вебова сторінка = | картка = | прапор = | попис прапора = | ерб = | попис ерба = }} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|2|w|датум=18:17, 29 септембра 2026 (CEST)}} '''Лу́ково'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}} {{Хустскый район}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] nqc89t9wucxp5vj43wgj3hqhi68ay39 170589 170588 2026-09-29T22:59:37Z Halajkovič 33393 +теперь доповнена статя0_0 170589 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Село Україны | назва = Луково | місцёва назва = {{lang-uk|Луково}} | область = Закарпатьска | район = [[Хустьскый район|Хустьскый]] | рада = Білецька | код КОАТУУ = 2121985801 | образок = | образок_розмір = | образок_підпис = | уміщіня = Ukraine location map.svg | попис уміщіня = | mapx = 12 | mapy = 100 | заложене = 1500 | перша писемна змінка = | жытелїв = 1558 (2001) | розлога = 20,96 | ref-розлога = | густота жытельства = 0,74 | поштовы індексы = 90156 | телефон = 3144 | ґеоґрафічны коордінаты = {{Coord|48|19|11|N|23|12|39|E|scale:100000}} | надморьска вышка = 167 | ref-надморьска вышка = | водойма = | адреса = 90156, Закарпатська обл., Іршавський р-н, с. Луково, вул. Набережна, 14 | вебова сторінка = | картка = | прапор = | попис прапора = | ерб = | попис ерба = }} '''Лу́ково'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Ґеоґрафія == Село ся находить в долинї, котров протїкать потік Мстичівка, котрый належить до поводя рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. До року 2020 належало село адміністратівно до [[Иршавскый район|Іршавского раёну]], а по адміністратівно-теріторіалній реформі ся стало частёв [[Хустьскый район|Хустьского району]].<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/3839|title=Білківська територіальна громада|website=Децентралізація в Україні|access-date=2026-09-30}}</ref> == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Економіка і інфраштруктура == Главнов освітнёв інштітуціёв в селї є „Луковска ґімназія“ (інштітуція основной середнёй освіты), котра спадать під компетенцію Білецькой сельской рады.<ref>{{Cite web|url=https://lukovoschool.e-schools.info/|title=Луківська гімназія|website=E-Schools.info|access-date=2026-09-30}}</ref> Окрем того вызначным обєктом, котрый мать доднесь практічне господарьске значіня про містных обывателїв, є фунґуючій водный млин родины Сенинцїв. == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}} {{Хустскый район}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] eebg9y76n1i9eilydelgbybhk61br2x 170637 170589 2026-09-30T09:09:58Z Rue323 31002 170637 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}}{{НП}} '''Лу́ково'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Ґеоґрафія == Село ся находить в долинї, котров протїкать потік Мстичівка, котрый належить до поводя рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. До року 2020 належало село адміністратівно до [[Иршавскый район|Іршавского раёну]], а по адміністратівно-теріторіалній реформі ся стало частёв [[Хустьскый район|Хустьского району]].<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/3839|title=Білківська територіальна громада|website=Децентралізація в Україні|access-date=2026-09-30}}</ref> == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Економіка і інфраштруктура == Главнов освітнёв інштітуціёв в селї є „Луковска ґімназія“ (інштітуція основной середнёй освіты), котра спадать під компетенцію Білецькой сельской рады.<ref>{{Cite web|url=https://lukovoschool.e-schools.info/|title=Луківська гімназія|website=E-Schools.info|access-date=2026-09-30}}</ref> Окрем того вызначным обєктом, котрый мать доднесь практічне господарьске значіня про містных обывателїв, є фунґуючій водный млин родины Сенинцїв. == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}} {{Хустскый район}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] nu5nza9zmxnrwvwnlcd9fgat2ek973u 170638 170637 2026-09-30T09:12:54Z Halajkovič 33393 Зрушена верзія [[Special:Diff/170637|170637]] од хоснователя [[Special:Contributions/Rue323|Rue323]] ([[User talk:Rue323|діскусія]]) +шаблона НП обсягує барз мало інформації 170638 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Село Україны | назва = Луково | місцёва назва = {{lang-uk|Луково}} | область = Закарпатьска | район = [[Хустьскый район|Хустьскый]] | рада = Білецька | код КОАТУУ = 2121985801 | образок = | образок_розмір = | образок_підпис = | уміщіня = Ukraine location map.svg | попис уміщіня = | mapx = 12 | mapy = 100 | заложене = 1500 | перша писемна змінка = | жытелїв = 1558 (2001) | розлога = 20,96 | ref-розлога = | густота жытельства = 0,74 | поштовы індексы = 90156 | телефон = 3144 | ґеоґрафічны коордінаты = {{Coord|48|19|11|N|23|12|39|E|scale:100000}} | надморьска вышка = 167 | ref-надморьска вышка = | водойма = | адреса = 90156, Закарпатська обл., Іршавський р-н, с. Луково, вул. Набережна, 14 | вебова сторінка = | картка = | прапор = | попис прапора = | ерб = | попис ерба = }} '''Лу́ково'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Ґеоґрафія == Село ся находить в долинї, котров протїкать потік Мстичівка, котрый належить до поводя рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. До року 2020 належало село адміністратівно до [[Иршавскый район|Іршавского раёну]], а по адміністратівно-теріторіалній реформі ся стало частёв [[Хустьскый район|Хустьского району]].<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/3839|title=Білківська територіальна громада|website=Децентралізація в Україні|access-date=2026-09-30}}</ref> == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Економіка і інфраштруктура == Главнов освітнёв інштітуціёв в селї є „Луковска ґімназія“ (інштітуція основной середнёй освіты), котра спадать під компетенцію Білецькой сельской рады.<ref>{{Cite web|url=https://lukovoschool.e-schools.info/|title=Луківська гімназія|website=E-Schools.info|access-date=2026-09-30}}</ref> Окрем того вызначным обєктом, котрый мать доднесь практічне господарьске значіня про містных обывателїв, є фунґуючій водный млин родины Сенинцїв. == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}} {{Хустскый район}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] eebg9y76n1i9eilydelgbybhk61br2x 170639 170638 2026-09-30T09:15:29Z Rue323 31002 /* Одказы */ 170639 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Село Україны | назва = Луково | місцёва назва = {{lang-uk|Луково}} | область = Закарпатьска | район = [[Хустьскый район|Хустьскый]] | рада = Білецька | код КОАТУУ = 2121985801 | образок = | образок_розмір = | образок_підпис = | уміщіня = Ukraine location map.svg | попис уміщіня = | mapx = 12 | mapy = 100 | заложене = 1500 | перша писемна змінка = | жытелїв = 1558 (2001) | розлога = 20,96 | ref-розлога = | густота жытельства = 0,74 | поштовы індексы = 90156 | телефон = 3144 | ґеоґрафічны коордінаты = {{Coord|48|19|11|N|23|12|39|E|scale:100000}} | надморьска вышка = 167 | ref-надморьска вышка = | водойма = | адреса = 90156, Закарпатська обл., Іршавський р-н, с. Луково, вул. Набережна, 14 | вебова сторінка = | картка = | прапор = | попис прапора = | ерб = | попис ерба = }} '''Лу́ково'''<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Луково|page=66}}</ref> ({{lang-uk|Луково}}, {{lang-hu|Lukova}}) є [[село]] на [[Україна|Українї]], в [[Білецька сельска громада|Білецькій сельскій громадї]] [[Хустьскый район|Хустьского району]] [[Закарпатьска область|Закарпатьской области]]. == Ґеоґрафія == Село ся находить в долинї, котров протїкать потік Мстичівка, котрый належить до поводя рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. До року 2020 належало село адміністратівно до [[Иршавскый район|Іршавского раёну]], а по адміністратівно-теріторіалній реформі ся стало частёв [[Хустьскый район|Хустьского району]].<ref>{{Cite web|url=https://decentralization.gov.ua/newgromada/3839|title=Білківська територіальна громада|website=Децентралізація в Україні|access-date=2026-09-30}}</ref> == Історія == Перша писомна змінка о осадї походить зо зачатку 16. стороча.<ref>{{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Про село — Білківська сільська рада|website=bilkigr.gov.ua|access-date=2026-09-29}}</ref> Подля містных народных традіцій походять Луково і сусїднє село [[Имстичово]]<ref>{{Карпаторусинські поселеня 2021|chapter=Имстичово|page=62}}</ref> з єдной великой осады Камерданово, котра ся находила в локалітї Млинівцї недалеко рїкы [[Боржава (ріка)|Боржава]]. Через сталы ярьнї поводнї, котры заплавлёвали долину і нічіли уроду, были обывателї змушены переселити ся на высшы положены горбы. Переселїня ся одбыло в двох ґрупах: єдна часть на челї з мужом мено Луко Фанта одышла до области Вісища і заложыла село Луково (поменоване на ёго почесть), в тім часї, як друга ся усадила при потоцї Мстичівка і заложыла село Имстичово.<ref>{{Cite web|url=https://zodub.uz.ua/vydav/lehendu.html|title=Легенди Іршавщини|website=Закарпатська обласна бібліотека для дітей та юнацтва|access-date=2026-09-29}}</ref> Історічно ся к Лукову припоїла сусїдна осада „Задон“, о котрій ся в писомных жрїдлах (під назвов „Zadon“) першыраз споминать в роцї 1530.<ref>{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|publisher=Pro Print Kft.|location=Nyíregyháza|isbn=978-973-0-31294-2}}</ref> В роцї 1995 было на основі рїшіня о уточнїню назв населеных міст назву села Закарпатьской области змінено з „Лукове“ на „Луково“.<ref>{{cite web |url=https://www.pslava.info/XustRn_LukoveS,116617.html |title=Луково с |website=Прадідівська слава |author=Жарких М. І. |date=2024-04-04 |accessdate=2026-09-29 |language=uk}}</ref> == Обывательство == По списованю обывательства [[Украинска ССР|Україньской ССР]] з року 1989 мало село 1493 обывателїв, з того 732 мужів і 761 жен.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=1989|реґіон=Закарпатська область}}</ref> По [[Списаня жительства Украйины (2001)|списованю обывательства на Українї]] в роцї 2001 жыло в селї 1558 обывателїв.<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Закарпатська область}}</ref> === Язык === Роздїлїня обывателїв подля материньского языка по списованю обывательства з року 2001:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> {| class="wikitable" |- ! Язык !! Процент |- | [[україньскый язык|україньскый]] || 98,72% |- | [[російскый язык|російскый]] || 1,16% |- | [[білоруськый язык|білоруськый]] || 0,06% |} == Економіка і інфраштруктура == Главнов освітнёв інштітуціёв в селї є „Луковска ґімназія“ (інштітуція основной середнёй освіты), котра спадать під компетенцію Білецькой сельской рады.<ref>{{Cite web|url=https://lukovoschool.e-schools.info/|title=Луківська гімназія|website=E-Schools.info|access-date=2026-09-30}}</ref> Окрем того вызначным обєктом, котрый мать доднесь практічне господарьске значіня про містных обывателїв, є фунґуючій водный млин родины Сенинцїв. == Памяткы == === Водный млин === В селї ся заховав функчный деревяный водный млин, поставеный перед приближно двома сторочами. В минулости в Лукові фунґовали три млины, з котры два належали містній церькви. В часї совєтьской моци были по колектівізації переведжены до маєтку містного колхозу і за молотя зерна ся становила певна плаца (1 копійка за 1 кґ мукы, на Великдень – 2 копійкы). В постсовєтьскім періодї два з трёх млинів были опущены. Третїй, котрый ся заховав на пріватнім дворї родины Сенинцїв, надале фунґує і мать штатут котрогось музея під одкрытым небом. При приязній уровни воды є млин способный змолоти приближно 1,5 центнера зерна за годину і пів. === Церьков святого великомученика Дмитра (1796) === В 18. сторочу мала містна парафія штатут філіалкы Имстичовской. Деревяна церьков покрыта соломов ся споминать в жрїдлах з року 1748. На концї 18. стороча ся зачало будованя камінного храму в бароковім штілї. О завершіню будовы свідчіть напис на каміннім облуцї входовых дверей: „POKУ БОЖА AΨЧS (1796) М.ЮНІЯ ДНЯ Л (30)“. Спочатку вход парадив бароковый рельєф з каміннов досков, на котрій были вырыты призвіска фундаторів (стратив ся почас пізнїшых перебудов, кедь к западній фасадї приставили запертый корідор). Заховала ся леґенда споєна з будованём церькви: кедьже ся рольници з повірчівости бояли переносити вівтарь зо старой деревяной церькви до новой, зробив то позваный старшый священик зо сусїднёго села. Іконостас церькви створив містный рїзбарь Іван Лях (самы іконы суть єднак старшы). На концї 20. років 20. стороча, за єпіскопства Петра Гебея, была церьков зреновована (тогдышнїй священик – Іван Лендєл, кураторы – Василь Лях, Василь і Штефан Фанты, Федор Зейкан). Настїнны розписы створив в роцї 1958 умелець Іван Андрішко і пізнїше, на концї 70. років 20. стороча, їх обновив Іван Фанта. На вежі церькви ся заховав напис „1834“, котрый правдоподобно означує рік єдной з реконштрукції. На концї 19. стороча была дубова шындлёва стрїха замінена цінковов бляхов. == Референції == {{референції|refs= {{Cite web|url=https://ua.igotoworld.com/ua/poi_object/181831_vodyanaya-melnica-lukovo.htm|title=Водяний млин, Луково|website=IGotoWorld|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://bilkigr.gov.ua/nashe-selo/|title=Історія сіл Білківської громади|website=Білківська сільська рада|access-date=2026-09-29}} {{Cite web|url=https://zakarpattya.net.ua/News/93951-Na-Zakarpatti-vidnovyly-starovynnyi-vodianyi-mlyn|title=На Закарпатті відновили старовинний водяний млин|website=Закарпаття онлайн|access-date=2026-09-30}} }} == Одказы == * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 Погода в селї Луково] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170315235227/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/14046 |date=15. марца 2017}}{{Иршавскый район}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] 5jxywqi1i24aej8wbn0c3vgb2ba8tnk 0 21115 170618 164679 2026-09-30T01:19:59Z Halajkovič 33393 170618 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Місто |назва = Хум |місцёва назва = {{lang-hr|Hum}} |країна = {{flag|Хорватія}} |край = Істрійска жупанія |окрес = Бузет |реґіон = Істрія |ерб = HRV Hum COA.svg |попис ерба = Ерб міста |надморьска вышка = 349 |жытелїв = 52 (2021) |розлога = 13 |густота = 4 |веб-сторінка = www.hum.hr }} '''Хум''' ({{lang-hr|Hum}} {{IPA|[ˈhuːm]}}, {{lang-it|Colmo}}, {{lang-de|Cholm}}) є [[місто]] в [[Хорватія|Хорватії]], котре ся находить в середнїй части полоострова Істрія, в общінї Бузет. Хум є во світї шыроко знамый як „найменше місто на світї“,<ref name="isbn0-470-39908-2">{{Cite book|last=Bruyn|first=Pippa de| last2=James| first2 = Beckett|last3=Mastrini|first3=Hana|last4=Baker|first4=Mark Raphael| last5=Olson| first5 = Karen L.|last6=Charlton|first6=Angela| last7=Bain| first7 = Keith| title = Frommer's Eastern Europe (Frommer's Complete) | edition = | language = | publisher = Frommers | location = |year=2009| origyear=| quote = |isbn=978-0-470-39908-8 | oclc = | doi = | url =https://archive.org/details/frommerseasterne00bake_0| accessdate=}}</ref> што потверджує ай Ґінісова книга рекордів.<ref>Guinness World Records. Smallest town. London.</ref> Місто сі заховало свій середнёвікый взгляд і є важным културно-історічным центром, переважно вдяка своєй дідовизнї споєній з глаголіцёв. == Історія == Подля леґенды місто поставили ґіґанты, котры будовали міста в долинї рїкы Мірна і на побудову Хуму хосновали остаткы каміня. Перша історічна змінка о Хумі ся датує до року 1102 в дарительскій ґрамотї ґрафа Улріха II. В тім часї ся місто звало „Castrum Cholm“. По многых стороч было місто під надвладов аквілейского патріархату а пізнїше Венеціаньской републікы. В 16. сторочу быв Хум силно пошкодженый почас воєн меджі Австріёв і Венеціёв, пізнїше лемже быв обновеный. Місто зограло важну задачу як програнічна кріпость. Єдно з найвызначнїшых сторінок історії Хуму є ёго поставіня центра славяньского писомництва: глаголіця ся ту хосновала в богослужінях і урядных документах аж до зачатку 20. стороча.<ref>Fučić, B. (1982). Glagoljski natpisi. Zagreb: Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti.</ref> == Ґеоґрафія == Хум лежыть на вершку горба во вышцї 349 метрів над морём, приближно 14 кілометрів юговыходно од міста Бузет. Місто є цалком обколешене оборонныма стїнами, за котрыма ся находять лем малы плохы польногосподарьского ґрунту і лїсы. Вдяка своєй полозї ся з міста отворять панораматічный выгляд на навколишнї істрійскы країны.<ref>Turistička zajednica Istarske županije. Hum - najmanji grad na svijetu. Poreč.</ref> == Архітектура і памняткы == Місто творять лем три ряды домів і дві узкы уліцї, котры суть цалком обколешены кругом оборонных стїн. * Містьска борона: Головный вход до міста, здобеный 12 мідяныма дочками, котры сімболізують місяцї в роцї. * Церьков успіня пресвятой Дївы Марії: Поставеный в класіцістічнім штілї в роцї 1802 на містї старшой церькви. * Романьска церьков св. Єроніма: Находить ся в близкости містьского цінтеря і є знамый своїма унікалныма фресками з 12. стороча, котры споюють візантійскы і романьскы вплывы.<ref>Ertić, M. (2010). Srednjovjekovne freske u Istri. Pula: Histria Croatica.</ref> * Алея глаголашів: Дорога довжкы 7 кілометрів, котра споює місто Роч з Хумом. Поздовж нёй є вміщеных 11 камянных памнятників присвяченых розвою глаголічного писма.<ref>Stipčević, A. (1989). The Glagolitic Alley. Zagreb: Turistkomerc.</ref> == Обывательство і култура == Подля даных з послїднїх списовань людей ся чісло обывателїв Хуму находить в обємі 20 аж 30 особ. В сучасности має 52 обывателїв (2021). Непозераючі на мале чісло обывателїв сі Хум заховала штатут міста і має свого старосту. Каждый рік в юнї ся ту конать традічный обряд „вольбы старосту на єден рік“, почас котрого мужы міста передають свої гласы вырїзанём зарізїв на шпеціалній деревяній паліцї (raboš).<ref>Grad Buzet. Statut Grada Buzeta i mjesna samouprava. Buzet.</ref> Хум є тыж знамый своїм традічным напоём – „Humska biska“. Є то силна тінктура ([[ракія]]) на базї омела і лїчівых зїль, котрой рецепт якбы зохабили місту стары Келты. Каждый рік ся в Хумі конать фестівал домашнёй ракії (Smotra domaćih rakija), на котрім ся стрїчають выробцёве з цїлой Істрії. == Ґалерія == <gallery> File:Häuser Hum.jpg File:Hum–Loggia-01.jpg File:Hum ( Buzet ) - panoramio.jpg File:Hum 01.jpg File:Hum Kirche.jpg File:Hum–Church of the Assumption of Mary-01.jpg File:Hum zvonik.jpg File:Hum–The town gate-02.jpg </gallery> == Література == * Fučić, B. (1982). Glagoljski natpisi. Zagreb: Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti. * Hek, V. (2001). Istarske freske. Zagreb: Turistička naklada. * Radovan, A. (1996). Istria: The Golden Guide. Venice: Casa Editrice Bonechi. * Sappe, G. (2005). Hum: Smallest Town in the World. Rijeka: Adamić. == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Населены пункты Хорватии]] [[Катеґорія:Міста Хорватії]] iqfhck9mwa5agmujj6ehtatuum558yz 0 21280 170629 169627 2026-09-30T01:25:26Z Halajkovič 33393 170629 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Музиканты | honorific_prefix = Sadsvit | name = Богдан Розвадовскый | honorific_suffix = | image = SadSvit, 2022.jpg | image_upright = | image_size = 250 | landscape = <!-- yes, кедь образчик горизонталный, иншак пролишьте --> | alt = | caption = | background = | native_name = Богдан Розвадовський | native_name_lang = [[Україньскый язык|укр.]] | birth_name = | alias = | birth_date = {{birth date and age|2004|05|01}} | birth_place = [[Івано-Франківск]] | origin = [[Українцї|Українець]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (спочатку датум смерти) --> | death_place = | genre = | occupation = співак-умелець | instrument = | years_active = 2019 — нынї | label = | associated_acts = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | notable_instruments = | module = | module2 = | module3 = }} '''Богдан Розвадовскый''',<ref>{{Cite web|title=Український постпанк на верхівках чартів: хто такий SadSvit — автор пісні «Касета»|url=https://slukh.media/new-music/sadsvit/|website=СЛУХ — медіа про музику та все, що навколо неї|date=2022-04-25|accessdate=2022-04-30|archive-date=25. апріля 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220425102712/https://slukh.media/new-music/sadsvit/}}</ref> тыж знамый як '''SadSvit'''<ref>{{Cite web|title=SadSvit про вірусний трек "Касета" та лідерство у чартах після відео "Азова"|url=https://suspilne.media/234209-sadsvit-pro-virusnij-trek-kaseta-liderstvo-u-cartah-pisla-video-polku-azov-ta-vimusenu-emigraciu/?|website=Суспільне {{!}} Новини|date=2022-04-29|accessdate=2022-04-30|language=uk|first=Юлія|last=Ткачук|archive-date=30. апріля 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430144950/https://suspilne.media/234209-sadsvit-pro-virusnij-trek-kaseta-liderstvo-u-cartah-pisla-video-polku-azov-ta-vimusenu-emigraciu/}}</ref> ({{lang-uk|Богдан Розвадовський}}; {{Дн|1.|5|2004}}, [[Івано-Франківск]], [[Івано-Франківска область]], [[Україна]]) є [[Україна|україньскый]] сінтпоп і [[алтернатівный рок|алтпоп]] умелець, композітор і [[автор пісень]]. Діскоґрафія артіста має три албумы: „Cassette“, „20&21“, „Неонова мрія“, а тыж два мініалбумы: „Суматоха“, і „Холод“ (вєдно з Sad Novelist). == Етімолоґія назвы == Псевдонім умелця „SadSvit“ ся складать з двох слов; перше слово є {{lang-en|Sad}} — смутный, друге слово ''Svit'' є транслітераціёв слова {{lang-uk|світ}} ({{lang-rue|світ}}), прото псевдонім значіть „Смутный Світ“<ref>[https://www.obozrevatel.com/ukr/shou-oboz/hto-takij-sadsvit-yakij-u-20-rokiv-rozrivae-ukrainski-trendi-pid-jogo-pisni-nischat-okupantiv-i-grayut-v-s-t-a-l-k-e-r-2.htm Хто такий Sadsvit, який у 20 років розриває українські тренди: під його пісні нищать окупантів і грають в S.T.A.L.K.E.R. 2]</ref> == Жывот і творчость == Народив ся 1. мая 2004 в містї [[Івано-Франківск]]. Штудує на Прикарпатьскій народній універзітї на правницькій факултї.<ref>{{Cite web|title=Український постпанк на верхівках чартів: хто такий SadSvit — автор пісні «Касета»|url=https://slukh.media/new-music/sadsvit/|website=СЛУХ — медіа про музику та все, що навколо неї|date=2022-04-25|accessdate=2022-10-08}}</ref> Музиков ся занимать од раннёго дїтства. Во віцї 14 років дістав Богдан ноутбук і зачав ся учіть проґрамы на складаня музикы. Богдан не має музичной школы, але грає на ґітарї. Спочатку быв бітмейкером і творив біты на обїднавку, але пізнїше сі усвідомив, же хоче творити власну музику. В роцї 2019 кооперовав з реповым інтерпретом „Хтось із Заходу“{{жрідло}} і пізнїше з ним награв пісень „Мій Вимір“.<ref>{{Citation|title=Мій вимір [feat.Six Stage]|url=https://soundcloud.com/sadsvit/my-vimr-featsix-stage|accessdate=2022-04-13|language=en|archive-date=13 квітня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413155021/https://soundcloud.com/sadsvit/my-vimr-featsix-stage}}</ref> Свою солову карьєру зачав Богдан в роцї 2020, 4. апріля вышов ёго першый трек на SoundCloud „Разбитые мечты“.{{жрідло}} Першов україньсков піснёв была пісня „Не забувай“{{жрідло}} з року 2020, праві з нёв Богдан зачав свою карьєру як SadSvit. Першый мініалбум SadSvit „Суматоха“ вышов 4. децембра 2020 в [[Російскый язык|російскім языку]]. 30. децембра 2020 вышов далшый албум „Холод“<ref>{{Cite web|title=Холод [ft. SadSvit]|url=https://soundcloud.com/sadnovelist/sets/holod|website=SoundCloud|accessdate=2022-04-13|language=en|archive-date=13 квітня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413155010/https://soundcloud.com/sadnovelist/sets/holod}}</ref> награный вєдно з SadNovelist.<ref>{{Cite web|url=https://suspilne.media/234209-sadsvit-pro-virusnij-trek-kaseta-liderstvo-u-cartah-pisla-video-polku-azov-ta-vimusenu-emigraciu/|title=SadSvit про вірусний трек "Касета", лідерство у чартах після відео полку "Азов" та вимушену еміграцію|website=Суспільне}}</ref> 13. децембра 2021 вышов першый штудійный албум „Cassette“<ref>{{Cite web|title=SadSvit випустив homemade альбом|url=https://www.neformat.com.ua/news/23192-sadsvit-vipustiv-homemade-albom.html|website=neformat|accessdate=2022-04-13|language=uk|archive-date=1 травня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220501115001/https://www.neformat.com.ua/news/23192-sadsvit-vipustiv-homemade-albom.html}}</ref> з піснёв „Молодість“, котра сі стала барз популарнов на TikTok. З піснёв „Молодість“ SadSvit умістив на 7. містї в рейтінґу Топ 50 трендів Україны<ref>{{Cite web|title=Топ-50 трендів (Україна)|url=https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZEVXbLwLH0YjrtGb|website=Spotify|accessdate=2022-04-13|language=uk|archive-date=13 квітня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413154803/https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZEVXbLwLH0YjrtGb}}</ref> на Spotify і на 95. містї в рейтінґу Ukraine Top 100<ref>{{Cite web|title=Ukraine Top 100|url=https://open.spotify.com/playlist/7tjKgm2ObDHZOW8t6A33sE|website=Spotify|accessdate=2022-04-13|language=uk|archive-date=13 квітня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413154805/https://open.spotify.com/playlist/7tjKgm2ObDHZOW8t6A33sE}}</ref> на [[Spotify]]. 16. децембра 2021 вышов другый штудійный албум „20&21“. 18. апріля 2022 опубліковав плук „Азов“ відео о каждоденнім жывотї вояків, котры боронять місто [[Маріуполь]], з піснёв „Касета“ як музичным підкладом.<ref>{{Cite web|title=Полк “Азов” створив ВІДЕО на пісню 17-річного франківця |url=https://pravda.if.ua/polk-azov-stvoryv-video-na-pisnyu-17-richnogo-frankivczya/ |website=pravda.if.ua |accessdate=2022-07-22}}</ref> Пізнїше ёго шырили популарны каналы Telegram і пісень ся дораз дістала на верьх рейтінґа Spotify Viral 50 і Shazam Top 200.<ref>{{Cite web|title=SadSvit про вірусний трек "Касета", лідерство у чартах після відео полку "Азов" та вимушену еміграцію |url=https://suspilne.media/234209-sadsvit-pro-virusnij-trek-kaseta-liderstvo-u-cartah-pisla-video-polku-azov-ta-vimusenu-emigraciu/ |website=suspilne.media |accessdate=2022-07-22}}</ref> 28. октобра 2022 вышов сполочный сінґел з ґрупов „Структура Щастя“ з назвов „Силуети“, котрый од першых днїв по выданю веце як місяць вів рейтінґ.<ref>{{Cite web|title=СТРУКТУРА ЩАСТЯ стала амбасадоркою програми EQUAL Україна від Spotify|url=https://muzvar.com.ua/struktura-shchastia-stala-ambasadorkoiu-prohramy-equal-ukraina-vid-spotify/|website=МУЗВАР|date=2023-08-25|accessdate=2023-12-15|language=uk|last=muzvarua}}</ref> 17. фебруара 2023 вышов третїй штудійный албум „Неонова мрія“. 20. новембра 2024 вышла гра S.T.A.L.K.E.R. 2: Сердце Чорнобылю ({{lang-uk|S.T.A.L.K.E.R. 2: Серце Чорнобиля}}), в котрій было як саундтрек поужытых 5 пісень SadSvit.<ref>{{Cite web|url=https://open.spotify.com/playlist/1ypjU4VMfOktKLk3drVgT5|title=S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl Radio Mix|website=Spotify|language=uk|access-date=2024-12-30}}</ref> 14. фебруара 2025 Тіна Карол і SadSvit представили сполочный трек „МИ“.<ref>{{Citation|title=ТІНА КАРОЛЬ & SADSVIT - МИ ( ПРЕМ'ЄРА 2025)|url=https://www.youtube.com/watch?v=4LRVoGyRIqk|date=2025-02-13|accessdate=2025-02-15|last=Tina Karol}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://orest.com.ua/music/tina-karol-i-sadsvit-prezentuyut-postapokaliptichnu-pisnyu-mi |title=Тіна Кароль і SadSvit презентують постапокаліптичну пісню «МИ» |website=OREST |language=ru |access-date=2025-02-15}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tsn.ua/glamur/tina-karol-u-den-zakohanih-zacharuvala-duetom-iz-sadsvit-i-dovela-do-murah-mistichnim-klipom-2767137.html |title=Тіна Кароль у День закоханих зачарувала дуетом із SadSvit і довела до мурах містичним кліпом |date=2025-02-14 |website=ТСН.ua |language=uk |access-date=2025-02-15}}</ref> == Діскоґрафія == === Штудійны албумы === * ''«''<nowiki/>''[[Cassette]]''<nowiki/>''» (2021)'' * ''«''<nowiki/>''[[20&21]]''<nowiki/>''» (2021)'' * ''«''<nowiki/>''[[Неонова мрія]]''<nowiki/>''» (2023) === Мініалбумы === * ''«''<nowiki/>''[[Суматоха]]''<nowiki/>''» (2020)'' * ''«''<nowiki/>''[[Холод (альбом)|Холод]]''<nowiki/>''» (2020) (спільно з [[Sad Novelist]])'' === Сінґлы === * ''«Разбитые мечты» (2020)'' * ''«Не забувай» (2020)'' * ''«Тільки як назвати» (2020) (Досі не придумав)'' * ''«Світло» (2021)'' * ''«Тління» (2021)'' * ''«Наосліп» (2021)'' * ''«Всупереч» (2021)'' * ''«Касета» (2021)'' * ''«Вдома не буду» (2021)'' * ''«Молодість» (2021)'' * ''«Літо» (2021)'' * ''«Прощавай» (2021)'' * ''«Двоє» (2022)'' * ''«Небо» (2022)'' * ''«Персонажі» (2022)'' * ''«Світанок» (2022)'' * ''«Додому» (2022) (за участю [[Джозерс]] і [[Sad Novelist]])'' * ''«Квартали» (2022) (за участю Мія Рамарі)'' * ''«Страдча» (2022) (за участю Лея)'' * ''«Останній день» (2022)'' * ''«Повертайся живим» (2022) (за участю [[Morphom]])'' * ''«Була весна» (2022) (за участю [[Бурбан Степан Петрович|Паліндром]])'' * ''«Силуети» (2022) (за участю «''<nowiki/>''[[Структура щастя]]''<nowiki/>''»)'' * ''«Твоя душа» (2023) (за участю''<nowiki/> ''ARCHEZ)'' * ''«Пам'ятай свій дім» (2023)'' * ''«Дотики» (2023) (за участю «''<nowiki/>''[[Golubenko]]''<nowiki/>''»)'' * ''«Квіти» (2023)'' * ''«Автомагістралі» (2023) (за участю «''<nowiki/>''[[Lely45]]''<nowiki/>''»)'' * ''«''Персонажі (Live)''» (2023)''<ref>{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/2B4rJ7HkDZneG4oBXZWzQI?si=4g9Zz22ZTlm0amjyZGx6jw|title=Персонажі (Live)}}</ref> * ''«Луги''<nowiki/>''» (202''<nowiki/>''4) (за участю «Do Sliz»)''<ref>{{Cite web|url=https://open.spotify.com/album/7rFdDzZpQkzXw48uhQ7Owm?si=oLdT1hv3RcyZnDWlKuo89w|title=Луги}}</ref> == Відеокліпы == ''Штатістічны інформації уведжены к 5. юну 2023'' {| class="wikitable" !№ !Кліп !Рік !Чісло переглядів !Жрїдло |- |1 |Світанок | rowspan="4" |2022 |482 000 |<center>[[Файл:YouTube 2024.svg|70px|link=https://www.youtube.com/watch?v=qlGEV3K43T8]]</center> |- |2 |Небо |2 254 000 |<center>[[Файл:YouTube 2024.svg|70px|link=https://www.youtube.com/watch?v=cPzhNzqt9LA]]</center> |- |3 |Силуети <small>(вєдно з „Структура Щастя“)</small> |5 415 000 |<center>[[Файл:YouTube 2024.svg|70px|link=https://www.youtube.com/watch?v=NjDMzkRbSZI]]</center> |- |4 |Страдча <small>(вєдно з „Лея“)</small> |177 000 |<center>[[Файл:YouTube 2024.svg|70px|link=https://www.youtube.com/watch?v=mk2HCrqmk9M]]</center> |- |5 |Твоя душа <small>(вєдно з „ARCHEZ“)</small> | rowspan="2" |2023 |254 000 |<center>[[Файл:YouTube 2024.svg|70px|link=https://www.youtube.com/watch?v=Bt8Dxj5Hq9A]]</center> |- |6 |Пам'ятай свій дім |308 000 |<center>[[Файл:YouTube 2024.svg|70px|link=https://www.youtube.com/watch?v=oZ8NeQvOW6w]]</center> |} == Референції == {{reflist}} {{lifetime|2004||Розвадовскый, Богдан}} [[Катеґорія:Уродили ся 1. мая]] [[Катеґорія:Україньскы музиканты]] == Жрїдла і одказы == * [https://music.apple.com/us/artist/sadsvit/1540958659 Apple Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220413154800/https://music.apple.com/us/artist/sadsvit/1540958659 |date=13. апріль 2022}} * [https://open.spotify.com/artist/2ojY7fXJxZQhg8Rx5e8h9G Spotify] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220413155012/https://open.spotify.com/artist/2ojY7fXJxZQhg8Rx5e8h9G |date=13. апріля 2022 }} * [https://web.archive.org/web/20220425102712/https://slukh.media/new-music/sadsvit/ Інтерв‘ю для медіа СЛУХ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220425102712/https://slukh.media/new-music/sadsvit/ |date=25. апріля 2022}} hp4hkp9j3feaebhjdk8ufogpcepwurf 0 21360 170613 163835 2026-09-30T01:17:55Z Halajkovič 33393 170613 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} '''Пря́шівска Русь''' ('''Пря́шівска óбласть''',{{переход|#Етімолоґія і вжываня терміну}} даколи '''Пря́шівщіна'''; [[Русиньскый язык#Функціонованя русинського языка на Подкарпатю|під.-русин.]] ''Пряшӯвська Русь'', {{lang-rsk|Прешовска Русь}}, {{lang-sk|2|Prešovská Rus}})<ref>{{cite web|url = http://www.rusynacademy.sk/slovak/sl_geografia.html|title = Geografia|author = Paul Robert Magocsi|website = Rusyn Academy|language = sk|access-date = 2025-12-15}}</ref><ref>{{cite web|url = https://www.historickycasopis.sk/pdf/historickycasopis12017/magocsi-tradicia-autonomie-na-karpatskej-rusi.pdf|title = Tradícia autonómie na Karpatskej Rusi|author = Paul Robert Magocsi|date = 2017|website = Historický časopis|publisher = Historický ústav SAV|format = PDF|language = sk|access-date = 2025-12-15}}</ref><ref> {{cite web|url = https://www.sav.sk/journals/uploads/02111321%C5%A0vorc.pdf|title = Dve periférie v dvoch krajinách: október 1918 – január 1919|author = Peter Švorc|date = 2020|website = Historický časopis|publisher = Historický ústav SAV|format = PDF|language = sk|access-date = 2025-12-15}}</ref><ref>{{cite web|url = https://www.rusyn.sk/data/files/8.pdf|title = Východní Slovania v Karpatoch|author = Paul Robert Magocsi|date = 2000|website = Rusyn.sk|publisher = Združenie inteligencie Slovenska|format = PDF|language = sk|access-date = 2025-12-15}}</ref> є історічна назва области на северовыходї [[Словеньско|Словакії]], обываного переважно [[Русины|Русинами]] і [[Українцї|Українцями]]. Тота область в основнім належить до юрісдікції [[Пряшівська ґрекокатолицька архієпархія|пряшівской ґрекокатолицькой єпархії]] (заложеной в роцї 1816), котра з погляду історічных мадярьскых жуп обсяговала северны части Спіша, Шаріша і Земпліна, як ай западну часть [[Жупа Унґ|Унґа]].<ref name="ERHC"/> Назва области є одводжена од міста [[Пряшів]], котре є од зачатку [[19. стороча|19. столїтя]] центром ґрекокатолицькой єпархії і културным центром [[Русины на Словеньску|Русинів]] і Українцїв в [[Лемковина|Лемковинї]], але в сучасности не є частёв русиньской і україньской етнолінґвістічной теріторії. Днесь є тота теріторія адміністратівно частёв [[Пряшівскый край|Пряшівского краю]] Словакії. == Етімолоґія і вжываня терміну == Термін „Пряшівска область” є помірно новый і зачав ся вжывати аж по [[Перша світова война|першій світовій войнї]], кедь были [[Русины]] жыючі на югу Карпат роздїлены адміністратівнов граніцёв: спочатку [[Руська Крайна|Руськов країнов]] у рамках короткочасной [[Мадярска Людова Република (1918-1919)|Мадярьской републікы]] (1918–1919), потім меджі чехословацькыма країнами як [[Підкарпатьска Русь]] і Словакія (1919–1938). Жебы ся одлишали Русины під словацьков адміністраціёв од тых в теоретічній самосправі Підкарпатьскій Руси, термін „Пряшівска область“ ({{lang-rue|Пряшівска Русь/Прешовска Русь}}, {{lang-ru|Пряшевщина/Пряшевская Русь}}, {{lang-uk|Пряшівщина}}) зачали вжывати на зачатку 20. років 20. стороча русиньскы обчаньскы і културны актівісты. Хоць то нїґда не быв офіціалный термін означуючі конкретну теріторіалну єдиніцю, по [[Друга світова война|другій світовій войны]] ся „Пряшівска область“ (в формах „Пряшевщина“ і „Пряшівщина“) вжывав як назва новозаложеной Україньской народной рады (1945–1949) і єй новин „Пряшевщина“, котрых дакотры підпорователї пожадовали русиньску теріторіалну автономію у рамках Словакії. Словацькы комуністічны ай некомуністічны політічны і културны актівісты были проти терміну „Пряшівска область“ (в [[Словеньскый язык|словацькім языку]] неекзістує еквівалент), протоже назначує, же на „словацькій” теріторії екзістує певна залюднена область, в котрім Русины творять ясну векшыну а не народностну меншыну. Публікації заміряны на Русинів, в тім чіслї „Енціклопедії русиньской історії і културы“ вжывають термін „Пряшівска область“ на означіня вшыткых сел у рамках сучасных граніць Словакії, котры мали в минулости 50% або веце русиньского обывательства.<ref name="ERHC">{{cite encyclopedia |editor-last=Magocsi |editor-first=Paul Robert |editor2-last=Pop |editor2-first=Ivan |title=Encyclopedia of Rusyn History and Culture |year=2005 |publisher=University of Toronto Press |location=Toronto |edition=2nd |isbn=0-8020-3566-3 |article=Prešov Region |page=398}}</ref> == Ґеоґрафія == Пряшівска Русь гранічіть зо [[Закарпатска область|Закарпатьсков областю]] [[Україна|Україны]], в минулости [[Підкарпатьска Русь|Підкарпатьсков Русю]], і розпростерать ся на запад аж к селу [[Остурня]] при передгоря [[Татры|Татер]] на северї Словакії. До той область належать асі тристо сел.<ref>{{cite book|author=[[Анна Плїшкова]], [[Кветослава Копорова]], [[Василь Ябур]] і кол.|title=Правила русиньского правопису з ортоґрафічным і ґраматічным словником|publisher=Vydavateľstvo Prešovskej univerzity|year=2019|location=[[Пряшів]]|isbn=978-80-555-2323-1 |language=русиньскы|pages=524}}</ref> == Освіта і реліґія == [[Файл:Svidnik skansen church 01.jpg|міні|296x296пкс|[[Русиньска ґрекокатолицька церьков]] в [[Свідник]]у]] Русиньскы дїти ся часточно учіли в школах в русиньскім языку, основных школ з „народным русиньскым языком“ было в роцї 1924 лем 95 а в роцї 1933 111, переважна векшына школярїв ся учіла в словацькых школах.<ref>{{Книга|автор = [[Іван Ванат]]|тітул = Шкільне питання на Пряшівщині під час домюнхенської республіки.|ответственный = |выданя = XIV|місто = [[Пряшів|Прешов]]|выдавательство = Дукля|рік = 1966|страницы = |сторінок = 63|isbn = }}</ref> Але в 50. роках 20. столїтя орґаны ЧССР зачали українізацію тых школ. В дослїдку того з 275 русиньскых школ в роцї 1948 зістало в роцї 1955 во выходній Словакії 245 україньскых а в роцї 1966 уж лем 68. Належить до Пряшівской єрархії Православной церькви чеськых земель і Словакії. Векшына пряшівскых Русинів і Українцїв суть ґрекокатолици, найвекше чісло православных суть 29% обывательства, є в [[окрес Меджілабірцї|окресї Меджілабірцї]]. == Сполоченьскы і културны орґанізації == Українцїв на Словакії здружовав „Културный союз україньскых працуючіх“, в 90. роках ся тота орґанізація, фінанцована Українов, трансформовала на „Союз Русинів-Українцїв Словацькой републікы“ (СРУСР). Од школьского рока 1997/1998 ся зачав навчати шестых школах в Пряшівскім краю і в апрілї 1999 было при Інштітутї народностных меншын Пряшівской універзіты отворене „Оддїлїня русиньского языка і културы“. В Пряшові выходить в русиньскім языку тыжденник „Народны новинкы“ і часопис „Русин“. Найчісленїшов і найрепрезентатівнїшов орґанізаціёв Українцїв в сучаснім Словакії є „Союз Русинів-Українцїв“, котрой чісло членів в сучасности представлює приближно 3 000 особ. Председом Головной рады СРУСР є Павел Богдан.<ref name=":4">{{cite web |url=https://www.rusini-ukrajinci.sk/o-nas/ |title=O nás |publisher=Zväz Rusínov-Ukrajincov Slovenskej republiky |language=sk |accessdate=2026-02-06}}</ref> === Періодічны выданя === „Союз Русинів-Українцїв“ і „Союз україньскых писателїв Словакії“ мають свої періодічны публікації, котры выходять в україньскім языку<ref name=":4" /> * Новины „Нове життя“ (выходить од року 1951), друкованый орґан Союзу Русинів-Українцїв. Головным редактором є Мирослав Ілюк.<ref>{{cite web |url=https://slovakia.mfa.gov.ua/sk/spolupraca/kulturno-humanitarna/ukrajinska-komunita |title=Ukrajinská komunita v Slovenskej republike |publisher=Veľvyslanectvо Ukrajiny v Slovenskej republike |language=sk |date=2022-07-25 |accessdate=2026-02-06}}</ref> * Літератуно-умелецькый і публіцістічный часопис „Дукля“ (выходить од року 1953), друкованый орґан Союзу україньскых писателїв Словакії. Головным редактором є Іван Яцканин. * Дїтьскый часопис „Веселка“ (выходить од року 1951). Головным редактором є Іван Яцканин. === Остатнї актівны орґанізації === Меджі далшых україньскых орґанізацій в Пряшівскім краю мож выдїлити:<ref name=":4" /> * Союз скавтів „Пласт“ україньско-русиньской молодежі на Словакії. Председов є Лев Довгович. * Україньскый народный аматерьскый хор „Карпати“. Умелецькым директором є Лев Довгович. * Коордіначный комітет репатріантів в Словацькій републіцї. Председкынёв є Марія Долиньска. * Словацько-україньске общество, председов є Антон Новак. * Україньскый музично-драматічный ансамбел Т. Г. Шевченка. Умелецькым директором є Василь Грицак. == Референції == {{референції}} fh6o88yjxt6yyjhq99tsnzkknlpg543 0 21515 170606 162039 2026-09-30T01:15:08Z Halajkovič 33393 170606 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:WIKITONGUES- Marty speaking Cornish.webm|thumb|Чоловік бісїдуючій корньскым языком, награтый в [[Корнвол]]ї]] '''Корньске языкове партнерство''' ({{lang-en|Cornish Language Partnership}}, корн. ''Keskowethyans an Taves Kernewek'' {{IPA|[kɛskɔˈwɛθjans an ˈtavɛs kɛrˈnɛwɛk]}}, {{IPA|[kɛskɔˈwɛθjɐnz ɐn ˈtævɐzs kərˈnuːɐk]}}) быв репрезентатівный орґан, котрый быв заложеный в [[Корнвол]]ї в [[Анґлія|Анґлії]] во [[Велика Брітанія|Великій Брітанії]] в роцї 2005 з цїлём підтримовати і розвивати хоснованя [[Корньскый язык|корньского языка]].<ref>{{Cite web |url=http://www.magakernow.org.uk/index.aspx?articleid=38570 |title=Cornish Language Partnership : About Us |access-date=2009-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081224014437/http://www.magakernow.org.uk/index.aspx?articleid=38570 |archive-date=2008-12-24 |url-status=dead }}</ref> В роцї 2015 было зрушене.<ref>{{cite web|url=https://old.cornwall.gov.uk/media/40801946/cc-cornishlanguageplan-2019-2022.pdf|title=Cornish Language Plan for Cornwall Council 2019–2022}}</ref> Было то публічне і добровольне партнерство,<ref>{{cite web|url=http://www.npld.eu/aboutus/membership/pages/cornish%20language%20partnership.aspx|title=Cornish Language Partnership|publisher=[[Network to Promote Linguistic Diversity]]|access-date=2009-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220420/http://www.npld.eu/aboutus/membership/pages/cornish%20language%20partnership.aspx|archive-date=2016-03-03|url-status=dead}}</ref> котре ся складало зо заступцїв розлічных корньскых языковых обществ, корньскых културных і економічных орґанізацій і містной самосправы в Корнволї.<ref name=members>{{Cite web |url=http://www.magakernow.org.uk/index.aspx?articleid=38593 |title=Cornish Language Partnership : Partnership |access-date=2009-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225173431/http://www.magakernow.org.uk/index.aspx?articleid=38593 |archive-date=2008-12-25 |url-status=dead }}</ref> Орґанізація была часточно фінанцована проґрамом [[Европска унія|Европской унії]] „Objective One“, брітаньскым міністерством про комуніты і містну самосправу і Корнвольсков радов.<ref>{{Cite web |url=http://www.magakernow.org.uk/index.aspx?articleid=38599 |title=Cornish Language Partnership : Funding |access-date=2009-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081225173444/http://www.magakernow.org.uk/index.aspx?articleid=38599 |archive-date=2008-12-25 |url-status=dead }}</ref> Партнерство было головным реґулатором штандартной писомной формы корньского языка, ортоґрафії, котра была публікована в роцї 2008 з цїлём зъєднотити попереднї протиречівы ортоґрафії і хосновати ю на дорожных знаках, в урядных документах і в школьскых екзаменах.<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/cornwall/7074487.stm BBC News - Breakthrough for Cornish language - 19 May 2008]</ref> В роцї 2015 было зрушене і Корнвольска рада ся стала ведучов орґанізаціёв про підтримку корньского языка,<ref>{{cite web|url=https://www.cornwall.gov.uk/media/c3npwb2l/cornish-language-strategy-2015-2025.pdf|title=Cornish Language Strategy 2015-25}}</ref> переважно посередництвом Корньской языковой канцеларії ({{lang-en|Cornish Language Office}}) і „Akademi Kernewek“. == Заступлены орґанізації == * {{iw|4=Agan_Tavas|Agan Tavas}} * {{iw|4=Cussel_an_Tavas_Kernuak|Cussel an Tavas Kernuak}} * {{iw|4=Kesva_an_Taves_Kernewek|Kesva an Taves Kernewek}} * {{iw|4=Kowethas_an_Yeth_Kernewek|Kowethas an Yeth Kernewek}} == Поз. тыж == * [[Ґельска рада]] * [[Порадный выбор про меньскый язык]] * [[Ірландьска языкова рада]] * [[Ожывлїня языка]] * [[Языкы Споєного кралёвства]] * [[Список языковых реґулаторів]] * Ofis Publik popar Brezhoneg * [[Рада про велшскый язык]] == Референції == {{Переклад|en|Cornish Language Partnership|1322314626}} {{референції}} 501zea8c02hicks366s9ufzjlmfv64p 0 21643 170630 166497 2026-09-30T04:01:58Z Halajkovič 33393 /* Удкликованя */ 170630 wikitext text/x-wiki '''Подішо́р''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Podisor) ([[Україньскый язык|укр]]. Подішор) ([[Румуньскый язык|рум]]. Podișor) — [[село]] у [[Тячовскый район|Тячӱвському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|этнохороним=Подішоряне}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1902]]. році. Назва [[Село|села]] происходить уд [[Румуньскый язык|румынського]] топоніма «Patișor».<ref>https://mek.oszk.hu/13200/13208/13208.pdf</ref> == Присілкы == '''Валігово''' — [[село]] первый раз ся споминать у [[1860]]. році. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]]. рӱк живе 1183 людий, из них подля языка:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> [[Румуньскый язык|Румынськый]] — 97,29 [[Україньскый язык|Украйинськый]] — 1,69 Инні — 0,59 == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/w/index.php?oldid=34945546 Подішор] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] {{stub}} potmmmueel5olsht3pdpkmhfuk60y5k 0 22005 170575 170242 2026-09-29T18:51:11Z Rue323 31002 170575 wikitext text/x-wiki {{Статья в роботѣ|Rue323|14}}[[Файл:Taiwan_HighSpeedRail_Train_Disable-Friendly_Lavatory.JPG|праворуч|міні|250x250пкс|Унітаз]] [[Файл:Туалет_у_Тимках.jpg|праворуч|міні|333x333пкс|Бударь у Бобровицькому районови [[Чернїгівска область|Чернігӱвської области]], [[Україна|Украйина]].]] '''Буда́рь'''<ref>{{Русиньскый правопис|Будáрь|86}}</ref> ('''''зáход''''',<ref>{{Русиньскый правопис|Зáход|168}}</ref> '''''тоалéта'''''<ref>{{Русиньскый правопис|Тоалéта|474}}</ref>) — місто на справліня природных потреб [[дефекації]] и [[мочопущаня]]. == Історія == Бударі суть уж тысячі рокӱв, єдні из майстаровікых знамых бударьӱв были у [[Мезопотамія|Мезопотамії]], на [[Крета|Критови]] и у [[Індія|Індії]]. У старовікому Римови стройили общественні бударі, удходы из котрых ишли у каналізацію подобну нынішньӱв. У XVIII-XIX. сторочах каналізація, водовод и общественна [[санітарія]] стали масовым явлінём.<ref>https://www.who.int/news/item/19-11-2020-learning-from-history-sanitation-for-prosperity?utm_source=chatgpt.com</ref> У [[1596]]. році анґлічанин [[Джон Гарінґтон]] описав бударь из змывом приназначеный про королеву [[Елизавета. I|Елизавету. I]]. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови появили ся бударі из гідравлічным затвором котрый не пущав сморӱд из каналізації. А розвитя промыслӱв, индустрії, каналізації, [[Санітарія|санітарії]] и водоснабжіня пошырило по світови бударі типирішнёго типа.<ref>https://www.history.com/articles/who-invented-the-flush-toilet?utm_source=chatgpt.com</ref>. == Еволуція конструкції == Типирішньый бударь изклаловав ся довгый час. Єдным из важных нововведінь XVI. стороча стала конструкція анґліцького придворного Джона Гарінґтона, описана ним у 1596. році. Ёго устрӱй хосновав флудер из водов и клапан на змыв удходӱв. Єднак широкого шыріня оно товды не одержало позад великого розхода воды и одсутности розвитої каналізації. У 1775. році Александр Каммінґ дӱстав анґліцькый патент на удосконаленый змывный бударь. Ёго главным нововвелінём став S-подобный угын трубы, у котрому стояла вода. Она робила водяный затвор и заваджала проникнутёви сморода иы каналізації опят до хыжи. Тот принцип хоснує ся у модерных бударчх по днишньый динь. У XIX. сторочови конструкція продовжала міняти ся въедно из розвоём водовода и каналізації. Єдні моделы были розраховані на богаті хыжі, другі — на общественні міста, заводы, тюрьмы и баракы. Наприклад, ''Long Hopper'' середины XIX. стороча быв дешевым варіантом про масовоє хоснованя, но ёго слабый змыв часто приводив ид тому ож труба ся заткала. Ид кӱнцёви XIX. стороча шыріня дӱстали змывні моделы из сіфоном и фурташным перебыванём воды у чаши. У 1890. рокы такі конструкції стали нормов, покӱлку вода єдночасно помогала удаляти удходы и блоковала каналізаційні газы. Прикладом далшого розвоя подобных механізмӱв є ''Tippler Toilet'', учиненый у 1890. році у анґліцькому варошови Бернлі. Тому типирішньый унітаз є резултатом не єдного унахода, а послідовалного розвоя дакӱлкых елементӱв: змыва, водяного затвора, канализаційного споя, керамічної чаші и механізма подачі воды. == Устроїня и типы == Бударь мать быти зъединеный из септиком, [[Каналізація|каналізаціёв]] вадь иннзв ставбов што перероблять у збирать удходы. Ка-май шыреный ныні варіант є унітаз, у нёму удходы ся змывавуть водов и спеціалный затвор зпирать сморӱд у трубі. Ныні ищи екзістувуть и активно ся хоснувуть "вонкові" бударі, то є угрібный бударь (овӱн же ямный), и инні.<ref>https://www.who.int/docs/default-source/wash-documents/sanitation/sanitation-system-fact-sheets/fact-sheet-7---flush-toilet-with-septic-tank-and-effluent-infiltration-and-offsite-faecal-sludge-treatment.pdf?utm_source=chatgpt.com</ref> == Санітарноє значіня == Бударь то є бизӱвно дуже важна часть санітарної инфраструктуры. Их розвитя и пошыріня, домак зменшило захворіня [[Дізентерія|дізентеріёв]], [[Тифус|тіфусом]], [[Корела|корелы]], [[Поліомеліт|поліомеліта]] и [[Кышкові паразіты|кышкового паразітоза]]. По даным ВОЗ у [[2022]]. році 4,6 млрд людий (57% [[Чоловік розумный|людства]]) хосновали нормалні бударі новӱтнёго типа. Єднак 1,5 млрд людий не мала даже базового доступа ид примітивным удобствам.<ref>https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation?utm_source=chatgpt.com</ref> == Референції == {{референції}} a8v9vakjh91098drzisalf7i0doyjgj 170576 170575 2026-09-29T18:52:00Z Rue323 31002 170576 wikitext text/x-wiki {{Статья в роботѣ|Rue323|14}}[[Файл:Taiwan_HighSpeedRail_Train_Disable-Friendly_Lavatory.JPG|праворуч|міні|250x250пкс|Унітаз]] [[Файл:Туалет_у_Тимках.jpg|праворуч|міні|333x333пкс|Бударь у Бобровицькому районови [[Чернїгівска область|Чернігӱвської области]], [[Україна|Украйина]].]] '''Буда́рь'''<ref>{{Русиньскый правопис|Будáрь|86}}</ref> ('''''зáход''''',<ref>{{Русиньскый правопис|Зáход|168}}</ref> '''''тоалéта'''''<ref>{{Русиньскый правопис|Тоалéта|474}}</ref>) — місто на справліня природных потреб [[дефекації]] и [[мочопущаня]]. == Історія == Бударі суть уж тысячі рокӱв, єдні из майстаровікых знамых бударьӱв были у [[Мезопотамія|Мезопотамії]], на [[Крета|Критови]] и у [[Індія|Індії]]. У старовікому Римови стройили общественні бударі, удходы из котрых ишли у каналізацію подобну нынішньӱв. У XVIII-XIX. сторочах каналізація, водовод и общественна [[санітарія]] стали масовым явлінём.<ref>https://www.who.int/news/item/19-11-2020-learning-from-history-sanitation-for-prosperity?utm_source=chatgpt.com</ref> У [[1596]]. році анґлічанин [[Джон Гарінґтон]] описав бударь из змывом приназначеный про королеву [[Елизавета. I|Елизавету. I]]. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови появили ся бударі из гідравлічным затвором котрый не пущав сморӱд из каналізації. А розвитя промыслӱв, индустрії, каналізації, [[Санітарія|санітарії]] и водоснабжіня пошырило по світови бударі типирішнёго типа.<ref>https://www.history.com/articles/who-invented-the-flush-toilet?utm_source=chatgpt.com</ref>. == Еволуція конструкції == Типирішньый бударь изклаловав ся довгый час. Єдным из важных нововведінь XVI. стороча стала конструкція анґліцького придворного Джона Гарінґтона, описана ним у 1596. році. Ёго устрӱй хосновав флудер из водов и клапан на змыв удходӱв. Єднак широкого шыріня оно товды не одержало позад великого розхода воды и одсутности розвитої каналізації. У 1775. році Александр Каммінґ дӱстав анґліцькый патент на удосконаленый змывный бударь. Ёго главным нововвелінём став S-подобный угын трубы, у котрому стояла вода. Она робила водяный затвор и заваджала проникнутёви сморода иы каналізації опят до хыжи. Тот принцип хоснує ся у модерных бударчх по днишньый динь. У XIX. сторочови конструкція продовжала міняти ся въедно из розвоём водовода и каналізації. Єдні моделы были розраховані на богаті хыжі, другі — на общественні міста, заводы, тюрьмы и баракы. Наприклад, ''Long Hopper'' середины XIX. стороча быв дешевым варіантом про масовоє хоснованя, но ёго слабый змыв часто приводив ид тому ож труба ся заткала. Ид кӱнцёви XIX. стороча шыріня дӱстали змывні моделы из сіфоном и фурташным перебыванём воды у чаши. У 1890. рокы такі конструкції стали нормов, покӱлку вода єдночасно помогала удаляти удходы и блоковала каналізаційні газы. Прикладом далшого розвоя подобных механізмӱв є ''Tippler Toilet'', учиненый у 1890. році у анґліцькому варошови Бернлі. Тому типирішньый унітаз є резултатом не єдного унахода, а послідовалного розвоя дакӱлкых елементӱв: змыва, водяного затвора, канализаційного споя, керамічної чаші и механізма подачі воды.<ref>https://www.americanhistory.si.edu/explore/exhibitions/object-project/online/household-hits/toilet</ref><ref>https://blog.sciencemuseum.org.uk/a-flushing-story/</ref> == Устроїня и типы == Бударь мать быти зъединеный из септиком, [[Каналізація|каналізаціёв]] вадь иннзв ставбов што перероблять у збирать удходы. Ка-май шыреный ныні варіант є унітаз, у нёму удходы ся змывавуть водов и спеціалный затвор зпирать сморӱд у трубі. Ныні ищи екзістувуть и активно ся хоснувуть "вонкові" бударі, то є угрібный бударь (овӱн же ямный), и инні.<ref>https://www.who.int/docs/default-source/wash-documents/sanitation/sanitation-system-fact-sheets/fact-sheet-7---flush-toilet-with-septic-tank-and-effluent-infiltration-and-offsite-faecal-sludge-treatment.pdf?utm_source=chatgpt.com</ref> == Санітарноє значіня == Бударь то є бизӱвно дуже важна часть санітарної инфраструктуры. Их розвитя и пошыріня, домак зменшило захворіня [[Дізентерія|дізентеріёв]], [[Тифус|тіфусом]], [[Корела|корелы]], [[Поліомеліт|поліомеліта]] и [[Кышкові паразіты|кышкового паразітоза]]. По даным ВОЗ у [[2022]]. році 4,6 млрд людий (57% [[Чоловік розумный|людства]]) хосновали нормалні бударі новӱтнёго типа. Єднак 1,5 млрд людий не мала даже базового доступа ид примітивным удобствам.<ref>https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation?utm_source=chatgpt.com</ref> == Референції == {{референції}} nv6ulkirclix4rvlleigzuqc66fyd77 170577 170576 2026-09-29T18:54:33Z Rue323 31002 170577 wikitext text/x-wiki {{Статья в роботѣ|Rue323|14}}[[Файл:Taiwan_HighSpeedRail_Train_Disable-Friendly_Lavatory.JPG|праворуч|міні|250x250пкс|Унітаз]] [[Файл:Туалет_у_Тимках.jpg|праворуч|міні|333x333пкс|Бударь у Бобровицькому районови [[Чернїгівска область|Чернігӱвської области]], [[Україна|Украйина]].]] '''Буда́рь'''<ref>{{Русиньскый правопис|Будáрь|86}}</ref> ('''''зáход''''',<ref>{{Русиньскый правопис|Зáход|168}}</ref> '''''тоалéта'''''<ref>{{Русиньскый правопис|Тоалéта|474}}</ref>) — місто на справліня природных потреб [[дефекації]] и [[мочопущаня]]. == Історія == Бударі суть уж тысячі рокӱв, єдні из майстаровікых знамых бударьӱв были у [[Мезопотамія|Мезопотамії]], на [[Крета|Критови]] и у [[Індія|Індії]]. У старовікому Римови стройили общественні бударі, удходы из котрых ишли у каналізацію подобну нынішньӱв. У XVIII-XIX. сторочах каналізація, водовод и общественна [[санітарія]] стали масовым явлінём.<ref>https://www.who.int/news/item/19-11-2020-learning-from-history-sanitation-for-prosperity?utm_source=chatgpt.com</ref> У [[1596]]. році анґлічанин [[Джон Гарінґтон]] описав бударь из змывом приназначеный про королеву [[Елизавета. I|Елизавету. I]]. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови появили ся бударі из гідравлічным затвором котрый не пущав сморӱд из каналізації. А розвитя промыслӱв, индустрії, каналізації, [[Санітарія|санітарії]] и водоснабжіня пошырило по світови бударі типирішнёго типа.<ref>https://www.history.com/articles/who-invented-the-flush-toilet?utm_source=chatgpt.com</ref>. == Еволуція конструкції == Типирішньый бударь изклаловав ся довгый час. Єдным из важных нововведінь [[XVI. стороча|XVI]]. стороча стала конструкція анґліцького придворного [[Джон Гарінґтон|Джона Гарінґтона]], описана ним у [[1596]]. році. Ёго устрӱй хосновав [[флудер]] из водов и клапан на змыв удходӱв. Єднак широкого шыріня оно товды не одержало позад великого розхода воды и одсутности розвитої [[Каналізація|каналізації]]. У [[1775]]. році [[Александр Каммінґ]] дӱстав анґліцькый патент на удосконаленый змывный бударь. Ёго главным нововвелінём став S-подобный угын трубы, у котрому стояла вода. Она робила водяный затвор и заваджала проникнутёви сморода иы каналізації опят до хыжи. Тот принцип хоснує ся у модерных бударчх по днишньый динь. У [[XIX. стороча|XIX]]. сторочови конструкція продовжала міняти ся въедно из розвоём водовода и каналізації. Єдні моделы были розраховані на богаті хыжі, другі — на общественні міста, заводы, тюрьмы и баракы. Наприклад, ''Long Hopper'' середины [[XIX. стороча|XIX]]. стороча быв дешевым варіантом про масовоє хоснованя, но ёго слабый змыв часто приводив ид тому ож труба ся заткала. Ид кӱнцёви [[XIX. стороча|XIX]]. стороча шыріня дӱстали змывні моделы из сіфоном и фурташным перебыванём воды у чаши. У [[1890]]. рокы такі конструкції стали нормов, покӱлку вода єдночасно помогала удаляти удходы и блоковала каналізаційні газы. Прикладом далшого розвоя подобных механізмӱв є ''Tippler Toilet'', учиненый у [[1890]]. році у [[Анґлія|анґліцькому]] [[Місто|варошови]] [[Бернлі]].<ref>https://collection.sciencemuseumgroup.org.uk/objects/co8406429/tippler-toilet</ref> Тому типирішньый унітаз є резултатом не єдного унахода, а послідовалного розвоя дакӱлкых елементӱв: змыва, водяного затвора, [[Каналізація|каналізаційного]] споя, керамічної чаші и механізма подачі воды.<ref>https://www.americanhistory.si.edu/explore/exhibitions/object-project/online/household-hits/toilet</ref><ref>https://blog.sciencemuseum.org.uk/a-flushing-story/</ref> == Устроїня и типы == Бударь мать быти зъединеный из септиком, [[Каналізація|каналізаціёв]] вадь иннзв ставбов што перероблять у збирать удходы. Ка-май шыреный ныні варіант є унітаз, у нёму удходы ся змывавуть водов и спеціалный затвор зпирать сморӱд у трубі. Ныні ищи екзістувуть и активно ся хоснувуть "вонкові" бударі, то є угрібный бударь (овӱн же ямный), и инні.<ref>https://www.who.int/docs/default-source/wash-documents/sanitation/sanitation-system-fact-sheets/fact-sheet-7---flush-toilet-with-septic-tank-and-effluent-infiltration-and-offsite-faecal-sludge-treatment.pdf?utm_source=chatgpt.com</ref> == Санітарноє значіня == Бударь то є бизӱвно дуже важна часть санітарної инфраструктуры. Их розвитя и пошыріня, домак зменшило захворіня [[Дізентерія|дізентеріёв]], [[Тифус|тіфусом]], [[Корела|корелы]], [[Поліомеліт|поліомеліта]] и [[Кышкові паразіты|кышкового паразітоза]]. По даным ВОЗ у [[2022]]. році 4,6 млрд людий (57% [[Чоловік розумный|людства]]) хосновали нормалні бударі новӱтнёго типа. Єднак 1,5 млрд людий не мала даже базового доступа ид примітивным удобствам.<ref>https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation?utm_source=chatgpt.com</ref> == Референції == {{референції}} gr8n8f84js6uyv1shbbkxrblm9ht8gx 170578 170577 2026-09-29T18:54:41Z Rue323 31002 170578 wikitext text/x-wiki [[Файл:Taiwan_HighSpeedRail_Train_Disable-Friendly_Lavatory.JPG|праворуч|міні|250x250пкс|Унітаз]] [[Файл:Туалет_у_Тимках.jpg|праворуч|міні|333x333пкс|Бударь у Бобровицькому районови [[Чернїгівска область|Чернігӱвської области]], [[Україна|Украйина]].]] '''Буда́рь'''<ref>{{Русиньскый правопис|Будáрь|86}}</ref> ('''''зáход''''',<ref>{{Русиньскый правопис|Зáход|168}}</ref> '''''тоалéта'''''<ref>{{Русиньскый правопис|Тоалéта|474}}</ref>) — місто на справліня природных потреб [[дефекації]] и [[мочопущаня]]. == Історія == Бударі суть уж тысячі рокӱв, єдні из майстаровікых знамых бударьӱв были у [[Мезопотамія|Мезопотамії]], на [[Крета|Критови]] и у [[Індія|Індії]]. У старовікому Римови стройили общественні бударі, удходы из котрых ишли у каналізацію подобну нынішньӱв. У XVIII-XIX. сторочах каналізація, водовод и общественна [[санітарія]] стали масовым явлінём.<ref>https://www.who.int/news/item/19-11-2020-learning-from-history-sanitation-for-prosperity?utm_source=chatgpt.com</ref> У [[1596]]. році анґлічанин [[Джон Гарінґтон]] описав бударь из змывом приназначеный про королеву [[Елизавета. I|Елизавету. I]]. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови появили ся бударі из гідравлічным затвором котрый не пущав сморӱд из каналізації. А розвитя промыслӱв, индустрії, каналізації, [[Санітарія|санітарії]] и водоснабжіня пошырило по світови бударі типирішнёго типа.<ref>https://www.history.com/articles/who-invented-the-flush-toilet?utm_source=chatgpt.com</ref>. == Еволуція конструкції == Типирішньый бударь изклаловав ся довгый час. Єдным из важных нововведінь [[XVI. стороча|XVI]]. стороча стала конструкція анґліцького придворного [[Джон Гарінґтон|Джона Гарінґтона]], описана ним у [[1596]]. році. Ёго устрӱй хосновав [[флудер]] из водов и клапан на змыв удходӱв. Єднак широкого шыріня оно товды не одержало позад великого розхода воды и одсутности розвитої [[Каналізація|каналізації]]. У [[1775]]. році [[Александр Каммінґ]] дӱстав анґліцькый патент на удосконаленый змывный бударь. Ёго главным нововвелінём став S-подобный угын трубы, у котрому стояла вода. Она робила водяный затвор и заваджала проникнутёви сморода иы каналізації опят до хыжи. Тот принцип хоснує ся у модерных бударчх по днишньый динь. У [[XIX. стороча|XIX]]. сторочови конструкція продовжала міняти ся въедно из розвоём водовода и каналізації. Єдні моделы были розраховані на богаті хыжі, другі — на общественні міста, заводы, тюрьмы и баракы. Наприклад, ''Long Hopper'' середины [[XIX. стороча|XIX]]. стороча быв дешевым варіантом про масовоє хоснованя, но ёго слабый змыв часто приводив ид тому ож труба ся заткала. Ид кӱнцёви [[XIX. стороча|XIX]]. стороча шыріня дӱстали змывні моделы из сіфоном и фурташным перебыванём воды у чаши. У [[1890]]. рокы такі конструкції стали нормов, покӱлку вода єдночасно помогала удаляти удходы и блоковала каналізаційні газы. Прикладом далшого розвоя подобных механізмӱв є ''Tippler Toilet'', учиненый у [[1890]]. році у [[Анґлія|анґліцькому]] [[Місто|варошови]] [[Бернлі]].<ref>https://collection.sciencemuseumgroup.org.uk/objects/co8406429/tippler-toilet</ref> Тому типирішньый унітаз є резултатом не єдного унахода, а послідовалного розвоя дакӱлкых елементӱв: змыва, водяного затвора, [[Каналізація|каналізаційного]] споя, керамічної чаші и механізма подачі воды.<ref>https://www.americanhistory.si.edu/explore/exhibitions/object-project/online/household-hits/toilet</ref><ref>https://blog.sciencemuseum.org.uk/a-flushing-story/</ref> == Устроїня и типы == Бударь мать быти зъединеный из септиком, [[Каналізація|каналізаціёв]] вадь иннзв ставбов што перероблять у збирать удходы. Ка-май шыреный ныні варіант є унітаз, у нёму удходы ся змывавуть водов и спеціалный затвор зпирать сморӱд у трубі. Ныні ищи екзістувуть и активно ся хоснувуть "вонкові" бударі, то є угрібный бударь (овӱн же ямный), и инні.<ref>https://www.who.int/docs/default-source/wash-documents/sanitation/sanitation-system-fact-sheets/fact-sheet-7---flush-toilet-with-septic-tank-and-effluent-infiltration-and-offsite-faecal-sludge-treatment.pdf?utm_source=chatgpt.com</ref> == Санітарноє значіня == Бударь то є бизӱвно дуже важна часть санітарної инфраструктуры. Их розвитя и пошыріня, домак зменшило захворіня [[Дізентерія|дізентеріёв]], [[Тифус|тіфусом]], [[Корела|корелы]], [[Поліомеліт|поліомеліта]] и [[Кышкові паразіты|кышкового паразітоза]]. По даным ВОЗ у [[2022]]. році 4,6 млрд людий (57% [[Чоловік розумный|людства]]) хосновали нормалні бударі новӱтнёго типа. Єднак 1,5 млрд людий не мала даже базового доступа ид примітивным удобствам.<ref>https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation?utm_source=chatgpt.com</ref> == Референції == {{референції}} iishh0z1xl73d9ct0vta0lohlp4a8hc 170579 170578 2026-09-29T19:02:26Z Rue323 31002 /* Санітарноє значіня */ 170579 wikitext text/x-wiki [[Файл:Taiwan_HighSpeedRail_Train_Disable-Friendly_Lavatory.JPG|праворуч|міні|250x250пкс|Унітаз]] [[Файл:Туалет_у_Тимках.jpg|праворуч|міні|333x333пкс|Бударь у Бобровицькому районови [[Чернїгівска область|Чернігӱвської области]], [[Україна|Украйина]].]] '''Буда́рь'''<ref>{{Русиньскый правопис|Будáрь|86}}</ref> ('''''зáход''''',<ref>{{Русиньскый правопис|Зáход|168}}</ref> '''''тоалéта'''''<ref>{{Русиньскый правопис|Тоалéта|474}}</ref>) — місто на справліня природных потреб [[дефекації]] и [[мочопущаня]]. == Історія == Бударі суть уж тысячі рокӱв, єдні из майстаровікых знамых бударьӱв были у [[Мезопотамія|Мезопотамії]], на [[Крета|Критови]] и у [[Індія|Індії]]. У старовікому Римови стройили общественні бударі, удходы из котрых ишли у каналізацію подобну нынішньӱв. У XVIII-XIX. сторочах каналізація, водовод и общественна [[санітарія]] стали масовым явлінём.<ref>https://www.who.int/news/item/19-11-2020-learning-from-history-sanitation-for-prosperity?utm_source=chatgpt.com</ref> У [[1596]]. році анґлічанин [[Джон Гарінґтон]] описав бударь из змывом приназначеный про королеву [[Елизавета. I|Елизавету. I]]. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови появили ся бударі из гідравлічным затвором котрый не пущав сморӱд из каналізації. А розвитя промыслӱв, индустрії, каналізації, [[Санітарія|санітарії]] и водоснабжіня пошырило по світови бударі типирішнёго типа.<ref>https://www.history.com/articles/who-invented-the-flush-toilet?utm_source=chatgpt.com</ref>. == Еволуція конструкції == Типирішньый бударь изклаловав ся довгый час. Єдным из важных нововведінь [[XVI. стороча|XVI]]. стороча стала конструкція анґліцького придворного [[Джон Гарінґтон|Джона Гарінґтона]], описана ним у [[1596]]. році. Ёго устрӱй хосновав [[флудер]] из водов и клапан на змыв удходӱв. Єднак широкого шыріня оно товды не одержало позад великого розхода воды и одсутности розвитої [[Каналізація|каналізації]]. У [[1775]]. році [[Александр Каммінґ]] дӱстав анґліцькый патент на удосконаленый змывный бударь. Ёго главным нововвелінём став S-подобный угын трубы, у котрому стояла вода. Она робила водяный затвор и заваджала проникнутёви сморода иы каналізації опят до хыжи. Тот принцип хоснує ся у модерных бударчх по днишньый динь. У [[XIX. стороча|XIX]]. сторочови конструкція продовжала міняти ся въедно из розвоём водовода и каналізації. Єдні моделы были розраховані на богаті хыжі, другі — на общественні міста, заводы, тюрьмы и баракы. Наприклад, ''Long Hopper'' середины [[XIX. стороча|XIX]]. стороча быв дешевым варіантом про масовоє хоснованя, но ёго слабый змыв часто приводив ид тому ож труба ся заткала. Ид кӱнцёви [[XIX. стороча|XIX]]. стороча шыріня дӱстали змывні моделы из сіфоном и фурташным перебыванём воды у чаши. У [[1890]]. рокы такі конструкції стали нормов, покӱлку вода єдночасно помогала удаляти удходы и блоковала каналізаційні газы. Прикладом далшого розвоя подобных механізмӱв є ''Tippler Toilet'', учиненый у [[1890]]. році у [[Анґлія|анґліцькому]] [[Місто|варошови]] [[Бернлі]].<ref>https://collection.sciencemuseumgroup.org.uk/objects/co8406429/tippler-toilet</ref> Тому типирішньый унітаз є резултатом не єдного унахода, а послідовалного розвоя дакӱлкых елементӱв: змыва, водяного затвора, [[Каналізація|каналізаційного]] споя, керамічної чаші и механізма подачі воды.<ref>https://www.americanhistory.si.edu/explore/exhibitions/object-project/online/household-hits/toilet</ref><ref>https://blog.sciencemuseum.org.uk/a-flushing-story/</ref> == Устроїня и типы == Бударь мать быти зъединеный из септиком, [[Каналізація|каналізаціёв]] вадь иннзв ставбов што перероблять у збирать удходы. Ка-май шыреный ныні варіант є унітаз, у нёму удходы ся змывавуть водов и спеціалный затвор зпирать сморӱд у трубі. Ныні ищи екзістувуть и активно ся хоснувуть "вонкові" бударі, то є угрібный бударь (овӱн же ямный), и инні.<ref>https://www.who.int/docs/default-source/wash-documents/sanitation/sanitation-system-fact-sheets/fact-sheet-7---flush-toilet-with-septic-tank-and-effluent-infiltration-and-offsite-faecal-sludge-treatment.pdf?utm_source=chatgpt.com</ref> == Санітарноє значіня == Бударь то є бизӱвно дуже важна часть [[Санітарія|санітарної]] инфраструктуры. Их розвитя и пошыріня, домак зменшило захворіня [[Дізентерія|дізентеріёв]], [[Тифус|тіфусом]], [[Корела|корелы]], [[Поліомеліт|поліомеліта]] и [[Кышкові паразіты|кышкового паразітоза]]. По даным [[ВОЗ]] у [[2022]]. році 4,6 млрд людий (57% [[Чоловік розумный|людства]]) хосновали нормалні бударі новӱтнёго типа. Єднак 1,5 млрд людий не мала даже базового доступа ид примітивным удобствам.<ref>https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation</ref> == Референції == {{референції}} pavvzfaxi33mu9g93ra1guzsk8elyij 170593 170579 2026-09-30T00:57:16Z Halajkovič 33393 170593 wikitext text/x-wiki {{Пудкарпатськый стандарт}} [[Файл:Taiwan_HighSpeedRail_Train_Disable-Friendly_Lavatory.JPG|праворуч|міні|250x250пкс|Унітаз]] [[Файл:Туалет_у_Тимках.jpg|праворуч|міні|333x333пкс|Бударь у Бобровицькому районови [[Чернїгівска область|Чернігӱвської области]], [[Україна|Украйина]].]] '''Буда́рь'''<ref>{{Русиньскый правопис|Будáрь|86}}</ref> ('''''зáход''''',<ref>{{Русиньскый правопис|Зáход|168}}</ref> '''''тоалéта'''''<ref>{{Русиньскый правопис|Тоалéта|474}}</ref>) — місто на справліня природных потреб [[дефекації]] и [[мочопущаня]]. == Історія == Бударі суть уж тысячі рокӱв, єдні из майстаровікых знамых бударьӱв были у [[Мезопотамія|Мезопотамії]], на [[Крета|Критови]] и у [[Індія|Індії]]. У старовікому Римови стройили общественні бударі, удходы из котрых ишли у каналізацію подобну нынішньӱв. У XVIII-XIX. сторочах каналізація, водовод и общественна [[санітарія]] стали масовым явлінём.<ref>https://www.who.int/news/item/19-11-2020-learning-from-history-sanitation-for-prosperity?utm_source=chatgpt.com</ref> У [[1596]]. році анґлічанин [[Джон Гарінґтон]] описав бударь из змывом приназначеный про королеву [[Елизавета. I|Елизавету. I]]. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови появили ся бударі из гідравлічным затвором котрый не пущав сморӱд из каналізації. А розвитя промыслӱв, индустрії, каналізації, [[Санітарія|санітарії]] и водоснабжіня пошырило по світови бударі типирішнёго типа.<ref>https://www.history.com/articles/who-invented-the-flush-toilet?utm_source=chatgpt.com</ref>. == Еволуція конструкції == Типирішньый бударь изклаловав ся довгый час. Єдным из важных нововведінь [[XVI. стороча|XVI]]. стороча стала конструкція анґліцького придворного [[Джон Гарінґтон|Джона Гарінґтона]], описана ним у [[1596]]. році. Ёго устрӱй хосновав [[флудер]] из водов и клапан на змыв удходӱв. Єднак широкого шыріня оно товды не одержало позад великого розхода воды и одсутности розвитої [[Каналізація|каналізації]]. У [[1775]]. році [[Александр Каммінґ]] дӱстав анґліцькый патент на удосконаленый змывный бударь. Ёго главным нововвелінём став S-подобный угын трубы, у котрому стояла вода. Она робила водяный затвор и заваджала проникнутёви сморода иы каналізації опят до хыжи. Тот принцип хоснує ся у модерных бударчх по днишньый динь. У [[XIX. стороча|XIX]]. сторочови конструкція продовжала міняти ся въедно из розвоём водовода и каналізації. Єдні моделы были розраховані на богаті хыжі, другі — на общественні міста, заводы, тюрьмы и баракы. Наприклад, ''Long Hopper'' середины [[XIX. стороча|XIX]]. стороча быв дешевым варіантом про масовоє хоснованя, но ёго слабый змыв часто приводив ид тому ож труба ся заткала. Ид кӱнцёви [[XIX. стороча|XIX]]. стороча шыріня дӱстали змывні моделы из сіфоном и фурташным перебыванём воды у чаши. У [[1890]]. рокы такі конструкції стали нормов, покӱлку вода єдночасно помогала удаляти удходы и блоковала каналізаційні газы. Прикладом далшого розвоя подобных механізмӱв є ''Tippler Toilet'', учиненый у [[1890]]. році у [[Анґлія|анґліцькому]] [[Місто|варошови]] [[Бернлі]].<ref>https://collection.sciencemuseumgroup.org.uk/objects/co8406429/tippler-toilet</ref> Тому типирішньый унітаз є резултатом не єдного унахода, а послідовалного розвоя дакӱлкых елементӱв: змыва, водяного затвора, [[Каналізація|каналізаційного]] споя, керамічної чаші и механізма подачі воды.<ref>https://www.americanhistory.si.edu/explore/exhibitions/object-project/online/household-hits/toilet</ref><ref>https://blog.sciencemuseum.org.uk/a-flushing-story/</ref> == Устроїня и типы == Бударь мать быти зъединеный из септиком, [[Каналізація|каналізаціёв]] вадь иннзв ставбов што перероблять у збирать удходы. Ка-май шыреный ныні варіант є унітаз, у нёму удходы ся змывавуть водов и спеціалный затвор зпирать сморӱд у трубі. Ныні ищи екзістувуть и активно ся хоснувуть "вонкові" бударі, то є угрібный бударь (овӱн же ямный), и инні.<ref>https://www.who.int/docs/default-source/wash-documents/sanitation/sanitation-system-fact-sheets/fact-sheet-7---flush-toilet-with-septic-tank-and-effluent-infiltration-and-offsite-faecal-sludge-treatment.pdf?utm_source=chatgpt.com</ref> == Санітарноє значіня == Бударь то є бизӱвно дуже важна часть [[Санітарія|санітарної]] инфраструктуры. Их розвитя и пошыріня, домак зменшило захворіня [[Дізентерія|дізентеріёв]], [[Тифус|тіфусом]], [[Корела|корелы]], [[Поліомеліт|поліомеліта]] и [[Кышкові паразіты|кышкового паразітоза]]. По даным [[ВОЗ]] у [[2022]]. році 4,6 млрд людий (57% [[Чоловік розумный|людства]]) хосновали нормалні бударі новӱтнёго типа. Єднак 1,5 млрд людий не мала даже базового доступа ид примітивным удобствам.<ref>https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sanitation</ref> == Референції == {{референції}} p7hd2oscgn8ubgyjrjvlzgdx7kdgxic 0 22230 170631 157518 2026-09-30T04:02:54Z Halajkovič 33393 /* Удкликованя */ 170631 wikitext text/x-wiki '''Фертешо́лмаш''' авадь '''Фертёша́лмаш''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Fertősalmás) ([[Румуньскый язык|рум]]. Ferteșolmaș) ([[Україньскый язык|укр]]. Фертешолмаш) ([[Чеськый язык|чис]]. Fertešolmaš) — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӯвськӯм районови]] (бывшый [[Виноградовскый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1319]] році. У [[Село|селі]] жили файты Теґзе, Тёрёк, Тобак и Сомодь.{{Жрідло}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 1027 людий<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_с|реґіон=Закарпатська область}}</ref>, из них подля языка:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> [[Мадярскый язык|мадярьскый]] — 96,73% [[Україньскый язык|украйиньскый]] — 2,90% [[Російскый язык|руськый]] — 0,28% == Реліґія == [[Реформация|Реформаторська]] [[Церьков (храм)|цирьков]] построєна у [[1812]]&nbsp;році у неокласичному стилёви. У [[1868]]&nbsp;році достройили вирьх сёго храма.{{Жрідло}} == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині]] {{stub}} 4rw3xqe1ktefyskr0cs5twdc5yj9tjl 0 22463 170633 167845 2026-09-30T04:11:41Z Halajkovič 33393 170633 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Богоявленка (значеня)}} '''Богоя́вленка''' ([[Російскый язык|рус]]. Богоявленка) ([[Україньскый язык|укр]]. Богоявленка) (до [[2004]] — Добровӯлля) — [[село]] у [[Волноваськый район|Волноваському районови]], [[Донецька область|Донецькой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|население=200<ref>[https://suspilne.media/amp/donbas/624851-700-ludej-z-23-tisac-ak-zivut-ludi-u-selah-vugledarskoi-gromadi-poblizu-linii-frontu/ Як живуть люди у селах Вугледарської громади поблизу лінії фронту]</ref>|год переписи=2023|этнохороним=Богоявленчане, Богоявленци|первое упоминание=1836|дата основания=1836}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1836]] році.{{жрідло}} [[28. октобер|28 окто̄вбра]] [[2024]] року ВС [[Росія|РФ]] узяли [[село]] пуд свӯй контроль.{{жрідло}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 1490 людий, из них подля языка:{{жрідло}} *[[Україньскый язык|Украйиньскый]] — 92,89% *[[Російскый язык|Руськый]] — 6,58% *[[Арменьскый язык|Армяньскый]] — 0,34% *[[Білоруськый язык|Білоруськый]] — 0,07% *[[Булгарьскый язык|Болгарьскый]] — 0,07% == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%8F%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%B0_(%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D0%B0) Богоявленка (Україна)] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).{{Reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Донецькой области]] [[Катеґорія:Населены пункты Донецькой области]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Волноваськый район]] [[Катеґорія:Угледар]] a7a9r7d5dxm41zlvwmjd9sg9n424tf5 0 23001 170632 169700 2026-09-30T04:05:43Z Halajkovič 33393 /* Удкликованя */ 170632 wikitext text/x-wiki '''Біляко́вка''' ''([[Російскый язык|рус]]. Беляковка) ([[Україньскый язык|укр]]. Біляківка) (до [[2016]] року — Краснознамянка; [[Російскый язык|рус]]. Краснознаменка, [[Україньскый язык|укр]]. Краснознам'янка)'' — [[село]] у [[Синельниковськый район|Синельниковському районови]], [[Днїпропетровска область|Дніпропетровськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|этнохороним=Біляковчане|оригинальное название=Біляківка}} == Історія == [[12. юн|12. юна]] [[2020]]. року, согласно до розпоряжіня Кабінета Міністрӱв Украйины №&nbsp;709-р уд «За узначіня адміністративных центрӱв тай утверждіня територій територіалных общин Дніпропетровської области», войшло у состав Межовської селищної общины<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/709-2020-р#Text |title=Про визначення адміністративних центрів та затвердження територій територіальних громад Дніпропетровської області |work=Офіційний портал Верховної Ради України |access-date=10 січня 2021 }}</ref>. [[19. юл|19. юла]] [[2020]]. року, у резултатови адміністративно-територіалной реформы и ліквідації [[Межовськый район|Межовського района]], [[село]] войшло у состав новосотвореного [[Синельниковськый район|Синельниковського района]]. == Ґеоґрафія == Село Біляковка є на правому берегови рікы Солена, вышше за током у 5&nbsp;км є село [[Новосергіёвка (Покровськый район)]], ниже за током у 1&nbsp;км є село Марївка, на другому берегови&nbsp;— [[село]] Муравка. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]]. рӱк живе 16 людий<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001|реґіон=Днїпропетровська область}}</ref><ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_с|реґіон=Днїпропетровська область}}</ref>, из них подля языка:<ref name=":0">{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Днїпропетровська область}}</ref> [[Україньскый язык|украйинськый]] — 100% == Удкликованя == {{Стыржень}} * [http://weather.in.ua/ua/dnepropetrovskaja/12103 Погода в селі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111220233219/http://weather.in.ua/ua/dnepropetrovskaja/12103}} [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села Дніпропетровськой области]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Дніпропетровской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Населены пункты Синельниковського района]] t87t2nby4mp3rbdqv9tz7mf5ykir69i 0 23591 170625 164836 2026-09-30T01:22:37Z Halajkovič 33393 170625 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Infobox | name = | bodystyle = width: 23em; font-size: 89% | titlestyle = | abovestyle = background-color: #E9EAEE | subheaderstyle = | title = | above = Пневмослон | subheader = {{lang-ru|Пневмослон}} | subheader2 = | imagestyle = | captionstyle = | image = | caption = | headerstyle = background-color: #E9EAEE | labelstyle = | datastyle = | header1 = Основна інформація | label1 = | data1 = | header2 = | label2 = Жанер | data2 = Ска-панк<br>Алтернатівный панк<br>Алтернатівный метал<br>Електронічный рок | header3 = | label3 = Рокы | data3 = 2017–{{abbr|п. ч.|притомный час|0}} | header4 = | label4 = Штат | data4 = {{RUS}} | header5 = | label5 = Місто вытворїня | data5 = [[Санкт-Петербурґ]] | header6 = | label6 = Іншы назвы | data6 = Лорд Пневмослон | label7 = Язык | data7 = [[Російскый язык|російскый]] | label8 = Зложіня | data8 = Олеґ Степанов ({{lang-ru|Олег Степанов}})<br>Ася Зелёная ({{lang-ru|Ася Зелёная}})<br>Бабушка ({{lang-ru|Бабушка}})<br>Вадім Пєтін ({{lang-ru|Вадим Петин}})<br>Даніїл Свєтлов ({{lang-ru|Даниил Светлов}})<br>Ілья Блаґовещенскій ({{lang-ru|Илья Благовещенский}})<br>Николай Лоґінов ({{lang-ru|Николай Логинов}}) | label9 = Колишнї члены | data9 = Роман Батарєйкін | label10 = Далшы проєкты | data10 = Нейромонах Феофан<br>Amatory<br>KOSHI<br>Астра<br>Fingerfist | data11 = {{url|https://pneumoslon.ru/}} }} '''Пневмослон''' ({{lang-ru|Пневмослон}}) є російска андерґрандова ска-панкова ґрупа, котру в роцї 2017 в [[Санкт-Петербурґ|Санкт-Петербурзї]] заложив Олеґ Степанов і Роман Батарєйкін. Ґрупа є боковым проєктом ґрупы Нейромонах Феофан.<ref>{{Cite web|url=https://vk.com/video-112510789_456240711|title=Кем на самом деле оказался Нейромонах Феофан|access-date=2022-05-23|archive-date=2022-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220427171040/https://vk.com/video-112510789_456240711|url-status=live}}</ref> == Зложіня == * Олеґ Степанов ({{lang-ru|Олег Степанов}}) — вокал * Ася Зелёная ({{lang-ru|Ася Зелёная}}) — вокал * Бабушка ({{lang-ru|Бабушка}}) — ґітара * Вадім Пєтін ({{lang-ru|Вадим Петин}}) — басова ґітара * Даніїл Свєтлов ({{lang-ru|Даниил Светлов}}) — бубны * Ілья Блаґовещенскій ({{lang-ru|Илья Благовещенский}}) — трубка * Николай Лоґінов ({{lang-ru|Николай Логинов}}) — тромбон Почас выступлїнь вшыткы члены ґрупы носять маскы і хоснують ґрім, котрый закрывають їх взгляд.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://starbiography.ru/muzyka/pnevmoslon?|title=Биография участников группы Пневмослон, как выглядит девушка и новости}}</ref> == Особитости == Піснї обсягують множество вулґарных высловів і суть призначены про публіку од 18 років. Подля Степанова мають піснї ґрупы псіхотерапевтічный ефект і концерты помагать позбавити ся од неґатівных [[Емоція|емоцій]]. == Історія == Од року 2014 зачав Олеґ Степанов складати піснї, котры негодны до концепції “Нейромонаха Феофана”. Вымыслив сі псевдонім Лорд Пневмослон і зачав такы піснї посылати по радіях в [[Санкт-Петербурґ]]у. В роцї 2017 Лорд ся познакомив з Романом Батарєйкіном, котрый сі взяв псевдонім “Боріс Буткеєв” ({{lang-ru|Борис Буткеев}}). Быв фанатіком творчости Степанова і присвятив ся орґанізаціёв концертів. Батерєйкін предложыв Лордови Пневмослонови вытворити сполочный проєкт. 29. октобра 2017 вышов дебутный міні-албум “Уже 5 минут как весело”. 24. апріля 2018 выдав “Пневмослон” першый повноцїнный албум “Контрэволюция. Часть 1”, котрый обсяговав 13 композіцій. В роцї 2018 Батерєйкін лишыв ґрупу, а на ёго місто пришла співачка Ася Зелёная. В роцї 2019 ґрупа стала участником фестівалу “Нашествие”.<ref>{{Cite web|url=https://myfests.ru/news/6909?|title=ПНЕВМОСЛОН - НОВЫЙ УЧАСТНИК НАШЕСТВИЯ 2019|access-date=2022-05-23|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303043117/https://myfests.ru/news/6909|deadlink=no}}</ref> Проєкт мав выступати на Доброфестї в роках 2020<ref>{{Cite web|url=https://vk.com/wall-118463244_41832|title=Новый участник Доброфеста-2020 - Пневмослон}}</ref> і 2021,<ref>{{Cite web|url=https://reproduktor.net/festivali/dobrofest/|title=Доброфест 2021|access-date=2022-05-23|archive-date=2021-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210821173223/https://reproduktor.net/festivali/dobrofest/|deadlink=no}}</ref> але фестивал перенесли із-за [[Пандемія COVID-19|пандемії]]. В дослїдку ґрупа выступила на Доброфестї в роцї 2022<ref>{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/370224|title=Доброфест-2022|access-date=2022-05-23|archive-date=2022-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220523123107/https://www.intermedia.ru/news/370224|deadlink=no}}</ref> і подля выслїдків фестівалу перемогла в двох номінаціях: “Открытие Года» і “Лучшее выступление на Красной сцене”. Пневмослон є штириразовый лавреат премії “Чартова Дюжина” Нашого радія. В роках 2020 і 2021 — в номінації “Side-проект”,<ref>{{Cite web|url=https://www.nashe.ru/chartova2020|title=Победители 14-й ежегодной национальной музыкальной премии "Чартова дюжина"|access-date=2022-05-23|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125085402/https://www.nashe.ru/chartova2020/|deadlink=no}}</ref> в 2022 — “Група”,<ref>{{Cite web|url=https://www.nashe.ru/chartova2022|title=Победители 15-й ежегодной национальной премии "Чартова дюжина"|access-date=2022-05-23|archive-date=2022-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301070608/https://www.nashe.ru/chartova2022|deadlink=no}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nsn.fm/music/diko-blagodaren-fanatam-pnevmoslon-prazdnuet-pobedu-na-chartovoi-duzhine?|title=«Дико благодарен фанатам!» Пневмослон празднует победу на «Чартовой дюжине»|access-date=2022-05-23|archive-date=2022-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223154729/https://nsn.fm/music/diko-blagodaren-fanatam-pnevmoslon-prazdnuet-pobedu-na-chartovoi-duzhine|deadlink=no}}</ref> в 2023 — в номінації “Альбом Года”. Пісня “Думаю на шаг вперед” з албуму “Запутай след” обсадила 7. місто в конечнім гітпарадї Чартовой Дюжины за рік 2021.<ref>{{Cite web|url=https://fm-charts.top/itogi/23883-itogovyj-hit-parad-chartova-djuzhina-2021.html|title=Итоговый Хит-Парад - Чартова дюжина 2021}}</ref> В роцї 2023 вышли албумы “Полегче” і “Потяжелее”. В роцї 2024 вышов албум «Шесть» і были зорґанізованы концерты «Небо» і «Земля». В тім самім роцї ґрупа вытворила дївоцькый музичный проєкт “Работники Культуры” під веджінём фронтмена з призвіском Худрук. == Діскоґрафія == === Албумы === * 2018 — “Контрэволюция. Часть 1” * 2019 — “Контрэволюция. Часть 2” * 2019 — “Зуб известного человека” * 2021 — “Запутай след” * 2022 — “В душе не ебу” * 2023 — “Полегче” * 2023 — “Потяжелее” * 2024 — “Шесть” === Сінґлы і міні албумы === * 2017 — “Уже пять минут как весело" * 2018 — “Питер, шизи на вираже” * 2018 — “Разящая рука” * 2021 — “Добрая девочка” * 2021 — “Блядь” * 2021 — “Думаю на шаг вперед” * 2021 — “Выборы в дурке” * 2021 — “Одинокие люди” * 2023 — “Бетономешалка” (з участю [[Кувалда (ґрупа)|Серґея Любавіна]]) * 2023 — “Бабушка” * 2023 — “Предварительные ласки” == Референції == {{reflist}} == Одказы == * {{url|https://pneumoslon.ru/}} {{ref-ru}} — офіціална сторінка ґрупы Пневмослон 4ob5tyzmul0z0i7935rjnqbbvhb9nyq 0 23993 170628 170146 2026-09-30T01:23:43Z Halajkovič 33393 170628 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} '''Децімéтер'''<ref>{{Русиньскый правопис|Децімéтер|131}}</ref> (з [[Префиксы SI|деці-]] і [[метер]]; сімбол: в [[Русиньскый язык|русиньскім языку]] '''дм''', в меджінароднім '''dm''') є єдиніця довжкы на міряня оддалености, котра ся рівна 1/10 метра.<ref>{{Cite web|title=decimeter - Dictionary Definition|url=https://www.vocabulary.com/dictionary/decimeter|access-date=2021-01-03|website=Vocabulary.com}}</ref> {{center|[[міліметер]] &lt;&lt; [[центіметер]] &lt;&lt; '''деціметер''' &lt;&lt; [[метер]] &lt;&lt; [[кілометер]]}} == Перевод на іншы єдиніцї довжкы == * 1 деціметер = 0,1 метра * 1 деціметер = 10 центіметрів * 1 деціметер = 100 міліметрів. == Літер і кубічный деціметер == Єдиніця про міряню обєму літер была в роцї 1964 рїшінём 12. ґенералній конференції о мірах і вагах становена на 1 кубічный деціметер (dm³). Передтым быв літер (рїшінём 12. ґенералній конференції о мірах і вагах з року 1901) дефінованый як обєм 1 кілоґраму чістой [[Вода|воды]] при нормалнім атмосферічнім тиску (760 mm Hg) і при теплотї найвысшій густоты воды (4 °C). Такым способом од року 1901 до року 1964 1 дм³ зодповідав лем 0,999972 літра. == Референції == {{референції}} [[Катеґорія:Єдиніцї довжкы]] m3lclvfd5wa8rnuu2qrbs2y81c1a7wo 0 23999 170624 168763 2026-09-30T01:22:24Z Halajkovič 33393 170624 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Infobox | name = | bodystyle = width: 23em; font-size: 89% | titlestyle = | abovestyle = background-color: #E9EAEE | subheaderstyle = | title = | above = Нежеґоль | subheader = [[російскый язык|рос.]] і {{lang-uk|Нежеголь}} | subheader2 = | imagestyle = | captionstyle = | image = | caption = | headerstyle = background-color: #E9EAEE | labelstyle = | datastyle = | header1 = Основна інформація | label1 = | data1 = | header2 = | label2 = Жанер | data2 = паґан метал<br>НСБМ<br>фолк метал | header3 = | label3 = Рокы | data3 = 2004–{{abbr|п. ч.|притомный час|0}} | header4 = | label4 = Штат | data4 = {{RUS}} (давнїше)<br>{{UKR}} ({{abbr|п. ч.|притомный час|0}}) | header5 = | label5 = Язык | data5 = [[Російскый язык|російскый]]<br>[[Україньскый язык|україньскый]] | header6 = | label6 = Тематіка | data6 = [[поганство]]<br>[[шкандінавска мітолоґія]]<br>[[націоналный соціалізм]]<br>[[націоналізм]]<br>[[война]]<br>[[Русь|Руська земля]] | label7 = Лейбел | data7 = Militant Zone | label8 = Зложіня | data8 = Александр | label9 = Сполупраца | data9 = [[M8L8TH]] | header10 = {{url|https://militant.zone/}} }} '''Неже́ґоль'''&nbsp;є російско-україньска паґан металова ґрупа з міста Шебєкіно в [[Білгородьска область|Бєлґородьскій области]], соловый проєкт музиканта меном Александр.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://vot-tak.tv/84671360/koncert-kiev |title=«Мы боролись с этим государством задолго до того, как это стало мейнстримом‎». В Киеве впервые с начала войны выступили музыканты из России |author=S.A |first=Telewizja Polska |work=vot-tak.tv |language=ru |access-date=2025-03-16 }}</ref><ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://nezhegol.narod.ru/hist.htm |title=Нежеголь - ИНТЕРВЬЮ CASUS BELLI'zine |author=Paganshikoff |date=2007-10-21 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2007-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021233039/https://nezhegol.narod.ru/hist.htm }}</ref> Поменованый по рівноменній рїцї в Бєлґородьскій области.<ref>{{Cite web |url=http://www.nneformat.ru/reviews/?id=7532 |title=НЕЖЕГОЛЬ - "Асгарда Рейд" {{!}} Рецензии {{!}} Наш НеФормат |work=www.nneformat.ru |access-date=2025-03-16 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://nezhegol.narod.ru/intSamotvorec.doc |title=НЕЖЕГОЛЬ - Интервью журналу Самотворец (Россия) 2007 |archivedate=2018-03-04 |access-date=2025-03-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180304102631/http://nezhegol.narod.ru/intSamotvorec.doc }}</ref> == Історія == В роцї 2004 Александр створив дві демо нагваркы, котры были реалізованы посередництвом публікованя на інтернетї.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 Всё о группе «Нежеголь» | Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal]. ''web.archive.org''. 12 квітня 2016. Архів [http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 оригіналу] за 12 квітня 2016<span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> В авґустї 2005 была докончіна робота на албумі „От сердца к солнцу“, котра перебігала од яри того істого року. Албум вышов в лімітованім выданю в чіслї 500 копій на лейблї Ancient Nation Productions.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 Всё о группе «Нежеголь» | Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal]. ''web.archive.org''. 12 квітня 2016. Архів [http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 оригіналу] за 12 квітня 2016<span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> В роцї 2006 выходить на лейблї „Armour Get Dawn“ албум „Маршем Грома в Парад Осенних Ночей“, котрый представлює новый уровень в творчости Александра, котрый вжыває шыроку шкалу інштрументалных новинок.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 Всё о группе «Нежеголь» | Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal]. ''web.archive.org''. 12 квітня 2016. Архів [http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 оригіналу] за 12 квітня 2016<span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |url=https://nezhegol.narod.ru/hist.htm |title=Нежеголь - ИНТЕРВЬЮ CASUS BELLI'zine |author=Paganshikoff |date=2007-10-21 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2007-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021233039/https://nezhegol.narod.ru/hist.htm }}</ref> В роцї 2007 выходить на лейблї „Armour Get Dawn“ албум „Копится Ярость“.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 Всё о группе «Нежеголь» | Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal]. ''web.archive.org''. 12 квітня 2016. Архів [http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 оригіналу] за 12 квітня 2016<span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> В роцї 2008 выходить на лейблї „Lost Reich Records“ албум „Истоки“.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 Всё о группе «Нежеголь» | Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal]. ''web.archive.org''. 12 квітня 2016. Архів [http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 оригіналу] за 12 квітня 2016<span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> Окрем семох оріґіналных пісень обсяговав албум ай кавер верзію складбы „Lost Wisdom“ од ґрупы Burzum. В роцї 2009 вышло на лейблї „Lost Reich Records“ в чіслї 300 копій выходить лімітоване выданя в форматї CD-R з професіоналным дізайном двох першых демо награвок Нежеґоль „Край“ та „На Севере Мира“, доповнене верзіёв піснї „Absurd“&nbsp;— „Stahl Blitz Kalt“.<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 |title=Всё о группе «Нежеголь» {{!}} Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal |date=2016-04-12 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2016-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20160412011254/http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 Всё о группе «Нежеголь» | Hard Liberty - Black Metal, Pagan Metal, Viking Metal]. ''web.archive.org''. 12 квітня 2016. Архів [http://www.hardliberty.ru/band.php?letter=ru&id=29 оригіналу] за 12 квітня 2016<span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> В роцї 2010 ся Александр споїв з тверьсков ґрупов M8L8TH і сполочныма силами выдали спліт „Молодь Вотана“, де было од ґрупы „Нежеголь“ презентованы штыри трекы, котры вышли в скоршых албумах і были переграваны в тім сплітї: „Хель“, „Маршем Грому в Парад Осінніх Ночів“, „Скреготом Сталі Мечі Заспівають“ і „Сонця Промені“. Спліт быв награный в штудії обома ґрупами нараз. Зложіня ґрупы „Нежеголь“ было розшырене членами ґрупы M8L8TH, вдяка чому піснї здобыли якостнїшого звучаня. В роцї 2012 выходить на лейблї „Lost Reich Records“ повноформатовый албум „Асгарда Рейд“, котрый быв оголошеный уж в роцї 2010, але за дакотрым проблем з портуґальскым лейблом „Fronteuropa Records“, вышов аж о два рокы пізнїше. Ліріка к тім албуму написали Александр і Алексей Лёвкін з M8L8TH. Єдна з композіцій, „Вічна земля під нашими ногами“, была іншпірована баладов „Пісні Амергіна“, котра была подля вшыткого написана в 13. столїтю до нашой еры.<ref>{{Cite web |url=https://nezhegol.narod.ru/hist.htm |title=Нежеголь - ИНТЕРВЬЮ CASUS BELLI'zine |author=Paganshikoff |date=2007-10-21 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2007-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021233039/https://nezhegol.narod.ru/hist.htm }}</ref> В роцї 2022 выходить албум „Молодёжь“ на лейблї „Militant Zone“.<ref>{{Cite web |url=https://nezhegol.narod.ru/hist.htm |title=Нежеголь - ИНТЕРВЬЮ CASUS BELLI'zine |author=Paganshikoff |date=2007-10-21 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2007-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021233039/https://nezhegol.narod.ru/hist.htm }}</ref> Музиканты російскых ултраправіцёвых музичных проєктів, конкретно M8L8TH, My Skin Is Multicam, Ares і „Нежеголь“ суть членами Російского добровольницького збору (РДЗ).<ref name=":1">{{Cite web |url=https://vot-tak.tv/84671360/koncert-kiev |title=«Мы боролись с этим государством задолго до того, как это стало мейнстримом‎». В Киеве впервые с начала войны выступили музыканты из России |author=S.A |first=Telewizja Polska |work=vot-tak.tv |language=ru |access-date=2025-03-16 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">S.A, Telewizja Polska. [https://vot-tak.tv/84671360/koncert-kiev «Мы боролись с этим государством задолго до того, как это стало мейнстримом‎». В Киеве впервые с начала войны выступили музыканты из России]. ''vot-tak.tv'' <span class="cs1-ref-lang" title="російською мовою">(рос.)</span><span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> == Зложіня == * Александр&nbsp;— музика, ліріка, вокал == Діскоґрафія == {{mainref|<ref>{{Cite web|url=https://www.metal-archives.com/bands/Нежеголь/74973|title=Нежеголь - Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives|website=www.metal-archives.com|access-date=2025-01-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.discogs.com/ru/artist/3091509-Нежеголь?srsltid=AfmBOorr4dWmZFjQe5aTI_2aTZC4-Lnzru050JxZvCVmK78Gp_kyY7_m|title=Нежеголь|website=Discogs|language=ru|access-date=2025-01-26}}</ref>}} {| class="wikitable" |+ !Рік !Назва !Позначкы |- |2004 |''Край'' |Демо |- |2004 |''На Севере Мира'' |Демо |- |2005 |''От Сердца к Солнцу'' |Повноформатовый албум |- |2006 |''Маршем Грома в Парад Осенних Ночей'' |Повноформатовый албум |- |2007 |''Копится Ярость'' |Повноформатовый албум |- |2008 |''Истоки'' |Повноформатовый албум |- |2011 |''WotanJugend'' |Спліт албум |- |2012 |''Асгарда Рейд'' |Повноформатовый албум |- |2014 |''Нож Блестит Холодно'' |Колаборація |- |2014 |''Украина'' |Сінґел |- |2015 |''Клич Молодости'' |Компілація |- |2020 |''Зори'' |Сінґел |- |2022 |''На могилах героев'' |Сінґел |- |2022 |''Raven'' |Сінґел |- |2022 |''Молодёжь'' |Повноформатовый албум |- |2024 |''Солнцестояние'' |Сінґел |- |2024 |''FPV на Волчанск!'' |Сінґел |- |2024 |''WotanJugend 2.0'' |Албум-колаборація |- |2025 |''Песни окопов'' |Повноформатовый албум |} == Крітіка == Нежеґоль, таксамо як остатнї російскы NSBM ґрупы, є в Росії крітізованы за шырїня [[Неонацизм|націоналносоціалістічной пропаґанды]].<ref>{{Cite web |url=https://nezhegol.narod.ru/hist.htm |title=Нежеголь - ИНТЕРВЬЮ CASUS BELLI'zine |author=Paganshikoff |date=2007-10-21 |work=web.archive.org |access-date=2025-03-16 |archivedate=2007-10-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071021233039/https://nezhegol.narod.ru/hist.htm }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nneformat.ru/reviews/?id=7532 |title=НЕЖЕГОЛЬ - "Асгарда Рейд" {{!}} Рецензии {{!}} Наш НеФормат |work=www.nneformat.ru |access-date=2025-03-16 }}</ref> Алексей Лёвкін, основатель ґрупы M8L8TH, в коментарї к музичным проєктам як M8L8TH, „Нежеголь“ і „Шепіт рун“, поперає їх приналежность к націоналносоціалістічной ідеолоґії і твердить, же основов їх музикы є европска, конкретно старовіка европска історія, міты і подїї минулости.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://vot-tak.tv/84671360/koncert-kiev |title=«Мы боролись с этим государством задолго до того, как это стало мейнстримом‎». В Киеве впервые с начала войны выступили музыканты из России |author=S.A |first=Telewizja Polska |work=vot-tak.tv |language=ru |access-date=2025-03-16 }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">S.A, Telewizja Polska. [https://vot-tak.tv/84671360/koncert-kiev «Мы боролись с этим государством задолго до того, как это стало мейнстримом‎». В Киеве впервые с начала войны выступили музыканты из России]. ''vot-tak.tv'' <span class="cs1-ref-lang" title="російською мовою">(рос.)</span><span class="reference-accessdate">. Процитовано 16 березня 2025</span>.</cite></ref> == Референції == {{Reflist|2}} 1qejczc7vd1wdloumaykp9bn5gn2v2y 0 24195 170623 165359 2026-09-30T01:21:18Z Halajkovič 33393 170623 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:Black ice on footway.jpg|mini|thumb|250px|Поледіця]] '''Полéдіця'''<ref>{{Русиньскый правопис|Полéдіця|355}}</ref> ('''поледовíця''',<ref>{{Русиньскый правопис|Поледовíця|355}}</ref> '''чóрный лед''',{{efn|Термін походить з анґліцького языка ({{lang-en|black ice}}) і шыроке вжываня здобыв в половинї XX. столїтя: словник „Merriam-Webster“ зазначує перше знаме хоснованя в роцї 1941.{{#tag:ref|{{cite web |title=Definition of BLACK ICE |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/black%20ice |website=www.merriam-webster.com |accessdate=2026-02-05 |language=en}}|name=MW}} Вжывать ся в метеоролоґії, дорожных справах і авіації на означіня тонкой верствы леду, котра необсягує вздуховы бублины. Назва поуказує на візуалный ефект: через переглядный лед просвічує темна фарба поверьху дорогы, чім вытварять ілузію просто мокрой поверьховой верствы.{{#tag:ref|{{cite web |title=Glossary of Meteorology: Black ice |url=https://glossary.ametsoc.org/wiki/Black_ice |publisher=American Meteorological Society |accessdate=2026-02-05 |language=en}}|name=AMS}}}}) є тонка верства леду на земскім поверьху, котрый ся творыть по доджу або отеплїню при знижованы теплоты; тыж проглядна верства леду, котра взникать в дослїдку замерзнутя капок [[Дрібный додж|дрібного доджа]] або доджа на поверьху земли або предметів при теплотї од 0 до -6 °C.<ref>{{cite web |url=http://ww2010.atmos.uiuc.edu/(Gh)/guides/mtr/cld/prcp/zr/fcst/fcst.rxml |title=Forecasting Freezing Rain |website=Weather World 2010 Project |publisher=University of Illinois}}</ref> На взник поледіцї є потребна зміна теплоты, протоже при плусовых теплотах вода не замерзне, а при тырвалых мінусовых теплотах вода замерзне іщі во вздуху і выпадають в формї снїгу і крішталічного наморозу. Подмінкы потребны на взнику поледіцї ся звычайно находять при змінї погоды (охолоджены) в дослїдку роздїлу меджі деннов (над нулов) і ночов (під нулов) теплотов, при мінусовых теплотах в близкости (або на) не замерзнутых водных плохах (замерзають капкы одфукнути вітром з поверьху воды). Поледіця способує значны шкоды, в дослїдку чого ся значно згіршує адгезію колес<ref>{{cite web |url=https://ops.fhwa.dot.gov/weather/weather_events/snow_ice.htm |title=Snow and Ice Impact on Road Weather Management |publisher=Federal Highway Administration (FHWA)}}</ref> транспортных средстев к поверьху дорог, што значно звышує чісло карамболів і змушує райтовати низшов швыдкостю. Великы шкоды способує поледіця на морї — комбінація силного вітра і морозу на незамерзнутім морї веде к замерзнутю вшыткого, на што допадають капкы, грубов верствов леду, што може даколи вести аж к перевернутю шыфы,<ref>{{cite web |url=https://www.weather.gov/afc/ice |title=Vessel Icing Forecasts and Hazards |publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA)}}</ref> котрых єден бок є покрытый грубов верствов леду. == Позначкы == {{notelist}} == Референції == {{референції}} pdl7cbq15uz7lh1l1rfssjsb6ty1o8b 0 24390 170622 164712 2026-09-30T01:20:57Z Halajkovič 33393 170622 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[Image:Flag of Interslavic.svg|thumb|left|Прапор меджіславяньского языка]] [[Image:Vojtěch_Merunka_and_Jan_van_Steenbergen_at_CISLa_2018.jpg|thumb|Прапор почас другой меджіславяньской конференції о меджіславяньскім языку, 2018]] '''Прапор меджіславяньского языка''' ({{lang-isv|Хоругва меджусловјанского језыка / Horugva medžuslovjanskogo jezyka}}) є головным і найчастїше хоснованым сімболом [[Меджіславяньскый язык|меджіславяньского языка]]. Є діоґонално роздїленый на штири поля єднакой великости, граніцї меджі котрыма мають форму лежачого ([[Андріївскый хрест|Андріївского]]) хреста, а обсягує славяньскы фарбы (синїй, білый і червеный), як ай жовтый,<ref>{{cite book |last=Meyer |first=Anna-Maria |title=Wiederbelebung einer Utopie. Probleme und Perspektiven slavischer Plansprachen im Zeitalter des Internets |publisher=University of Bamberg Press |year=2014 |isbn=978-3-86309-233-7 |pages=265–266 |language=de}}</ref> представлюючі "новы" языкы, як [[Україньскый язык|україньскый]], кашубскый і слезьскый. Одношіня прапора є 2:3 (дві єдиніцї высоты на три єдиніцї довжкы), хоць даколи ся тыж обявує в формі квадрата (1:1). Тоты штири триуголникы мож інтерпретовати як стрїлкы указуючі до самого центру: міста, де ся меджі [[Славяньскы языкы|славяньскыма языками]] находить меджіславяньскый. Прапор быв предложеный так, жебы быв простый, привітный, фаребный і унікатный, але єдночасно несе правилны конотації і не вызерать як жадный екзістуючій народный або політічный прапор. То, же штучны языкы мають прапоры – часто припоминаючі штатны прапоры – мають довгу традіцію. В роцї [[1905]] першый світовый конґрес есперанта встановив зелено-білый прапор языка [[есперанто]], розвинутый уж в роцї [[1893]]. Много пізнїшых проєктів має тыж прапоры, напр. ідо, новіал, інтерлінґва, словіло і доконця волапюк. Прото было лоґічно, же люде занимаючі ю ся меджіславяньскым языком тыж зачали думати о прапорї. Сучасный меджіславяньскый прапор вывинули в роцї [[2006]] членове „Словиански форум“ про славяньскый язык; по дакількых неуспішных спроб створити прапор, котрый бы выражав натуралістічный характер языка, ю предложыв член з тогдышнёй Македонії, днесь называной [[Северна Македонія|Северной Македонії]]. Кедь ся славяньскый і новославяньскый злучіли до днешнёго меджіславяньского, автоматично ся став ёго прапором. == Референції == {{референції}} == Вонкашнї одказы == * [http://steen.free.fr/interslavic/flags.html The Interslavic flag]. * [https://udrugamsk.hr/ ŠTO JE MEĐUSLAVENSKI JEZIK?] ''Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/isv/Horugva_med%C5%BEuslovjanskogo_jezyka Horugva medžuslovjanskogo jezyka] на меджіславяньскій Вікіпедії во вікі-інкубаторї'' [[Катеґорія:Меджіславяньскый язык]] 85ynh4qdro3sw2yd6tqv23cbfeci6yk 0 24446 170627 165818 2026-09-30T01:23:22Z Halajkovič 33393 170627 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Особа}} '''Максі́м Серґе́євіч Марцінке́віч''' ({{lang-ru|Максим Сергеевич Марцинкевич}}; [[8. мая]] [[1984]], [[Москва]] – [[16. септембра]] [[2020]], Челябінск<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/proisshestviya/9471021|title=По факту самоубийства Тесака проводят служебную и доследственную проверки - ТАСС|lang=ru|website=TACC|access-date=2025-02-22|archive-date=2020-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200918104824/https://tass.ru/proisshestviya/9471021|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://graniru.org/Society/Xenophobia/Skinhead/m.279963.html |title=Тесак найден мёртвым в СИЗО |lang=ru |website=[[Грани.ру]] |date=2020-09-16 |access-date=2020-09-19 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20200918163504/https://graniru.org/Society/Xenophobia/Skinhead/m.279963.html |archive-date=2020-09-18}}</ref>), знамый радше під псевдонімом '''Теса́к''' (з {{lang-ru}} „сокыра“, „ручный клин", „мачета“) быв російскый публічный чінитель, [[Неонацизм|неонацістічный]]<ref>{{cite web|title=Неонацист по прозвищу Тесак задержан на Кубе|url=http://www.gazeta.ru/social/news/2014/01/18/n_5884557.shtml|publisher=[[Газета.Ru]]|date=2014-01-18|access-date=2014-03-04|archive-date=2014-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219052003/http://www.gazeta.ru/social/news/2014/01/18/n_5884557.shtml}}</ref> відеоблоґер, сполузакладатель і ідеолоґ неформалного меджінародного публічного руху „Реструкт“, котрый дїяв в постсовєтьскім просторї. Марцінкевіч ся по першыраз прославив як скінгед з руху НС<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=rSk-OR5CKGE |title=Интервью Максима Марцинкевича (Тесак) на радио|website=[[YouTube]]|date= |access-date=2017-10-02 |archive-date=2015-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151220112452/https://www.youtube.com/watch?v=rSk-OR5CKGE |url-status=dead }}</ref> і лідер неонацістічной молодежной орґанізації „Формат 18“.<ref>{{cite web|title=Прокуратура Москвы подозревает объединение «Формат-18» в экстремизме|url=http://shuum.ru/news/2300|publisher=Журнал «Шум»|date=2010-09-10|access-date=2014-03-04|archive-date=2014-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20141108173348/http://shuum.ru/news/2300}}</ref> Быв трираз одсудженый на трест однятя слободы подля статї 282 Трестного кодекса Російской федерації. В роцї 2007 было проти нёму по першыраз отворены трестны обвинїня по тім, што він і ёго сполубоёвници із поужытём фашістічных гесел нарушыли лібералный колоквіум в клубі „Білінґва“.<ref>{{cite web |author=Максим Солопов, интервьюер |author-link= |url=https://meduza.io/feature/2020/09/23/eto-posledniy-trolling-tesaka |title=„Это последний троллинг Тесака“ |subtitle=Интервью израильского режиссёра Влади Антоневича. Он расследовал убийство конца нулевых, из-за которого мог покончить с собой Максим Марцинкевич |lang=ru |website=// meduza.io |publisher=[[Meduza]] |date=2020-09-23 |description= |quote=Это очень интересный момент. В «Билингве» засветились все трое: Тесак, Румянцев и Малюта. Их фотографируют втроём, они стоят один рядом с другим, они все трое вскидывают руки, все трое кричат «Зиг хайль», но почему-то ищут потом только Тесака. |access-date=2020-09-25 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20200923184745/https://meduza.io/feature/2020/09/23/eto-posledniy-trolling-tesaka#selection-3663.2-3663.245 |archive-date=2020-09-23}}</ref> В роцї 2009 быв другыраз одсудженый на три рокы за відеокліп із расістічным обсягом, што суд кваліфіковав як розпалёваня к меджіетнічній ненавісти.<ref name="infosud" /> Споминкы на трестны перенаслїдованя і три і піврока арешту ся стали основов книгы „Реструкт“, котру написав по пропущены. По пропущены на слободу Марцінкевіч нїґда не працовав, лем вів відеоблоґ і жыв з средствами, котры діставав од тых, котры ся хотїли брати участь „лову на педофілів“, з орґанізованя платовых семінарів о жывотї во вязніцї, о тім, як красти в обходах і т. д.<ref name="lenta120918">{{cite web|title=Я в тюрьму не хочу опять|url=http://lenta.ru/articles/2012/09/18/tesak/|publisher=[[Lenta.ru]]|date=2012-09-18|access-date=2014-03-04|archive-date=2014-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105092307/http://lenta.ru/articles/2012/09/18/tesak}}</ref> В роцї 2013 быв Марцінкевіч по третїй раз обвиненый подля статї 282 Трестного кодекса Російской федерації за опублікованя контроверзных відей.<ref name="autogenerated2">{{cite web|title=Националиста М. Марцинкевича заочно арестовали за экстремизм|url=http://top.rbc.ru/society/13/12/2013/894670.shtml|publisher=[[РБК (телеканал)|РБК]]|date=2013-12-13|access-date=2014-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202235558/http://top.rbc.ru/society/13/12/2013/894670.shtml|archive-date=2014-02-02}}</ref> 15. авґуста 2014 быв одсудженый на пять років арешту в направновыходнім заряджены із строгым режімом<ref name="autogenerated3">{{Cite news|title=В Москве задержан выдворенный с Кубы националист Тесак|url=http://www.interfax.ru/moscow/news/354204|website=Interfax.ru|date=2014-01-27|access-date=2025-02-22|lang=ru-RU|archive-date=2014-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140128024234/http://www.interfax.ru/moscow/news/354204|url-status=live}}</ref><ref name="autogenerated4">{{Cite web|url=http://www.rbc.ru/rbcfreenews/20140129134745.shtml|title=В Москве националисту &#8221;Тесаку&#8221; предъявлено обвинение.|website=РБК|access-date=2025-02-22|archive-date=2014-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140129125755/http://www.rbc.ru/rbcfreenews/20140129134745.shtml|url-status=live}}</ref><ref name="result3">{{cite web|url=http://www.rosbalt.ru/moscow/2014/08/15/1304375.html|title=Националист Тесак получил 5 лет колонии строгого режима|date=2014-08-15|publisher=[[Росбалт]]|access-date=2014-08-15|archive-date=2014-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20140818094011/http://www.rosbalt.ru/moscow/2014/08/15/1304375.html}}</ref> (пізнїше быв трест скороченый на 2 рокы і 10 місяцїв).<ref>{{cite web|title=Мосгорсуд смягчил наказание Тесаку до 2 лет и 10 месяцев|url=http://www.gazeta.ru/social/news/2014/11/11/n_6640073.shtml|publisher=[[Gazeta.ru]]|date=2014-11-11|access-date=2014-11-11|archive-date=2014-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111124220/http://www.gazeta.ru/social/news/2014/11/11/n_6640073.shtml}}</ref> На осїнь 2016 мав Марцінкевіч выйти на слободу, але уж во вязнічній колонії му были отворены новы обвинїня і зістав во вязніцї. 27. юнія 2017 быв Марцінкевіч одсудженый на 10 років однятя слободы в направновыходнім заряджены із строгым режімом в звязаности із припадом атак на продавачів сінтетічных дроґ, котры ся одограли у рамках проєкту „Оккупай-Наркофиляй“. В маї 2018 Московскый містьскый суд зрушив вердікт, але в децембрї того істого року Бабушкіньскый суд в [[Москва|Москві]] зась одсудив Марцінкевіча на єднакый трест.<ref name="автоссылка1">{{cite web|title=Националиста Тесака приговорили к 10 годам колонии за нападение на людей|url=https://www.rbc.ru/politics/29/12/2018/5c277d179a79474ea7385a5c|publisher=[[РБК]]|date=2018-12-29|access-date=2018-12-29|archive-date=2018-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20181230030557/https://www.rbc.ru/politics/29/12/2018/5c277d179a79474ea7385a5c}}</ref> Вєдно із ним быв на реалны тресты однятя слободы одсудженый ай ряд ёго сполупрацовників.<ref name="rbc-7470" /> В новембрї 2018, почас побытю во вязніцї, Марцінкевіч выголосив, же є [[Лібертаріанізм|лібертаріан]].<ref name="newsru">{{Cite web|lang=ru|url=https://news.ru/society/tesak-stal-v-tyur-me-storonnikom-svobodnogo-rynka/|title=Тесак стал в тюрьме сторонником рынка и свобод|website=[[News.ru]]|access-date=2020-09-23|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926213117/https://news.ru/society/tesak-stal-v-tyur-me-storonnikom-svobodnogo-rynka/|url-status=live}}</ref> 16. септембра 2020 быв Марцінкевіч найденый мертвый во своєй вязнічній целї.<ref>{{cite web|title=ФСИН: неонацист Тесак покончил с собой в челябинском СИЗО|url=https://zona.media/news/2020/09/16/tesak|website=[[Медиазона]]|date=2020-09-16|access-date=2024-09-19|lang=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200916163940/https://zona.media/news/2020/09/16/tesak|archive-date=2020-09-16}}</ref> == Референції == {{референції}} jisa0odvuh3plxrdohnkybameqo57rv 0 24798 170626 168589 2026-09-30T01:22:52Z Halajkovič 33393 170626 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} [[File:Conlangflag.svg|thumb|Прапор конланґу, сімбол створїня умелых языків, котру створили членове діскусной ґрупы CONLANG і котра ілуструє вавілоньску вежу на фонї выходячого сонця]] '''Умелый язык''' (тыж „конланґ“, з {{lang-en|constructed language, conlang}}) є шпеціално розвита знакова сістема, котрого словна засоба, фонетіка і ґраматіка были замірно створены єднов особов або ґрупов людей, на роздїл од природных языків, котры ся спонтанно вывивали в перебігу стороч.<ref>{{Cite encyclopedia |title=Штучні мови |encyclopedia=Енциклопедія сучасної України |url=https://esu.com.ua/ |publisher=Інститут енциклопедичних досліджень НАН України |accessdate=5. авґуста 2026}}</ref> Умелы языкы ся створюють з розлічных прічін: на злегшіня меджінародной комунікації, на хоснованя в умелецькых дїлах, на лінґвістічны експеріменты або на забезпечіня машынового перекладу. == Класіфікація подля походжіня == В залежности од того, як ся формує лексіка і ґраматіка, ся умелы языкы дїлять до трёх основных катеґорій:<ref>{{Cite book |last=Дуліченко |first=О. Д. |title=Міжнародні штучні мови: теорія і практика |year=1990 |publisher=Вища школа |pages=15–27 |language=uk}}</ref> * '''Апріорны языкы''' суть языкы, котрых елементы не суть перевзяты з екзістуючіх природных языків, але суть створены од нулы на основі лоґічных або філозофічных концепцій (наприклад ложбан, ро). * '''Апостеріорны языкы''' суть языкы, котры суть поставены на основі словной засобы і ґраматікы єдного або многых природных языків. Звычайно злегшують і сістематізують екзістуючі правила (наприклад [[есперанто]], [[інтерлінґва]]). * '''Змішаны языкы''' суть сістемы, котры часточно переберають корїнёвы слова з природных языків, але мають умело створену, математічно точну ґраматіку (наприклад [[волапюк]]). == Класіфікація подля цїлї створїня == Функчны встановлїня є головным крітеріём про тіполоґію умелых языків. Про простїшы порівнаня суть основны тіпы уведжены в табліцї низше. {| class="wikitable" |+ Головны тіпы умелых языків ! Тіп языка !! Анґліцькый термін !! Главна цїль !! Найзнамішы приклады |- | '''Меджінародны помічны''' || ''Auxlangs'' (Auxiliary languages) || Злегшіня ґлобалной комунікації, перемаганя языковых барьєр. || [[есперанто]], [[інтерлінґва]], ідо, [[Меджіславяньскый язык|меджіславяньскый]]. |- | '''Умелецькы (выдуманы)''' || ''Artlangs'' (Artistic languages) || Хоснованя в літературї, кінематоґрафії або відеограх на доданя реалізму выдуманым світам. || квеня („Середоземля“), клінґоньскый („Звіздне путованя“), дотрацькый („Гра о троны“). |- | '''Лоґічны і експеріменталны''' || ''Englangs'' (Engineered languages) || Овірёваня лінґвістічных гіпотез (наприклад гіпотезы Сапіра-Ворфа), створїня языка з абсолутнов лоґіков без неєднозначности. || ложбан, токі пона, іфкуіл. |} == Історія розвитку == Ідея створїня доконалого языка взникла уж в середнёвіку і в періодї ренесанції.<ref>{{Cite book |last=Eco |first=Umberto |title=The Search for the Perfect Language |url=https://archive.org/details/searchforperfect00ecou |year=1995 |publisher=Blackwell |isbn=978-0631174653 |language=en}}</ref> * '''Філозофска етапа (17.–18. стороча):''' Науковцї як Ґоттфрід Вілгелм Лайбніц і Джон Вілкінс ся снажили створити універзалны філозофскы языкы, в котрых бы кажде слово точно одражало основу речі. * '''Етапа меджінародной комунікації (конець 19. – зачаток 20. стороча):''' з розвоём ґлобалізації взникла потреба простого языка про меджінародну комунікацію. В роцї 1879 створив Йоганн Мартін Шлеєр язык „<nowiki/>[[волапюк]]<nowiki/>“, котрый сі здобыв обровску популарность, пізнїше єднак уступив „<nowiki/>[[Есперанто|есперанту]]<nowiki/>“, котрый вывинув [[Лудвік Лазарь Заменгоф|Лудвік Заменгоф]] в роцї 1887. * '''Етапа уменя і інтернету (20. – 21. стороча):''' Джон Роналд Руел Толкін повышыв створїня языків на уровень высокого уменя, кедь вывинув елфскы языкы. З розвоём інтернету ся стало створїня конланґів популарным, што споює тісячі ентузіастів до комуніт.<ref>{{Cite web |url=https://conlang.org/ |title=Language Creation Society |publisher=Товариство створення мов |language=en |accessdate=5. авґуста 2026}}</ref> == Інтересны факты == * '''[[Есперанто]]''' є єдиный умелый язык, котрый мать родженых бісїдуючіх (дїти в меджінародных родинах есперантістів, про котрых є тот язык материньскым языком).<ref>{{Cite book |last=Okrent |first=Arika |title=In the Land of Invented Languages: Esperanto Rock Stars, Klingon Poets, Loglan Lovers, and the Mad Dreamers Who Tried to Build a Perfect Language |url=https://archive.org/details/inlandofinvented00okre |year=2009 |publisher=Spiegel & Grau |isbn=978-0-385-52788-0 |language=en}}</ref> * '''[[Меджіславяньскый язык]]''' є конціпованый так, же каждый, хто овладать славяньскы языкы, розуміє 80–90% тексту без попереднёго штудованя.<ref>{{Cite web |url=https://interslavic-language.org/ |title=Interslavic Language |author=В. Мерунка, Я. ван Стенберген |accessdate=5. авґуста 2026}}</ref> Праві вдяка той універзалности ся став языком кінематоґрафії — говорять ним поставы філму „Цвітна пташка“ (2019), жебы ся подїї не звязали на жадну конкретну країну.<ref>{{Cite web |url=https://english.radio.cz/painted-bird-first-film-interslavic-8140414 |title=The Painted Bird — the first film in Interslavic |publisher=Radio Prague International |date=18 грудня 2018 |accessdate=5. авґуста 2026}}</ref> * Язык '''токі пона''' мать словну засобу, котра ся складать лем з приближно 120 слов, што з нёго робить єден з наймінімалістічнїшых языків на світї. * Екзістує '''ISO 639-3''', меджінародна норма, котра придїлює офіціално тройбуквены коды нелем природным, але ай найпопуларнїшым умелым языкам (наприклад <code>epo</code> про есперанто, <code>tlh</code> про клінґоньскый язык). == Поз. тыж == * [[Інтерлінґвістіка]] * [[Плановый язык]] * [[Умелы языкы у відеограх]] == Референції == {{референції}} == Література і жрїдла == * {{Cite book |last=Okrent |first=Arika |title=In the Land of Invented Languages: Esperanto Rock Stars, Klingon Poets, Loglan Lovers, and the Mad Dreamers Who Tried to Build a Perfect Language |url=https://archive.org/details/inlandofinvented00okre |year=2009 |publisher=Spiegel & Grau |isbn=978-0-385-52788-0 |language=en}} * {{Cite book |last=Eco |first=Umberto |title=The Search for the Perfect Language |url=https://archive.org/details/searchforperfect00ecou |year=1995 |publisher=Blackwell |isbn=978-0631174653 |language=en}} * {{Cite book |last=Дуліченко |first=О. Д. |title=Міжнародні штучні мови: теорія і практика |year=1990 |publisher=Вища школа |pages=15–27 |language=uk}} == Одказы == * [https://esperanto.net/ Многоязычный інформачный центер о есперантї.] * [https://zompist.com/kit.html The Language Construction Kit], знамый онлайн мануал о творїню умелых языків „про зачаточників“. [[Катеґорія:Умелы языкы|*]] [[Катеґорія:Інтерлінґвістіка]] mziafqa157s4oobwzipa83sywo9ktpl 1 25138 170564 170556 2026-09-29T15:16:34Z Halajkovič 33393 /* Курзивна назва */ Відповідь 170564 wikitext text/x-wiki == „Жовтуха“ == Запервоє, видит ми ся, ож ипен такый наголос ги там быв&nbsp;— „жо́втуха“&nbsp;— ото якась хыба. Задругоє, забираву тот дарабчик гет, бо UGC-вікі (у т.&nbsp;ч.&nbsp;сама Вікіпедія) не сут бизувными жерелами, тай ипен само включіня такої кличкы на бавку до статі тоже вижу мало безхосенным. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:47, 17 септембра 2026 (CEST) :Добрый день/вечур. Дякую за вашу позорность к статї. З першым пунктом цїлком згодный (трафунком єм ся помылив з притиском, мав бы быти на „у“). З другым пунктом тыж часточно згодный, протоже сторінкы з обсягом вытваряным хоснователями (UGC) реално не выповнюють строго крітерії перевірительности Вікіпедії. Сама назва „жовтуха“ ся актівно хоснує ай в україньскій (''жовтуха''), ай в російскій (''желтуха'') фанушиковскій комунітї, жебы не было потребно довго і нудно высловлёвати цїлу назву той фанушиковской гры. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 00:54, 18 септембра 2026 (CEST) ::Образив єм вас чімсь, же ня іґноруєте-_-? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:44, 18 септембра 2026 (CEST) :::Перебачте, не мав єм такого наміру, айбо виділо ми ся, ож дискусія себе вычерьпала. Такі нікнеймы на медіа мавут мало енциклопедичної цінности в сякых трафунках, та їх сміло мож пролишати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:29, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Є то смутно, але справедливо ⁠(╥﹏╥)⁠ [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 11:42, 19 септембра 2026 (CEST) == Курзивна назва == Нагодов, курзивна назва туй статі не треба&nbsp;— у анґліцькуй Вікіпедії так ся чинит позад анґліцькоязычної традиції подавати нахылено вшылиякі назвы и латинські выразы, бо вни ся тоже пишут латиницьов. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:38, 28 септембра 2026 (CEST) :Ах, збачів єм сі то барз пізно; тота практіка ся хоснує не лем на анґліцькій Вікіпедії – берьте то до увагы;) [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:15, 28 септембра 2026 (CEST) ::Аж ся пруйти Вікіпедіями и в принципі текстами, та видко, ож даже другі европські языкы з латинськым алфавітом практично не сохтувут давати курзивным шрифтом назвы творув, максимум давут такоє до лабок, айбо не фурт. Аж тото натяк на вто, ож подаґде, ги наприклад на російськуй Вікіпедії, кось так чинит&nbsp;— ставлю, ож ото скорше хыба и копірованя анґліцькоязычного сохташа уд незнаня. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:47, 28 септембра 2026 (CEST) :::А чом бы ся тота практіка ведь лем не мала хосновати, ай кебы то (была) лем „анґліцька традіція“? Наприклад в [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Theft_Auto Grand Theft Auto] ся в сербскій, македоньскій і ай в тій істій російской Вікіпедії хоснує курзіва в самій назві, так чом бы ся тота практіка не могла хосновати ай в русиньскій Вікіпедії? Назвы гер з курзівов вызерають даколи доконця лїпше як без нёй. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:16, 29 септембра 2026 (CEST) kzve7r3s2yfumfex3qi4emahvbepd8c 170583 170564 2026-09-29T19:33:01Z Flipdot 23893 /* Курзивна назва */ Відповідь 170583 wikitext text/x-wiki == „Жовтуха“ == Запервоє, видит ми ся, ож ипен такый наголос ги там быв&nbsp;— „жо́втуха“&nbsp;— ото якась хыба. Задругоє, забираву тот дарабчик гет, бо UGC-вікі (у т.&nbsp;ч.&nbsp;сама Вікіпедія) не сут бизувными жерелами, тай ипен само включіня такої кличкы на бавку до статі тоже вижу мало безхосенным. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:47, 17 септембра 2026 (CEST) :Добрый день/вечур. Дякую за вашу позорность к статї. З першым пунктом цїлком згодный (трафунком єм ся помылив з притиском, мав бы быти на „у“). З другым пунктом тыж часточно згодный, протоже сторінкы з обсягом вытваряным хоснователями (UGC) реално не выповнюють строго крітерії перевірительности Вікіпедії. Сама назва „жовтуха“ ся актівно хоснує ай в україньскій (''жовтуха''), ай в російскій (''желтуха'') фанушиковскій комунітї, жебы не было потребно довго і нудно высловлёвати цїлу назву той фанушиковской гры. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 00:54, 18 септембра 2026 (CEST) ::Образив єм вас чімсь, же ня іґноруєте-_-? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:44, 18 септембра 2026 (CEST) :::Перебачте, не мав єм такого наміру, айбо виділо ми ся, ож дискусія себе вычерьпала. Такі нікнеймы на медіа мавут мало енциклопедичної цінности в сякых трафунках, та їх сміло мож пролишати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:29, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Є то смутно, але справедливо ⁠(╥﹏╥)⁠ [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 11:42, 19 септембра 2026 (CEST) == Курзивна назва == Нагодов, курзивна назва туй статі не треба&nbsp;— у анґліцькуй Вікіпедії так ся чинит позад анґліцькоязычної традиції подавати нахылено вшылиякі назвы и латинські выразы, бо вни ся тоже пишут латиницьов. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:38, 28 септембра 2026 (CEST) :Ах, збачів єм сі то барз пізно; тота практіка ся хоснує не лем на анґліцькій Вікіпедії – берьте то до увагы;) [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:15, 28 септембра 2026 (CEST) ::Аж ся пруйти Вікіпедіями и в принципі текстами, та видко, ож даже другі европські языкы з латинськым алфавітом практично не сохтувут давати курзивным шрифтом назвы творув, максимум давут такоє до лабок, айбо не фурт. Аж тото натяк на вто, ож подаґде, ги наприклад на російськуй Вікіпедії, кось так чинит&nbsp;— ставлю, ож ото скорше хыба и копірованя анґліцькоязычного сохташа уд незнаня. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:47, 28 септембра 2026 (CEST) :::А чом бы ся тота практіка ведь лем не мала хосновати, ай кебы то (была) лем „анґліцька традіція“? Наприклад в [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Theft_Auto Grand Theft Auto] ся в сербскій, македоньскій і ай в тій істій російской Вікіпедії хоснує курзіва в самій назві, так чом бы ся тота практіка не могла хосновати ай в русиньскій Вікіпедії? Назвы гер з курзівов вызерають даколи доконця лїпше як без нёй. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:16, 29 септембра 2026 (CEST) ::::Пуйдім иншакым способом: зашто тота назва написана курзивным шрифтом? ::::И „узират ліпше“ тото, на бану, не арґумент. Даже кобы мені лично ся любили булше курзивні формы, тото бы была сугубо субєктивна оцінка, котра нич не арґументує. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 21:33, 29 септембра 2026 (CEST) 4j43ch3y3o7mgkftbue91m34vxkfehc 170584 170583 2026-09-29T19:33:38Z Flipdot 23893 170584 wikitext text/x-wiki == „Жовтуха“ == Запервоє, видит ми ся, ож ипен такый наголос ги там быв&nbsp;— „жо́втуха“&nbsp;— ото якась хыба. Задругоє, забираву тот дарабчик гет, бо UGC-вікі (у т.&nbsp;ч.&nbsp;сама Вікіпедія) не сут бизувными жерелами, тай ипен само включіня такої кличкы на бавку до статі тоже вижу мало безхосенным. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:47, 17 септембра 2026 (CEST) :Добрый день/вечур. Дякую за вашу позорность к статї. З першым пунктом цїлком згодный (трафунком єм ся помылив з притиском, мав бы быти на „у“). З другым пунктом тыж часточно згодный, протоже сторінкы з обсягом вытваряным хоснователями (UGC) реално не выповнюють строго крітерії перевірительности Вікіпедії. Сама назва „жовтуха“ ся актівно хоснує ай в україньскій (''жовтуха''), ай в російскій (''желтуха'') фанушиковскій комунітї, жебы не было потребно довго і нудно высловлёвати цїлу назву той фанушиковской гры. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 00:54, 18 септембра 2026 (CEST) ::Образив єм вас чімсь, же ня іґноруєте-_-? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:44, 18 септембра 2026 (CEST) :::Перебачте, не мав єм такого наміру, айбо виділо ми ся, ож дискусія себе вычерьпала. Такі нікнеймы на медіа мавут мало енциклопедичної цінности в сякых трафунках, та їх сміло мож пролишати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:29, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Є то смутно, але справедливо ⁠(╥﹏╥)⁠ [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 11:42, 19 септембра 2026 (CEST) == Курзивна назва == Нагодов, курзивна назва туй статі не треба&nbsp;— у анґліцькуй Вікіпедії так ся чинит позад анґліцькоязычної традиції подавати нахылено вшылиякі назвы и латинські выразы, бо вни ся тоже пишут латиницьов. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:38, 28 септембра 2026 (CEST) :Ах, збачів єм сі то барз пізно; тота практіка ся хоснує не лем на анґліцькій Вікіпедії – берьте то до увагы;) [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:15, 28 септембра 2026 (CEST) ::Аж ся пруйти Вікіпедіями и в принципі текстами, та видко, ож даже другі европські языкы з латинськым алфавітом практично не сохтувут давати курзивным шрифтом назвы творув, максимум давут такоє до лабок, айбо не фурт. Аж тото натяк на вто, ож подаґде, ги наприклад на російськуй Вікіпедії, кось так чинит&nbsp;— ставлю, ож ото скорше хыба и копірованя анґліцькоязычного сохташа уд незнаня. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:47, 28 септембра 2026 (CEST) :::А чом бы ся тота практіка ведь лем не мала хосновати, ай кебы то (была) лем „анґліцька традіція“? Наприклад в [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Theft_Auto Grand Theft Auto] ся в сербскій, македоньскій і ай в тій істій російской Вікіпедії хоснує курзіва в самій назві, так чом бы ся тота практіка не могла хосновати ай в русиньскій Вікіпедії? Назвы гер з курзівов вызерають даколи доконця лїпше як без нёй. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:16, 29 септембра 2026 (CEST) ::::Пуйдім иншакым путьом: зашто тота назва написана курзивным шрифтом? ::::И „узират ліпше“ тото, на бану, не арґумент. Даже кобы мені лично ся любили булше курзивні формы, тото бы была сугубо субєктивна оцінка, котра нич не арґументує. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 21:33, 29 септембра 2026 (CEST) 5yq77zwnela9tosfdlds7tq1vyfpnc2 170590 170584 2026-09-30T00:46:54Z Halajkovič 33393 /* Курзивна назва */ Відповідь 170590 wikitext text/x-wiki == „Жовтуха“ == Запервоє, видит ми ся, ож ипен такый наголос ги там быв&nbsp;— „жо́втуха“&nbsp;— ото якась хыба. Задругоє, забираву тот дарабчик гет, бо UGC-вікі (у т.&nbsp;ч.&nbsp;сама Вікіпедія) не сут бизувными жерелами, тай ипен само включіня такої кличкы на бавку до статі тоже вижу мало безхосенным. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:47, 17 септембра 2026 (CEST) :Добрый день/вечур. Дякую за вашу позорность к статї. З першым пунктом цїлком згодный (трафунком єм ся помылив з притиском, мав бы быти на „у“). З другым пунктом тыж часточно згодный, протоже сторінкы з обсягом вытваряным хоснователями (UGC) реално не выповнюють строго крітерії перевірительности Вікіпедії. Сама назва „жовтуха“ ся актівно хоснує ай в україньскій (''жовтуха''), ай в російскій (''желтуха'') фанушиковскій комунітї, жебы не было потребно довго і нудно высловлёвати цїлу назву той фанушиковской гры. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 00:54, 18 септембра 2026 (CEST) ::Образив єм вас чімсь, же ня іґноруєте-_-? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:44, 18 септембра 2026 (CEST) :::Перебачте, не мав єм такого наміру, айбо виділо ми ся, ож дискусія себе вычерьпала. Такі нікнеймы на медіа мавут мало енциклопедичної цінности в сякых трафунках, та їх сміло мож пролишати. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 22:29, 18 септембра 2026 (CEST) ::::Є то смутно, але справедливо ⁠(╥﹏╥)⁠ [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 11:42, 19 септембра 2026 (CEST) == Курзивна назва == Нагодов, курзивна назва туй статі не треба&nbsp;— у анґліцькуй Вікіпедії так ся чинит позад анґліцькоязычної традиції подавати нахылено вшылиякі назвы и латинські выразы, бо вни ся тоже пишут латиницьов. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 18:38, 28 септембра 2026 (CEST) :Ах, збачів єм сі то барз пізно; тота практіка ся хоснує не лем на анґліцькій Вікіпедії – берьте то до увагы;) [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:15, 28 септембра 2026 (CEST) ::Аж ся пруйти Вікіпедіями и в принципі текстами, та видко, ож даже другі европські языкы з латинськым алфавітом практично не сохтувут давати курзивным шрифтом назвы творув, максимум давут такоє до лабок, айбо не фурт. Аж тото натяк на вто, ож подаґде, ги наприклад на російськуй Вікіпедії, кось так чинит&nbsp;— ставлю, ож ото скорше хыба и копірованя анґліцькоязычного сохташа уд незнаня. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:47, 28 септембра 2026 (CEST) :::А чом бы ся тота практіка ведь лем не мала хосновати, ай кебы то (была) лем „анґліцька традіція“? Наприклад в [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Theft_Auto Grand Theft Auto] ся в сербскій, македоньскій і ай в тій істій російской Вікіпедії хоснує курзіва в самій назві, так чом бы ся тота практіка не могла хосновати ай в русиньскій Вікіпедії? Назвы гер з курзівов вызерають даколи доконця лїпше як без нёй. [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:16, 29 септембра 2026 (CEST) ::::Пуйдім иншакым путьом: зашто тота назва написана курзивным шрифтом? ::::И „узират ліпше“ тото, на бану, не арґумент. Даже кобы мені лично ся любили булше курзивні формы, тото бы была сугубо субєктивна оцінка, котра нич не арґументує. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 21:33, 29 септембра 2026 (CEST) :::::Мате безусловну правду, субєктівно „вызерать лїпше“ не є арґументом в енціклопедії, в тім ся з вами цалком згодный. Перейдеме значіть к обєктівным, технічным і тіпоґрафічным арґументам, чом є курзіва про такы назвы найлїпшым рїшенём: :::::# Візуалне і лоґічне одлишіня (тіпоґрафія): Курзіва не є о „красї“, є то енціклопедічный інштрумент. Кедьже векшына такых ґлобалных гер не мать і нїґда не буде мати офіціалный переклад, курзіва елеґантно оддїлює неасімілованый чуджоязычный текст (латиніка) од кірілічного тексту статї. Кедь бы сьме чуджу латиньску назву уваджали в містных славяньскых скобках („Minecraft“), перетяжыло бы то текст непотребныма знаками, головно в узкых інфобоксах. :::::# Технічна перспектіва і штандартізація шаблон: Хоць ся в сучасности автоматічный курзівный текст (наприклад посередництвом чаровного слова <nowiki>{{Italic title}}</nowiki>) може находити лем в шаблонї о відеограх, мусиме ся позерати о крок вперед. Вікіпедія ся неустало розшырює. Скорше ці пізнїше перейдуть малы вікі-проєкты на модерны ґлобалны модулы і шаблоны Lua, котрых основнов архітектуров про будьякы самостатны дїла (відеогры, філмы, книгы) є праві автоматічна курзіва. Ай кебы дакотры з нашых сучасных шаблонів были колись написаны од нулы без той функції, при будучім переходї на новы штандарты ся з нёв неодкладно стрїтнеме. Кедь зачнеме ручно управовати оріґіналный код сучасных шаблон, жебы сьме курзіву замінили містныма скобками („“), створиме технічный хаос. Будеме мусити неодкладно одстранёвати тоты провізорны рїшіня при каждій актуалізації модулів з централных репозітарів. Захованя курзівы не є слїпе копірованя, але ґаранція стабілной і уніфікованой функчности цїлой екосістемы културных шаблон нашой Вікіпедії. :::::# Енціклопедічна єрархія (цїлок і часть): Хоснованя курзівы лем про головной назвы уцїленого, самостатного дїла (самой гры) нам дозволює створити ідеалну єрархію тексту. Курзіву поохабляме про ґлобалный продукт, але сучасно повноцїнно хоснуєме нашы містны скобкы („“) про вшыткы остатнї внутрїшнёгерны терміны, локаліты або поставы в текстї в кіріліцї. :::::Такый приступ не є „слїпым копірованём анґліцькой традіції“, але є то найпрактічнїше, найлоґічнїше і технічно найстабілнїше рїшіня про розвой нашого вікі-проєкту.-- [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 02:46, 30 септембра 2026 (CEST) 31p15y66xm7m9909dtr51joj666hsdz 10 25281 170565 2026-09-29T15:34:56Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Шаблона:Template information]] 170565 wikitext text/x-wiki #redirect [[Template:Template information]] dea38hgqrzrbv8dbjtsl4pd8u2f7akp 10 25282 170566 2026-09-29T15:35:09Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: '''[[Template:{{{1}}}]]'''&nbsp;([[Template talk:{{{1}}}|talk]]{{int:dot-separator}}[[Special:Whatlinkshere/Template:{{{1}}}|links]]{{int:dot-separator}}[{{SERVER}}{{localurl:Template:{{{1}}}|action=edit}} edit])<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 170566 wikitext text/x-wiki '''[[Template:{{{1}}}]]'''&nbsp;([[Template talk:{{{1}}}|talk]]{{int:dot-separator}}[[Special:Whatlinkshere/Template:{{{1}}}|links]]{{int:dot-separator}}[{{SERVER}}{{localurl:Template:{{{1}}}|action=edit}} edit])<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> dgn75l4v01qr6tv5qnl9qa5djw7v17h 828 25283 170567 2026-09-29T15:37:20Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: -- File-Date: 2026-06-14 return { ["Arab"] = {"ar", "fa", "ps", "ur"}, ["Armn"] = {"hy"}, ["Beng"] = {"as", "bn"}, ["Blis"] = {"zbl"}, ["Cyrl"] = {"ab", "be", "bg", "kk", "mk", "ru", "uk"}, ["Deva"] = {"hi", "mr", "ne", "kok", "mai"}, ["Ethi"] = {"am", "ti"}, ["Geor"] = {"ka"}, ["Grek"] = {"el"}, ["Gujr"] = {"gu"}, ["Guru"] = {"pa"}, ["Hebr"] = {"he", "iw", "yi"}, ["Jpan"] = {"ja"}, ["Khmr"] = {"km"}, ["Knda"] = {"kn"}, ["Kore"] = {"ko"},... 170567 Scribunto text/plain -- File-Date: 2026-06-14 return { ["Arab"] = {"ar", "fa", "ps", "ur"}, ["Armn"] = {"hy"}, ["Beng"] = {"as", "bn"}, ["Blis"] = {"zbl"}, ["Cyrl"] = {"ab", "be", "bg", "kk", "mk", "ru", "uk"}, ["Deva"] = {"hi", "mr", "ne", "kok", "mai"}, ["Ethi"] = {"am", "ti"}, ["Geor"] = {"ka"}, ["Grek"] = {"el"}, ["Gujr"] = {"gu"}, ["Guru"] = {"pa"}, ["Hebr"] = {"he", "iw", "yi"}, ["Jpan"] = {"ja"}, ["Khmr"] = {"km"}, ["Knda"] = {"kn"}, ["Kore"] = {"ko"}, ["Laoo"] = {"lo"}, ["Latn"] = {"af", "ay", "bs", "ca", "ch", "cs", "cy", "da", "de", "en", "eo", "es", "et", "eu", "fi", "fj", "fo", "fr", "fy", "ga", "gl", "gn", "gv", "hr", "ht", "hu", "id", "in", "is", "it", "kl", "la", "lb", "ln", "lt", "lv", "mg", "mh", "mo", "ms", "mt", "na", "nb", "nd", "nl", "nn", "no", "nr", "ny", "om", "pl", "pt", "qu", "rm", "rn", "ro", "rw", "sg", "sk", "sl", "sm", "so", "sq", "ss", "st", "sv", "sw", "tl", "tn", "to", "tr", "ts", "ve", "vi", "xh", "zu", "dsb", "frr", "frs", "gsw", "hsb", "men", "nds", "niu", "nso", "tem", "tkl", "tmh", "tpi", "tvl"}, ["Mlym"] = {"ml"}, ["Mymr"] = {"my"}, ["Nkoo"] = {"nqo"}, ["Orya"] = {"or"}, ["Sinh"] = {"si"}, ["Taml"] = {"ta"}, ["Telu"] = {"te"}, ["Thaa"] = {"dv"}, ["Thai"] = {"th"}, ["Tibt"] = {"dz"} } f9hhpglpg7ffutti13f8zyf7lxr3fq5 828 25284 170568 2026-09-29T15:38:21Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: -- File-Date: 2013-01-11 return { ["aar"] = "aa", ["abk"] = "ab", ["afr"] = "af", ["aka"] = "ak", ["amh"] = "am", ["ara"] = "ar", ["arg"] = "an", ["asm"] = "as", ["ava"] = "av", ["ave"] = "ae", ["aym"] = "ay", ["aze"] = "az", ["bak"] = "ba", ["bam"] = "bm", ["bel"] = "be", ["ben"] = "bn", ["bih"] = "bh", ["bis"] = "bi", ["bod"] = "bo", ["bos"] = "bs", ["bre"] = "br", ["bul"] = "bg", ["cat"] = "ca", ["ces"] = "cs", ["cha"] = "ch",... 170568 Scribunto text/plain -- File-Date: 2013-01-11 return { ["aar"] = "aa", ["abk"] = "ab", ["afr"] = "af", ["aka"] = "ak", ["amh"] = "am", ["ara"] = "ar", ["arg"] = "an", ["asm"] = "as", ["ava"] = "av", ["ave"] = "ae", ["aym"] = "ay", ["aze"] = "az", ["bak"] = "ba", ["bam"] = "bm", ["bel"] = "be", ["ben"] = "bn", ["bih"] = "bh", ["bis"] = "bi", ["bod"] = "bo", ["bos"] = "bs", ["bre"] = "br", ["bul"] = "bg", ["cat"] = "ca", ["ces"] = "cs", ["cha"] = "ch", ["che"] = "ce", ["chu"] = "cu", ["chv"] = "cv", ["cor"] = "kw", ["cos"] = "co", ["cre"] = "cr", ["cym"] = "cy", ["dan"] = "da", ["deu"] = "de", ["div"] = "dv", ["dzo"] = "dz", ["ell"] = "el", ["eng"] = "en", ["epo"] = "eo", ["est"] = "et", ["eus"] = "eu", ["ewe"] = "ee", ["fao"] = "fo", ["fas"] = "fa", ["fij"] = "fj", ["fin"] = "fi", ["fra"] = "fr", ["fry"] = "fy", ["ful"] = "ff", ["gla"] = "gd", ["gle"] = "ga", ["glg"] = "gl", ["glv"] = "gv", ["grn"] = "gn", ["guj"] = "gu", ["hat"] = "ht", ["hau"] = "ha", ["heb"] = "he", ["her"] = "hz", ["hin"] = "hi", ["hmo"] = "ho", ["hrv"] = "hr", ["hun"] = "hu", ["hye"] = "hy", ["ibo"] = "ig", ["ido"] = "io", ["iii"] = "ii", ["iku"] = "iu", ["ile"] = "ie", ["ina"] = "ia", ["ind"] = "id", ["ipk"] = "ik", ["isl"] = "is", ["ita"] = "it", ["jav"] = "jv", ["jpn"] = "ja", ["kal"] = "kl", ["kan"] = "kn", ["kas"] = "ks", ["kat"] = "ka", ["kau"] = "kr", ["kaz"] = "kk", ["khm"] = "km", ["kik"] = "ki", ["kin"] = "rw", ["kir"] = "ky", ["kom"] = "kv", ["kon"] = "kg", ["kor"] = "ko", ["kua"] = "kj", ["kur"] = "ku", ["lao"] = "lo", ["lat"] = "la", ["lav"] = "lv", ["lim"] = "li", ["lin"] = "ln", ["lit"] = "lt", ["ltz"] = "lb", ["lub"] = "lu", ["lug"] = "lg", ["mah"] = "mh", ["mal"] = "ml", ["mar"] = "mr", ["mkd"] = "mk", ["mlg"] = "mg", ["mlt"] = "mt", ["mon"] = "mn", ["mri"] = "mi", ["msa"] = "ms", ["mya"] = "my", ["nau"] = "na", ["nav"] = "nv", ["nbl"] = "nr", ["nde"] = "nd", ["ndo"] = "ng", ["nep"] = "ne", ["nld"] = "nl", ["nno"] = "nn", ["nob"] = "nb", ["nor"] = "no", ["nya"] = "ny", ["oci"] = "oc", ["oji"] = "oj", ["ori"] = "or", ["orm"] = "om", ["oss"] = "os", ["pan"] = "pa", ["pli"] = "pi", ["pol"] = "pl", ["por"] = "pt", ["pus"] = "ps", ["que"] = "qu", ["roh"] = "rm", ["ron"] = "ro", ["run"] = "rn", ["rus"] = "ru", ["sag"] = "sg", ["san"] = "sa", ["sin"] = "si", ["slk"] = "sk", ["slv"] = "sl", ["sme"] = "se", ["smo"] = "sm", ["sna"] = "sn", ["snd"] = "sd", ["som"] = "so", ["sot"] = "st", ["spa"] = "es", ["sqi"] = "sq", ["srd"] = "sc", ["srp"] = "sr", ["ssw"] = "ss", ["sun"] = "su", ["swa"] = "sw", ["swe"] = "sv", ["tah"] = "ty", ["tam"] = "ta", ["tat"] = "tt", ["tel"] = "te", ["tgk"] = "tg", ["tgl"] = "tl", ["tha"] = "th", ["tir"] = "ti", ["ton"] = "to", ["tsn"] = "tn", ["tso"] = "ts", ["tuk"] = "tk", ["tur"] = "tr", ["twi"] = "tw", ["uig"] = "ug", ["ukr"] = "uk", ["urd"] = "ur", ["uzb"] = "uz", ["ven"] = "ve", ["vie"] = "vi", ["vol"] = "vo", ["wln"] = "wa", ["wol"] = "wo", ["xho"] = "xh", ["yid"] = "yi", ["yor"] = "yo", ["zha"] = "za", ["zho"] = "zh", ["zul"] = "zu" } shzq5qyzo42nqfska6amwdq4g8lois9 828 25285 170569 2026-09-29T15:46:29Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: --[[--------------------------< T E M P L A T E S _ T >-------------------------------------------------------- ]] local templates_t = { lang = 'Lang', langx = 'Langx', langxx = 'Lang-xx', transliteration = 'Transliteration', } --[[--------------------------< K N O W N _ P A R A M S >------------------------------------------------------ lists of all parameters known to {{lang}}, {{langx}}, {{lang-xx}} templates. Exception: |fn= is known to {{lan... 170569 Scribunto text/plain --[[--------------------------< T E M P L A T E S _ T >-------------------------------------------------------- ]] local templates_t = { lang = 'Lang', langx = 'Langx', langxx = 'Lang-xx', transliteration = 'Transliteration', } --[[--------------------------< K N O W N _ P A R A M S >------------------------------------------------------ lists of all parameters known to {{lang}}, {{langx}}, {{lang-xx}} templates. Exception: |fn= is known to {{lang}} but is not a 'lang' template; that parameter causes the module to call the specified lang(), lang_xx_inherit(), or lang_xx_italic() function. These separate functions set |fn= to nill and then do the known-param checking on the other template parameters ]] local known_params_t = { ['common_params_all_t'] = { -- these parameters common to {{lang}}, {{langx}}, and {{lang-xx}} ['code'] = true, ['text'] = true, ['rtl'] = true, ['italic'] = true, ['italics'] = true, ['i'] = true, ['size'] = true, ['proto'] = true, ['nocat'] = true, ['cat'] = true, ['template'] = true, -- supplied by external templates to provide template name for error messaging ({{nihongo}}, etc) }, ['params_lang_t'] = { -- unique to {{lang}} [1] = true, -- alias of |code= [2] = true, -- alias of |text= }, ['params_x_t'] = { -- common to {{langx}} and {{lang-xx}} ['translit'] = true, ['translit-std'] = true, ['translit-script'] = true, ['translation'] = true, ['lit='] = true, ['label'] = true, ['link'] = true, ['links'] = true, ['lit'] = true, ['engvar'] = true, }, ['params_langx_t'] = { -- unique to {{langx}} [1] = true, -- alias of |code= [2] = true, -- alias of |text= [3] = true, -- alias of |translit= [4] = true, -- alias of |translation= }, ['params_lang_xx_t'] = { -- unique to {{lang-xx}} [1] = true, -- alias of |text= [2] = true, -- alias of |translit= [3] = true, -- alias of |translation= ['script'] = true, -- these needed to override default params in {{lang-??}} templates ['region'] = true, ['variant'] = true, }, } --[[--------------------------< E N G _ V A R >---------------------------------------------------------------- Used at en.wiki so that spelling of 'romanized' (US, default) can be changed to 'romanised' to match the envar specified by a {{Use xxx English}}. Not likely useful outside of en.wiki This is accomplished by setting |engvar=gb; can, should be omitted in articles that use American English; no need for the clutter. ]] local engvar_sel_t = { -- select either UK English or US English ['au'] = 'gb_t', -- these match IANA region codes (except in lower case) ['ca'] = 'us_t', ['gb'] = 'gb_t', ['ie'] = 'gb_t', ['in'] = 'gb_t', ['nz'] = 'gb_t', ['us'] = 'us_t', -- default engvar ['za'] = 'gb_t' }; local engvar_t = { ['gb_t'] = { ['romanisz_lc'] = 'romanisation', -- lower case ['romanisz_uc'] = 'Romanisation', -- upper case; unused can be deleted ['romanisz_pt'] = 'romanised', -- past tense }, ['us_t'] = { -- default engvar ['romanisz_lc'] = 'romanization', -- lower case ['romanisz_uc'] = 'Romanization', -- upper case; unused can be deleted ['romanisz_pt'] = 'romanized', -- past tense } } local default_engvar = 'us_t'; --[[ =============================<< M E S S A G I N G T A B L E S >>============================================= these tables are for internationalization. Messages or fragments thereof are mostly grouped by function name. Some messages are shared by functions other than the function table that lists the message or fragment. ]] --[[--------------------------< K E Y W O R D S _ T >---------------------------------------------------------- ]] local keywords_t = { ['affirmative'] = 'yes', ['negative'] = 'no', ['unset'] = 'unset', ['invert'] = 'invert', ['default'] = 'default', } --[[--------------------------< M I S C _ T E X T _ T >-------------------------------------------------------- ]] local misc_text_t = { ['error'] = 'Error', -- make_error_msg(), tag_from_name() ['language'] = 'language', -- make_translit(), lang_xx(), name_from_tag() ['help'] = 'help', } --[[--------------------------< M A K E _ E R R O R _ M S G _ T >---------------------------------------------- ]] local make_error_msg_t = { ['xlit_err_cat'] = 'Transliteration template errors', ['lang_err_cat'] = 'Lang and lang-xx template errors', ['undefined'] = 'undefined', } --[[--------------------------< V A L I D A T E _ I T A L I C _ T >-------------------------------------------- ]] local parameter_validate_t = { ['invalid_param'] = 'invalid parameter: &#124;$1=', -- $1 is parameter name } --[[--------------------------< V A L I D A T E _ I T A L I C _ T >-------------------------------------------- ]] local validate_italic_t = { ['multi_italic'] = 'only one of &#124;italic=, &#124;italics=, or &#124;i= can be specified', } --[[--------------------------< V A L I D A T E _ T E X T _ T >------------------------------------------------ ]] local validate_text_t = { ['no_text'] = 'no text', ['malformed_markup'] = 'text has malformed markup', ['italic_markup'] = 'text has italic markup', } --[[--------------------------< T E X T _ S C R I P T _ M A T C H _ T E S T _ T >------------------------------ ]] local text_script_match_test_t = { ['latn_txt_mismatch'] = 'Latn text/non-Latn script subtag mismatch', ['latn_scr_mismatch'] = 'Non-latn text (pos $1: $2)/Latn script subtag mismatch', -- $1 identifies offending character's position; $2 is the character } --[[--------------------------< L A N G _ T >------------------------------------------------------------------ ]] local lang_t = { ['conflict_n_param'] = 'conflicting: {{{$1}}} and &#124;$2=', -- $1 is positional param number, $2 is named param; shared with _lang_xx() ['conflict_n_param_types'] = { ['code'] = 'code', ['text'] = 'text', ['translit'] = 'translit', }, ['invalid_proto'] = 'invalid &#124;proto=: $1', -- _lang_xx also emits this message } --[[--------------------------< L A N G _ X X _ T >------------------------------------------------------------ ]] local lang_xx_t = { ['conflict_n_lit'] = 'conflicting: {{{$1}}} and &#124;lit= or &#124;translation=', -- $1 is positional parameter; can be either 3 ({{lang-??}}) or 4 ({{langx}}) ['conflict_lit'] = 'conflicting: &#124;lit= and &#124;translation=', ['conflict_link'] = 'conflicting: &#124;links= and &#124;link=', ['invalid_xlit_std'] = 'invalid translit-std', ['romanization'] = 'Romanization of', ['translit_nonlatn'] = 'transliteration text not Latin script (pos $1: $2)', -- _xlit() also emits this message; $1 identifies offending character's position; $2 is the character ['xlit_of_latn'] = 'transliteration of latn script', } --[[--------------------------< T A G _ F R O M _ N A M E _ T >------------------------------------------------ ]] local tag_from_name_t = { ['lang_not_found'] = 'language: $1 not found', -- $1 is language name parameter value ['missing_lang_name'] = 'missing language name', } --[[--------------------------< T R A N S L _ T >-------------------------------------------------------------- ]] local transl_t = { ['unrecog_xlit_std'] = 'unrecognized transliteration standard: $1', -- $1 is |translit_std- parameter value ['no_text'] = 'no text', ['missing_lang_scr'] = 'missing language / script code', ['unrecog_lang_scr'] = 'unrecognized language / script code: $1', -- $1 is the language/script code } --[[--------------------------< G E T _ I E T F _ P A R T S _ T >---------------------------------------------- ]] local get_ietf_parts_t = { ['maint_promo_cat'] = 'Lang and lang-xx code promoted to ISO 639-1|$1', -- $1 is ISO 639-2/3 subtag ['maint_promo_msg'] = 'code: $1 promoted to code: $2', -- $1 is ISO 639-2/3 subtag, $2 is synonymous ISO 639-1 subtag ['missing_lang_tag'] = 'missing language tag', -- also used in _langx() ['redundant_scr'] = 'redundant script tag', ['redundant_reg'] = 'redundant region tag', ['redundant_var'] = 'redundant variant tag', ['unrecog_tag'] = 'unrecognized language tag: $1', -- $1 is the whole language tag ['unrecog_code'] = 'unrecognized language code: $1', -- $1 is code ['unrecog_reg_code'] = 'unrecognized region: $1 for code: $2', -- $1 is region, $2 is code ['unrecog_scr_code'] = 'unrecognized script: $1 for code: $2', -- $1 is script, $2 is code ['script_code'] = 'script: $1 not supported for code: $2', -- $1 is script, $2 is code ['unrecog_var'] = 'unrecognized variant: $1', -- $1 is variant ['unrecog_var_code'] = 'unrecognized variant: $1 for code: $2', -- $1 is variant, $2 is code ['unrecog_var_code_scr'] = 'unrecognized variant: $1 for code-script pair: $2-$3', -- $1 is variant, $2 is code, $3 is script ['unrecog_var_code_reg'] = 'unrecognized variant: $1 for code-region pair: $2-$3', -- $1 is variant, $2 is code, $3 is region ['unrecog_pri'] = 'unrecognized private tag: $1', -- $1 is private tag } --[[--------------------------< L A N G U A G E _ N A M E _ G E T _ T >---------------------------------------- ]] local language_name_get_t = { ['deprecated_cat'] = 'Lang and langx using deprecated ISO 639 codes|$1', -- $1 is deprecated ISO 639 subtag ['deprecated_msg'] = 'code: $1 is deprecated', -- $1 is deprecated ISO 639 subtag } --[[--------------------------< H T M L _ T I T L E _ T E X T _ T >-------------------------------------------- ]] local make_text_html_t = { ['zxx'] = 'text', -- for zxx no linguistic content ['collective'] = 'collective text', -- for collective languages ['individual'] = 'language text', -- for individual languages } --[[--------------------------< T R A N S L A T I O N _ M A K E _ T >------------------------------------------ ]] local translation_make_t = { ['lit_xlation'] = 'Literal translation', -- article title fragment and HTML title attribute ['lit_abbr'] = 'lit.', } --[[--------------------------< M A K E _ C A T E G O R Y _ T >------------------------------------------------ ]] local make_category_t = { ['collective_cat'] = 'Category:Articles with text in', -- for collective languages ['cat_prefix'] = 'Category:Articles containing', -- prefix for explicitly cited and individual languages ['explicit_cat'] = 'explicitly cited', -- for explicitly citing this wiki's language ['cat_postfix'] = 'language text', -- postfix for individual languages } --[[--------------------------< M A K E _ T R A N S L I T _ T >------------------------------------------------ ]] local make_translit_t = { ['script'] = 'script', ['transliteration'] = 'transliteration', } --[[--------------------------< E X P O R T S >---------------------------------------------------------------- ]] return { known_params_t = known_params_t, templates_t = templates_t, default_engvar = default_engvar, -- engvar support not likely useful outside of en.wiki engvar_t = engvar_t, engvar_sel_t = engvar_sel_t, get_ietf_parts_t = get_ietf_parts_t, -- messaging tables keywords_t = keywords_t, lang_t = lang_t, lang_xx_t = lang_xx_t, language_name_get_t = language_name_get_t, make_category_t = make_category_t, make_error_msg_t = make_error_msg_t, make_text_html_t = make_text_html_t, make_translit_t = make_translit_t, misc_text_t = misc_text_t, parameter_validate_t = parameter_validate_t, tag_from_name_t = tag_from_name_t, text_script_match_test_t = text_script_match_test_t, transl_t = transl_t, translation_make_t = translation_make_t, validate_italic_t = validate_italic_t, validate_text_t = validate_text_t, } 0grapkhfltfc8vltv99ir6fmysp0gia 828 25286 170570 2026-09-29T15:47:42Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: --[[--------------------------< S I N G L E S _ T >----------------------------------------------------------- list of Latn and Zyyy (common) codepoints that are not included in <ranges_t> taken from Module:Unicode data/scripts and a local copy of https://www.unicode.org/Public/17.0.0/ucd/ScriptExtensions.txt using Module:Lang/data/make is latn data ]] local singles_t = { [170] = true, -- 00AA [186] = true, -- 00BA [215]... 170570 Scribunto text/plain --[[--------------------------< S I N G L E S _ T >----------------------------------------------------------- list of Latn and Zyyy (common) codepoints that are not included in <ranges_t> taken from Module:Unicode data/scripts and a local copy of https://www.unicode.org/Public/17.0.0/ucd/ScriptExtensions.txt using Module:Lang/data/make is latn data ]] local singles_t = { [170] = true, -- 00AA [186] = true, -- 00BA [215] = true, -- 00D7 [247] = true, -- 00F7 [787] = true, -- 0313 [856] = true, -- 0358 [862] = true, -- 035E [884] = true, -- 0374 [894] = true, -- 037E [901] = true, -- 0385 [903] = true, -- 0387 [1541] = true, -- 0605 [1548] = true, -- 060C [1563] = true, -- 061B [1567] = true, -- 061F [1600] = true, -- 0640 [1757] = true, -- 06DD [2274] = true, -- 08E2 [3647] = true, -- 0E3F [4347] = true, -- 10FB [6149] = true, -- 1805 [7379] = true, -- 1CD3 [7393] = true, -- 1CE1 [7418] = true, -- 1CFA [7672] = true, -- 1DF8 [8305] = true, -- 2071 [8319] = true, -- 207F [8432] = true, -- 20F0 [8498] = true, -- 2132 [8526] = true, -- 214E [12294] = true, -- 3006 [12448] = true, -- 30A0 [12783] = true, -- 31EF [13055] = true, -- 32FF [43310] = true, -- A92E [43471] = true, -- A9CF [43867] = true, -- AB5B [65279] = true, -- FEFF [65392] = true, -- FF70 [119970] = true, -- 1D4A2 [119995] = true, -- 1D4BB [120134] = true, -- 1D546 [129008] = true, -- 1F7F0 [129736] = true, -- 1FAC8 [917505] = true, -- E0001 } --[[--------------------------< R A N G E S _ T >------------------------------------------------------------- list of Latn and Zyyy (common) codepoints taken from Module:Unicode data/scripts and a local copy of https://www.unicode.org/Public/16.0.0/ucd/ScriptExtensions.txt ]] local ranges_t = { {0, 169}, -- 0000..00A9 {171, 185}, -- 00AB..00B9 {187, 214}, -- 00BB..00D6 {216, 246}, -- 00D8..00F6 {248, 745}, -- 00F8..02E9 {748, 782}, -- 02EC..030E {784, 785}, -- 0310..0311 {803, 805}, -- 0323..0325 {813, 814}, -- 032D..032E {816, 817}, -- 0330..0331 {867, 879}, -- 0363..036F {1157, 1158}, -- 0485..0486 {2385, 2386}, -- 0951..0952 {2404, 2405}, -- 0964..0965 {4053, 4056}, -- 0FD5..0FD8 {5867, 5869}, -- 16EB..16ED {5941, 5942}, -- 1735..1736 {6146, 6147}, -- 1802..1803 {7401, 7404}, -- 1CE9..1CEC {7406, 7411}, -- 1CEE..1CF3 {7413, 7415}, -- 1CF5..1CF7 {7424, 7461}, -- 1D00..1D25 {7468, 7516}, -- 1D2C..1D5C {7522, 7525}, -- 1D62..1D65 {7531, 7543}, -- 1D6B..1D77 {7545, 7614}, -- 1D79..1DBE {7680, 7935}, -- 1E00..1EFF {8192, 8203}, -- 2000..200B {8206, 8292}, -- 200E..2064 {8294, 8304}, -- 2066..2070 {8308, 8318}, -- 2074..207E {8320, 8334}, -- 2080..208E {8336, 8348}, -- 2090..209C {8352, 8385}, -- 20A0..20C1 {8448, 8485}, -- 2100..2125 {8487, 8497}, -- 2127..2131 {8499, 8525}, -- 2133..214D {8527, 8587}, -- 214F..218B {8592, 9257}, -- 2190..2429 {9280, 9290}, -- 2440..244A {9312, 10239}, -- 2460..27FF {10496, 11123}, -- 2900..2B73 {11126, 11263}, -- 2B76..2BFF {11360, 11391}, -- 2C60..2C7F {11776, 11869}, -- 2E00..2E5D {12272, 12292}, -- 2FF0..3004 {12296, 12320}, -- 3008..3020 {12336, 12343}, -- 3030..3037 {12348, 12351}, -- 303C..303F {12443, 12444}, -- 309B..309C {12539, 12540}, -- 30FB..30FC {12688, 12703}, -- 3190..319F {12736, 12773}, -- 31C0..31E5 {12832, 12895}, -- 3220..325F {12927, 13007}, -- 327F..32CF {13144, 13311}, -- 3358..33FF {19904, 19967}, -- 4DC0..4DFF {42752, 42972}, -- A700..A7DC {42993, 43007}, -- A7F1..A7FF {43056, 43065}, -- A830..A839 {43824, 43866}, -- AB30..AB5A {43868, 43876}, -- AB5C..AB64 {43878, 43883}, -- AB66..AB6B {64256, 64262}, -- FB00..FB06 {64830, 64831}, -- FD3E..FD3F {65040, 65049}, -- FE10..FE19 {65072, 65106}, -- FE30..FE52 {65108, 65126}, -- FE54..FE66 {65128, 65131}, -- FE68..FE6B {65281, 65381}, -- FF01..FF65 {65438, 65439}, -- FF9E..FF9F {65504, 65510}, -- FFE0..FFE6 {65512, 65518}, -- FFE8..FFEE {65529, 65533}, -- FFF9..FFFD {65792, 65794}, -- 10100..10102 {65799, 65843}, -- 10107..10133 {65847, 65855}, -- 10137..1013F {65936, 65948}, -- 10190..1019C {66000, 66044}, -- 101D0..101FC {66273, 66299}, -- 102E1..102FB {67456, 67461}, -- 10780..10785 {67463, 67504}, -- 10787..107B0 {67506, 67514}, -- 107B2..107BA {113824, 113827}, -- 1BCA0..1BCA3 {117760, 118012}, -- 1CC00..1CCFC {118016, 118451}, -- 1CD00..1CEB3 {118458, 118480}, -- 1CEBA..1CED0 {118496, 118512}, -- 1CEE0..1CEF0 {118608, 118723}, -- 1CF50..1CFC3 {118784, 119029}, -- 1D000..1D0F5 {119040, 119078}, -- 1D100..1D126 {119081, 119142}, -- 1D129..1D166 {119146, 119162}, -- 1D16A..1D17A {119171, 119172}, -- 1D183..1D184 {119180, 119209}, -- 1D18C..1D1A9 {119214, 119274}, -- 1D1AE..1D1EA {119488, 119507}, -- 1D2C0..1D2D3 {119520, 119539}, -- 1D2E0..1D2F3 {119552, 119638}, -- 1D300..1D356 {119648, 119672}, -- 1D360..1D378 {119808, 119892}, -- 1D400..1D454 {119894, 119964}, -- 1D456..1D49C {119966, 119967}, -- 1D49E..1D49F {119973, 119974}, -- 1D4A5..1D4A6 {119977, 119980}, -- 1D4A9..1D4AC {119982, 119993}, -- 1D4AE..1D4B9 {119997, 120003}, -- 1D4BD..1D4C3 {120005, 120069}, -- 1D4C5..1D505 {120071, 120074}, -- 1D507..1D50A {120077, 120084}, -- 1D50D..1D514 {120086, 120092}, -- 1D516..1D51C {120094, 120121}, -- 1D51E..1D539 {120123, 120126}, -- 1D53B..1D53E {120128, 120132}, -- 1D540..1D544 {120138, 120144}, -- 1D54A..1D550 {120146, 120485}, -- 1D552..1D6A5 {120488, 120779}, -- 1D6A8..1D7CB {120782, 120831}, -- 1D7CE..1D7FF {122624, 122654}, -- 1DF00..1DF1E {122661, 122666}, -- 1DF25..1DF2A {126065, 126132}, -- 1EC71..1ECB4 {126209, 126269}, -- 1ED01..1ED3D {126976, 127019}, -- 1F000..1F02B {127024, 127123}, -- 1F030..1F093 {127136, 127150}, -- 1F0A0..1F0AE {127153, 127167}, -- 1F0B1..1F0BF {127169, 127183}, -- 1F0C1..1F0CF {127185, 127221}, -- 1F0D1..1F0F5 {127232, 127405}, -- 1F100..1F1AD {127462, 127487}, -- 1F1E6..1F1FF {127489, 127490}, -- 1F201..1F202 {127504, 127547}, -- 1F210..1F23B {127552, 127560}, -- 1F240..1F248 {127568, 127569}, -- 1F250..1F251 {127584, 127589}, -- 1F260..1F265 {127744, 128728}, -- 1F300..1F6D8 {128732, 128748}, -- 1F6DC..1F6EC {128752, 128764}, -- 1F6F0..1F6FC {128768, 128985}, -- 1F700..1F7D9 {128992, 129003}, -- 1F7E0..1F7EB {129024, 129035}, -- 1F800..1F80B {129040, 129095}, -- 1F810..1F847 {129104, 129113}, -- 1F850..1F859 {129120, 129159}, -- 1F860..1F887 {129168, 129197}, -- 1F890..1F8AD {129200, 129211}, -- 1F8B0..1F8BB {129216, 129217}, -- 1F8C0..1F8C1 {129232, 129240}, -- 1F8D0..1F8D8 {129280, 129623}, -- 1F900..1FA57 {129632, 129645}, -- 1FA60..1FA6D {129648, 129660}, -- 1FA70..1FA7C {129664, 129674}, -- 1FA80..1FA8A {129678, 129734}, -- 1FA8E..1FAC6 {129741, 129756}, -- 1FACD..1FADC {129759, 129770}, -- 1FADF..1FAEA {129775, 129784}, -- 1FAEF..1FAF8 {129792, 129938}, -- 1FB00..1FB92 {129940, 130042}, -- 1FB94..1FBFA {917536, 917631}, -- E0020..E007F } --[[--------------------------< S P E C I A L S _ T >--------------------------------------------------------- list of individual language-specific non-Latn and non-Zyyy codepoints; these codepoints commonly used in transliterations. This list is manually currated so is most likely incomplete. keys to <specials_t> are decimal codepoints; other keys are language tags (always lowercase) of language transliterations that use these non-Latn codepoints. ]] local specials_t = { [788] = { -- U+0314: COMBINING REVERSED COMMA ABOVE ["hy"] = true, -- Armenian }, [794] = { -- U+031A: COMBINING LEFT ANGLE ABOVE ["ltc"] = true, -- Middle Chinese; is this really IPA? }, [795] = { -- U+031B: COMBINING HORN ["th"] = true, -- Thai }, [806] = { -- U+0326: COMBINING COMMA BELOW ["ab"] = true, -- Abkhaz ["kca"] = true, -- Khanty ["xal"] = true, -- Kalmyk or Oirat }, [807] = { -- U+0327: COMBINING CEDILLA ["fa"] = true, -- Persian }, [809] = { -- U+0329: COMBINING VERTICAL LINE BELOW ["ab"] = true, -- Abkhaz ["sa"] = true, -- Sanskrit }, [815] = { -- U+032F: COMBINING INVERTED BREVE BELOW ["mong"] = true, -- Mongolian ["xsc"] = true, -- Scythian }, [818] = { -- U+0332: COMBINING LOW LINE ["ar"] = true, -- Arabic ["hbo"] = true, -- Ancient Hebrew ["he"] = true, -- Hebrew ["jpa"] = true, -- Jewish Palestinian Aramaic ["mdh"] = true, -- Maguindanaon ["otk"] = true, -- Old Turkish }, [831] = { -- U+033F: COMBINING DOUBLE OVERLINE ["mnp"] = true, -- Northern Min Chinese, Jian'ou dialect }, [855] = { -- U+0357: COMBINING RIGHT HALF RING ABOVE ["egy"] = true, -- Ancient Egyptian }, [863] = { -- U+035F: COMBINING DOUBLE MACRON BELOW ["am"] = true, -- Amharic ["ar"] = true, -- Arabic ["dv"] = true, -- Dhivehi, Divehi, or Maldivian ["fa"] = true, -- Persian ["hi"] = true, -- Hindi ["inc"] = true, -- Indic languages ["ur"] = true, -- Urdu }, [864] = { -- U+0360: COMBINING DOUBLE TILDE ["hi"] = true, -- Hindi }, [865] = { -- U+0361: COMBINING DOUBLE INVERTED BREVE ["be"] = true, -- Belarusian ["ltc"] = true, -- Middle Chinese; is this really IPA? ["ru"] = true, -- Russian ["rue"] = true, -- Rusyn ["sem"] = true, -- Semitic languages ["sit"] = true, -- Sino-Tibetan languages ["tt"] = true, -- Tatar }, [916] = { -- U+0394: GREEK CAPITAL LETTER DELTA ["xsc"] = true, -- Scythian ["xsc-x-pontic"] = true, -- Pontic Scythian }, [920] = { -- U+0398: GREEK CAPITAL LETTER THETA ["ae"] = true, -- Avestan }, [934] = { -- U+03A6: GREEK CAPITAL LETTER PHI ["xle"] = true, -- Lemnian }, [945] = { -- U+03B1: GREEK SMALL LETTER ALPHA ["apc"] = true, -- Levantine Arabic }, [946] = { -- U+03B2: GREEK SMALL LETTER BETA ["ae"] = true, -- Avestan ["gha"] = true, -- Ghadamès ["ougr"] = true, -- Old Uyghur ["sem"] = true, -- Semitic languages ["syc"] = true, -- Classical Syriac ["wuu"] = true, -- Shanghainese variety of Wu Chinese }, [947] = { -- U+03B3: GREEK SMALL LETTER GAMMA ["ae"] = true, -- Avestan ["ltc"] = true, -- Late Middle Chinese ["mn"] = true, -- Mongolian ["och"] = true, -- Old Chinese ["ougr"] = true, -- Old Uyghur ["pal"] = true, -- Middle Persian ["syc"] = true, -- Classical Syriac ["syr"] = true, -- Syriac ["xal"] = true, -- Kalmyk or Oirat ["xng"] = true, -- Middle Mongolian ["xsc"] = true, -- Scythian ["ydg"] = true, -- Yidgha ["mong"] = true, -- Mongolian }, [948] = { -- U+03B4: GREEK SMALL LETTER DELTA ["ae"] = true, -- Avestan ["ougr"] = true, -- Old Uyghur ["sog"] = true, -- Sogdian ["sogd"] = true, -- Sogdian ["syc"] = true, -- Classical Syriac ["xpr"] = true, -- Parthian ["xsc"] = true, -- Scythian ["xsc-x-pontic"] = true, -- Pontic Scythian }, [952] = { -- U+03B8: GREEK SMALL LETTER THETA ["ae"] = true, -- Avestan ["ba"] = true, -- Bashkir ["cms"] = true, -- Messapic ["ett"] = true, -- Etruscan ["hur"] = true, -- Halkomelem ["ira"] = true, -- Iranian languages ["my"] = true, -- Burmese ["pal"] = true, -- Middle Persian (Pahlavi) ["peo"] = true, -- Old Persian ["sa"] = true, -- Sanskrit ["sem"] = true, -- Semitic languages ["syc"] = true, -- Classical Syriac ["syr"] = true, -- Syriac ["xme"] = true, -- Median ["xpg"] = true, -- Phrygian ["xpr"] = true, -- Parthian ["xsc"] = true, -- Scythian }, [955] = { -- U+03BB: GREEK SMALL LETTER LAMDA ["xcr"] = true, -- Carian ["xld"] = true, -- Lydian }, [963] = { -- U+03C3: GREEK SMALL LETTER SIGMA ["ett"] = true, -- Etruscan }, [964] = { -- U+03C4: GREEK SMALL LETTER TAU ["xld"] = true, -- Lydian }, [966] = { -- U+03C6: GREEK SMALL LETTER PHI ["ett"] = true, -- Etruscan }, [967] = { -- U+03C7: GREEK SMALL LETTER CHI ["ett"] = true, -- Etruscan ["gem"] = true, -- Germanic languages ["hur"] = true, -- Halkomelem ["kbd"] = true, -- Kabardian ["ltc"] = true, -- Late Middle Chinese ["och"] = true, -- Old Chinese ["xlc"] = true, -- Lycian ["xle"] = true, -- Lemnian }, [968] = { -- U+03C8: GREEK SMALL LETTER PSI ["ett"] = true, -- Etruscan }, [977] = { -- U+03D1: GREEK THETA SYMBOL (cursive form) ["ae"] = true, -- Avestan ["ira"] = true, -- Iranian languages ["peo"] = true, -- Old Persian ["xme"] = true, -- Median ["xsc"] = true, -- Scythian ["xsc-x-pontic"] = true, -- Pontic Scythian }, [1098] = { -- U+044A: CYRILLIC SMALL LETTER HARD SIGN ["ady"] = true, -- Adyghe ["cu"] = true, -- Church Slavic ["zls"] = true, -- South Slavic languages }, [1100] = { -- U+044C: CYRILLIC SMALL LETTER SOFT SIGN ["az"] = true, -- Azerbaijani ["cu"] = true, -- Church Slavonic ["dng"] = true, -- Dungan ["ru"] = true, -- Russian ["tt"] = true, -- Tatar ["tyv"] = true, -- Tuvinian }, [1278] = { -- U+04FE: CYRILLIC CAPITAL LETTER HA WITH STROKE ["av"] = true, -- Avar }, [1279] = { -- U+04FF: CYRILLIC SMALL LETTER HA WITH STROKE ["av"] = true, -- Avar }, [8113] = { -- U+1FB1: GREEK SMALL LETTER ALPHA WITH MACRON ["apc"] = true, -- Levantine Arabic }, [8190] = { -- U+1FFE: GREEK DASIA ["ar"] = true, -- Arabic (Ayin) ["xcl"] = true, -- Classical Armenian }, [19978] = { -- U+4E0A: [CJK Unified Ideographs] ["wuu"] = true, -- Wu Chinese tone marker }, [20837] = { -- U+5165: [CJK Unified Ideographs] ["wuu"] = true, -- Wu Chinese tone marker }, [21435] = { -- U+53BB: [CJK Unified Ideographs] ["wuu"] = true, -- Wu Chinese tone marker }, [24179] = { -- U+5E73: [CJK Unified Ideographs] ["wuu"] = true, -- Wu Chinese tone marker }, [38451] = { -- U+9633: [CJK Unified Ideographs] (Yang) ["wuu"] = true, -- Suzhou dialect of Wu Chinese tone marker --[[Suzhou dialect#Tones]] }, [38452] = { -- U+9634: [CJK Unified Ideographs] (Yin) ["wuu"] = true, -- Suzhou dialect of Wu Chinese tone marker --[[Suzhou dialect#Tones]] }, [65056] = { -- U+FE20: COMBINING LIGATURE LEFT HALF ["ru"] = true, -- Russian }, [65057] = { -- U+FE21: COMBINING LIGATURE RIGHT HALF ["ru"] = true, -- Russian }, } --[[--------------------------< E X P O R T S >--------------------------------------------------------------- ]] return { ranges_t = ranges_t, singles_t = singles_t, specials_t = specials_t, sizeof_ranges_t = #ranges_t, } dc83p4l9k8mwwdqbirq3l5ieeolwkb8 0 25287 170581 2026-09-29T19:18:07Z ~2026-52511-15 37046 Напрямлїня на [[Україна]] 170581 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Україна]] om6n6yjywwxkit3n88s5ccceqlibfab 170582 170581 2026-09-29T19:30:41Z Flipdot 23893 Вилучено перенаправлення на [[Україна]] 170582 wikitext text/x-wiki {{Db-test}} 96etkiemi84tgxvb59o5wt50jb0g2aq 0 25288 170587 2026-09-29T22:29:17Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Хустскый район (1953—2020)]] 170587 wikitext text/x-wiki #redirect [[Хустскый район (1953—2020)]] 1ca2bb8gzuewsxjx72o0l6tdhyfgcf9 14 25289 170591 2026-09-30T00:55:35Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: [[Катеґорія:Русинськый язык]] 170591 wikitext text/x-wiki [[Катеґорія:Русинськый язык]] jm6uqe2w6i5hv3m4wu1rphfg4fdq219 14 25290 170592 2026-09-30T00:56:35Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: [[Катеґорія:Русинськый язык]] 170592 wikitext text/x-wiki [[Катеґорія:Русинськый язык]] jm6uqe2w6i5hv3m4wu1rphfg4fdq219