Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події Німещина 0 901 170824 169693 2026-10-02T18:55:37Z Flipdot 23893 170824 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Крайина в Европі}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс країна | conventional_long_name = Федерална республіка Німещина | native_name = {{lang-de|Bundesrepublik Deutschland}} | image_flag = Flag_of_Germany.svg | image_coat = Coat_of_arms_of_Germany.svg | common_name = Німещина | national_anthem = „Das Lied der Deutschen“ (Пісня німцюв){{efn|У 1952–1990.&nbsp;роках ушытка „Das Lied der Deutschen“ была націоналнов гімнов, айбо лиш третьый куплет ся співав на офіційных подіях. Уд 1991.&nbsp;року гімнов затверженый сам третьый куплет.<ref name="PresidentsOffice">{{cite web |url=http://www.bundespraesident.de/DE/Amt-und-Aufgaben/Wirken-im-Inland/Repraesentation-und-Integration/repraesentation-und-integration-node.html |title=Repräsentation und Integration |publisher=Bundespräsidialamt |language=de |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307221541/http://www.bundespraesident.de/DE/Amt-und-Aufgaben/Wirken-im-Inland/Repraesentation-und-Integration/repraesentation-und-integration-node.html |archivedate=7 March 2016 |accessdate=13 April 2026}}</ref>}}<br />(Пісня німцюв)<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">{{center|[[Файл:Nationalhymne der Bundesrepublik Deutschland.mp3]]}} | image_map = EU-Germany_(orthographic_projection).svg | map_caption = Німещина на [[ґлобус]]і | map_width = 250px | image_map2 = EU-Germany.svg | map_caption2 = Німещина в [[Европська унія|Европськуй унії]] | map2_width = 250px | capital = [[Берлін]]{{efn|Берлін є єдинов конституційнов столицьов и [[де юре]] урядовым центром, айбо даколишня столиця Федералної республікы Німещины, [[Бон (Німещина)]], має спеціалный титул „федералного вароша“ ({{lang-de|Bundesstadt}}) и є урядовым центром про 16 міністерств.<ref>{{cite web |url=https://www.deutschland.de/en/topic/politics/the-german-federal-government |website=deutschland.de |title=The German Federal Government |date=23 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200430004825/https://www.deutschland.de/en/topic/politics/the-german-federal-government |archivedate=30 April 2020 |url-status=live }}</ref>}} | largest_city = capital | official_languages = [[Німецькый язык]]{{efn|[[Европська хартія реґіоналных ци меншиновых языкув|Европськов хартійов реґіоналных ци меншиновых языкув]] ся признавут [[Данськый язык|данськый]], [[Нижньонімецькый язык|нижньонімецькый]], [[Лужицькі языкы|лужицькі]], [[Ромськый язык|ромськый]] и [[Фризькый язык|фризькый]].<ref>{{cite web |url=https://blogs.loc.gov/law/2018/09/the-protection-of-minority-and-regional-languages-in-germany/ |publisher=Library of Congress |last=Gesley |first=Jenny |title=The Protection of Minority and Regional Languages in Germany |date=26 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200525092638/https://blogs.loc.gov/law/2018/09/the-protection-of-minority-and-regional-languages-in-germany/ |archivedate=25 May 2020 |url-status=live}}</ref>}} | demonym = [[Німці]] | government_type = Федеративна [[парламентська республіка]] | leader_title1 = Президент | leader_name1 = [[Франк-Валтер Штайнмаєр]] | leader_title2 = [[Канцлер Німещины|Канцлер]] | leader_name2 = [[Фрідріх Мерц]] | legislature = {{hlist|[[Бундестаґ]]| [[Бундесрат]]}} | area_km2 = 357,022 | area_rank = №63 | population_estimate = {{Decrease}} 83,467,117<ref>{{cite web |url=https://www.destatis.de/EN/Themes/Society-Environment/Population/Current-Population/Tables/liste-current-population-basis-2022.html |title=Population by nationality and sex (quarterly figures) |publisher=[[Федерална статистична служба Німещины|DESTATIS]] | accessdate=17 September 2026 }}</ref> |population_census={{IncreaseNeutral}} 82,719,540<ref name="Census2022.DE">{{cite web|url=https://www.zensus2022.de/DE/Ergebnisse-des-Zensus/_inhalt.html#toc-2 |title=Ergebnisse des Zensus 2022 – Bevölkerung (15.05.2022) |publisher=[[Федерална статистична служба Німещины|Destatis]] |date=25 June 2024 |language=de |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250703074423/https://www.zensus2022.de/DE/Ergebnisse-des-Zensus/_inhalt.html |archivedate=3 July 2025 |url-status=live }}</ref> | population_estimate_year = Q4 2025 | population_census_year = 2022 | population_census_rank = №19 | population_density_rank = №63 | GDP_PPP = {{increase}} $6.408&nbsp;тріліона<ref name="IMFWEO.DE">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[Межинародный валутный фонд|International Monetary Fund]]|date=14 April 2026}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = №6 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $76,747<ref name="IMFWEO.DE" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = №23 | GDP_nominal = {{increase}} $5.453&nbsp;trillion<ref name="IMFWEO.DE" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = №3 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $65,303<ref name="IMFWEO.DE" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = №19 | Gini = {{increase}} 30.1<ref name="eurogini">{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|title=Gini coefficient of equivalised disposable income|publisher=Eurostat|accessdate=13 April 2026|archive-date=9 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en|url-status=live}}</ref> | Gini_year = 2025 | HDI = {{increase}} 0.959 | HDI_year = 2023 | HDI_rank = №5 | currency = [[Евро]] (€) | currency_code = EUR | time_zone = [[Централноевропськый час|CET]] | utc_offset = +1 | utc_offset_DST = +2 | time_zone_DST = [[Централноевропськый літньый час|CEST]] | date_format = {{hlist|День, місяць, рук|Рук, місяць, день}}|calling_code=+49 }} :''Тото статя за крайину. Про другі понятя ник. [[Німещина (чеперушка)]]'' '''Німещина'''<ref group="lower-alpha">По пряшувськы '''''Нїмецько'''''.</ref> ({{Lang-de|Deutschland}}, {{Audio-IPA|De-Deutschland.ogg|[ˈdɔʏtʃlant]}}), повнов назвов '''Федерална республіка Німещина''', курто '''ФРН'''<ref group="lower-alpha">По пряшувськы '''''Сполкова Републіка Нїмецько''''', курто '''''СРН'''''.</ref> ({{Lang-de|Bundesrepublik Deutschland}} {{Audio-IPA|De-Bundesrepublik_Deutschland.ogg|[ˈbʊndəsʁepuˌbliːk ˈdɔʏtʃlant]}}, ''{{Lang|de|BRD}}'') є крайина в [[Западна Европа|Западнуй]] и [[Централна Европа|Централнуй Европі]]. Лежит межи [[Балтськоє море|Балтськым]] и [[Сіверноє море|Сіверным морьом]], на югови досігат [[Алпы]]. Чинит ся 16&nbsp;землями и має цілковоє бывательство булш як 83&nbsp;міліонув&nbsp;чоловік. Німещина&nbsp;— майнаселена держава [[Европська унія|Европської унії]]. Має гатар из [[Данія|Данійов]] на сівері, [[Польща|Польщов]] и [[Чехія|Чехійов]] на восток, з [[Австрія|Австрійов]] и [[Швайц|Швайцом]] на юг, [[Франція|Франційов]], [[Луксембурґ|Луксембурґом]], [[Белґія|Белґійов]] и [[Нідерланды|Нідерландами]] на запад. [[Головне місто|Головным]] и майнаселеным [[Варош|варошом]] Німещины є [[Берлін]]; головным фінансовым центром&nbsp;— [[Франкфурт]]; майвелика аґломерація тото Рурськый реґіон. [[Розлога]] Німещины&nbsp;— 357,578&nbsp;км<sup>2</sup>. Заселеня території днешньої Німещины ся зачало у [[старшый палеоліт]]. Уд неоліта и дале ї заселяли вшылиякі племена, головно [[Келтські племена|келтські]] и [[Ґерманські племена|ґерманські]]. Римляне кликали реґіон Germania. У 962.&nbsp;році [[Німецькоє корольство]] чинило читаву часть [[Сященна римська імперія|Сященної римської імперії]]. У 16.&nbsp;сторочови сіверні німецькі реґіоны стали центром протестантської [[Реформація|Реформації]]. По Наполеонувськых войнах и розпаді Сященної римської імперії в 1806.&nbsp;році в 1815 была сформована [[Німецька конфедерація]]. Скапчаня Німещины в сучасну націоналну державу ([[Німецька імперія|Німецьку імперію]]) ся стало в 1871.&nbsp;році пуд проводом [[Прусія|Прусії]]. По [[Перша світова война|Першуй світовуй войні]] и [[Німецька револуція 1918–1919|револуції 1918–1919.&nbsp;рокув]] вмісто імперії ся вытворила [[Ваймарська республіка]]. У 1933.&nbsp;році націшты дустали власть&nbsp;— тото привело д покладеньови тоталітарної диктатуры ([[Третьый райх|Третього райха]]), [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] и [[Голокауст|Голокаустови]]. У 1949.&nbsp;році по войні и [[Окупація Німещины Союзниками|окупації Союзниками]], Німещина ся лишила розділена на дві окремі державы з ограниченым суверенітетом: Федералну республіку Німещину (ФРН) вадь [[Западна Німещина|Западну Німещину]] и Німецьку демократичну республіку (НДР) вадь [[Восточна Німещина|Восточну Німещину]]. Западна Німещина была закладным членом [[Европськоє економічноє общество|Европського економічного общества]], а Восточна&nbsp;— комуніштськов державов [[Восточный блок|Восточного блока]] и закладным членом [[Варшавськый пакт|Варшавського пакта]]. По [[Мирна револуція (НДР)|мирнуй револуції]], котра зверла комуніштськый уряд у Восточнуй Німещині, 3.&nbsp;октовбра 1990 стала ся реуніфікація Німещины, и Восточна Німещина зайшла до складу ФРН. Німещина&nbsp;— розвинута держава з муцнов, майвеликов у Европі подля номіналного [[ГДП]] економіков. Німещина є читавов силов у дакулькох індустріалных, научных и технолоґічных секторах; третьым майвеликым експортером и імпортером. Німещина ся шыроко держит за вливову державу, є членом многых межинародных орґанізацій и форумув: у тум числі [[ЕУ]] (уд 1957), [[НАТО]], [[ОСН]] (Німещина щи й належит до ґрупы фурташных членув [[Рада безпекы ОСН|Рады безпекы ОСН]], [[P5+1]]), [[Рада Европы|Рады Европы]], Европської космічної аґенції, [[G4]], [[G7]], [[Межинародный валутный фонд|Межинародного валутного фонда]], Орґанізації економічної сполупраці и розвою, Орґанізації безпекы и сполупраці в Европі (ОБСЕ), Світової торгової орґанізації. Німещина є третьов крайинов за числом памняток [[Світова дідузнина ЮНЕСКО|світової дідузнины ЮНЕСКО]] и має такых 55, з котрых 52&nbsp;— културні памняткы. Офіціалнов валутов Німещины є уд 2002.&nbsp;року [[евро]]. Оно прийшло на заміну [[Нїмецька марка|німецькуй марці]]. == Етимолоґія == Німецька самоназва ([[ендонім]]) ''{{Lang|de|Deutschland}}'', ориґінално {{lang|gmh|diutisciu land}} („німецькі землі“), походит уд deutsch, котроє в свою очерідь иде уд староверьхньонімецького {{lang|goh|diutisc}} „народный“ уд {{lang|goh|diot}} авадь {{lang|goh|diota}} „челядь“, котроє ся ориґінално хосновало на удличованя языка простого народа уд [[Латинськый язык|латинського]] и його [[Романські языкы|романськых наслідникув]]. Тото походит уд [[Праґерманськый язык|праґерманського]] {{lang|gem-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Germanic/þiudiskaz|*þiudiskaz]]}} „народный“ уд {{lang|gem-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Germanic/þeudō|*þeudō]]}}, уд [[Праіндоевропськый язык|праіндоевропського]] {{lang|ine-x-proto|[[wikt:Reconstruction:Proto-Indo-European/tewtéh₂|*tewtéh₂-]]}} „челядь“, з котрого ся вывела и назва племени [[Тевтонці|тевтонцюв]].<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=iKfYGNwwNVIC&pg=PA523|title=Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen, Band II|last1=Lloyd|first1=Albert L.|last2=Lühr|first2=Rosemarie|last3=Springer|first3=Otto|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|year=1998|isbn=978-3-525-20768-0|pages=699–704|language=German|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150911012455/https://books.google.com/books?id=iKfYGNwwNVIC&pg=PA523|archivedate=11 September 2015|url-status=live}} (for {{lang|goh|diutisc}}). {{cite book|last1=Lloyd|first1=Albert L.|title=Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen, Band II|year=1998|publisher=Vandenhoeck & Ruprecht|isbn=978-3-525-20768-0|pages=685–686|url=https://books.google.com/books?id=iKfYGNwwNVIC&pg=PA516|last2=Lühr|first2=Rosemarie|last3=Springer|first3=Otto|language=German|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150916000730/https://books.google.com/books?id=iKfYGNwwNVIC&pg=PA516|archivedate=16 September 2015}} (for {{lang|goh|diot}}).</ref> == Адміністратівне дїлїня == Нїмецько ся од року 1990 дїлить на 16 сполковых штатїв (нїмецькы: ''Bundesländer''). [[Файл:Germany, administrative divisions (+districts) - de - colored.svg|left|340px]] Сполковы штаты в Нїмецьку: * [[Баден-Віртенберґ]], (головне місто [[Штуттґарт]]) * [[Баварія]], (головне місто [[Мнихів]]) * [[Берлін]], (єдночасно i головне місто того сполкового штату) * [[Бранденбурґ]], (головне місто [[Подступім]]) * [[Бремен]], (головне місто [[Бремен]]) * [[Гамбурґ]], (єдночасно i головне місто того сполкового штату) * [[Гессен]], (головне місто [[Вісбаден]]) * [[Мекленбурьско-Передня Померанія]], (головне місто [[Шверін]]) * [[Нижнє Сасько]], (головне місто [[Ганновер]]) * [[Райнланд-Фалц]], (головне місто [[Майнц]]) * [[Зарланд]], (головне місто [[Зарбрікен]]) * [[Сасько]], (головне місто [[Дреждяны]]) * [[Сасько-Ангалт]], (головне місто [[Маґдебурґ]]) * [[Севернє Поріня-Вестфалія]], (головне місто [[Дісселдорф]]) * [[Турінґія]], (головне місто [[Ерфурт]]) * [[Шлезвіцько-Голштайн]], (головне місто [[Кіл]]) == Запяткы == <references group="lower-alpha" /> == Референції == {{Reflist}} {{Штаты Европы}} {{Европска унія}} {{НАТО}} [[Катеґорія:Країны Европы|Німецько]] [[Катеґорія:Европска унія]] [[Катеґорія:Країны]] [[Катеґорія:Державы НАТО]] [[Катеґорія:Германия]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1990]] 6tjheakynecwiucuqn2zq10ui9cdjn1 Штефан Телеп 0 1947 170784 167598 2026-10-02T13:31:46Z Flipdot 23893 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 170784 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя= Штефан Телеп |Имя_оригиналне= |Категория_склада= |Образчик= {{Фоторамка|Увидьте фото|align=center|pos=top|width=90 |link=https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2021/12/stefan_telep.jpeg}} |Чинность= наивный малярь |Уроджѣня= 1957 |Мѣсто_роджѣня= [[Перегримка]]<ref name=Kosowski2021/> |Упокоеня= 29. децембер 2021 (64 р.) |Мѣсто_смерти= [[Ждыня]] |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу= }} '''Штефан Телеп''' (1957–2021) был лемківскій малярь, од 1980-х жытель села [[Ждыня]] в повіті Горлицкым [[Малопольске воеводство|Малопольского воеводства]].<ref name=Kosowski2021>Севериян Косовскiй (2021)</ref> == Жытя == В 1970-тых роках занимал ся [[Фотоґрафія|фотоґрафійом]], обробком дровна і гляданьом формы в коренях (korzenioplastyka). Слідуючым етапом його творчости было олійне малярство, котре стало ся гардым середком до сполніня мрий і творчой вражливости. Розпознавальны і характерны образы артисты - аматора зберают што раз то векше узнаня зо стороны творчых середвиск ак і приватных колєкцйонери. Своі образы презентувал на чысленных індивідуальных ак і на збірных выставах в краю і за границьом. Учасник медженародных пленерив. Од 1992 рока был членом Клюбу Штукы ім. Альфреда Длуґоша при Ґалериі Двір Карвацянив в Горлицях. В 2001 році дістал артистычну нагороду ім. Альфреда Длуґоша уфундувану през Бурґомістера Міста Горлиці (Burmistrza Miasta Gorlice), а признану през юри краківскых плястыків под ведіньом проф. Лешка Дуткі, ведучого Секциі Краковского Округу – Звязок Польскых Артистив Плястыків. Того рока публикувал рівнож катальоґ Stefan Telep "Zapomniana ziemia - malarstwo”, до котрого вступне слово написал проф. Володимір Кунз – долгоричний ректор Академіі Красных Штук в Кракові. Позитывна рецензия працы Ш. Телепа єст єдином рецензийом проф. Кунза для непрофесйонального артисты. В 2006 році Ш. Телеп дистал вырижніня в Ґалериі Двір Карвацянив в Горлицах. Його образы находят ся в чысленных приватных колєкциях в Польщы, ЗША, Канаді, Словациі, Украіні і Голяндиі. В року 2011 пан Штефан Телеп сьваткувал 20-ту ричницю свойой творчой діяльности. Його робота была часто порівнувана до творчости інчого выдатного непрофесийного маляря – Епіфана Дровняка (Никыфора Креницкого). Умер в Ждыни 29. грудня/децембра 2021 р.<ref name=Kosowski2021/> В року 2022, в другій ден Лемківской Ватры на Чужыні, в суботу, 6. серпня/авґуста был посмертно оціненый престіжном нагородом ім. [[Никифор Дровняк|Никыфора Креницого]] (Епіфана Дровняка). Нагороду одобрала двоюрідна сестра маляря, Штефанія Шкурат.<ref name=Kosowski2022>Севериян Косовскiй (2022)</ref> == Збірны выставы == # Ліманова - 1993 – Реґіональний Музей Лімановской Земли – выстава пн.: „Stabat Mater Dolorosa”. # Горлиці – 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008 – Ґалерия Штукы Двір Карвацянив – каждоричня выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Горлиці – 1995 – [[Руска Бурса]] – Медженародне Лемківскє Малярство. # Зындранова – 1996 – Музей Лемківской Культуры при оказиі сьвата "Од Русаль до Яна". # Ясло – 1997 – Ясельскій Дом Культуры – выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Кросно – Бюро Артистычных Выстав – выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Зындранова – 1998, 1999 – I, II Медженародний Пленер „Na pograniczu kultur” – попленерова выстава. # Бардеів (Словация) – 1999, 2000 – Hornošarisskie odwetowe stredisko – выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Реґетів – 2001, 2002 – VII, VIII Дны Гуцульскы. # Варшава – 2002 – Hotel Ґромада. # Крениця – 2002, 2004, 2006, 2008 – ІІ, ІІІ, ІV, V Медженародне Бєннале Лемківской/Русиньской Культуры. # [[Пряшів]] (Словация) – 2003 – Медженародне Бєннале Русиньской Творчости –Шаріска ґалерия в Прешові. # Пруднік – 2004 – выстава людовых творців погранича польско-ческого. # Крениця – 2005 – Музей Нікыфора. # Бардейовскы Купелі (Словация) – 2005 – Медженародний Пленер Народных і Етнічных Меншын. # Краків – 2006 – Ґалерия Францускій Готель. # Краків - 2007 – Ґалерия Польскій Дім. == Індивідуальны выставы == # 1992-1996, 2001, 2007, 2008 – Лемківска Ватра в Ждыні. # Высова – 1993, 1994 - Публична Бібльйотека. # Усьця Рускє (Uście Gorlickie) – 1996 – Старий ресторан. # Ґладишів – 1996, 2003 – Основна Школа ім. Александры Віслоцкой. # Михалів – 1996, 2002, 2008 – Лемківска Ватра на чужыні. # Ждыня – 1997 - 1999 – выстава в приватний ґалериі автора. # Краків – 1997 – Ґалерия Украіньского Малярства – нагорода. # Краків – 1997 – Фундация ім. Володиміра Великого. # Зындранова – 2000, 2001 – Музей Лемківской Культуры. # Горлиці – 2001 – Ґалерия Штукы Двір Карвацянів. # Варшава – 2002 – Дни Лемківской Культуры. # Варшава – 2003 – Народна Бібльйотека „Piękno Łemkowszczyzny”. # [[Хмелёва]] (Словация) – 2005 – Дім Культуры. # [[Міджілабірцї]] (Словация) – 2005 – Музей Анди Варголя. # Бардейовскы Купелі (Словация) – 2006 – Скансен Старого Будивництва. # [[Пряшів]] (Словация) – 2009. == Одказы == * {{Cite web |author= '''Севериян Косовскiй''' |title= Вмер Штефан Телеп (1957 – 2021), знаный лемківскій маляр |date= '''29.12.2021''' |publisher= Радийо Руской Бурсы (lem.fm) |url= https://www.lem.fm/vmer-shtefan-telep-1957-2021-znanyj-lemkivskij-malyar/ |accessdate= 2022-01-01}} * {{Cite web |author= '''Севериян Косовскiй''' |title= Штефан Телеп (1957 – 2021) посмертно оціненый нагородом ім.&nbsp;Никыфора |date= '''8.8.2022''' |publisher= Радийо Руской Бурсы (lem.fm) |url= https://www.lem.fm/shtefan-telep-otsinenyj-posmertno-nahorodom-im-nikyfora/ |accessdate= 2022-08-08}} * http://korzar.sme.sk/c/4862606/v-ruskom-dome-je-vystava-krajin.html == Референциі == {{reflist}} [[Катеґорія:Русиньскы малярї]] {{Lifetime|1957|2021|Телеп, Штефан}} f33nn3yonw38qfwdvywtvnkdspjdgrt 170785 170784 2026-10-02T13:33:53Z Flipdot 23893 170785 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя= Штефан Телеп |Имя_оригиналне= |Категория_склада= |Образчик= {{Фоторамка|Увидьте фото|align=center|pos=top|width=90 |link=https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2021/12/stefan_telep.jpeg}} |Чинность= наивный малярь |Уроджѣня= 1957 |Мѣсто_роджѣня= [[Перегримка]]<ref name=Kosowski2021/> |Упокоеня= 29. децембер 2021 (64 р.) |Мѣсто_смерти= [[Ждыня]] |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу= }} '''Штефан Телеп''' (1957–2021) был лемківскій малярь, од 1980-х жытель села [[Ждыня]] в повіті Горлицкым [[Малопольске воеводство|Малопольского воеводства]].<ref name=Kosowski2021>Севериян Косовскiй (2021)</ref> == Жытя == В 1970-тых роках занимал ся [[Фотоґрафія|фотоґрафійом]], обробком дровна і гляданьом формы в коренях (korzenioplastyka). Слідуючым етапом його творчости было олійне малярство, котре стало ся гардым середком до сполніня мрий і творчой вражливости. Розпознавальны і характерны образы артисты-аматора зберают што раз то векше узнаня зо стороны творчых середвиск ак і приватных колєкцйонери. Своі образы презентувал на чысленных індивідуальных ак і на збірных выставах в краю і за границьом. Учасник медженародных пленерив. Од 1992 рока был членом Клюбу Штукы ім.&nbsp;Альфреда Длуґоша при Ґалериі Двір Карвацянив в [[Горлиці|Горлицях]]. В 2001 році дістал артистычну нагороду ім. Альфреда Длуґоша уфундувану през Бурґомістера Міста Горлиці (Burmistrza Miasta Gorlice), а признану през юри краківскых плястыків под ведіньом проф. Лешка Дуткі, ведучого Секциі Краковского Округу&nbsp;— Звязок Польскых Артистив Плястыків. Того рока публикувал рівнож катальоґ Stefan Telep „Zapomniana ziemia&nbsp;— malarstwo“, до котрого вступне слово написал проф. Володимір Кунз&nbsp;— долгоричний ректор Академіі Красных Штук в Кракові. Позитывна рецензия працы Ш.&nbsp;Телепа єст єдином рецензийом проф.&nbsp;Кунза для непрофесйонального артисты. В 2006 році Ш.&nbsp;Телеп дистал вырижніня в Ґалериі Двір Карвацянив в Горлицах. Його образы находят ся в чысленных приватных колєкциях в [[Польско|Польщы]], [[ЗША]], [[Канада|Канаді]], [[Словакія|Словациі]], [[Україна|Украіні]] і [[Нідерланды|Голяндиі]]. В року 2011 пан Штефан Телеп сьваткувал 20-ту ричницю свойой творчой діяльности. Його робота была часто порівнувана до творчости інчого выдатного непрофесийного маляря&nbsp;— [[Епіфан Дровняк|Епіфана Дровняка]] (Никыфора Креницкого). Умер в Ждыни 29. грудня/децембра 2021 р.<ref name=Kosowski2021/> В року 2022, в другій ден Лемківской Ватры на Чужыні, в суботу, 6. серпня/авґуста был посмертно оціненый престіжном нагородом ім. Никыфора Креницкого (Епіфана Дровняка). Нагороду одобрала двоюрідна сестра маляря, Штефанія Шкурат.<ref name=Kosowski2022>Севериян Косовскiй (2022)</ref> == Збірны выставы == # Ліманова - 1993 – Реґіональний Музей Лімановской Земли – выстава пн.: „Stabat Mater Dolorosa”. # Горлиці – 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008 – Ґалерия Штукы Двір Карвацянив – каждоричня выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Горлиці – 1995 – [[Руска Бурса]] – Медженародне Лемківскє Малярство. # Зындранова – 1996 – Музей Лемківской Культуры при оказиі сьвата "Од Русаль до Яна". # Ясло – 1997 – Ясельскій Дом Культуры – выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Кросно – Бюро Артистычных Выстав – выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Зындранова – 1998, 1999 – I, II Медженародний Пленер „Na pograniczu kultur” – попленерова выстава. # Бардеів (Словация) – 1999, 2000 – Hornošarisskie odwetowe stredisko – выстава Горлицкого Плястычного Середовиска. # Реґетів – 2001, 2002 – VII, VIII Дны Гуцульскы. # Варшава – 2002 – Hotel Ґромада. # Крениця – 2002, 2004, 2006, 2008 – ІІ, ІІІ, ІV, V Медженародне Бєннале Лемківской/Русиньской Культуры. # [[Пряшів]] (Словация) – 2003 – Медженародне Бєннале Русиньской Творчости –Шаріска ґалерия в Прешові. # Пруднік – 2004 – выстава людовых творців погранича польско-ческого. # Крениця – 2005 – Музей Нікыфора. # Бардейовскы Купелі (Словация) – 2005 – Медженародний Пленер Народных і Етнічных Меншын. # Краків – 2006 – Ґалерия Францускій Готель. # Краків - 2007 – Ґалерия Польскій Дім. == Індивідуальны выставы == # 1992-1996, 2001, 2007, 2008 – Лемківска Ватра в Ждыні. # Высова – 1993, 1994 - Публична Бібльйотека. # Усьця Рускє (Uście Gorlickie) – 1996 – Старий ресторан. # Ґладишів – 1996, 2003 – Основна Школа ім. Александры Віслоцкой. # Михалів – 1996, 2002, 2008 – Лемківска Ватра на чужыні. # Ждыня – 1997 - 1999 – выстава в приватний ґалериі автора. # Краків – 1997 – Ґалерия Украіньского Малярства – нагорода. # Краків – 1997 – Фундация ім. Володиміра Великого. # Зындранова – 2000, 2001 – Музей Лемківской Культуры. # Горлиці – 2001 – Ґалерия Штукы Двір Карвацянів. # Варшава – 2002 – Дни Лемківской Культуры. # Варшава – 2003 – Народна Бібльйотека „Piękno Łemkowszczyzny”. # [[Хмелёва]] (Словация) – 2005 – Дім Культуры. # [[Міджілабірцї]] (Словация) – 2005 – Музей Анди Варголя. # Бардейовскы Купелі (Словация) – 2006 – Скансен Старого Будивництва. # [[Пряшів]] (Словация) – 2009. == Одказы == * {{Cite web |author= '''Севериян Косовскiй''' |title= Вмер Штефан Телеп (1957 – 2021), знаный лемківскій маляр |date= '''29.12.2021''' |publisher= Радийо Руской Бурсы (lem.fm) |url= https://www.lem.fm/vmer-shtefan-telep-1957-2021-znanyj-lemkivskij-malyar/ |accessdate= 2022-01-01}} * {{Cite web |author= '''Севериян Косовскiй''' |title= Штефан Телеп (1957 – 2021) посмертно оціненый нагородом ім.&nbsp;Никыфора |date= '''8.8.2022''' |publisher= Радийо Руской Бурсы (lem.fm) |url= https://www.lem.fm/shtefan-telep-otsinenyj-posmertno-nahorodom-im-nikyfora/ |accessdate= 2022-08-08}} * http://korzar.sme.sk/c/4862606/v-ruskom-dome-je-vystava-krajin.html == Референциі == {{reflist}} [[Катеґорія:Русиньскы малярї]] {{Lifetime|1957|2021|Телеп, Штефан}} rq4vav62exmpy42vbj7b367bug3obu4 Шаблона:Стыржень 10 2018 170879 149896 2026-10-03T11:13:25Z Flipdot 23893 170879 wikitext text/x-wiki <div class="boilerplate" id="stub"> :''Тота статя є затля „[[Вікіпедія:Стыржень|Стыржень]]“. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} доповните і росшырите]''. </div> {{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}|| [[Катеґорія:{{#switch:{{#property:P31}} |чоловік=Біоґрафічны стыржнї |чоловік=Персоналії подля алфавіту |таксон=Стыржнї:Біолоґія<!-- (Q16521)--> |спіральна галактика|шпірална ґалаксія |лінзоподібна галактика|ленчова ґалаксія =Стыржнї:Астрономія |{{#switch:{{#property:P17}} |Білорусія=Стыржнї:Білорусія |Польско=Стыржнї:Польско |Россия|Росія=Стыржнї:Росія |Сербія=Стыржнї:Сербія |Словеньско=Стыржнї:Словеньско |США|Споєны Штаты Америцькы=Стыржнї:США |Україна=Стыржнї:Україна |Хорватія|Хорватия=Стыржнї:Хорватия |Чехія|Чесько=Стыржнї:Чесько |Швеция|Швеція=Стыржнї:Швеция |{{#if:{{#property:P31}} |{{#if: {{#invoke:string|match |s={{#invoke:Wd|properties|raw |P31}}|pattern=Q6256|nomatch=}} {{#invoke:string|match |s={{#invoke:Wd|properties|raw |P31}}|pattern=Q3024240|nomatch=}} |Стыржнї:Країны |Стыржнї}} |Стыржнї}} }} }}]]}}<noinclude> {{#categorytree:Стыржнї|depth=0|mode=all|showcount}} {{Documentation}} </noinclude> iuieuoiq2zy9j1h5y8fsssyuta2iolx 170880 170879 2026-10-03T11:31:10Z Flipdot 23893 170880 wikitext text/x-wiki <div class="boilerplate" id="stub"> {| class="plainlinks metadata noprint pahyl" cellpadding="2" style="background: transparent;" | [[Файл:Wiki_letter_w.svg|40px]] | ''Тота статя є затля „[[Вікіпедія:Стыржень|Стыржень]]“. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:{{PAGENAME}}|action=edit}} доповните і росшырите]''. |}</div> {{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}|| [[Катеґорія:{{#switch:{{#property:P31}} |чоловік=Біоґрафічны стыржнї |чоловік=Персоналії подля алфавіту |таксон=Стыржнї:Біолоґія<!-- (Q16521)--> |спіральна галактика|шпірална ґалаксія |лінзоподібна галактика|ленчова ґалаксія =Стыржнї:Астрономія |{{#switch:{{#property:P17}} |Білорусія=Стыржнї:Білорусія |Польско=Стыржнї:Польско |Россия|Росія=Стыржнї:Росія |Сербія=Стыржнї:Сербія |Словеньско=Стыржнї:Словеньско |США|Споєны Штаты Америцькы=Стыржнї:США |Україна=Стыржнї:Україна |Хорватія|Хорватия=Стыржнї:Хорватия |Чехія|Чесько=Стыржнї:Чесько |Швеция|Швеція=Стыржнї:Швеция |{{#if:{{#property:P31}} |{{#if: {{#invoke:string|match |s={{#invoke:Wd|properties|raw |P31}}|pattern=Q6256|nomatch=}} {{#invoke:string|match |s={{#invoke:Wd|properties|raw |P31}}|pattern=Q3024240|nomatch=}} |Стыржнї:Країны |Стыржнї}} |Стыржнї}} }} }}]]}}<noinclude> {{#categorytree:Стыржнї|depth=0|mode=all|showcount}} {{Documentation}} </noinclude> 0gxk4zfsn8lxg3fzcpjbt85oa9bdvrf Вікіпедія:Адміністраторы 4 3480 170826 170752 2026-10-02T19:02:38Z Flipdot 23893 170826 wikitext text/x-wiki {{Політика|ВП:А}} {{Nutshell|Адміністраторы вто вікіпедішты-волонтеры, котрым ся на русинськуй Вікіпедії довіряє [[/Tools|спеціална серсама]]. Уд них ся чекат, ож будут ся добрі справовати тай справедливо хосновати адміністраторську серсаму.}} '''Адміністраторы''', знамі ай як '''адміны''' вадь '''системні операторы''' ('''sysop''') тото вікіпедішты з технічными можностями про дакотрі спеціалні дії в гатарах русинської Вікіпедії. Они можут блоковати тай розблокововати хосновацькі конта, редаґовати повнустю защищені сторункы, класти тай забирати защиту сторунок, удаляти, вертати тай перейменововати сторункы без ограничень ги в обычных хосновачув и хосновати подакотрі другі серсамы. Адміністраторы дуставут таку удповідалнусть на волонтерськуй основі по тому, як пруйдут процес затверджіня на посаду в комуніті. Они не робутникы [[фонд Вікімедія|фонда Вікімедія]]. Адміністраторам не мож хосновати адміністраторські серсамы на добытя перевагы у диспуті, в котрому вни сут учасниками. Вікіпедія на днешньый день має {{NUMBEROFADMINS}}&nbsp;адміністраторув. == Права адміністратора == * '''защита сторунок''': адміністраторы годні редаґовати защищені сторункы тай класти/забирати защиту уд редаґованя; редаґовати сторункы у просторі '''MediaWiki''', котрі обсягувут системні голошіня и другі елементы інтерфейса Вікіпедії. * '''удаленя сторунок''': адміністраторы годні удаляти сторункы, видіти історію редаґовань удаленых сторунок. * '''вертаня правок''': адміністраторы годні скоро вертати правкы до сторунок, наприклад до послідньої правы даякого редактора, май легко ги обычні хосновачі. * '''блокованя тай розблокованя хосновачув''': адміністраторы годні блоковати тай розблокововати хосновачув, IP-адресы и діапазоны IP-адресув. (Ник. [[Шпеціална:Ipblocklist|Шпеціална:Список заблокованых IP-адрес і хоснователїв]]) * перейменовованя сторунок '''без перенапрямльованя''' з пережої назвы; * '''перейменованя файлув'''; {{main|Поміч:Адміністрованя}} == Повинності адміністратора == Окрем додержаня общых [[Вікіпедія:Правила и приписы|правил и приписув Вікіпедії]], адміністраторы мусят: * слідити за держаньом и обясняти [[Вікіпедія:Правила и приписы|правила и приписы Вікіпедії]]; * боронити сторункы Вікіпедії уд вандалізму тай правковых биток; * накладовати санкції на хосновачув, котрі удкрыто и очевидно нарушавут правила Вікіпедії; * удаляти статі тай файлы, котрі пудпадавут пуд критерії [[Вікіпедія:КШВ|скорого удаленя]] вадь нарушавут авторськоє право. Адміністраторы мусят быти невтралні, безсторонні, помагати вікіпедіштам держати ся [[Вікіпедія:Вікіетікета|вікіетікеты]], [[Вікіпедія:Невтралный позур|невтралного позору]] и другых [[Вікіпедія:Правила и приписы|правил и приписув]]. Адміністраторська позиція тото не лиш права, ай обовязкы. === Справованя === Адміністраторы мали бы подавати добрый приклад про другых и, як и вшыткі вікіпедішты, справовати ся учтиво. Про адміністраторув ся не чинят уйимкы из політик. Уд адміністраторув ся не чекат ідеалности: пораз чинити хыбы тото нормално, айбо серйозноє вадь реґуларноє деструктивноє справованя годні привести д знятьови з адміністраторської позиції. === Удповідалнусть === Адміністраторы несут удповідалность за свої дії з адміністративнов серсамов. Вікіпедішты годні слобудно пуддавати сомніву и критиці дії адміністраторув и тото ся ограничує лиш [[Вікіпедія:Вікіетікета|вікіетікетов]], недопустимустьов личных нападув и [[Вікіпедія:Добра воля|добров вольов]]. Уд адміністраторув ся чекат учтиво удповідати на звіданкы за їхньоє справованя на Вікіпедії тай адміністративні дії. Адміністраторам радно обясняти свої адміністративні дії, кой дако ся за тото звідат. Аж адміністратор серйозно вадь повторно чинит проблематичні дії, діє против цілий проєкта вадь страчат довіру комуніты, вун годен стратити адміністраторські права через Арбітражный комітет ци пожаданя удкликаня прав. Приклады дій, за котрі ся права адміністратора годні забрати тото: * злохоснованя адміністративными правами; * нарушеня базовых політик Вікіпедії (личні напады, неучтивоє справованя, правкові биткы, вандалізм и так дале); * пудла комунікація (удсутность добрых варовань авадь обяснень дій); ** хоть адміністраторам радно мати включені голошіня и email-ы, тото не мусайно; кедь адміністратор має выключені голошіня, варта тото вказати на своюй дискуснуй сторунці; * повторні вадь послідовні некомпетентні адміністративні дії. === Предузятость === Адміністраторам не мож діяти предвзято. Кедь адміністратор має пережу історію из хосновачом и знає, ож може позад того вынести несправедливоє адміністративноє рішеня, радно лишити ситуацію и, аж є можнусть, делеґовати ї другому, непредузятому адміністраторови. === Кібербезпека === Уд адміністраторув ся чекат, ож будут мати бизувні паролы на контах из адміністраторськыми правами (а щи ліпше&nbsp;— и двафакторну автентикацію (2FA). Позад того, ож из скомпрометованых адміністраторськых конт потенційно мож начинити біды по цілому проєктови, з такого конта будут зняті адміністраторські права, а самоє конто годно быти заблокованоє. Адміністраторам не мож ділити паролы вадь конта з другыми людьми, яка бы не была причина. == Адміністративні шаблоны == У своюй роботі адміністратор годен хосновати [[:Катеґорія:Адміністративны шаблоны|адміністративні шаблоны]]. == Як стати адміністратором? == Адміністраторами годні стати хосновачі, котрі на момент подачі кандидатуры мавут: * маймало 1,000&nbsp;правок у основному просторі; * маймало 3&nbsp;місяці скушености на Вікіпедії. Кандидатуры ся розникувут дискусійов и голосованьом. Кандидат раз подає заявку, де розписує свою проґраму. Лиш єдно конто на чоловіка годно мати адміністративні права; уйимкы ся годні чинити про [[Вікіпедія:Боты|ботув]] из адміністративным доступом. Уд адміністраторув ся чекат высокый уровень довіры уд комуніты, того номінації вікіпедіштув без достаточної скушности як правило неуспішні. На момент подачі вадь приятя номінації кандидат бы мав быти активный и честованый у комуніті, знакомый из процедурами и практиками русинської Вікіпедії, мав бы честовати тай розуміти політику тай цілі проєкта. Любый вікіпедішта годен коментовати кандидатуру в адміністраторы, айбо не вшыткі годні голосовати. Бігом 7&nbsp;днув уд подачі вадь приятя кандидатом номінації йде обговореня проґрамы, діялности кандидата и голосованя за кандидатуру. Такый процес позволяє вікіпедіштам май близко ся спознати з кандидатом, його минулыми внесками тай справованьом, веджіньом дискусій и розуміньом ролі, на котру вун ся подає. Правила голосованя: * Голосовати годні лиш зареєстровані хосновачі, котрі на момент голосованя мавут маймало 200&nbsp;правок у основному просторі и 1&nbsp;місяць скушености на Вікіпедії. * Голосовати за себе не мож. * Єден чоловік має єден голос; голосы з [[Вікіпедія:Бабовка|бабовок]] (алтернативных конт) не будут зараховані. * Кворум&nbsp;— 5&nbsp;хосновачув (у тум числі голосы „здержали ся“). * Хосновач ся успішно убират адміністратором, аж набере 70% голосув „за“ (спомежи голосув „за“ тай „против“; голосы „здержали ся“ на голосованя не вливавут). * По неуспішнуй номінації вадь забратю прав кандидат годен наново быти поданый не скорше як за 60&nbsp;днув. Паралелно годні ся обговорьовати дакулько кандидатур на адміністраторські позиції; аж ушыткі кандидатуры задоволнявут условія приятя в адміністраторы, ушыткі вни годні стати адміністраторами. Статус адміністратора давут [[Вікіпедія:Бірократы|хосновачі-бірократы]], за їх удсутности&nbsp;— [[Вікіпедія:Стюарды|стюарды]]. {{Clear}} == Адміністраторы русинської Вікіпедії == [[Шпеціална:Listusers/sysop|Автоматично обновльованый испис]]: {| class="wikitable sortable" border=1 cellspacing="0" width=100% |+ ! | №<br />з/п ! |Адміністратор (за абетков) ! |Стаж у Вікіпедії ! |Контакты ! |Додаточні статусы ! |Позначкы |----- | 1 | - | | | | |+ |} === Бывші адміністраторы === === Поновлені по знятьови з посады адміністраторы === == Кандидатуры на адміністратора: біжні голосованя == == Пережі голосованя == [[/Архів|Пережі голосованя]] == Удкликаня прав адміністратора == Ник. [[#Удповідалнусть|§ Удповідалнусть]]. Про удкликаня прав адміністратора, треба подасти заявку на: : [[:m:Steward requests/Permissions‎#Removal of access]] Рішеня за удкликаня прав адміністратора выносит комуніта самої Вікіпедії: : ''However, the decision to unsysop a person should be made by your community. Not by stewards. Stewards do not punish or decide who is not a good sysop. Stewards only do what the community wants. If community has a problem with a sysop, you need to decide what you want to do, and we will do what you need.''{{efn|„Айбо рішеня за удкликаня прав адміністратора має ся выносити вашов комунітов. Не стюардами. Стюарды не каравут и не рішавут, ко є пудлым адміністратором. Стюарды лиш чинят тото, што хоче комуніта. Кедь комуніта має проблему из адміністраторм, мусите рішити, што хочете вчинити, а мы тото реалізуєме.“}} —&nbsp;[[m:user:Anthere]] <references group="lower-alpha" /> Про удкликаня адміністраторськых прав треба набрати маймало 51% голосув „за“ удкликаня (спомежи голосув „за“ и „против“). Голосованя йде 7&nbsp;днув. == См. тыж == * Штатістіка актівности адміністраторів: [http://tools.wikimedia.de/~vvv/adminstats.php?wiki=ruewiki_p за вшыток період], [http://tools.wikimedia.de/~vvv/adminstats.php?wiki=ruewiki_p&tlimit=7884000 за послїднї 3 місяцї], [http://tools.wikimedia.de/~vvv/adminstats.php?wiki=ruewiki_p&tlimit=15768000 за послїднї 6 місяцїв] * [[:m:Administrators of Wikimedia projects/Wikipedias]] [[Катеґорія:Вікіпедія:Адміністраторы]] {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} q3m24rjjzz80cy61kh3z5web9s4205q 170846 170826 2026-10-02T22:00:37Z Flipdot 23893 170846 wikitext text/x-wiki {{Політика|ВП:А}} {{Nutshell|Адміністраторы вто вікіпедішты-волонтеры, котрым ся на русинськуй Вікіпедії довіряє [[/Tools|спеціална серсама]]. Уд них ся чекат, ож будут ся добрі справовати тай справедливо хосновати адміністраторську серсаму.}} '''Адміністраторы''', знамі ай як '''адміны''' вадь '''системні операторы''' ('''sysop''') тото вікіпедішты з технічными можностями про дакотрі спеціалні дії в гатарах русинської Вікіпедії. Они можут блоковати тай розблокововати хосновацькі конта, редаґовати повнустю защищені сторункы, класти тай забирати защиту сторунок, удаляти, вертати тай перейменововати сторункы без ограничень ги в обычных хосновачув и хосновати подакотрі другі серсамы. Адміністраторы дуставут таку удповідалнусть на волонтерськуй основі по тому, як пруйдут процес затверджіня на посаду в комуніті. Они не робутникы [[фонд Вікімедія|фонда Вікімедія]]. Адміністраторам не мож хосновати адміністраторські серсамы на добытя перевагы у диспуті, в котрому вни сут учасниками. Вікіпедія на днешньый день має {{NUMBEROFADMINS}}&nbsp;адміністраторув. == Права адміністратора == * '''защита сторунок''': адміністраторы годні редаґовати защищені сторункы тай класти/забирати защиту уд редаґованя; редаґовати сторункы у просторі '''MediaWiki''', котрі обсягувут системні голошіня и другі елементы інтерфейса Вікіпедії. * '''удаленя сторунок''': адміністраторы годні удаляти сторункы, видіти історію редаґовань удаленых сторунок. * '''вертаня правок''': адміністраторы годні скоро вертати правкы до сторунок, наприклад до послідньої правы даякого редактора, май легко ги обычні хосновачі. * '''блокованя тай розблокованя хосновачув''': адміністраторы годні блоковати тай розблокововати хосновачув, IP-адресы и діапазоны IP-адресув. (Ник. [[Шпеціална:Ipblocklist|Шпеціална:Список заблокованых IP-адрес і хоснователїв]]) * перейменовованя сторунок '''без перенапрямльованя''' з пережої назвы; * '''перейменованя файлув'''; {{main|Поміч:Адміністрованя}} == Повинності адміністратора == Окрем додержаня общых [[Вікіпедія:Правила и приписы|правил и приписув Вікіпедії]], адміністраторы мусят: * слідити за держаньом и обясняти [[Вікіпедія:Правила и приписы|правила и приписы Вікіпедії]]; * боронити сторункы Вікіпедії уд вандалізму тай правковых биток; * накладовати санкції на хосновачув, котрі удкрыто и очевидно нарушавут правила Вікіпедії; * удаляти статі тай файлы, котрі пудпадавут пуд критерії [[Вікіпедія:КШВ|скорого удаленя]] вадь нарушавут авторськоє право. Адміністраторы мусят быти невтралні, безсторонні, помагати вікіпедіштам держати ся [[Вікіпедія:Вікіетікета|вікіетікеты]], [[Вікіпедія:Невтралный позур|невтралного позору]] и другых [[Вікіпедія:Правила и приписы|правил и приписув]]. Адміністраторська позиція тото не лиш права, ай обовязкы. === Справованя === Адміністраторы мали бы подавати добрый приклад про другых и, як и вшыткі вікіпедішты, справовати ся учтиво. Про адміністраторув ся не чинят уйимкы из політик. Уд адміністраторув ся не чекат ідеалности: пораз чинити хыбы тото нормално, айбо серйозноє вадь реґуларноє деструктивноє справованя годні привести д знятьови з адміністраторської позиції. === Удповідалнусть === Адміністраторы несут удповідалность за свої дії з адміністративнов серсамов. Вікіпедішты годні слобудно пуддавати сомніву и критиці дії адміністраторув и тото ся ограничує лиш [[Вікіпедія:Вікіетікета|вікіетікетов]], недопустимустьов личных нападув и [[Вікіпедія:Добра воля|добров вольов]]. Уд адміністраторув ся чекат учтиво удповідати на звіданкы за їхньоє справованя на Вікіпедії тай адміністративні дії. Адміністраторам радно обясняти свої адміністративні дії, кой дако ся за тото звідат. Аж адміністратор серйозно вадь повторно чинит проблематичні дії, діє против цілий проєкта вадь страчат довіру комуніты, вун годен стратити адміністраторські права через Арбітражный комітет ци пожаданя удкликаня прав. Приклады дій, за котрі ся права адміністратора годні забрати тото: * злохоснованя адміністративными правами; * нарушеня базовых політик Вікіпедії (личні напады, неучтивоє справованя, правкові биткы, вандалізм и так дале); * пудла комунікація (удсутность добрых варовань авадь обяснень дій); ** хоть адміністраторам радно мати включені голошіня и email-ы, тото не мусайно; кедь адміністратор має выключені голошіня, варта тото вказати на своюй дискуснуй сторунці; * повторні вадь послідовні некомпетентні адміністративні дії. === Предузятость === Адміністраторам не мож діяти предвзято. Кедь адміністратор має пережу історію из хосновачом и знає, ож може позад того вынести несправедливоє адміністративноє рішеня, радно лишити ситуацію и, аж є можнусть, делеґовати ї другому, непредузятому адміністраторови. === Кібербезпека === Уд адміністраторув ся чекат, ож будут мати бизувні паролы на контах из адміністраторськыми правами (а щи ліпше&nbsp;— и двафакторну автентикацію (2FA). Позад того, ож из скомпрометованых адміністраторськых конт потенційно мож начинити біды по цілому проєктови, з такого конта будут зняті адміністраторські права, а самоє конто годно быти заблокованоє. Адміністраторам не мож ділити паролы вадь конта з другыми людьми, яка бы не была причина. == Адміністративні шаблоны == У своюй роботі адміністратор годен хосновати [[:Катеґорія:Адміністративны шаблоны|адміністративні шаблоны]]. == Як стати адміністратором? == Адміністраторами годні стати хосновачі, котрі на момент подачі кандидатуры мавут: * маймало 1,000&nbsp;правок у основному просторі; * маймало 3&nbsp;місяці скушености на Вікіпедії. Уд адміністраторув ся чекат высокый уровень довіры уд комуніты, того номінації вікіпедіштув без достаточної скушности як правило неуспішні. На момент подачі вадь приятя номінації кандидат бы мав быти активный и честованый у комуніті, знакомый из процедурами и практиками русинської Вікіпедії, мав бы честовати тай розуміти політику тай цілі проєкта. === Процедура розникованя заявкы === Кандидатуры ся розникувут дискусійов и голосованьом. Кандидат раз подає заявку, де розписує свою проґраму. Лиш єдно конто на чоловіка годно мати адміністративні права; уйимкы ся годні чинити про [[Вікіпедія:Боты|ботув]] из адміністративным доступом. Бігом 7&nbsp;днув уд подачі вадь приятя кандидатом номінації йде обговореня проґрамы, діялности кандидата и голосованя за кандидатуру. Такый процес позволяє вікіпедіштам май близко ся спознати з кандидатом, його минулыми внесками тай справованьом, веджіньом дискусій и розуміньом ролі, на котру вун ся подає. * Голосовати годні лиш зареєстровані хосновачі, котрі на момент голосованя мавут маймало 200&nbsp;правок у основному просторі и 1&nbsp;місяць скушености на Вікіпедії; при тому любый вікіпедішта годен коментовати номінацію и класти кандидатови звіданкы. * Голосовати за себе не мож. * Єден чоловік має єден голос; голосы з [[Вікіпедія:Бабовка|бабовок]] (алтернативных конт) не будут зараховані. * Кворум&nbsp;— 5&nbsp;хосновачув (у тум числі голосы „здержали ся“). * Хосновач ся успішно убират адміністратором, аж набере 70% голосув „за“ (спомежи голосув „за“ тай „против“; голосы „здержали ся“ на голосованя не вливавут). * По неуспішнуй номінації вадь забратю прав кандидат годен наново быти поданый не скорше як за 60&nbsp;днув. Паралелно годні ся обговорьовати дакулько кандидатур на адміністраторські позиції; аж ушыткі кандидатуры задоволнявут условія приятя в адміністраторы, ушыткі вни годні стати адміністраторами. Статус адміністратора давут [[Вікіпедія:Бірократы|хосновачі-бірократы]], за їх удсутности&nbsp;— [[Вікіпедія:Стюарды|стюарды]]. {{Clear}} == Адміністраторы русинської Вікіпедії == [[Шпеціална:Listusers/sysop|Автоматично обновльованый испис]]: {| class="wikitable sortable" border=1 cellspacing="0" width=100% |+ ! | №<br />з/п ! |Адміністратор (за абетков) ! |Стаж у Вікіпедії ! |Контакты ! |Додаточні статусы ! |Позначкы |----- | 1 | - | | | | |+ |} === Бывші адміністраторы === === Поновлені по знятьови з посады адміністраторы === == Активні заявкы кандидатув в адміністраторы == == Пережі заявкы кандидатув в адміністраторы == [[/Архів|Архів пережых заявок на ]] == Удкликаня прав адміністратора == Ник. [[#Удповідалнусть|§ Удповідалнусть]]. Про удкликаня прав адміністратора, треба подасти заявку на: : [[:m:Steward requests/Permissions‎#Removal of access]] Рішеня за удкликаня прав адміністратора выносит комуніта самої Вікіпедії: : ''However, the decision to unsysop a person should be made by your community. Not by stewards. Stewards do not punish or decide who is not a good sysop. Stewards only do what the community wants. If community has a problem with a sysop, you need to decide what you want to do, and we will do what you need.''{{efn|„Айбо рішеня за удкликаня прав адміністратора має ся выносити вашов комунітов. Не стюардами. Стюарды не каравут и не рішавут, ко є пудлым адміністратором. Стюарды лиш чинят тото, што хоче комуніта. Кедь комуніта має проблему из адміністраторм, мусите рішити, што хочете вчинити, а мы тото реалізуєме.“}} —&nbsp;[[m:user:Anthere]] <references group="lower-alpha" /> Про удкликаня адміністраторськых прав треба набрати маймало 51% голосув „за“ удкликаня (спомежи голосув „за“ и „против“). Голосованя йде 7&nbsp;днув. == См. тыж == * Штатістіка актівности адміністраторів: [http://tools.wikimedia.de/~vvv/adminstats.php?wiki=ruewiki_p за вшыток період], [http://tools.wikimedia.de/~vvv/adminstats.php?wiki=ruewiki_p&tlimit=7884000 за послїднї 3 місяцї], [http://tools.wikimedia.de/~vvv/adminstats.php?wiki=ruewiki_p&tlimit=15768000 за послїднї 6 місяцїв] * [[:m:Administrators of Wikimedia projects/Wikipedias]] [[Катеґорія:Вікіпедія:Адміністраторы]] {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} ieyxbds6jkuzit4czlwcuq682v5vyef Німецько 0 3977 170861 26444 2026-10-03T05:30:02Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Німещина]] 170861 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Німещина]] 1pp28a8mqraiw8i3lpse54y5roddm1o Куляшне 0 4405 170774 162855 2026-10-02T12:44:01Z Halajkovič 33393 170774 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Куля́шне''' ([[Польскый язык|пол]]. Kulaszne, [[Україньскый язык|укр]]. Куляшне) — [[село]] у [[Ґміна Команьча|ґміні Команьча]], [[повіт Сянок]], [[Підкарпатьске воєводство|Пудкарпатьскоє воєводство]], [[Польско]], котроє до [[Акція Вісла|акції Вісла]] было [[Лемкы|лемкӯвськоє]]. == Ґеоґрафія == [[Село]] находить ся на [[Ріка|ріці]] [[Ослава]]. == Назва == У ходови кампанії полонізації назв у [[1977]]—[[1981]] роках [[село]] называли Мєндзиґуже ({{Lang-pl|Międzygórze}}). == Топоніміка == На думку польского археолоґа и історика [[Володимир Антонієвич|Володимира Антонієвича]] назва села происходить уд [[Албаньскый язык|албаньского]] слова kulloše, што означать пасовище.<ref>Особо важными є міґрація назв и топонімӯв храктерных про Албанію. ..., wystarczy подати пару прикладӯв, назва села у повітови сянок, Куляшне, годно ся узяти из [[Албаньскый язык|алб]]. kulloše "[[пасовище]]" (Godin 393), назва присілка Маґула у Ґлиникови німицькӯв на юг уд Ясла" [w:] [[Володимир Антонієвич]]. Пастырьство Татр Польскых и Пудгаля, т. 8. с. 156.</ref> == Історія == Село первый раз ся споминать у [[1538]] році, товды же и покріпачено. До [[1772]] року село входило у состав Сяноцькой земли Руського воєводства, Речи Посполитой. За податковым реґістром [[1565]]&nbsp;року у селі было 16 [[Кмѣть|кмітӯв]] на 8 и 1/2 ланах из численными податками и повинностями.<ref>{{Cite web |url=http://shron2.chtyvo.org.ua/Hrushevskyi/Zherela_do_istorii_Ukrainy-Rusy_Tom_02_Opysy_korolivschyn_v_zemliakh_ruskykh_XVI_viku_Tom_2_Liustrat.pdf |title=Жерела до історії України-Руси. Том 02. Описи королівщин в землях руських XVI віку. Том 2. Люстрації земель Перемиської і Сяноцької. — с. 272. |access-date=12 грудня 2017 |archivedate=13 грудня 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171213010235/http://shron2.chtyvo.org.ua/Hrushevskyi/Zherela_do_istorii_Ukrainy-Rusy_Tom_02_Opysy_korolivschyn_v_zemliakh_ruskykh_XVI_viku_Tom_2_Liustrat.pdf }}</ref> Из [[1772]] до [[1918]] року у&nbsp;— Ліському, а скоро у Сяноцькому повітах Кралёвства Ґаліції и Лодомерії [[Австро-Угорьско|Австро-Мадярщины]]. У [[1785]] році у Куляшному жило 235 особ. У [[1905]] році Вернер Ліпа въедно из другым чолвіком занимав 180 [[Гектар|га]] земли у Куляшному. У [[1912]]&nbsp;році у [[Село|селі]] построєно деривляну цирьков ст. Михаила. У [[1918]]—[[1919]] роках [[село]] въедно из ищи 33 селами входило у состав Републікы Команьча. Дале село входило у Сяноцькый повіт Львӯвського воєводства. У [[1939]]&nbsp;році у селі было у основі [[Русины|русиньскоє]] ([[Лемкы|лемкӯвськоє]]) [[обывательство]]: из 650 жытелю̄в [[Село|села]]&nbsp;— 620 [[Русины|русинӯв]] ([[лемкы]]), 10 [[Поляци|полякӯв]] и 20 [[Евреи|жидӯв]]. До депортації лемкӯв у 1945 році у СССР тай депортації у 1947 році у рамках акції Вісла<ref>{{Cite web |url=http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html |title=Акція «ВІСЛА»: Список виселених у ході операції сіл і містечок |access-date=4 вересня 2016 |archivedate=30 липня 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730201347/http://lemky.com/244-operaciyi-visla-spisok-viselenikh-u-khodi.html }}</ref> у селі была греко-католицька цирьков парафії [[Щавне]] Лупковського деканата<ref>{{Cite web |url=https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 |title=Шематизм Перемиськои єпархії. — Перемишль, 1936. — с. 64 |access-date=6 вересня 2016 |archivedate=15 березня 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180315070630/https://docviewer.yandex.ua/?url=ya-disk-public%3A%2F%2FWA6web7rpPq2KjU3hg0%2Bhty7bC3qoxoBIy41lS2HXAo%3D&name=shematyzm-peremyszl-1936.pdf&c=57cc68f1d607 }}</ref>. Половину русинӯв у 1944—1946 роках было уселено до [[Украинска ССР|УССР]]. Пуд час [[Акція Вісла|операції «Вісла»]] 28.04-10.05.1947 депортованы усі (307 особ). Иппен туй у полёви миже ріков и коліями пиля станції Куляшне было учиненоє ґетто про русинӯв. У нёму просто неба пуд дощами и студінёв днями и ночами чекали погрузкы у [[Ваґон|ваґоны]] зогнані Польськым вӯйськом жытелі близшых сіл. Удтӯть 29 апріля 1947&nbsp;року удправлено на [[Одзысканы землѣ|Вернуты земли]].<ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=0wC1AAAAIAAJ |title=Акція «Вісла». Документи |author=[[Євген Місило]] |publisher=[[Наукове товариство імені Шевченка]] |year=1997 |pages=453 |access-date=2 листопада 2020 |archivedate=20 січня 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210120191703/https://books.google.com/books?id=0wC1AAAAIAAJ }}</ref> На зачаткови 1960-ых рокӯв пару дистякӯв бывшых жытелю̄в, русинӯв наново поселили ся у [[Село|селі]]. У [[1975]]—[[1998]] роках [[село]] принадлежало до [[Кросненьскоє воєводство|Кросненьского воєводства]]. == Реліґія == У Куляшному была греко-католицька цирьков ст. Арханґела Михаила, яка уходида у состав Сяноцького деканата Перемышльской єпархії. Принадлежала до парафії у [[Щавне|Щавному]]. Запалена у [[1974]]&nbsp;році. Уціліла мурована дзвӯниця.<ref>{{Cite web |url=https://www.apokryfruski.org/kultura/lemkowszczyzna/kulaszne/ |title=Apokryf Ruski |access-date=17 вересня 2019 |archivedate=28 березня 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328072139/https://www.apokryfruski.org/kultura/lemkowszczyzna/kulaszne/ }}</ref> У [[1962]] році недалеко уд міста, де колись быв старый храм, было построєно нову муровану греко-католицьку [[Церьков (храм)|цирьков]] св. Архистратиґа Михаила. Поблизь находить ся старый [[Теметов|тиметӯв]]. Из [[1947]] року у [[Село|селі]] є [[Римокатолицька церьков|римокатолицькый]] [[костел]] из парафіёі у [[Буківсько|Букӯвсько]]. == Фамілії == Згідно записів у [[XIX. стороча|XIX]] сторояови у Куляшному жили особы из фаміліями: Баранецькый, Барвицькый, Барнечка, Бернецькый, Биник, Біда, Вах, Гринчишин, Гузельс, Гузік, Дембицькый, Дембука, Дзюбак, Дороцяк, Дяк, Єремко, Жимськый, Інкула, Качмар, Кіцак, Крепіч, Кролик, Кукулка, Купер, Курпа, Малиняк, Марко, Мафко, Мельник, Михалишин, Мищишин, Нич, Очич, Процько, Сейка, Секелик, Семен, Сидор, Собко, Стапай, Сташицькый, Стройный, Тейка, Терек, Трояновськый, Урбан, Халупняк, Хвостяк, Хомчак, Хрін, Цюра, Шимока, Шимськый, Шумськый, Фейко, Фенё, Юренко, Юрковська, Яценко. == Знамі Родаци == * похороненый туй [[Анджей Васіельевскі|Анджей Васіельєвскі]] ([[1949]]—[[1995]])&nbsp;— [[Польско|польскый]] [[різьбярь]], [[Малярство|малярь]] и [[поет]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2011]] рӯк живе 191 чилядник.<ref>https://dane.gov.pl/pl/dataset/780,panstwowy-rejestr-nazw-geograficznych-prng/resource/30102/table</ref> == Иппен позерайте == * [[Команьча]] * [[Репедь]] * [[Щавне]] * [[Туринсько|Туриньске]] * [[Републіка Команьча]] == Удкликованя == {{Reflist|refs=<ref name=nsp>{{cite web |url={{Pl-census2011-econ-groups-url}} |title=Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. |trans-title=Населення статистичних місцевостей за економічними групами віку. Стан на 31.03.2011 |author=[[Центральний статистичний офіс Польщі|GUS]] |date= |accessdate=12 серпня 2018}}</ref> <ref name=age>Згідно з методологією GUS працездатний вік для чоловіків становить 18-64 років, для жінок&nbsp;— 18-59 років {{cite web |url=http://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/861,pojecie.html |title=Pojęcia stosowane w statystyce publicznej |trans-title=Терміни, які використовуються в публічній статистиці |author=[[Центральний статистичний офіс Польщі|GUS]] |date= |accessdate=14 серпня 2018 |archive-date=20 вересня 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920122727/http://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/861,pojecie.html }}</ref>}} * {{SgKP|IV|858|Kulaszne}} * {{SgKP|XV_cz.2|191|Kulaszne}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села Польска]] [[Катеґорія:Населены пункты Польска]] [[Катеґорія:Основаны 1538]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] 3t2ltvwvr8ky1wvlirutndkqqgctuo0 Вінниця 0 5366 170821 159174 2026-10-02T18:52:26Z Flipdot 23893 170821 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Варош в Украйині}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Місто | тіп = | назва = Вінниця | місцёва назва = {{lang-uk|Вінниця}} | образок = VinnytsiaCityTower.jpg | образок_розмір = | прапор = Flag of Vinnycia.svg | попис прапора = Прапор міста | ерб = Vinnytsya gerb.png | попис ерба = Ерб міста | образок_підпис = | уміщіня = | попис уміщіня = | mapx = | mapy = | marksize = | країна = [[Україна]] | окрес = | реґіон = [[Вінницька область]] | заложене = 1355 | перша змінка = | аґломерація = | статус = 1640 | подїл = | жытелїв = {{Ua-pop-est2022|369,739||}} | розлога = 79,94 | ref-площа = | густота = | код = | коордінаты = {{Coord|49|14|14|N|28|28|02|W|scale:100000}} | надморьска вышка = | водойма = | етнікон = | станція = | відстань = | желїзніця к = |ref-залізниця к = | автошлях к = | ref-автошлях к = | фізічна к = | ref-фізична к = | желїзніця с = | фізічна с = | автошлях с = | братьскы міста = | день населеного пункту = | поштовы індексы = | адреса = | веб-сторінка = [https://www.vmr.gov.ua/default.aspx сторінка] | пріматор = Моргунов Сергій Анатолійович | позначкы = }} '''Ві́нниця''' ({{lang-uk|Вінниця}}, {{Lang-ru|Винница}}, {{Lang-pl|Winnica}}) є [[варош]] в западноцентралнуй [[Україна|Украйині]] на [[Подолія|Подолії]], адміністративный центр [[Вінницька область|Вінницької области]] тай [[Вінницькый район|Вінницького района]]. Вінниця лежит на берегах Южного Буга и має населеня {{Ua-pop-est2022|369,739|.|textafternum=бывателюв}} == Історія == === Рання історія === Вінниця была важным торговым и політичным центром зачинавучи з 14.&nbsp;стороча, кой [[Федор Коріатович]], стрычаник великого князя литовського Олґерда, поклав на берегах Южного Буга у 1363.&nbsp;році фортецю уд татарськых набігув. У 15.&nbsp;столітьови великый князь литовськый Александер Яґеллончик дав Вінниці [[маґдебурзькоє право]]. У 1566 она стала частьов Брацлавського воєводства. У 1569–1793.&nbsp;роках варош быв у [[Корона Корольства Польського|Короні Корольства Польського]]. У&nbsp;році&nbsp;1648 Вінниця стала епіцентром козацькых повстань пуд проводом Богдана Хмельницького; а у фебруарі 1651.&nbsp;року бігом обороны Вінниці козацькый полк Ивана Богуна удбив атаку 20,000-ї польської армії. Вінниця была частьов Гетьманщины до 1667.&nbsp;року, и в 1672–1699&nbsp;— частьов [[Османьска імперія|Османської імперії]].<ref>{{cite web |title=Podolia |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/podolia |website=Jewish Virtual Library |publisher=AICE |access-date=31 December 2020 }}</ref> Пуд польськым правліньом Вінниця мала статус корольського вароша. 18.&nbsp;марця 1783 Антоній Протазій Потоцькый удкрыв у Вінници Польську торгову компанію. 1.&nbsp;піхотный полк польської коронної армії розміщовав ся у вароши у році&nbsp;1788, докідь го не релоковали до Пйотркова Трибуналського.<ref>{{cite book|last=Gembarzewski|first=Bronisław|title=Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831|year=1925|language=pl|publisher=Towarzystwo Wiedzy Wojskowej|location=Warszawa|page=26}}</ref> === Пузньомодерна історія === [[Файл:Vinnytsia-1910s.jpg|міні|Вінниця на поштувці 1910.&nbsp;рокув]] По Другому поділови Польщі у 1793.&nbsp;році Російська імперія анексовала варош и реґіон. Росія яла укоріньовати римокатолицизм: католицькі церьквы у вароши перечиньовали на православні, у тум числі днешньый Спасо-Преображенськый собор. У російському списованьови 1897.&nbsp;року Вінниця мала 30,563&nbsp;чоловік населеня и так была третьым майвеликым варошом Подолії по [[Камянець-Подольскый|Камянцю-Подольському]] тай [[Умань|Умани]]. Из завершеньом ставбы желізничных споєнь у 1871 Вінниця зачала скоро ся економічно тай інфраструктурно розвивати. Вароськый архітектор Григорій Артинов поклав шор будов: водонапорну турню, театер, церьквы, готелі тай хыжі&nbsp;— котрі и до днесь формувут ландшафт вароша. Бігом Украйинської револуції 1917–1920.&nbsp;рокув Вінниця ся трираз убирала містом розміщеня державных структур [[Украйинська народна републіка|Украйинської народної републікы]] (УНР). Директорія УНР ся розміщовала у готельови „Савой“, што значило, ож Вінниця была [[де факто]] [[Головный варош|головным варошом]] републікы. 16.&nbsp;мая 1920.&nbsp;року у Вінници ся удбыла стріча голув УНР и Польщі, [[Симон Петлюра|Симона Петлюры]] тай [[Юзеф Пілсудськый|Юзефа Пілсудського]].<ref>{{Cite web |date=2022-04-21 |title=Piłsudski and Petliura: Together against the Bolsheviks |url=https://polishhistory.pl/pilsudski-and-petliura-together-against-the-bolsheviks/ |access-date=2022-12-27 |website=Polish History |language=en-US }}</ref> При совєтськуй владі Вінниця стала індустріалным ґіґантом из фокусом на выробництво цукру, айбо читаво пострадала бігом [[Голодомор|Голодомора]] 1932–1933.&nbsp;рокув.<ref>{{Cite web |title=Historical Photographs of the Holodomor |url=https://education.holodomor.ca/educational-resources-list/photo-gallery/historical-photographs-of-the-holodomor-2/ |access-date=2024-05-16 |website=HREC Education |language=en-US }}</ref> У 1937–1938 бігом [[Великый терор|Великого терора]] (Єжовщины) НКВД справили масову згубу 9,000–11,000&nbsp;чоловік у Вінници&nbsp;— ся подія стала знама ги Вінницька траґедія.<ref name="Dzerkalo">Valery Vasiliev, Yuriy Shapoval, "Stages of «Great Terror»: The Vinnytsia Tragedy", ''[[Zerkalo Nedeli]]'', № 31 (406), 17–23 August 2002, ([http://www.zn.ua/3000/3150/35760/ in Russian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071128161455/http://www.zn.ua/3000/3150/35760/|date=2007-11-28}}, [http://www.dt.ua/3000/3150/35760/ in Ukrainian] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090518004957/http://www.dt.ua/3000/3150/35760/|date=2009-05-18}})</ref> === Друга світова война === [[Файл:The_last_Jew_in_Vinnitsa,_1941.jpg|міні|„Послідньый жыд у Вінници“&nbsp;— фотоґрафія незнамого жыдувського чоловіка, котрого дораз устрілит Einsatzgruppe&nbsp;D, гадано вчинена 28.&nbsp;юлія 1941 у [[Бердичів|Бердичові]] (а не Вінници)]] Бігом [[Друга світова война|Другої світової войны]], Вінниця была окупована німецькыма катунами 19.&nbsp;юлія 1941. Попри довоєнноє [[Жыде|жыдувськоє]] населеня у булше ги 34,000&nbsp;чоловік, лиш 17,000 из них ся лишили, а вшыткі другі были навперед успішно евакуйовані удну [[Совєтьскый союз|Совєтського союза]].<ref name="arad">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MJrnDwAAQBAJ&dq=Yitzhak+Arad+%22and+of+the+more+than+34,000+strong+preinvasion%22&pg=PT161|title=The Holocaust in the Soviet Union|isbn=9781496210791|last1=Arad|first1=Yitzhak|date=27 May 2020|publisher=U of Nebraska Press}}</ref> Почти вшыткі жыдове, котрі ся лишили у Вінници пуд націстськов окупаційов были забиті бігом [[Голокост|Голокоста]] німецьков бріґадов смерти Einsatzgruppe&nbsp;C.<ref name="arad" /> У 1942.&nbsp;році читавый дараб жыдувського района Єрусалимка быв изгубленый німцями.{{citation needed|date=August 2023}} Тот період ілуструє знама фотоґрафія „Послідньый жыд у Вінници“. [[Адолф Гітлер]] быв розмістив свою восточну штабквартиру [[Führerhauptquartier Werwolf]] у штабквартирі Вермахта<ref name="Rathkolb 179">{{cite book|last=Rathkolb|first=Oliver|date=1 August 2004|title=Revisiting the National Socialist Legacy: Coming to Terms With Forced Labor, Expropriation, Compensation, and Restitution|url=https://books.google.com/books?id=MSa7B9oovacC&q=nazis+Vinnytsia+jews&pg=PA179|publisher=Transaction|page=179|isbn=978-0765805966}}</ref> коло вароша. Комплекс быв покладеный у 1941–1942 російськыми полонеными, многі з котрых пак были убиті.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.com/travel/story/20120308-hitlers-ukrainian-bunker-revealed |title=Hitler's Ukrainian Bunker Revealed |date=12 March 2012 |work=BBC |access-date=28 August 2018 }}</ref> Гітлерово бываня было деревлянов хыжков у приватнуй загороді из окремым бетонным бункером.<ref>{{cite book|last1=Felton|first1=Mark|title=Guarding Hitler: The Secret World of the Fuhrer|date=4 August 2014|publisher=Pen and Sword Military|url=https://books.google.com/books?id=qT4RBQAAQBAJ&q=Vinnytsia+Hitler+log+cabin+concrete+bunker&pg=PT149|location=London|isbn=978-1781593059}}</ref> Комплекс обсяговав дас&nbsp;20 другых деревляных хыжув, електроштацію, сады, колодязі, три бункеры, басейн на плаваня тай оборонні позиції.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JT1pCQAAQBAJ&q=Vinnytsia+Hitler++log+cabins&pg=PA292|title=The Mountbatten Report, New Edition|isbn=9781312749962|last1=Ainsworth-Davis|first1=John|last2=Creighton|first2=Ami de|date=29 December 2014|publisher=Lulu.com}}</ref> Гітлер бывав у „Верволфі“ дакулко тыжнюв у 1942 тай на зачаткови&nbsp;1943.<ref name="Speer">{{cite book|last1=Speer|first1=Albert|title=Inside the Third Reich|date=1995|publisher=Weidenfeld & Nicolson|location=London|isbn=9781842127353|pages=328–329}}</ref> На днешньый день мож навщивити немногі останкы комплекса, котрі у єдному из звітув ся описувут ги „ворох бетона“ позад того, ож націшты го знесли у 1944.<ref>{{cite web |url=https://ktelegram.com/travel-by-ukraine-incredible-places-in-vinnytsia-region-from-which-is-breathtaking-24-channel/18705 |title=Hitler's headquarters "Werwolf" |work=The Koz Telegram |date=18 August 2018 |access-date=28 August 2018 |archive-date=29 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180829072213/https://ktelegram.com/travel-by-ukraine-incredible-places-in-vinnytsia-region-from-which-is-breathtaking-24-channel/18705/ |url-status=usurped }}</ref> На авґуст 2018.&nbsp;року планы вытворити повноцінный музей на місті „Верволфа“ не были реалізовані.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.com/travel/story/20120308-hitlers-ukrainian-bunker-revealed |title=Hitler's Ukrainian Bunker Revealed |date=12 March 2012 |access-date=28 August 2018 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://discover-ukraine.info/places/central-ukraine/vinnytsia/322 |title=Hitler's headquarters "Werwolf" |date=2018 |access-date=28 August 2018 }}</ref> === Пузньый совєтськый період === По завершеню Другої світової войны Вінниця стала локаційов воєнної базы совєтськых воздушных сил, котра обсяговала аеропорт, болницю, арсеналы тай другі воєнні установкы. Уд 1960.&nbsp;року и до кунця 1990.&nbsp;рокув у Вінници была штабквартира 43.&nbsp;ракетної армії Ракетных войськ стратеґічного призначеня.<ref>{{cite web |url=http://www.ww2.dk/new/rvsn/43ma.htm |title=43rd Missile Army |publisher=Ww2.dk |access-date=16 September 2011 }}</ref> 2.&nbsp;окрема воздушно-артілерійська бріґада, котра пак стала 24.&nbsp;воздушнов армійов, розміщовала ся у Вінници у 1960–1992.&nbsp;роках. === Независла Украйина === Командованя Воздушных сил ЗСУ ся розміщовало у Вінници уд&nbsp;року&nbsp;1992. Бігом [[Російско-україньска война#Повномасштабна інвазія (2022–днесь)|повномасштабної інвазії РФ в Украйині]], 25.&nbsp;марця 2022 центер командованя быв читаво пошкодженый російськыми крылатыми ракетами.<ref>{{cite news|title=Russian cruise missiles strike Ukrainian Air Force command center, according to Ukraine's military|url=https://edition.cnn.com/europe/live-news/ukraine-russia-putin-news-03-25-22#h_4bbb69541d91617125f6c08926328730|access-date=25 March 2022|agency=CNN|date=25 March 2022|language=en}}</ref> 14.&nbsp;юлія 2022.&nbsp;року центер Вінниці быв атакованый трьома російськыми крылатыми ракетами: проєктілы трафили у місну клініку NeuroMed тай офіцірськый дум, котрый ся хосновав ги концертный зал. Уд атакы умерли 27&nbsp;чоловік (межи нима троє дітий),<ref>{{Cite web |title=Ракетний удар по Вінниці: кількість загиблих зросла до 27 людей |url=https://hromadske.radio/news/2022/08/02/raketnyy-udar-po-vinnytsi-kil-kist-zahyblykh-zrosla-do-27-liudey |access-date=2022-12-27 |website=Громадське радіо |date=2 August 2022 |language=uk }}</ref> 80&nbsp;были госпіталізовані. На слідувучый день Міністерство обороны РФ заявило, ож цільов были высокопоставлені украйинські воєнні офіціры тай представителі загатарных компаній воєнної індустрії.<ref>{{Cite web |title=У міноборони РФ прокоментували удар по Вінниці |url=https://ua.korrespondent.net/ukraine/4495321-u-minoborony-rf-prokomentuvaly-udar-po-vinnytsi |access-date=2022-07-15 |website=ua.korrespondent.net |language=ru }}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-07-14 |title=Social media posts chart life and death of girl in Russian strike |url=https://www.theguardian.com/world/2022/jul/14/social-media-posts-chart-life-and-death-of-girl-in-russian-strike |access-date=2022-07-15 |website=the Guardian |language=en }}</ref> 12.&nbsp;октовбра 2022, пілот Вадим Ворошилов (позывный „Karaya“) збив коло Вінниці 5&nbsp;дронув „Шахед&nbsp;136“. Позад уймы, вчиненої аеропланови, Ворошилов ся катапултовав у Вінницькуй области по тому, як удвюг свуй унищовач уд вароша. За вто го нагородили званьом Героя Украйины.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.gov.ua/documents/8292022-45173 |title=УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №829/2022 — Офіційне інтернет-представництво Президента України }}</ref> У 2023.&nbsp;році Вінниця удкрыла представительськый офіс [[Европска унія|Европської унії]]. == Референції == <references /> {{50 найвекшых міст Україны}} {{Областны центры Україны}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Вінницька область]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] kza31dvk6nh6dkvv41m02kvxh65d0uu Олександрія 0 5753 170836 152680 2026-10-02T19:25:59Z Spokiyny 33037 /* */ 170836 wikitext text/x-wiki {{Місто |статус = [[1784]] |станція = Олександрія |автошлях с = 75 |адреса = 28000 м. Олександрія, пр. Соборний, 59 |пріматор = Цапюк Степан Кирилович |позначкы = |жытелїв=76 097<ref>[http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf статистика за 2022]</ref>}} '''Олександрія''', {{Реф-инфо|[[Україньскый язык|укр.]]}} ''Олександрі́я'' — є місто в [[Україна|Україні]], [[Кіровоградьска область]]. Находить ся на берегах ріки Інгулець, 75 км по штрасi уд [[Кропивницькый|Кропивницького]]. Жиє тамкы 76 097 жытелїв ([[2022]]). Перше ся споминать у [[1754]] році. == Одказы == <references/> * [http://www.surnameindex.info/info/kherson/alexandria/alexandria/index.html Историческая информация о городе Александрия] {{ref-ru}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Олександрія| ]] [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Кіровоградьска область]] 1tz44gejlxygdsmc4thbrnas8unmcqa 170844 170836 2026-10-02T21:41:31Z Flipdot 23893 170844 wikitext text/x-wiki {{Не поплетьте|Александрія}} {{Місто | статус = 1784 | станція = Олександрія | автошлях с = 75 | адреса = 28000 м. Олександрія, пр. Соборний, 59 | пріматор = Цапюк Степан Кирилович | позначкы = | жытелїв=76 097<ref name="Derzhstat2022">[http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня (2022)], Держастат України</ref>}} '''Олександрі́я''' ({{lang-uk|Олександрі́я}}) є місто в [[Україна|Україні]], [[Кіровоградьска область]]. Находить ся на берегах ріки Інгулець, 75&nbsp;км по штрасi уд [[Кропивницькый|Кропивницького]]. В 2022.&nbsp;році мало бывательство 76&nbsp;097&nbsp;чоловік.<ref name="Derzhstat2022" /> Першый раз ся споминать у [[1754]].&nbsp;році. {{Стыржень}} == Референції == <references/> * [http://www.surnameindex.info/info/kherson/alexandria/alexandria/index.html Историческая информация о городе Александрия] {{ref-ru}} [[Катеґорія:Олександрія| ]] [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Кіровоградьска область]] phncl35fa65gibtvugsfkxeekwzhfi2 170845 170844 2026-10-02T21:41:55Z Flipdot 23893 170845 wikitext text/x-wiki {{Не поплетьте|Александрія}} {{Місто | статус = 1784 | станція = Олександрія | автошлях с = 75 | адреса = 28000 м. Олександрія, пр. Соборний, 59 | пріматор = Цапюк Степан Кирилович | позначкы = | жытелїв=76 097<ref name="Derzhstat2022">[http://db.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2022/zb_Сhuselnist.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня (2022)], Держастат України</ref>}} '''Олександрі́я''' ({{lang-uk|Олександрі́я}}) є місто в [[Україна|Україні]], [[Кіровоградьска область]]. Находить ся на берегах ріки Інгулець, 75&nbsp;км по штрасi уд [[Кропивницькый|Кропивницького]]. В 2022.&nbsp;році мало бывательство 76&nbsp;097&nbsp;чоловік.<ref name="Derzhstat2022" /> Першый раз ся споминать у 1754.&nbsp;році. {{Стыржень}} == Референції == <references/> * [http://www.surnameindex.info/info/kherson/alexandria/alexandria/index.html Историческая информация о городе Александрия] {{ref-ru}} [[Катеґорія:Олександрія| ]] [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Кіровоградьска область]] nhn394xmzo9qc0y9lawttkljthan2ys Ґриґорій Жаткович 0 6309 170790 168944 2026-10-02T13:58:56Z Flipdot 23893 170790 wikitext text/x-wiki {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс урядник |имня = Ґриґорій Іґнатій Жаткович |образчик = [[Файл:Žatkovič 1920.png|250px]] |пудпис образчика = |ряд = 1-й |довжность = [[ґубернатор Пудкарпатської Руси]] |каденція = май 1920 — май 1921 |віцеґубернатор = [[Петр Еренфелд]] |наступник = [[Антоній Бескид]] |дата уроженя = 2. децембра 1886 |місто уроженя = [[Голубинноє]] |дата смерти = 26. марта 1967 |місто смерти = [[Піттсбурґ]] |супруга = Леона Котаймер |діти = Тед (Ґреґ) Жаткович<br>Джоан Ірма Жаткович<br>Констанс Луіза Аш<br>''(щи четверо діти)'' |образованя = [[Університет Дюкейн]]<br>[[Пенсілванськый університет]] |пудпис = [[Файл:Zhatkovych signature DCA.png|150px]] |награды = [[Орден Томаша Ґарриґа Масарика]] [[Файл:TCH Rad T-G-Masaryka 4tr (1990) BAR.svg|50px]] IV. ступеня (1992) |мотузок до Commons = [[commons:Category:Gregory Zhatkovich|Ґриґорій Жаткович]] }} '''Ґриґо́рій Іґна́тій Жатко́вич''' ({{lang-en|Gregory Ignatius Zhatkovych}}; [[2. децембер|2.&nbsp;децембра]] [[1886]], [[Голубинноє]], [[Австро-Угорсько|Австро-Мадярщина]]&nbsp;— [[26. марец|26.&nbsp;марта]] [[1967]], [[Піттсбурґ]], [[США]]) быв [[Русины|русинськый]] [[політик]] и [[правник]], першый [[ґубернатор Пудкарпатської Руси]]. == Ранный живут == Родив ся в селі [[Голубинноє]] в родині [[нотарь|нотаря]] [[Павел Жаткович|Павла Жатковича]] (1852–1916) и Ірмы Злоцької, дівкы сященника и културного діятеля [[Феодосій Злоцькый|Феодосія Злоцького]]. В 1890 р. Павел Жаткович еміґровав до [[США|Споєных Штатув Америкы]], а за рук упровадив там ай жону из дітьми. Бывали раз у [[Ню Йорк (місто)|нюйоркському]] [[Іст Сайд]]і, дас у 1904 р. ся перенесли в [[Гомстед, Пенсилвания|Гомстед]] попиля [[Піттсбурґ]]а.<ref name="magocsi">Маґочій, Чловек, што остал президентом…</ref> [[Файл:Zhatkovych_1910.png|thumb|right|Молодый Жаткович коло р. 1910.]] В основну школу и середню школу (анґл. DeWitt Clinton High School) Ґриґорій ходив у Іст Сайді. Пак ся вчив у вступнуй школі римокатолицького коледжа Св. Вінсента (Saint Vincent College) у вароші [[Латроб|Латроб, Пенсілванія]]. Дале продовжив школованя на університеті, што діля тогочасного Русина-еміґранта было доста нетіпово. У 1907 р. кунчив [[Університет Дюкейн]] (Duquesne University) у Піттсбурґу из тітулов [[Bachelor of Arts|бакаларя]] [[політолоґія|політичных наук]]. У 1919 р. кунчив щи юрідичный факултет [[Пенсілванськый університет|Пенсілванського університета]], престіжної высокої школы [[Блющова лига|Блющової ліґы]]. Подля дакотрых інформацій, дустав ай тітулу маґістра права на [[Джорджтаунськый університет|Джорджтаунськум університеті]] у [[Вашінґтон (місто)|Вашінґтоні]]. Поширенов є хыбна думка, же мав докторат. Як споминать сам Жаткович, «[у Європі] ня вшиткі кличуть доктор Жаткович, што є належна тітула діля юрісты». Такой у 1919 р. удкрыв пріватну юрідичну практику в Піттсбурґови. У якыйись час за [[Перша світова война|Першої світової войны]] робив правным радником у піттсбурґському удділеню компанії [[General Motors|Дженерал Моторс]].<ref name="magocsi" /> == Політична карьєра == === Робота з АНРУР === Скоро по еміґрації Ґриґоріюв отець Павел Жаткович завзяв передньоє місто в русинському житю Америкы. Быв змежи основателюв вплывного [[Соєдиненіє|Соєдиненія ґрекокатолических русских братств]], пак став главным редактором новинкы Соєдиненія, [[АРВ|«Американского русского вѣстника»]]. Ґриґорій Жаткович ся сам нияк не анґажовав у діла русинськых іміґрантув.<ref name="magocsi" /> [[Файл:Zhatkovych-Declaration-of-Common-Aims.jpg|thumb|right|Жаткович пудписує Декларацію общых цілюв [[Централноевропска Уния|Централно-європейської Унії]]]] У юлію 1918 р. была основана [[АНРУР|Америцька народна рада Угро-Русинув]]. Пуд конець септембра, Народна Рада сконтактовала Ґриґорія Жатковича, котрый ся согласив на роль правного радника и офіційного представителя. Жаткович пак участвовав у составленю меморандума діля презідента США [[Вудро Вилсон|Вудрова Вілсона]] и вєдно з [[Михаил Ганчин|Михаилом Ганчином]] приладив анґліцькый переклад.<ref>Протоколъ-Записница, с. 29</ref> Из помочов пенсілванського конґресмена [[Ґай Едґар Кемпбелл|Ґая Е. Кемпбелла]] делеґація Народної рады в чолі з Жатковичом была закликана на аудієнцію в презідента, котра ся удбыла 21. октовбра 1918. Змежи політичных лідерув іміґрантув лем Жаткович и [[Томаш Ґарік Масарік|Томаш Масарик]] мали личный контакт из презідентом США. Делеґація представила Вілсонови свуй меморандум из трьома варіантами будучности Угорської Руси, были то независимусть, изъєдиненя («сполочна Управа»<ref>Протоколъ-Записница, с. 34</ref>) из Русинами [[Галич]]і и [[Буковина|Буковины]], або автономія в границях Угорщины. Намісто сих опцій Вілсон рекомендовав изъєдинити ся у федерацію из даяков братськов словянськов державов на правах автономії.<ref name="magocsi" /> Такой 23–25. октовбра 1918 удбыла ся стріча [[Централноевропска Уния|Централноєвропейської демократичної унії]] в [[Филаделфия|Філаделфії]], де Жаткович зась вюг делеґацію Угро-Русинув. Вєдно з представителями 20 далшых народув пудписав Декларацію общых цілюв.<ref>[http://www.carpatho-rusyn.org/fame/proc.htm Декларація из пудписом Жатковича] (carpatho-rusyn.org).</ref> 25. октовбра америцькі Русины ся стрітили з Масариком, жебы продіскутовати злученя з Чехословакійов, включно из будучым статусом Русинув и границями їх автономії.<ref>Žatkovič, Expose, с. 5</ref> На засіданю 12. новембра 1918 Народна рада прияла тзв. Скрентонську резолуцію за злученя з [[Чехословакія|Чехословакійов]] на правах автономії и становила теріторію будучої русинської адміністрації. Приятоє было ай Жатковичово внесеня провести плебісціт межи америцькыма Русинами, де бы ся могли высловити за будучнусть Русинув у Європі.<ref>{{статя|назва =Протоколъ Изъ Засѣданія Америк. Народной Рады Угро-Русиновъ, подержаного дня 12-го Ноябрья, 1918., въ Скрентонъ, Па., въ "Casey Hotel."|выданя =Американскій Русскій Вѣстникъ (21.11.1918)|сторінкы =2}}</ref> Плебісціт быв проведеный у децембрі 1918 непрямым голосованьом. За злученя з Чехословакійов проголосовали 66,4% (732 из 1102) делеґатув.<ref>{{статя|автор =Joseph Danko|назва =Plebiscite of Carpatho-Ruthenians in the United States Recommending Union of Carpatho-Ruthenia with the Czechoslovak Republic|выданя =The Annals of the Ukrainian Academy of Arts and Sciences in the United States|выпуск =XI/1-2|рік =1964-1968|одказ =https://uvan.org/wp-content/uploads/2014/05/Annals-of-UVAN-1964-1968-1-2.pdf|сторінкы =184–207}}</ref> === Твореня Пудкарпатської Руси === [[Файл:Uhro-Rusinia map.jpg|thumb|right|340px|Мапа Угро-Русинії, прилажена Жатковичом діля мирової конференції]] Узброєні резултатами плебісціта, Жаткович и голова Америцької народної рады [[Юлій Ґардош]] рушили на [[Паріжська мирова конференція|мирову конференцію]] до Паріжу, де прибыли 14. фебруара 1919. Вєдно з [[Антоній Бескид|Антонійом Бескидом]] утворили Руську комісію, котра мала репрезентовати вшиткых Карпато-Русинув.<ref name="magocsi" /> Як член Руської комісії, Жаткович представив Скрентонську резолуцію и резултаты плебісціта америцькому дипломатови [[Едвард Гавс|Едварду Гавсу]], премєрови Чехословакії [[Карел Крамарж|Карлови Крамаржови]] и міністрови загранича [[Едвард Бенеш|Едвардови Бенешови]].<ref>Žatkovič, Expose, с. 8–9</ref> 12. марта 1919 Жаткович и Ґардош прийшли до [[Ужгород]]а, де мали поінформовати містных політикув за Скрентонську резолуцію и наговорити їх на чехословацьку опцію. Докы булша часть Пудкарпатя была пуд контролов Мадярщины (раз [[Перва мадярска република|демократичної]], пак [[Мадярска Совѣтска Република|совітської]]), могли ся стрічати лем из ведучыма [[Ужгородська народна рада|Ужгородської народної рады]]. Пуд конець апріля Жаткович пушов назад до Прагы и Паріжу просити дозвул чехословацькому войськови поступити дале на восток хоть лем до [[Мукачово|Мукачова]]. Тото ся пак стало на зачатку мая 1919.<ref name="magocsi" /> 8. мая 1919 представителі пережых русинськых рад искликали [[Централна Руська Народна Рада|Централну руську народну раду]] в [[Ужгород]]і. Жаткович быв убраный за єї почестного ведучого.<ref name="protocols">{{книга|назва =Протоколы общаго собранія подкарпатскихъ русскихъ радъ и первыхъ 5-ти засѣданій Центральной Русской Народной Рады|одказ =https://archive.org/details/crnr-protokoly|місто =Ужгородъ|выдавательство =Уніо|рік=1919}}</ref> Почасти на його наліганя Рада ся удступила уд вопроса прилученя [[Лемковина|Лемковины]] до Чехословакії (за слабі удносины Жатковича з [[Лемкы|Лемками]]-[[Русофил|русофілами]] пак споминав [[Димитрій Вислоцькый]]).<ref>{{книга|автор =[[Павел Роберт Маґочій|Paul Robert Magocsi]]|назва =With Their Backs to the Mountains. A History of Carpathian Rus' and Carpatho-Rusyns|выдавательство =Central European University Press|місто =Budapest-New York|рік =2015|сторінкы =189}}</ref><ref>{{статя|автор =[[Богдан Горбаль|Bohdan Horbal]]|тітул =Łemkowie na terenie Pierwszej Republiki Czechosłowackiej|одказ =https://www.academia.edu/5263387/_%C5%81emkowie_na_terenie_Pierwszej_Republiki_Czechosłowackiej_in_Річник_Руской_Бурсы_Rocznik_Ruskiej_Bursy2011_Gorlice_2011_69_84|автор выданя =|выданя =Річник Руской Бурсы|місто =|выдавательство =|рік =2011|сторінкы =72–76}}</ref> 16. мая Рада одобрила Жатковичову проґраму из 14 пунктув тай именовала го «первымъ министромъ», уповномоченым єднати з Чехословакійов в имню Рады.<ref name="protocols" /> Жаткович судив, же русинська держава («Угро-русскій штатъ») буде федералнов автономійов. Наперек тому, Чехословакія пушла путьом централізації, што мусіло спровоковати конфлікт.<ref name="magocsi" /> [[Файл:Zhatkovych ARV 1919.png|thumb|right|190px|Фраґмент статі ''Жатковичъ Президентомъ Русиніи!'' ([[АРВ]], авґуст 1919)]] У кунцьови юлія Масарик и міністер внутрішных діл [[Антонін Швегла]] попросили Жатковича стати в чоло дочасної влады, пятичленної [[Діректорія|Діректорії]]. 18. новембра 1919 уголосив ся так званый [[Генералный штатут про Подкарпатску Русь|Ґенералный штатут]], котрый становив адміністрацію [[Підкарпатьска Русь|Пудкарпатської Руси]] (нова офіціална назва теріторії). Штатут брав Діректорію лем як консултативный орґан, місто неї край мав адміністровати чеськый урядник ([[Ян Брейха]]). Наперек чеканю русинськых політикув дочасна границя из Словакійов была проведена [[Уг (приток Лаборця)|ріков Уж]].<ref name="magocsi" /> У януарови 1920 Жаткович пушов до Прагы, де ся перебігом шести місяцюв стрічав из урядниками тай президентом Масариком, провбуючи розрішити політичні непорозуміня. 19. фебруара подав демісію из свойої довжности в Діректорії (пак у марті демісію подали остатні єї члены).<ref>{{книга|автор =[[Петер Шворц|Peter Švorc]]|назва =Krajinská hranica medzi Slovenskom a Podkarpatskou Rusou v medzivojnovom období (1919-1939)|выдавательство =Universum|місто =Prešov|рік =2003|сторінкы =179}}</ref> Незадовго ся зась договорив из централнов властьов — 26. апріля Діректорію замістила Ґубернаторська Рада, а два тыждні по тум Жаткович быв именованый «дочасным ґубернатором».<ref name="magocsi" /> === Ґубернаторство === Жаткович зачав роботу вопросом выберанок до сойму Пудкарпатської Руси. У кунци року пушов до Прагы, жебы подати проєкты електоралного права и пудкарпаторуської констітуції. Выберанкы, наплановані на януар 1921, мали нараз рішити проблему автономії и границь — по неуспішных переговорах у януарови 1920 граничный вопрос быв лишеный на будучый сойм. Выберанкы ся наконець не удбыли у становленый час.<ref>Žatkovič, Expose, с. 33–34</ref> Кріза в удносинах из Прагов остаточно надыйшла при списаню жительства Словакії 1921. року. Жатковичово жаданя, жебы в роботі списаня на спорных теріторіях брали участь и Русины, не было зваженоє, а діяня словацькых урядникув Жаткович назвав «терорістичнов політиков». 16. марта 1921 р., «стративши віру в щирусть и добрі наміры влады», Жаткович подав демісію з довжности ґубернатора, котра была прията 13. мая.<ref>Žatkovič, Expose, с. 34–37</ref> Из свого боку, чехословацькі урядникы были розчаровані, же Жаткович не змуг угамовати реліґійні и націоналні конфлікты в Пудкарпатськуй Руси.<ref name="magocsi" /> Конфлікт из Жатковичом побудив неспокуй у владных кругах. Нараз по його вертаню в Америку Масарик приладив план противодіяня вплыву Жатковича на Пудкарпатю.<ref>{{книга|автор =К. В. Шевченко|назва =Славянская Атлантида: Карпатская Русь и русины в XIX—первой половине XX вв.|выдавательство =Regnum|місто =Москва|рік =2010|сторінкы =159–160}}</ref> [[Антоній Бескид|Слідуючый ґубернатор]] Пудкарпатської Руси быв именованый лем у кунци 1923. року. Пуд час свого ґубернаторства Жаткович ся змагав додержовати невтралнусть у конфліктах межи [[Русофил|русофілами]] и [[Украинофил|українофілами]], православныма и грекокатоликами. Тоту саму позіцію тримала [[Русинъ|новинка «Русинъ»]] из Жатковичовым братом [[Теофіл Жаткович|Теофілом]] у функції шефредактора. Тота політика ся провказала як неефективна — [[Русофил|русофілська]] фракція стала в опозіцію ґубернаторови, замітуючи му преференції [[Украинофил|українофілум]]. Маючи доступ до єдного з мала моторув у реґіоні, Жаткович ся старав нащивити штомай булше сіл на Пудкарпатю, жебы ліпше порозуміти потребы русинського населеня.<ref name="magocsi" /> === По вертаню в Америку === [[Файл:Bemidji-Ruthenia 1919 crop.jpg|thumb|right|Образок в америцькуй новинці:<br>''— Ото є ґубернатор Угро-Русинії<br>— Ба де ото?'']] Жаткович из родинов ся вернув до Америкы в авґусті 1921. У тум самум році опубліковав справозданя-спомины (''Expose''), провюг дакулько публічных лекцій за свою політичну діятельнусть у Європі. Потум у 1920. и 1930. роках лишив активну роль у русинськуй політиці. У 1926–1932 рр. быв правным радником [[Соєдиненіє|Соєдиненія]] и єпископа [[Піттсбурґська архієпархія|Русинського грекокатолицького екзархату]].<ref name="magocsi" /> У америцькуй політиці раз быв членом [[Републиканська партія (США)|Републиканської партії]], пак у 1934. році, за влады демократа [[Франклін Рузвелт|Рузвелта]], перейшов ид [[Демократична партія (США)|Демократичнуй партії]]. Быв именованый судьом у справах компензацій робутникам штату Пенсілванія (1934—1936), пару місяцюв у 1936 р. быв личным секретарьом мера [[Питтсбург|Піттсбурґа]] и главным правным урядником вароша. Скоро ся вернув до републикан, за котрых аґітовав межи піттсбурґськыма робутниками-іміґрантами з Середньої, Южної и Восточної Європы. Годно быти, же Жатковичово справованя в америцькуй політиці верже світло на його тактичноє зближеня з українофілами в Пудкарпатськуй Руси, и з русофілами май пак у Америці.<ref name="magocsi" /> Як ся видит, Жаткович нияк не коментовав розпад Чехословакії и [[Перва вѣденьска арбитража|мадярську анексію Пудкарпатя]] в 1938–1939 рр. У русинську політичну діятельнусть вернув ся в септемброви 1941. Того місяця основав місячну новинку [[The Carpathian]], котра давала інформацію за судьбу Русинув у Європі. Загнав удкрытоє письмо «америцькым Карпаторосам [''Carpathian Russians'']» и письма презідентам США ([[Франклін Рузвелт]]) и Чехословакії ([[Едвард Бенеш]], у екзилі), прикликуючи ид обновленю Чехословакії включно з Пудкарпатськов Русьов.<ref name="magocsi" /> 14. децембра 1941 Жаткович основав Америцьку карпаторусску раду (''American Carpatho-Russian Council''), што ся збулша складала з общественных лідерув, споєных из [[Соєдиненіє|Соєдиненієм ґрекокатолических русских братств]]. Рада ся пак обєдинила з Карпаторусскым єдинством (''Carpathian-Russian Unity''), орґанізаційов пуд веденьом православного сященика [[Иван Ладижинськый|Ивана Ладижинського]]. 22. марта 1942 тоты дві орґанізації утворили [[Америцька карпаторусска централна конференція|Америцьку карпаторусску централну конференцію]] при присутстві дакулькох лідерув [[Конґрес США|америцького Конґреса]], судцюв и чехословацькых урядникув у екзилі (включно з віцепремьєром [[Ян Масарик|Яном Масариком]] и уповномоченым міністром [[Ян Папанек|Яном Папанком]]). На туй самуй стрічі была прията Обща декларація, што ясно проголошовала єден из главных цілюв Централної конференції: «Услобоженя Карпаторосії уд бруталної окупації Мадярами, и єї возъєдиненя з Чехословакійов як автономної самоуправної державы подля требовань [[Сен-Жерменскый договор (1919, малый)|Сен-Жерменського договора]]».<ref name="magocsi" /> Жаткович ся в функції сопредсідника Централної конференції стрічав из Едвардом Бенешом, коли тот офіційно нащивив США в марті 1943 р. Бенеш устно пристав на Жатковичово воззваня за русинську автономію в обновленуй Чехословакії, хоть у письмовому звіті ся условив май имглаво. У тайнум звітови [[Уряд стратеґічных служб]] США ознамовав, же «до чехословацького табору мож причислити лем малу часть заінтересованых політиков америцькых Карпаторосув». Централна конференція сперла діятельнусть уже в кунци 1943. року. Жаткович, зась удступивши уд європейської політикы, не участвовав у протестах америцькых Русинув против [[Закарпатска Украина#Ликвидация Закарпатской Украины|анексії Пудкарпатя Совітськым Союзом]]. Из другого бока, на зачатку [[Студена война|Студеної войны]] вєдно з републиканами глядав сімпатізантув комунізма на [[Міністерство загранича США|Міністерстві загранича США]] (Державнум департаменті).<ref name="magocsi" /> Послідні дві десятьруча живота занимав ся юрідичнов практиков. Умер у Піттсбурґу 27. марта 1967.<ref name="magocsi" /> == Личный живут == [[Файл:Gregory Zatkovich grave.jpg|thumb|right|Родинный груб Жатковичув на католицькум теметові Калварія в [[Питтсбург|Піттсбурґу]]]] У 1915 р. ся взяв из Леонов Котаймер (Kotheimer, 1888—1974), дівков дохтора-еміґранта из Німеччины. Мали сім діти, межи котрыма были Ґриґорій мл. («Тед», 1916—2003) и Йоанна (Joan) Ірма (1917—1921).<ref name="magocsi" /><ref>{{статя|автор =Тетяна Літераті|назва =Історія в кущах: на Кальварії є закинута секція із похованням доньки губернатора Григорія Жатковича (Фото)|выданя =Про Захід (22.03.2019)|одказ =https://prozahid.com/content-72005-html/}}</ref> Родичі го кликали ''Gerő'' (уд мадярського ''Gergely – Ґриґорій''), пак ся тото в Америці перемінило на ''Джеррі''. В утцьовых документах ся родина писала ''Zsatkovics''. Ґриґорій ся раз писав як ''Zsatkovich'', дале в Європі тото перемінив на ''Zatkovich''. У тогочасных русинськых и чеськых публікаціях мож ищи стрітити форму ''Žatkovič''. Днешні анґлоязычні публікації майчасто хоснують варіант ''Zhatkovych''.<ref name="magocsi" /> У 1960. році Жаткович припутав увагу пресы, даруючи [[Рыцарь|рыцарські званя]] «цімборам краины [Пудкарпатської Руси]».<ref name="magocsi" /><ref>[https://img9.newspapers.com/clip/22415556/1960-czech-bell-zatkovich/ Oakland 'Czar' Dubs Knights // ''Pittsburgh Press,'' 04.12.1960]</ref> == Памнять == У 1992 р. Ґриґорій Жаткович быв посмертно удостоєный [[Орден Томаша Ґарриґа Масарика|Ордена Томаша Ґарриґа Масарика]] IV. ступеня.<ref name="magocsi" /> У [[Націоналный памнятник на Віткові|Націоналному памнятнику на Віткові]] в Празі хранит ся Жатковичув бюст 1936 р. авторства [[Йолана Мондичова|Йоланы Мондич]]. Меморіалні дощкы в споминку Жатковича были уміщені на фасады сільської рады в [[Голубинноє|Голубиннум]] и варошської рады у [[Свалява|Сваляві]] в&nbsp;1990.&nbsp;роках.<ref name="magocsi" /> В ошколнум краєписнум музею Голубинного мож найти дакулько експозіцій за Жатковича.<ref>{{статя|автор =Ростислав Буняк, Іванна Дюлай|назва =Закарпаття: Мешканці с.Голубине вшанували пам’ять першого губернатора Підкарпатської Русі|выданя =Закарпаття онлайн (05.12.2006)|одказ =https://zakarpattya.net.ua/News/4277-Zakarpattia-Meshkantsi-s.Holubyne-vshanuvaly-pam%E2%80%99iat-pershoho-hubernatora-Pidkarpatskoi-Rusi}}</ref> Мініатурный памнятник Жатковичови в [[Ужгород]]і стоит перед даколишньов будовов [[Жупа Унґ|ужанського жупанату]], котра служила ґубернаторовов резіденційов.<ref>{{статя|автор =Катерина Ірха|назва =В Ужгороді встановили дві нові міні-скульптури|выданя =UNN (02.12.2017)|одказ =https://www.unn.com.ua/uk/news/1702093-v-uzhgorodi-vstanovili-dvi-novi-mini-skulpturi}}</ref> == Референції == <references /> == Одказы == * {{статя|автор =[[Павел Роберт Маґочій]]|назва =Чловек, што остал президентом європской республикы|выданя =Річник Руской Бурсы|рік =2020|doi =10.12797/RRB.16.2020.16.06|одказ =https://journals.akademicka.pl/rrb/article/view/2356}} * {{книга|назва =Протоколъ-Записница засѣданія Народного Конгресса Американскихъ Русиновъ <nowiki>[...]</nowiki> въ Гомстедъ, Па., дня 15., 16. сент. 1919-го рока|одказ =https://archive.org/details/protokolzapysnyt00unse|місто =[[Гомстед, Пенсилвания|Homestead, Pa.]]|рік=1919}} * {{книга|автор =Dr. G. J. Žatkovič|назва =Expose Dr. G. I. Žatkoviča, byvšego gubernatora Podkarpatskoj Rusi, o Podkarpatskoj Rusi|выданя =Rusin Information Bureau|одказ= https://archive.org/details/exposedrgiatkovi00zatk|місто =[[Гомстед, Пенсилвания|Homestead, Pa.]]|рік=1921}} {{Lifetime|1886|1967|Жатковіч, Ґриґорій}} [[Катеґорія:Чеськословеньскы політіци русиньской народности]] [[Катеґорія:Русиньскы Америчане]] [[Катеґорія:Носителї Нагороды Томаша Ґаріка Масаріка]] a90gjnwko9a4r8sagtgwh0e8xbi2uyr Ганґыл 0 6791 170808 168997 2026-10-02T17:21:09Z Halajkovič 33393 /* Исторія */ 170808 wikitext text/x-wiki [[Файл:Hangeul.png|міні|200пкс]] '''Коре́йськый алфаві́т''', циже '''га́нґыл''' ({{lang-ko|한글}}; [[МФА|[hanɡɯl]]])&nbsp;— [[Корейськый язык|корейськый]] фонематичный [[алфавіт]].<ref>{{cite web |title=알고 싶은 한글 |url=http://www.korean.go.kr/hangeul/setting/002.html |website=국립국어원 |publisher=Institutul Național al Limbii Coreene |access-date=2017-12-04 }}</ref>{{sfn|Kim-Renaud|1997|p=15}}<ref name="Cock">{{Cite news |url=http://www.businessinsider.com/a-linguist-explains-why-korean-is-the-best-written-language-2016-6 |title=A linguist explains why Korean is the best written language |last=Cock |first=Joe |date=2016-06-28 |work=[[Business Insider]] |access-date=2017-12-02 }}</ref> ==Назвы== Сучасну назву ''ганґыл'' (한글) удумав у 1912 році корейськый [[Лінґвістіка|языкознатель]] [[Чу Сіґён]]. ''Ган'' (한) — корейськый архаізм из значенём «великый», ''ґыл'' (글) — «письмо» (''ганґыл'' — «великоє письмо»). ''Ган'' щи мож потовмачити ги китаізм «корейськый» (韓). У [[Сіверна Корея|Сівернуй Кореї]] воліють назву ''чосонґыл'' (조선글; [[МФА|[tɕosʌnɡɯl]]]), удповідну иншуй [[Назвы Кореї|назві краины]]. ==Исторія== {{Неповна часть|історії}} ==Буквы== Елементы ганґыла ся кличут ''чамо'' (자모, [[Ганча|字母]]) ци ''нассорі'' (낱소리). 54 чамо сучасного ганґыла: * 14 простых согласных: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ * 5 силных (здвоєных) согласных: ㄲㄸㅃㅆㅉ * 11 комбинацій согласных: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ * 6 простых гласных: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ * 4 йотовані гласні: ㅑㅕㅛㅠ * 11 дифтонґув: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ Мимо того сут щи застарілі букв и споєня. ==Подоба букв== Ганґыл быв створеный на научнуй основі. Каждый елемент у каждуй букві має свуй смысел. ===Согласні=== Буквы, што позначают согласні, ділят ся на пять ґруп: * [[Заднёпуднебні согласні]]: ㄱ ([[МФА|[k]]]), ㅋ ([[МФА|[kʰ]]]). :: ㄱ указує бучный вид пуднятого д пуднеблю языка. ㅋ ся вытворює з ㄱ рисков, што вказує [[придых]]. Горішня риска указує [[Выбуховый согласный|выбуховый]] характер звукув. * [[Переднёязычні согласні]]: ㄴ ([[МФА|[n]]]) , ㄷ ([[МФА|[t]]]), ㅌ ([[МФА|[tʰ]]]), ㄹ ([[МФА|[ɾ, l]]]). :: ㄴ указує бучный вид притиснутого д /яснам/ языка. Горішня риска ㄷ указує выбуховый звук; середня риска ㅌ указує придых; подоба ㄹ указує угнутя языка. * [[Губні согласні]]: ㅁ ([[МФА|[m]]]) , ㅂ ([[МФА|[p]]]), ㅍ ([[МФА|[pʰ]]]) :: ㅁ указує линію замкнутых губ. Горішня часть ㅂ указує выбуховый звук; горішня паличка ㅍ указує придых. * [[Шиплячі согласні]]: ㅅ ([[МФА|[s̬]]]), ㅈ ([[МФА|[c]]]), ㅊ ([[МФА|[cʰ]]]) :: ㅅ указує бучный вид зуба. Горішня риска буквы ㅈ указує выбуховый звук; паличка в букві ㅊ указує придых. * [[Гортанні согласні]]: ㅇ ([[МФА|[ŋ]]]), ㅎ ([[МФА|[h]]]) :: ㅇ указує линію гортанкы. Буква ㅎ из паличков на придых ся повела з буквы ㆆ, што даколи позначала [[гортанный стык]]. ===Гласні=== Гласні буквы ся вытворюют из трёх елементув: горизонтална линія символізує [[Земля (планета)|Землю]] ([[інь]]), цятка (теперь риска) символізує сонце ([[янь]]), вертикална линія символізує чоловіка межи Землёв и Небом. ''Прості гласні'': * Горизонталні — задні гласні: :: світлоє ㅗ ([[МФА|[o]]]) :: темноє ㅜ ([[МФА|[u]]]) :: нейтралноє ㅡ ([[МФА|[ɯ]]]) * Вертикалні — передні гласні: :: світлоє ㅏ ([[МФА|[a]]]) :: темноє ㅓ ([[МФА|[ʌ]]]) — майперво переднёє :: нейтралноє ㅣ ([[МФА|[i]]) '''Складені гласні''': Гласні з конечным ㅣ были дифтонґами, айбо подакотрі з них стали єдным звуком, циже [[Монофтонґізація|монофтонґізовали ся]]: * ㅏ + ㅣ = ㅐ [[МФА|[ɛ]]] * ㅓ + ㅣ = ㅔ [[МФА|[e]]] * ㅗ + ㅣ = ㅚ (давно [[МФА|[ø]]], теперь опять дифтонґ) * ㅜ + ㅣ = ㅟ (давно [[МФА|[y]]], теперь опять дифтонґ) * ㅡ + ㅣ = ㅢ [o] ай [u] сперед [a] ци [ʌ] ся промінили на [w]. Туй ся додержує [[гармонія гласных]] (світлі/темні): * ㅗ + ㅏ = ㅘ * ㅗ + ㅐ = ㅙ * ㅜ + ㅓ = ㅝ * ㅜ + ㅔ = ㅞ '''Йотовані гласні''': Йотованя гласных ся позначат додаточнов куртов рисков: * ㅑ из ㅏ * ㅕ из ㅓ * ㅛ из ㅗ * ㅠ из ㅜ * ㅒ из ㅐ * ㅖ из ㅔ == Склады == Буквы ся все збирают у склады з двох, трёх, даколи чотырёх чамо. Склад ся все зачинат согласным (''зачаточна буква''), дале йде гласный ци дифтонґ (''середня буква''), по нюй годен ити щи єден согласный (''конечна буква''). Кідь у складови не є согласного на зачатку, зачинат ся німов буквов ㅇ, также каждый склад має холем дві чамо. Зависимо уд формы ся середня буква пише пуд зачаточнов (горизонталні як то ㅡ), справа уд неї (вертикалні як то ㅣ) ци ю убнимат (дифтонґы як то ㅢ). {| cellpadding=5 | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|зачаточна||bgcolor=#aaffaa width=30|середня |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|зачаточна |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|середня |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|зачаточна |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|2.<br />середня |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|1. середня |} |} Конечна буква ся все пише долув пуд гласнов. Аж має два елементы, пишут ся зліва направо. {| cellpadding=5 | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|зачаточна |bgcolor=#aaffaa width=30|середня |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|конечна |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|зачаточна |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|середня |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|конечна |} | {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|зачаточна |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|2.<br />середня |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|1. середня |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|конечна |} |} Ушиткі буквы ся розтігают так, обы склад мож было записати в квадрат означеных розмірув (такых само ги в [[Ганча|китайськых символув]]). Єднак даякі сучасні шрифты (приміром [http://www.wazu.jp/gallery/Fonts_Korean.html Eun, HY깊은샘물M, UnJamo]) перебирают европейську практику и лишают буквам сталый розмір. ===Линійный ганґыл=== Языкознатель [[Чу Сіґён]] предлагав линійный запис букв на западный способ, циже місто 한글 (''ганґыл'') писати ㅎㅏㄴㄱㅡㄹ итд. Тоты експерименты пудпоровала новинка «Теганін Чонкёбо» ([[Корейськый язык|кор.]] 대한인 졍교보) у [[Приморськый край|Приморськум краю]] (1914 рук). ==Ряд букв== Сучасный алфавітный ряд ганґыла становив [[Чве Сечін]] у 1527 році. У тот час щи не были здвоєні согласні и щи ся розлучовали ㅇ (німый согласный) з ㆁ (заднёязычный носовый согласный; [[МФА]]: [ŋ]). Зато тоты нові буквы были пак по рузному пошоровані у Сівернуй и Южнуй Кореї. ===Южнокорейськый ряд=== ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ Здвоєні согласні идут нараз по удповідных простых. Не є розлукы межи німым и носовым ㅇ. Дифтонґы слідуют за удповідными монофтонґамы такым способом: раз идут дифтонґы з конечным ㅣ, пак йотовані. Дифтонґы на [w] ся шоруют позад свого писаня, циже слідуют за ㅗ ци ㅜ. Шорованя конечных букв: (—) ㄱ ㄲ ㄳ ㄴ ㄵ ㄶ ㄷ ㄹ ㄺ ㄻ ㄼ ㄽ ㄾ ㄿ ㅀ ㅁ ㅂ ㅄ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ (—) позначат склады без конечної буквы. ===Сіверокорейськый ряд=== ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ Першоє ㅇ позначат носовый звук, посліднёє позначат німый согласный, што все передходит гласному. Ушиткі здвоєні согласні и дифтонґы идут на кунци шора. Так ся держит традиційный алфавітный ряд. Шорованя конечных букв: (—) ㄱ ㄳ ㄴ ㄵ ㄶ ㄷ ㄹ ㄺ ㄻ ㄼ ㄽ ㄾ ㄿ ㅀ ㅁ ㅂ ㅄ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㅆ == Референції == {{reflist}} {{Переклад|ru|Хангыль|57210761}} == Література == * {{Cite book | last=Chang | first=Suk-jin | title=Korean | location=Philadelphia | publisher=John Benjamins Publishing Company | year=1996 | isbn=1556197284 | chapter=Scripts and Sounds}} (Volume 4 of the ''London Oriental and African Language Library''). * {{Cite book|author=Hannas, William C |title=Asia's Orthographic Dilemma |publisher=University of Hawaii Press |url=http://books.google.com/books?id=aJfv8Iyd2m4C |year=1997 |isbn=082481892X }} * Kim-Renaud, Y-K. (ed) 1997. ''The Korean Alphabet: Its History and Structure''. University of Hawai`i Press. * Lee, Iksop. (2000). ''The Korean Language.'' (transl. Robert Ramsey) Albany, NJ: State University of New York Press. ISBN 0-7914-4831-2 * The Ministry of Education of South Korea. (1988) ''[https://web.archive.org/web/20061110021121/http://www.korean.go.kr/search/grammar/rule/collect_rule.html Hangeul Matchumbeop]''. * {{cite book|isbn=9780804717564|title=Writing Systems|first=Geoffrey|last=Sampson|publisher=Stanford University Press|year=1990|ref=Sampson}} * Silva, David J. (2003). ''Western attitudes toward the Korean language: An Overview of Late Nineteenth and Early Twentieth-Century Mission Literature.'' Korean Studies. 2008, vol 26(2), pp. 270–286 * Sohn, H.-M. (1999). ''The Korean Language''. Cambridge: Cambridge University Press. * Song, J,J. (2005). ''The Korean Language: Structure, Use and Context''. London: Routledge. * Агеева, Алла. Корейська мова: підручник / А. Агеева, Кім Сук Вон. - К. : Київський університет, 2004. - 231 с. == Вонкашнї лінкы == {{Commonscat|Hangul}} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm Корейська мова (Omniglot; англ.)] * [http://www.hangeulmuseum.org 한글박물관 - Hangeul Museum - Музей абетки Хангиль (кор. та англ.)] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf Чамо в системі Юнікод.] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf Склади хангиля (7 Мб).] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html Історія писемності корейської мови.] [[Катеґорія:Корейскый язык]] [[Катеґорія:Письмо]] [[Катеґорія:Алфавіт]] q14shd4o3e1bxeaagasdw2v00kg13kd Болгарськый язык 0 8711 170775 144045 2026-10-02T13:27:25Z Flipdot 23893 170775 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Южнославянськый язык}} {{Інфобокс язык | name = Болгарськый язык | nativename = {{lang-bg|български език}} | pronunciation = {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}} | region = [[Булгарія]]<br /> | speakers = дас 9,1 міліона<ref>{{cite web | last = Lewis | first = M. Paul (ed.) | year = 2009 | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul | title = Bulgarian | work = Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition | publisher = SIL International | accessdate = 27 май 2010 | ref = harv}}</ref> | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Індоевропскы языкы|Індоевропські]] | fam2 = [[Балтіцько-славяньска языкы|Балтіцько-славянські]] | fam3 = [[Славяньскы языкы|Славянські]] | fam4 = [[Южнославяньскы языкы|Южнославянські]] | nation = {{Flag icon|Булгарія}} [[Булгарія]] <br />{{Flag icon|ЕУ}} [[ЕУ]] | agency = | iso1 = bg | iso2 = bul | iso3 = bul | wikipedia code = bg }} '''Болгарськый язык''' ({{lang-bg|български език}} {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}}) є [[Южнославяньскы языкы|южнославянськый]] язык, котрым ся бесідує в юговосточнуй Европі, головно в [[Булгарія|Болгарії]]. Ним приказує дас&nbsp;9,1&nbsp;міліона людий. Болгарськый язык хоснує [[Кіріліця|кирилицю]], є уряднов бесідов у Болгарії, а уд 2007.&nbsp;року и єднов из офіційных бесід [[Европська унія|Европської унії]].<ref name="Official Languages">{{cite web |title=Council Regulation (EC) No 1791/2006 of 20 November 2006 |publisher=Publications Office of the European Union |via=EUR-Lex |work=Official Journal of the European Union |date=12 December 2006 |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31958R0001:EN:NOT |access-date=2 February 2007 }}</ref><ref>{{cite web |title=Languages in Europe – Official EU Languages |publisher=European Commission |url=http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |access-date=12 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202112407/http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |archive-date=2 February 2009 |df=dmy }}</ref> Його хоснувут ай у болгарськых общинах в [[Украйина|Украйині]], [[Сіверна Македонія|Сівернуй Македонії]], [[Молдова|Молдові]], [[Сербія|Сербії]], [[Румынія|Румынії]], [[Мадярщина|Мадярщині]], [[Албанія|Албанії]], [[Греція|Греції]] тай [[Турція|Турції]]. Болгарськый и сосідньый [[Македонськый язык|македонськый]] сут тісно скапчані и врокаши належат до южнославянського [[Діалектный контінуум|діалектного контінуума]] удну [[Індоевропські языкы|індоевропської языкової родины]]. Попри вто болгарськый и македонськый ся удличавут уд другых южнославянськых бесід удсутностьов ґраматичної катеґорії [[Удмінок|удмінку]] тай [[Інфінітив|інфінітива]] про [[Часослово|часослова]] и появліньом суфіксалного означеного [[Артикель|артикля]]. У них ся всокотила и дале ся розвила (хоть и аналітично) [[Праславянськый язык|праславянська]] часослувна система: наприклад, появили ся евіденціалні формы часослова, котрі вказувут на жерело інформації&nbsp;— ож штось засвідченоє, выведеноє лоґічно вадь переказаноє. == Історія == [[Файл:ZographensisColour.jpg|міні|[[Зографськоє Євангеліє]] тото єден из майстарых рукописув у староболгарському языкови, датованый кунцьом 10.&nbsp;–зачатком 11.&nbsp;ст.]] Історія розвою болгарського языка ся як правило ділит на дакулько періодув: * правіковый період обсягує часовый проміжок уд славянськых міґрацій до восточных Балкан (дас&nbsp;6.&nbsp;ст.&nbsp;н.&nbsp;е.) до місіонерства [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] у Великуй Мораві в 860.&nbsp;роках. * [[Староцерьковнославянськый язык|староцерьковнославянськый]] авадь староболгарськый язык (9–11.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, выведенов из ранньых южных діалектув [[Праславянськый язык|праславянського языка]], из котрых ся розвив болгарськый.<ref>The Development of the Bulgarian Literary Language: From Incunabula to First Grammars, Late Fifteenth–Early Seventeenth Century, by Ivan N. Petrov. Lexington Books, 2021; {{ISBN|9781498586085}}, p. 1.</ref> [[Кирил и Мефодій]] и їх учні хосновали тот літературный стандарт на товмачіня [[Біблія|Біблії]] и другої літурґійної літературы из [[Грецькый язык|грецького языка]] на славянськый. * середньоболгарськый (12–15.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, котра ся розвила из староболгарського, кой уже ся стала булшина языковых іновацій. Преповно ся хосновав у літературі, быв урядным языком [[Друга болгарська імперія|Другої болгарської імперії]], [[Валахія|Валахії]], [[Молдова|Молдовы]] (до 19.&nbsp;ст.) и важным языком у [[Османська імперія|Османськуй імперії]].<ref>{{Cite web |last=Knoll |first=Vladislav |title=Written Languages in Wallachia during the Reign of Neagoe Basarab (1512–1521) |url=https://www.researchgate.net/publication/359950277 |archive-url= |archive-date= |access-date=2026-03-16 |website=ResearchGate |language=en }}</ref> Ним приказовав султан [[Селім I.|Селім&nbsp;I]].<ref>{{cite book|last=Чилингиров|first=Стилиян|authorlink=:bg:Стилиян Чилингиров|title="Какво е дал българинът на другите народи"|year=2006|pages=60}}</ref> * новоболгарськый період (т.&nbsp;є.&nbsp;період сучасного болгарського языка) ся зачинат 16.&nbsp;сторочом; у 18. и 19.&nbsp;сторочах ся стали общі ґраматичні тай синтаксичні зміны. Днешньый писаный болгарськый быв стандартизованый на основі говореного болгарського 19.&nbsp;стороча. Історичный розвуй бесіды ся описує ги переход уд читаво [[Синтетичный язык|синтетичного языка]] (староболгарськый) до [[Флективный язык|флективного]] из даякым ступіньом аналітичности (сучасный болгарськый), де середньоболгарськый є приближнов серединов помежи нима. Болгарськый быв першым славянськым языком, зафіксованым на письмі.<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia|title=Bulgaria § Language and Literature|url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Bulgaria/Language|work=Encyclopædia Britannica|edition=4th|volume=4|year=1911|page=785|first=James David|last=Bourchier|editor_first=Hugh|editor_last=Chisholm|publisher=Cambridge University Press}}</ref> Позаяк славянська языкова єднусть ся держала до [[Пузня античнусть|пузньої античности]], майстарі рукописы раз называли тот язык {{Lang-cu|ѧзꙑкъ словѣньскъ}} „славянськый язык“. У середньоболгарськый період тоту назывку поступово замінила {{Lang|cu|ѧзꙑкъ блъгарьскъ}} „болгарськый язык“. У подакотрых трафунках она ся хосновала не лиш на сучасный середньоболгарськый, айбо и на староболгарськый. Майзнамый приклад анахронізма вто літурґія [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] из [[Скопє|Скопя]] ({{Lang|2=Скопски миней}})&nbsp;— рукопис 13.&nbsp;стороча в середньоболгарськум языку из сіверної [[Македонія (реґіон)|Македонії]], подля котрого Кирил проповідовав межи моравськыми славянами „болгарськыми“ книгами. Першый споминок за „болгарськый язык“ умісто „славянського“ ся фіксує у роботі грецького духовенства Охридського архієпископства 11.&nbsp;стороча, наприклад у грецькуй аґіоґрафії Клемента Охридського авторства Теофілакта Охридського (конець 11.&nbsp;стороча). Бігом середньоболгарського періода, язык ся пуддав читавым перемінам, стратив славянську систему удміньованя, айбо всокотив богату часослувну систему (в тот час, як у другых славянськых языках розвуй пушов діаметрално протилежным путьом) и розвинув означеный [[артикель]]. На нього повливали сосідні неславянські балканські языкы (головно ґраматично), а пак и [[Турецькый язык|турецькый]] (у виді османського турецького и головно лексично), котрый быв урядным языком [[Османська імперія|Османської імперії]].{{Жрідло}} [[Дамаскины]] (болгарськый жанер реліґійных и школовалных текстув) означили переход уд середньоболгарського періода до новоболгарського.<ref name="scripta-bulgarica">{{cite web |url=http://scripta-bulgarica.eu/en/terms/damaskini |title=дамаскини |website=Scripta Bulgarica |accessdate=2019-11-17 }}</ref> Пуд конець османського правліня (головно в 19.&nbsp;ст.) ся стало [[болгарськоє націоналноє пробуджіня]], и сформовав ся сучасный болгарськый літературный язык, котрый ся читаво сполігав на старославянськый/староболгарськый, узяв повно церьковнославянськых форм и зменшив число турецькых и другых балканськых позычок. На днешньый день народні болгарські діалекты ся удличавут уд літературного языка ипен присутностьов многых староболгарськых слув и словоформ у літературнуй нормі. Подакотрі позычкы з [[Російськый язык|російського языка]] ся указувут на позадині староболгарської лексикы присутностьов російськых фонетичных змін, ги наприклад у ''{{Lang|bg|оборот}}'', ''{{Lang|bg|непонятен}}'', ''{{Lang|bg|ядро}}'' и другых. Поступово до болгарської лексикы зайшли ай позычкы з [[Французькый язык|французького]], [[Анґліцькый язык|анґліцького]] и [[Класичні языкы|класичных языкув]].{{Жрідло}} Сучасный болгарськый фактично закладеный на восточных діалектах языка, айбо його [[уговор]] у многых моментах є компромісом помежи восточно- и западноболгарськыми діалектами. Силами подакотрых діячув [[Болгарськоє націоналноє пробуджіня|болгарського націоналного пробуджіня]] (майзнамі вто [[Неофіт Рильськый]] тай [[Иван Богоров]]),<ref>Michal Kopeček. ''Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945): texts and commentaries, Volume 1'' (Central European University Press, 2006), p. 248</ref> были вчинені дакулько провб [[Кодифікація (лінґвістика)|кодифіковати]] стандартный болгарськый язык, айбо їх спомальовали численні свады за выбор норм. Межи 1835. и 1878.&nbsp;роками ся запропоновало булш як 25&nbsp;понук и зачав ся „лінґвістичный хаос“.<ref name="Glanville Price 2000 p.45">Glanville Price. ''Encyclopedia of the languages of Europe'' (Wiley-Blackwell, 2000), p.45</ref> З часом уйграли восточні діалекты<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92">Victor Roudometof. ''Collective memory, national identity, and ethnic conflict: Greece, Bulgaria, and the Macedonian question'' (Greenwood Publishing Group, 2002), p. 92</ref> и в 1899.&nbsp;році болгарськоє Міністерство школованя офіційно кодифіковало<ref name="Glanville Price 2000 p.45" /> стандартный болгарськый язык на основі правописа Дринова-Иванчева.<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92" /> == Булгарьскый алфавіт == {| align=center cellpadding=6 cellspacing=0 style="text-align:center;" |- |'''А а'''<br />/a/||'''Б б'''<br />/b/||'''В в'''<br />/v/||'''Г г'''<br />/g/||'''Д д'''<br />/d/||'''Е е'''<br />/ɛ/||'''Ж ж'''<br />/ʒ/||'''З з'''<br />/z/||'''И и'''<br />/i/||'''Й й'''<br />/j/ |- |'''К к'''<br />/k/||'''Л л'''<br />/l/||'''М м'''<br />/m/||'''Н н'''<br />/n/||'''О о'''<br />/ɔ/||'''П п'''<br />/p/||'''Р р'''<br />/r/||'''С с'''<br />/s/||'''Т т'''<br />/t/||'''У у'''<br />/u/ |- |'''Ф ф'''<br />/f/||'''Х х'''<br />/x/||'''Ц ц'''<br />/ʦ/||'''Ч ч'''<br />/tʃ/||'''Ш ш'''<br />/ʃ/||'''Щ щ'''<br />/ʃt/||'''Ъ ъ'''<br />/ɤ/, /ə/||'''Ь ь'''<br />/ʲ/||'''Ю ю'''<br />/ju/||'''Я я'''<br />/ja/ |} == Скапчані статі == * [[Македонськый язык]] == Вонкашні удкликованя == '''Обща языкова інформація''' * [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm Болгарськый язык на Omniglot] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Bulgarian_Swadesh_list Испис Сводеша по болгарськы] (из [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists додатка Вікісловника за списы Сводеша]) * [http://glottolog.org/resource/languoid/id/bulg1262 Інформація за лінґвістичну класифікацію болгарського языка (Glottolog)] * [http://wals.info/languoid/lect/wals_code_bul Языкові рисы болгарського языка (WALS, Світовый атлас языковых структур)] * [http://phoible.org/languages/bul Інформація за болгарськый язык] уд проєкта PHOIBLE. * [https://www.unicode.org/cldr/charts/25/summary/bg.html Курта інформація за податкы локалі болгарського языка] из CLDR [[Юнікод]]а * {{cite web|url=https://archive.org/details/journal-of-turkish-linguistics-full-vol|title=Iranic-Turkish-Bulgarian language Contact from a contact-semantic point of view|work=Corinna Leschber, Institute for Linguistic and Cross-Cultural Studies}} '''Словникы''' * [https://web.archive.org/web/20130707060850/http://www.bulgariandictionary.com/index.php?lang=EN&main=0 Eurodict — многоязычні болгарські словникы] * [http://rechnik.info Rechnik.info — вебовый словник болгарського языка] * [http://rechnik.chitanka.info Речко — вебовый словник болгарського языка] * [http://sa.dir.bg/ Болгарсько-анґліцько-болгарськый онлайновый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607031848/http://sa.dir.bg/ |date=7 June 2013 }} из [http://sa.dir.bg/sa.htm SA Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515093145/http://sa.dir.bg/sa.htm |date=15 May 2013 }} * [http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary Онлайновый анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229230949/http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary |date=29 December 2008 }} * [http://www.dicts.info/dictlist1.php?l=Bulgarian Дваязычні болгарські словникы] * [http://www.newobjects.com/dict.asp Анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словникы] '''Курзы''' * [https://web.archive.org/web/20190114153310/https://unilang.org/course.php?res=60 Болгарськый про зачаточникув], UniLang == Референції == {{Reflist}} {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Южнославяньскы языкы]] pqth8begryoeo5th8mux44ddwpglg87 170776 170775 2026-10-02T13:28:12Z Flipdot 23893 170776 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Южнославянськый язык}} {{Інфобокс язык | name = Болгарськый язык | nativename = {{lang-bg|български език}} | pronunciation = {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}} | region = [[Булгарія]]<br /> | speakers = дас 9,1 міліона<ref>{{cite web | last = Lewis | first = M. Paul (ed.) | year = 2009 | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul | title = Bulgarian | work = Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition | publisher = SIL International | accessdate = 27 май 2010 | ref = harv}}</ref> | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Індоевропскы языкы|Індоевропські]] | fam2 = [[Балтіцько-славяньска языкы|Балтіцько-славянські]] | fam3 = [[Славяньскы языкы|Славянські]] | fam4 = [[Южнославяньскы языкы|Южнославянські]] | nation = {{Flag icon|Булгарія}} [[Булгарія]] <br />{{Flag icon|ЕУ}} [[ЕУ]] | agency = | iso1 = bg | iso2 = bul | iso3 = bul | wikipedia code = bg }} '''Болгарськый''' вадь '''булгарськый язык''' ({{lang-bg|български език}} {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}}) є [[Южнославяньскы языкы|южнославянськый]] язык, котрым ся бесідує в юговосточнуй Европі, головно в [[Булгарія|Болгарії]]. Ним приказує дас&nbsp;9,1&nbsp;міліона людий. Болгарськый язык хоснує [[Кіріліця|кирилицю]], є уряднов бесідов у Болгарії, а уд 2007.&nbsp;року и єднов из офіційных бесід [[Европська унія|Европської унії]].<ref name="Official Languages">{{cite web |title=Council Regulation (EC) No 1791/2006 of 20 November 2006 |publisher=Publications Office of the European Union |via=EUR-Lex |work=Official Journal of the European Union |date=12 December 2006 |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31958R0001:EN:NOT |access-date=2 February 2007 }}</ref><ref>{{cite web |title=Languages in Europe – Official EU Languages |publisher=European Commission |url=http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |access-date=12 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202112407/http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |archive-date=2 February 2009 |df=dmy }}</ref> Його хоснувут ай у болгарськых общинах в [[Украйина|Украйині]], [[Сіверна Македонія|Сівернуй Македонії]], [[Молдова|Молдові]], [[Сербія|Сербії]], [[Румынія|Румынії]], [[Мадярщина|Мадярщині]], [[Албанія|Албанії]], [[Греція|Греції]] тай [[Турція|Турції]]. Болгарськый и сосідньый [[Македонськый язык|македонськый]] сут тісно скапчані и врокаши належат до южнославянського [[Діалектный контінуум|діалектного контінуума]] удну [[Індоевропські языкы|індоевропської языкової родины]]. Попри вто болгарськый и македонськый ся удличавут уд другых южнославянськых бесід удсутностьов ґраматичної катеґорії [[Удмінок|удмінку]] тай [[Інфінітив|інфінітива]] про [[Часослово|часослова]] и появліньом суфіксалного означеного [[Артикель|артикля]]. У них ся всокотила и дале ся розвила (хоть и аналітично) [[Праславянськый язык|праславянська]] часослувна система: наприклад, появили ся евіденціалні формы часослова, котрі вказувут на жерело інформації&nbsp;— ож штось засвідченоє, выведеноє лоґічно вадь переказаноє. == Історія == [[Файл:ZographensisColour.jpg|міні|[[Зографськоє Євангеліє]] тото єден из майстарых рукописув у староболгарському языкови, датованый кунцьом 10.&nbsp;–зачатком 11.&nbsp;ст.]] Історія розвою болгарського языка ся як правило ділит на дакулько періодув: * правіковый період обсягує часовый проміжок уд славянськых міґрацій до восточных Балкан (дас&nbsp;6.&nbsp;ст.&nbsp;н.&nbsp;е.) до місіонерства [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] у Великуй Мораві в 860.&nbsp;роках. * [[Староцерьковнославянськый язык|староцерьковнославянськый]] авадь староболгарськый язык (9–11.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, выведенов из ранньых южных діалектув [[Праславянськый язык|праславянського языка]], из котрых ся розвив болгарськый.<ref>The Development of the Bulgarian Literary Language: From Incunabula to First Grammars, Late Fifteenth–Early Seventeenth Century, by Ivan N. Petrov. Lexington Books, 2021; {{ISBN|9781498586085}}, p. 1.</ref> [[Кирил и Мефодій]] и їх учні хосновали тот літературный стандарт на товмачіня [[Біблія|Біблії]] и другої літурґійної літературы из [[Грецькый язык|грецького языка]] на славянськый. * середньоболгарськый (12–15.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, котра ся розвила из староболгарського, кой уже ся стала булшина языковых іновацій. Преповно ся хосновав у літературі, быв урядным языком [[Друга болгарська імперія|Другої болгарської імперії]], [[Валахія|Валахії]], [[Молдова|Молдовы]] (до 19.&nbsp;ст.) и важным языком у [[Османська імперія|Османськуй імперії]].<ref>{{Cite web |last=Knoll |first=Vladislav |title=Written Languages in Wallachia during the Reign of Neagoe Basarab (1512–1521) |url=https://www.researchgate.net/publication/359950277 |archive-url= |archive-date= |access-date=2026-03-16 |website=ResearchGate |language=en }}</ref> Ним приказовав султан [[Селім I.|Селім&nbsp;I]].<ref>{{cite book|last=Чилингиров|first=Стилиян|authorlink=:bg:Стилиян Чилингиров|title="Какво е дал българинът на другите народи"|year=2006|pages=60}}</ref> * новоболгарськый період (т.&nbsp;є.&nbsp;період сучасного болгарського языка) ся зачинат 16.&nbsp;сторочом; у 18. и 19.&nbsp;сторочах ся стали общі ґраматичні тай синтаксичні зміны. Днешньый писаный болгарськый быв стандартизованый на основі говореного болгарського 19.&nbsp;стороча. Історичный розвуй бесіды ся описує ги переход уд читаво [[Синтетичный язык|синтетичного языка]] (староболгарськый) до [[Флективный язык|флективного]] из даякым ступіньом аналітичности (сучасный болгарськый), де середньоболгарськый є приближнов серединов помежи нима. Болгарськый быв першым славянськым языком, зафіксованым на письмі.<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia|title=Bulgaria § Language and Literature|url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Bulgaria/Language|work=Encyclopædia Britannica|edition=4th|volume=4|year=1911|page=785|first=James David|last=Bourchier|editor_first=Hugh|editor_last=Chisholm|publisher=Cambridge University Press}}</ref> Позаяк славянська языкова єднусть ся держала до [[Пузня античнусть|пузньої античности]], майстарі рукописы раз называли тот язык {{Lang-cu|ѧзꙑкъ словѣньскъ}} „славянськый язык“. У середньоболгарськый період тоту назывку поступово замінила {{Lang|cu|ѧзꙑкъ блъгарьскъ}} „болгарськый язык“. У подакотрых трафунках она ся хосновала не лиш на сучасный середньоболгарськый, айбо и на староболгарськый. Майзнамый приклад анахронізма вто літурґія [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] из [[Скопє|Скопя]] ({{Lang|2=Скопски миней}})&nbsp;— рукопис 13.&nbsp;стороча в середньоболгарськум языку из сіверної [[Македонія (реґіон)|Македонії]], подля котрого Кирил проповідовав межи моравськыми славянами „болгарськыми“ книгами. Першый споминок за „болгарськый язык“ умісто „славянського“ ся фіксує у роботі грецького духовенства Охридського архієпископства 11.&nbsp;стороча, наприклад у грецькуй аґіоґрафії Клемента Охридського авторства Теофілакта Охридського (конець 11.&nbsp;стороча). Бігом середньоболгарського періода, язык ся пуддав читавым перемінам, стратив славянську систему удміньованя, айбо всокотив богату часослувну систему (в тот час, як у другых славянськых языках розвуй пушов діаметрално протилежным путьом) и розвинув означеный [[артикель]]. На нього повливали сосідні неславянські балканські языкы (головно ґраматично), а пак и [[Турецькый язык|турецькый]] (у виді османського турецького и головно лексично), котрый быв урядным языком [[Османська імперія|Османської імперії]].{{Жрідло}} [[Дамаскины]] (болгарськый жанер реліґійных и школовалных текстув) означили переход уд середньоболгарського періода до новоболгарського.<ref name="scripta-bulgarica">{{cite web |url=http://scripta-bulgarica.eu/en/terms/damaskini |title=дамаскини |website=Scripta Bulgarica |accessdate=2019-11-17 }}</ref> Пуд конець османського правліня (головно в 19.&nbsp;ст.) ся стало [[болгарськоє націоналноє пробуджіня]], и сформовав ся сучасный болгарськый літературный язык, котрый ся читаво сполігав на старославянськый/староболгарськый, узяв повно церьковнославянськых форм и зменшив число турецькых и другых балканськых позычок. На днешньый день народні болгарські діалекты ся удличавут уд літературного языка ипен присутностьов многых староболгарськых слув и словоформ у літературнуй нормі. Подакотрі позычкы з [[Російськый язык|російського языка]] ся указувут на позадині староболгарської лексикы присутностьов російськых фонетичных змін, ги наприклад у ''{{Lang|bg|оборот}}'', ''{{Lang|bg|непонятен}}'', ''{{Lang|bg|ядро}}'' и другых. Поступово до болгарської лексикы зайшли ай позычкы з [[Французькый язык|французького]], [[Анґліцькый язык|анґліцького]] и [[Класичні языкы|класичных языкув]].{{Жрідло}} Сучасный болгарськый фактично закладеный на восточных діалектах языка, айбо його [[уговор]] у многых моментах є компромісом помежи восточно- и западноболгарськыми діалектами. Силами подакотрых діячув [[Болгарськоє націоналноє пробуджіня|болгарського націоналного пробуджіня]] (майзнамі вто [[Неофіт Рильськый]] тай [[Иван Богоров]]),<ref>Michal Kopeček. ''Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945): texts and commentaries, Volume 1'' (Central European University Press, 2006), p. 248</ref> были вчинені дакулько провб [[Кодифікація (лінґвістика)|кодифіковати]] стандартный болгарськый язык, айбо їх спомальовали численні свады за выбор норм. Межи 1835. и 1878.&nbsp;роками ся запропоновало булш як 25&nbsp;понук и зачав ся „лінґвістичный хаос“.<ref name="Glanville Price 2000 p.45">Glanville Price. ''Encyclopedia of the languages of Europe'' (Wiley-Blackwell, 2000), p.45</ref> З часом уйграли восточні діалекты<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92">Victor Roudometof. ''Collective memory, national identity, and ethnic conflict: Greece, Bulgaria, and the Macedonian question'' (Greenwood Publishing Group, 2002), p. 92</ref> и в 1899.&nbsp;році болгарськоє Міністерство школованя офіційно кодифіковало<ref name="Glanville Price 2000 p.45" /> стандартный болгарськый язык на основі правописа Дринова-Иванчева.<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92" /> == Булгарьскый алфавіт == {| align=center cellpadding=6 cellspacing=0 style="text-align:center;" |- |'''А а'''<br />/a/||'''Б б'''<br />/b/||'''В в'''<br />/v/||'''Г г'''<br />/g/||'''Д д'''<br />/d/||'''Е е'''<br />/ɛ/||'''Ж ж'''<br />/ʒ/||'''З з'''<br />/z/||'''И и'''<br />/i/||'''Й й'''<br />/j/ |- |'''К к'''<br />/k/||'''Л л'''<br />/l/||'''М м'''<br />/m/||'''Н н'''<br />/n/||'''О о'''<br />/ɔ/||'''П п'''<br />/p/||'''Р р'''<br />/r/||'''С с'''<br />/s/||'''Т т'''<br />/t/||'''У у'''<br />/u/ |- |'''Ф ф'''<br />/f/||'''Х х'''<br />/x/||'''Ц ц'''<br />/ʦ/||'''Ч ч'''<br />/tʃ/||'''Ш ш'''<br />/ʃ/||'''Щ щ'''<br />/ʃt/||'''Ъ ъ'''<br />/ɤ/, /ə/||'''Ь ь'''<br />/ʲ/||'''Ю ю'''<br />/ju/||'''Я я'''<br />/ja/ |} == Скапчані статі == * [[Македонськый язык]] == Вонкашні удкликованя == '''Обща языкова інформація''' * [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm Болгарськый язык на Omniglot] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Bulgarian_Swadesh_list Испис Сводеша по болгарськы] (из [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists додатка Вікісловника за списы Сводеша]) * [http://glottolog.org/resource/languoid/id/bulg1262 Інформація за лінґвістичну класифікацію болгарського языка (Glottolog)] * [http://wals.info/languoid/lect/wals_code_bul Языкові рисы болгарського языка (WALS, Світовый атлас языковых структур)] * [http://phoible.org/languages/bul Інформація за болгарськый язык] уд проєкта PHOIBLE. * [https://www.unicode.org/cldr/charts/25/summary/bg.html Курта інформація за податкы локалі болгарського языка] из CLDR [[Юнікод]]а * {{cite web|url=https://archive.org/details/journal-of-turkish-linguistics-full-vol|title=Iranic-Turkish-Bulgarian language Contact from a contact-semantic point of view|work=Corinna Leschber, Institute for Linguistic and Cross-Cultural Studies}} '''Словникы''' * [https://web.archive.org/web/20130707060850/http://www.bulgariandictionary.com/index.php?lang=EN&main=0 Eurodict — многоязычні болгарські словникы] * [http://rechnik.info Rechnik.info — вебовый словник болгарського языка] * [http://rechnik.chitanka.info Речко — вебовый словник болгарського языка] * [http://sa.dir.bg/ Болгарсько-анґліцько-болгарськый онлайновый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607031848/http://sa.dir.bg/ |date=7 June 2013 }} из [http://sa.dir.bg/sa.htm SA Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515093145/http://sa.dir.bg/sa.htm |date=15 May 2013 }} * [http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary Онлайновый анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229230949/http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary |date=29 December 2008 }} * [http://www.dicts.info/dictlist1.php?l=Bulgarian Дваязычні болгарські словникы] * [http://www.newobjects.com/dict.asp Анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словникы] '''Курзы''' * [https://web.archive.org/web/20190114153310/https://unilang.org/course.php?res=60 Болгарськый про зачаточникув], UniLang == Референції == {{Reflist}} {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Южнославяньскы языкы]] b2ltybwr40rsp8usj2elg7od4vg5t68 170777 170776 2026-10-02T13:28:28Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Булгарьскый язык]] на [[Болгарськый язык]] 170776 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Южнославянськый язык}} {{Інфобокс язык | name = Болгарськый язык | nativename = {{lang-bg|български език}} | pronunciation = {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}} | region = [[Булгарія]]<br /> | speakers = дас 9,1 міліона<ref>{{cite web | last = Lewis | first = M. Paul (ed.) | year = 2009 | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul | title = Bulgarian | work = Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition | publisher = SIL International | accessdate = 27 май 2010 | ref = harv}}</ref> | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Індоевропскы языкы|Індоевропські]] | fam2 = [[Балтіцько-славяньска языкы|Балтіцько-славянські]] | fam3 = [[Славяньскы языкы|Славянські]] | fam4 = [[Южнославяньскы языкы|Южнославянські]] | nation = {{Flag icon|Булгарія}} [[Булгарія]] <br />{{Flag icon|ЕУ}} [[ЕУ]] | agency = | iso1 = bg | iso2 = bul | iso3 = bul | wikipedia code = bg }} '''Болгарськый''' вадь '''булгарськый язык''' ({{lang-bg|български език}} {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}}) є [[Южнославяньскы языкы|южнославянськый]] язык, котрым ся бесідує в юговосточнуй Европі, головно в [[Булгарія|Болгарії]]. Ним приказує дас&nbsp;9,1&nbsp;міліона людий. Болгарськый язык хоснує [[Кіріліця|кирилицю]], є уряднов бесідов у Болгарії, а уд 2007.&nbsp;року и єднов из офіційных бесід [[Европська унія|Европської унії]].<ref name="Official Languages">{{cite web |title=Council Regulation (EC) No 1791/2006 of 20 November 2006 |publisher=Publications Office of the European Union |via=EUR-Lex |work=Official Journal of the European Union |date=12 December 2006 |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31958R0001:EN:NOT |access-date=2 February 2007 }}</ref><ref>{{cite web |title=Languages in Europe – Official EU Languages |publisher=European Commission |url=http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |access-date=12 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202112407/http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |archive-date=2 February 2009 |df=dmy }}</ref> Його хоснувут ай у болгарськых общинах в [[Украйина|Украйині]], [[Сіверна Македонія|Сівернуй Македонії]], [[Молдова|Молдові]], [[Сербія|Сербії]], [[Румынія|Румынії]], [[Мадярщина|Мадярщині]], [[Албанія|Албанії]], [[Греція|Греції]] тай [[Турція|Турції]]. Болгарськый и сосідньый [[Македонськый язык|македонськый]] сут тісно скапчані и врокаши належат до южнославянського [[Діалектный контінуум|діалектного контінуума]] удну [[Індоевропські языкы|індоевропської языкової родины]]. Попри вто болгарськый и македонськый ся удличавут уд другых южнославянськых бесід удсутностьов ґраматичної катеґорії [[Удмінок|удмінку]] тай [[Інфінітив|інфінітива]] про [[Часослово|часослова]] и появліньом суфіксалного означеного [[Артикель|артикля]]. У них ся всокотила и дале ся розвила (хоть и аналітично) [[Праславянськый язык|праславянська]] часослувна система: наприклад, появили ся евіденціалні формы часослова, котрі вказувут на жерело інформації&nbsp;— ож штось засвідченоє, выведеноє лоґічно вадь переказаноє. == Історія == [[Файл:ZographensisColour.jpg|міні|[[Зографськоє Євангеліє]] тото єден из майстарых рукописув у староболгарському языкови, датованый кунцьом 10.&nbsp;–зачатком 11.&nbsp;ст.]] Історія розвою болгарського языка ся як правило ділит на дакулько періодув: * правіковый період обсягує часовый проміжок уд славянськых міґрацій до восточных Балкан (дас&nbsp;6.&nbsp;ст.&nbsp;н.&nbsp;е.) до місіонерства [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] у Великуй Мораві в 860.&nbsp;роках. * [[Староцерьковнославянськый язык|староцерьковнославянськый]] авадь староболгарськый язык (9–11.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, выведенов из ранньых южных діалектув [[Праславянськый язык|праславянського языка]], из котрых ся розвив болгарськый.<ref>The Development of the Bulgarian Literary Language: From Incunabula to First Grammars, Late Fifteenth–Early Seventeenth Century, by Ivan N. Petrov. Lexington Books, 2021; {{ISBN|9781498586085}}, p. 1.</ref> [[Кирил и Мефодій]] и їх учні хосновали тот літературный стандарт на товмачіня [[Біблія|Біблії]] и другої літурґійної літературы из [[Грецькый язык|грецького языка]] на славянськый. * середньоболгарськый (12–15.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, котра ся розвила из староболгарського, кой уже ся стала булшина языковых іновацій. Преповно ся хосновав у літературі, быв урядным языком [[Друга болгарська імперія|Другої болгарської імперії]], [[Валахія|Валахії]], [[Молдова|Молдовы]] (до 19.&nbsp;ст.) и важным языком у [[Османська імперія|Османськуй імперії]].<ref>{{Cite web |last=Knoll |first=Vladislav |title=Written Languages in Wallachia during the Reign of Neagoe Basarab (1512–1521) |url=https://www.researchgate.net/publication/359950277 |archive-url= |archive-date= |access-date=2026-03-16 |website=ResearchGate |language=en }}</ref> Ним приказовав султан [[Селім I.|Селім&nbsp;I]].<ref>{{cite book|last=Чилингиров|first=Стилиян|authorlink=:bg:Стилиян Чилингиров|title="Какво е дал българинът на другите народи"|year=2006|pages=60}}</ref> * новоболгарськый період (т.&nbsp;є.&nbsp;період сучасного болгарського языка) ся зачинат 16.&nbsp;сторочом; у 18. и 19.&nbsp;сторочах ся стали общі ґраматичні тай синтаксичні зміны. Днешньый писаный болгарськый быв стандартизованый на основі говореного болгарського 19.&nbsp;стороча. Історичный розвуй бесіды ся описує ги переход уд читаво [[Синтетичный язык|синтетичного языка]] (староболгарськый) до [[Флективный язык|флективного]] из даякым ступіньом аналітичности (сучасный болгарськый), де середньоболгарськый є приближнов серединов помежи нима. Болгарськый быв першым славянськым языком, зафіксованым на письмі.<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia|title=Bulgaria § Language and Literature|url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Bulgaria/Language|work=Encyclopædia Britannica|edition=4th|volume=4|year=1911|page=785|first=James David|last=Bourchier|editor_first=Hugh|editor_last=Chisholm|publisher=Cambridge University Press}}</ref> Позаяк славянська языкова єднусть ся держала до [[Пузня античнусть|пузньої античности]], майстарі рукописы раз называли тот язык {{Lang-cu|ѧзꙑкъ словѣньскъ}} „славянськый язык“. У середньоболгарськый період тоту назывку поступово замінила {{Lang|cu|ѧзꙑкъ блъгарьскъ}} „болгарськый язык“. У подакотрых трафунках она ся хосновала не лиш на сучасный середньоболгарськый, айбо и на староболгарськый. Майзнамый приклад анахронізма вто літурґія [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] из [[Скопє|Скопя]] ({{Lang|2=Скопски миней}})&nbsp;— рукопис 13.&nbsp;стороча в середньоболгарськум языку из сіверної [[Македонія (реґіон)|Македонії]], подля котрого Кирил проповідовав межи моравськыми славянами „болгарськыми“ книгами. Першый споминок за „болгарськый язык“ умісто „славянського“ ся фіксує у роботі грецького духовенства Охридського архієпископства 11.&nbsp;стороча, наприклад у грецькуй аґіоґрафії Клемента Охридського авторства Теофілакта Охридського (конець 11.&nbsp;стороча). Бігом середньоболгарського періода, язык ся пуддав читавым перемінам, стратив славянську систему удміньованя, айбо всокотив богату часослувну систему (в тот час, як у другых славянськых языках розвуй пушов діаметрално протилежным путьом) и розвинув означеный [[артикель]]. На нього повливали сосідні неславянські балканські языкы (головно ґраматично), а пак и [[Турецькый язык|турецькый]] (у виді османського турецького и головно лексично), котрый быв урядным языком [[Османська імперія|Османської імперії]].{{Жрідло}} [[Дамаскины]] (болгарськый жанер реліґійных и школовалных текстув) означили переход уд середньоболгарського періода до новоболгарського.<ref name="scripta-bulgarica">{{cite web |url=http://scripta-bulgarica.eu/en/terms/damaskini |title=дамаскини |website=Scripta Bulgarica |accessdate=2019-11-17 }}</ref> Пуд конець османського правліня (головно в 19.&nbsp;ст.) ся стало [[болгарськоє націоналноє пробуджіня]], и сформовав ся сучасный болгарськый літературный язык, котрый ся читаво сполігав на старославянськый/староболгарськый, узяв повно церьковнославянськых форм и зменшив число турецькых и другых балканськых позычок. На днешньый день народні болгарські діалекты ся удличавут уд літературного языка ипен присутностьов многых староболгарськых слув и словоформ у літературнуй нормі. Подакотрі позычкы з [[Російськый язык|російського языка]] ся указувут на позадині староболгарської лексикы присутностьов російськых фонетичных змін, ги наприклад у ''{{Lang|bg|оборот}}'', ''{{Lang|bg|непонятен}}'', ''{{Lang|bg|ядро}}'' и другых. Поступово до болгарської лексикы зайшли ай позычкы з [[Французькый язык|французького]], [[Анґліцькый язык|анґліцького]] и [[Класичні языкы|класичных языкув]].{{Жрідло}} Сучасный болгарськый фактично закладеный на восточных діалектах языка, айбо його [[уговор]] у многых моментах є компромісом помежи восточно- и западноболгарськыми діалектами. Силами подакотрых діячув [[Болгарськоє націоналноє пробуджіня|болгарського націоналного пробуджіня]] (майзнамі вто [[Неофіт Рильськый]] тай [[Иван Богоров]]),<ref>Michal Kopeček. ''Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945): texts and commentaries, Volume 1'' (Central European University Press, 2006), p. 248</ref> были вчинені дакулько провб [[Кодифікація (лінґвістика)|кодифіковати]] стандартный болгарськый язык, айбо їх спомальовали численні свады за выбор норм. Межи 1835. и 1878.&nbsp;роками ся запропоновало булш як 25&nbsp;понук и зачав ся „лінґвістичный хаос“.<ref name="Glanville Price 2000 p.45">Glanville Price. ''Encyclopedia of the languages of Europe'' (Wiley-Blackwell, 2000), p.45</ref> З часом уйграли восточні діалекты<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92">Victor Roudometof. ''Collective memory, national identity, and ethnic conflict: Greece, Bulgaria, and the Macedonian question'' (Greenwood Publishing Group, 2002), p. 92</ref> и в 1899.&nbsp;році болгарськоє Міністерство школованя офіційно кодифіковало<ref name="Glanville Price 2000 p.45" /> стандартный болгарськый язык на основі правописа Дринова-Иванчева.<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92" /> == Булгарьскый алфавіт == {| align=center cellpadding=6 cellspacing=0 style="text-align:center;" |- |'''А а'''<br />/a/||'''Б б'''<br />/b/||'''В в'''<br />/v/||'''Г г'''<br />/g/||'''Д д'''<br />/d/||'''Е е'''<br />/ɛ/||'''Ж ж'''<br />/ʒ/||'''З з'''<br />/z/||'''И и'''<br />/i/||'''Й й'''<br />/j/ |- |'''К к'''<br />/k/||'''Л л'''<br />/l/||'''М м'''<br />/m/||'''Н н'''<br />/n/||'''О о'''<br />/ɔ/||'''П п'''<br />/p/||'''Р р'''<br />/r/||'''С с'''<br />/s/||'''Т т'''<br />/t/||'''У у'''<br />/u/ |- |'''Ф ф'''<br />/f/||'''Х х'''<br />/x/||'''Ц ц'''<br />/ʦ/||'''Ч ч'''<br />/tʃ/||'''Ш ш'''<br />/ʃ/||'''Щ щ'''<br />/ʃt/||'''Ъ ъ'''<br />/ɤ/, /ə/||'''Ь ь'''<br />/ʲ/||'''Ю ю'''<br />/ju/||'''Я я'''<br />/ja/ |} == Скапчані статі == * [[Македонськый язык]] == Вонкашні удкликованя == '''Обща языкова інформація''' * [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm Болгарськый язык на Omniglot] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Bulgarian_Swadesh_list Испис Сводеша по болгарськы] (из [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists додатка Вікісловника за списы Сводеша]) * [http://glottolog.org/resource/languoid/id/bulg1262 Інформація за лінґвістичну класифікацію болгарського языка (Glottolog)] * [http://wals.info/languoid/lect/wals_code_bul Языкові рисы болгарського языка (WALS, Світовый атлас языковых структур)] * [http://phoible.org/languages/bul Інформація за болгарськый язык] уд проєкта PHOIBLE. * [https://www.unicode.org/cldr/charts/25/summary/bg.html Курта інформація за податкы локалі болгарського языка] из CLDR [[Юнікод]]а * {{cite web|url=https://archive.org/details/journal-of-turkish-linguistics-full-vol|title=Iranic-Turkish-Bulgarian language Contact from a contact-semantic point of view|work=Corinna Leschber, Institute for Linguistic and Cross-Cultural Studies}} '''Словникы''' * [https://web.archive.org/web/20130707060850/http://www.bulgariandictionary.com/index.php?lang=EN&main=0 Eurodict — многоязычні болгарські словникы] * [http://rechnik.info Rechnik.info — вебовый словник болгарського языка] * [http://rechnik.chitanka.info Речко — вебовый словник болгарського языка] * [http://sa.dir.bg/ Болгарсько-анґліцько-болгарськый онлайновый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607031848/http://sa.dir.bg/ |date=7 June 2013 }} из [http://sa.dir.bg/sa.htm SA Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515093145/http://sa.dir.bg/sa.htm |date=15 May 2013 }} * [http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary Онлайновый анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229230949/http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary |date=29 December 2008 }} * [http://www.dicts.info/dictlist1.php?l=Bulgarian Дваязычні болгарські словникы] * [http://www.newobjects.com/dict.asp Анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словникы] '''Курзы''' * [https://web.archive.org/web/20190114153310/https://unilang.org/course.php?res=60 Болгарськый про зачаточникув], UniLang == Референції == {{Reflist}} {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Южнославяньскы языкы]] b2ltybwr40rsp8usj2elg7od4vg5t68 170796 170777 2026-10-02T14:05:52Z Flipdot 23893 170796 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Южнославянськый язык}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс язык | name = Болгарськый язык | nativename = {{lang-bg|български език}} | pronunciation = {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}} | region = [[Булгарія]]<br /> | speakers = дас 9,1 міліона<ref>{{cite web | last = Lewis | first = M. Paul (ed.) | year = 2009 | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul | title = Bulgarian | work = Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition | publisher = SIL International | accessdate = 27 май 2010 | ref = harv}}</ref> | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Індоевропскы языкы|Індоевропські]] | fam2 = [[Балтіцько-славяньска языкы|Балтіцько-славянські]] | fam3 = [[Славяньскы языкы|Славянські]] | fam4 = [[Южнославяньскы языкы|Южнославянські]] | nation = {{Flag icon|Булгарія}} [[Булгарія]] <br />{{Flag icon|ЕУ}} [[ЕУ]] | agency = | iso1 = bg | iso2 = bul | iso3 = bul | wikipedia code = bg }} '''Болгарськый''' вадь '''булгарськый язык''' ({{lang-bg|български език}} {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}}) є [[Южнославяньскы языкы|южнославянськый]] язык, котрым ся бесідує в юговосточнуй Европі, головно в [[Булгарія|Болгарії]]. Ним приказує дас&nbsp;9,1&nbsp;міліона людий. Болгарськый язык хоснує [[Кіріліця|кирилицю]], є уряднов бесідов у Болгарії, а уд 2007.&nbsp;року и єднов из офіційных бесід [[Европська унія|Европської унії]].<ref name="Official Languages">{{cite web |title=Council Regulation (EC) No 1791/2006 of 20 November 2006 |publisher=Publications Office of the European Union |via=EUR-Lex |work=Official Journal of the European Union |date=12 December 2006 |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31958R0001:EN:NOT |access-date=2 February 2007 }}</ref><ref>{{cite web |title=Languages in Europe – Official EU Languages |publisher=European Commission |url=http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |access-date=12 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202112407/http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |archive-date=2 February 2009 |df=dmy }}</ref> Його хоснувут ай у болгарськых общинах в [[Украйина|Украйині]], [[Сіверна Македонія|Сівернуй Македонії]], [[Молдова|Молдові]], [[Сербія|Сербії]], [[Румынія|Румынії]], [[Мадярщина|Мадярщині]], [[Албанія|Албанії]], [[Греція|Греції]] тай [[Турція|Турції]]. Болгарськый и сосідньый [[Македонськый язык|македонськый]] сут тісно скапчані и врокаши належат до южнославянського [[Діалектный контінуум|діалектного контінуума]] удну [[Індоевропські языкы|індоевропської языкової родины]]. Попри вто болгарськый и македонськый ся удличавут уд другых южнославянськых бесід удсутностьов ґраматичної катеґорії [[Удмінок|удмінку]] тай [[Інфінітив|інфінітива]] про [[Часослово|часослова]] и появліньом суфіксалного означеного [[Артикель|артикля]]. У них ся всокотила и дале ся розвила (хоть и аналітично) [[Праславянськый язык|праславянська]] часослувна система: наприклад, появили ся евіденціалні формы часослова, котрі вказувут на жерело інформації&nbsp;— ож штось засвідченоє, выведеноє лоґічно вадь переказаноє. == Історія == [[Файл:ZographensisColour.jpg|міні|[[Зографськоє Євангеліє]] тото єден из майстарых рукописув у староболгарському языкови, датованый кунцьом 10.&nbsp;–зачатком 11.&nbsp;ст.]] Історія розвою болгарського языка ся як правило ділит на дакулько періодув: * правіковый період обсягує часовый проміжок уд славянськых міґрацій до восточных Балкан (дас&nbsp;6.&nbsp;ст.&nbsp;н.&nbsp;е.) до місіонерства [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] у Великуй Мораві в 860.&nbsp;роках. * [[Староцерьковнославянськый язык|староцерьковнославянськый]] авадь староболгарськый язык (9–11.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, выведенов из ранньых южных діалектув [[Праславянськый язык|праславянського языка]], из котрых ся розвив болгарськый.<ref>The Development of the Bulgarian Literary Language: From Incunabula to First Grammars, Late Fifteenth–Early Seventeenth Century, by Ivan N. Petrov. Lexington Books, 2021; {{ISBN|9781498586085}}, p. 1.</ref> [[Кирил и Мефодій]] и їх учні хосновали тот літературный стандарт на товмачіня [[Біблія|Біблії]] и другої літурґійної літературы из [[Грецькый язык|грецького языка]] на славянськый. * середньоболгарськый (12–15.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, котра ся розвила из староболгарського, кой уже ся стала булшина языковых іновацій. Преповно ся хосновав у літературі, быв урядным языком [[Друга болгарська імперія|Другої болгарської імперії]], [[Валахія|Валахії]], [[Молдова|Молдовы]] (до 19.&nbsp;ст.) и важным языком у [[Османська імперія|Османськуй імперії]].<ref>{{Cite web |last=Knoll |first=Vladislav |title=Written Languages in Wallachia during the Reign of Neagoe Basarab (1512–1521) |url=https://www.researchgate.net/publication/359950277 |archive-url= |archive-date= |access-date=2026-03-16 |website=ResearchGate |language=en }}</ref> Ним приказовав султан [[Селім I.|Селім&nbsp;I]].<ref>{{cite book|last=Чилингиров|first=Стилиян|authorlink=:bg:Стилиян Чилингиров|title="Какво е дал българинът на другите народи"|year=2006|pages=60}}</ref> * новоболгарськый період (т.&nbsp;є.&nbsp;період сучасного болгарського языка) ся зачинат 16.&nbsp;сторочом; у 18. и 19.&nbsp;сторочах ся стали общі ґраматичні тай синтаксичні зміны. Днешньый писаный болгарськый быв стандартизованый на основі говореного болгарського 19.&nbsp;стороча. Історичный розвуй бесіды ся описує ги переход уд читаво [[Синтетичный язык|синтетичного языка]] (староболгарськый) до [[Флективный язык|флективного]] из даякым ступіньом аналітичности (сучасный болгарськый), де середньоболгарськый є приближнов серединов помежи нима. Болгарськый быв першым славянськым языком, зафіксованым на письмі.<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia|title=Bulgaria § Language and Literature|url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Bulgaria/Language|work=Encyclopædia Britannica|edition=4th|volume=4|year=1911|page=785|first=James David|last=Bourchier|editor_first=Hugh|editor_last=Chisholm|publisher=Cambridge University Press}}</ref> Позаяк славянська языкова єднусть ся держала до [[Пузня античнусть|пузньої античности]], майстарі рукописы раз называли тот язык {{Lang-cu|ѧзꙑкъ словѣньскъ}} „славянськый язык“. У середньоболгарськый період тоту назывку поступово замінила {{Lang|cu|ѧзꙑкъ блъгарьскъ}} „болгарськый язык“. У подакотрых трафунках она ся хосновала не лиш на сучасный середньоболгарськый, айбо и на староболгарськый. Майзнамый приклад анахронізма вто літурґія [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] из [[Скопє|Скопя]] ({{Lang|2=Скопски миней}})&nbsp;— рукопис 13.&nbsp;стороча в середньоболгарськум языку из сіверної [[Македонія (реґіон)|Македонії]], подля котрого Кирил проповідовав межи моравськыми славянами „болгарськыми“ книгами. Першый споминок за „болгарськый язык“ умісто „славянського“ ся фіксує у роботі грецького духовенства Охридського архієпископства 11.&nbsp;стороча, наприклад у грецькуй аґіоґрафії Клемента Охридського авторства Теофілакта Охридського (конець 11.&nbsp;стороча). Бігом середньоболгарського періода, язык ся пуддав читавым перемінам, стратив славянську систему удміньованя, айбо всокотив богату часослувну систему (в тот час, як у другых славянськых языках розвуй пушов діаметрално протилежным путьом) и розвинув означеный [[артикель]]. На нього повливали сосідні неславянські балканські языкы (головно ґраматично), а пак и [[Турецькый язык|турецькый]] (у виді османського турецького и головно лексично), котрый быв урядным языком [[Османська імперія|Османської імперії]].{{Жрідло}} [[Дамаскины]] (болгарськый жанер реліґійных и школовалных текстув) означили переход уд середньоболгарського періода до новоболгарського.<ref name="scripta-bulgarica">{{cite web |url=http://scripta-bulgarica.eu/en/terms/damaskini |title=дамаскини |website=Scripta Bulgarica |accessdate=2019-11-17 }}</ref> Пуд конець османського правліня (головно в 19.&nbsp;ст.) ся стало [[болгарськоє націоналноє пробуджіня]], и сформовав ся сучасный болгарськый літературный язык, котрый ся читаво сполігав на старославянськый/староболгарськый, узяв повно церьковнославянськых форм и зменшив число турецькых и другых балканськых позычок. На днешньый день народні болгарські діалекты ся удличавут уд літературного языка ипен присутностьов многых староболгарськых слув и словоформ у літературнуй нормі. Подакотрі позычкы з [[Російськый язык|російського языка]] ся указувут на позадині староболгарської лексикы присутностьов російськых фонетичных змін, ги наприклад у ''{{Lang|bg|оборот}}'', ''{{Lang|bg|непонятен}}'', ''{{Lang|bg|ядро}}'' и другых. Поступово до болгарської лексикы зайшли ай позычкы з [[Французькый язык|французького]], [[Анґліцькый язык|анґліцького]] и [[Класичні языкы|класичных языкув]].{{Жрідло}} Сучасный болгарськый фактично закладеный на восточных діалектах языка, айбо його [[уговор]] у многых моментах є компромісом помежи восточно- и западноболгарськыми діалектами. Силами подакотрых діячув [[Болгарськоє націоналноє пробуджіня|болгарського націоналного пробуджіня]] (майзнамі вто [[Неофіт Рильськый]] тай [[Иван Богоров]]),<ref>Michal Kopeček. ''Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945): texts and commentaries, Volume 1'' (Central European University Press, 2006), p. 248</ref> были вчинені дакулько провб [[Кодифікація (лінґвістика)|кодифіковати]] стандартный болгарськый язык, айбо їх спомальовали численні свады за выбор норм. Межи 1835. и 1878.&nbsp;роками ся запропоновало булш як 25&nbsp;понук и зачав ся „лінґвістичный хаос“.<ref name="Glanville Price 2000 p.45">Glanville Price. ''Encyclopedia of the languages of Europe'' (Wiley-Blackwell, 2000), p.45</ref> З часом уйграли восточні діалекты<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92">Victor Roudometof. ''Collective memory, national identity, and ethnic conflict: Greece, Bulgaria, and the Macedonian question'' (Greenwood Publishing Group, 2002), p. 92</ref> и в 1899.&nbsp;році болгарськоє Міністерство школованя офіційно кодифіковало<ref name="Glanville Price 2000 p.45" /> стандартный болгарськый язык на основі правописа Дринова-Иванчева.<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92" /> == Булгарьскый алфавіт == {| align=center cellpadding=6 cellspacing=0 style="text-align:center;" |- |'''А а'''<br />/a/||'''Б б'''<br />/b/||'''В в'''<br />/v/||'''Г г'''<br />/g/||'''Д д'''<br />/d/||'''Е е'''<br />/ɛ/||'''Ж ж'''<br />/ʒ/||'''З з'''<br />/z/||'''И и'''<br />/i/||'''Й й'''<br />/j/ |- |'''К к'''<br />/k/||'''Л л'''<br />/l/||'''М м'''<br />/m/||'''Н н'''<br />/n/||'''О о'''<br />/ɔ/||'''П п'''<br />/p/||'''Р р'''<br />/r/||'''С с'''<br />/s/||'''Т т'''<br />/t/||'''У у'''<br />/u/ |- |'''Ф ф'''<br />/f/||'''Х х'''<br />/x/||'''Ц ц'''<br />/ʦ/||'''Ч ч'''<br />/tʃ/||'''Ш ш'''<br />/ʃ/||'''Щ щ'''<br />/ʃt/||'''Ъ ъ'''<br />/ɤ/, /ə/||'''Ь ь'''<br />/ʲ/||'''Ю ю'''<br />/ju/||'''Я я'''<br />/ja/ |} == Скапчані статі == * [[Македонськый язык]] == Вонкашні удкликованя == '''Обща языкова інформація''' * [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm Болгарськый язык на Omniglot] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Bulgarian_Swadesh_list Испис Сводеша по болгарськы] (из [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists додатка Вікісловника за списы Сводеша]) * [http://glottolog.org/resource/languoid/id/bulg1262 Інформація за лінґвістичну класифікацію болгарського языка (Glottolog)] * [http://wals.info/languoid/lect/wals_code_bul Языкові рисы болгарського языка (WALS, Світовый атлас языковых структур)] * [http://phoible.org/languages/bul Інформація за болгарськый язык] уд проєкта PHOIBLE. * [https://www.unicode.org/cldr/charts/25/summary/bg.html Курта інформація за податкы локалі болгарського языка] из CLDR [[Юнікод]]а * {{cite web|url=https://archive.org/details/journal-of-turkish-linguistics-full-vol|title=Iranic-Turkish-Bulgarian language Contact from a contact-semantic point of view|work=Corinna Leschber, Institute for Linguistic and Cross-Cultural Studies}} '''Словникы''' * [https://web.archive.org/web/20130707060850/http://www.bulgariandictionary.com/index.php?lang=EN&main=0 Eurodict — многоязычні болгарські словникы] * [http://rechnik.info Rechnik.info — вебовый словник болгарського языка] * [http://rechnik.chitanka.info Речко — вебовый словник болгарського языка] * [http://sa.dir.bg/ Болгарсько-анґліцько-болгарськый онлайновый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607031848/http://sa.dir.bg/ |date=7 June 2013 }} из [http://sa.dir.bg/sa.htm SA Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515093145/http://sa.dir.bg/sa.htm |date=15 May 2013 }} * [http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary Онлайновый анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229230949/http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary |date=29 December 2008 }} * [http://www.dicts.info/dictlist1.php?l=Bulgarian Дваязычні болгарські словникы] * [http://www.newobjects.com/dict.asp Анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словникы] '''Курзы''' * [https://web.archive.org/web/20190114153310/https://unilang.org/course.php?res=60 Болгарськый про зачаточникув], UniLang == Референції == {{Reflist}} {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Южнославяньскы языкы]] e52k85vf7ugzgv2igz86z8pa56tqn3i 170804 170796 2026-10-02T16:17:29Z Flipdot 23893 170804 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Южнославянськый язык}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс язык | name = Болгарськый язык | nativename = {{lang-bg|български език}} | pronunciation = {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}} | region = [[Булгарія]]<br /> | speakers = дас 9,1 міліона<ref>{{cite web | last = Lewis | first = M. Paul (ed.) | year = 2009 | url = http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul | title = Bulgarian | work = Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition | publisher = SIL International | accessdate = 27 май 2010 | ref = harv}}</ref> | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Індоевропскы языкы|Індоевропські]] | fam2 = [[Балтіцько-славяньска языкы|Балтіцько-славянські]] | fam3 = [[Славяньскы языкы|Славянські]] | fam4 = [[Южнославяньскы языкы|Южнославянські]] | nation = {{Flag icon|Булгарія}} [[Булгарія]] <br />{{Flag icon|ЕУ}} [[ЕУ]] | agency = | iso1 = bg | iso2 = bul | iso3 = bul | wikipedia code = bg }} '''Болгарськый''' вадь '''булгарськый язык''' ({{lang-bg|български език}} {{Audio-IPA|Bg-български.ogg|[ˈbɤɫɡɐrski]}}) є [[Южнославяньскы языкы|южнославянськый]] язык, котрым ся бесідує в юговосточнуй Европі, головно в [[Булгарія|Болгарії]]. Ним приказує дас&nbsp;9,1&nbsp;міліона людий. Болгарськый язык хоснує [[Кіріліця|кирилицю]], є уряднов бесідов у Болгарії, а уд 2007.&nbsp;року и єднов из офіційных бесід [[Европська унія|Европської унії]].<ref name="Official Languages">{{cite web |title=Council Regulation (EC) No 1791/2006 of 20 November 2006 |publisher=Publications Office of the European Union |via=EUR-Lex |work=Official Journal of the European Union |date=12 December 2006 |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:31958R0001:EN:NOT |access-date=2 February 2007 }}</ref><ref>{{cite web |title=Languages in Europe – Official EU Languages |publisher=European Commission |url=http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |access-date=12 October 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202112407/http://ec.europa.eu/education/languages/languages-of-europe/doc135_en.htm |archive-date=2 February 2009 |df=dmy }}</ref> Його хоснувут ай у болгарськых общинах в [[Украйина|Украйині]], [[Сіверна Македонія|Сівернуй Македонії]], [[Молдова|Молдові]], [[Сербія|Сербії]], [[Румынія|Румынії]], [[Мадярщина|Мадярщині]], [[Албанія|Албанії]], [[Греція|Греції]] тай [[Турція|Турції]]. Болгарськый и сосідньый [[Македонськый язык|македонськый]] сут тісно скапчані и врокаши належат до южнославянського [[Діалектный контінуум|діалектного контінуума]] удну [[Індоевропські языкы|індоевропської языкової родины]]. Попри вто болгарськый и македонськый ся удличавут уд другых южнославянськых бесід удсутностьов ґраматичної катеґорії [[Удмінок|удмінку]] тай [[Інфінітив|інфінітива]] про [[Часослово|часослова]] и появліньом суфіксалного означеного [[Артикель|артикля]]. У них ся всокотила и дале ся розвила (хоть и аналітично) [[Праславянськый язык|праславянська]] часослувна система: наприклад, появили ся евіденціалні формы часослова, котрі вказувут на жерело інформації&nbsp;— ож штось засвідченоє, выведеноє лоґічно вадь переказаноє. == Історія == [[Файл:ZographensisColour.jpg|міні|[[Зографськоє Євангеліє]] тото єден из майстарых рукописув у староболгарському языкови, датованый кунцьом 10.&nbsp;– зачатком 11.&nbsp;ст.]] Історія розвою болгарського языка ся як правило ділит на дакулько періодув: * правіковый період обсягує часовый проміжок уд славянськых міґрацій до восточных Балкан (дас&nbsp;6.&nbsp;ст.&nbsp;н.&nbsp;е.) до місіонерства [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] у Великуй Мораві в 860.&nbsp;роках. * [[Староцерьковнославянськый язык|староцерьковнославянськый]] авадь староболгарськый язык (9–11.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, выведенов из ранньых южных діалектув [[Праславянськый язык|праславянського языка]], из котрых ся розвив болгарськый.<ref>The Development of the Bulgarian Literary Language: From Incunabula to First Grammars, Late Fifteenth–Early Seventeenth Century, by Ivan N. Petrov. Lexington Books, 2021; {{ISBN|9781498586085}}, p. 1.</ref> [[Кирил и Мефодій]] и їх учні хосновали тот літературный стандарт на товмачіня [[Біблія|Біблії]] и другої літурґійної літературы из [[Грецькый язык|грецького языка]] на славянськый. * середньоболгарськый (12–15.&nbsp;ст.) быв літературнов нормов, котра ся розвила из староболгарського, кой уже ся стала булшина языковых іновацій. Преповно ся хосновав у літературі, быв урядным языком [[Друга болгарська імперія|Другої болгарської імперії]], [[Валахія|Валахії]], [[Молдова|Молдовы]] (до 19.&nbsp;ст.) и важным языком у [[Османська імперія|Османськуй імперії]].<ref>{{Cite web |last=Knoll |first=Vladislav |title=Written Languages in Wallachia during the Reign of Neagoe Basarab (1512–1521) |url=https://www.researchgate.net/publication/359950277 |archive-url= |archive-date= |access-date=2026-03-16 |website=ResearchGate |language=en }}</ref> Ним приказовав султан [[Селім I.|Селім&nbsp;I]].<ref>{{cite book|last=Чилингиров|first=Стилиян|authorlink=:bg:Стилиян Чилингиров|title="Какво е дал българинът на другите народи"|year=2006|pages=60}}</ref> * новоболгарськый період (т.&nbsp;є.&nbsp;період сучасного болгарського языка) ся зачинат 16.&nbsp;сторочом; у 18. и 19.&nbsp;сторочах ся стали общі ґраматичні тай синтаксичні зміны. Днешньый писаный болгарськый быв стандартизованый на основі говореного болгарського 19.&nbsp;стороча. Історичный розвуй бесіды ся описує ги переход уд читаво [[Синтетичный язык|синтетичного языка]] (староболгарськый) до [[Флективный язык|флективного]] из даякым ступіньом аналітичности (сучасный болгарськый), де середньоболгарськый є приближнов серединов помежи нима. Болгарськый быв першым славянськым языком, зафіксованым на письмі.<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia|title=Bulgaria § Language and Literature|url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Bulgaria/Language|work=Encyclopædia Britannica|edition=4th|volume=4|year=1911|page=785|first=James David|last=Bourchier|editor_first=Hugh|editor_last=Chisholm|publisher=Cambridge University Press}}</ref> Позаяк славянська языкова єднусть ся держала до [[Пузня античнусть|пузньої античности]], майстарі рукописы раз называли тот язык {{Lang-cu|ѧзꙑкъ словѣньскъ}} „славянськый язык“. У середньоболгарськый період тоту назывку поступово замінила {{Lang|cu|ѧзꙑкъ блъгарьскъ}} „болгарськый язык“. У подакотрых трафунках она ся хосновала не лиш на сучасный середньоболгарськый, айбо и на староболгарськый. Майзнамый приклад анахронізма вто літурґія [[Кирил и Мефодій|Кирила и Мефодія]] из [[Скопє|Скопя]] ({{Lang|2=Скопски миней}})&nbsp;— рукопис 13.&nbsp;стороча в середньоболгарськум языку из сіверної [[Македонія (реґіон)|Македонії]], подля котрого Кирил проповідовав межи моравськыми славянами „болгарськыми“ книгами. Першый споминок за „болгарськый язык“ умісто „славянського“ ся фіксує у роботі грецького духовенства Охридського архієпископства 11.&nbsp;стороча, наприклад у грецькуй аґіоґрафії Клемента Охридського авторства Теофілакта Охридського (конець 11.&nbsp;стороча). Бігом середньоболгарського періода, язык ся пуддав читавым перемінам, стратив славянську систему удміньованя, айбо всокотив богату часослувну систему (в тот час, як у другых славянськых языках розвуй пушов діаметрално протилежным путьом) и розвинув означеный [[артикель]]. На нього повливали сосідні неславянські балканські языкы (головно ґраматично), а пак и [[Турецькый язык|турецькый]] (у виді османського турецького и головно лексично), котрый быв урядным языком [[Османська імперія|Османської імперії]].{{Жрідло}} [[Дамаскины]] (болгарськый жанер реліґійных и школовалных текстув) означили переход уд середньоболгарського періода до новоболгарського.<ref name="scripta-bulgarica">{{cite web |url=http://scripta-bulgarica.eu/en/terms/damaskini |title=дамаскини |website=Scripta Bulgarica |accessdate=2019-11-17 }}</ref> Пуд конець османського правліня (головно в 19.&nbsp;ст.) ся стало [[болгарськоє націоналноє пробуджіня]], и сформовав ся сучасный болгарськый літературный язык, котрый ся читаво сполігав на старославянськый/староболгарськый, узяв повно церьковнославянськых форм и зменшив число турецькых и другых балканськых позычок. На днешньый день народні болгарські діалекты ся удличавут уд літературного языка ипен присутностьов многых староболгарськых слув и словоформ у літературнуй нормі. Подакотрі позычкы з [[Російськый язык|російського языка]] ся указувут на позадині староболгарської лексикы присутностьов російськых фонетичных змін, ги наприклад у ''{{Lang|bg|оборот}}'', ''{{Lang|bg|непонятен}}'', ''{{Lang|bg|ядро}}'' и другых. Поступово до болгарської лексикы зайшли ай позычкы з [[Французькый язык|французького]], [[Анґліцькый язык|анґліцького]] и [[Класичні языкы|класичных языкув]].{{Жрідло}} Сучасный болгарськый фактично закладеный на восточных діалектах языка, айбо його [[уговор]] у многых моментах є компромісом помежи восточно- и западноболгарськыми діалектами. Силами подакотрых діячув [[Болгарськоє націоналноє пробуджіня|болгарського націоналного пробуджіня]] (майзнамі вто [[Неофіт Рильськый]] тай [[Иван Богоров]]),<ref>Michal Kopeček. ''Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945): texts and commentaries, Volume 1'' (Central European University Press, 2006), p. 248</ref> были вчинені дакулько провб [[Кодифікація (лінґвістика)|кодифіковати]] стандартный болгарськый язык, айбо їх спомальовали численні свады за выбор норм. Межи 1835. и 1878.&nbsp;роками ся запропоновало булш як 25&nbsp;понук и зачав ся „лінґвістичный хаос“.<ref name="Glanville Price 2000 p.45">Glanville Price. ''Encyclopedia of the languages of Europe'' (Wiley-Blackwell, 2000), p.45</ref> З часом уйграли восточні діалекты<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92">Victor Roudometof. ''Collective memory, national identity, and ethnic conflict: Greece, Bulgaria, and the Macedonian question'' (Greenwood Publishing Group, 2002), p. 92</ref> и в 1899.&nbsp;році болгарськоє Міністерство школованя офіційно кодифіковало<ref name="Glanville Price 2000 p.45" /> стандартный болгарськый язык на основі правописа Дринова-Иванчева.<ref name="Victor Roudometof 2002 p. 92" /> == Булгарьскый алфавіт == {| align=center cellpadding=6 cellspacing=0 style="text-align:center;" |- |'''А а'''<br />/a/||'''Б б'''<br />/b/||'''В в'''<br />/v/||'''Г г'''<br />/g/||'''Д д'''<br />/d/||'''Е е'''<br />/ɛ/||'''Ж ж'''<br />/ʒ/||'''З з'''<br />/z/||'''И и'''<br />/i/||'''Й й'''<br />/j/ |- |'''К к'''<br />/k/||'''Л л'''<br />/l/||'''М м'''<br />/m/||'''Н н'''<br />/n/||'''О о'''<br />/ɔ/||'''П п'''<br />/p/||'''Р р'''<br />/r/||'''С с'''<br />/s/||'''Т т'''<br />/t/||'''У у'''<br />/u/ |- |'''Ф ф'''<br />/f/||'''Х х'''<br />/x/||'''Ц ц'''<br />/ʦ/||'''Ч ч'''<br />/tʃ/||'''Ш ш'''<br />/ʃ/||'''Щ щ'''<br />/ʃt/||'''Ъ ъ'''<br />/ɤ/, /ə/||'''Ь ь'''<br />/ʲ/||'''Ю ю'''<br />/ju/||'''Я я'''<br />/ja/ |} == Скапчані статі == * [[Македонськый язык]] == Вонкашні удкликованя == '''Обща языкова інформація''' * [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm Болгарськый язык на Omniglot] * [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Bulgarian_Swadesh_list Испис Сводеша по болгарськы] (из [http://en.wiktionary.org/wiki/Appendix:Swadesh_lists додатка Вікісловника за списы Сводеша]) * [http://glottolog.org/resource/languoid/id/bulg1262 Інформація за лінґвістичну класифікацію болгарського языка (Glottolog)] * [http://wals.info/languoid/lect/wals_code_bul Языкові рисы болгарського языка (WALS, Світовый атлас языковых структур)] * [http://phoible.org/languages/bul Інформація за болгарськый язык] уд проєкта PHOIBLE. * [https://www.unicode.org/cldr/charts/25/summary/bg.html Курта інформація за податкы локалі болгарського языка] из CLDR [[Юнікод]]а * {{cite web|url=https://archive.org/details/journal-of-turkish-linguistics-full-vol|title=Iranic-Turkish-Bulgarian language Contact from a contact-semantic point of view|work=Corinna Leschber, Institute for Linguistic and Cross-Cultural Studies}} '''Словникы''' * [https://web.archive.org/web/20130707060850/http://www.bulgariandictionary.com/index.php?lang=EN&main=0 Eurodict — многоязычні болгарські словникы] * [http://rechnik.info Rechnik.info — вебовый словник болгарського языка] * [http://rechnik.chitanka.info Речко — вебовый словник болгарського языка] * [http://sa.dir.bg/ Болгарсько-анґліцько-болгарськый онлайновый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607031848/http://sa.dir.bg/ |date=7 June 2013 }} из [http://sa.dir.bg/sa.htm SA Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130515093145/http://sa.dir.bg/sa.htm |date=15 May 2013 }} * [http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary Онлайновый анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229230949/http://1nk.us/dict/index.html?word=dictionary |date=29 December 2008 }} * [http://www.dicts.info/dictlist1.php?l=Bulgarian Дваязычні болгарські словникы] * [http://www.newobjects.com/dict.asp Анґліцько-болгарськый и болгарсько-анґліцькый словникы] '''Курзы''' * [https://web.archive.org/web/20190114153310/https://unilang.org/course.php?res=60 Болгарськый про зачаточникув], UniLang == Референції == {{Reflist}} {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Южнославяньскы языкы]] e253vz2ihvszr5z1rpi3lfgh58bmn0r Німеччина 0 9699 170862 90643 2026-10-03T05:30:12Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Німещина]] 170862 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Німещина]] 1pp28a8mqraiw8i3lpse54y5roddm1o Устє 0 10055 170867 91637 2026-10-03T05:31:02Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Устя Ґорлицкє]] 170867 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Устя Ґорлицкє]] edg9v1hrlcf8kt91zyb2qmlkz0dqhze Івано-Франківська область 0 10371 170854 150208 2026-10-03T05:28:52Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Ивано-Франкӱвська область]] 170854 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Ивано-Франкӱвська область]] n59tn0wvyqisagyl58dx0tzer16tm80 Германия 0 12344 170855 103396 2026-10-03T05:29:02Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Німещина]] 170855 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Німещина]] 1pp28a8mqraiw8i3lpse54y5roddm1o Иван Орлай 0 13060 170782 167259 2026-10-02T13:29:58Z Flipdot 23893 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 170782 wikitext text/x-wiki {{особа проста |Образчик=[[File:Orlay.jpg|200px]] |Имя=Иван Орлай |Чинность=[[медик]], [[педагог]], [[писатель]] |Уроджѣня=1770<ref>В дакотрых жерелах ся стрѣчать 1771 (напр. см. "ЗОУНБ", ''Василь Пагиря'')</ref> |Мѣсто_роджѣня=[[Хуст]],<ref>Подакотры жерела подають Паладь або Давыдково, жупу Берег (Szinnyei). Подробнѣйше о том пише Т.&nbsp;Байцура (сс. 18–20).</ref> [[Австрийска империя]] |Упокоеня=фебруар<ref>В розличных жерелах встрѣчать ся датум 17. або 27. фебруар, аж и 11. марец.</ref> 1829 |Мѣсто_погребу=Одеса<ref>https://pmu.in.ua/mc-events/іван-орлай-250-років/?cid=mc_mini_widget-2&yr=2022&month=3&dy&time=month</ref> }} '''Иван Семенович Орлай''' (*[[1770]], [[Хуст]], [[Австрийска империя]] — †[[1829]] фебруар, [[Одеса]], [[Российска империя]]) — мадярскый и российскый [[медик]] и [[ученый]] русинского походженя, [[педагог]], [[писатель]].<ref name="Алмаший">Михайло Алмашій</ref><ref name="Байцура">Тамара Байцура</ref><ref name="Иванов">Алексей Иванов</ref><ref name="Пагиря">Василь Пагиря</ref><ref name="Поп">Иван Поп</ref> Живот {{nobr|И. С. Орлая}} мож роздѣлити на два основны етапы, границя которых рок 1791. Вшитко до той границѣ было звязане з [[Мадярске кральовство|Мадярщинов]], де пройшли му школны и юнацкы рокы. Далшый период быв звязаный з [[Российска империя|Россиев]]. Своима трудами и чинностьов Орлай записав ся до истории наукы и просвѣты [[Российска империя|России]] в числѣ найзначнѣйшых представительох закарпатской интелигенции и приспѣв ку змоцненю русско-украинскых и русско-мадярскых културных вязань.<ref name="Байцура"/> == Мадярскый период == Року 1778 восямрочным хлопчиком Орлай вступив до Мукачовского училища, школы елементарного уровня подля [[Ratio educationis]] (1777), де наука ся вела на «карпаторуском нарѣчию». По едном року выукы перейшов до трикласной школы в [[Ужгород]]ѣ (1779–1782), де наука была латинска и мадярска, пак до Ужгородской гимназии (1782–1785). Але хоть Ужгород быв центром учебного округа, де мала быти повинна про центер четырикласна школа, выпускникы котрой могли быти учителями елементарных школ, така школа там не была, ани не была повинна академия, зато року 1785 Орлай иде до Великого Кароля (Nagykároly), де в [[Гимназия|гимназии]] ся доучуе тот четвертый рочник (1785–1786). На далшый уровень (академия) пошов до [[Орадя|Великого Варадина]], де завершив свою середню освѣту окрем иншого штудиями [[Логика|логикы]], [[Математика|математикы]] ай [[История|истории]] (1786–1787). В року 1788 вступив на филозофску факулту Львовской универзиты, жебы зыскати высшу освѣту. Але по року выукы, в августѣ 1789 лишив [[Львів|Львов]], вступив до чину [[Пиаристы|пиаристох]] и до Генералной Йозефинской семинарии, котра мала статус богословской факулты. Пиаристам належала Великокарольска гимназия высшых наук, они му помогли достати стипендию, и так зачав свою богословску выуку, ай достав мѣсто професора Великокарольской гимназии.<ref name="Байцура"/> Але богослов з него ся не став. Од року 1790 Орлай пудимать даколько проб достати мѣсто професора в мирянском училищу, але безуспѣшно. В маю 1791 одышов до [[Российска империя|России]],<ref name="Поп"/><ref name="Пагиря"/> на што достав ай кральовскый дозвол.<ref name="Szinnyei">Szinnyei József</ref>. == Российскый период == В [[Российска империя|России]] Орлай кардинално змѣнив свои интересы. В року 1792 вступив до Санкт-Петербургского медико-хирургичного училища. Уровень подготовкы Орлая дозволив му скоро закончити медичный курс и уже в року 1793 достати диплому [[медик]]а. Курто по тому быв посланый до [[Вѣдень|Вѣдня]], яко российскый штипендиста, де додаточно штудовав медицину (1794–1797).<ref name="Аристов">Ф. Ф. Аристов</ref> Роботу практикуючого дохтора зачав в Санкт-Петербургском генералном сухопутном шпиталю, пак перейшов на службу в лейб-гвардийскый Семеновскый полк. Перейшов вшиткыма ступнями служебной карьеры до гоф-хирурга и гоф-медика в царском палацу. Быв ученым секретарьом Медико-хирургичной академии (1808–1817), редактором «Всеобщого журнала медичной науки», единственого медичного журнала в тот час в [[Российска империя|России]].<ref name="Поп"/> Як медик брав участь у войнѣ 1812. року.<ref name="Алмаший"/> Быв выбраный академиком Медико-хирургичной академии (1817) и достав пензию 2000 руб., але тота пензия не переходила на його дѣтей. А Орлай на тот час быв уже хворый и обтяженый великов родинов (четыри дѣвкы и три сына). Зато глядав нову службу. Року 1820 быв позваный за професора Московской универзиты и быв нахыльный прияти тото позваня, але не хотѣли го одпустити з академии. Року 1821 Орлай подав жаданя о переводѣ з Петербурга до Нѣжина, мотивуючи слабым здоровльом и потребов переселити ся в теплый край. В жаданю писав: «Кедь... Гимназия высшых наук князя Безбородко або инша в южном краю России буде ми довѣрена, та священнов повинностьов беру на себе заняти и службу належного при ней дохтора без всякой за то платнѣ...». Орлай быв утвердженый директором Гимназии высшых наук в Нѣжинѣ и 1. новембра 1821 заняв тот пост. На чолѣ Гимназии высшых наук княза Безбородко в Нѣжине быв пять рокы. За тот час гимназия достала свой завершеный вид як школа з девятилѣтным часом выукы. Значно выросло число ученикох. Року 1820 их было лем 17, а року 1826 — 255. Хоть за свою строгость Орлай достав од ученикох прозывку Юпитер-громовержець, старунок, принципиалность и гуманность з його боку вызывали их глубокы симпатии ку ньому. Але од самого зачатку, уже року 1821 Орлай ся просив до Одесы: «...низинне положеня города Нѣжина, особливо гимназии, окруженой гниючыма болотами, подѣяло на мое здоровля до такой мѣры, же тяжко можу продовжати мои повинности... Одесска клима и морска вода послужили бы, може, ку поправленю мого здоровля.» Повторно подав прошеня з тым же мотивом в року 1824. На тот раз подтримав го и князь Безбородко, и послѣдны рокы свого живота (1826–1829) Орлай быв директором Ришельевского лицея в Одесѣ. За тоты рокы Ришельевскый лицей перемог кризову ситуацию и вступив в период свого далшого розвою. Чинность Орлая приспѣла ку тому, же по часѣ на основѣ Ришельевского лицея створили Новороссийску универзиту.<ref name="Байцура"/> == Заслугы в области истории == Окрем [[Медицина|медицины]] и [[Педагогика|педагогикы]], як всесторонно образована особа, Орлай ся интересовав ай иншыма науками. Як [[ученый]] быв познатый и поза межами [[Российска империя|России]]: своим членом го выбрали Физичне и Минералогичне общества универзиты в Йенѣ, Алтенбургске ботаничне, Эрлангенске физико-медичне общества, достав званя доктора филозофии Кенигсбергской универзиты (Германия). Але звышену увагу придѣляв проблемам истории «юго-западной Руси»<ref name="Поп"/> В року 1815 Орлай быв выбраный членом-змагательом Общества Истории и Древностей Российских в [[Москва|Москвѣ]], одтогды ся зачали постоянны научны контакты з Обществом, котрому посылав письма, рукописы и книгы, переважно ку истории Южной Руси и зокрема Карпатской Руси. Так, в 1824 году Орлай послав статю „О Югозападной Руси" (напечатана в „Трудах и записках Общества Истории и Древностей Российских", 1826). Мимо невеликого россягу, статя тота важна поднятыма в ней принципиальныма вопросами, и в тому не утратила свого значеня и доднесь.<ref name="Аристов"/> Хоть Орлай не быв фаховый [[Історік|историк]] и в дакотрых историчных проблемах робив хыбы, Общество истории и древностей российских высоко цѣнило властны роботы Орлая и найдены ним документы и памяткы, котры йому передавав. Много раз Общество выражало му свою вдячность в письмах, а тыж через «Московскый вѣстник», регуларно посылало му свои публикации.<ref name="Байцура"/><ref name="Аристов"/> == Жерела == * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/o/o18455.htm '''Szinnyei József''': Magyar írók élete és munkái IX. (Mircse–Oszvaldt). Budapest: Hornyánszky. 1903.] * {{Cite book |author='''[[Михаил Алмашій|Михайло Алмашій]]''' |editor= |title=Русинська педагогічна енциклопедія |language={{ref-uk}} |edition= |volume= |chapter=Орлай Іван |quote= |location=Ужгород |publisher=Карпатська Вежа, 2005 |date=2005 |series= |pages=190-191 из 304 |isbn= 966-2674-43-X |doi= |url=}} * {{Cite book |author='''[[Федор Аристов|Ф. Ф. Аристов]]''' |editor= |title=Литературное развитие Подкарпатской (Угорской) Руси |language={{ref-ru}} |edition= |volume= |chapter=Иван Семенович Орлай |quote=Особенно должна быть отмечена статья И.С. Орлая — „Исторія о Карпато-Россахъ, или о переселеніи Россіянъ въ Карпатскія горы и о приключеніяхъ съ ними случившихся... В этой статье автор, разбирая исторический вопрос о заселении в IX веке Тиссо-Дунайской равнины (Паннонии), высказывает свои национально-политические взгляды. |location=Москва |publisher= |date=1928–1995 |series= |pages=16-19 из 49 |isbn= |doi= |url=https://zapadrus.su/attachments/rusiny/aristov_lit_raz.pdf}} * {{Cite book |author='''[[Тамара Байцура]]''' |editor= |title=Иван Семенович Орлай. Жизнь и деятельность |language={{ref-ru}} |edition=І. |volume= |chapter= |quote=Данные о времени и месте рождения Орлая очень противоречивы. В распоряжение ученых до сих пор не попало метрическое свидетельство Орлая... И все же они вместе с послужными списками Орлая позволяют утверждать, что его годом рождения можно считать 1770 год. (С.18.) |location=Братислава |publisher=Vydalo Slovenské pedagogické nakladatelstvo v Bratislave, odbor ukrajinskej literatúry v Prešove |date=1977 |series= |pages=235 |isbn= |doi= |url=http://lib.ndu.edu.ua/dspace/bitstream/123456789/1810/1/orl.pdf }} *{{cite web |author='''ЗОУНБ''' |editor= |date= |url= https://www.biblioteka.uz.ua/zak/show.php?showFull=243|title=Видатні закарпатці: Орлай Іван Семенович |publisher= |format= |quote= |language={{ref-uk}} |accessdate=07.11.2025 |archiveurl= |archivedate=}} *{{cite web |author='''Алексей Иванов''' |editor= |date=06.10.2009 |url=https://web.archive.org/web/20101209025927/http://www.odnako.org/ru/articles_and_analytycs/2010/10/article546.html |title=Иван Орлай. Полпред Карпатской Руси в Российской империи |publisher= |format= |quote= |language={{ref-ru}} |accessdate=07.11.2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101209025927/http://www.odnako.org/ru/articles_and_analytycs/2010/10/article546.html |archivedate=09.12.2010 }} * {{Cite book |author='''Василь Пагиря''' |editor= |title=Я світ узрів під Бескидом. Сторінки історії |language={{ref-uk}} |edition= |volume= |chapter=Іван Орлай |quote= |location=Ужгород |publisher=Видавництво «Карпати», 1993 |date=1993 |series= |pages=34–37 of 232 |isbn=5-7757-0524-6 |doi= |url=}} * {{Cite book |author='''[[Иван Поп]]''' |editor= |title=Энциклопедия Подкарпатской Руси |language={{ref-ru}} |edition= |volume= |chapter=Орлай Иван Семенович |quote= |location=Ужгород |publisher=Изд-во В.Падяка |date=2001 |series= |pages=286–287 из 431 |isbn=933-7838-23-4 |doi= |url=http://www.mediafire.com/view/o638r16p1lzv5ar/Pop_Ency_PR.pdf }} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1700|1829|Орлай, Иван Семенович}} 8x72miamgy7v6fml1b7z2l1xah3ef1u 170783 170782 2026-10-02T13:30:37Z Flipdot 23893 /* Жерела */ 170783 wikitext text/x-wiki {{особа проста |Образчик=[[File:Orlay.jpg|200px]] |Имя=Иван Орлай |Чинность=[[медик]], [[педагог]], [[писатель]] |Уроджѣня=1770<ref>В дакотрых жерелах ся стрѣчать 1771 (напр. см. "ЗОУНБ", ''Василь Пагиря'')</ref> |Мѣсто_роджѣня=[[Хуст]],<ref>Подакотры жерела подають Паладь або Давыдково, жупу Берег (Szinnyei). Подробнѣйше о том пише Т.&nbsp;Байцура (сс. 18–20).</ref> [[Австрийска империя]] |Упокоеня=фебруар<ref>В розличных жерелах встрѣчать ся датум 17. або 27. фебруар, аж и 11. марец.</ref> 1829 |Мѣсто_погребу=Одеса<ref>https://pmu.in.ua/mc-events/іван-орлай-250-років/?cid=mc_mini_widget-2&yr=2022&month=3&dy&time=month</ref> }} '''Иван Семенович Орлай''' (*[[1770]], [[Хуст]], [[Австрийска империя]] — †[[1829]] фебруар, [[Одеса]], [[Российска империя]]) — мадярскый и российскый [[медик]] и [[ученый]] русинского походженя, [[педагог]], [[писатель]].<ref name="Алмаший">Михайло Алмашій</ref><ref name="Байцура">Тамара Байцура</ref><ref name="Иванов">Алексей Иванов</ref><ref name="Пагиря">Василь Пагиря</ref><ref name="Поп">Иван Поп</ref> Живот {{nobr|И. С. Орлая}} мож роздѣлити на два основны етапы, границя которых рок 1791. Вшитко до той границѣ было звязане з [[Мадярске кральовство|Мадярщинов]], де пройшли му школны и юнацкы рокы. Далшый период быв звязаный з [[Российска империя|Россиев]]. Своима трудами и чинностьов Орлай записав ся до истории наукы и просвѣты [[Российска империя|России]] в числѣ найзначнѣйшых представительох закарпатской интелигенции и приспѣв ку змоцненю русско-украинскых и русско-мадярскых културных вязань.<ref name="Байцура"/> == Мадярскый период == Року 1778 восямрочным хлопчиком Орлай вступив до Мукачовского училища, школы елементарного уровня подля [[Ratio educationis]] (1777), де наука ся вела на «карпаторуском нарѣчию». По едном року выукы перейшов до трикласной школы в [[Ужгород]]ѣ (1779–1782), де наука была латинска и мадярска, пак до Ужгородской гимназии (1782–1785). Але хоть Ужгород быв центром учебного округа, де мала быти повинна про центер четырикласна школа, выпускникы котрой могли быти учителями елементарных школ, така школа там не была, ани не была повинна академия, зато року 1785 Орлай иде до Великого Кароля (Nagykároly), де в [[Гимназия|гимназии]] ся доучуе тот четвертый рочник (1785–1786). На далшый уровень (академия) пошов до [[Орадя|Великого Варадина]], де завершив свою середню освѣту окрем иншого штудиями [[Логика|логикы]], [[Математика|математикы]] ай [[История|истории]] (1786–1787). В року 1788 вступив на филозофску факулту Львовской универзиты, жебы зыскати высшу освѣту. Але по року выукы, в августѣ 1789 лишив [[Львів|Львов]], вступив до чину [[Пиаристы|пиаристох]] и до Генералной Йозефинской семинарии, котра мала статус богословской факулты. Пиаристам належала Великокарольска гимназия высшых наук, они му помогли достати стипендию, и так зачав свою богословску выуку, ай достав мѣсто професора Великокарольской гимназии.<ref name="Байцура"/> Але богослов з него ся не став. Од року 1790 Орлай пудимать даколько проб достати мѣсто професора в мирянском училищу, але безуспѣшно. В маю 1791 одышов до [[Российска империя|России]],<ref name="Поп"/><ref name="Пагиря"/> на што достав ай кральовскый дозвол.<ref name="Szinnyei">Szinnyei József</ref>. == Российскый период == В [[Российска империя|России]] Орлай кардинално змѣнив свои интересы. В року 1792 вступив до Санкт-Петербургского медико-хирургичного училища. Уровень подготовкы Орлая дозволив му скоро закончити медичный курс и уже в року 1793 достати диплому [[медик]]а. Курто по тому быв посланый до [[Вѣдень|Вѣдня]], яко российскый штипендиста, де додаточно штудовав медицину (1794–1797).<ref name="Аристов">Ф. Ф. Аристов</ref> Роботу практикуючого дохтора зачав в Санкт-Петербургском генералном сухопутном шпиталю, пак перейшов на службу в лейб-гвардийскый Семеновскый полк. Перейшов вшиткыма ступнями служебной карьеры до гоф-хирурга и гоф-медика в царском палацу. Быв ученым секретарьом Медико-хирургичной академии (1808–1817), редактором «Всеобщого журнала медичной науки», единственого медичного журнала в тот час в [[Российска империя|России]].<ref name="Поп"/> Як медик брав участь у войнѣ 1812. року.<ref name="Алмаший"/> Быв выбраный академиком Медико-хирургичной академии (1817) и достав пензию 2000 руб., але тота пензия не переходила на його дѣтей. А Орлай на тот час быв уже хворый и обтяженый великов родинов (четыри дѣвкы и три сына). Зато глядав нову службу. Року 1820 быв позваный за професора Московской универзиты и быв нахыльный прияти тото позваня, але не хотѣли го одпустити з академии. Року 1821 Орлай подав жаданя о переводѣ з Петербурга до Нѣжина, мотивуючи слабым здоровльом и потребов переселити ся в теплый край. В жаданю писав: «Кедь... Гимназия высшых наук князя Безбородко або инша в южном краю России буде ми довѣрена, та священнов повинностьов беру на себе заняти и службу належного при ней дохтора без всякой за то платнѣ...». Орлай быв утвердженый директором Гимназии высшых наук в Нѣжинѣ и 1. новембра 1821 заняв тот пост. На чолѣ Гимназии высшых наук княза Безбородко в Нѣжине быв пять рокы. За тот час гимназия достала свой завершеный вид як школа з девятилѣтным часом выукы. Значно выросло число ученикох. Року 1820 их было лем 17, а року 1826 — 255. Хоть за свою строгость Орлай достав од ученикох прозывку Юпитер-громовержець, старунок, принципиалность и гуманность з його боку вызывали их глубокы симпатии ку ньому. Але од самого зачатку, уже року 1821 Орлай ся просив до Одесы: «...низинне положеня города Нѣжина, особливо гимназии, окруженой гниючыма болотами, подѣяло на мое здоровля до такой мѣры, же тяжко можу продовжати мои повинности... Одесска клима и морска вода послужили бы, може, ку поправленю мого здоровля.» Повторно подав прошеня з тым же мотивом в року 1824. На тот раз подтримав го и князь Безбородко, и послѣдны рокы свого живота (1826–1829) Орлай быв директором Ришельевского лицея в Одесѣ. За тоты рокы Ришельевскый лицей перемог кризову ситуацию и вступив в период свого далшого розвою. Чинность Орлая приспѣла ку тому, же по часѣ на основѣ Ришельевского лицея створили Новороссийску универзиту.<ref name="Байцура"/> == Заслугы в области истории == Окрем [[Медицина|медицины]] и [[Педагогика|педагогикы]], як всесторонно образована особа, Орлай ся интересовав ай иншыма науками. Як [[ученый]] быв познатый и поза межами [[Российска империя|России]]: своим членом го выбрали Физичне и Минералогичне общества универзиты в Йенѣ, Алтенбургске ботаничне, Эрлангенске физико-медичне общества, достав званя доктора филозофии Кенигсбергской универзиты (Германия). Але звышену увагу придѣляв проблемам истории «юго-западной Руси»<ref name="Поп"/> В року 1815 Орлай быв выбраный членом-змагательом Общества Истории и Древностей Российских в [[Москва|Москвѣ]], одтогды ся зачали постоянны научны контакты з Обществом, котрому посылав письма, рукописы и книгы, переважно ку истории Южной Руси и зокрема Карпатской Руси. Так, в 1824 году Орлай послав статю „О Югозападной Руси" (напечатана в „Трудах и записках Общества Истории и Древностей Российских", 1826). Мимо невеликого россягу, статя тота важна поднятыма в ней принципиальныма вопросами, и в тому не утратила свого значеня и доднесь.<ref name="Аристов"/> Хоть Орлай не быв фаховый [[Історік|историк]] и в дакотрых историчных проблемах робив хыбы, Общество истории и древностей российских высоко цѣнило властны роботы Орлая и найдены ним документы и памяткы, котры йому передавав. Много раз Общество выражало му свою вдячность в письмах, а тыж через «Московскый вѣстник», регуларно посылало му свои публикации.<ref name="Байцура"/><ref name="Аристов"/> == Жерела == * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/o/o18455.htm Szinnyei József: Magyar írók élete és munkái IX. (Mircse–Oszvaldt). Budapest: Hornyánszky. 1903.] * {{Cite book |author=[[Михаил Алмашій|Михайло Алмашій]] |editor= |title=Русинська педагогічна енциклопедія |language={{ref-uk}} |edition= |volume= |chapter=Орлай Іван |quote= |location=Ужгород |publisher=Карпатська Вежа, 2005 |date=2005 |series= |pages=190-191 из 304 |isbn= 966-2674-43-X |doi= |url=}} * {{Cite book |author=[[Федор Аристов|Ф. Ф. Аристов]] |editor= |title=Литературное развитие Подкарпатской (Угорской) Руси |language={{ref-ru}} |edition= |volume= |chapter=Иван Семенович Орлай |quote=Особенно должна быть отмечена статья И.С. Орлая — „Исторія о Карпато-Россахъ, или о переселеніи Россіянъ въ Карпатскія горы и о приключеніяхъ съ ними случившихся... В этой статье автор, разбирая исторический вопрос о заселении в IX веке Тиссо-Дунайской равнины (Паннонии), высказывает свои национально-политические взгляды. |location=Москва |publisher= |date=1928–1995 |series= |pages=16-19 из 49 |isbn= |doi= |url=https://zapadrus.su/attachments/rusiny/aristov_lit_raz.pdf}} * {{Cite book |author=[[Тамара Байцура]] |editor= |title=Иван Семенович Орлай. Жизнь и деятельность |language={{ref-ru}} |edition=І. |volume= |chapter= |quote=Данные о времени и месте рождения Орлая очень противоречивы. В распоряжение ученых до сих пор не попало метрическое свидетельство Орлая... И все же они вместе с послужными списками Орлая позволяют утверждать, что его годом рождения можно считать 1770 год. (С.18.) |location=Братислава |publisher=Vydalo Slovenské pedagogické nakladatelstvo v Bratislave, odbor ukrajinskej literatúry v Prešove |date=1977 |series= |pages=235 |isbn= |doi= |url=http://lib.ndu.edu.ua/dspace/bitstream/123456789/1810/1/orl.pdf }} *{{cite web |author=ЗОУНБ |editor= |date= |url= https://www.biblioteka.uz.ua/zak/show.php?showFull=243|title=Видатні закарпатці: Орлай Іван Семенович |publisher= |format= |quote= |language={{ref-uk}} |accessdate=07.11.2025 |archiveurl= |archivedate=}} *{{cite web |author=Алексей Иванов |editor= |date=06.10.2009 |url=https://web.archive.org/web/20101209025927/http://www.odnako.org/ru/articles_and_analytycs/2010/10/article546.html |title=Иван Орлай. Полпред Карпатской Руси в Российской империи |publisher= |format= |quote= |language={{ref-ru}} |accessdate=07.11.2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101209025927/http://www.odnako.org/ru/articles_and_analytycs/2010/10/article546.html |archivedate=09.12.2010 }} * {{Cite book |author=Василь Пагиря |editor= |title=Я світ узрів під Бескидом. Сторінки історії |language={{ref-uk}} |edition= |volume= |chapter=Іван Орлай |quote= |location=Ужгород |publisher=Видавництво «Карпати», 1993 |date=1993 |series= |pages=34–37 of 232 |isbn=5-7757-0524-6 |doi= |url=}} * {{Cite book |author=[[Иван Поп]] |editor= |title=Энциклопедия Подкарпатской Руси |language={{ref-ru}} |edition= |volume= |chapter=Орлай Иван Семенович |quote= |location=Ужгород |publisher=Изд-во В.Падяка |date=2001 |series= |pages=286–287 из 431 |isbn=933-7838-23-4 |doi= |url=http://www.mediafire.com/view/o638r16p1lzv5ar/Pop_Ency_PR.pdf }} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1700|1829|Орлай, Иван Семенович}} 939zilydxfxvcdkh8j4j4bg4im5308q Ивано-Франковска область 0 13308 170857 150209 2026-10-03T05:29:22Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Ивано-Франкӱвська область]] 170857 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Ивано-Франкӱвська область]] n59tn0wvyqisagyl58dx0tzer16tm80 Грабарь 0 13907 170840 137687 2026-10-02T19:34:50Z Flipdot 23893 170840 wikitext text/x-wiki Призвиско '''Гра́барь''' мають вецеро особы: * [[Еммануил Грабарь]] (1831–1910)&nbsp;— [[Русины|русинскый]] сполоченскый дѣятель, посланець [[парламент]]а, зять [[Адолф Добрянскый|Адолфа Добрянского]], отець российскых [[правник]]а [[Владимир Грабарь|Владимира]] и [[Малярь|маляря]] [[Игорь Грабарь|Игоря Грабарьох]]. * [[Олга Грабарь]] (1843–1930)&nbsp;— [[Русины|русинска]] сполоченска активистка [[русофил]]ской ориентации, дѣвка [[Адолф Добрянскый|Адолфа Добрянского]], жена [[Еммануил Грабарь|Еммануила Грабаря]], мати [[малярь|маляря]] [[Игорь Грабарь|Игоря Грабаря]] и [[правник]]а [[Владимир Грабарь|Владимира Грабаря]]. * [[Владимир Грабарь]] (1865–1956)&nbsp;— [[Русины|русинского]] походжѣня [[Российска империя|российскый]] и [[СССР|совѣтскый]] [[Професор|высокошколскый професор]], [[правник]]. * [[Игорь Грабарь]] (1871–1960)&nbsp;— [[Русины|русинского]] походжѣня [[Российска империя|российскый]] и [[СССР|совѣтскый]] [[Академия Российска|академичный]] [[малярь]], историк умѣня, рештавратор, [[педагог]]. * [[Константин Грабарь]] (1877–1938)&nbsp;— политичный, сполоченскый и державный дѣятель Подкарпатской Руси, третий губернатор [[Підкарпатьска Русь|Подкарпатской Руси]]. * [[Александер Грабарь]] (1883–1959)&nbsp;— русинскый културный дѣятель, [[педагог]], [[малярь]], основатель карпатской [[орнитология|орнитологии]], [[автор]] первых науковых орнитологичных робот в русинском языку. {{Чеперушка-етм}} 0zyzc3fa361gr5459w8wj89g3n2yivj Устя Горлицке 0 14951 170865 112681 2026-10-03T05:30:42Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Устя Ґорлицкє]] 170865 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Устя Ґорлицкє]] edg9v1hrlcf8kt91zyb2qmlkz0dqhze Шаблона:Othernames 10 17528 170799 141263 2026-10-02T14:49:30Z Flipdot 23893 170799 wikitext text/x-wiki <div style="float: left; padding-right: .5rem">[[Image:Disambig_gray.svg|21px|Сімбол чеперушкы]]</div> <div class="dablink noprint" style="font-style:italic; padding-top: 0.15rem;">На Вікіпедії суть статї и за другу челядь из фамеліёв [[{{{1|{{PAGENAME}}}}}{{#if:{{{2|}}}|{{!}}{{{2}}}}}]].</div><noinclude> {{Документація}}</noinclude> r6yz9irmzdo12nvd58h84d2fqgwah5d Владимир Грабарь 0 17675 170835 167416 2026-10-02T19:23:54Z Flipdot 23893 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 170835 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Грабарь|особы з призвиском}} {{Особа проста |Имя=Владимир Грабарь |Имя_оригиналне= |Категория_склада=Vladimir Grabar |Образчик=[[File:Grabar', Vladimir Ehmmanuilovich.jpg|230px]] |Образчика_подпис= |Чинность=[[правник]], [[педагог]] |Уроджѣня={{Birth date|1865|01|22}} |Мѣсто_роджѣня=[[Вѣдень]],<br>[[Австро-Мадярщина]] |Упокоеня={{Death date and age|1956|11|26|1865|01|22}} |Мѣсто_смерти=[[Москва]],<br>[[СССР]] |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу=Ваганьковскый теметов, [[Москва]]<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Ольга_Адольфовна</ref><ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Владимир_Эммануилович</ref> }} '''Влади́мир Еммануи́лович Гра́барь''', {{ref-ru }} ''Влади́мир Еммануи́лович Граба́рь'', {{nowrap|[[22. януар]] [[1865]]}}, [[Вѣдень]], [[Австро-Мадярщина]] – †[[26. новембер]] [[1956]], [[Москва]], [[СССР]] — [[Русины|русинского]] походжѣня [[Российска империя|российскый]] и [[СССР|совѣтскый]] [[Професор|высокошколскый професор]], [[правник]].<ref name=Silochvost>Шилохвост О. Ю.</ref><ref name=Jankovska>Янковська О. В.</ref> == Биография == === Походжѣня === Походив з православной родины русинского сполоченского дѣятеля [[Еммануил Грабарь|Еммануила Грабаря]], од конця {{nowrap|1860-х}} посланця до мадярского парламента. Дѣдом Грабаря по материнской линии быв [[Адолф Добрянскый]], вызнамный дѣятель [[русофил]]ской ориентации в [[Угорска Русь|Угорской Руси]], а од року 1881 в [[Галич|Галиции]]. Мати [[Игорь Грабарь|Игоря Грабаря]], [[Олга Грабарь]], тыж провадила прорусску просвѣтну чинность в [[Галич|Галиции]]. Олга Грабарь з малолѣтныма дѣтми бывала в маетку дѣда [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертеж]] в [[Земплин]]ѣ, [[Угорска Русь]], одколи их отець через свою пророссийску позицию вымушено емигровав до Италии и Франции (1876).<ref name=Hrabar>Игорь Грабарь</ref> === Штудии === В року 1879 Владимира Грабаря вывезли учити ся на гимназии до [[Российска империя|России]] в Егорьевск Рязанской губернии, де его отець, што пришов з Франции (1878),<ref name=Hrabar/> служив професором.<ref name=Ladyzenski>Ладыженский А. М.</ref> Од року 1880 Владимир продовжовав гимназиалный курз в [[Киев]]ѣ, де достав вдякы дѣдовым знакомствам штипендию в Колегии Галагана,<ref name=Hrabar/> котру закончив в року 1884,<ref>Ежегодник коллегии Павла Галагана. С 1-го октября 1900 года по 1-е октября 1901 года. — Киев, 1901. — С. 8.</ref> за чим абсолвовав правничы штудии на [[Московска универзита|Московской универзитѣ]] (1884–1888).<ref name=Letopis>Летопись Московского университета</ref> Продовжив штудии в [[Париж]]у, выбравши за фах меджинародне право (1888–1889). Перебывав ту яко плаченый корешпондент новинкы ''Русскія вѣдомости'', чим ся утримовав.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref> === Правник, педагог, ученый === В роках 1890–1893 працовав правником и учительом, выступовав з публикациями з меджинародного права и писав магистерску роботу. В року 1893 на Московской универзитѣ склав магистерскый испыт, а в року 1901 обгаив дизертацию и зыскав ступень магистра меджинародного права.<ref name=Autobiografia>Автобиография</ref> Од року 1893 — приват-доцент, а од 1901 — [[професор]] Юрьевской. универзиты (днесь Тарту, [[Естония]]). В часѣ [[Перва свѣтова война|Первой свѣтовой войны]] (1914–1915) — юрисконзулт дипломатичной канцеларнѣ при Станѣ российского главного везиря, але через нелагоду з везирьством подав демисию. В року 1918 зыскав на Петроградской универзитѣ научный ступень доктора меджинародного права<ref name=ESU>Усенко І. Б.</ref> без обгаиня докторской дизертации.<ref name=Autobiografia/><ref>{{cite web |url=http://www.people.su/30437_5 |quote=Через окупацию Юрьева нѣмецкым войском универзита была евакуована до [[Воронеж]]а. Нѣмецка администрация спалила лемшто напечатану книгу Грабаря ''De legatorum jure'' и знищила его завершену докторску дизертацию ''Наука меджинародного права в Англии до реформации'', але рукопис дизертации перед тым схвалили были фахманы, и 10. юна 1918 Рада Петроградской универзиты дала Грабарю ступень [[honoris causa]] доктора меджинародного права |title=БИОГРАФИЯ, c. 5 }}{{ref-ru}}</ref> В роках 1922–1929 юрисконзулт НКВТ СССР (вонкашноторговый уряд), участник выпрацованя совѣтскых торговых договорох и Конзулского устава СССР (1926), паралелно на педагогичной и научной роботѣ на вецеро мѣстах ([[Московска универзита]], Инштитут вонкашной торговлѣ, Всесоюзный инштитут юридичных наук, Инштитут права АН СССР).<ref name=Silochvost/> Од року 1929 — пензиста, але продовжовав научну роботу.<ref name=ESU/> Опубликовав 164 роботы на вецеро языках; его добрѣ познають не лем дома, но и в заграничу, як честного и точного автора.<ref name=Ladyzenski/> === Приватный живот === 23. апрѣля 1917 52-рочный {{nowrap|В. Грабарь}} оженив ся з Мариев Пассек {{nowrap|(1893—1975)}}, дѣвков свого приятеля и наставника на Юрьевской универзитѣ, котра по часѣ стала ся позната як учена филологичка, фахманка в античной литературѣ. В року 1918 похворѣв ся и по рок 1921 перебывав з матерьов и женов в [[Адлер]]ѣ.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref> == Жерела и одказы == * {{cite web |url=https://core.ac.uk/download/pdf/79109585.pdf |title='''Автобиография''' |publisher=//TARTU ÜLIKOOLI RAAMATUKOGU Fond 38 |format=pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |title='''БИОГРАФИЯ''' |url=http://www.people.su/30437 |publisher=Интересные истории об известных людях, биографии, юмористические рассказы, фото и видео |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author='''Игорь Грабарь''' |title=Моя жизнь: автомонография. — Москва – Ленинград: "Искусство", 1937 — 375&nbsp;с. |url=https://dlib.kiev.ua/items/show/364 |publisher=Публічна бібліотека імені Лесі Українки м. Києва |format=text/pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author='''Ладыженский А. М.''' |date=1964 |title=Памяти В. Э. Грабаря (к столетию со дня рождения) |publisher=//Правоведение. 1964. №&nbsp;3. — {{nobr|Сc. 177–179}} |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602125027/http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |accessdate=2021-03-31 |url=http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |archivedate=2009-06-02}}{{ref-ru}} * {{cite web |title=Грабарь Владимир Эммануилович |url=http://letopis.msu.ru/peoples/1248 |publisher='''Летопись Московского университета''' |accessdate=2021-03-31}}{{ref-ru}} * {{cite web |author='''Усенко І. Б.''' |title=Грабар Володимир Еммануїлович |date=2006 |publisher=//Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [веб-сайт] / гол. редкол.: {{nobr|І.М. Дзюба}}, {{nobr|А.І. Жуковський}}, {{nobr|М.Г. Железняк та ін.;}} НАН України, НТШ. Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2006. |url=http://esu.com.ua/search_articles.php?id=26733 |accessdate=2021-03-31}}{{ref-uk}} * '''Шилохвост О. Ю.''': ГРАБАРЬ //Большая российская энциклопедия. Том&nbsp;7. Москва, 2007, {{nobr|сc.nbsp;566–567}} [https://web.archive.org/web/20211104094715/https://bigenc.ru/law/text/2374381 Верзия: 2016; одчитане: 31.03.2021]{{ref-ru}} * '''Янковська О. В.''': ГРАБАР Володимир Еммануїлович [Електронний ресурс] // Енциклопедія історії України: {{nowrap|Т. 2: Г–Д}} / Редкол.: {{nowrap|В. А. Смолій}} (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. — К.: В-во "Наукова думка", 2004. — 688 с. [http://www.history.org.ua/?termin=Grabar_V Одчитане: 31.03.2021)]{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1865|1956|Грабарь, Владимир}} [[Категория:Правници]] [[Категория:Педаґоґы]] ivh5z9yod6hv8eflzod9bj1wgbg4r3b 170837 170835 2026-10-02T19:28:42Z Flipdot 23893 170837 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Грабарь|особы з призвиском}} {{Особа проста | Имя = Владимир Грабарь | Имя_оригиналне = | Категория_склада = Vladimir Grabar | Образчик = [[File:Grabar', Vladimir Ehmmanuilovich.jpg|230px]] | Образчика_подпис = | Чинность = [[правник]], [[педагог]] | Уроджѣня = {{Birth date|1865|01|22}} | Мѣсто_роджѣня = [[Вѣдень]],<br>[[Австро-Мадярщина]] | Упокоеня = {{Death date and age|1956|11|26|1865|01|22}} | Мѣсто_смерти = [[Москва]],<br>[[СССР]] | Причина_смерти = | Мѣсто_погребу = Ваганьковскый теметов, [[Москва]]<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Ольга_Адольфовна</ref><ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Владимир_Эммануилович</ref>{{Небизувноє жерело}} }} '''Влади́мир Еммануи́лович Гра́барь''' ({{lang-ru|Влади́мир Еммануи́лович Граба́рь}}; {{nowrap|[[22. януар]]}} [[1865]], [[Вѣдень]], [[Австро-Мадярщина]]&nbsp;– {{nowrap|[[26. новембер]]}} [[1956]], [[Москва]], [[СССР]])&nbsp;— [[Русины|русинского]] походжѣня [[Российска империя|российскый]] и [[СССР|совѣтскый]] [[Професор|высокошколскый професор]], [[правник]].<ref name=Silochvost>Шилохвост О. Ю.</ref><ref name=Jankovska>Янковська О. В.</ref> == Биография == === Походжѣня === Походив з православной родины русинского сполоченского дѣятеля [[Еммануил Грабарь|Еммануила Грабаря]], од конця {{nowrap|1860-х}} посланця до мадярского парламента. Дѣдом Грабаря по материнской линии быв [[Адолф Добрянскый]], вызнамный дѣятель [[русофил]]ской ориентации в [[Угорска Русь|Угорской Руси]], а од року 1881 в [[Галич|Галиции]]. Мати [[Игорь Грабарь|Игоря Грабаря]], [[Олга Грабарь]], тыж провадила прорусску просвѣтну чинность в [[Галич|Галиции]]. Олга Грабарь з малолѣтныма дѣтми бывала в маетку дѣда [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертеж]] в [[Земплин]]ѣ, [[Угорска Русь]], одколи их отець через свою пророссийску позицию вымушено емигровав до Италии и Франции (1876).<ref name=Hrabar>Игорь Грабарь</ref> === Штудии === В року 1879 Владимира Грабаря вывезли учити ся на гимназии до [[Российска империя|России]] в Егорьевск Рязанской губернии, де его отець, што пришов з Франции (1878),<ref name=Hrabar/> служив професором.<ref name=Ladyzenski>Ладыженский А. М.</ref> Од року 1880 Владимир продовжовав гимназиалный курз в [[Киев]]ѣ, де достав вдякы дѣдовым знакомствам штипендию в Колегии Галагана,<ref name=Hrabar/> котру закончив в року 1884,<ref>Ежегодник коллегии Павла Галагана. С 1-го октября 1900 года по 1-е октября 1901 года. — Киев, 1901. — С. 8.</ref> за чим абсолвовав правничы штудии на [[Московска универзита|Московской универзитѣ]] (1884–1888).<ref name=Letopis>Летопись Московского университета</ref> Продовжив штудии в [[Париж]]у, выбравши за фах меджинародне право (1888–1889). Перебывав ту яко плаченый корешпондент новинкы ''Русскія вѣдомости'', чим ся утримовав.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref>{{Небизувноє жерело}} === Правник, педагог, ученый === В роках 1890–1893 працовав правником и учительом, выступовав з публикациями з меджинародного права и писав магистерску роботу. В року 1893 на Московской универзитѣ склав магистерскый испыт, а в року 1901 обгаив дизертацию и зыскав ступень магистра меджинародного права.<ref name=Autobiografia>Автобиография</ref> Од року 1893 — приват-доцент, а од 1901 — [[професор]] Юрьевской. универзиты (днесь Тарту, [[Естония]]). В часѣ [[Перва свѣтова война|Первой свѣтовой войны]] (1914–1915) — юрисконзулт дипломатичной канцеларнѣ при Станѣ российского главного везиря, але через нелагоду з везирьством подав демисию. В року 1918 зыскав на Петроградской универзитѣ научный ступень доктора меджинародного права<ref name=ESU>Усенко І. Б.</ref> без обгаиня докторской дизертации.<ref name=Autobiografia/><ref>{{cite web |url=http://www.people.su/30437_5 |quote=Через окупацию Юрьева нѣмецкым войском универзита была евакуована до [[Воронеж]]а. Нѣмецка администрация спалила лемшто напечатану книгу Грабаря ''De legatorum jure'' и знищила его завершену докторску дизертацию ''Наука меджинародного права в Англии до реформации'', але рукопис дизертации перед тым схвалили были фахманы, и 10. юна 1918 Рада Петроградской универзиты дала Грабарю ступень [[honoris causa]] доктора меджинародного права |title=БИОГРАФИЯ, c. 5 }}{{ref-ru}}</ref> В роках 1922–1929 юрисконзулт НКВТ СССР (вонкашноторговый уряд), участник выпрацованя совѣтскых торговых договорох и Конзулского устава СССР (1926), паралелно на педагогичной и научной роботѣ на вецеро мѣстах ([[Московска универзита]], Инштитут вонкашной торговлѣ, Всесоюзный инштитут юридичных наук, Инштитут права АН СССР).<ref name=Silochvost/> Од року 1929 — пензиста, але продовжовав научну роботу.<ref name=ESU/> Опубликовав 164 роботы на вецеро языках; его добрѣ познають не лем дома, но и в заграничу, як честного и точного автора.<ref name=Ladyzenski/> === Приватный живот === 23. апрѣля 1917 52-рочный {{nowrap|В. Грабарь}} оженив ся з Мариев Пассек {{nowrap|(1893—1975)}}, дѣвков свого приятеля и наставника на Юрьевской универзитѣ, котра по часѣ стала ся позната як учена филологичка, фахманка в античной литературѣ. В року 1918 похворѣв ся и по рок 1921 перебывав з матерьов и женов в [[Адлер]]ѣ.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref>{{Небизувноє жерело}} == Жерела и одказы == * {{cite web |url=https://core.ac.uk/download/pdf/79109585.pdf |title=Автобиография |publisher=//TARTU ÜLIKOOLI RAAMATUKOGU Fond 38 |format=pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |title=БИОГРАФИЯ |url=http://www.people.su/30437 |publisher=Интересные истории об известных людях, биографии, юмористические рассказы, фото и видео |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author=Игорь Грабарь |title=Моя жизнь: автомонография. — Москва – Ленинград: "Искусство", 1937 — 375&nbsp;с. |url=https://dlib.kiev.ua/items/show/364 |publisher=Публічна бібліотека імені Лесі Українки м. Києва |format=text/pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author=Ладыженский А. М. |date=1964 |title=Памяти В. Э. Грабаря (к столетию со дня рождения) |publisher=//Правоведение. 1964. №&nbsp;3. — {{nobr|Сc. 177–179}} |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602125027/http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |accessdate=2021-03-31 |url=http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |archivedate=2009-06-02}}{{ref-ru}} * {{cite web |title=Грабарь Владимир Эммануилович |url=http://letopis.msu.ru/peoples/1248 |publisher=Летопись Московского университета |accessdate=2021-03-31}}{{ref-ru}} * {{cite web |author=Усенко І. Б. |title=Грабар Володимир Еммануїлович |date=2006 |publisher=//Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [веб-сайт] / гол. редкол.: {{nobr|І.М. Дзюба}}, {{nobr|А.І. Жуковський}}, {{nobr|М.Г. Железняк та ін.;}} НАН України, НТШ. Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2006. |url=http://esu.com.ua/search_articles.php?id=26733 |accessdate=2021-03-31}}{{ref-uk}} * Шилохвост О. Ю.: ГРАБАРЬ //Большая российская энциклопедия. Том&nbsp;7. Москва, 2007, {{nobr|сc.nbsp;566–567}} [https://web.archive.org/web/20211104094715/https://bigenc.ru/law/text/2374381 Верзия: 2016; одчитане: 31.03.2021]{{ref-ru}} * Янковська О. В.: ГРАБАР Володимир Еммануїлович [Електронний ресурс] // Енциклопедія історії України: {{nowrap|Т. 2: Г–Д}} / Редкол.: {{nowrap|В. А. Смолій}} (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. — К.: В-во "Наукова думка", 2004. — 688 с. [http://www.history.org.ua/?termin=Grabar_V Одчитане: 31.03.2021)]{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1865|1956|Грабарь, Владимир}} [[Категория:Правници]] [[Категория:Педаґоґы]] 0vcu730v99ihtunhvd2j9v4h7oxpf0r 170838 170837 2026-10-02T19:31:47Z Flipdot 23893 170838 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Грабарь{{!}}особы з призвиском Грабарь}} {{Особа проста | Имя = Владимир Грабарь | Имя_оригиналне = | Категория_склада = Vladimir Grabar | Образчик = [[File:Grabar', Vladimir Ehmmanuilovich.jpg|230px]] | Образчика_подпис = | Чинность = [[правник]], [[педагог]] | Уроджѣня = {{Birth date|1865|01|22}} | Мѣсто_роджѣня = [[Вѣдень]],<br>[[Австро-Мадярщина]] | Упокоеня = {{Death date and age|1956|11|26|1865|01|22}} | Мѣсто_смерти = [[Москва]],<br>[[СССР]] | Причина_смерти = | Мѣсто_погребу = Ваганьковскый теметов, [[Москва]]<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Ольга_Адольфовна</ref><ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Владимир_Эммануилович</ref>{{Небизувноє жерело}} }} '''Влади́мир Еммануи́лович Гра́барь''' ({{lang-ru|Влади́мир Еммануи́лович Граба́рь}}; {{nowrap|[[22. януар]]}} [[1865]], [[Вѣдень]], [[Австро-Мадярщина]]&nbsp;– {{nowrap|[[26. новембер]]}} [[1956]], [[Москва]], [[СССР]])&nbsp;— [[Русины|русинского]] походжѣня [[Российска империя|российскый]] и [[СССР|совѣтскый]] [[Професор|высокошколскый професор]], [[правник]].<ref name=Silochvost>Шилохвост О. Ю.</ref><ref name=Jankovska>Янковська О. В.</ref> == Биография == === Походжѣня === Походив з православной родины русинского сполоченского дѣятеля [[Еммануил Грабарь|Еммануила Грабаря]], од конця {{nowrap|1860-х}} посланця до мадярского парламента. Дѣдом Грабаря по материнской линии быв [[Адолф Добрянскый]], вызнамный дѣятель [[русофил]]ской ориентации в [[Угорска Русь|Угорской Руси]], а од року 1881 в [[Галич|Галиции]]. Мати [[Игорь Грабарь|Игоря Грабаря]], [[Олга Грабарь]], тыж провадила прорусску просвѣтну чинность в [[Галич|Галиции]]. Олга Грабарь з малолѣтныма дѣтми бывала в маетку дѣда [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертеж]] в [[Земплин]]ѣ, [[Угорска Русь]], одколи их отець через свою пророссийску позицию вымушено емигровав до Италии и Франции (1876).<ref name=Hrabar>Игорь Грабарь</ref> === Штудии === В року 1879 Владимира Грабаря вывезли учити ся на гимназии до [[Российска империя|России]] в Егорьевск Рязанской губернии, де его отець, што пришов з Франции (1878),<ref name=Hrabar/> служив професором.<ref name=Ladyzenski>Ладыженский А. М.</ref> Од року 1880 Владимир продовжовав гимназиалный курз в [[Киев]]ѣ, де достав вдякы дѣдовым знакомствам штипендию в Колегии Галагана,<ref name=Hrabar/> котру закончив в року 1884,<ref>Ежегодник коллегии Павла Галагана. С 1-го октября 1900 года по 1-е октября 1901 года. — Киев, 1901. — С. 8.</ref> за чим абсолвовав правничы штудии на [[Московска универзита|Московской универзитѣ]] (1884–1888).<ref name=Letopis>Летопись Московского университета</ref> Продовжив штудии в [[Париж]]у, выбравши за фах меджинародне право (1888–1889). Перебывав ту яко плаченый корешпондент новинкы ''Русскія вѣдомости'', чим ся утримовав.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref>{{Небизувноє жерело}} === Правник, педагог, ученый === В роках 1890–1893 працовав правником и учительом, выступовав з публикациями з меджинародного права и писав магистерску роботу. В року 1893 на Московской универзитѣ склав магистерскый испыт, а в року 1901 обгаив дизертацию и зыскав ступень магистра меджинародного права.<ref name=Autobiografia>Автобиография</ref> Од року 1893 — приват-доцент, а од 1901 — [[професор]] Юрьевской. универзиты (днесь Тарту, [[Естония]]). В часѣ [[Перва свѣтова война|Первой свѣтовой войны]] (1914–1915) — юрисконзулт дипломатичной канцеларнѣ при Станѣ российского главного везиря, але через нелагоду з везирьством подав демисию. В року 1918 зыскав на Петроградской универзитѣ научный ступень доктора меджинародного права<ref name=ESU>Усенко І. Б.</ref> без обгаиня докторской дизертации.<ref name=Autobiografia/><ref>{{cite web |url=http://www.people.su/30437_5 |quote=Через окупацию Юрьева нѣмецкым войском универзита была евакуована до [[Воронеж]]а. Нѣмецка администрация спалила лемшто напечатану книгу Грабаря ''De legatorum jure'' и знищила его завершену докторску дизертацию ''Наука меджинародного права в Англии до реформации'', але рукопис дизертации перед тым схвалили были фахманы, и 10. юна 1918 Рада Петроградской универзиты дала Грабарю ступень [[honoris causa]] доктора меджинародного права |title=БИОГРАФИЯ, c. 5 }}{{ref-ru}}</ref> В роках 1922–1929 юрисконзулт НКВТ СССР (вонкашноторговый уряд), участник выпрацованя совѣтскых торговых договорох и Конзулского устава СССР (1926), паралелно на педагогичной и научной роботѣ на вецеро мѣстах ([[Московска универзита]], Инштитут вонкашной торговлѣ, Всесоюзный инштитут юридичных наук, Инштитут права АН СССР).<ref name=Silochvost/> Од року 1929 — пензиста, але продовжовав научну роботу.<ref name=ESU/> Опубликовав 164 роботы на вецеро языках; его добрѣ познають не лем дома, но и в заграничу, як честного и точного автора.<ref name=Ladyzenski/> === Приватный живот === 23. апрѣля 1917 52-рочный {{nowrap|В. Грабарь}} оженив ся з Мариев Пассек {{nowrap|(1893—1975)}}, дѣвков свого приятеля и наставника на Юрьевской универзитѣ, котра по часѣ стала ся позната як учена филологичка, фахманка в античной литературѣ. В року 1918 похворѣв ся и по рок 1921 перебывав з матерьов и женов в [[Адлер]]ѣ.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref>{{Небизувноє жерело}} == Жерела и одказы == * {{cite web |url=https://core.ac.uk/download/pdf/79109585.pdf |title=Автобиография |publisher=//TARTU ÜLIKOOLI RAAMATUKOGU Fond 38 |format=pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |title=БИОГРАФИЯ |url=http://www.people.su/30437 |publisher=Интересные истории об известных людях, биографии, юмористические рассказы, фото и видео |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author=Игорь Грабарь |title=Моя жизнь: автомонография. — Москва – Ленинград: "Искусство", 1937 — 375&nbsp;с. |url=https://dlib.kiev.ua/items/show/364 |publisher=Публічна бібліотека імені Лесі Українки м. Києва |format=text/pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author=Ладыженский А. М. |date=1964 |title=Памяти В. Э. Грабаря (к столетию со дня рождения) |publisher=//Правоведение. 1964. №&nbsp;3. — {{nobr|Сc. 177–179}} |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602125027/http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |accessdate=2021-03-31 |url=http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |archivedate=2009-06-02}}{{ref-ru}} * {{cite web |title=Грабарь Владимир Эммануилович |url=http://letopis.msu.ru/peoples/1248 |publisher=Летопись Московского университета |accessdate=2021-03-31}}{{ref-ru}} * {{cite web |author=Усенко І. Б. |title=Грабар Володимир Еммануїлович |date=2006 |publisher=//Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [веб-сайт] / гол. редкол.: {{nobr|І.М. Дзюба}}, {{nobr|А.І. Жуковський}}, {{nobr|М.Г. Железняк та ін.;}} НАН України, НТШ. Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2006. |url=http://esu.com.ua/search_articles.php?id=26733 |accessdate=2021-03-31}}{{ref-uk}} * Шилохвост О. Ю.: ГРАБАРЬ //Большая российская энциклопедия. Том&nbsp;7. Москва, 2007, {{nobr|сc.nbsp;566–567}} [https://web.archive.org/web/20211104094715/https://bigenc.ru/law/text/2374381 Верзия: 2016; одчитане: 31.03.2021]{{ref-ru}} * Янковська О. В.: ГРАБАР Володимир Еммануїлович [Електронний ресурс] // Енциклопедія історії України: {{nowrap|Т. 2: Г–Д}} / Редкол.: {{nowrap|В. А. Смолій}} (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. — К.: В-во "Наукова думка", 2004. — 688 с. [http://www.history.org.ua/?termin=Grabar_V Одчитане: 31.03.2021)]{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1865|1956|Грабарь, Владимир}} [[Категория:Правници]] [[Категория:Педаґоґы]] ezjt7re7yz6vjplngtti96wedxus9dv 170839 170838 2026-10-02T19:33:02Z Flipdot 23893 170839 wikitext text/x-wiki {{Othernames|Грабарь}} {{Особа проста | Имя = Владимир Грабарь | Имя_оригиналне = | Категория_склада = Vladimir Grabar | Образчик = [[File:Grabar', Vladimir Ehmmanuilovich.jpg|230px]] | Образчика_подпис = | Чинность = [[правник]], [[педагог]] | Уроджѣня = {{Birth date|1865|01|22}} | Мѣсто_роджѣня = [[Вѣдень]],<br>[[Австро-Мадярщина]] | Упокоеня = {{Death date and age|1956|11|26|1865|01|22}} | Мѣсто_смерти = [[Москва]],<br>[[СССР]] | Причина_смерти = | Мѣсто_погребу = Ваганьковскый теметов, [[Москва]]<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Ольга_Адольфовна</ref><ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Грабарь,_Владимир_Эммануилович</ref>{{Небизувноє жерело}} }} '''Влади́мир Еммануи́лович Гра́барь''' ({{lang-ru|Влади́мир Еммануи́лович Граба́рь}}; {{nowrap|[[22. януар]]}} [[1865]], [[Вѣдень]], [[Австро-Мадярщина]]&nbsp;– {{nowrap|[[26. новембер]]}} [[1956]], [[Москва]], [[СССР]])&nbsp;— [[Русины|русинского]] походжѣня [[Российска империя|российскый]] и [[СССР|совѣтскый]] [[Професор|высокошколскый професор]], [[правник]].<ref name=Silochvost>Шилохвост О. Ю.</ref><ref name=Jankovska>Янковська О. В.</ref> == Биография == === Походжѣня === Походив з православной родины русинского сполоченского дѣятеля [[Еммануил Грабарь|Еммануила Грабаря]], од конця {{nowrap|1860-х}} посланця до мадярского парламента. Дѣдом Грабаря по материнской линии быв [[Адолф Добрянскый]], вызнамный дѣятель [[русофил]]ской ориентации в [[Угорска Русь|Угорской Руси]], а од року 1881 в [[Галич|Галиции]]. Мати [[Игорь Грабарь|Игоря Грабаря]], [[Олга Грабарь]], тыж провадила прорусску просвѣтну чинность в [[Галич|Галиции]]. Олга Грабарь з малолѣтныма дѣтми бывала в маетку дѣда [[Чертижне (окрес Меджилаборце)|Чертеж]] в [[Земплин]]ѣ, [[Угорска Русь]], одколи их отець через свою пророссийску позицию вымушено емигровав до Италии и Франции (1876).<ref name=Hrabar>Игорь Грабарь</ref> === Штудии === В року 1879 Владимира Грабаря вывезли учити ся на гимназии до [[Российска империя|России]] в Егорьевск Рязанской губернии, де его отець, што пришов з Франции (1878),<ref name=Hrabar/> служив професором.<ref name=Ladyzenski>Ладыженский А. М.</ref> Од року 1880 Владимир продовжовав гимназиалный курз в [[Киев]]ѣ, де достав вдякы дѣдовым знакомствам штипендию в Колегии Галагана,<ref name=Hrabar/> котру закончив в року 1884,<ref>Ежегодник коллегии Павла Галагана. С 1-го октября 1900 года по 1-е октября 1901 года. — Киев, 1901. — С. 8.</ref> за чим абсолвовав правничы штудии на [[Московска универзита|Московской универзитѣ]] (1884–1888).<ref name=Letopis>Летопись Московского университета</ref> Продовжив штудии в [[Париж]]у, выбравши за фах меджинародне право (1888–1889). Перебывав ту яко плаченый корешпондент новинкы ''Русскія вѣдомости'', чим ся утримовав.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref>{{Небизувноє жерело}} === Правник, педагог, ученый === В роках 1890–1893 працовав правником и учительом, выступовав з публикациями з меджинародного права и писав магистерску роботу. В року 1893 на Московской универзитѣ склав магистерскый испыт, а в року 1901 обгаив дизертацию и зыскав ступень магистра меджинародного права.<ref name=Autobiografia>Автобиография</ref> Од року 1893 — приват-доцент, а од 1901 — [[професор]] Юрьевской. универзиты (днесь Тарту, [[Естония]]). В часѣ [[Перва свѣтова война|Первой свѣтовой войны]] (1914–1915) — юрисконзулт дипломатичной канцеларнѣ при Станѣ российского главного везиря, але через нелагоду з везирьством подав демисию. В року 1918 зыскав на Петроградской универзитѣ научный ступень доктора меджинародного права<ref name=ESU>Усенко І. Б.</ref> без обгаиня докторской дизертации.<ref name=Autobiografia/><ref>{{cite web |url=http://www.people.su/30437_5 |quote=Через окупацию Юрьева нѣмецкым войском универзита была евакуована до [[Воронеж]]а. Нѣмецка администрация спалила лемшто напечатану книгу Грабаря ''De legatorum jure'' и знищила его завершену докторску дизертацию ''Наука меджинародного права в Англии до реформации'', але рукопис дизертации перед тым схвалили были фахманы, и 10. юна 1918 Рада Петроградской универзиты дала Грабарю ступень [[honoris causa]] доктора меджинародного права |title=БИОГРАФИЯ, c. 5 }}{{ref-ru}}</ref> В роках 1922–1929 юрисконзулт НКВТ СССР (вонкашноторговый уряд), участник выпрацованя совѣтскых торговых договорох и Конзулского устава СССР (1926), паралелно на педагогичной и научной роботѣ на вецеро мѣстах ([[Московска универзита]], Инштитут вонкашной торговлѣ, Всесоюзный инштитут юридичных наук, Инштитут права АН СССР).<ref name=Silochvost/> Од року 1929 — пензиста, але продовжовав научну роботу.<ref name=ESU/> Опубликовав 164 роботы на вецеро языках; его добрѣ познають не лем дома, но и в заграничу, як честного и точного автора.<ref name=Ladyzenski/> === Приватный живот === 23. апрѣля 1917 52-рочный {{nowrap|В. Грабарь}} оженив ся з Мариев Пассек {{nowrap|(1893—1975)}}, дѣвков свого приятеля и наставника на Юрьевской универзитѣ, котра по часѣ стала ся позната як учена филологичка, фахманка в античной литературѣ. В року 1918 похворѣв ся и по рок 1921 перебывав з матерьов и женов в [[Адлер]]ѣ.<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%AD%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 </ref>{{Небизувноє жерело}} == Жерела и одказы == * {{cite web |url=https://core.ac.uk/download/pdf/79109585.pdf |title=Автобиография |publisher=//TARTU ÜLIKOOLI RAAMATUKOGU Fond 38 |format=pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |title=БИОГРАФИЯ |url=http://www.people.su/30437 |publisher=Интересные истории об известных людях, биографии, юмористические рассказы, фото и видео |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author=Игорь Грабарь |title=Моя жизнь: автомонография. — Москва – Ленинград: "Искусство", 1937 — 375&nbsp;с. |url=https://dlib.kiev.ua/items/show/364 |publisher=Публічна бібліотека імені Лесі Українки м. Києва |format=text/pdf |accessdate=2021-03-23}} {{ref-ru}} * {{cite web |author=Ладыженский А. М. |date=1964 |title=Памяти В. Э. Грабаря (к столетию со дня рождения) |publisher=//Правоведение. 1964. №&nbsp;3. — {{nobr|Сc. 177–179}} |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090602125027/http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |accessdate=2021-03-31 |url=http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=1130832 |archivedate=2009-06-02}}{{ref-ru}} * {{cite web |title=Грабарь Владимир Эммануилович |url=http://letopis.msu.ru/peoples/1248 |publisher=Летопись Московского университета |accessdate=2021-03-31}}{{ref-ru}} * {{cite web |author=Усенко І. Б. |title=Грабар Володимир Еммануїлович |date=2006 |publisher=//Енциклопедія Сучасної України: електронна версія [веб-сайт] / гол. редкол.: {{nobr|І.М. Дзюба}}, {{nobr|А.І. Жуковський}}, {{nobr|М.Г. Железняк та ін.;}} НАН України, НТШ. Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2006. |url=http://esu.com.ua/search_articles.php?id=26733 |accessdate=2021-03-31}}{{ref-uk}} * Шилохвост О. Ю.: ГРАБАРЬ //Большая российская энциклопедия. Том&nbsp;7. Москва, 2007, {{nobr|сc.nbsp;566–567}} [https://web.archive.org/web/20211104094715/https://bigenc.ru/law/text/2374381 Верзия: 2016; одчитане: 31.03.2021]{{ref-ru}} * Янковська О. В.: ГРАБАР Володимир Еммануїлович [Електронний ресурс] // Енциклопедія історії України: {{nowrap|Т. 2: Г–Д}} / Редкол.: {{nowrap|В. А. Смолій}} (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. — К.: В-во "Наукова думка", 2004. — 688 с. [http://www.history.org.ua/?termin=Grabar_V Одчитане: 31.03.2021)]{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1865|1956|Грабарь, Владимир}} [[Категория:Правници]] [[Категория:Педаґоґы]] 7gu1a0ngi5uvz89n4i3o0el96ybvqm2 Станислав Лем 0 17984 170797 166190 2026-10-02T14:06:58Z Flipdot 23893 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|2|0 */ 170797 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Станислав Лем | image = Stanisław Lem.jpg | imagesize = 150px | alt = | caption = Stanisław Herman Lem | pseudonym = | birthname = | birthdate = {{Birth date and age|1921|09|12}} | birthplace = [[Львов]], [[Рѣчь Посполита II.]] | deathdate = {{Death date and age|2006|03|27|1921|09|12}} | deathplace = [[Краков]], [[Польща]] | resting_place = | occupation = [[писатель]] | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = польске | education = | alma_mater = | period = 1946–2005 | genre = фантастика, футурология | subject = | movement = | notableworks = Соларис,1961 | spouse = Барбара Лем, родж. Лесьняк, 1953–2006 | partner = | children = Томаш, 1968 | relatives = | awards = | signature = Stanisław Lem signature.svg | signature_alt = | website =https://lem.pl {{ref-en}}{{ref-pl}}{{ref-de}}{{ref-es}} | Commons =Stanisław Lem }} '''Станислав Герман Лем''', {{ref-pl}} ''Stanisław Herman Lem'', {{nobr|*[[12. септембер|12/13. септембер]] [[1921]], [[Львов]], [[Рѣчь Посполита II.]]}} – {{nobr|†[[27. марец]] [[2006]], [[Краков]], [[Польща]]}} — польскый [[писатель]] фантастикы, автор [[есей]]ох филозофичных, футурологичных и литературный критик. З великой части его фантастичны истории суть сатиричной и гумористичной натуры. Книгы Лема переложены вецей як на 50 языкы и выданы числом понад 30 милионы кусох.<ref name=official>Stanisław Lem: the official site</ref> Найлѣпше познатый як автор романа ''Соларис'' (1961), котрый быв веце разы нафилмованый и достав велику награду в Каннах (1972, режисер {{nobr|А. Тарковскый}}).<ref name=Dezurov>Дежуров О., Гаковський В.</ref> == Биография == === Молоды рокы и штудии === Отець писателя, Самуел Лем, быв заможный [[дохтор]] ларинголог, мати, Сабина Воллер — домогаздыня. Хоть родина была [[Поляци|польско]]-[[Евреи|еврейска]], быв воспитованый яко [[Католицка Церковь|католик]], а з часом став ся [[атеизм|атеиста]].<ref name=IMDb>Steve Shelokhonov</ref> Абсолвовав львовску гимназию (1932–1939) и склав испыт на политехнику, але на тот час [[Львов]] взяло войско [[СССР]] и было му одречено принятя з поводу «буржуазного походжѣня». Вдякы протекции отця став ся в року 1939 штудентом Львовского мединштитута, хоть не барз быв на то охотный, але быв то единый способ не быти мобилизованый до Червеной армады.<ref name=official/> Свои молоды рокы описав в автобиографичной повѣсти ''Высокый замок'', 1966.<ref name=Dezurov/> Нацистичну окупацию родина пережила вдякы фалошным документам, высшы школы были заперты, а працовав гаражным механиком и зварячом в нѣмецкой фирмѣ утилизации зберных сыровин.<ref name=Fiałkowski>Tomasz Fiałkowski</ref> Коли [[Львов]] одбили [[СССР|совѣтскы]] войска, вернув ся до штудий [[Медицина|медицины]], але як стало остаточно ясно, же [[город]] зостане [[Украина|Украинѣ]], одышли до [[Краков]]а (1946), де закончив медицинскы штудии на [[Ягеллонска универзита|Ягеллонской универзитѣ]], але в року 1949 лишив универзиту без дипломы, жебы го не взяли до войска. Так дохтором ся не став, але намѣсто того оженив ся з дохторков.<ref name=IMDb/> === Путь ку писательской славѣ === Финансово стояв барз слабо, а уже в часѣ штудий писав писав стишкы про дѣточы часописы и повѣданка про ''Сполоченскый тыжденник''{{Реф-инфо|Tygodnik Powszechny|}}, жебы заробив даякый грош, а тыж на продовжѣня публиковав привезеного зо [[Львов]]а ''Чоловѣка з Марса'' в журналѣ ''Новый свѣт пригод''{{Реф-инфо|Nowy Świat Przygód|}}. В року 1848 достав мѣсто моподшого асистента в ''Наукознавчом семинарѣ''{{Реф-инфо|Konwersatorium Naukoznawczе|}} [[професор]]а Мечислава Хойновского, де его роботов было читаня и реферованя научных книжок, котры доставали зо загранича, што послужило му жерелом идей про его будучу творбу. В року 1950 семинар як россадник ворохобных идей быв закрытый, и Лем зостав без певного заробку. И тогды достав контракт од выдавательства ''Читатель''{{Реф-инфо|Czytelnik|}} на фантастичный [[роман]], котрый назвав ''Астронавты''{{Реф-инфо|Astronauci|}}. Тот роман вышов в року 1951 и став ся его первов книжков. Роман зостав дома скритикованый, же не мать «класового чутя», але в заграничу мав нечеканый успѣх: «в [[ГДР]] мав восям або девять выдань, и то масовых», так же Лем доставав «грубы пачкы выходнонѣмецкых марок, ишов до Западного Берлина, мѣняв их там 3:1 и, як шаленый, куповав всячено, главнѣ про жену.»<ref name=official/> === Фантастика як способ на цензуру === Ещи скорше, в року 1848 написав филозофичный роман з роздумами о натурѣ чоловѣка, на котры го привели зажиткы з минулой войны, ''Болниця преображѣня''{{Реф-инфо|Szpital Przemienienia|}} (з главнов поставов Стефана Тринецкого, дохтора в психиатричной болници), але тот роман не пустила цензура. На тот час новов комунистичнов владов уже быв накресленый обовязуючый метод [[соцреализм]]а и были ликвидованы приватны выдавательства. Цензор написав, же роман препаскудный, идеологично цѣлком фалошный. Лем, до року 1950, вымушено дописав ещи двѣ части, «роблячи печеных комунистох зо своих автентичных колег з военного Львова, котры з комунизмом нич заедно не мали.» Але и то не помогло. Трилогия под назвов ''Непромарненый час'' вышла аж року 1955, коли влада мало полѣвила ригороз.<ref name=Fiałkowski/><ref name=official/> На тот час быв уже славным и вызнаным писательом фантастикы. Тота история научила го, же фантастика годна быти и способом на цензуру, бо там годен в алегоричной формѣ реаговати на остры проблемы сполоченства. По часѣ, коли ся влада перемѣнила, Лем заказав перевыданя двох частей, котры написав вымушено. В [[СССР]], де его творба надзвычайно популарна, были перекладены и выданы вшиткы его основны книгы, окрем тых двох частей, котры сам заказав.<ref>Борисов В. И., Душенко К. В.</ref> == Творба == Хоть ку даякым темам и поставам вертать ся во вецерох творах, его фантастика може быти роздѣлена на двѣ групы:<ref name=EB>Hosch, William L.</ref> * традична научна фантастика з живо представленым технологичным прогресом, козмичныма вандрами и чужыма свѣтами, такы як ''Навернѣня зо звѣзд''{{Реф-инфо|Powrót z gwiazd|}}, 1961; ''Повѣданя о пилотови Пирксу''{{Реф-инфо|Opowieści o pilocie Pirxie|}}, 1968; * темны алегоричны истории або сужеты, як ''Звѣздовы дневникы''{{Реф-инфо|Dzienniki gwiazdowe|}}, 1957; ''Кибериада''{{Реф-инфо|Cyberiada|}}, 1965. Тота друга група вельопасмова и дозволять нееднозначне прочитаня; въедно з тым варуе перед наслѣдками, котры можуть грозити з боку штучного интелекту и нового вызброю, а часом выступуе з алегоричнов критиков сполоченства, як ''Повѣданя первого розморозка''{{Реф-инфо|Opowieść pierwszego odmrożeńca|}}, 1976.<ref name=Fiałkowski/> Од 1970-х [[писатель]] активно пробуе новы [[Литература|литературны]] формы. Зокрема оригиналный жанер, в яком уже успѣшно писав [[Хорхе Луис Борхес]]: рецензии, авторефераты, передслова, посудкы о неествуючых книжках, ай и окремы фрагменты з них. Тото вшитко дав до зборникох ''Абсолутный вакуум''{{Реф-инфо|Doskonała próżnia|}}, 1971, и ''Гадана великость''{{Реф-инфо|Wielkość urojona|}}, 1971.<ref name=Dezurov/> Писав тыж литературну критику, даколи ѣдовату. В року 1973 на знак его досягнуть быв запрошеный до честного членства в ''Science Fiction Writers of America (SFWA)'', але в року 1976 быв выгнаный за уразливы оцѣнѣня америцкой научной фантастикы.<ref name=EB/><ref name=official/> В конци живота Лем перестав з фантастиков, а писав розважаня футурологичны, публицистичны есеи и фельетоны, переважно про ''Сполоченскый тыжденник''{{Реф-инфо|Tygodnik Powszechny|}}, Темы их звязаны з днешностьов и будучностьов цивилизации, а форма их традична, як традичным зоставать и его блискавый гумор: напримѣр, же природно, як свѣт ходить, перед ''штучным интелектом'' мать ся вывинути ''штучный кретен''.<ref name=Kozioł>Paweł Kozioł</ref> == Интересны факты == * Станислав Лем уродив ся поправдѣ 13. септембра, але му официално написали {{nobr|12. септембер}} через повѣру.<ref name=Kozioł/> * Единый з [[США|америцкых]] писательох фантастикы, котрого Лем не критиковав, быв Филип К. Дик, а тот в року 1974 написав на Лема выказ до америцкой безпекы, же «Станислав Лем в Краковѣ, Польша —. повный партийный функционер, ведучый партийной групы желѣзной завѣсы, майжень, представлять собов зберный комитет, а не окрему особу, бо пише в розличных штилах и даколи читать на чужых про него языках, жебы достати монополны позиции влады, зоз котрыма они будуть контроловати общедуманя через критику и педагогичны есеи, а так огрозять вшитку нашу научну фантастику и ей слободны погляды ай идеи».<ref name=official/> == Жерела и одказы == * {{cite web |author='''Tomasz Fiałkowski''' |editor= |date= |url=https://solaris.lem.pl/o-lemie/artykuly/60-artykuly/232-artykul-fialkowski#top |title=Stanisław Lem czyli życie spełnione |publisher= |format= |quote= |language= |accessdate=2021-09-16 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-pl}} * {{Cite web |author='''Hosch, William L.''' |title=Stanisław Lem |date=8 Sep. 2021 |url=https://www.britannica.com/biography/Stanislaw-Lem |accessdate=13.09.2021}}{{ref-en}} * {{Cite web |author='''Paweł Kozioł''' |date=2009 |title=Stanisław Lem |url=https://culture.pl/pl/tworca/stanislaw-lem |publisher=culture.pl |accessdate=13.09.2021}}{{ref-pl}} * {{Cite web |author= |title='''Stanisław Lem: the official site''' |date=2021 |url=https://lem.pl |accessdate=14.09.2021}}{{ref-en}}{{ref-pl}}{{ref-de}}{{ref-es}} * {{Cite web |author='''Steve Shelokhonov''' |title=Stanisław Lem biography |url=https://www.imdb.com/name/nm0501015/bio?ref_=nm_ov_bio_sm |publisher=IMDb |accessdate=14.09.2021}}{{ref-en}} * {{Cite book |author='''Борисов В. И., Душенко К. В.''' |editor= |title=Большая российская энциклопедия |language= |edition= |volume=17 |chapter=ЛЕМ |quote= |location=Москва, 2010 |publisher= |date=2017 |series= |pages=211-212 |isbn= |doi= |url=https://old.bigenc.ru/literature/text/2138656 |accessdate=13.09.2021}} {{ref-ru}} * {{Cite book |author='''Дежуров О., Гаковський В.''' |editor= Михальська Н., Щавурський Б. |title=Зарубіжні письменники. Енциклопедичний довідник |language= |edition= |volume=2 Л–Я |chapter=Лем, Станіслав |quote= |location=Тернопіль, 2006 |publisher=Навчальна книга – Богдан |date= |series= |pages=29–31 |isbn=966-692-744-6 |doi= |url= }} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1921|2006|Лем, Станислав}} [[Катеґорія:Польскы писателе]] [[Катеґорія:Писателе 20. стороча]] 8yebihf927mp42qo41axj43qpbmn5wm 170798 170797 2026-10-02T14:16:43Z Flipdot 23893 170798 wikitext text/x-wiki {{Писатель проста | name = Станислав Лем | image = Stanisław Lem.jpg | imagesize = 150px | alt = | caption = | pseudonym = | birthname ={{Lang-pl|Stanisław Herman Lem}} | birthdate = {{Birth date and age|1921|09|12}} | birthplace = [[Львов]], [[Рѣчь Посполита II.]] | deathdate = {{Death date and age|2006|03|27|1921|09|12}} | deathplace = [[Краков]], [[Польща]] | resting_place = | occupation = [[писатель]] | language = | nationality = | ethnicity = | citizenship = {{Flagicon|Польща}} польске | education = | alma_mater = | period = 1946–2005 | genre = фантастика, футурология | subject = | movement = | notableworks = Соларис (1961) | spouse = Барбара Лем ({{рожд}} Лесьняк; 1953–2006) | partner = | children = Томаш ({{рожд}} 1968) | relatives = | awards = | signature = Stanisław Lem signature.svg | signature_alt = | website = https://lem.pl {{ref-en}}{{ref-pl}}{{ref-de}}{{ref-es}} | Commons = Stanisław Lem }} '''Станислав Герман Лем''' ({{lang-pl|Stanisław Herman Lem}}; {{nobr|[[12. септембер|12/13. септембер]]}} [[1921]], [[Львов]], [[Рѣчь Посполита II.]]&nbsp;– {{nobr|[[27. марец]]}} [[2006]], [[Краков]], [[Польща]])&nbsp;— польскый [[писатель]] фантастикы, автор [[есей]]ох филозофичных, футурологичных и литературный критик. З великой части его фантастичны истории суть сатиричной и гумористичной натуры. Книгы Лема переложены вецей як на 50&nbsp;языкы и выданы числом понад 30&nbsp;милионы&nbsp;кусох.<ref name=official>Stanisław Lem: the official site</ref> Найлѣпше познатый як автор романа „Соларис“ (1961), котрый быв веце разы нафилмованый и достав велику награду в Каннах (1972, режисер {{nobr|А. Тарковскый}}).<ref name=Dezurov>Дежуров О., Гаковський В.</ref> == Биография == === Молоды рокы и штудии === Отець писателя, Самуел Лем, быв заможный [[дохтор]] ларинголог, мати, Сабина Воллер — домогаздыня. Хоть родина была [[Поляци|польско]]-[[Евреи|еврейска]], быв воспитованый яко [[Католицка Церковь|католик]], а з часом став ся [[атеизм|атеиста]].<ref name=IMDb>Steve Shelokhonov</ref>{{Небизувноє жерело}} Абсолвовав львовску гимназию (1932–1939) и склав испыт на политехнику, але на тот час [[Львов]] взяло войско [[СССР]] и было му одречено принятя з поводу „буржуазного походжѣня“. Вдякы протекции отця став ся в року 1939 штудентом Львовского мединштитута, хоть не барз быв на то охотный, але быв то единый способ не быти мобилизованый до Червеной армады.<ref name=official/> Свои молоды рокы описав в автобиографичной повѣсти ''Высокый замок'', 1966.<ref name=Dezurov/> Нацистичну окупацию родина пережила вдякы фалошным документам, высшы школы были заперты, а працовав гаражным механиком и зварячом в нѣмецкой фирмѣ утилизации зберных сыровин.<ref name=Fiałkowski>Tomasz Fiałkowski</ref> Коли [[Львов]] одбили [[СССР|совѣтскы]] войска, вернув ся до штудий [[Медицина|медицины]], але як стало остаточно ясно, же [[город]] зостане [[Украина|Украинѣ]], одышли до [[Краков]]а (1946), де закончив медицинскы штудии на [[Ягеллонска универзита|Ягеллонской универзитѣ]], але в року 1949 лишив универзиту без дипломы, жебы го не взяли до войска. Так дохтором ся не став, але намѣсто того оженив ся з дохторков.<ref name=IMDb/> === Путь ку писательской славѣ === Финансово стояв барз слабо, а уже в часѣ штудий писав писав стишкы про дѣточы часописы и повѣданка про ''Сполоченскый тыжденник'' ({{lang-pl|Tygodnik Powszechny}}), жебы заробив даякый грош, а тыж на продовжѣня публиковав привезеного зо [[Львов]]а ''Чоловѣка з Марса'' в журналѣ ''Новый свѣт пригод'' ({{lang|pl|Nowy Świat Przygód}}). В року 1848 достав мѣсто моподшого асистента в ''Наукознавчом семинарѣ'' ({{lang|pl|Konwersatorium Naukoznawczе}}) [[професор]]а Мечислава Хойновского, де его роботов было читаня и реферованя научных книжок, котры доставали зо загранича, што послужило му жерелом идей про его будучу творбу. В року 1950 семинар як россадник ворохобных идей быв закрытый, и Лем зостав без певного заробку. И тогды достав контракт од выдавательства ''Читатель'' ({{lang|pl|Czytelnik}}) на фантастичный [[роман]], котрый назвав ''Астронавты'' ({{lang|pl|Astronauci}}). Тот роман вышов в року 1951 и став ся его первов книжков. Роман зостав дома скритикованый, же не мать „класового чутя“, але в заграничу мав нечеканый успѣх: „в [[ГДР]] мав восям або девять выдань, и то масовых“, так же Лем доставав „грубы пачкы выходнонѣмецкых марок, ишов до Западного Берлина, мѣняв их там 3:1 и, як шаленый, куповав всячено, главнѣ про жену.“<ref name=official/> === Фантастика як способ на цензуру === Ещи скорше, в року 1848 написав филозофичный роман з роздумами о натурѣ чоловѣка, на котры го привели зажиткы з минулой войны, ''Болниця преображѣня'' ({{lang|pl|Szpital Przemienienia}}) (з главнов поставов Стефана Тринецкого, дохтора в психиатричной болници), але тот роман не пустила цензура. На тот час новов комунистичнов владов уже быв накресленый обовязуючый метод [[соцреализм]]а и были ликвидованы приватны выдавательства. Цензор написав, же роман препаскудный, идеологично цѣлком фалошный. Лем, до року 1950, вымушено дописав ещи двѣ части, „роблячи печеных комунистох зо своих автентичных колег з военного Львова, котры з комунизмом нич заедно не мали.“ Але и то не помогло. Трилогия под назвов ''Непромарненый час'' вышла аж року 1955, коли влада мало полѣвила ригороз.<ref name=Fiałkowski/><ref name=official/> На тот час быв уже славным и вызнаным писательом фантастикы. Тота история научила го, же фантастика годна быти и способом на цензуру, бо там годен в алегоричной формѣ реаговати на остры проблемы сполоченства. По часѣ, коли ся влада перемѣнила, Лем заказав перевыданя двох частей, котры написав вымушено. В [[СССР]], де его творба надзвычайно популарна, были перекладены и выданы вшиткы его основны книгы, окрем тых двох частей, котры сам заказав.<ref>Борисов В. И., Душенко К. В.</ref> == Творба == Хоть ку даякым темам и поставам вертать ся во вецерох творах, его фантастика може быти роздѣлена на двѣ групы:<ref name=EB>Hosch, William L.</ref> * традична научна фантастика з живо представленым технологичным прогресом, козмичныма вандрами и чужыма свѣтами, такы як ''Навернѣня зо звѣзд'' ({{lang|pl|Powrót z gwiazd}}), 1961; ''Повѣданя о пилотови Пирксу'' ({{lang|pl|Opowieści o pilocie Pirxie}}), 1968; * темны алегоричны истории або сужеты, як ''Звѣздовы дневникы'' {{lang|pl|Dzienniki gwiazdowe|}}, 1957; ''Кибериада'' ({{lang|pl|Cyberiada}}), 1965. Тота друга група вельопасмова и дозволять нееднозначне прочитаня; въедно з тым варуе перед наслѣдками, котры можуть грозити з боку штучного интелекту и нового вызброю, а часом выступуе з алегоричнов критиков сполоченства, як ''Повѣданя первого розморозка'' ({{lang|pl|Opowieść pierwszego odmrożeńca}}), 1976.<ref name=Fiałkowski/> Од 1970-х [[писатель]] активно пробуе новы [[Литература|литературны]] формы. Зокрема оригиналный жанер, в яком уже успѣшно писав [[Хорхе Луис Борхес]]: рецензии, авторефераты, передслова, посудкы о неествуючых книжках, ай и окремы фрагменты з них. Тото вшитко дав до зборникох ''Абсолутный вакуум'' ({{lang|pl|Doskonała próżnia}}), 1971, и ''Гадана великость'' ({{lang|pl|Wielkość urojona}}), 1971.<ref name=Dezurov/> Писав тыж литературну критику, даколи ѣдовату. В року 1973 на знак его досягнуть быв запрошеный до честного членства в ''Science Fiction Writers of America (SFWA)'', але в року 1976 быв выгнаный за уразливы оцѣнѣня америцкой научной фантастикы.<ref name=EB/><ref name=official/> В конци живота Лем перестав з фантастиков, а писав розважаня футурологичны, публицистичны есеи и фельетоны, переважно про ''Сполоченскый тыжденник'' ({{lang|pl|Tygodnik Powszechny}}), Темы их звязаны з днешностьов и будучностьов цивилизации, а форма их традична, як традичным зоставать и его блискавый гумор: напримѣр, же природно, як свѣт ходить, перед ''штучным интелектом'' мать ся вывинути ''штучный кретен''.<ref name=Kozioł>Paweł Kozioł</ref> == Интересны факты == * Станислав Лем уродив ся поправдѣ 13. септембра, але му официално написали {{nobr|12. септембер}} через повѣру.<ref name=Kozioł/> * Единый з [[США|америцкых]] писательох фантастикы, котрого Лем не критиковав, быв Филип К. Дик, а тот в року 1974 написав на Лема выказ до америцкой безпекы, же „Станислав Лем в Краковѣ, Польша —. повный партийный функционер, ведучый партийной групы желѣзной завѣсы, майжень, представлять собов зберный комитет, а не окрему особу, бо пише в розличных штилах и даколи читать на чужых про него языках, жебы достати монополны позиции влады, зоз котрыма они будуть контроловати общедуманя через критику и педагогичны есеи, а так огрозять вшитку нашу научну фантастику и ей слободны погляды ай идеи“.<ref name=official/> == Жерела и одказы == * {{cite web |author=Tomasz Fiałkowski |editor= |date= |url=https://solaris.lem.pl/o-lemie/artykuly/60-artykuly/232-artykul-fialkowski#top |title=Stanisław Lem czyli życie spełnione |publisher= |format= |quote= |language= |accessdate=2021-09-16 |archiveurl= |archivedate= }}{{ref-pl}} * {{Cite web |author=Hosch, William L. |title=Stanisław Lem |date=8 Sep. 2021 |url=https://www.britannica.com/biography/Stanislaw-Lem |accessdate=13.09.2021}}{{ref-en}} * {{Cite web |author=Paweł Kozioł |date=2009 |title=Stanisław Lem |url=https://culture.pl/pl/tworca/stanislaw-lem |publisher=culture.pl |accessdate=13.09.2021}}{{ref-pl}} * {{Cite web |author= |title=Stanisław Lem: the official site |date=2021 |url=https://lem.pl |accessdate=14.09.2021}}{{ref-en}}{{ref-pl}}{{ref-de}}{{ref-es}} * {{Cite web |author=Steve Shelokhonov |title=Stanisław Lem biography |url=https://www.imdb.com/name/nm0501015/bio?ref_=nm_ov_bio_sm |publisher=IMDb |accessdate=14.09.2021}}{{ref-en}}{{Небизувноє жерело}} * {{Cite book |author=Борисов В. И., Душенко К. В. |editor= |title=Большая российская энциклопедия |language= |edition= |volume=17 |chapter=ЛЕМ |quote= |location=Москва, 2010 |publisher= |date=2017 |series= |pages=211-212 |isbn= |doi= |url=https://old.bigenc.ru/literature/text/2138656 |accessdate=13.09.2021}} {{ref-ru}} * {{Cite book |author=Дежуров О., Гаковський В. |editor= Михальська Н., Щавурський Б. |title=Зарубіжні письменники. Енциклопедичний довідник |language= |edition= |volume=2 Л–Я |chapter=Лем, Станіслав |quote= |location=Тернопіль, 2006 |publisher=Навчальна книга – Богдан |date= |series= |pages=29–31 |isbn=966-692-744-6 |doi= |url= }} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1921|2006|Лем, Станислав}} [[Катеґорія:Польскы писателе]] [[Катеґорія:Писателе 20. стороча]] kc16yyuwz7lukjlwowftj9ck9yxkl1k Лотішскый язык 0 19878 170859 136625 2026-10-03T05:29:42Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Латвійськый язык]] 170859 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Латвійськый язык]] t62bwzee5l5ls4twhoiylmizn3edcgn Модуль:Message box 828 20336 170827 139043 2026-10-02T19:06:32Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170827 Scribunto text/plain require('strict') local getArgs local yesno = require('Module:Yesno') local lang = mw.language.getContentLanguage() local CONFIG_MODULE = 'Module:Message box/configuration' local DEMOSPACES = {talk = 'tmbox', image = 'imbox', file = 'imbox', category = 'cmbox', article = 'ambox', main = 'ambox'} -------------------------------------------------------------------------------- -- Helper functions -------------------------------------------------------------------------------- local function getTitleObject(...) -- Get the title object, passing the function through pcall -- in case we are over the expensive function count limit. local success, title = pcall(mw.title.new, ...) if success then return title end end local function union(t1, t2) -- Returns the union of two arrays. local vals = {} for i, v in ipairs(t1) do vals[v] = true end for i, v in ipairs(t2) do vals[v] = true end local ret = {} for k in pairs(vals) do table.insert(ret, k) end table.sort(ret) return ret end local function getArgNums(args, prefix) local nums = {} for k, v in pairs(args) do local num = mw.ustring.match(tostring(k), '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)$') if num then table.insert(nums, tonumber(num)) end end table.sort(nums) return nums end -------------------------------------------------------------------------------- -- Box class definition -------------------------------------------------------------------------------- local MessageBox = {} MessageBox.__index = MessageBox function MessageBox.new(boxType, args, cfg) args = args or {} local obj = {} -- Set the title object and the namespace. obj.title = getTitleObject(args.page) or mw.title.getCurrentTitle() -- Set the config for our box type. obj.cfg = cfg[boxType] if not obj.cfg then local ns = obj.title.namespace -- boxType is "mbox" or invalid input if args.demospace and args.demospace ~= '' then -- implement demospace parameter of mbox local demospace = string.lower(args.demospace) if DEMOSPACES[demospace] then -- use template from DEMOSPACES obj.cfg = cfg[DEMOSPACES[demospace]] elseif string.find( demospace, 'talk' ) then -- demo as a talk page obj.cfg = cfg.tmbox else -- default to ombox obj.cfg = cfg.ombox end elseif ns == 0 then obj.cfg = cfg.ambox -- main namespace elseif ns == 6 then obj.cfg = cfg.imbox -- file namespace elseif ns == 14 then obj.cfg = cfg.cmbox -- category namespace else local nsTable = mw.site.namespaces[ns] if nsTable and nsTable.isTalk then obj.cfg = cfg.tmbox -- any talk namespace else obj.cfg = cfg.ombox -- other namespaces or invalid input end end end -- Set the arguments, and remove all blank arguments except for the ones -- listed in cfg.allowBlankParams. do local newArgs = {} for k, v in pairs(args) do if v ~= '' then newArgs[k] = v end end for i, param in ipairs(obj.cfg.allowBlankParams or {}) do newArgs[param] = args[param] end obj.args = newArgs end -- Define internal data structure. obj.categories = {} obj.classes = {} -- For lazy loading of [[Module:Category handler]]. obj.hasCategories = false return setmetatable(obj, MessageBox) end function MessageBox:addCat(ns, cat, sort) if not cat then return nil end if sort then cat = string.format('[[Category:%s|%s]]', cat, sort) else cat = string.format('[[Category:%s]]', cat) end self.hasCategories = true self.categories[ns] = self.categories[ns] or {} table.insert(self.categories[ns], cat) end function MessageBox:addClass(class) if not class then return nil end table.insert(self.classes, class) end function MessageBox:setParameters() local args = self.args local cfg = self.cfg -- Get type data. self.type = args.type local typeData = cfg.types[self.type] self.invalidTypeError = cfg.showInvalidTypeError and self.type and not typeData typeData = typeData or cfg.types[cfg.default] self.typeClass = typeData.class self.typeImage = typeData.image self.typeImageNeedsLink = typeData.imageNeedsLink -- Find if the box has been wrongly substituted. self.isSubstituted = cfg.substCheck and args.subst == 'SUBST' -- Find whether we are using a small message box. self.isSmall = cfg.allowSmall and ( cfg.smallParam and args.small == cfg.smallParam or not cfg.smallParam and yesno(args.small) ) -- Set the below row. self.below = cfg.below and args.below -- Add attributes, classes and styles. self.id = args.id self.name = args.name if self.name then self:addClass('box-' .. string.gsub(self.name,' ','_')) end if yesno(args.plainlinks) ~= false then self:addClass('plainlinks') end if self.below then self:addClass('mbox-with-below') end for _, class in ipairs(cfg.classes or {}) do self:addClass(class) end if self.isSmall then self:addClass(cfg.smallClass or 'mbox-small') end self:addClass(self.typeClass) self:addClass(args.class) self.style = args.style self.attrs = args.attrs -- Set text style. self.textstyle = args.textstyle -- Set image classes. self.imageRightClass = args.imagerightclass or args.imageclass self.imageLeftClass = args.imageleftclass or args.imageclass -- Find if we are on the template page or not. This functionality is only -- used if useCollapsibleTextFields is set, or if both cfg.templateCategory -- and cfg.templateCategoryRequireName are set. self.useCollapsibleTextFields = cfg.useCollapsibleTextFields if self.useCollapsibleTextFields or cfg.templateCategory and cfg.templateCategoryRequireName then if self.name then local templateName = mw.ustring.match( self.name, '^[tT][eE][mM][pP][lL][aA][tT][eE][%s_]*:[%s_]*(.*)$' ) or self.name templateName = 'Template:' .. templateName self.templateTitle = getTitleObject(templateName) end self.isTemplatePage = self.templateTitle and mw.title.equals(self.title, self.templateTitle) end -- Process data for collapsible text fields. At the moment these are only -- used in {{ambox}}. if self.useCollapsibleTextFields then -- Get the self.issue value. if self.isSmall and args.smalltext then self.issue = args.smalltext else local sect if args.sect == '' then sect = 'This ' .. (cfg.sectionDefault or 'page') elseif type(args.sect) == 'string' then sect = 'This ' .. args.sect end local issue = args.issue issue = type(issue) == 'string' and issue ~= '' and issue or nil local text = args.text text = type(text) == 'string' and text or nil local issues = {} table.insert(issues, sect) table.insert(issues, issue) table.insert(issues, text) self.issue = table.concat(issues, ' ') end -- Get the self.talk value. local talk = args.talk -- Show talk links on the template page or template subpages if the talk -- parameter is blank. if talk == '' and self.templateTitle and ( mw.title.equals(self.templateTitle, self.title) or self.title:isSubpageOf(self.templateTitle) ) then talk = '#' elseif talk == '' then talk = nil end if talk then -- If the talk value is a talk page, make a link to that page. Else -- assume that it's a section heading, and make a link to the talk -- page of the current page with that section heading. local talkTitle = getTitleObject(talk) local talkArgIsTalkPage = true if not talkTitle or not talkTitle.isTalkPage then talkArgIsTalkPage = false talkTitle = getTitleObject( self.title.text, mw.site.namespaces[self.title.namespace].talk.id ) end if talkTitle and talkTitle.exists then local talkText if self.isSmall then local talkLink = talkArgIsTalkPage and talk or (talkTitle.prefixedText .. (talk == '#' and '' or '#') .. talk) talkText = string.format('([[%s|talk]])', talkLink) else talkText = 'Relevant discussion may be found on' if talkArgIsTalkPage then talkText = string.format( '%s [[%s|%s]].', talkText, talk, talkTitle.prefixedText ) else talkText = string.format( '%s the [[%s' .. (talk == '#' and '' or '#') .. '%s|talk page]].', talkText, talkTitle.prefixedText, talk ) end end self.talk = talkText end end -- Get other values. self.fix = args.fix ~= '' and args.fix or nil local date if args.date and args.date ~= '' then date = args.date elseif args.date == '' and self.isTemplatePage then date = lang:formatDate('F Y') end if date then self.date = string.format(" <span class='date-container'><i>(<span class='date'>%s</span>)</i></span>", date) end self.info = args.info if yesno(args.removalnotice) then self.removalNotice = cfg.removalNotice end end -- Set the non-collapsible text field. At the moment this is used by all box -- types other than ambox, and also by ambox when small=yes. if self.isSmall then self.text = args.smalltext or args.text else self.text = args.text end -- General image settings. self.imageCellDiv = not self.isSmall and cfg.imageCellDiv self.imageEmptyCell = cfg.imageEmptyCell -- Left image settings. local imageLeft = self.isSmall and args.smallimage or args.image if cfg.imageCheckBlank and imageLeft ~= 'blank' and imageLeft ~= 'none' or not cfg.imageCheckBlank and imageLeft ~= 'none' then self.imageLeft = imageLeft if not imageLeft then local imageSize = self.isSmall and (cfg.imageSmallSize or '30x30px') or '40x40px' self.imageLeft = string.format('[[File:%s|%s%s|alt=]]', self.typeImage or 'Information icon4.svg', imageSize, self.typeImageNeedsLink and "" or "|link=" ) end end -- Right image settings. local imageRight = self.isSmall and args.smallimageright or args.imageright if not (cfg.imageRightNone and imageRight == 'none') then self.imageRight = imageRight end -- set templatestyles self.base_templatestyles = cfg.templatestyles self.templatestyles = args.templatestyles end function MessageBox:setMainspaceCategories() local args = self.args local cfg = self.cfg if not cfg.allowMainspaceCategories then return nil end local nums = {} for _, prefix in ipairs{'cat', 'category', 'all'} do args[prefix .. '1'] = args[prefix] nums = union(nums, getArgNums(args, prefix)) end -- The following is roughly equivalent to the old {{Ambox/category}}. local date = args.date date = type(date) == 'string' and date local preposition = 'from' for _, num in ipairs(nums) do local mainCat = args['cat' .. tostring(num)] or args['category' .. tostring(num)] local allCat = args['all' .. tostring(num)] mainCat = type(mainCat) == 'string' and mainCat allCat = type(allCat) == 'string' and allCat if mainCat and date and date ~= '' then local catTitle = string.format('%s %s %s', mainCat, preposition, date) self:addCat(0, catTitle) catTitle = getTitleObject('Category:' .. catTitle) if not catTitle or not catTitle.exists then self:addCat(0, 'Articles with invalid date parameter in template') end elseif mainCat and (not date or date == '') then self:addCat(0, mainCat) end if allCat then self:addCat(0, allCat) end end end function MessageBox:setTemplateCategories() local args = self.args local cfg = self.cfg -- Add template categories. if cfg.templateCategory then if cfg.templateCategoryRequireName then if self.isTemplatePage then self:addCat(10, cfg.templateCategory) end elseif not self.title.isSubpage then self:addCat(10, cfg.templateCategory) end end -- Add template error categories. if cfg.templateErrorCategory then local templateErrorCategory = cfg.templateErrorCategory local templateCat, templateSort if not self.name and not self.title.isSubpage then templateCat = templateErrorCategory elseif self.isTemplatePage then local paramsToCheck = cfg.templateErrorParamsToCheck or {} local count = 0 for i, param in ipairs(paramsToCheck) do if not args[param] then count = count + 1 end end if count > 0 then templateCat = templateErrorCategory templateSort = tostring(count) end if self.categoryNums and #self.categoryNums > 0 then templateCat = templateErrorCategory templateSort = 'C' end end self:addCat(10, templateCat, templateSort) end end function MessageBox:setAllNamespaceCategories() -- Set categories for all namespaces. if self.invalidTypeError then local allSort = (self.title.namespace == 0 and 'Main:' or '') .. self.title.prefixedText self:addCat('all', 'Wikipedia message box parameter needs fixing', allSort) end if self.isSubstituted then self:addCat('all', 'Pages with incorrectly substituted templates') end end function MessageBox:setCategories() if self.title.namespace == 0 then self:setMainspaceCategories() elseif self.title.namespace == 10 then self:setTemplateCategories() end self:setAllNamespaceCategories() end function MessageBox:renderCategories() if not self.hasCategories then -- No categories added, no need to pass them to Category handler so, -- if it was invoked, it would return the empty string. -- So we shortcut and return the empty string. return "" end -- Convert category tables to strings and pass them through -- [[Module:Category handler]]. return require('Module:Category handler')._main{ main = table.concat(self.categories[0] or {}), template = table.concat(self.categories[10] or {}), all = table.concat(self.categories.all or {}), nocat = self.args.nocat, page = self.args.page } end function MessageBox:exportDiv() local root = mw.html.create() -- Add the subst check error. if self.isSubstituted and self.name then root:tag('b') :addClass('error') :wikitext(string.format( 'Template <code>%s[[Template:%s|%s]]%s</code> has been incorrectly substituted.', mw.text.nowiki('{{'), self.name, self.name, mw.text.nowiki('}}') )) end local frame = mw.getCurrentFrame() root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = self.base_templatestyles }, }) -- Add support for a single custom templatestyles sheet. Undocumented as -- need should be limited and many templates using mbox are substed; we -- don't want to spread templatestyles sheets around to arbitrary places if self.templatestyles then root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = self.templatestyles }, }) end -- Create the box. local mbox = root:tag('div') mbox:attr('id', self.id or nil) for i, class in ipairs(self.classes or {}) do mbox:addClass(class or nil) end mbox :cssText(self.style or nil) if self.attrs then mbox:attr(self.attrs) end local flex_container if self.below then -- we need to wrap the flex components (`image(right)` and `text`) in their -- own container div to support the `below` parameter flex_container = mw.html.create('div') flex_container:addClass('mbox-flex') else -- the mbox itself is the parent, so we need no HTML flex_container flex_container = mw.html.create() end -- Add the left-hand image. if self.imageLeft then local imageLeftCell = flex_container:tag('div'):addClass('mbox-image') imageLeftCell :addClass(self.imageLeftClass) :wikitext(self.imageLeft or nil) end -- Add the text. local textCell = flex_container:tag('div'):addClass('mbox-text') if self.useCollapsibleTextFields then -- The message box uses advanced text parameters that allow things to be -- collapsible. At the moment, only ambox uses this. textCell:cssText(self.textstyle or nil) local textCellDiv = textCell:tag('div') textCellDiv :addClass('mbox-text-span') :wikitext(self.issue or nil) if (self.talk or self.fix) then textCellDiv:tag('span') :addClass('hide-when-compact') :wikitext(self.talk and (' ' .. self.talk) or nil) :wikitext(self.fix and (' ' .. self.fix) or nil) end textCellDiv:wikitext(self.date and (' ' .. self.date) or nil) if self.info and not self.isSmall then textCellDiv :tag('span') :addClass('hide-when-compact') :wikitext(self.info and (' ' .. self.info) or nil) end if self.removalNotice then textCellDiv:tag('span') :addClass('hide-when-compact') :tag('i') :wikitext(string.format(" (%s)", self.removalNotice)) end else -- Default text formatting - anything goes. textCell :cssText(self.textstyle or nil) :wikitext(self.text or nil) end -- Add the right-hand image. if self.imageRight then local imageRightCell = flex_container:tag('div'):addClass('mbox-imageright') imageRightCell :addClass(self.imageRightClass) :wikitext(self.imageRight or nil) end mbox:node(flex_container) -- Add the below row. if self.below then mbox:tag('div') :addClass('mbox-text mbox-below') :cssText(self.textstyle or nil) :wikitext(self.below or nil) end -- Add error message for invalid type parameters. if self.invalidTypeError then root:tag('div') :addClass('mbox-invalid-type') :wikitext(string.format( 'This message box is using an invalid "type=%s" parameter and needs fixing.', self.type or '' )) end -- Add categories. root:wikitext(self:renderCategories() or nil) return tostring(root) end function MessageBox:export() local root = mw.html.create() -- Add the subst check error. if self.isSubstituted and self.name then root:tag('b') :addClass('error') :wikitext(string.format( 'Template <code>%s[[Template:%s|%s]]%s</code> has been incorrectly substituted.', mw.text.nowiki('{{'), self.name, self.name, mw.text.nowiki('}}') )) end local frame = mw.getCurrentFrame() root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = self.base_templatestyles }, }) -- Add support for a single custom templatestyles sheet. Undocumented as -- need should be limited and many templates using mbox are substed; we -- don't want to spread templatestyles sheets around to arbitrary places if self.templatestyles then root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = self.templatestyles }, }) end -- Create the box table. local boxTable = root:tag('table') boxTable:attr('id', self.id or nil) for i, class in ipairs(self.classes or {}) do boxTable:addClass(class or nil) end boxTable :cssText(self.style or nil) :attr('role', 'presentation') if self.attrs then boxTable:attr(self.attrs) end -- Add the left-hand image. local row = boxTable:tag('tr') if self.imageLeft then local imageLeftCell = row:tag('td'):addClass('mbox-image') if self.imageCellDiv then -- If we are using a div, redefine imageLeftCell so that the image -- is inside it. Divs use style="width: 52px;", which limits the -- image width to 52px. If any images in a div are wider than that, -- they may overlap with the text or cause other display problems. imageLeftCell = imageLeftCell:tag('div'):addClass('mbox-image-div') end imageLeftCell :addClass(self.imageLeftClass) :wikitext(self.imageLeft or nil) elseif self.imageEmptyCell then -- Some message boxes define an empty cell if no image is specified, and -- some don't. The old template code in templates where empty cells are -- specified gives the following hint: "No image. Cell with some width -- or padding necessary for text cell to have 100% width." row:tag('td') :addClass('mbox-empty-cell') end -- Add the text. local textCell = row:tag('td'):addClass('mbox-text') if self.useCollapsibleTextFields then -- The message box uses advanced text parameters that allow things to be -- collapsible. At the moment, only ambox uses this. textCell:cssText(self.textstyle or nil) local textCellDiv = textCell:tag('div') textCellDiv :addClass('mbox-text-span') :wikitext(self.issue or nil) if (self.talk or self.fix) then textCellDiv:tag('span') :addClass('hide-when-compact') :wikitext(self.talk and (' ' .. self.talk) or nil) :wikitext(self.fix and (' ' .. self.fix) or nil) end textCellDiv:wikitext(self.date and (' ' .. self.date) or nil) if self.info and not self.isSmall then textCellDiv :tag('span') :addClass('hide-when-compact') :wikitext(self.info and (' ' .. self.info) or nil) end if self.removalNotice then textCellDiv:tag('span') :addClass('hide-when-compact') :tag('i') :wikitext(string.format(" (%s)", self.removalNotice)) end else -- Default text formatting - anything goes. textCell :cssText(self.textstyle or nil) :wikitext(self.text or nil) end -- Add the right-hand image. if self.imageRight then local imageRightCell = row:tag('td'):addClass('mbox-imageright') if self.imageCellDiv then -- If we are using a div, redefine imageRightCell so that the image -- is inside it. imageRightCell = imageRightCell:tag('div'):addClass('mbox-image-div') end imageRightCell :addClass(self.imageRightClass) :wikitext(self.imageRight or nil) end -- Add the below row. if self.below then boxTable:tag('tr') :tag('td') :attr('colspan', self.imageRight and '3' or '2') :addClass('mbox-text') :cssText(self.textstyle or nil) :wikitext(self.below or nil) end -- Add error message for invalid type parameters. if self.invalidTypeError then root:tag('div') :addClass('mbox-invalid-type') :wikitext(string.format( 'This message box is using an invalid "type=%s" parameter and needs fixing.', self.type or '' )) end -- Add categories. root:wikitext(self:renderCategories() or nil) return tostring(root) end -------------------------------------------------------------------------------- -- Exports -------------------------------------------------------------------------------- local p, mt = {}, {} function p._exportClasses() -- For testing. return { MessageBox = MessageBox } end function p.main(boxType, args, cfgTables) local box = MessageBox.new(boxType, args, cfgTables or mw.loadData(CONFIG_MODULE)) box:setParameters() box:setCategories() -- DIV MIGRATION CONDITIONAL if box.cfg.div_structure then return box:exportDiv() end -- END DIV MIGRATION CONDITIONAL return box:export() end function mt.__index(t, k) return function (frame) if not getArgs then getArgs = require('Module:Arguments').getArgs end return t.main(k, getArgs(frame, {trim = false, removeBlanks = false})) end end return setmetatable(p, mt) ocboyo877qnpqum2b9fyiquh72vukqa Модуль:Message box/ombox.css 828 20338 170831 139045 2026-10-02T19:16:30Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170831 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .ombox { margin: 4px 0; border-collapse: collapse; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); /* Default "notice" gray */ background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); box-sizing: border-box; color: var(--color-base, #202122); } /* For the "small=yes" option. */ .ombox.mbox-small { font-size: 88%; line-height: 1.25em; } .ombox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } .ombox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } .ombox-content { border: 1px solid #f28500; /* Orange */ } .ombox-style { border: 1px solid #fc3; /* Yellow */ } .ombox-move { border: 1px solid #9932cc; /* Purple */ } .ombox-protection { border-width: 2px; /* Gray-gold */ } .ombox .mbox-text { border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; width: 100%; } .ombox .mbox-image { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; text-align: center; } .ombox .mbox-imageright { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; text-align: center; } /* An empty narrow cell */ .ombox .mbox-empty-cell { border: none; padding: 0; width: 1px; } /* keep synced with each other type of message box as this isn't qualified */ .mbox-invalid-type { text-align: center; } @media (min-width: 720px) { .ombox { margin: 4px 10%; } .ombox.mbox-small { /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; width: 238px; } } /** T367463 */ body.skin--responsive table.ombox img { max-width: none !important; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .ombox-speedy { background-color: #310402; /* Dark red, same hue/saturation as light */ } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .ombox-speedy { background-color: #310402; /* Dark red, same hue/saturation as light */ } } smmnp6ybvr30s6idatyj2wvfmnypvlu Модуль:Shortcut 828 20418 170833 139525 2026-10-02T19:20:10Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170833 Scribunto text/plain -- This module implements {{shortcut}}. -- Set constants local CONFIG_MODULE = 'Module:Shortcut/config' -- Load required modules local checkType = require('libraryUtil').checkType local yesno = require('Module:Yesno') local p = {} local function message(msg, ...) return mw.message.newRawMessage(msg, ...):plain() end local function makeCategoryLink(cat) return string.format('[[%s:%s]]', mw.site.namespaces[14].name, cat) end function p._main(shortcuts, options, frame, cfg) checkType('_main', 1, shortcuts, 'table') checkType('_main', 2, options, 'table', true) options = options or {} frame = frame or mw.getCurrentFrame() cfg = cfg or mw.loadData(CONFIG_MODULE) local templateMode = options.template and yesno(options.template) local redirectMode = options.redirect and yesno(options.redirect) local isCategorized = not options.category or yesno(options.category) ~= false -- Validate shortcuts for i, shortcut in ipairs(shortcuts) do if type(shortcut) ~= 'string' or #shortcut < 1 then error(message(cfg['invalid-shortcut-error'], i), 2) end end -- Make the list items. These are the shortcuts plus any extra lines such -- as options.msg. local listItems = {} for i, shortcut in ipairs(shortcuts) do local templatePath, prefix if templateMode then -- Namespace detection local titleObj = mw.title.new(shortcut, 10) if titleObj.namespace == 10 then templatePath = titleObj.fullText else templatePath = shortcut end prefix = options['pre' .. i] or options.pre or '' end if options.target and yesno(options.target) then listItems[i] = templateMode and string.format("&#123;&#123;%s[[%s|%s]]&#125;&#125;", prefix, templatePath, shortcut) or string.format("[[%s]]", shortcut) else listItems[i] = frame:expandTemplate{ title = 'No redirect', args = templateMode and {templatePath, shortcut} or {shortcut, shortcut} } if templateMode then listItems[i] = string.format("&#123;&#123;%s%s&#125;&#125;", prefix, listItems[i]) end end -- Wrap each shortcut in a nowrap span -- e.g. [[WP:CFORK/I]] in [[Special:PermanentLink/1366587294]] listItems[i] = string.format('<span class="nowrap">%s</span>', listItems[i]) end table.insert(listItems, options.msg) -- Return an error if we have nothing to display if #listItems < 1 then local msg = cfg['no-content-error'] msg = string.format('<strong class="error">%s</strong>', msg) if isCategorized and cfg['no-content-error-category'] then msg = msg .. makeCategoryLink(cfg['no-content-error-category']) end return msg end local root = mw.html.create() root:wikitext(frame:extensionTag{ name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:Shortcut/styles.css'} }) -- Anchors local anchorDiv = root :tag('div') :addClass('module-shortcutanchordiv') for i, shortcut in ipairs(shortcuts) do local anchor = mw.uri.anchorEncode(shortcut) anchorDiv:tag('span'):attr('id', anchor) end -- Shortcut heading local shortcutHeading do local nShortcuts = #shortcuts if nShortcuts > 0 then local headingMsg = options['shortcut-heading'] or redirectMode and cfg['redirect-heading'] or cfg['shortcut-heading'] shortcutHeading = message(headingMsg, nShortcuts) shortcutHeading = frame:preprocess(shortcutHeading) end end -- Shortcut box local shortcutList = root :tag('div') :addClass('module-shortcutboxplain noprint') :attr('role', 'note') if options.float and options.float:lower() == 'left' then shortcutList:addClass('module-shortcutboxleft') end if options.clear and options.clear ~= '' then shortcutList:css('clear', options.clear) end if shortcutHeading then shortcutList :tag('div') :addClass('module-shortcutlist') :wikitext(shortcutHeading) end local ubl = require('Module:List').unbulleted(listItems) shortcutList:wikitext(ubl) return tostring(root) end function p.main(frame) local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame) -- Separate shortcuts from options local shortcuts, options = {}, {} for k, v in pairs(args) do if type(k) == 'number' then shortcuts[k] = v else options[k] = v end end -- Compress the shortcut array, which may contain nils. local function compressArray(t) local nums, ret = {}, {} for k in pairs(t) do nums[#nums + 1] = k end table.sort(nums) for i, num in ipairs(nums) do ret[i] = t[num] end return ret end shortcuts = compressArray(shortcuts) return p._main(shortcuts, options, frame) end return p 2ffvf8o7i2lpgr8nnkkd82g24i6nwsv Модуль:Shortcut/styles.css 828 20423 170834 139531 2026-10-02T19:20:53Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170834 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .module-shortcutboxplain { float: right; margin: 0 0 0 1em; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-base, #fff); padding: 0.3em 0.6em 0.2em 0.6em; text-align: center; font-size: 85%; } .module-shortcutboxleft { float: left; margin: 0 1em 0 0; } .module-shortcutlist { display: inline-block; border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); margin-bottom: 0.2em; } .module-shortcutboxplain ul { font-weight: bold; } .module-shortcutanchordiv { position: relative; top: -3em; } li .module-shortcutanchordiv { float: right; /* IE/Edge in list items */ } .mbox-imageright .module-shortcutboxplain { padding: 0.4em 1em; line-height: 1.3; margin: 0; float: initial; } iy0abv0s7wkq06bjcild5vh6fo8vjrr Адміністративноє діленя Украйины 0 21038 170875 165431 2026-10-03T09:14:47Z Rue323 31002 /* Деталный адміністративный устрій (на 01.01.2022) */ 170875 wikitext text/x-wiki [[Украйина]] є унітарна держава, котра ся адміністративно чинит 27&nbsp;реґіонами: сюды входят 24&nbsp;області, 1&nbsp;автономна республіка ([[Автономна републіка Крым|АР Крым]]) тай 2&nbsp;вароші из шпеціалным статусом: [[Кієв|Кийов]] тай [[Севастополь]]. == Структура == Подля статі №133 Конституції Украйины систему адміністративно-територіалного устроя Украйины чинят: [[Автономна републіка Крым|Автономна республіка Крым]], області, районы, [[Варош|вароші]], районы у варошах, селища тай [[Село|села]].<ref>{{Cite web |url=http://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/254к/96-вр/page3 |title=Конституція України |accessdate=27 листопада 2021 |archive-date=2 квітня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402062117/https://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/254к/96-вр/page3 }}</ref> Сесі територіалні єдиниці ся класифікуют за трьома факторами:<ref>[http://apelyacia.org.ua/content/1-ponyattya-teritorialnogo-ustroyu-ukrayini-sistema-administrativno-teritorialnogo-ustroyu 1. Поняття територіального устрою України. Система адміністративно-територіального устрою України]{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1) ''ґеоґрафічно'' они ся ділят на реґіоны (АР Крым, області, районы, вароші-реґіоны [[Кієв|Кийов]] тай [[Севастополь]]) тай населені пункты (вароші, селища, села); 2) ''подля статуса''&nbsp;— на: адміністративно-територіалні єдиниці (області, районы), самоврядні територіалні єдиниці&nbsp;— територіалні громады (варошські, селищні, сілські). АР Крым має шпеціалный статус територіалної автономії, а районы у варошах ся характеризуют рисами як адміністративно-територіалных, так и самоврядных єдиниць; 3) ''подля міста у системі адміністративно-територіалного устроя Украйины''&nbsp;— на ''територіалні єдиниці первинного уровня'' (варошські, селищні тай сілські територіалні громады), ''середнього уровня'' (районы) тай ''выщого уровня'' (Автономна Республіка Крым, області, вароші [[Кієв|Кийов]] тай [[Севастополь]]). Де факто адміністративно-територіалныма єдиницями сут и території територіалных громад, хоть на леґіслативнум уровньови они раз такый статус не дустали. Подля платного ''Положеня за порядок рішеня вопросув адміністративно-територіального устроя Украйинської РСР'' (1981) (против Конституції) є такый тип населеного пункта ги „селище міського типу“ (смт). Населеня смт ся тримле варошськым. == Територіалні єдиниці выщого уровня == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" " |- style="background-color:#bbbbbb;" ! Флаґ ! Герб ! № ! Реґіон ! Площа<br/>(км²) ! Населеня <sup>(01.01.2021)</sup> ! Густота населеня<br />(чоловік/км²) ! Адм. центер ! Районув ! Громад |- | [[Файл:Flag of Crimea.svg|50px|border]] | [[Файл:Emblem of Crimea.svg|50px|]] | 1 | [[Автономна републіка Крым|Автономна Республіка Крим]] | {{Formatnum:26081}} | {{Nts|1967259}}** | 75,43 | [[Сімферополь]] | 10 (14)* | — |- | [[Файл:Prapor Vinnytskoyi oblasti.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Vinnytsa Oblast.svg|50px]] | 2 | [[Вінницька область|Вінницька область]] | {{Formatnum:26513}} | {{Nts|1529123}} | 57,67 | [[Вінниця]] | 6 | 63 |- | [[Файл:Volyn flag.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Volyn Oblast.svg|50px]] | 3 | [[Волиньска область|Волинська область]] | {{Formatnum:20144}} | {{Nts|1027397}} | 51,0 | [[Луцьк]] | 4 | 54 |- | [[Файл:Flag of Dnipropetrovsk Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Smaller Coat of arms of Dnipropetrovsk Oblast.svg|50px]] | 4 | [[Днїпропетровска область|Дніпропетровська область]] | {{Formatnum:31974}} | {{Nts|3142035}} | 98,27 | [[Днїпро (місто)|Дніпро]] | 7 | 86 |- | [[Файл:Flag of Donetsk Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Donetsk Oblast 1999.svg|50px]] | 5 | [[Донецька область]] | {{Formatnum:26517}} | {{Nts|4100280}} | 154,63 | [[Донецьк]] | 8 | 66 |- | [[Файл:Flag of Zhytomyr Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Zhytomyr Oblast.svg|50px]] | 6 | [[Жытомирьска область|Житомирська область]] | {{Formatnum:29832}} | {{Nts|1195495}} | 40,07 | [[Житомир]] | 4 | 65 |- | [[Файл:Flag of Transcarpathian Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Karpatska Ukraina-2 COA.svg|50px]] | 7 | [[Закарпатська область]] | {{Formatnum:12777}} | {{Nts|1250129}} | 97,84 | [[Ужгород]] | 6 | 64 |- | [[Файл:Flag of Zaporizhia Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of arms of Zaporizhia Oblast.svg|50px]] | 8 | [[Запорізька область]] | {{Formatnum:27180}} | {{Nts|1666515}} | 61,31 | [[Запоріжжя]] | 5 | 67 |- | [[Файл:Flag of Ivano-Frankivsk Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Ivano-Frankivsk Oblast.svg|50px]] | 9 | [[Івано-Франківська область]] | {{Formatnum:13928}} | {{Nts|1361109}} | 97,72 | [[Івано-Франківськ]] | 6 | 62 |- | [[Файл:Flag of Kiev Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:COA of Kyiv Oblast.svg|50px]] | 10 | [[Кієвска область|Київська область]] | {{Formatnum:28131}} | {{Nts|1788530}} | 63,58 | [[Київ]] | 7 | 69 |- | [[Файл:Flag of Kirovohrad Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Kirovohrad Oblast.svg|50px]] | 11 | [[Кіровоградьска область|Кіровоградська область]] | {{Formatnum:24588}} | {{Nts|920128}} | 37,42 | [[Кропивницькый|Кропивницький]] | 4 | 49 |- | [[Файл:Flag of Luhansk Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms Luhansk Oblast.svg|50px]] | 12 | [[Луганьска область|Луганська область]] | {{Formatnum:26684}} | {{Nts|2121322}} | 79,5 | [[Луганьск|Луганськ]] | 8 | 37 |- | [[Файл:Flag of Lviv Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Lviv Oblast SVG.svg|50px]] | 13 | [[Львівска область|Львівська область]] | {{Formatnum:21833}} | {{Nts|2497750}} | 114,4 | [[Львів]] | 7 | 73 |- | [[Файл:Flag of Mykolaiv Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Mykolaiv Oblast.svg|50px]] | 14 | [[Миколаївска область|Миколаївська область]] | {{Formatnum:24598}} | {{Nts|1108394}} | 45,06 | [[Миколаїв]] | 4 | 52 |- | [[Файл:Flag of Odesa Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Odesa Oblast.svg|50px]] | 15 | [[Одеска область|Одеська область]] | {{Formatnum:33310}} | {{Nts|2368107}} | 71,09 | [[Одеса]] | 7 | 91 |- | [[Файл:Flag of Poltava Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Poltava Oblast.svg|50px]] | 16 | [[Полтавска область|Полтавська область]] | {{Formatnum:28748}} | {{Nts|1371529}} | 47,71 | [[Полтава]] | 4 | 61 |- | [[Файл:Flag of Rivne Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Rivne Oblast.svg|50px]] | 17 | [[Рівненьска область|Рівненська область]] | {{Formatnum:20047}} | {{Nts|1148456}} | 57,29 | [[Рівне]] | 4 | 64 |- | [[Файл:Flag of Sumy Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Sumy Oblast.svg|50px]] | 18 | [[Сумска область|Сумська область]] | {{Formatnum:23834}} | {{Nts|1053452}} | 44,2 | [[Сумы|Суми]] | 5 | 51 |- | [[Файл:Flag of Ternopil Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Ternopil Oblast.svg|50px]] | 19 | [[Тернопільска область|Тернопільська область]] | {{Formatnum:13823}} | {{Nts|1030562}} | 74,55 | [[Тернопіль]] | 3 | 55 |- | [[Файл:Flag of Kharkiv Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:COA of Kharkiv Oblast.svg|50px]] | 20 | [[Харьковска область|Харківська область]] | {{Formatnum:31415}} | {{Nts|2633834}} | 83,84 | [[Харків]] | 7 | 56 |- | [[Файл:Flag of Kherson Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Kherson Oblast.svg|50px]] | 21 | [[Херсоньска область|Херсонська область]] | {{Formatnum:28461}} | {{Nts|1016707}} | 35,72 | [[Херсон]] | 5 | 49 |- | [[Файл:Flag of Khmelnytskyi Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Khmelnytskyi Oblast.svg|50px]] | 22 | [[Хмельницька область]] | {{Formatnum:20645}} | {{Nts|1243787}} | 60,25 | [[Хмельницький]] | 3 | 60 |- | [[Файл:Flag of Cherkasy Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Cherkasy Oblast.svg|50px]] | 23 | [[Черкаска область|Черкаська область]] | {{Formatnum:20900}} | {{Nts|1178266}} | 56,38 | [[Черкасы|Черкаси]] | 4 | 66 |- | [[Файл:Flag of Chernivtsi Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Chernivtsi Oblast.svg|50px]] | 24 | [[Чернівецька область]] | {{Formatnum:8097}} | {{Nts|896566}} | 110,73 | [[Чернівці]] | 3 | 52 |- | [[Файл:Flag of Chernihiv Oblast.svg|50px|border]] | [[Файл:Coat of Arms of Chernihiv Oblast.svg|50px]] | 25 | [[Чернїгівска область|Чернігівська область]] | {{Formatnum:31865}} | {{Nts|976701}} | 30,65 | [[Чернігів]] | 5 | 57 |- | [[Файл:Flag of Kyiv Kurovskyi.svg|50px|border]] | [[Файл:COA of Kyiv Kurovskyi.svg|50px]] | 26 | [[Київ]] | {{Formatnum:839}} | {{Nts|2962180}} | 3530,61 | [[Київ]] | 10 | — |- | [[Файл:Flag of Sevastopol.svg|50px|border]] | [[Файл:COA of Sevastopol.svg|50px]] | 27 | [[Севастополь]] | {{Formatnum:864}} | {{Nts|385870}}** | 446,61 | [[Севастополь]] | 4 | — |- style="background-color:#cccccc;" class="sortbottom" | [[Файл:Flag of Ukraine.svg|50px|border]] | [[Файл:Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg|50px]] | UA | [[Україна]] | {{Formatnum:603628}} | {{Nts|43941483}} | 72,8 | [[Київ]] | 136 (140)* | 1469 |} <sup>*Моментално в окуповануй АР Крым 14 районув, котрі бдут ліквідовані по деокупації, а вмісто них ся учинит 10 новых районув. Ворохом новых районув в Украйині 136, уєдно из неліквідованыма днешньыма районами АР Крым&nbsp;— 140.</sup> <sup><nowiki>**</nowiki>Населеня Севастополської варошської рады тай АР Крым подані на 1.</sup>&nbsp;<sup>януара 2014.</sup> == Деталный адміністративный устрій (на 01.01.2022) == {| class="wikitable" !Ворохом населеных пунктув |29711 !Представницькый орґан Автономної Республікы Крым — Верьховна Рада Автономної Республікы Крым | 1 |- !Варошськых поселень |1342 !Ворохом місных рад: |1902 |- !Сілськых поселень |28369 !у тум числі: обласных рад | 22 |- ! | !варошські варошув из шпеціалным статусом | 2 |} {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsible mw-datatable" ! rowspan="4" |<small>№</small> <small>п.п.</small> ! rowspan="4" |<small>Автономна Республіка Крым,</small> <small>область,</small> <small>варош из</small> <small>шпеціалным статусом</small> ! rowspan="4" |<small>Районы</small> ! rowspan="4" |<small>Районы</small> <small>у варошах</small> ! rowspan="4" |<small>Тер.</small> <small>громады</small> ! colspan="8" |<small>Населені пункты</small> ! colspan="7" rowspan="2" |<small>Рады</small> |- ! rowspan="3" |<small>Ворохом</small> <small>нас.</small> <small>пунктув</small> ! colspan="4" |<small>Варошські населені пункты</small> ! colspan="3" |<small>Сілські населені пункты</small> |- ! rowspan="2" |<small>Ворохом</small> ! rowspan="2" |<small>вароші</small> ! rowspan="2" |<small>у т.ч. з</small> <small>рай.</small> <small>діленьом</small> ! rowspan="2" |<small>смт</small> ! rowspan="2" |<small>Ворохом</small> ! rowspan="2" |<small>с-ща</small> ! rowspan="2" |<small>села</small> ! rowspan="2" |<small>Ворохом</small> ! rowspan="2" |<small>Районні</small> ! rowspan="2" |<small>Районні</small> <small>у варошах</small> ! colspan="4" |<small>Територіалных громад</small> |- !<small>ворохом</small> !<small>варошські</small> !<small>селищні</small> !<small>сілські</small> |- |'''1''' |'''АР&nbsp;Крым *''' |10 |3 |— |1019 |72 |16 |1 |56 |947 |30 |917 |314 |10 |3 |297 |16 |38 |243 |- |'''2''' |'''Вінницька''' |6 | |63 |1503 |47 |18 | |29 |1456 |127 |1329 |69 |6 | |63 |18 |22 |23 |- |'''3''' |'''Волынська''' |4 | |54 |1087 |33 |11 | |22 |1054 | |1054 |58 |4 | |54 |11 |18 |25 |- |'''4''' |'''Дніпропетровська''' |7 |18 |86 |1500 |65 |20 |3 |45 |1435 |60 |1375 |100 |7 |7 |86 |20 |25 |41 |- |'''5''' |'''Донецька *''' |8 |21 |66 |1298 |183 |52 |4 |131 |1115 |196 |919 |41 |5 | |36 |19 |8 |9 |- |'''6''' |'''Житомирська''' |4 |2 |66 |1668 |55 |12 |1 |43 |1613 |20 |1593 |70 |4 | |66 |12 |22 |32 |- |'''7''' |'''Закарпатська''' |6 | |64 |608 |30 |11 | |19 |578 | |578 |70 |6 | |64 |11 |18 |35 |- |'''8''' |'''Запорізька''' |5 |7 |67 |950 |36 |14 |1 |22 |914 |44 |870 |72 |5 | |67 |14 |17 |36 |- |'''9''' |'''Ивано-Франкувська''' |6 | |62 |805 |39 |15 | |24 |766 |20 |746 |68 |6 | |62 |15 |23 |24 |- |'''10''' |'''Київська''' |7 | |69 |1182 |56 |26 | |30 |1126 |5 |1121 |76 |7 | |69 |24 |23 |22 |- |'''11''' |'''Кіровоградська''' |4 |2 |49 |1029 |39 |12 |1 |27 |990 |16 |974 |55 |4 |2 |49 |12 |16 |21 |- |'''12''' |'''Луганська *''' |8 |4 |37 |926 |146 |37 |1 |109 |780 |102 |678 |22 |4 | |18 |4 |11 |3 |- |'''13''' |'''Львувська''' |7 |6 |73 |1928 |78 |44 |1 |34 |1850 |1 |1849 |80 |7 | |73 |39 |16 |18 |- |'''14''' |'''Миколаївська''' |4 |4 |52 |911 |26 |9 |1 |17 |885 |71 |814 |56 |4 | |52 |9 |14 |29 |- |'''15''' |'''Одеська''' |7 |4 |91 |1174 |52 |19 |1 |33 |1122 |22 |1100 |98 |7 | |91 |19 |25 |47 |- |'''16''' |'''Полтавська''' |4 |5 |60 |1839 |36 |16 |2 |20 |1803 |15 |1788 |67 |4 |3 |60 |16 |20 |24 |- |'''17''' |'''Рівненська''' |4 | |64 |1026 |27 |11 | |16 |999 |3 |996 |68 |4 | |64 |11 |13 |40 |- |'''18''' |'''Сумська''' |5 |2 |51 |1489 |35 |15 |1 |20 |1454 |52 |1402 |56 |5 | |51 |15 |15 |21 |- |'''19''' |'''Тернопульська''' |3 | |55 |1058 |35 |18 | |17 |1023 |1 |1022 |58 |3 | |55 |18 |16 |21 |- |'''20''' |'''Харькувська''' |7 |9 |56 |1751 |77 |17 |1 |60 |1674 |138 |1536 |63 |7 | |56 |17 |26 |13 |- |'''21''' |'''Херсонська''' |5 |3 |49 |696 |40 |9 |1 |31 |656 |79 |577 |57 |5 |3 |49 |9 |17 |23 |- |'''22''' |'''Хмельницька''' |3 | |60 |1451 |37 |13 | |24 |1414 |5 |1409 |63 |3 | |60 |13 |22 |25 |- |'''23''' |'''Черкаська''' |4 |2 |66 |854 |30 |16 |1 |14 |824 |101 |723 |70 |4 | |66 |16 |10 |40 |- |'''24''' |'''Чернівецька''' |3 | |52 |417 |19 |11 | |8 |398 | |398 |55 |3 | |52 |11 |7 |34 |- |'''25''' |'''Чернігувська''' |5 |2 |57 |1509 |45 |16 |1 |29 |1464 |57 |1407 |62 |5 | |57 |16 |24 |17 |- |'''26''' |'''в.&nbsp;Кийов''' | |10 | |1 |1 | |1 | | | | |1 | | |1 | | | |- |'''27''' |'''в.&nbsp;Севастополь*''' | |4 | |32 |3 |2 |1 |1 |29 |1 |28 |11 | |4 |2 |1 |1 |4 |- class="sortbottom" ! colspan="2" |Всього !140 !108 !1469 !29711 !1342 !''460'' !24 !881 !28369 !1166 !27203 !1880 !133 !22 !1720 !386 !467 !870 |} ''<sup>Подля податкув офіціалного портала Верьховної Рады Украйины.</sup>''<ref>[http://static.rada.gov.ua/zakon/new/NEWSAIT/ADM/zmist.html Адміністративно-територіальний устрій України (електронний довідник)]. [https://web.archive.org/web/20210605084454/http://static.rada.gov.ua/zakon/new/NEWSAIT/ADM/zmist.html 5.&nbsp;юнія 2021] на сайті Верьховної Рады Украины</ref> Вароші, не пораховані у таблиці у ґрафі „вароші“, бо у них варошські рады не вчинені тай они не сут у територіалных громадах: [[Припять (мѣсто)|Припять]] та [[Чорнобыль]]. Ворохом варошув в Украйині є 461. {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Вароші из районным діленьом, у котрых районні рады у вароши не сут учинені !Назывка области !Назывка вароша !Районув у вароши !Районных рад у вароши |- |Дніпропетровська |Дніпро |8 |0 |- |Дніпропетровська |Камянське |3 |0 |- |Донецька |Горлівка |3 |0 |- |Донецька |Донецьк |9 |0 |- |Донецька |Макіївка |5 |0 |- |Донецька |Маріуполь |4 |0 |- |Житомирська |Житомир |2 |0 |- |Запорізька |Запоріжжя |7 |0 |- |Луганська |Луганськ |4 |0 |- |Львівська |Львів |6 |0 |- |Миколаївська |Миколаїв |4 |0 |- |— |Кийов |10 |0 |- |Одеська |Одеса |4 |0 |- |Полтавська |Кременчук |2 |0 |- |Сумська |Сумы |2 |0 |- |Харківська |Харків |9 |0 |- |Черкаська |Черкасы |2 |0 |- |Чернігівська |Чернігів |2 |0 |} == Зміны за 1991–2020. рокы == {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Число адміністративно-територіалных єдиниць у 1924–2020. роках<ref>{{Cite web |title=Кількість адміністративно-територіальних одиниць |url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/view.asp?ma=000_0101&ti=%25CA%25B3%25EB%25FC%25EA%25B3%25F1%25F2%25FC+%25E0%25E4%25EC%25B3%25ED%25B3%25F1%25F2%25F0%25E0%25F2%25E8%25E2%25ED%25EE%252D%25F2%25E5%25F0%25E8%25F2%25EE%25F0%25B3%25E0%25EB%25FC%25ED%25E8%25F5+%25EE%25E4%25E8%25ED%25E8%25F6%25FC&path=../Quicktables/POPULATION/01/&lang=1&multilang=uk |website=database.ukrcensus.gov.ua |accessdate=2020-08-03 |last= |first= |date= |publisher= |language= |archive-date=2020-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722060304/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/view.asp?ma=000_0101&ti=%CA%B3%EB%FC%EA%B3%F1%F2%FC+%E0%E4%EC%B3%ED%B3%F1%F2%F0%E0%F2%E8%E2%ED%EE-%F2%E5%F0%E8%F2%EE%F0%B3%E0%EB%FC%ED%E8%F5+%EE%E4%E8%ED%E8%F6%FC&path=..%2FQuicktables%2FPOPULATION%2F01%2F&lang=1&multilang=uk }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2018/zb_dy_2017.pdf |title=Кількість адміністративно-територіальних одиниць у 1992–2018 роках |last= |first= |date= |website= |publisher=Демографічний щорічник "Населення України за 2017 рік" Державна служба статистики України |language= |accessdate= |archive-date=13 грудня 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201213191722/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2018/zb_dy_2017.pdf }}</ref> <sup>(на 1.</sup>&nbsp;<sup>януара)</sup> ! rowspan="2" |Рокы ! rowspan="2" |Районы ! rowspan="2" |Території тер. громад<!-- https://decentralization.gov.ua/gromada --> ! colspan="2" |Вароші ! rowspan="2" |Районы у варошах ! rowspan="2" |Селища варошського типа ! rowspan="2" |Сілські населені пункты |- !ворохом !у тум числі шпец. статуса, республ. тай областного значіня |- |1924<ref>{{АТД СССР-1924}}</ref> |706 | | | | | | |- |1926<ref>{{АТД СССР-1926}}</ref> |636 | |78 |— |— |— |9307* |- |1931<ref>{{АТД СССР-1931}}</ref> |374 | |81 |21 |— |94 |54999 |- |1932<ref>{{АТД СССР-1932}}</ref> |358 | |88 |29 |— |94 |54999 |- |1934<ref>{{АТД СССР-1934}}</ref> |362 | |89 |31 |— |93 |11028* |- |1938<ref>{{АТД СССР-1938}}</ref> |502 | |95 |39 |14 |87 |11050* |- |1941<ref>{{АТД СССР-1941}}</ref> |746 | |255 |79 |69 |459 |16289* |- |1965<ref>{{АТД СССР-1965|8}}</ref> |394 | |365 |113 |83 |846 |8539* |- |1980<ref>{{АТД СССР-1980|701}}</ref> |479 | |412 |138 |120 |899 |8522* |- |1987<ref>{{АТД СССР-1987|14}}</ref> |480 | |429 |141 |121 |916 |8675* |- |1989 |479 | |434 |144 |120 |927 |28 768 |- |1990 |479 | |436 |145 |120 |927 |28 804 |- |1991 |481 | |436 |149 |120 |925 |28 845 |- |1992 |485 | |437 |153 |120 |923 |28 828 |- |1993 |486 | |441 |158 |120 |915 |28 858 |- |1994 |489 | |445 |164 |120 |911 |28 863 |- |1995 |489 | |445 |165 |120 |909 |28 864 |- |1996 |490 | |446 |167 |121 |907 |28 838 |- |1997 |490 | |447 |167 |121 |904 |28 834 |- |1998 |490 | |448 |168 |121 |896 |28 794 |- |1999 |490 | |448 |169 |121 |897 |28 775 |- |2000 |490 | |448 |170 |121 |894 |28 739 |- |2001 |490 | |451 |173 |122 |893 |28 651 |- |2002 |490 | |454 |174 |118 |889 |28 619 |- |2003 |490 | |453 |176 |118 |887 |28 612 |- |2004 |490 | |455 |178 |118 |886 |28 597 |- |2005 |490 | |456 |178 |118 |886 |28 585 |- |2006 |490 | |457 |178 |118 |885 |28 562 |- |2007 |490 | |458 |179 |118 |886 |28 540 |- |2008 |490 | |458 |179 |118 |886 |28 504 |- |2009 |490 | |459 |179 |118 |886 |28 490 |- |2010 |490 | |459 |179 |118 |885 |28 471 |- |2011 |490 | |459 |180 |118 |885 |28 457 |- |2012 |490 | |459 |180 |114 |885 |28 450 |- |2013 |490 | |460 |180 |111 |885 |28 441 |- |2014 |490 | |460 |182 |111 |885 |28 397 |- |2015 |490 | |460 |184 |111 |885 |28 388 |- |2016 |490 |93 |460 |187 |111 |885 |28 385 |- |2017 |490 |216 |460 |189 |111 |885 |28 377 |- |2018 |490 |458 |461 |189 |108 |883 |28 378 |- |2019 |490 |686 |461 |189 |108 |883 |28 376 |- |2020 |490 |841 |461 |189 |108 |882 |28 376 |- |2021 |136 (140) |1469 |461 |189 |108 |882 |28 372 |} <nowiki>*</nowiki>звіздочков указаноє число сілськых рад. == Удкликаня == [[Катеґорія:Адміністратівне дїлїня Україны| ]] 15evvximq13071rhfeatj6kkgeo68u8 Хоснователь:Flipdot 2 21040 170788 170429 2026-10-02T13:37:21Z Flipdot 23893 170788 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; border: #99B3FF solid 1px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | style="text-align: center" | '''[[Вікіпедія:Бабілон|Знатя языкув]]''' |- | {{User rue}} {{User uk}} {{User en-3}} {{User ru-3}} {{User rsk-1}} {{User de-1}} {{User cs-1}} {{User hu-1}} |- | [[:Category:Вікіпедісты подля языка|Вікіпедішты подля языка]] |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адміністративноє діленя Украйины]] * [[Аперітіф]] * [[Баклава]] * [[Баптізм]] * [[Біблія]] * [[Біров, Ласлов]] * [[Болгарськый язык]] * [[Вінниця]] * [[Выкричник]] * [[Вылтава]] * [[Гавел, Вацлав]] * [[Гвузд]] / [[Клинець]] * [[Гомеричный сміх]] * [[Горянська ротунда]] * [[Ґеноцід у Ґазі]] * [[Ґрісіні]] * [[Давньоруськый язык]] * [[Діжестіф]] * [[Дьолог, Надія]] * [[Евромайдан]] * [[Еколоґія]] * [[Емпірізмус]] * [[Емпіричный доказ]] * [[Ефект Даннінґа–Круґера]] * [[Закарпатська академія умінь]] * [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] * [[Звідалник]] * [[Інтелектуална інвалідность]] * [[Кваґа]] * [[Кіплінґ, Радьярд]] * [[Коледж умінь им. А. Ерделія|Коледж умінь им.&nbsp;А.&nbsp;Ерделія]] * [[Латвійськый язык]] * [[Латвія]] * [[Лінґва франка]] * [[Меджінародный фонетічный алфавіт]] * [[Мєлґо, Алберто]] * [[Молдавськый язык]] * [[Муцность алкоголя]] * [[Одоакер]] * [[Оладі]] * [[Оломовц]] * [[Опровуд]] * [[Палачінта]] * [[Паленка]] * [[Пандемія COVID-19]] * [[Паралімпійські бавища]] * [[Пешітта]] * [[Піца]] * [[Пылзень]] * [[Поппер, Карл]] * [[Псавтыря (ритуал)]] * [[Псавтыря]] * [[Псалтырь]] * [[Ракія]] * [[Роналду, Кріштяну]] * [[Рошко, Михайло]] * [[Румынськый язык]] * [[Само]] * [[Септуаґінта]] * [[Снайдер, Тімоті]] * [[Сумы]] * [[Сята Моніка]] * [[Тоалет]] / [[Заход]] * [[Убивство Ірины Фаріон]] * [[Фавн]] * [[Фавна (божество)]] * [[ФК Русин|ФК „Русин“]] * [[Чаушеску, Ніколае]] * [[Чехія]] * [[Шолтес, Банді]] * [[AfrikaBurn]] * [[Burning Man]] * [[Editio princeps]] * [[Pfeilstorch]] {{div col end}} == Хосенні шаблоны == <div style="font-family: monospace;"> {{div col|colwidth=12em}} * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Карпаторусинські поселеня 2021|Карпаторусинські поселеня 2021]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Небізувноє жерело|Небізувноє жерело]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Неенциклопедичный стиль|Неенциклопедичный стиль]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:В розробку|В розробку]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Рожд|Рожд]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Букв|Букв]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Досл|Досл]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Пор|Пор]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Trim|Trim]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Em|Em]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Sic|Sic]]<nowiki>}}</nowiki> {{div col end}} </div> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} 0jwy861o4g7ulqqm2zolyhf8mob3smp 170789 170788 2026-10-02T13:37:53Z Flipdot 23893 170789 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; border: #99B3FF solid 1px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | style="text-align: center" | '''[[Вікіпедія:Бабілон|Знатя языкув]]''' |- | {{User rue}} {{User uk}} {{User en-3}} {{User ru-3}} {{User rsk-1}} {{User de-1}} {{User cs-1}} {{User hu-1}} |- | [[:Category:Вікіпедісты подля языка|Вікіпедішты подля языка]] |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адміністративноє діленя Украйины]] * [[Аперітіф]] * [[Баклава]] * [[Баптізм]] * [[Біблія]] * [[Біров, Ласлов]] * [[Болгарськый язык]] * [[Вінниця]] * [[Выкричник]] * [[Вылтава]] * [[Гавел, Вацлав]] * [[Гвузд]] / [[Клинець]] * [[Гомеричный сміх]] * [[Горянська ротунда]] * [[Ґеноцід у Ґазі]] * [[Ґрісіні]] * [[Давньоруськый язык]] * [[Діжестіф]] * [[Дьолог, Надія]] * [[Евромайдан]] * [[Еколоґія]] * [[Емпірізмус]] * [[Емпіричный доказ]] * [[Ефект Даннінґа–Круґера]] * [[Закарпатська академія умінь]] * [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] * [[Звідалник]] * [[Інтелектуална інвалідность]] * [[Кваґа]] * [[Кіплінґ, Радьярд]] * [[Коледж умінь им. А. Ерделія|Коледж умінь им.&nbsp;А.&nbsp;Ерделія]] * [[Латвійськый язык]] * [[Латвія]] * [[Лінґва франка]] * [[Меджінародный фонетічный алфавіт]] * [[Мєлґо, Алберто]] * [[Молдавськый язык]] * [[Муцность алкоголя]] * [[Одоакер]] * [[Оладі]] * [[Оломовц]] * [[Опровуд]] * [[Палачінта]] * [[Паленка]] * [[Пандемія COVID-19]] * [[Паралімпійські бавища]] * [[Пешітта]] * [[Піца]] * [[Пылзень]] * [[Поппер, Карл]] * [[Псавтыря (ритуал)]] * [[Псавтыря]] * [[Псалтырь]] * [[Ракія]] * [[Роналду, Кріштяну]] * [[Рошко, Михайло]] * [[Румынськый язык]] * [[Само]] * [[Септуаґінта]] * [[Снайдер, Тімоті]] * [[Сумы]] * [[Сята Моніка]] * [[Тоалет]] / [[Заход]] * [[Убивство Ірины Фаріон]] * [[Фавн]] * [[Фавна (божество)]] * [[ФК Русин|ФК „Русин“]] * [[Чаушеску, Ніколае]] * [[Чехія]] * [[Шолтес, Банді]] * [[AfrikaBurn]] * [[Burning Man]] * [[Editio princeps]] * [[Pfeilstorch]] {{div col end}} == Хосенні шаблоны == <div style="font-family: monospace;"> {{div col|colwidth=12em}} * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Карпаторусинські поселеня 2021|Карпаторусинські поселеня 2021]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Небізувноє жерело|Небізувноє жерело]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Неенциклопедичный стиль|Неенциклопедичный стиль]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:В розробку|В розробку]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Рожд|Рожд]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Букв|Букв]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Досл|Досл]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Пор|Пор]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Trim|Trim]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Em|Em]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Sic|Sic]]<nowiki>}}</nowiki> {{div col end}} </div> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} bhz4nahwkfdehnzjegio560efv755ow 170814 170789 2026-10-02T18:41:34Z Flipdot 23893 170814 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; border: #99B3FF solid 1px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | style="text-align: center" | '''[[Вікіпедія:Бабілон|Знатя языкув]]''' |- | {{User rue}} {{User uk}} {{User en-3}} {{User ru-3}} {{User rsk-1}} {{User de-1}} {{User cs-1}} {{User hu-1}} |- | [[:Category:Вікіпедісты подля языка|Вікіпедішты подля языка]] |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адміністративноє діленя Украйины]] * [[Аперітіф]] * [[Баклава]] * [[Бананова республіка]] * [[Баптізм]] * [[Біблія]] * [[Біров, Ласлов]] * [[Болгарськый язык]] * [[Вінниця]] * [[Выкричник]] * [[Вылтава]] * [[Гавел, Вацлав]] * [[Гвузд]] / [[Клинець]] * [[Гомеричный сміх]] * [[Горянська ротунда]] * [[Ґеноцід у Ґазі]] * [[Ґрісіні]] * [[Давньоруськый язык]] * [[Діжестіф]] * [[Дьолог, Надія]] * [[Евромайдан]] * [[Еколоґія]] * [[Емпірізмус]] * [[Емпіричный доказ]] * [[Ефект Даннінґа–Круґера]] * [[Закарпатська академія умінь]] * [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] * [[Звідалник]] * [[Інтелектуална інвалідность]] * [[Кваґа]] * [[Кіплінґ, Радьярд]] * [[Коледж умінь им. А. Ерделія|Коледж умінь им.&nbsp;А.&nbsp;Ерделія]] * [[Латвійськый язык]] * [[Латвія]] * [[Лінґва франка]] * [[Меджінародный фонетічный алфавіт]] * [[Мєлґо, Алберто]] * [[Молдавськый язык]] * [[Муцность алкоголя]] * [[Одоакер]] * [[Оладі]] * [[Оломовц]] * [[Опровуд]] * [[Палачінта]] * [[Паленка]] * [[Пандемія COVID-19]] * [[Паралімпійські бавища]] * [[Пешітта]] * [[Піца]] * [[Пылзень]] * [[Поппер, Карл]] * [[Псавтыря (ритуал)]] * [[Псавтыря]] * [[Псалтырь]] * [[Ракія]] * [[Роналду, Кріштяну]] * [[Рошко, Михайло]] * [[Румынськый язык]] * [[Само]] * [[Септуаґінта]] * [[Снайдер, Тімоті]] * [[Сумы]] * [[Сята Моніка]] * [[Тоалет]] / [[Заход]] * [[Убивство Ірины Фаріон]] * [[Фавн]] * [[Фавна (божество)]] * [[ФК Русин|ФК „Русин“]] * [[Чаушеску, Ніколае]] * [[Чехія]] * [[Шолтес, Банді]] * [[AfrikaBurn]] * [[Burning Man]] * [[Editio princeps]] * [[Pfeilstorch]] {{div col end}} == Хосенні шаблоны == <div style="font-family: monospace;"> {{div col|colwidth=12em}} * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Карпаторусинські поселеня 2021|Карпаторусинські поселеня 2021]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Небізувноє жерело|Небізувноє жерело]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Неенциклопедичный стиль|Неенциклопедичный стиль]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:В розробку|В розробку]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Рожд|Рожд]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Букв|Букв]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Досл|Досл]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Пор|Пор]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Trim|Trim]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Em|Em]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Sic|Sic]]<nowiki>}}</nowiki> {{div col end}} </div> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} oy42e7442wcq36cc221gkxnyru3brxz 170815 170814 2026-10-02T18:42:05Z Flipdot 23893 /* Хосенні шаблоны */ 170815 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; border: #99B3FF solid 1px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | style="text-align: center" | '''[[Вікіпедія:Бабілон|Знатя языкув]]''' |- | {{User rue}} {{User uk}} {{User en-3}} {{User ru-3}} {{User rsk-1}} {{User de-1}} {{User cs-1}} {{User hu-1}} |- | [[:Category:Вікіпедісты подля языка|Вікіпедішты подля языка]] |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адміністративноє діленя Украйины]] * [[Аперітіф]] * [[Баклава]] * [[Бананова республіка]] * [[Баптізм]] * [[Біблія]] * [[Біров, Ласлов]] * [[Болгарськый язык]] * [[Вінниця]] * [[Выкричник]] * [[Вылтава]] * [[Гавел, Вацлав]] * [[Гвузд]] / [[Клинець]] * [[Гомеричный сміх]] * [[Горянська ротунда]] * [[Ґеноцід у Ґазі]] * [[Ґрісіні]] * [[Давньоруськый язык]] * [[Діжестіф]] * [[Дьолог, Надія]] * [[Евромайдан]] * [[Еколоґія]] * [[Емпірізмус]] * [[Емпіричный доказ]] * [[Ефект Даннінґа–Круґера]] * [[Закарпатська академія умінь]] * [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] * [[Звідалник]] * [[Інтелектуална інвалідность]] * [[Кваґа]] * [[Кіплінґ, Радьярд]] * [[Коледж умінь им. А. Ерделія|Коледж умінь им.&nbsp;А.&nbsp;Ерделія]] * [[Латвійськый язык]] * [[Латвія]] * [[Лінґва франка]] * [[Меджінародный фонетічный алфавіт]] * [[Мєлґо, Алберто]] * [[Молдавськый язык]] * [[Муцность алкоголя]] * [[Одоакер]] * [[Оладі]] * [[Оломовц]] * [[Опровуд]] * [[Палачінта]] * [[Паленка]] * [[Пандемія COVID-19]] * [[Паралімпійські бавища]] * [[Пешітта]] * [[Піца]] * [[Пылзень]] * [[Поппер, Карл]] * [[Псавтыря (ритуал)]] * [[Псавтыря]] * [[Псалтырь]] * [[Ракія]] * [[Роналду, Кріштяну]] * [[Рошко, Михайло]] * [[Румынськый язык]] * [[Само]] * [[Септуаґінта]] * [[Снайдер, Тімоті]] * [[Сумы]] * [[Сята Моніка]] * [[Тоалет]] / [[Заход]] * [[Убивство Ірины Фаріон]] * [[Фавн]] * [[Фавна (божество)]] * [[ФК Русин|ФК „Русин“]] * [[Чаушеску, Ніколае]] * [[Чехія]] * [[Шолтес, Банді]] * [[AfrikaBurn]] * [[Burning Man]] * [[Editio princeps]] * [[Pfeilstorch]] {{div col end}} == Хосенні шаблоны == <div style="font-family: monospace;"> {{div col|colwidth=12em}} * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Пудкарпатськый стандарт|Пудкарпатськый стандарт]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Пряшівскый штандарт|Пряшівскый штандарт]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Карпаторусинські поселеня 2021|Карпаторусинські поселеня 2021]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Небізувноє жерело|Небізувноє жерело]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Неенциклопедичный стиль|Неенциклопедичный стиль]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:В розробку|В розробку]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Рожд|Рожд]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Букв|Букв]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Досл|Досл]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Пор|Пор]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Trim|Trim]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Em|Em]]<nowiki>}}</nowiki> * <nowiki>{{</nowiki>[[Шаблона:Sic|Sic]]<nowiki>}}</nowiki> {{div col end}} </div> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} hdc4c6v1a5n0ldqf06sl7q9c4vvxyft Русины у Росії 0 21175 170871 166003 2026-10-03T07:37:27Z ~2026-53439-52 37084 /* */ 170871 wikitext text/x-wiki {{Народ | group = Карпатські Русины у Росії | population = 596 ч. | pop = у основі на западови и северови Росії | regions = [[Московська область]], [[Ростовська область]], [[Ленінґрадська область]], [[Краснодарськый край]], [[Републіка Крым]], [[ДНР]], [[ЛНР]], [[Москва]] | languages = [[русиньскый язык|русинськый]] и [[російскый язык|руськый]] | religions = [[православіє]] и [[ґрекокатолицька церьков|унияцтво]] | flag = Flag of Rusyns.svg }} '''Карпатські Руси́ны у Ро́сії''' ([[Російскый язык|рус]]. Русины в России) — єдна из май малых [[Націонална меншина|народовых меншин]] [[Росія|Росії]]. == Численӱсть == Усёго по даным Російського списованя обывательства [[2010]]. року у Росії жиє 225 [[Русины|Русинӱв]]. Русинські орґанізації рахувуть тоті дані не правдивыми, многі Русины не указувуть своє Руснацькоє происхождіня, называвучи націю свої [[Країна|крайны]], при тому у [[Росія|Росії]] ся рахує тысячі людий из Руснацькым корінём. По даным списованя [[2021]]. року у [[Росія|Росії]] живе 596 [[Русины|Русинӱв]].<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx</ref> == Історія == Ищи у [[1650]]-[[1800]]-ых роках у [[Русске царство|Росію]] переселяли ся многі [[Русины]] из Карпатського реґіона, миже них: [[Иван Зейкан|Иван Зийкан]], [[Михайло Балудяньскый|Мигаль Балудянськый]], [[Юрий Венелин|Юрій Ґуца-Венелін]], [[Петро Лодій]], [[Василь Кукольник]], [[Иван Орлай]]). == Ныні == Ныні у [[Москва|Москві]] є Русинські орґанізації "Русинськоє землячество", "Карпатська Русь" и у [[Ростов над Доном|Ростовови-над-Доном]] "Русинськоє общество имени Нестора Кукольника".<ref>https://web.archive.org/web/20140922055150/http://ua-reporter.com/print/115255</ref> == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8B_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8 Русины в России] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). agadhzq07nw7qnbzdqetg1rfqmxwdh1 170872 170871 2026-10-03T07:37:53Z Pristome 35343 Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-53439-52|~2026-53439-52]] ([[User talk:~2026-53439-52|talk]]) to last version by InternetArchiveBot: test edits, please use the sandbox 170872 wikitext text/x-wiki {{Народ | group = Русины у Росії | population = 596 ч. | pop = у основі на западови и северови Росії | regions = [[Московська область]], [[Ростовська область]], [[Ленінґрадська область]], [[Краснодарськый край]], [[Републіка Крым]], [[ДНР]], [[ЛНР]], [[Москва]] | languages = [[русиньскый язык|русинськый]] и [[російскый язык|руськый]] | religions = [[православіє]] и [[ґрекокатолицька церьков|унияцтво]] | flag = Flag of Rusyns.svg }} '''Руси́ны у Ро́сії''' ([[Російскый язык|рус]]. Русины в России) — єдна из май малых [[Націонална меншина|народовых меншин]] [[Росія|Росії]]. == Численӱсть == Усёго по даным Російського списованя обывательства [[2010]]. року у Росії жиє 225 [[Русины|Русинӱв]]. Русинські орґанізації рахувуть тоті дані не правдивыми, многі Русины не указувуть своє Руснацькоє происхождіня, называвучи націю свої [[Країна|крайны]], при тому у [[Росія|Росії]] ся рахує тысячі людий из Руснацькым корінём. По даным списованя [[2021]]. року у [[Росія|Росії]] живе 596 [[Русины|Русинӱв]].<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx</ref> == Історія == Ищи у [[1650]]-[[1800]]-ых роках у [[Русске царство|Росію]] переселяли ся многі [[Русины]] из Карпатського реґіона, миже них: [[Иван Зейкан|Иван Зийкан]], [[Михайло Балудяньскый|Мигаль Балудянськый]], [[Юрий Венелин|Юрій Ґуца-Венелін]], [[Петро Лодій]], [[Василь Кукольник]], [[Иван Орлай]]). == Ныні == Ныні у [[Москва|Москві]] є Русинські орґанізації "Русинськоє землячество", "Карпатська Русь" и у [[Ростов над Доном|Ростовови-над-Доном]] "Русинськоє общество имени Нестора Кукольника".<ref>https://web.archive.org/web/20140922055150/http://ua-reporter.com/print/115255</ref> == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8B_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8 Русины в России] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). s4elcg3vguhr7wo5fcsojb7aswieyeg 170873 170872 2026-10-03T07:39:24Z ~2026-53439-52 37084 170873 wikitext text/x-wiki {{Народ | group = Русины у Росії | population = 596 ч. | pop = у основі на западови и северови Росії | regions = [[Московська область]], [[Ростовська область]], [[Ленінґрадська область]], [[Краснодарськый край]], [[Републіка Крым]], [[ДНР]], [[ЛНР]], [[Москва]] | languages = [[русиньскый язык|русинськый]] и [[російскый язык|руськый]] | religions = [[православіє]] и [[ґрекокатолицька церьков|унияцтво]] | flag = Flag of Rusyns.svg }} '''Карпаторуси́ны у Ро́сії''' ([[Російскый язык|рус]]. Карпатские Русины в России) — єдна из май малых [[Націонална меншина|народовых меншин]] [[Росія|Росії]]. == Численӱсть == Усёго по даным Російського списованя обывательства [[2010]]. року у Росії жиє 225 [[Русины|Русинӱв]]. Русинські орґанізації рахувуть тоті дані не правдивыми, многі Русины не указувуть своє Руснацькоє происхождіня, называвучи націю свої [[Країна|крайны]], при тому у [[Росія|Росії]] ся рахує тысячі людий из Руснацькым корінём. По даным списованя [[2021]]. року у [[Росія|Росії]] живе 596 [[Русины|Русинӱв]].<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx</ref> == Історія == Ищи у [[1650]]-[[1800]]-ых роках у [[Русске царство|Росію]] переселяли ся многі [[Русины]] из Карпатського реґіона, миже них: [[Иван Зейкан|Иван Зийкан]], [[Михайло Балудяньскый|Мигаль Балудянськый]], [[Юрий Венелин|Юрій Ґуца-Венелін]], [[Петро Лодій]], [[Василь Кукольник]], [[Иван Орлай]]). == Ныні == Ныні у [[Москва|Москві]] є Русинські орґанізації "Русинськоє землячество", "Карпатська Русь" и у [[Ростов над Доном|Ростовови-над-Доном]] "Русинськоє общество имени Нестора Кукольника".<ref>https://web.archive.org/web/20140922055150/http://ua-reporter.com/print/115255</ref> == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8B_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8 Русины в России] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). acct4rcbqnud865w4evra78km2f9jjf 170874 170873 2026-10-03T07:40:46Z Pristome 35343 Undid edits by [[Special:Contribs/~2026-53439-52|~2026-53439-52]] ([[User talk:~2026-53439-52|talk]]) to last version by Pristome 170874 wikitext text/x-wiki {{Народ | group = Русины у Росії | population = 596 ч. | pop = у основі на западови и северови Росії | regions = [[Московська область]], [[Ростовська область]], [[Ленінґрадська область]], [[Краснодарськый край]], [[Републіка Крым]], [[ДНР]], [[ЛНР]], [[Москва]] | languages = [[русиньскый язык|русинськый]] и [[російскый язык|руськый]] | religions = [[православіє]] и [[ґрекокатолицька церьков|унияцтво]] | flag = Flag of Rusyns.svg }} '''Руси́ны у Ро́сії''' ([[Російскый язык|рус]]. Русины в России) — єдна из май малых [[Націонална меншина|народовых меншин]] [[Росія|Росії]]. == Численӱсть == Усёго по даным Російського списованя обывательства [[2010]]. року у Росії жиє 225 [[Русины|Русинӱв]]. Русинські орґанізації рахувуть тоті дані не правдивыми, многі Русины не указувуть своє Руснацькоє происхождіня, называвучи націю свої [[Країна|крайны]], при тому у [[Росія|Росії]] ся рахує тысячі людий из Руснацькым корінём. По даным списованя [[2021]]. року у [[Росія|Росії]] живе 596 [[Русины|Русинӱв]].<ref>https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx</ref> == Історія == Ищи у [[1650]]-[[1800]]-ых роках у [[Русске царство|Росію]] переселяли ся многі [[Русины]] из Карпатського реґіона, миже них: [[Иван Зейкан|Иван Зийкан]], [[Михайло Балудяньскый|Мигаль Балудянськый]], [[Юрий Венелин|Юрій Ґуца-Венелін]], [[Петро Лодій]], [[Василь Кукольник]], [[Иван Орлай]]). == Ныні == Ныні у [[Москва|Москві]] є Русинські орґанізації "Русинськоє землячество", "Карпатська Русь" и у [[Ростов над Доном|Ростовови-над-Доном]] "Русинськоє общество имени Нестора Кукольника".<ref>https://web.archive.org/web/20140922055150/http://ua-reporter.com/print/115255</ref> == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8B_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8 Русины в России] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). s4elcg3vguhr7wo5fcsojb7aswieyeg 170878 170874 2026-10-03T11:10:12Z Flipdot 23893 170878 wikitext text/x-wiki {{Стыржень}} {{Народ | group = Русины у Росії | population = 596 | languages = [[русиньскый язык|русинськый]] и [[російскый язык|руськый]] | religions = [[православіє]] и [[ґрекокатолицька церьков|уніятство]] | poptime = &#32;(2021)<ref name="Rosstat2020">https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx</ref>{{Dead link}} }} '''Руси́ны у Ро́сії''' творят малу [[Націонална меншина|націоналну меншину]]. == Численӱсть == Цілком бігом списованя обывательства 2010.&nbsp;року у Росії записало ся русинами 225&nbsp;чоловік.{{Жрідло}} У списованю 2021.&nbsp;року записало ся русинами 596&nbsp;чоловік.<ref name="Rosstat2020" />{{Dead link}} == Історія == Ищи у [[1650]]–[[1800]]-ых роках у [[Русске царство|Росію]] переселяли ся многі [[Русины]] из Карпатського реґіона, миже них: [[Иван Зейкан]], [[Михайло Балудяньскый|Мигаль Балудянськый]], [[Юрий Венелин|Юрій Ґуца-Венелін]], [[Петро Лодій]], [[Василь Кукольник]], [[Иван Орлай]]).{{Жрідло}} == Орґанізації == Ныні у [[Москва|Москві]] є русинські орґанізації „Русинськоє землячество“, „Карпатська Русь“ и у [[Ростов над Доном|Ростові над Доном]] „Русинськоє общество имени Нестора Кукольника“.<ref>https://web.archive.org/web/20140922055150/http://ua-reporter.com/print/115255</ref> == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%8B_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8 Русины в России] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). 4iq886pxlxf84wlth6bm76wef210j6a Велика Чіньґава 0 21274 170770 154198 2026-10-02T12:26:31Z Halajkovič 33393 170770 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Вели́ка Чі́ньґава''' авадь '''Боржа́вськоє''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Nagycsongova, [[Україньскый язык|укр]]. Боржавське) — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӯвськӯм районови]] [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. == Знамі родаци == * Иван Ребрик — поет и выздаватель. * [[Иван Марґітич]] — [[Епископ]] [[Мукачовска ґрекокатолицька єпархія|Мукачӯвськой Епархії]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк жиє 2903 людий, из них:{{жрідло}} * [[Украйинці]] — 99,79% * [[Русы|Руські]] — 0,14% * [[Мадяре|Мадяры]] — 0,07% == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1351]] році, товды же там и была православна цирьков.{{жрідло}} У [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|советські часы]] колектівізація ишла дуже тяжко, люди не ишли у колхоз, их приходилося заставляти ид трудови на колхоз. Ныні же містні уращувуть сільськоґаздӯвські културы: [[огӯркы]], [[Парадичка|парадичкы]], [[Пшеніця|пшеніцю]], [[Поприґа|поприґу]], [[Баклажан|баклажаны]] и другі. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B5 Боржавське] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). kppeoh4zo6nnj1ynylsk6b19yzuobrx Тростник 0 21359 170765 165987 2026-10-02T12:12:01Z Halajkovič 33393 170765 wikitext text/x-wiki {{НП|этнохороним=Тростничане|национальный состав=[[украйинці]] и [[мадяре]]|год переписи=2001|агломерация=Виноградӱвська|прежние имена=Tiszasásvár}} '''Тростни́к''' авадь '''Тісашашва́р''' ({{Lang-hu|Tiszasásvár}}) ({{Lang-uk|Тросник}}) — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӱвському районови]] (бывшый [[Виноградовскый район|Виноградӱвськый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1220]]. році ге Sásvár а у [[1375]]. році ге Sasuar. У книзі «<nowiki/>[[Жупа Угоча|Уґочанська жупа]]<nowiki/>» Иван Сабов у статі «Sasvar» пише: «Шашвар єдно из май старых сел [[Подкарпатя|Пудкарпатя]] из Горватськых немешӱв.»{{жрідло}} === Каштиль === Каштиль Уґоча авадь Шашвар, ото май мало изнамый каштиль [[Подкарпатя|Пудкарпатя]], вӱн залаженый у [[X. стороча|X. сторочови]], у мадярськых хроніках «<nowiki/>[[Gesta Hungarorum|GestaHungarorum]]<nowiki/>» є записи за [[Жупа Угоча|Уґочу]] котру обычно изъязувуть из Шашваром авадь [[Виноградово|Севлюшом]].{{жрідло}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]]. рӱк жило 2224 людий, из них подля языка:<ref>https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp</ref> * [[Україньскый язык|украйинськый]] — 97,48% * [[Мадярскый язык|мадярськый]] — 1,98% * [[Російскый язык|руськый]] — 0,41% * [[Румуньскый язык|румынськый]] — 0,05% * [[Молдавськый язык|молдавськый]] — 0,05% == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%BA Тросник] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} ph4oq5ackxransz3mean0u9vzj8abbp Буковоє (Закарпатьска область) 0 21470 170769 147030 2026-10-02T12:24:05Z Halajkovič 33393 +іщі єдна курта статя🫩 170769 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Буково́є''' ({{lang-hu|Fakóbükk}}) — село у [[Берегівскый район|Берегӯвськӯм районі]], [[Закарпатска область|Закарпатськой области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == Село основато у [[1700]] році.{{жрідло}} == Обывательство == У селі на [[2001]] рӯк живе 2139 людий, из них:{{жрідло}} * [[Українцї|Украйинці]] — 99,16% * [[Русы|Руські]] — 0,75% * [[Мадяре|Мадяры]] — 0,05% * [[Молдавани]] — 0,05% == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B5_(%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD) Букове (Берегівський Район)] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} sny8wewq8aqyyu9my1s4b6m4fpi97sz Виноградово 0 21471 170768 161693 2026-10-02T12:16:29Z Halajkovič 33393 170768 wikitext text/x-wiki {{Місто}} '''Виногра́дово''' авадь '''Се́влюш''', '''Си́влюш''' ([[Мадярскый язык|мад]]. ''Nagyszőlős'', [[Україньскый язык|укр]]. ''Виноградів'') — [[Місто|варош]] у [[Берегівскый район|Берегӯвськӯм районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. Виноградово до [[2020]] року было районный центр [[Виноградовскый район|Виноградӯвського района]]. == Історія == [[Місто|Варош]] быв основатый [[Білі Горваты|Білыми Горватами]] у [[IX. стороча|IX]] строчу.{{жрідло}} У [[1262]] році [[Місто|варош]] получив [[Магдебургске право|Маґдебурзкоє право]], [[Місто|варош]] быв центром [[Жупа Угоча|жупы Уґоча]].{{жрідло}} У часы [[Перша світова война|І. світовой во̄йны]] [[Місто|варош]] сильно пострадав, чоловікӯв до 50 а потӯм и до 60 рокӯв забирали на фронт.{{жрідло}} При [[Ракусько-Угорьско|Ракусько-Мадярщині]] заказовали [[русиньскый язык]] и [[Православна церьков|православну віру]], не мало людий у [[1914]]-[[1918]] роках зослали у [[Талергоф|Таллерґоф]] и [[Терезин (концентрак)|Терезин]].{{жрідло}} == Обывательство == На [[2023]] рӯк живе 22,976 людий<ref>https://drive.google.com/file/d/1bNkqaL5yM55MtOvQ7TAAbhQLbQbn0Rnd/view</ref>. У [[Місто|варошови]] на [[2001]] рӯк живе 25,383 людий, из них: * [[Українцї|Украйинці]] — 20,846 * [[Мадяре|Мадяры]] — 3,436 * [[Русы|Руські]] — 970 * инні — 131 == Братьскі вароші == * [[Мадярьско|Мадярщина]] — [[Ньїрьбатор]] * Мадярщина — [[Фегийрдёрмот]] * [[Польско]] — [[Дынов|Дынӯв]] * [[Словеньско|Словеньску]] — [[Воронів над Топлёв|Вранов-над-Топлёв]] == Знамі родаци == * [[Лаутнер Емеріх Емілович]] ([[1929]]) — советьскый футболіст. * [[Ёжеф Ґрашші]] (1894—1946) — мадярьскый военначалник, фелдмаршал-лейтенант мадярской армії, ґруппенфюрер СС и ґенерал-лейтенант СС. * [[Русин Павло]] (1470—1517) — русиньскый и польскый мыслитель и поет из [[Краков|Кракова]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%B2#%D0%9F%D0%BE%D0%B2'%D1%8F%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D1%96_%D0%B7_%D0%BC%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BC Виноградів] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} nvngqz6iwpe5fvl8rtdbmmjs7fc77op Виноградӱвська варошська община 0 21472 170766 165996 2026-10-02T12:14:08Z Halajkovič 33393 170766 wikitext text/x-wiki {{Регион|обывательство=63371 (2023) [https://decentralization.gov.ua/newgromada/3850]}} '''Виногра́дӱвська варошська́ общи́на''' ({{lang-uk|Виноградівська міська громада}}) — община у [[Берегівскый район|Берегӱвському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Села == У общині 13 сел и 1 варош:{{жрідло}} * [[Виноградово]] (центр) * [[Буковоє (Закарпатьска область)|Буковоє]] * [[Дротинцѣ|Сірма]] * [[Великы Комяты|Великі Комяты]] * [[Тісашашвар|Тростник]] * [[Вышньый Шард]] * [[Велика Чіньґава|Велика Чинґава]] * [[Велика Копаня]] * [[Мала Копаня]] * [[Ардовець|Пудвиноградово]] * [[Фанчиково]] * [[Олешник]] * [[Онок]] * [[Чонкаш]] == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B0 Виноградівська міська громада] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). {{stub}} l1u3ebdd871z0nddm3o9laof2gqmaso Російсько-українська война 0 21777 170863 148556 2026-10-03T05:30:22Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Російсько-украйинська война]] 170863 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Російсько-украйинська война]] e7yiaeaatbidtdy7qjjyyftarj08rkz Недзиця 0 21876 170772 166776 2026-10-02T12:40:48Z Halajkovič 33393 170772 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Недзи́ця''' ([[Польскый язык|пол]]. Niedzica) ([[Нїмецькый язык|нім]]. Netzdorf)&nbsp;— [[село]] у [[Польско|Польши]], у [[Ґмина|ґміні]] [[Лапше Нижнёє (ґміна)|Лапше Нижнёє]] [[Новотарзькый повіт|Новотарзького повіта]], [[Малопольске воеводство|Малопольського воєводства]]. {{НП|этнохороним=Недзицяне}} У [[1975]]—[[1998]] роках [[село]] принадлежало ид [[Новосондецькоє воєводство|Новосондецького воєводствови]]. == Ґеоґрафія == У [[Село|селі]] тече [[Остурнянськый потӱк]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1320]]. році. Товды же и споминать ся [[Німці|німицька]] [[Церьков (храм)|цирьков]] у [[Готична архитектура|ґотичному]] штілови. У [[1939]]-[[1945]] роках [[село]] было у составови [[Перва Словенська републіка|Словенської републікы]]. У [[2014]]. році [[присілок]] сёго [[Село|села]] Недзиця-Замок было удкапчано уд [[Село|села]] и было сотворено [[село]] [[Недзиця-Замок]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2021]]. рӱк живе 2153 людий, из них векшына [[Поляци|Полякы]] и [[Ґуралі]]. Історицькы значну часть людий у [[Село|селі]] складали [[Русины]] ([[Лемкы]]) и [[Ґуралі]], из часом [[Русины]] вадь переселили ся из [[Село|села]] вадь были депортованы авадь золлялися из [[Ґуралі|Ґуралями]] у єден етнос, жытелі [[Село|села]] говорять [[Спіськый говор|Спіськым говором]] [[Ґуральскый язык|Ґуральского языка]]. По [[Друга світова война|другӯв світовӯв во̄йні]] у [[село]] зачали заселяти ся [[Поляци|Полякы]]. [[Катеґорія:Села Польска]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Малопольске воеводство]] [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] [[Катеґорія:Недзиця]] {{stub}} jik0rku1xc6x4ezmuw7ze8268mi4i8x Паленка 0 21982 170795 166261 2026-10-02T14:05:25Z Flipdot 23893 170795 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Муцный алкоголный напуй}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс |above=Паленка |subheader=[[Алкогол]]ь |image=[[Файл:Sopron_barack_07.JPG|220px]] |caption=Штамплик студеної бороцкової паленкы |label1=Филь |data1=бренді |label2=Крайина походжіня |data2=[[Мадярщина]] |label3=[[Муцность алкоголя|Муцность]] |data3=37.5+%&nbsp;ABV |label4=Смакы |data4={{Bulleted list|майчасто слива, груша, бороцква, квасна вишня, грознові ужимкы вадь ягода|хотьякі овочі у [[Мадярщина|Мадярщині]]|лиш місні бороцквы у [[Австрія|Австрії]]|перед 20.&nbsp;сторочом головно слива}} }} '''Па́ленка''', '''па́линка''' вадь '''па́лінка''' ({{Lang-hu|pálinka}} {{Audio-IPA|Hu-pálinka.ogg|[ˈpaːliŋkɒ]}}, {{Lang-ro|pălincă}} {{IPA2|pəˈliŋkə}}, [[Чеськый язык|чеськ.]] и [[Словеньскый язык|слов.]]&nbsp;''pálenka'', {{Lang-rsk|палєнка}}) є [[Алкогол|алкогольный напуй]]. На [[Чеська републіка|Чехах]] и [[Словакія|Словаках]], у [[Русины|русинув]] значит хотьякый дистилат;<ref>{{Cite book|last=Дзендзелівський|first=Й. О.|author-link=Йосип Дзендзелѣвскый|year=1958|title=Лінгвістичний атлас українських народних говорів Закарпатської області УРСР (лексика)|url=https://jazyk.rueportal.eu/mapy/61|chapter=#061 Палинка|volume=частина I (матеріали 1953-1957)|ref=LAZO1}}</ref> на [[Мадярщина|Мадярах]] тай у чотырьох провінціях [[Австрія|Австрії]] {{Lang|hu|''pálinka''}} тото ґеоґрафічно защищеный „означіньом походженя“ ({{Lang-en|Protected Designation of Origin, PDO}}) овочный [[бренді]]; у [[Румунія|Румынії]] {{Lang|ro|''pălincă''}} тото окреме защищеный овочный бренді;<ref>{{Citation|title=Regulation (EU) 2019/787 of the European Parliament and of the Council of 17 April 2019 on the definition, description, presentation and labelling of spirit drinks, the use of the names of spirit drinks in the presentation and labelling of other foodstuffs, the protection of geographical indications for spirit drinks, the use of ethyl alcohol and distillates of agricultural origin in alcoholic beverages, and repealing Regulation (EC) No 110/2008|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:02019R0787-20240513|date=2024-05-13|access-date=2025-05-14|language=en}}</ref> у [[Руснаци у Сербиї|паннонськых руснакув]] тото назывка на дистилаты, брендії тай у тому числі [[Ракія|ракію]]. == Етимолоґія == [[Файл:Palincă.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palinc%C4%83.jpg|міні|Румынська palincă из Марамороша]] ''Паленка'', ''палинка'', ''палінка'', ''pálinka'', ''pălincă'', ''pálenka'', ''палєнка''&nbsp;— вшыткі походят уд прасловянського пня {{Lang|2=''[[Wiktionary:en:Reconstruction:Proto-Slavic/paliti|paliti]]''}} „палити“.<ref name="Miklosich1886">{{cite book|author=Franz Miklosich|title=Etymologisches wörterbuch der slavischen sprachen|url=https://archive.org/details/etymologischesw00miklgoog|year=1886|publisher=W. Braumüller|page=[https://archive.org/details/etymologischesw00miklgoog/page/n250 235]}}</ref><ref>{{Cite book|volume=IV|title=Етимологічний словник української мови в семи томах, Том четвертий: Н-П|pages=322–323|location=[[Кієв|Київ]]|publisher=Наукова думка|language=uk|isbn=966-00-0590-3(4)|year=2003|chapter=„паленка“}}</ref> == Филі == У контексті русинського значіня слова „паленка“, т.&nbsp;є.&nbsp;хотьякого дистилата, є много разных филюв паленкы: часто вна ся чинит из слив, груші, бороцкув, айбо сут и варіації из яблык, грозна, айвы, еперкы, ужимкув тай другых овочув; оріхув, пшениці (по мадярськы пшенична паленка ся кликала {{Lang|hu|''tótpálinka''}}, „товтувська паленка“)<ref>{{cite web |title=apalinkatortenete |trans-title=The history of pálinka |publisher=Palinka Oldal |url=http://www.palinkaoldal.hu/eng/apalinkatortenete.php |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101105093100/http://www.palinkaoldal.hu/eng/apalinkatortenete.php |archive-date=2010-11-05 }}</ref> тай даже просто ги розчин етилового шпірітуса у воді. Варіації паленкы удповідно ся кличут подля інґредієнтув: ''сливлянка'' (из слив), ''дичкувка'' (из дичок) и так дале. Похожый принцип є и у мадярськум языку: {{Lang|hu|''szilvapálinka''}} (из слив), {{Lang|hu|''barackpálinka''}} (из бороцкув), {{Lang|hu|''körtepálinka''}} (из груш). Окрем того сут ищи: * {{Lang|hu|''kisüsti''}} (буквално „казаночок“) тото паленка двойної перегонкы, вчинена у міднум казані обсягом до 1,000&nbsp;літрув. * {{Lang|hu|''érlelt''}} („удержана“) тото паленка, удержана маймало три місяці у деревлянуй бодни до 1,000&nbsp;л вадь маймало пув рока у деревлянуй бодни на 1,000&nbsp;л и булше. * {{Lang|hu|''ó''}} („стара“) тото паленка, удержана маймало рук у деревлянуй бодни до 1,000&nbsp;л вадь маймало два рокы у деревлянуй бодни на 1,000&nbsp;л и булше. * {{Lang|hu|''ágyas''}} („из пудкладков“) тото паленка, удержана маймало три місяці уєдно из пудкладков из овочув, вадь такых, які были ухосновані на дистилат, вадь иншакых. Хоснувут ся вадь свіжі, вадь сушені овочі. На 100&nbsp;літрув паленкы типово додавут дас 10&nbsp;кіл свіжых авадь 5&nbsp;кіл сушеных овочув. * {{Lang|hu|''törkölypálinka''}} тото паленка из грозновых ужимкув. == Леґалні дефініції == === Цидола PDO === [[Файл:Palinka.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Palinc%C4%83.jpg|міні|Кечкеметська бороцкова паленка]] У 2004.&nbsp;рокови [[Европска унія|Европська унія]] дала цидолу PDO ({{Lang-en|Protected Designation of Origin}}, „Защищеноє означіня походжіня“) брендови „pálinka“: ним ся позволят леґално называти лиш уроблені в [[Мадярщина|Мадярщині]] овочный брендії тай бороцкові брендії из чотырьох провінцій [[Австрія|Австрії]]: ''Barack Palinka'' ся продукує в [[Бурґенланд|Бурґенланді]], [[Нижня Австрія|Нижнюй Австрії]], [[Штірія|Штірії]] тай [[Відень|Відньови]]. Австрійська паленка, на удлику уд мадярської, подля законодавства не годна ся чинити з помочов самогонных апаратув безперерывної дії, и проходят осторожну помалу дистилацію. Хоть {{Lang|hu|pálinka}} сама по собі має зазначку PDO, поєдны реґіоны Мадярщины сторочами уроблявут высококвалітну паленку тай мавут особено файні условія про урощованя подакотрых овочув; тоты реґіоналні варіації окреме ся защищавут ґеоґрафічныма зазначками, котрі кладут ґеоґрафічні тай технічні жаданя. Наприклад, не кажджа бороцкова {{Lang|hu|pálinka}} из [[Ґынц|Ґынца]] годна ся леґално брендовати ги {{Lang-hu|gönci barackpálinka}}. Вусям {{Lang|hu|pálinka}} мавут окремі, локалні PDO: {{Lang|hu|''szatmári szilvapálinka''}} ([[Жупа Сатмар|сатмарська]] сливова паленка), {{Lang|hu|''kecskeméti barackpálinka''}} ([[Кечкемийт|кечкемийтська]] бороцкова паленка), {{Lang|hu|''szabolcsi almapálinka''}} ([[Соболч|соболчська]] яблыкова паленка), {{Lang|hu|''békési szilvapálinka''}} ([[Бийкийш|бийкийшська]] сливова паленка), {{Lang|hu|''gönci barackpálinka''}} ([[Ґынц|ґынцька]] бороцкова паленка), {{Lang|hu|''újfehértói meggypálinka''}} ([[Уйфегийртов|уйфегийртовська]] вишньова паленка), {{Lang|hu|''göcseji körtepálinka''}} ([[Ґычей|ґычейська]] грушова паленка), {{Lang|hu|''pannonhalmi törkölypálinka''}} ([[Поннонголм|поннонголмська]] паленка из ужимкув). === Мадярська леґіслація === У Мадярщині выробництво паленкы ся реґулує законом LXXIII.&nbsp;року&nbsp;2008, котрый ся базує на европськуй реґулації овочных шпірітусув. Подля того закона, алкогольный напуй ся годен брендовати ги {{Lang-hu|pálinka}}, кідь: # Ун ся ферментує сугубо из овочув (айбо не из концентратув авадь сушеных овочув), урощеных у Мадярщині без додаточных інґредієнтув; # дистилує ся тай пакує ся у фляшкы у Мадярщині; тай # не є ректіфікованый булше 86% тай при фасованьови має маймало 37.5%&nbsp;[[Муцность алкоголя|ABV]]. Хоть {{Lang|hu|pálinka}} ся традично чинит из топтаных свіжых овочув, закон не контролує додаваня неконцентрованого овочного соку тай удкрыто позволят хоснованя мнякоти овочув. Сушені овочі ся не позволявут лиш у топтануй суміши, айбо годні ся хосновати у настойованьови.<ref>(по мад.) [https://web.archive.org/web/20120810063425/http://www.vm.gov.hu/main.php?folderID=2537&articleID=13398&ctag=articlelist&iid=1 2008. évi LXXIII. törvény] {{webarchive|url=https://archive.today/20120805211501/http://www.vm.gov.hu/main.php?folderID=2537&articleID=13398&ctag=articlelist&iid=1|date=2012-08-05}}</ref> Позад сиї реґулації, ціла файта популарных мадярськых продуктув ся ребрендовали ги {{Lang-hu|szeszes ital}} (''~[сесеш ітол]'' „шпірітусові напої“). Традиційна {{Lang|hu|pálinka}}, переколочена з медом тоже стала ся брендовати ги {{Lang|hu|''szeszes ital''}} авадь {{Lang|hu|''likőr''}} („лікыр“) при булшому уровни цукру, даже кідь при дистилації ся не чинили ниякі нетрадичні крокы. Айбо многі из перекатеґорізованых напоюв тото дешеві суміші воды, ароматізаторув и ректіфікованого спирта.<ref>{{cite web |url=http://index.hu/bulvar/kommers/ |title=A Nagy Kommersztesz |publisher=Index.hu |year=2002 }} Статя за 2002.&nbsp;рук, котра изглядує шпірітусові напої из нижньых реґалув, у тум числі два бренды „pálinka“, вчинені з ректіфікованого спирта тай штучных ароматізаторув.</ref> == Історія == [[Файл:Butella_(1).JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Butella_(1).JPG|міні|Мадярська фляшка на паленку]]<!-- Туй бы было добрі додасти (з удкликаньом на фахові жерела) детайлы історії паленкы у Пудкарпатьови. -->Першый раз ся дистилація споминат у 12.&nbsp;сторочови, у пописови {{Lang-la|aqua ardens}} (букв. „палена вода“), учиненої з дистилації вина,<ref>Forbes, 1948. 58. o.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.palinkaoldal.hu/apalinkatortenete.php |title=A pálinka története |accessdate=2014-09-14 |publisher=palinkaoldal.hu (Agrármarketing Centrum) |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903061147/http://www.palinkaoldal.hu/apalinkatortenete.php |archivedate=2014-09-03 }}</ref> котра ся хосновала як лікарство, и котра по дакулкох дистилаційох уєдно из травами давала щи май муцноє лікарство, {{Lang-la|aqua vitæ}} (букв. „вода жывота“). У [[Мадярске кральовство|Мадярськум корольстві]] у 12.&nbsp;тай 13.&nbsp;сторочах ся появляли лікарствені дистилаты вина.<ref name="sz_szeszd">{{cite web |url=http://mek.oszk.hu/05400/05440/pdf/szathmary_szeszdesztillalas.pdf |author=Szathmáry László |title=A szeszdesztilláló készülékek és a szeszdesztillálás történetéhez |publisher=Magyar Elektronikus Könyvtár }} Adatok a magyar szeszdesztilláló-készülék és a szeszdesztillálás történetéhez. = Általános Szeszipari Közlöny, 1932. No. 23–24. pp. 6–7., 1933. No. 1–2. pp. 4–5.</ref> У 14.&nbsp;сторочови королева [[Ержбета Польська]] хосновала дистилат вина з розмарином на ліченя свої [[Подаґра|подаґры]], мастячи ї ним извонка тай пючи вадь доколочувучи си тот дистилат у їдіня.<ref>{{cite web |4= |url=http://www.vasiszemle.t-online.hu/2011/05/balazs.htm |author=Balázs Géza |title=Kolostorpálinkák |publisher=Vasi Szemle |accessdate=2014-09-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141013202711/http://www.vasiszemle.t-online.hu/2011/05/balazs.htm |archivedate=2014-10-13 }}</ref> Знає ся за спожываня шпірітусув и пшеничного дистилата на задоволеня у 15.&nbsp;сторочу. У 1438.&nbsp;році у Бартфі тай Братіславі фунґовали варошські дистиларні, дистилатні напої ся споминавут у тот час ги дорогі товары.<ref>{{cite web |url=http://www.nyf.hu/vpkocsi/letoltheto_dokumentumok/2008_tavasz/023-032-balazs-geza.pdf |author=Balázs Géza |title=A magyar pálinka folklórja és névkincse |publisher=Nyíregyházi Főiskola |year=2008 |accessdate=2014-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150226015903/http://www.nyf.hu/vpkocsi/letoltheto_dokumentumok/2008_tavasz/023-032-balazs-geza.pdf |archivedate=2015-02-26 }}</ref> Старші медичні назывкы ся поміняли на {{Lang-la|crematum}} тай {{Lang-it|cremato}}, котрі раз означовали пшеничні шпірітусы, а пак дистилаты з вина тай його осадкув ({{Lang|2=''vino cremato''}}).<ref name="novak">{{cite journal|url=http://www.forrasfolyoirat.hu/1310/novak.pdf|author=Novák László Ferenc|title=Pálinka vagy égettbor?|journal=Forrás Folyóirat|volume=45|year=2010|month=október|accessdate=2014-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014001824/http://www.forrasfolyoirat.hu/1310/novak.pdf|archivedate=2014-10-14}}</ref> Май шырокоє пошыріня, хоть и не повсюдноє, дистилаты дустали у Мадярщині у 16.&nbsp;сторочі. У 16–18.&nbsp;сторочах ся чинило „паленоє вино“ ({{Lang-hu|égettbor}} авадь у май раннюй формі {{Lang|hu|''eghet bor''}}) из осадкув, забракованого вина вадь крупы, а пак щий из ужимкув тай овочув.<ref name="novak" /><ref name="sz_gabona">{{cite web |url=http://mek.oszk.hu/05400/05440/pdf/szathmary_gabonapalinkak.pdf |author=Szathmáry László |title=A régi magyar világ gabonapálinkájáról |publisher=Magyar Elektronikus Könyvtár }} Általános Szeszipari Közlöny, 1930. No. 17–18. pp. 2–3., No. 19. pp. 2–3.</ref> У 1619.&nbsp;році паленка ся споминат межи [[Кмѣть|кметювськыма]] повинностями у [[Маковіця (реґіон)|Маковицькуй домінії]] [[Жупа Земплин|жупы Земплин]] у роботі [[Антоній Годинка|Антонія Годинкы]].<ref>{{Cite book|last=Годинка|first=Антоній|author-link=Антоній Годинка|year=2006|title=Як нашѣ духовникы проживали… (Русинські тексты II.)|url=https://www.academia.edu/4422065/Годинка_Антоній_Як_нашê_духовникы_проживали_Русинські_тексты_ІІ_Hodinka_Antal_Hogyan_éltek_papjaink_Ruszin_nyelvű_szövegek_II_Nyíregyháza_2006_166_old|page=б.&nbsp;35|nopp=yes|location=Нїредьгаза|publisher=Катедра украинської и русинської філолоґії Нїредьгазької Висшої Школы|editor-link=Михаил Капраль|format=PDF|ref=Hodynka06|editor-last=Капраль|editor-first=Михаил|isbn=963-7336-57-5|journal=Studia Ukrainica et Rusinica Nyíregyháziensia 19.}}</ref> == Никайте щи == * [[Алкогол|Алкоголь]] * [[Бренді]] * [[Ракія]] * [[Муцность алкоголя]] == Референції == <references /> [[Катеґорія:Алкоголічны напої]] 1tr0wvxiw6xyd2mjfgh0x7582afecwy Івано-Франківска область 0 22013 170853 150206 2026-10-03T05:28:42Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Ивано-Франкӱвська область]] 170853 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Ивано-Франкӱвська область]] n59tn0wvyqisagyl58dx0tzer16tm80 Яблонкы 0 22113 170773 150760 2026-10-02T12:41:38Z Halajkovič 33393 170773 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Яблонкы́''' ([[Польскый язык|пол.]] ''Jabłonki'', [[Лемківскый язык|лем.]] ''Яблінькы'') — [[село]] у [[Ґмина|ґміні]] [[Балігород|Балигород]], [[Ліськый повіт|Ліського повіта]], [[Підкарпатьске воєводство|Пудкарпатьского воєводства]], [[Польско|Польска]]. [[Село]] до [[Акція Вісла|акції «Вісла»]] было [[Лемкы|лемкӯвськоє]].{{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1496]] році кой му дали [[Волоськоє право]], замінивши ним [[Руськоє право|Руськоє]]. [[Файл:Яблінки_на_карті_1779_року.JPG|міні|Яблонкы на карті [[1779]] року]] [[Файл:Jablinki_1855.jpg|міні|с. Яблонкы на карті [[1855]] року]] === XX стороча === &nbsp; У кӯнци [[XIX. стороча|XIX]] стороча — зачаток [[XX. стороча|XX]] стороча у [[Село|селі]] жило 324 жытелю̄в, у тому числі 304 [[Ґрекокатолицька церьков|греко-католикӯв]], 12 [[Римокатолицька церьков|римокатоликӯв]] и 12 [[Юдаїзм|иудею̄в]]. Из [[Новембер|новембра]] [[1918]] по [[януар]] [[1919]] [[село]] входило у [[Републіка Команча|Команчаньску Републіку]]. Из [[Януар|януара]] [[1919]] року&nbsp;— у составови [[Рѣчь Посполита II.|Польска]]. За переписом [[1921]] року туй было 63 хыжі и 409 жытелю̄в: 327 [[Ґрекокатолицька церьков|греко-католикӯв]] ([[Русины|русинӯв]]), 77 [[Римокатолицька церьков|римокатоликӯв]] ([[Поляци|полякӯв]] и [[Німці|німцю̄в]]), 5 [[Евреи|жидӯв]]. Фунґовала зачаткова школа окремо на дівок, окремо на хлопцю̄в. Учитель у 1930-ых и 1940-ых роках&nbsp;— [[Гацик, Володимир|Гацик Володимир]]. У [[Май|маёви]] [[1946]] року [[Русины|русинӯв]] ([[лемкы]]) из [[Село|села]] у́селили у [[Тернопільска область|Тернопӯльску область]], [[Украинска ССР|УССР]]. Люди котры ся обстали у [[Село|селі]] были у́селены у [[Польско|Польску]] у рамкох [[Акція Вісла|акції «Вісла»]] у [[1947]] році. [[Файл:Печатка_школи_в_Яблінках.jpg|міні|печатка [[Школа|школы]] у с. Яблонкы]] [[Файл:Цвинтар_в_Яблінках.jpg|Цвинтар в Яблінках]] == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2006]] рӯк живе 110 людий, из них векшына [[Поляци|Полякы]]. [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Лемківскы села в Польску]] [[Катеґорія:Села Польска]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Основаны 1496]] [[Катеґорія:Лемкы]] 7cn5imx77topd8oqv5cyyaa0syaaeeh Грамота 1404. року 0 22130 170791 169063 2026-10-02T13:59:42Z Flipdot 23893 170791 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Майстарый документ у русинському языкови}} {{Пудкарпатськый стандарт}} [[Файл:The Earliest Church Slavonic Document Concerning the Carpatho-Russian Territory from 1404.jpg|thumb|{{center|Знимок грамоты}}]] '''Грамота 1404. року''' — условна назва майстаршого [[славяньскы языкы|славянськоязычного]] [[грамота|урядного документа]], найденого на території [[Карпатська Русь|Карпатської Руси]]. Традиційно ся держит за першый документ, написаный [[Русиньскый язык|по-русинськы]].<ref>Поз. напр. {{Книга |автор=[[Александр Дуліченко|Дуличенко, А]] |тітул=Письменность и литературные языки Карпатской Руси (XV—XX вв.) |місто=Ужгород |выдавательство=Издательство В.&nbsp;Падяка |рік=2008 |сторінкы=33 |сторінок=908 |isbn=978-966-387-020-5}}</ref> Грамота была зложена в [[Сигет|Сиготі]] и датована 1. мая 1404.<ref>10. мая 1404 подля [[ґреґоріаньскый календарь|нового стилю]].</ref> Грамота потвержує дарованя трьох сел ([[Грушово|Грушова]], [[Кривоє (Тячӯвськый район)|Кривого]] и [[Тересва|Тересвы]]) и цілої їх території [[Грушовськый монастырь|Грушовському монастырьови]]. Копію документа найшов історик [[Петров, Алексій Леонідович|Алексій Петров]] у 1924. році. == Історія == Як судит історик [[Петров, Алексій Леонідович|Алексій Петров]], [[Грушовськый монастырь|монастырь сят. архангела Михаила в Грушові]] заосновав [[Молдавськоє княжество|молдавськый]] [[воєвода]] [[Сас]], його отець [[Драґош]] авадь їх май далекый предок.<ref>Петровъ 1926: 235.</ref> У середині 14. столітя молдавськый престол си забрав [[жупа Мараморош|мараморошськый]] воєвода [[Богдан I.|Богдан]].<ref>{{Книга |автор=Spinei, V |тітул=Moldavia in the 11th–14th Centuries |серія=Biblioteca Historica Romaniae. Monographs, XX |одказ=https://archive.org/details/moldaviain11th140000vict |місто=Bucharest |выдавательство=Editura Academiei Republicii Socialiste România |рік=1986 |сторінок=277 |сторінкы=207–208}}</ref> Сасовы сынове [[Балиця]] (Балк) и [[Драґ]] утікли до Марамороша, де мали дустати маєток уд [[Мадярске кральовство|мадярського короля]].<ref>Петровъ 1930: 107–108.</ref><ref>Антошин 1955: 11.</ref> Подля грамоты 1404. року, Балиця и Драґ были даровали Грушовському монастырю села [[Грушово]], [[Крива (Тячӯвськый район)|Кривоє]] и [[Тересва|Тересву]]. Грамоту дали написати Балицьовы сынове Димитрій и Александер уже по вутцьовуй смерти (Драґ умер на дакулько рокув май скоро<ref>Петровъ 1930: 116–117.</ref>). Петров сесе пояснює так, ож у Мадярськум корольстві православні ся находили звон державного права — зато дарованя Балиці и Драґа держало лем за їх жывота, а сынове мали щи раз передати монастырьови вутцювськый маєток.<ref>Петровъ 1930: 116–118.</ref> {{Blockquote|На Руси князі, бояре и шырше, богаті люде заоснововали свої наслідственні монастырі. Основателі монастырюв ся робили їх «ктіторами», обдарьовали монастырі селами а другыми доходками и в монастырях шафарили. Так само чинили подобні особы у Волощині, Молдавії и Угорщині.<ref>Петровъ 1930: 105.</ref><small>{{hidden|title=Ориґіналный текст (рос.)|titlestyle=font-weight:normal|ta1=left|content=На Руси князья, бояре и вообще богатые люди основывали свои наслѣдственные монастыри. Основатели монастырей дѣлались ихъ «ктиторами», они одаривали монастыри селами и другими доходами и въ монастыряхъ хозяйничали. Такъ же поступали подобныя лица въ Валахіи, Молдавіи и Угріи.}}</small>}} Ориґінална грамота ся мала передати монастырьови. Попри того была выроблена и копія, котра вже в пузнішум часі была схоснована на обплетеня даякого рукописа.<ref>Петров гадат за копію, бо текст споминат за печаткы, из котрых на найденому документі не є ани сліду (Петровъ 1926: 180).</ref> Пак ся передала до архіва [[Мадярськый націоналный музей|Мадярського націоналного музея]], де ю [[Петров, Алексій Леонідович|А.&nbsp;Петров]] найшов и сфотоґрафовав у 1924. році. Оповістка за грамоту была выдана в Філолоґічному зборнику [[Чеська академія наук|Чеської академії наук и уміня]].<ref>Петровъ 1926.</ref> == Язык == Оцінкы языка грамоты ся розлучают. Сам [[Петров, Алексій Леонідович|Петров]] подав лем курті зазначкы на тоту тему. Ищи єдну курту языкову характеристику мож найти в роботі [[Франтишек Тихый|Франтішка Тихого]] за історію літературы [[Подкарпатя|Пудкарпатської Руси]].<ref>Tichý 1938: 3–6.</ref> Окремі розвідкы на тему языка грамоты 1404. року выдали лінґвісты [[Георгий Геровскый|Ґеорґій Ґеровськый]] и Николай Антошин.<ref>Геровский 1940, Антошин 1955.</ref> Вопросными ся обстают материнськый язык автора грамоты и языкова приналежность окремых елементув у тексті. Што до языка документа в цілови, та Петров и Ґеровськый го вызначили як [[церковнославянскый язык|церькувно-славянськый]],<ref>Петровъ 1926, Геровский 1940: 356.</ref> Антошин — як [[давноруськый язык|давноруськый]].<ref>Антошин 1955: 61.</ref> Лем Тихый видів у основі грамоты [[русинськый язык|русинськый бесідный язык]].<ref>Tichý 1938: 3–4.</ref> Правопис грамоты указує на южнославянськый уплыв. За [[булгарьскый язык|болгаризм]] ся держит подоба слов ''азъ, въсѣкому, прѣд, длъгополскои'', так само и хоснованя буквы '''щ''' на позначеня /шт/ (''мещерь'' из [[мадярськый язык|мад.]] ''mester''). За приклад [[серьбскый язык|сербського]] вплыва ся держит форма ''име'' (може и ''служет'') и непослідовность розлученя букв '''ь''' и '''ъ''' на кунци слова. Южнославянську подобу мают формы [[аорист]]а ''дадоше, съзидаше''; удты годна быти й заміна '''ы''' на '''и''' (напр. ''тиꙗ'').<ref>Петровъ 1926: 180, Геровский 1940: 356–358, Антошин 1955: 36, 43, 45–46, 50–51.</ref> Попри того структура и стиль грамоты дуже близкі дарителным грамотам [[Юго-Западна Русь|Юго-Западної Руси]]. Грамота 1404. року повтарят многі стандартні формулы руського урядного писемства (''се азъ, даемо вѣдомо'' и др.).<ref>Геровский 1940: 365–366, Антошин 1955: 16–21.</ref> Непрямый уплыв польського языка видят у словах ''листъ'' (май давно ''грамота''), ''мѣсто'' (варош).<ref>Геровский 1940: 366–367, Антошин 1955: 27.</ref> Теперішному русинському языкови (айбо не лем йому) удповідат [[назывникы|назывник]] ''млин'', [[містоназывникы|містоназывник]] ''сесь'', [[злучникы]] ''аже, що''.<ref>Петровъ 1926: 180–181, Геровский 1940: 369–371, Антошин 1955: 32.</ref><ref>У формах ''Тодѣрь'', ''Сигѣту'' даколи виділи зміну ''*ō → i'' (напр. Петровъ 1926: 181, Антошин 1955: 42–43). Ґеровськый (1940: 361–364) тото справедливо удмітовав як анахронізм, а '''ѣ''' у сих формах поясньовав як {{iw|Румынська кирилиця|румынськоє написаня|ru|Валахо-молдавская азбука}} звука /е/.</ref> Топонімы грамоты майусиловно зглядав Ґ.&nbsp;Ґеровськый. Назвы села ''Тересь, Тарась'' ([[Тересва]]) поясньовав як румынськый варіант, ''Кривчичь'' ([[Кривоє (Тячӯвськый район)|Кривоє]]) — як адаптацію румынського ''Crivești'', а в назві ''Крушево'' ([[Грушово]]) видів уплыв южнославянського слова ''круша'' (грушка). Варіанты ''Съпѫнка, Сопунка, Сопонка'', подля Ґеровського, передают русинську назву села и рікы [[Сопунка]], а ''Съпънца, Съпѫнца'' — єї румынськый еквівалент ''Săpânța''.<ref>Геровский 1940: 359–361.</ref> Петров допущав, ож автором грамоты быв румын. Из языковых фактув за сесе мают свідчити румынські особові имена в грамоті, южнославянські вплывы на правопис и необычноє для церькувно-славянського хоснованя [[часослова|глагола незакунченого виду]] у формі аориста (''съзидаше'').<ref>Петровъ 1926: 180</ref> Ґеровськый до того додав формы [[локатив]]а ''на Cопункы, на Cопонкы'' без [[друга палаталізація|перезвука /к ~ ц/]] и побудову фраз ''немиши от Сарвасова, Нань от Съпѫнкы''.<ref>«…он[и] воспроизводят в точности румынское соединение слов ''boieri de Sărăsău, Nanu de Săpînță'', вместо русского прилагательного: сарасовские дворяне, Нан сопунский» (Геровский 1940: 360).</ref> На другого бока, Н.&nbsp;Антошин удвер сесю версію, інтерпретуючи названі языкові характеристикы в рамках давноруського языка.<ref>Фразам ''немиши от Сарвасова, Нань от Съпѫнкы'' Антошин (1955) находит южноруські аналоґы (сс. 39–40), а глаголну форму ''съзидаше'' пояснює стратов аориста у жывому языкови (сс. 36–37). Нечекані формы локатива ''на Сопункы, на Сопонкы'' пояснює авторськов хыбов авадь [[Аналоґія (лінґвістика)|аналоґійов]] (с. 33–34).</ref> Місто того вызначав автора за русина, операючи ся на русинські елементы грамоты.<ref>«Диалектизмы грамоты говорят о том, что переписчик грамоты был выходцем из среды коренного населения Закарпатья, знал местные говоры, которые, как отмечалось выше, являлись говорами украинского языка» (Антошин 1955: 61).</ref> Наперекур сякым спорам ся научникы сходят на тому, ож грамота указує мішані вплывы, характерні для такої пограничної території, як середновічный Мараморош: {{Blockquote|Из сказаного видко, ож ся в грамоті 1404. року перетинают уплывы з ушелиякых бокув: из румынського [[Ардял]]у, з болгарського и почасти сербського югу, з [[Литовськоє великоє княжество|литовсько-руської державы]], из [[Молдавськоє княжество|Молдавії]], з Угорщины и з Карпатської Руси. Сесе удповідало місту писаня грамоты — у вароши Сиготі на русько-румынськуй языковуй граници, у місті, де ся сходили границі Карпатської Руси, [[Галич]]а, Молдавії и Ардялу.<ref>Геровский 1940: 372. Поз. тыж Антошин 1955: 45–46 (за вплыв волоськых и молдавськых грамот).</ref><small>{{hidden|title=Ориґіналный текст (рос.)|titlestyle=font-weight:normal|ta1=left|content=Из сказанного видно, что в грамоте 1404 года перекрещиваются воздействия, идущие с разных сторон: из румынской Трансильвании, с болгарского, и отчасти сербского юга, с Литовско-Русского государства, из Молдавии, с Угорщины и с Карпатской Руси. Это соответствовало месту написания грамоты, в городе Сиготе, лежащем на русско-румынской языковой границе, в месте, где сходились границы Карпатской Руси, Галича, Молдавии и Трансильвании.}}</small>}} == Текст == Долу подана транскрипція ориґіналного текста грамоты 1404. року.<ref>Поз. транскрипції и зазначкы в роботах Петровъ 1924, Tichý 1938, Геровский 1940, Антошин 1955.</ref> У текстовуй версії вылишені [[діакритичні знакы]], надшорові буквы записані ''курсивом''. <div style="display:flex; flex-wrap:wrap"> <div style="flex-basis: 35em;">[[Файл:Грамота_1404.svg|450px]]</div> <div style="flex-basis: 35em;">Сє азъ пань радꙋль · вицашпань марамꙋрє''ш''скы''м''<ref group="nota">Похыбка, мало быти марамꙋрє''ш''скы''и''.</ref> · и жꙋпань ба''н''ко <br /> и тодѣрь, и шандрь · нємиши ѿ ''са''рвасова<ref group="nota">Днесь село в [[Марамуреш|румынськуй части Марамороша]], [[Сарвасов]] (рум. ''Sarasău'').</ref> · иванчꙋкь драго <br /> мирь и брать єго дань · и леѡка бєлкови''ч''<ref group="nota">Тихый и Ґеровськый туй читают ''Лев Кабелкович''.</ref> · и костє драгꙋшє <br /> вичь и костє поповь · и нань ѿ съпѫнкы<ref group="nota">Село [[Сопунка]] (рум. ''Săpânța''), што лежит на ріці тої само назвы, днесь у румынськуй части Марамороша.</ref> · даємо вѣдомо <br /> симъ наши''м'' листомь · въсѣкомꙋ кто посмотрить на <br /> сєсь листъ · ажє балица воєвода · и драгь мещерь · съзи <br /> дашє црковь · въ имє стго архаггла михаила · на зє <br /> мли тересовскои · и прѣ''д'' нами дадошє ѿ своєго ѹрика · <br /> три сєла манастирю · и єдинъ млинъ: єдно сєло тєрєсь<ref group="nota" name="teresva">Село [[Тересва]] в днешнюй [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]].</ref> <br /> а дрꙋго кривчичь<ref group="nota">Село [[Крива (Тячӯвськый район)|Кривоє]] в днешнюй Закарпатськуй области.</ref> · а третїє крꙋшєво<ref group="nota">Село [[Грушово]] в днешнюй Закарпатськуй области.</ref> · и млинъ, що є''с'' на зє <br /> мли длъгополскои<ref group="nota">Село [[Довгоє Поле]] (рум. ''Câmpulung la Tisa''), днесь у румынськуй части Марамороша.</ref> · на сопꙋнкы гдє падаєть съпънца <br /> ѹ тисꙋ · да слꙋжє''т'' манастирꙋ стго архаггла михаи(ла) <br /> а по ихь съмрти и дꙋмитрꙋ воєвода · и брать єго ал(є) <br /> (ѯа)''н''дръ мещерь дадошє · прѣ''д'' нами (въ)сѣми тиꙗ <br /> сєла стмꙋ архагглꙋ михаилꙋ, ѿ своєго ѹрика · <br /> сєло тарась<ref group="nota" name="teresva" />, и сєло кривчичь, и сєло крꙋшєво, и млинъ <br /> що є''с'' на зємли длъгополскои · на сопонкы · кдє па <br /> дає''т'' съпѫнца ꙋ тисꙋ · а тиꙗ сєла дадошє прѣ''д'' на <br /> ми и на нашє вѣданїє · и с полємь и съ лѣсомь и съ водою · <br /> и съ въсѣмь прижитко''м'' · да бꙋдꙋть манастирꙋ · <br /> писано под нашими пєчатами на столномъ <br /> мѣстѣ ѹ сигѣтꙋ · въ лѣ''т'' ѕ и ц, и ві<ref group="nota">Рук 6912 ([[Кирилиця#Буквы|кириличный запис]]) {{iw|Візантійська ера|уд сотвореня світа|ru|Константинопольская эра}}, т.є. 1404. рук [[нашой еры|уд Руздва Христова]].</ref> м''с''ца маꙗ <br /> въ а<ref group="nota">Першый.</ref> днь <br />{{reflist|group=nota}}</div></div> == Жерела == * {{Статя |автор=Антошин, Н.С |тітул=Закарпатская грамота 1404 года |одказ=https://dspace.uzhnu.edu.ua/jspui/handle/lib/41950 |автор выданя=Н.С. Антошин (отв. ред.) |выданя=Научные записки Ужгородского государственного университета. Т. XIII. Серия историко-филологическая |місто=Львов |выдавательство=Львов. гос. ун-т им. И. Франка |рік=1955 |сторінкы=3–62}} * {{Статя |автор=[[Георгий Геровскый|Геровский, Г]] |тітул=О языке грамоты 1404 года Грушевскому монастырю на Карпатской Руси |выданя=Slavia |номер=17 |рік=1940 |сторінкы=354–373}} * {{Статя |автор=[[Алексій Петров|Петровъ, А]] |тітул=Древнѣйшая церковнославянская грамота 1404 г. о карпаторусской территоріи |выданя=Sborník filologický, svazek VIII, část I |місто=Praha |выдавательство=Česká akademie věd a umění |рік=1926 |сторінкы=179–184, 234–239}} * {{Книга |автор=[[Алексій Петров|Петровъ, А]] |тітул=Древнѣйшія грамоты по исторіи карпато-русской церкви и іерархіи 1391–1498 г. |серія=Knihovna Sboru pro výzkum Slovenska a Podkarpatské Rusi, č.&nbsp;1 |місто=Praha |выдавательство=Orbis |рік=1930 |сторінок=229}} * {{Книга |автор=[[Франтишек Тихый|Tichý, F]] |тітул=Vývoj současného spisovného jazyka na Podkarpatské Rusi |серія=Knihovna Sboru pro výzkum Slovenska a Podkarpatské Rusi, č.&nbsp;11 |місто=Praha |выдавательство=Orbis |рік=1938 |сторінок=215}} == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Русинськый язык]] n9xbisxxq481mkqmsftctyu7v2w1uf2 Оріховиця 0 22269 170802 151600 2026-10-02T15:23:33Z Halajkovič 33393 170802 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Оріхо́виця''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Rahonca) ([[Румуньскый язык|рум]]. Orihovîțea) ([[Україньскый язык|укр]]. Оріховиця) ([[Чеськый язык|чис]]. Orichovycja, Orichovice) ([[Польскый язык|пол]]. Orichowycia) — [[село]] у [[Ужгородскый район|Ужгородьскӯм районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 604 людий, из них подля языка: {| class="standard" align="center" |+ ! colspan="15" style="background: #446688; color: white;" |Языковый состав обывательства с.&nbsp;Оріховиця |- !Язык !Число ос. !Процент |- |[[Україньскый язык|украйиньскый]] |593 |98,18 |- |[[Російскый язык|руськый]] |9 |1,48 |- |[[Мадярскый язык|мадярьскый]] |1 |0,17 |- |[[Словеньскый язык|словеньскый]] |1 |0,17 |- |+ |} == Історія == Тот факт што на території Оріховици найдены давні [[Славяне|словяньскі]] поселеня [[VIII. стороча|VIII]]-[[IX. стороча|IX]] стороча, дає можность думати што Оріховиця появила ся ищи до [[XI. стороча|XI]] стороча. [[Село]] первый раз ся споминать у [[1567]] році. Жрідла другої половины [[XVIII. стороча|XVIII]] стороча рахувуть Оріховицю єдным из [[Село|сіл]] из [[Русины|русиньскым]] обывательством. У [[1982]] році миже селами Оріховиця и Ярок было учинено Ужгородьскый воєнныц полігон. У Ужгородьскому скансенови пребывать памнятка жилої архітектуры&nbsp;— сільська деривляна хыжа кӯнця [[XVIII. стороча|XVIII стороча]] привезена у музей из [[Село|села]] Оріховиця. == Знамі Родаци == * [[Игнат, Андрій Мигалёвич|Игнат Андрій Мигалёвич]] ([[1918]]—[[1977]])&nbsp;— [[Украинска ССР|украйиньскый]] [[ученый]], общественный діятель, [[Історік|історик]], [[Педаґоґіка|педаґоґ]], [[Филология|філолоґ]], [[краёзнавиць]]. Участник [[Друга світова война|другої світової во̄йны]]. * [[Семчище, Руслан Штефанович|Семчище Руслан Штефанович]] ([[1977]]—[[2014]])&nbsp;— украйиньскый воєнный, старшый солдат ВСУ, участник русо-украйиньской во̄йны. Згыб у боях за [[Станиця Луганьска|Станицю Луганьску]]. == Література == * {{Книга |автор=[[Сирохман Михайло Васильович|Сирохман М.]] |часть= |ответственный=М.&nbsp;Сирохман |місто=Львів |год=2000 |том= |сторінок=879 |серія= |isbn= |ref=Сирохман }} * ''Sebestyén Zsolt'' Rahonca, Оріховиця ’település Ungvártól ÉK-re’ // [https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf Kárpátalja helységnevei].&nbsp;— K. n., Nyíregyháza, 2020.&nbsp;— 528 lap.&nbsp;— L. 359-360.&nbsp;— ISBN 978-973-0-31294-2.  <span class="ref-info" title="угорською мовою ">(угор.)</span><nowiki></ref></nowiki> == Удкликованя == * {{Cite web |url=https://decentralization.ua/locality/29082 |title=Село Оріховиця, Закарпатська область, Ужгородський район, Оноківська територіальна громада |author= |date= |publisher= |archiveurl= |archivedate= |access-date=19 травня 2024 }} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] 3fktbyrvznt5rxqlo6rtd2gybmz7fjz Старомлиновка 0 22422 170803 152392 2026-10-02T15:24:01Z Halajkovič 33393 /* */ 170803 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Старомли́новка''' ([[Російскый язык|рус]]. Старомлыновка) ([[Україньскый язык|укр]]. Старомлинівка) ([[Урумськый язык|урум]]. Т’ерменчик) ''(до [[1946]] — Старый Керменчик)'' — [[село]] у [[Волноваськый район|Волноваському районови]], [[Донецька область|Донецькой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|население=3373|год переписи=2001|этнохороним=Старомлиновчане}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1779]] році. [[Село]] назвали Керменчик што из Урумського языка значить млин. У [[1908]] році орґанізовали [[Бібліотека|бібліотеку]]. У поселенёви одбывало ся дві ярмаркы по три дны. У [[Марец|марцови]] [[2022]] року у ході [[Російско-україньска война|російськой инвазії у Украйину]] [[село]] было окупіроватоє. Ґенералным штабом казало ся за проведеня масовых репресій, збытковань и выселеня містного обывательства. У ихні опшаря заселяли російськых воєнных. Старомлиновка є єдным из майвеликых населеных пунктӯв на т. им. Бердяньскому напрямі. [[Село]] є єдным из ключовых населеных пунктӯв на сёму напрямі, у ходови проведеня контрнаступальных дійств [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 3373 людий, из них подля языка: [[Російскый язык|Руськый]] — 82,12% [[Україньскый язык|Украйиньскый]] — 16,04% [[Урумськый язык|Урумськый]] — 0,8% [[Арменьскый язык|Армяньскый]] — 0,24% [[Булгарьскый язык|Болгарьскый]] — 0,15% [[Молдавскый язык|Молдавскый]] — 0,03% == Култура == [[Село]] Старомлиновка двычи принимало миженародный фестиваль грецькой културы «Мега-Йорти» имени Доната Патричі [[2007]] тай [[2008]] року. == Знамі Родаци == * [[Демуренко, Митер Сергіёвич|Демуренко Митер Сергіёвич]] ([[1994]]—[[2016]]) — [[младшый сержант]] [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]], участник русо-украйиньской во̄йны. * [[Теміров, Митер Павлович|Теміров Митер Павлович]]. * [[Мавроді, Сергій Анатолович|Мавроді Сергій Анатолович]] (* [[1965]]) — [[Росія|російськый]], [[Україна|украйиньскый]] и [[Споєны Штаты Америцькы|американьскый]] [[автор]], [[режисер]]. * [[Сачко, Василь Вікторович|Сачко Василь Вікторович]] — [[Україна|украйиньскый]] [[футболіст]] и [[тренер]]. == Ґалерея == {{Center|<gallery widths="170px" heights="130px" perrow="5"> Файл:Staromlynovka P1060731.JPG|Часть експозиції краёзнавчого музею'я Файл:Staromlynovka P1060752.JPG|Брама краёзнавчого музею Файл:Staromlynovka P1060765.JPG|Старий грецький будинок </gallery>}} == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://www.azovgreeks.com/gendb/rus/Staromlinovka_3.htm З історії села] * [http://imsu-doneck.info/mista-i-sela-doneckoi-oblasti/velykonovosilskyj-rajon/staromlynivka.html Старомлинівка — Інформаційно-пізнавальний портал | Донецька область у складі УССР] (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Донецька область. — К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1970. — 992 с.) [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села Донецькой области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Старомлиновка]] pikps02kbbgdbq846mfa4d7xc8boi88 Вышково 0 22446 170800 152507 2026-10-02T14:53:35Z Rue323 31002 170800 wikitext text/x-wiki {{Статья в роботѣ|Rue323|10}} '''Вы́шково''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Visk) ([[Польскый язык|пол]]. Wyszkowo) ([[Румуньскый язык|рум]]. Vășcova) ([[Нїмецькый язык|нім]]. Wischkowo) ([[Україньскый язык|укр]]. Вишково) ([[Словеньскый язык|словен]]. Výškovo nad Tisou) — [[Мѣстечко|варощик]] у [[Хустськый район|Хустському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == [[Мѣстечко|Варощик]] первый раз ся споминать у [[1271]]. році. == Обывательство == У [[1910]] туй жило 4839 особ, из якых 3871&nbsp;— [[Мадяре|мадяры]], 871&nbsp;— [[русины]] и 126&nbsp;— [[німці]]{{Жрідло}}. У [[Мѣстечко|варощикови]] на [[2001]]. рӱк живе 8142 людий, из них подля языка: {| class="wikitable sortable" !Язык !Число !Процент |- |[[Україньскый язык|украйинськый]] |4327 |53.14% |- |[[Мадярскый язык|мадярьсськый]] |3685 |45.26% |- |[[Російскый язык|руськый]] |113 |1.39% |- |[[Румуньскый язык|румынськый]] |7 |0.09% |- |[[Білоруськый язык|білоруськый]] |1 |0.01% |- |[[Ґрецькый язык|грецькый]] |1 |0.01% |- |инні |8 |0.10% |- class="sortbottom" !Усёго |8142 |100% |} == Присілкы == '''Грендеш''' — [[село]] первый раз ся споминать у [[XIX. стороча|XIX]] сторочови. == Промысел == * [[Закарпатськый металурґічный завод]]. == Знамі Родаци == * [[Іштван Лассо]] (Вышково, 12 апріля 1797— Будапешт, 19 януара 1852) — статист, історик, ґеоґрафічный писатель, архівіст Мадярьской кралёвской канцелярії, член-кореспондент Мадярьской академії наук (1833) * [[Балоґ, Федор Калманович|Балоґ Федор Калманович]] (1973—2018)&nbsp;— сержант ВСУ, участник русо-украйиньской во̄йны. * Дюрдь Меґеш (Вышково, 1746 — Коложвар, 12 марца 1809) — доктор філозофії, укладач реформаторьского коледжа, писатель. * Роналд Такач(* 1998)&nbsp;— мадярьскый футболіст. * Маркович Мирослав Иванович&nbsp;— Герой Украйины, участник русо-украйиньской во̄йны.<ref>{{Cite web |title=Без батька залишився маленький синочок: молодий закарпатець віддав своє життя за Україну (ФОТО) |url=https://zakdialoh.com/bez-batka-zalyshyvsya-malenkyj-synochok-molodyj-zakarpatets-viddav-svoye-zhyttya-za-ukrayinu-foto/ |date=2022-12-18 |access-date=2022-12-18 |language=uk |author=bbodnar813 }}</ref> * [[Фанта, Василь Василёвич|Фанта Василь Василёвич]] (?&nbsp;— 2022)&nbsp;— главный сержант [[Вооружені силы Украйины|ВСУ]], участник русо-украйиньской во̄йны. == Туристичны міста == • мінеральна вода Шаянська. • ботанічна памнятка природы — Тюльпанноє дерево, • ГЕОДЕЗИЧНЫЙ ПУНКТ ГРЕНДЕШ == Ґалерея == <gallery> Файл:Vyshkovo3.JPG|Централна площадь Файл:Vyshkovo1.JPG|реформаторська цирьков Файл:Vyshkovo2.JPG|Мадярьска школа </gallery> == Иппен позерайте == * [[Реформаторьска цирьков (Вышково)]] * [[Вышковськый замок]] == Удкликованя == * [http://imsu-zakarpattja.com/mista-i-sela-zakarpatskoi-oblasti/hustskyj-rajon/vyshkove.html Вишково&nbsp;— Інформаційно-пізнавальний портал | Закарпатська область у складі УРСР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150717144531/http://imsu-zakarpattja.com/mista-i-sela-zakarpatskoi-oblasti/hustskyj-rajon/vyshkove.html|date=17 липня 2015}} (На основі матеріалів енциклопедичного видання про історію міст та сіл України, том&nbsp;— Історія міст і сіл Української РСР. Закарпатська область.&nbsp;— К.: Головна редакція УРЕ АН УРСР.) * [http://gska2.rada.gov.ua/pls/z7502/A005?rdat1=29.06.2008&rf7571=11794 Облікова картка]{{Dead link|date=березень 2019}} * [http://zamki-kreposti.com.ua/zakarpatskaya-oblast/reformatorskij-kostjol-vyshkovo/ Вишківський костел і замок на zamki-kreposti.com.ua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150614233914/http://zamki-kreposti.com.ua/zakarpatskaya-oblast/reformatorskij-kostjol-vyshkovo/|date=14 червня 2015}} {{Ref-ru}} * Енциклопедія сучасної України / ред. кол.: І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2001­–2024. — <nowiki>ISBN 966-02-2074-X</nowiki>. [[Катеґорія:Варощикы Хустського района]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Вышково]] [[Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині]] 23a21uqyrqbr1l66cx6d3da04ge9rrj МФА 0 22704 170860 153903 2026-10-03T05:29:52Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Межинародный фонетичный алфавіт]] 170860 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Межинародный фонетичный алфавіт]] t20fc0coazco5glot8609xap38n6le7 Караґандыньска область 0 22942 170858 155571 2026-10-03T05:29:32Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Карагандынська область]] 170858 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Карагандынська область]] tknvftd03ywy8iozgzkyhj6lxrfysug Ракія 0 23042 170793 156903 2026-10-02T14:01:56Z Flipdot 23893 170793 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|муцный алкоголный напуй, овочноє бренді}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс |title=Ракія |image=[[Файл:ЕленскаСливова.jpg|220px]] |caption=Болгарська ракія „Еленска Сливова“ 15-ручного настояня |label1=Филь |data1=Лікыр |label2=Крайина походжіня |data2=Подля майстарого писемного жерела [[Болгарія]] |label3=[[Муцность алкоголя|Муцность]] |data3=40+%&nbsp;ABV |label4=Смакы |data4=овочі, у т.&nbsp;ч. грезно, слива, персик, бороцква }} '''Ракі́я''' є [[Алкогол|алкоголный]] напуй; колективна назывка на [[Овоцина|овочні]] [[бренді]], популарні на [[Балканскый полуостров|Балканах]], обсяг спирта у котрых обычайно 40% [[Муцность алкоголя|ABV]] (домашня ракія годна быти май муцнов&nbsp;— обычайно 50–80%).<ref>{{Cite web |date=23 January 2016 |last=R. |first=Ivan |title=Rakia – Everything you wanted to know about this drink |url=https://www.slavorum.org/rakia-everything-you-wanted-to-know-about-this-drink/ |publisher=slavorum.org }}</ref> == Назывка == Варіації назывкы присутні у языках балканськых народув: {{Lang-bg|ракия}}, {{Lang-sr|ракија/rakija}}, {{Lang-sq|rakia}}, {{Lang-el|ρακή ''raki''}}, {{Lang-mk|ракија}}, {{Lang-tr|rakı}}, {{Lang-ro|rachie/rachiu}}. == Обща інформація == Ракія ся парує через ферментацію тай дистилованя овочув, обычайно слив тай [[Грозно|вина (грезна)]], айбо сут варіації, напаровані з бороцкув, [[Груша|груш]], вишень авадь малины.<ref name="Bethune">{{cite web |last1=Bethune |first1=Meredith |title=What Is Rakija? |url=https://www.tastingtable.com/693535/rakija-rakia-spirit-cocktails-brandy/ |website=tastingtable.com |date=14 January 2022 }}</ref> Май рідко хоснувут на тото персикы, яблыка, фіґы, чорницю тай айву. Межи варіаціями сут: шлівовіца (''шљивовица/šljivovica'') и цуйка (''ţuică'')&nbsp;— из слив,<ref>{{cite book|last1=Wells|first1=Mike|title=The Danube Cycleway Volume 2: From Budapest to the Black Sea|date=2016|publisher=Cicerone Press Limited|isbn=9781783623136|pages=44–48}}</ref> кайсієва/кайсія (''кайсиева/кајсија'')&nbsp;— из бороцкув тай варіація из вина: ''гроздова/лозова'' у [[Болгарія|Болгарії]], ''raki rrushi'' у [[Албанія|Албанії]] тай [[Косово|Косові]], ''lozovača/komovica'' у [[Хорватія|Горватії]], [[Сѣверна Македония|Сівернуй Македонії]], [[Чорна Гора|Чорнуй Горі]], [[Сербія|Сербії]] и [[Боснія і Герцеґовина|Боснії тай Герцеґовині]].<ref>{{cite book|editor1-last=Kahl|editor1-first=Thede|editor2-last=Kreuter|editor2-first=Peter Mario|editor3-last=Vogel|editor3-first=Christina|title=Culinaria balcanica|date=2015|publisher=Frank & Timme GmbH|isbn=9783732901388|page=85|url=https://books.google.com/books?id=uEQtBgAAQBAJ&pg=PA85}}</ref><ref>{{cite book|last1=Nickels|first1=Sylvie|title=Yugoslavia: Slovenia, Croatia and Bosnia-Hercgovina, including the Dalmatian coast, Volume 1|date=1969|publisher=J Cape|page=107}}</ref> Похожый напуй є у [[Ціпрус|Кіпрі]], котрый ся называт зіванія вадь зівана ({{Lang-el|ζιβανία ''zivanía'', ζιβάνα ''zivána''}}). По дистилації до сливової и грезнової ракії знавут додавати другі інґредієнты, наприклад травы, мнюд, квасні ягоды вадь грецькі оріхы.<ref name="Bethune" /> Ракія сама по собі безцвітна, кідь до неї ся не додавут другі інґредієнты. Поєдны филі ракії сохтувут держати у бодньох (дубовых авадь еперковых) діля аромата и золотистого цвіта. == Подля крайины == === Албанія === Албанськоє ракі ({{Lang-sq|raki}}, означена форма ''rakia'') тото филь ракії и традиційный напуй у [[Албанія|Албанії]]. Ракія ся выраблят усяде у Албанії и [[Косово|Косові]], як професійно, так и доморобно. Реґіон Скрапар у Албанії знамый за выробництво ракії; майзнамі села тото Заберзан ({{Lang-sq|Zaberzan}}), Мужаке ({{Lang-sq|Muzhakë}}), Роґ ({{Lang-sq|Rog}}) и Вендреше ({{Lang-sq|Vendreshë}}). У Косові майзнамым выробником ракії є варощик Раховец (Rahovec); такой там ся кажджый рук правит фестиваль ракії.<ref>{{cite web |url=http://old.kosovapress.com/sq/lajme/rrushi-vera-dhe-rakia-iu-presin-nkonak-te-rahovecit-49537/ |title=Rrushi, vera dhe rakia iu presin "n'konak" të Rahovecit |access-date=14 January 2021 }}</ref> Вино ся урощує у [[Луґош|луґошах]] (перґолах). По збираню вина, оно ся товче и складує ся у деревляні бодні (хоть на днешньый день ся знавут хосновати ай пластикові). Товченоє вино ся кличе ''берсі'' ({{Lang-sq|bërsi}}) тай лишат ся на 25&nbsp;днув на ферментацію. На конець ферментачного процеса вино пущат специфічный запах. Товды вино ся варит на дубі тай через бронзові трубы пары ся пущавут на дистилацію. По дистилації напуй ся розливат у тару.<ref name="Skrapar Administrative Commune2">{{cite web |url=https://www.visitskrapar.com/rakia-e-skraparit-pija-me-njohur-ne-shqiperi/ |title=Komuna Skrapar |access-date=8 April 2019 }}</ref> У Албанії и Косові ракія часто ся подає из мезе. === Боснія тай Герцеґовина === Ракия дуже популарна у [[Боснія і Герцеґовина|Боснії и Герцеґовині]]. Значным фактором у выробліню ракії у крайині є рузнота и доступность овочув у долині рікы Дрина, тай некывана, дика природа у горнуй місности. Традиційноє ракійовыробноє ремесло ужыло до нашых днув и днеськы ся шыроко практикує. Пошыреным є домашньоє выробництво ракії. === Болгарія === [[File:Rakia,_Sofia_(_1070644).jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rakia,_Sofia_(_1070644).jpg|міні|233x233пкс|Погар ракії у ресторані у [[Софія|Софії]], Болгарія]] [[Болгарія]] пробовала уголосити ракію свойим націоналным напойом у [[Европска унія|Европськуй унії]] діля май низкых акциз, айбо раз не мала в тум успіху.<ref>{{cite web |url=http://www.trud.bg/Article.asp?ArticleId=1071683 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120115061018/http://www.trud.bg/Article.asp?ArticleId=1071683 |title=Археолог доказва - ракията е българска |trans-title=A Bulgarian Archeologist Has Proved It - Rakia is Bulgarian |language=Bulgarian |publisher=Trud |date=10 October 2011 |archive-date=15 January 2012 |author1=Veselina Angelova |author2=Liliya Tsatcheva |access-date=2 January 2012 }}</ref> На розкопках болгарські археолоґы найшли фраґмент керамікы, датованый 14.&nbsp;сторочам, из пописом: „Удпразновав єм ракійов“; и фраґмент дистилаційного черепа 11.&nbsp;сторуча, хоснованого на уробленя ракії. Такі удкрытя узвали сомнівы у пережум представленю, ож ракію зачали чинити лиш у 16.&nbsp;сторочу. Поєдны історикы правлят, ож ракія має болгарськоє походжіня.<ref>{{cite news|url=http://www.novinite.com/articles/170063/Bulgarian+Archaeologists+Discover+11th+Century+Rakia+Distillation+Vessel|work=www.novinite.com|language=en|title=Bulgarian Archaeologists Discover 11th Century Rakia Distillation Vessel|date=2015-07-27}}</ref> Европська унія признає 12&nbsp;марок болгарської ракії через зазначкы PDO ({{Lang-en|Protected Designation of Origin}}, „Защищеноє означіня походжіня“) тай PGI ({{Lang-en|Protected Geographical Indication}}, „Защищеноє ґеоґрафічноє означіня“), котрі резервувут назывкы продуктув, учиненых через традиційный процес тай уробленых у конкретных реґіонах (наприклад, як тото є з назвами ''шампанськоє'', ''ґорґонзола'', ''рокфор'').<ref name="europa1">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/food-safety-and-quality/certification/quality-labels/geographical-indications-register/# |title=eAmbrosia |publisher=European Commission |date=2018-10-24 |access-date=2020-03-14 }}</ref> === Горватія === [[File:Pečenje_rakije_u_Međimurju_(Croatia).jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pe%C4%8Denje_rakije_u_Me%C4%91imurju_(Croatia).jpg|ліворуч|міні|240x240пкс|Традиційна дистилація сливової ракії у Меджімурю ({{Lang-hr|Međimurje}}), сіверна Горватія]] У Горватії ракія є майпопуларным муцным напойом.<ref>{{cite web |url=http://www.vecernji.hr/vijesti/hrvati-najradije-svih-zestokih-pica-piju-rakiju-clanak-436045 |title=Hrvati najradije od svih žestokih pića piju rakiju |date=28 July 2012 |work=[[Večernji list]] |language=hr |access-date=23 August 2012 }}</ref> Траваріца ({{Lang-hr|travarica}}, травляна ракія) часто ся подає як [[аперітіф]] уєдно из сушеныма фіґами. Острув Хвар є знамый за ракію из додаваньом мирта ({{Lang-hr|mrtina}} квасна тай темнобарнаста). Южні островы як Корчула тай варош Дубровнік ся знавут за ракію из анісом ({{Lang-hr|aniseta}}), а у централнуй Далмації майзнама варіація вто ракія из грецькыма оріхами ({{Lang-hr|orahovica}}). Она обычайно доморобна тай пє ся из сухыма кексами вадь сушеныма фіґами. У літі часто мож видіти на кажджому балконови великі скляні посудины з ракійов тай дарабчиками оріхув у нюй, бо процес уготовленя потребує настойованя ораховіцы на сонцьови. У сіверноадріатичному реґіонови&nbsp;— головно в Істрії&nbsp;— ракія ся типово чинит из меду ({{Lang-hr|medica}}) вадь омелы ({{Lang-hr|biska}}, она жовто-барнаста тай солодкава). Удну крайины ся чинит из слив шлівовіца ({{Lang-hr|šljivovica}}) тай вілямовка ({{Lang-hr|viljamovka}})&nbsp;— из Вільямсового сорта груш. Горватія має PGI-зазначкы на 6&nbsp;ракій: ''Zadarski maraschino'', ''Hrvatska travarica'', ''Hrvatski pelinkovac'', ''Hrvatska stara šljivovica'', ''Slavonska šljivovica'' и ''Hrvatska loza''.<ref name="europa1" /> === Греція === У [[Ґреція|Греції]] традиційный [[Крета|кретськый]] напуй ''цікудія'' ({{Lang-el|τσικουδιά ''tsikoudiá''}}) и ''ціпуро'' ({{Lang-el|τσίπουρο ''tsípouro''}}) ся неформално кличут „ракі“ позад номенкулатурної традиції часув [[Османьска імперія|Османської імперії]], де термін „ракі“ означовав дистиловані алкоголні напої. Кретська цікудія ся выраблят из пролишкув грезна, котрі ся лишавут по виноробському процесі. Уд другої половины октовбра до кунця новембра ся удавут спеціалні дозволы на домашньоє выробленя цікудії. Цікудія ся дистилує єден раз, а не два тай не обсягує аніс, што удличат ї уд грецького ціпура тай турецького ракі. Цікудія ся часто подає студенов як аперітіф из морепродуктами тай мезе; вадь як компліментарный [[діжестіф]] из овочами ци цукриками у ложках.<ref>{{Cite web |last=Souranaki |first=Clio |date=April 2021 |title=Cretan Tsikoudia - Raki |url=https://www.mycretangoods.com/article/24090/Tsikoudia-Raki/ |website=My Cretan Goods }}</ref> === Румынія тай Молдова === У [[Румуньско|Румынії]] и [[Молдавия|Молдові]] етимолоґічно сродні слова ''rachiu'' тай ''rachie'' означувут похожый напуй, часто муцный овочный алкоголь, обычайно из грезна. Айбо многым май часто ся хоснувут терміны на подобноє популарноє питя „цуйка“ ({{Lang-ro|ţuică}}), котра ся чинит лиш из слив тай „палінка“ ({{Lang-ro|palincă}}). Окрем того, на бренді вцілови ся знавут хосновати реґіоналні терміны ''vinars'' (буквално „паленоє вино“) у Румынії тай ''divin'' у Молдові. === Сербія === [[File:Rakija_from_Serbia1.JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rakija_from_Serbia1.JPG|міні|175x175пкс|Сербська айвова ракія у традиційнум [[Кулач|кулачи]]]] Ракія вто єден из майпопуларных алкоголных напоюв у Сербії<ref name="novosti.rs">{{cite web |url=http://www.novosti.rs/vesti/naslovna/aktuelno.239.html:247897-Nema-sljivke-bez-podrske |title=Nema šljivke bez podrške |access-date=28 September 2014 }}</ref> тай єї націоналный напуй.<ref name="Rakia, The Serbian National Drink">{{cite web |url=http://www.sickchirpse.com/rakia/ |title=Rakia, The Serbian National Drink |work=Sick Chirpse |date=5 April 2013 |access-date=28 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rakiabar.com/about-rakia/brandy-history.30.html |title=Brandy history - Rakia Bar |access-date=28 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.belgradian.com/serbian-drinks/rakija/ |title=Rakija |date=2011 |publisher=BELGRADIAN by KIELO }}</ref> Подля слув Драґана Джуріча, президента Здружіня выробникув природної ракії „Сербська ракія“ ({{Lang-sr|Удружење произвођача природних ракија „Српска ракија“/Udruženje proizvođača prirodnih rakija „Srpska rakija“}}), Европська унія защищат префікс „сербська“ по удношіню д ракії.<ref name="novosti.rs" /> У Сербії є коло 10&nbsp;000&nbsp;приватных продуцентув ракії; 2&nbsp;000&nbsp;сут у державному реєстрови, а подля Джуріча, лиш стувка погребув выраблят высококвалітну ракію.<ref name="novosti.rs" /> Майпопуларными ракіями у Сербії сут сливова, бороцкова тай грушова. У Белґрадови є музей ракії.<ref name="dailybeast">{{cite news|last1=Weisstuch|first1=Liza|title=Is This Rustic Southern European Booze the Next Mezcal?|url=https://www.thedailybeast.com/sljiva-serbias-popular-brandy-could-be-the-next-mezcal|work=The Daily Beast|date=11 February 2023}}</ref> Сербськоє жерело, датованоє 14.&nbsp;сторучам є єдным из майранньых пудтверженых споминув за продукованя ракії.<ref name="Edmonds">Veronika Edmonds, The Battle for the Origins of Rakija. [https://3seaseurope.com/rakija-origins-bulgaria-croatia/ 16 Sep. 2022 3 Seas Europe].</ref> === Сіверна Македонія === У [[Сѣверна Македония|Сівернуй Македонії]] майпопуларні варіації ракії из жовтого тай білого грезна. Тіквешська винарня у Кавадарці є майзнамым місным выробником ракії. Сіверні македонці сохтувут чинити домашню ракію из дистилата грезна тай додавати аніс діля солодкого смаку. === Турція === Турецькый ракі ({{Lang-tr|rakı}}, {{IPA2|ɾaˈkɯ}}) тото похожый на ракію алкоголный напуй (залежно на реґіон) из додаваньом аніса, котрый ся означує націоналным напойом [[Турція|Турції]].<ref>{{cite news|last1=Hammond|first1=David|title=Why raki, the anise-flavored spirit of Turkey, becomes a party|url=https://www.chicagotribune.com/2019/11/13/why-raki-the-anise-flavored-spirit-of-turkey-becomes-a-party/|work=Chicago Tribune|date=13 November 2019}}</ref> Часто ся подає у [[Іран|Ірані]], туркськых тай балканськых крайинах як аперітіф, из морепродуктами авадь ''мезе''. == Спожываня == Традиційно ракія ся пє из малых штампликув, обсягом приблизно уд 30&nbsp;до 50&nbsp;мілілітрув. У літі ракію сохтувут подавати ледянов, а у зимі „грітов“ ({{Lang-bg|греяна}}, {{Lang-sr|кувана/kuvana, грејана/grejana}}, {{Lang-hr|kuhana}}): ракія ся гріє вєдно из медом авадь цукром и спеціями у великых казанках. Часто таку „гріту“ ракію предлагавут навщивителям на фестивалях пуд удкрытым небом. == Ритуалноє хоснованя == Хоть вино є важнов частьов тайинства причастя у церьквах [[Ґрекокатолицька церьков|греко-]] тай [[Римокатолицька церьков|римокатолицького]] обрядув у реґіоні, на Балканах ракія ся хоснує у поєдных реліґійных контекстах. У кунци [[Православна церьков|православных]] опроводув, на выході з теметова навщивителям ся предлагат дараб ''погачі'' (содового хліба) тай штамплик ракії.<ref name="Piercy">{{cite book|last1=Piercy|first1=Joseph|title=Slippery Tipples: A Guide to Weird and Wonderful Spirits and Liqueurs|date=2010|publisher=The History Press|isbn=9780752496856|url=https://books.google.com/books?id=POcTDQAAQBAJ&pg=PT17}}</ref> Кой ся пє „за душу“ покуйного, кось уливат часть ракії на землю, приговорювучи „Най Буг прийме йсе за нього/неї“, а пак допиват, што ся лишило.<ref name="Piercy" /> Бігом свальбув, отець молодого обходит усі столы тай предлагат ракію всьым гостям, проговорювучи тост за щастя молодых. У общому на Балканах ракію ся сохтує предлагати гостям у своюй хыжи як жест гостьоприйимности. Она ся хоснує як сакраменталный елемент у суфійському ордені Бекташі<ref>{{cite web |last1=Magra |first1=Iliana |title=The Bektashis have stopped hiding |url=https://www.ekathimerini.com/society/1225686/the-bektashis-have-stopped-hiding/ |website=www.ekathimerini.com |date=26 November 2023 }}</ref> тай алевізмі (на церемоніях ''джем''), де ракія ся не рахує алкоголнов и называт ся „дем“.<ref>{{Cite journal|last=Soileau|first=Mark|date=August 2012|title=Spreading the ''Sofra'': Sharing and Partaking in the Bektashi Ritual Meal|journal=History of Religions|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/665961|url-access=subscription|volume=52|issue=1|pages=1–30|access-date=5 June 2021|doi=10.1086/665961|jstor=10.1086/665961}}</ref> == Филі == {| class="wikitable" !Овочі !Болгарія !Боснія и Герцеґовина, Горватія, Чорна Гора, Сіверна Македонія !Греція !Албанія тай Косово |- ! colspan="5" |Основні филі |- |слива (сливовиця) |сливова сливовица |šljivovica, шљивовица, шливка, сливка |Κουμπλόρακο (Ρακί κορόμηλου) / Raki koromilou |Raki Kumbulle |- |вино |гроздова гроздовица мускатова |лозова (''lozova''), lozovača/loza, лозова ракија/лозовача/лоза |Σταφυλόρακη (ρακί σταφυλής) / raki stafylis |Raki Rrushi |- |ужимкы из вина, ''ком'' (што ся лишат по чиненю вина) |джиброва джибровица шльокавица |komovica, комова ракија/комовица |Τσίπουρο-Τσικουδιά (ρακί στεμφύλων σταφυλής) / tsipouro-tsikoudia (raki stemfylon stafylis) |Raki Bërsi |- |бороцкы |кайсиева |mareličarka, kajsijevača, кајсијевача |Ρακί βερίκοκου / raki verikokou |Raki Kajsie |- |персик |прасковена |rakija od breskve, ракија од брескве, breskavica |Ρακί ροδάκινου / raki rodakinou |Raki Pjeshke |- |груша |крушoва |kruškovača/vilijamovka, крушковача/виљамовка, крушка |Ρακί αχλαδιού / raki achladiou |Raki Dardhe |- |яблыко |ябълкова |jabukovača, јабуковача |Ρακί μήλου / raki milou |Raki Molle |- |еперка |черничева црница |dudova rakija/dudovača/dudara, дудова ракија/дудовача/дудара |Ρακί απο σκάμνια, ρακί μούρων / raki apo skamnia, raki mouron |Raki Mëni |- |айва |дюлева |dunjevača, дуњевача |Ρακί κυδωνιού / raki kydoniou |Raki Ftoji |- |фіґа |смокинова |smokovača, смоквача |Συκόρακη, Ρακί σύκου / Sykoraki, Raki sykou |Raki fiku |- |вишня |черешова |trešnjevača |Ρακί κερασιού / raki kerasiou |Raki qershie |- |разні овочі |плодова |— |Ρακί φρούτων / raki frouton |— |- |из квасныма ягодами |вишновка |višnjevac/višnjevača, вишњевача |Βυσνόρακι, Ρακί βύσσινου / Visnoraki, raki vyssinou |Raki Vishnje |- ! colspan="5" |Из добавками |- |из ружов |гюлова |ružica |— |— |- |из травами |билкова |travarica, траварица/trava |— |— |- |из яфинами |— |borovnička, боровничка |— |Raki Boronice |- |из яловцьом | |klekovača, клековача |— |Raki Dëllinje |- valign="top" |из медом |медена |medenica, medovača, medica, medenjača, zamedljana (дуже популарна у Істрії, реґіоні Горватії), медовача/medovača, medovice |Ρακόμελο / rakomelo |Raki e Pjekur |- valign="top" |из анісом |анасонлийка |mastika, мастика |Τσίπουρο με γλυκάνισο / tsipouro me glykaniso |— |} == См. тыж == * [[Ґрапа]] * [[Палинка]] * [[Чача]] * [[Бренді]] == Референції == <references /> [[Катеґорія:Алкоголічны напої]] byaq9nrk241oernow0tacwza8wyrjl5 170794 170793 2026-10-02T14:04:39Z Flipdot 23893 170794 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Муцный алкоголный напуй, овочноє бренді}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс |title=Ракія |image=[[Файл:ЕленскаСливова.jpg|220px]] |caption=Болгарська ракія „Еленска Сливова“ 15-ручного настояня |label1=Филь |data1=Лікыр |label2=Крайина походжіня |data2=Подля майстарого писемного жерела [[Болгарія]] |label3=[[Муцность алкоголя|Муцность]] |data3=40+%&nbsp;ABV |label4=Смакы |data4=овочі, у т.&nbsp;ч. грезно, слива, персик, бороцква }} '''Ракі́я''' є [[Алкогол|алкоголный]] напуй; колективна назывка на [[Овоцина|овочні]] [[бренді]], популарні на [[Балканскый полуостров|Балканах]], обсяг спирта у котрых обычайно 40% [[Муцность алкоголя|ABV]] (домашня ракія годна быти май муцнов&nbsp;— обычайно 50–80%).<ref>{{Cite web |date=23 January 2016 |last=R. |first=Ivan |title=Rakia – Everything you wanted to know about this drink |url=https://www.slavorum.org/rakia-everything-you-wanted-to-know-about-this-drink/ |publisher=slavorum.org }}</ref> == Назывка == Варіації назывкы присутні у языках балканськых народув: {{Lang-bg|ракия}}, {{Lang-sr|ракија/rakija}}, {{Lang-sq|rakia}}, {{Lang-el|ρακή ''raki''}}, {{Lang-mk|ракија}}, {{Lang-tr|rakı}}, {{Lang-ro|rachie/rachiu}}. == Обща інформація == Ракія ся парує через ферментацію тай дистилованя овочув, обычайно слив тай [[Грозно|вина (грезна)]], айбо сут варіації, напаровані з бороцкув, [[Груша|груш]], вишень авадь малины.<ref name="Bethune">{{cite web |last1=Bethune |first1=Meredith |title=What Is Rakija? |url=https://www.tastingtable.com/693535/rakija-rakia-spirit-cocktails-brandy/ |website=tastingtable.com |date=14 January 2022 }}</ref> Май рідко хоснувут на тото персикы, яблыка, фіґы, чорницю тай айву. Межи варіаціями сут: шлівовіца (''шљивовица/šljivovica'') и цуйка (''ţuică'')&nbsp;— из слив,<ref>{{cite book|last1=Wells|first1=Mike|title=The Danube Cycleway Volume 2: From Budapest to the Black Sea|date=2016|publisher=Cicerone Press Limited|isbn=9781783623136|pages=44–48}}</ref> кайсієва/кайсія (''кайсиева/кајсија'')&nbsp;— из бороцкув тай варіація из вина: ''гроздова/лозова'' у [[Болгарія|Болгарії]], ''raki rrushi'' у [[Албанія|Албанії]] тай [[Косово|Косові]], ''lozovača/komovica'' у [[Хорватія|Горватії]], [[Сѣверна Македония|Сівернуй Македонії]], [[Чорна Гора|Чорнуй Горі]], [[Сербія|Сербії]] и [[Боснія і Герцеґовина|Боснії тай Герцеґовині]].<ref>{{cite book|editor1-last=Kahl|editor1-first=Thede|editor2-last=Kreuter|editor2-first=Peter Mario|editor3-last=Vogel|editor3-first=Christina|title=Culinaria balcanica|date=2015|publisher=Frank & Timme GmbH|isbn=9783732901388|page=85|url=https://books.google.com/books?id=uEQtBgAAQBAJ&pg=PA85}}</ref><ref>{{cite book|last1=Nickels|first1=Sylvie|title=Yugoslavia: Slovenia, Croatia and Bosnia-Hercgovina, including the Dalmatian coast, Volume 1|date=1969|publisher=J Cape|page=107}}</ref> Похожый напуй є у [[Ціпрус|Кіпрі]], котрый ся называт зіванія вадь зівана ({{Lang-el|ζιβανία ''zivanía'', ζιβάνα ''zivána''}}). По дистилації до сливової и грезнової ракії знавут додавати другі інґредієнты, наприклад травы, мнюд, квасні ягоды вадь грецькі оріхы.<ref name="Bethune" /> Ракія сама по собі безцвітна, кідь до неї ся не додавут другі інґредієнты. Поєдны филі ракії сохтувут держати у бодньох (дубовых авадь еперковых) діля аромата и золотистого цвіта. == Подля крайины == === Албанія === Албанськоє ракі ({{Lang-sq|raki}}, означена форма ''rakia'') тото филь ракії и традиційный напуй у [[Албанія|Албанії]]. Ракія ся выраблят усяде у Албанії и [[Косово|Косові]], як професійно, так и доморобно. Реґіон Скрапар у Албанії знамый за выробництво ракії; майзнамі села тото Заберзан ({{Lang-sq|Zaberzan}}), Мужаке ({{Lang-sq|Muzhakë}}), Роґ ({{Lang-sq|Rog}}) и Вендреше ({{Lang-sq|Vendreshë}}). У Косові майзнамым выробником ракії є варощик Раховец (Rahovec); такой там ся кажджый рук правит фестиваль ракії.<ref>{{cite web |url=http://old.kosovapress.com/sq/lajme/rrushi-vera-dhe-rakia-iu-presin-nkonak-te-rahovecit-49537/ |title=Rrushi, vera dhe rakia iu presin "n'konak" të Rahovecit |access-date=14 January 2021 }}</ref> Вино ся урощує у [[Луґош|луґошах]] (перґолах). По збираню вина, оно ся товче и складує ся у деревляні бодні (хоть на днешньый день ся знавут хосновати ай пластикові). Товченоє вино ся кличе ''берсі'' ({{Lang-sq|bërsi}}) тай лишат ся на 25&nbsp;днув на ферментацію. На конець ферментачного процеса вино пущат специфічный запах. Товды вино ся варит на дубі тай через бронзові трубы пары ся пущавут на дистилацію. По дистилації напуй ся розливат у тару.<ref name="Skrapar Administrative Commune2">{{cite web |url=https://www.visitskrapar.com/rakia-e-skraparit-pija-me-njohur-ne-shqiperi/ |title=Komuna Skrapar |access-date=8 April 2019 }}</ref> У Албанії и Косові ракія часто ся подає из мезе. === Боснія тай Герцеґовина === Ракия дуже популарна у [[Боснія і Герцеґовина|Боснії и Герцеґовині]]. Значным фактором у выробліню ракії у крайині є рузнота и доступность овочув у долині рікы Дрина, тай некывана, дика природа у горнуй місности. Традиційноє ракійовыробноє ремесло ужыло до нашых днув и днеськы ся шыроко практикує. Пошыреным є домашньоє выробництво ракії. === Болгарія === [[File:Rakia,_Sofia_(_1070644).jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rakia,_Sofia_(_1070644).jpg|міні|233x233пкс|Погар ракії у ресторані у [[Софія|Софії]], Болгарія]] [[Болгарія]] пробовала уголосити ракію свойим націоналным напойом у [[Европска унія|Европськуй унії]] діля май низкых акциз, айбо раз не мала в тум успіху.<ref>{{cite web |url=http://www.trud.bg/Article.asp?ArticleId=1071683 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120115061018/http://www.trud.bg/Article.asp?ArticleId=1071683 |title=Археолог доказва - ракията е българска |trans-title=A Bulgarian Archeologist Has Proved It - Rakia is Bulgarian |language=Bulgarian |publisher=Trud |date=10 October 2011 |archive-date=15 January 2012 |author1=Veselina Angelova |author2=Liliya Tsatcheva |access-date=2 January 2012 }}</ref> На розкопках болгарські археолоґы найшли фраґмент керамікы, датованый 14.&nbsp;сторочам, из пописом: „Удпразновав єм ракійов“; и фраґмент дистилаційного черепа 11.&nbsp;сторуча, хоснованого на уробленя ракії. Такі удкрытя узвали сомнівы у пережум представленю, ож ракію зачали чинити лиш у 16.&nbsp;сторочу. Поєдны історикы правлят, ож ракія має болгарськоє походжіня.<ref>{{cite news|url=http://www.novinite.com/articles/170063/Bulgarian+Archaeologists+Discover+11th+Century+Rakia+Distillation+Vessel|work=www.novinite.com|language=en|title=Bulgarian Archaeologists Discover 11th Century Rakia Distillation Vessel|date=2015-07-27}}</ref> Европська унія признає 12&nbsp;марок болгарської ракії через зазначкы PDO ({{Lang-en|Protected Designation of Origin}}, „Защищеноє означіня походжіня“) тай PGI ({{Lang-en|Protected Geographical Indication}}, „Защищеноє ґеоґрафічноє означіня“), котрі резервувут назывкы продуктув, учиненых через традиційный процес тай уробленых у конкретных реґіонах (наприклад, як тото є з назвами ''шампанськоє'', ''ґорґонзола'', ''рокфор'').<ref name="europa1">{{cite web |url=https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/food-safety-and-quality/certification/quality-labels/geographical-indications-register/# |title=eAmbrosia |publisher=European Commission |date=2018-10-24 |access-date=2020-03-14 }}</ref> === Горватія === [[File:Pečenje_rakije_u_Međimurju_(Croatia).jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pe%C4%8Denje_rakije_u_Me%C4%91imurju_(Croatia).jpg|ліворуч|міні|240x240пкс|Традиційна дистилація сливової ракії у Меджімурю ({{Lang-hr|Međimurje}}), сіверна Горватія]] У Горватії ракія є майпопуларным муцным напойом.<ref>{{cite web |url=http://www.vecernji.hr/vijesti/hrvati-najradije-svih-zestokih-pica-piju-rakiju-clanak-436045 |title=Hrvati najradije od svih žestokih pića piju rakiju |date=28 July 2012 |work=[[Večernji list]] |language=hr |access-date=23 August 2012 }}</ref> Траваріца ({{Lang-hr|travarica}}, травляна ракія) часто ся подає як [[аперітіф]] уєдно из сушеныма фіґами. Острув Хвар є знамый за ракію из додаваньом мирта ({{Lang-hr|mrtina}} квасна тай темнобарнаста). Южні островы як Корчула тай варош Дубровнік ся знавут за ракію из анісом ({{Lang-hr|aniseta}}), а у централнуй Далмації майзнама варіація вто ракія из грецькыма оріхами ({{Lang-hr|orahovica}}). Она обычайно доморобна тай пє ся из сухыма кексами вадь сушеныма фіґами. У літі часто мож видіти на кажджому балконови великі скляні посудины з ракійов тай дарабчиками оріхув у нюй, бо процес уготовленя потребує настойованя ораховіцы на сонцьови. У сіверноадріатичному реґіонови&nbsp;— головно в Істрії&nbsp;— ракія ся типово чинит из меду ({{Lang-hr|medica}}) вадь омелы ({{Lang-hr|biska}}, она жовто-барнаста тай солодкава). Удну крайины ся чинит из слив шлівовіца ({{Lang-hr|šljivovica}}) тай вілямовка ({{Lang-hr|viljamovka}})&nbsp;— из Вільямсового сорта груш. Горватія має PGI-зазначкы на 6&nbsp;ракій: ''Zadarski maraschino'', ''Hrvatska travarica'', ''Hrvatski pelinkovac'', ''Hrvatska stara šljivovica'', ''Slavonska šljivovica'' и ''Hrvatska loza''.<ref name="europa1" /> === Греція === У [[Ґреція|Греції]] традиційный [[Крета|кретськый]] напуй ''цікудія'' ({{Lang-el|τσικουδιά ''tsikoudiá''}}) и ''ціпуро'' ({{Lang-el|τσίπουρο ''tsípouro''}}) ся неформално кличут „ракі“ позад номенкулатурної традиції часув [[Османьска імперія|Османської імперії]], де термін „ракі“ означовав дистиловані алкоголні напої. Кретська цікудія ся выраблят из пролишкув грезна, котрі ся лишавут по виноробському процесі. Уд другої половины октовбра до кунця новембра ся удавут спеціалні дозволы на домашньоє выробленя цікудії. Цікудія ся дистилує єден раз, а не два тай не обсягує аніс, што удличат ї уд грецького ціпура тай турецького ракі. Цікудія ся часто подає студенов як аперітіф из морепродуктами тай мезе; вадь як компліментарный [[діжестіф]] из овочами ци цукриками у ложках.<ref>{{Cite web |last=Souranaki |first=Clio |date=April 2021 |title=Cretan Tsikoudia - Raki |url=https://www.mycretangoods.com/article/24090/Tsikoudia-Raki/ |website=My Cretan Goods }}</ref> === Румынія тай Молдова === У [[Румуньско|Румынії]] и [[Молдавия|Молдові]] етимолоґічно сродні слова ''rachiu'' тай ''rachie'' означувут похожый напуй, часто муцный овочный алкоголь, обычайно из грезна. Айбо многым май часто ся хоснувут терміны на подобноє популарноє питя „цуйка“ ({{Lang-ro|ţuică}}), котра ся чинит лиш из слив тай „палінка“ ({{Lang-ro|palincă}}). Окрем того, на бренді вцілови ся знавут хосновати реґіоналні терміны ''vinars'' (буквално „паленоє вино“) у Румынії тай ''divin'' у Молдові. === Сербія === [[File:Rakija_from_Serbia1.JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rakija_from_Serbia1.JPG|міні|175x175пкс|Сербська айвова ракія у традиційнум [[Кулач|кулачи]]]] Ракія вто єден из майпопуларных алкоголных напоюв у Сербії<ref name="novosti.rs">{{cite web |url=http://www.novosti.rs/vesti/naslovna/aktuelno.239.html:247897-Nema-sljivke-bez-podrske |title=Nema šljivke bez podrške |access-date=28 September 2014 }}</ref> тай єї націоналный напуй.<ref name="Rakia, The Serbian National Drink">{{cite web |url=http://www.sickchirpse.com/rakia/ |title=Rakia, The Serbian National Drink |work=Sick Chirpse |date=5 April 2013 |access-date=28 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.rakiabar.com/about-rakia/brandy-history.30.html |title=Brandy history - Rakia Bar |access-date=28 September 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.belgradian.com/serbian-drinks/rakija/ |title=Rakija |date=2011 |publisher=BELGRADIAN by KIELO }}</ref> Подля слув Драґана Джуріча, президента Здружіня выробникув природної ракії „Сербська ракія“ ({{Lang-sr|Удружење произвођача природних ракија „Српска ракија“/Udruženje proizvođača prirodnih rakija „Srpska rakija“}}), Европська унія защищат префікс „сербська“ по удношіню д ракії.<ref name="novosti.rs" /> У Сербії є коло 10&nbsp;000&nbsp;приватных продуцентув ракії; 2&nbsp;000&nbsp;сут у державному реєстрови, а подля Джуріча, лиш стувка погребув выраблят высококвалітну ракію.<ref name="novosti.rs" /> Майпопуларными ракіями у Сербії сут сливова, бороцкова тай грушова. У Белґрадови є музей ракії.<ref name="dailybeast">{{cite news|last1=Weisstuch|first1=Liza|title=Is This Rustic Southern European Booze the Next Mezcal?|url=https://www.thedailybeast.com/sljiva-serbias-popular-brandy-could-be-the-next-mezcal|work=The Daily Beast|date=11 February 2023}}</ref> Сербськоє жерело, датованоє 14.&nbsp;сторучам є єдным из майранньых пудтверженых споминув за продукованя ракії.<ref name="Edmonds">Veronika Edmonds, The Battle for the Origins of Rakija. [https://3seaseurope.com/rakija-origins-bulgaria-croatia/ 16 Sep. 2022 3 Seas Europe].</ref> === Сіверна Македонія === У [[Сѣверна Македония|Сівернуй Македонії]] майпопуларні варіації ракії из жовтого тай білого грезна. Тіквешська винарня у Кавадарці є майзнамым місным выробником ракії. Сіверні македонці сохтувут чинити домашню ракію из дистилата грезна тай додавати аніс діля солодкого смаку. === Турція === Турецькый ракі ({{Lang-tr|rakı}}, {{IPA2|ɾaˈkɯ}}) тото похожый на ракію алкоголный напуй (залежно на реґіон) из додаваньом аніса, котрый ся означує націоналным напойом [[Турція|Турції]].<ref>{{cite news|last1=Hammond|first1=David|title=Why raki, the anise-flavored spirit of Turkey, becomes a party|url=https://www.chicagotribune.com/2019/11/13/why-raki-the-anise-flavored-spirit-of-turkey-becomes-a-party/|work=Chicago Tribune|date=13 November 2019}}</ref> Часто ся подає у [[Іран|Ірані]], туркськых тай балканськых крайинах як аперітіф, из морепродуктами авадь ''мезе''. == Спожываня == Традиційно ракія ся пє из малых штампликув, обсягом приблизно уд 30&nbsp;до 50&nbsp;мілілітрув. У літі ракію сохтувут подавати ледянов, а у зимі „грітов“ ({{Lang-bg|греяна}}, {{Lang-sr|кувана/kuvana, грејана/grejana}}, {{Lang-hr|kuhana}}): ракія ся гріє вєдно из медом авадь цукром и спеціями у великых казанках. Часто таку „гріту“ ракію предлагавут навщивителям на фестивалях пуд удкрытым небом. == Ритуалноє хоснованя == Хоть вино є важнов частьов тайинства причастя у церьквах [[Ґрекокатолицька церьков|греко-]] тай [[Римокатолицька церьков|римокатолицького]] обрядув у реґіоні, на Балканах ракія ся хоснує у поєдных реліґійных контекстах. У кунци [[Православна церьков|православных]] опроводув, на выході з теметова навщивителям ся предлагат дараб ''погачі'' (содового хліба) тай штамплик ракії.<ref name="Piercy">{{cite book|last1=Piercy|first1=Joseph|title=Slippery Tipples: A Guide to Weird and Wonderful Spirits and Liqueurs|date=2010|publisher=The History Press|isbn=9780752496856|url=https://books.google.com/books?id=POcTDQAAQBAJ&pg=PT17}}</ref> Кой ся пє „за душу“ покуйного, кось уливат часть ракії на землю, приговорювучи „Най Буг прийме йсе за нього/неї“, а пак допиват, што ся лишило.<ref name="Piercy" /> Бігом свальбув, отець молодого обходит усі столы тай предлагат ракію всьым гостям, проговорювучи тост за щастя молодых. У общому на Балканах ракію ся сохтує предлагати гостям у своюй хыжи як жест гостьоприйимности. Она ся хоснує як сакраменталный елемент у суфійському ордені Бекташі<ref>{{cite web |last1=Magra |first1=Iliana |title=The Bektashis have stopped hiding |url=https://www.ekathimerini.com/society/1225686/the-bektashis-have-stopped-hiding/ |website=www.ekathimerini.com |date=26 November 2023 }}</ref> тай алевізмі (на церемоніях ''джем''), де ракія ся не рахує алкоголнов и называт ся „дем“.<ref>{{Cite journal|last=Soileau|first=Mark|date=August 2012|title=Spreading the ''Sofra'': Sharing and Partaking in the Bektashi Ritual Meal|journal=History of Religions|url=https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/665961|url-access=subscription|volume=52|issue=1|pages=1–30|access-date=5 June 2021|doi=10.1086/665961|jstor=10.1086/665961}}</ref> == Филі == {| class="wikitable" !Овочі !Болгарія !Боснія и Герцеґовина, Горватія, Чорна Гора, Сіверна Македонія !Греція !Албанія тай Косово |- ! colspan="5" |Основні филі |- |слива (сливовиця) |сливова сливовица |šljivovica, шљивовица, шливка, сливка |Κουμπλόρακο (Ρακί κορόμηλου) / Raki koromilou |Raki Kumbulle |- |вино |гроздова гроздовица мускатова |лозова (''lozova''), lozovača/loza, лозова ракија/лозовача/лоза |Σταφυλόρακη (ρακί σταφυλής) / raki stafylis |Raki Rrushi |- |ужимкы из вина, ''ком'' (што ся лишат по чиненю вина) |джиброва джибровица шльокавица |komovica, комова ракија/комовица |Τσίπουρο-Τσικουδιά (ρακί στεμφύλων σταφυλής) / tsipouro-tsikoudia (raki stemfylon stafylis) |Raki Bërsi |- |бороцкы |кайсиева |mareličarka, kajsijevača, кајсијевача |Ρακί βερίκοκου / raki verikokou |Raki Kajsie |- |персик |прасковена |rakija od breskve, ракија од брескве, breskavica |Ρακί ροδάκινου / raki rodakinou |Raki Pjeshke |- |груша |крушoва |kruškovača/vilijamovka, крушковача/виљамовка, крушка |Ρακί αχλαδιού / raki achladiou |Raki Dardhe |- |яблыко |ябълкова |jabukovača, јабуковача |Ρακί μήλου / raki milou |Raki Molle |- |еперка |черничева црница |dudova rakija/dudovača/dudara, дудова ракија/дудовача/дудара |Ρακί απο σκάμνια, ρακί μούρων / raki apo skamnia, raki mouron |Raki Mëni |- |айва |дюлева |dunjevača, дуњевача |Ρακί κυδωνιού / raki kydoniou |Raki Ftoji |- |фіґа |смокинова |smokovača, смоквача |Συκόρακη, Ρακί σύκου / Sykoraki, Raki sykou |Raki fiku |- |вишня |черешова |trešnjevača |Ρακί κερασιού / raki kerasiou |Raki qershie |- |разні овочі |плодова |— |Ρακί φρούτων / raki frouton |— |- |из квасныма ягодами |вишновка |višnjevac/višnjevača, вишњевача |Βυσνόρακι, Ρακί βύσσινου / Visnoraki, raki vyssinou |Raki Vishnje |- ! colspan="5" |Из добавками |- |из ружов |гюлова |ružica |— |— |- |из травами |билкова |travarica, траварица/trava |— |— |- |из яфинами |— |borovnička, боровничка |— |Raki Boronice |- |из яловцьом | |klekovača, клековача |— |Raki Dëllinje |- valign="top" |из медом |медена |medenica, medovača, medica, medenjača, zamedljana (дуже популарна у Істрії, реґіоні Горватії), медовача/medovača, medovice |Ρακόμελο / rakomelo |Raki e Pjekur |- valign="top" |из анісом |анасонлийка |mastika, мастика |Τσίπουρο με γλυκάνισο / tsipouro me glykaniso |— |} == См. тыж == * [[Ґрапа]] * [[Палинка]] * [[Чача]] * [[Бренді]] == Референції == <references /> [[Катеґорія:Алкоголічны напої]] o7e2e9kynpzqblcp3269yzcja785bfk Вацлав Гавел 0 23076 170819 157260 2026-10-02T18:49:21Z Flipdot 23893 170819 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Першый президент Чеської республікы}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Везирь|имя=Вацлав Гавел|образок=Vaclav_Havel.jpg|величина_образка=250px|подпис_под_образком=Гавел у 1997.&nbsp;рокови|пост=1.&nbsp;Президент [[Чесько|Чеської республікы]]|зачаток_термина=2.&nbsp;фебруара 1993|конець_термина=2.&nbsp;фебруара 2003|премьер=Вацлав Клаус<br>Йосеф Тошовськый<br>Мілош Земан<br>Владімір Шпідла|премьер2=Марян Чалфа<br>Ян Страськый|предходник=посада вытворена|наступник=Вацлав Клаус|предходник2=Ґустав Гусак|наступник2=посада ліквідована|пост2=9.&nbsp;Президент [[Чеськословеньско|Чехословакії]]|зачаток_термина2=29.&nbsp;децембра 1989|конець_термина2=20.&nbsp;юлія 1992|датум_уроджѣня=5.&nbsp;октовбра 1936|мѣсто_уроджѣня=[[Прага]], товды [[Чеськословеньско|Чехословакія]]|датум_смерти=18.&nbsp;децембра 2011|мѣсто_смерти=Вылчіце, [[Чесько|Чеська республіка]]|партия=Občanské fórum|супруга=Олґа Шпліхалова (уд 1964; умерла 1996)<br>Даґмар Вешкрнова (уд 1997)|подпис=Vaclav Havel Signature.svg|alma_mater=Чеськый технічный університет, Театралный факултет Академії музичных умінь у Празі|мати=Божена Гавлова (рожд.&nbsp;Вавречкова)|отець=Вацлав М.&nbsp;Гавел|премии=Австрійська державна премія за европську літературу (1968)<br>Erasmus Prize (1986)<br>Премія Олофа Палма (1989)<br>Премія мира німецькых книгарюв (1989)<br>Премія Ґоттліба Дуттвайлера (1990)<br>[[Орден Томаша Ґарриґа Масарика]] [[Файл:TCH Rad T-G-Masaryka 4tr (1990) BAR.svg|50px]] I.&nbsp;ступеня (2003)<br>Президентська медаль слободы<br>Межинародна премія мира им. Магатмы Ґанді<br>Філаделфійова медаль слободы<br>Орден Канады<br>Премія чотырьох слобод<br>Премія амбасадора свідомости<br>Премія Ганно Р. Елленбоґен|профессия=[[писатель]], [[Драматург|драматурґ]], [[поет]], [[Режісер|режисер]], [[Дисидент (политика)|політичный дисидент]], [[філозоф]], [[Публіцістіка|публіциста]]|вѣра=непрактикувучый католик|сайт=https://www.vaclavhavel.cz}} '''Ва́цлав Га́вел''' ({{Lang-cs|Václav Havel}} {{Audio-IPA|Václav Havel.ogg|[ˈvaːtslav ˈɦavɛl]}}; 5.&nbsp;октовбра 1936&nbsp;– 18.&nbsp;децембра 2011) быв [[Чехы|чеськый]] [[Политик|урядовець]], [[писатель]], [[поет]], [[Драматург|драматурґ]] и [[Дисидент (политика)|політичный дисидент]]. Гавел быв девятым и послідньым президентом [[Чеськословеньско|Чехословакії]] уд 1989 по&nbsp;1992, а пак першым президентом [[Чесько|Чеської республікы]] уд 1993 по&nbsp;2003. Ун быв першым [[Демокрація|демократично]] убратым президентом обох держав по падіню комуністичного режима. Кромі того Гавел ся знає як писатель за свої пєсы, [[Есей|есеї]] тай мемуары. У свойих пєсах, наприклад „Празник у загороді“ ({{Lang-cs|Zahradní slavnost}}, 1963) тай „Голошіня“ ({{Lang-cs|Vyrozumění}}, 1965), Гавел хосновав [[Театер абсурда|абсурдистськый стиль]] на критику [[Комунизм|комуністичної системы]]. По участи у Празькуй яри тай трафляньови у чорный испис по [[Инвазия Варшавского пакта до Чехословакии|інвазії Варшавського пакта у Чехословакію]], ун став ищи май політично активный тай помуг закласти дакулко дисидентськых ініціатив, у тум числі „Хартію 77“ ({{Lang-cs|Charta 77}}) и „Комітет у бороненя несправедливо переслідованых“ ({{Lang-cs|Výbor na obranu nespravedlivě stíhaných}}). Його політична активность стала причинов сліженя за ним StB, державної секретної службы безпекы Чехословакії, и ун много раз быв політичным вязньом;<ref>{{cite journal|last=Barney|first=Timothy|date=2019-10-20|title=Václav Havel at the End of the Cold War: The Invention of Post-Communist Transition in the Address to U.S. Congress, February 21, 1990|url=https://doi.org/10.1080/01463373.2019.1668444|journal=Communication Quarterly|volume=67|issue=5|pages=560–583|doi=10.1080/01463373.2019.1668444|s2cid=210374087|issn=0146-3373}}</ref> майдовгый його строк быв почти чотыри рокы, уд 1979 по&nbsp;1983. Його партія „Громадянськый форум“ ({{Lang-cs|Občanské fórum}}) мала велику роль у [[Баршоньова револуція|Баршоньовуй револуції]] 1989.&nbsp;року, котра здойняла комуністичный режим у Чехословакії. По сьому ун заняв президентськый пост, а потум быв переубратый наново по проголошіньови [[Словеньско|словацької независимости]] у рокови&nbsp;1993. Подакотрі його політичні рішеня тай опінії мали контраверзный характер удну крайины, наприклад: шырока амнестія вязнюв, посаженых при комуністичному режимі, позад котрої на слободу уйшли перед тым осужені за тяжкі злочины; убаченя перед судетськыма німцями за удношіня чехув до них и народноє угнаня по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]]; його скептичну опінію за независимость [[Словеньско|Словакії]]; пудпору розміщеня миротворцюв [[НАТО]] у Юґославії у 1999.&nbsp;році тай інвазію [[Споєны Штаты Америцькы|США]] в Іраці у рокови&nbsp;2003.<ref>{{Cite web|last=Petřík|first=Lukáš|title=Havel nese odpovědnost za vraždění dětí. Poslankyně udeřila|at=Parlamentní listy|publisher=OUR MEDIA|url=http://www.parlamentnilisty.cz/zpravy/Havel-nese-odpovednost-za-vrazdeni-deti-Poslankyne-uderila-267059|date=2013-03-26|access-date=2015-06-21}}</ref><ref>{{Cite web|last1=Tureček|first1=Břetislav|last2=Hromádka|first2=Martin|title=Česko nezůstalo při invazi do Iráku stranou. Zeman i Havel ji podpořili, Špidla odrazoval|publisher=Český rozhlas|url=http://www.rozhlas.cz/zpravy/politika/_zprava/cesko-nezustalo-pri-invazi-do-iraku-stranou-zeman-i-havel-ji-podporili-spidla-odrazoval--1189557|date=2013-03-19|access-date=2015-06-21}}</ref> Пуд конець свої каденції Гавел быв май популарный за гатаром ги на [[Чесько|Чехах]]. По президентству продовжив свою громадську діятелность, запустивши такі ініціативы як „Пражська декларація за европську свідомість и комунізм“ ({{Lang-cs|Pražská deklarace o evropském svědomí a komunismu}}), фонд „VIZE 97“ тай каждоручну конференцію „Forum 2000“. Гавлову політичну філозофію чинили назоры антиспожывацтва, гуманітаризма, енвайронменталізма, громадянського активізма тай прямої демократії.<ref name="Havel's Specter: On Václav Havel">{{cite news|last1=Crain|first1=Caleb|title=Havel's Specter: On Václav Havel|url=http://www.thenation.com/article/166949/havels-specter-vaclav-havel#|access-date=16 July 2014|date=21 March 2012}}</ref> Ун пудпоровав чеську Зелену партію уд 2004.&nbsp;року до свойої смерти. Дустав Президентську медаль слободы, Межинародну премію мира им.[[Магатма Ґанді|&nbsp;Магатмы Ґанді]], Філаделфійову медаль слободы, Орден Канады, Премію чотырьох слобод, Премію амбасадора свідомости тай Премію Ганно Р. Елленбоґен. Межинародный аеропорт у [[Прага|Празі]] у 2012.&nbsp;рокови быв перейменованый на „Аеропорт Вацлава Гавла Прага“ ({{Lang-cs|Letiště Václava Havla Praha}}). == Жывотопис == Вацлав Гавел ся родив у [[Прага|Празі]] у пудузятницькуй інтелектуалнуй файті Вацлава М.&nbsp;Гавла (1897–1979) и Божены Гавлової (рожд.&nbsp;Вавречкової; 1913–1970). Мав молодшого брата Ивана М.&nbsp;Гавла (1938–2021). Быв онуком чехословацького дипломата Гуґа Вавречкы тай ставбаря палаца Луцерна Вацлава Гавла. Другу світову войну родина перечекала на самоті у своюй літнюй резиденції Гавлово коло села Ждярец у окресі Бырно-венков.<ref>Žantovský (2014), s.&nbsp;30.</ref> По услобожіньови Чехословакії у 1945.&nbsp;рокови ходив у елітный інтернат у Подєбрадах, котру у році&nbsp;1950 ліквідовали.<ref>Žantovský (2014), s.&nbsp;38–42.</ref> Быв членом скаутського удділеня у осередкови Шіпка, мав тамкы кличку Хробак ({{Lang-cs|Chrobák}}).<ref>{{Cite web |last=Šmíd |first=Michal |title=Václav Havel (1936 – 2011) |at=skautskyinstitut.cz |date= |url=https://www.skautskyinstitut.cz/stories/vaclav-havel-1936-2011/ |access-date=2020-04-30 |archivedate=2020-07-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200730181941/https://www.skautskyinstitut.cz/stories/vaclav-havel-1936-2011/ }}</ref> Кой кунчив закладну ошколу, мав проблемы з выбором середньої ошколы позад свого „буржуазного“ походжіня. Зато у 1951.&nbsp;рокови пушов на хемічного лаборанта, а вечур ся учив у Середнюй общуй ошколі про робутникув на Штєпанськуй,&nbsp;22.<ref>Žantovský (2014), s.&nbsp;43.</ref> 1954.&nbsp;року матуровав.<ref>{{Cite book|last=Prečan|first=Vilém|title=Chronologický přehled 1936 – srpen 1989 hlavních údajů o životě, literárním díle, kulturní a společenské aktivitě Václava Havla|publisher=vaclavhavel.cz|url=http://www.vaclavhavel.cz/?sec=2&id=1}}</ref><ref>{{Cite web|last=Vlček|first=Tomáš|title=Václav Havel|publisher=Totalita.cz|url=http://www.totalita.cz/vysvetlivky/o_havelv.php}}</ref> == Жерела == * {{Cite book|last=Žantovský|first=Michael|title=Havel|publisher=Argo|place=Praha|year=2014|pages=564|chapter=Narozen v nepravou chvíli|isbn=978-80-257-1213-9|edition=1}} == Референції == <references /> 9u5bmrp2t9h04s1u7ktxc29op377l6p Ефект Даннінґа–Круґера 0 23131 170818 168668 2026-10-02T18:48:27Z Flipdot 23893 170818 wikitext text/x-wiki {{Пудкарпатськый стандарт}} [[Файл:Dunning–Kruger_Effect2.svg|alt=Ґрафік, котрый указує розлуку помежи самооцінков тай зуправдішньым резултатом|міні|300x300пкс|Удношіня межи просіковов самооцінков и просіковым реалным резултатом на высокошколському екзамені.<ref name=":4">Dunning (2011), p.&nbsp;263.</ref> Тенденція дуставшых гуршый резултат переоціньовати свої навыкы зафарблена черленым. При тум, они итак самі себе оцінили ниже уд тых, ко дустав ліпшый резултат.]] '''Ефе́кт Да́ннінґа–Кру́ґера''' є коґнітивноє укривленя, позад котрого люде из низков компетенційов у даякуй сфері досягавут пудлых резултатув, айбо не бирувут тото усвідомити тай переоцінювут свої навыкы. Названый на честь америцькых [[Псіхолоґія|психолоґув]] Девіда Даннінґа тай Джастіна Круґера, котрі першый раз описали ефект у році&nbsp;1999. Ефект Даннінґа–Круґера обычно ся мірят бігом порувнаня самооцінкы из обєктивным резултатом. Наприклад, учасникы годні пруйти квіз тай изпроґнозовати свуй резултат; їхня оцінка ся пак рувнат из їхньым реалным резултатом. Ориґіналні зглядованя ся фокусовали на лоґічнум думаню, [[Ґраматіка|ґраматиці]] тай соціалных навыках. Правили ся ай другі зглядованя у разных сферах, наприклад [[Бізніс|бізнісови]], [[Політіка|політиці]], [[Медіціна|медицині]], шоферованьови, авіації, просторовуй памняти, школных екзаменах и грамотности. Є несоглас удносно причин ефекта. Подля метакоґнітивного обясненя, май некомпетентні учасникы недобрі оцінювут власні навыкы, бо не видят квалітної розлукы межи свойима резултатами тай чужыма. Статистична модель обсяняє [[Емпіричный доказ|емпіричні находкы]] як статистичный ефект у комбінації из общов тенденційов думати: „ліпшый єм ги другі“ (ілузорна ліпшость). Подакотрі прибучникы сього никаня зато держат ефект Даннінґа–Круґера за статистичный артефакт. Раціонална модель правит, ож надміру позитивна попередня оцінка за свої навычкы тото жерело фалошної самооцінкы. Другоє обясненя заявлят, ож самооцінка май тяжка и часто май хыбна про людий из низков компетенційов, бо многі з них мавут дуже похожі уровні компетенції помежи собов. Так само є несоглас у тум, де ефект є актуалный и накулко силный ун є, а щи за його практичні наслідкы. Неточна самооцінка годна тручати людий ид пудлым рішеням, наприклад выборови карєры, на котру они сут некомпетентні, вадь участи у небезпечных занятьох. Кромі того вна годна не давати людьом видіти тай управляти свої хыбы, а значит уліпшовати ся. == Дефініція == Ефект Даннінґа–Круґера ся дефінує ги тенденція людий из низков компетенційов у даякуй сфері мати надміру позитивну оцінку свої компетенції.<ref name=":0">Schlösser, Dunning, Johnson, Kruger (2013), pp.&nbsp;[[doi:10.1016/j.joep.2013.07.004|85–100]].</ref><ref>Mahmood (2016), pp.&nbsp;199–213.</ref><ref name=":1">Pavel, Robertson, Harrison (2012), pp.&nbsp;125–129.</ref> Тото ся часто рахує коґнітивным укривленьом, т.&nbsp;є.&nbsp;систематичнов тенденційов ид хыбному думаню вадь суджіню.<ref name=":2">Duignan (2023).</ref><ref>Litvak, Lerner (2009), [https://philpapers.org/rec/LITCB Cognitive Bias].</ref><ref name=":5">Gignac, Zajenkowski (2020).</ref> У трафунку Даннінґового–Круґерового ефекта, тото ся кыват головно людий из низкым уровньом навычок у конкретнуй сфері, котрі пробувут оцінити свою компетенцію у туй сфері. Систематична хыба ся кыват їх тенденції читаво перебулшовати свою компетенцію, т.&nbsp;є.&nbsp;раховати себе май компетентныма ги вни сут.<ref name=":2" /> Сесь ефект ся обычно дефінує конкретно про самооцінку низкокомпетентных людий,<ref name=":2" /><ref>Magnus, Peresetsky (2022).</ref><ref name=":3">McIntosh, Fowler, Lyu, Della Sala (2019).</ref> айбо поєдны теоретикы не ограничувут ся тым тай обговорювут ай протилежный ефект, т.&nbsp;є.&nbsp;тенденцію высококомпетентных людий переменшовати свої навыкы удносно навычок другых.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" /> У такому трафунку причинов хыбної оцінкы годна быти не самооцінка, ай надміру позитивна оцінка чужых навыкув.<ref name=":0" /> Сесь феномен годен ся розуміти ги форма ефекта фалошного консенсуса, т.&nbsp;є.&nbsp;тенденція „перебулшовати, накулко другі люде поділявут думку, удношіня и справованя індивіда.“<ref name=":0" /><ref name=":3" /><ref>Colman (2009), [https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095809443;jsessionid=0858BA7FF5DC26328A7725DC87458F92 false-consensus effect].</ref> {{Цитат збоку|Ширина=23em|Подпис=Девід Даннінґ<ref>Resnick (2019).</ref>|Полога=right|Содержанье=Незнаня масштабув свойого незнаня тото часть людської натуры. Проблема туй є в тому, ож мы тото видиме у другых людьох, айбо не в собі. Першоє правило клуба Даннінґа–Круґера: не знаєш, ож єсь член клуба Даннінґа–Круґера.}} Подакотрі зглядователі говорят ай за метакоґнітивный компонент у своюй дефініції: у гатарах сякого никаня, ефект Даннінґа–Круґера тото теза, ож некомпетентні у даякуй сфері люде не знавут за свою некомпетентность, т.&nbsp;є.&nbsp;не мавут метакоґнітивну можность усвідомити свою некомпетентность. Така дефініція выходит из простого обясненя ефекта: некомпетентность часто обсягує неможность розличити компетентность тай некомпетентность.<ref name=":2" /><ref>Dunning (2011), pp.&nbsp;260–261.</ref> Метакоґнітивноє обясненя є предметом контроверзії; другі дефініції ся фокусувут на тенденції переоціненя свойих навыкув и видят зязок из метакоґніційов ги можноє обясненя, айбо не частьов самої дефініції.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>Mazor, Fleming (2021), pp.&nbsp;[https://www.nature.com/articles/s41562-021-01101-z 677–678].</ref> У масовуй културі ефект Даннінґа–Круґера часто ся хыбно розуміє як заява, ож люде з низкым інтелектом май бізувні у свому знаньови тай навыках ги люде з высокым інтелектом.<ref name=":6">ScienceAlert Staff (2022).</ref> Подля психолоґа Роберта Д.&nbsp;МакІнтоша тай його колеґовув, у популарнуй културі тот ефект пораз ся подає ги заява, ож „дурні люде подурні, обы порозуміти, ож они дурні“.<ref>McIntosh, Moore, Liu, Della Sala (2022).</ref> Айбо Даннінґув–Круґерув ефект говорит не за інтелект уцілови, а за компетентность у даякуй окреме взятуй сфері вадь заданьови, тай не заявляє, ож некомпетентні люде натулко бізувні ги компетентні. Скорше, ож некомпетентні люде переоцінювут себе, айбо їхня бізувность май низка ги у компетентных.<ref name=":4" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> == Жерела == {{refbegin|30em}} * {{cite journal|date=1 September 2002|title=What we really know about our abilities and our knowledge|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S019188690100174X|journal=Personality and Individual Differences|language=en|volume=33|issue=4|pages=587–605|doi=10.1016/S0191-8869(01)00174-X|issn=0191-8869|last1=Ackerman|first1=Phillip L.|last2=Beier|first2=Margaret E.|last3=Bowen|first3=Kristy R.|access-date=26 July 2021|archive-date=26 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210726222538/https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S019188690100174X|url-status=live}} * {{cite book|last1=Alicke|first1=M. D.|last2=Govorun|first2=O.|title=The Self in Social Judgment|date=2005|publisher=Psychology Press|url=https://psycnet.apa.org/record/2005-14648-005|language=en|chapter=The Better-Than-Average Effect.|access-date=24 December 2021|archive-date=24 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224181232/https://psycnet.apa.org/record/2005-14648-005|url-status=live|isbn=9781841694184|page=123}} * {{cite journal|last1=Burson|first1=Katherine A.|last2=Larrick|first2=Richard P.|last3=Klayman|first3=Joshua|title=Skilled or unskilled, but still unaware of it: How perceptions of difficulty drive miscalibration in relative comparisons|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-and-social-psychology_2006-01_90_1/page/60|date=2006|journal=Journal of Personality and Social Psychology|volume=90|issue=1|pages=60–77|doi=10.1037/0022-3514.90.1.60|pmid=16448310|hdl=2027.42/39168|citeseerx=10.1.1.178.7774}} * {{cite book|last1=Colman|first1=Andrew M.|title=A Dictionary of Psychology|date=1 January 2009|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-953406-7|url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095809443;jsessionid=0858BA7FF5DC26328A7725DC87458F92|language=en|chapter=false-consensus effect}} * {{cite web |title=Dunning–Kruger effect |url=https://www.britannica.com/science/Dunning-Kruger-effect |website=Encyclopedia Britannica |access-date=7 December 2021 |language=en |archive-date=30 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211130065643/https://www.britannica.com/science/Dunning-Kruger-effect |url-status=live |last1=Duignan |first1=Brian |date=2023 }} *{{cite book|last1=Dunning|first1=David|title=Advances in Experimental Social Psychology|date=1 January 2011|publisher=Academic Press|pages=247–296|url=https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/B978-0-12-385522-0.00005-6|language=en|chapter=Chapter Five – The Dunning–Kruger Effect: On Being Ignorant of One's Own Ignorance|volume=44|doi=10.1016/B978-0-12-385522-0.00005-6|isbn=9780123855220|access-date=20 December 2021}} * {{cite journal|last1=Dunning|first1=David|last2=Helzer|first2=Erik G.|title=Beyond the Correlation Coefficient in Studies of Self-Assessment Accuracy: Commentary on Zell & Krizan (2014)|journal=Perspectives on Psychological Science|year=2014|volume=9|issue=2|pages=126–130|doi=10.1177/1745691614521244|pmid=26173250|s2cid=23729134|quotation=In other words, the best way to improve self-accuracy is simply to make everybody better performers. Doing so helps them to avoid the type of outcome they seem unable to anticipate. Discerning readers will recognize this as an oblique restatement of the Dunning–Kruger effect (see Dunning, 2011; Kruger & Dunning, 1999), which suggests that poor performers are not in a position to recognize the shortcomings in their performance.|quote=In other words, the best way to improve self-accuracy is simply to make everybody better performers. Doing so helps them to avoid the type of outcome they seem unable to anticipate. Discerning readers will recognize this as an oblique restatement of the Dunning–Kruger effect (see Dunning, 2011; Kruger & Dunning, 1999), which suggests that poor performers are not in a position to recognize the shortcomings in their performance.}} * {{cite web |last1=Dunning |first1=David |title=The Dunning-Kruger effect and its discontents |url=https://www.bps.org.uk/psychologist/dunning-kruger-effect-and-its-discontents |publisher=British Psychological Association |access-date=29 November 2023 |language=en |date=2022 }} * {{cite journal|last1=Ehrlinger|first1=Joyce|last2=Dunning|first2=David|title=How chronic self-views influence (and potentially mislead) estimates of performance|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-and-social-psychology_2003-01_84_1/page/n7|date=January 2003|journal=Journal of Personality and Social Psychology|volume=84|issue=1|pages=5–17|doi=10.1037/0022-3514.84.1.5|pmid=12518967}} * {{cite journal|last1=Ehrlinger|first1=Joyce|last2=Johnson|first2=Kerri|last3=Banner|first3=Matthew|last4=Dunning|first4=David|last5=Kruger|first5=Justin|title=Why the Unskilled Are Unaware: Further Explorations of (Absent) Self-Insight Among the Incompetent|url=https://archive.org/details/sim_organizational-behavior-and-human-decision-processes_2008-01_105_1/page/32|journal=Organizational Behavior and Human Decision Processes|date=1 January 2008|volume=105|issue=1|pages=98–121|doi=10.1016/j.obhdp.2007.05.002|pmid=19568317|pmc=2702783|issn=0749-5978}} * {{cite journal|last1=Gignac|first1=Gilles E.|last2=Zajenkowski|first2=Marcin|title=The Dunning–Kruger effect is (mostly) a statistical artefact: Valid approaches to testing the hypothesis with individual differences data|journal=Intelligence|date=1 May 2020|volume=80|pages=101449|doi=10.1016/j.intell.2020.101449|s2cid=216410901|url=https://doi.org/10.1016/j.intell.2020.101449|language=en|issn=0160-2896|access-date=20 December 2021|archive-date=15 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220515000616/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0160289620300271?via%3Dihub|url-status=live}} * {{cite book|last1=Highhouse|first1=Scott|last2=Dalal|first2=Reeshad S.|last3=Salas|first3=Eduardo|title=Judgment and Decision Making at Work|date=5 September 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-02194-8|page=55|language=en}} * {{cite journal|last1=Huang|first1=Sui|title=When peers are not peers and don't know it: The Dunning‐Kruger effect and self‐fulfilling prophecy in peer‐review|journal=BioEssays|volume=35|issue=5|doi=10.1002/bies.201200182|date=2013}} * {{cite web |url=https://www.improbable.com/ig/winners/#ig2000 |title=Ig Nobel Past Winners |work=Improbable Research |date=August 2006 |access-date=6 September 2021 |archive-date=9 January 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100109104410/http://improbable.com/ig/winners/#ig2000 |url-status=live |author=IR staff }} * {{cite journal|last1=Jansen|first1=Rachel A.|last2=Rafferty|first2=Anna N.|last3=Griffiths|first3=Thomas L.|title=A rational model of the Dunning–Kruger effect supports insensitivity to evidence in low performers|journal=Nature Human Behaviour|date=25 February 2021|volume=5|issue=6|pages=756–757|doi=10.1038/s41562-021-01057-0|pmid=33633375|s2cid=232059067}} * {{cite web |url=https://www.mcgill.ca/oss/article/critical-thinking/dunning-kruger-effect-probably-not-real |title=The Dunning-Kruger Effect Is Probably Not Real |last=Jarry |first=Jonathan |date=17 December 2020 |work=McGill Office for Science and Society |publisher=McGill University |access-date=9 March 2024 }} * {{cite journal|last1=Kim|first1=Young-Hoon|last2=Kwon|first2=Heewon|last3=Chiu|first3=Chi-Yue|title=The Better-Than-Average Effect Is Observed Because "Average" Is Often Construed as Below-Median Ability|journal=Frontiers in Psychology|date=2017|volume=8|pages=898|doi=10.3389/fpsyg.2017.00898|pmid=28690555|pmc=5479883|issn=1664-1078|doi-access=free}} * {{cite journal|last1=Krajc|first1=Marian|last2=Ortmann|first2=Andreas|title=Are the unskilled really that unaware? An alternative explanation|journal=[[Journal of Economic Psychology]]|date=1 November 2008|volume=29|issue=5|pages=724–738|doi=10.1016/j.joep.2007.12.006|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0167487007001109|language=en|issn=0167-4870|access-date=24 December 2021|archive-date=23 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220123075239/https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0167487007001109|url-status=live}} * {{cite journal|last1=Kruger|first1=Justin|last2=Dunning|first2=David|date=1999|title=Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One's Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-personality-and-social-psychology_1999-12_77_6/page/1121|journal=[[Journal of Personality and Social Psychology]]|volume=77|issue=6|pages=1121–1134|citeseerx=10.1.1.64.2655|doi=10.1037/0022-3514.77.6.1121|pmid=10626367|s2cid=2109278}} * {{cite news|url=https://arstechnica.com/science/2016/11/revisiting-why-incompetents-think-theyre-awesome/|title=Revisiting why incompetents think they're awesome|last=Lee|first=Chris|date=5 November 2016|work=[[Ars Technica]]|page=3|access-date=11 January 2014|language=en-us|archive-date=19 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219050831/https://arstechnica.com/science/2016/11/revisiting-why-incompetents-think-theyre-awesome/|url-status=live}} * {{cite book|last1=Litvak|first1=P.|last2=Lerner|first2=J. S.|title=The Oxford Companion to Emotion and the Affective Sciences|date=2009|publisher=Oxford University Press|url=https://philpapers.org/rec/LITCB|chapter=Cognitive Bias|access-date=20 December 2021|archive-date=2 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102021835/https://philpapers.org/rec/LITCB|url-status=live|isbn=9780198569633}} * {{cite journal|last1=Magnus|first1=Jan R.|last2=Peresetsky|first2=Anatoly A.|title=A Statistical Explanation of the Dunning–Kruger Effect|journal=Frontiers in Psychology|date=25 March 2022|volume=13|page=840180|doi=10.3389/fpsyg.2022.840180|pmid=35401341|pmc=8992690|doi-access=free}} * {{cite journal|last1=Mahmood|first1=Khalid|title=Do People Overestimate Their Information Literacy Skills? A Systematic Review of Empirical Evidence on the Dunning–Kruger Effect|journal=Communications in Information Literacy|date=1 January 2016|volume=10|issue=2|pages=199–213|doi=10.15760/comminfolit.2016.10.2.24|doi-access=free}} * {{cite journal|last1=Mazor|first1=Matan|last2=Fleming|first2=Stephen M.|title=The Dunning–Kruger effect revisited|journal=Nature Human Behaviour|date=June 2021|volume=5|issue=6|pages=677–678|doi=10.1038/s41562-021-01101-z|pmid=33833426|s2cid=233191867|url=https://www.nature.com/articles/s41562-021-01101-z|language=en|issn=2397-3374|access-date=7 December 2021|archive-date=7 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211207082048/https://www.nature.com/articles/s41562-021-01101-z|url-status=live}} * {{cite journal|last1=McIntosh|first1=Robert D.|last2=Fowler|first2=Elizabeth A.|last3=Lyu|first3=Tianjiao|last4=Della Sala|first4=Sergio|title=Wise up: Clarifying the role of metacognition in the Dunning–Kruger effect.|journal=Journal of Experimental Psychology: General|date=November 2019|volume=148|issue=11|pages=1882–1897|doi=10.1037/xge0000579|pmid=30802096|hdl=20.500.11820/b5c09c5f-d2f2-4f46-b533-9e826ab85585|s2cid=73460013|url=https://www.pure.ed.ac.uk/ws/files/78984957/McIntosh_2019_JEPGEN_DKE_author_copy.pdf|access-date=23 December 2021|archive-date=10 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110123417/https://www.pure.ed.ac.uk/ws/files/78984957/McIntosh_2019_JEPGEN_DKE_author_copy.pdf|url-status=live}} * {{cite journal|last1=McIntosh|first1=Robert D.|last2=Moore|first2=Adam B.|last3=Liu|first3=Yuxin|last4=Della Sala|first4=Sergio|title=Skill and self-knowledge: empirical refutation of the dual-burden account of the Dunning–Kruger effect|journal=Royal Society Open Science|date=December 2022|volume=9|issue=12|page=191727|doi=10.1098/rsos.191727|pmid=36483762|pmc=9727674|bibcode=2022RSOS....991727M}} * {{cite Q|Q56566524|url-status=live|last1=Nuhfer|first1=Edward|last2=Cogan|first2=Christopher|last3=Fleischer|first3=Steven|last4=Gaze|first4=Eric|last5=Wirth|first5=Karl}} * {{cite Q|Q56566525|url-status=live|last1=Nuhfer|first1=Edward|last2=Cogan|first2=Christopher|last3=Fleischer|first3=Steven|last4=Gaze|first4=Eric|last5=Wirth|first5=Karl}} * {{cite journal|last1=Pavel|first1=Samuel|last2=Robertson|first2=Michael|last3=Harrison|first3=Bryan|title=The Dunning–Kruger Effect and SIUC University's Aviation Students|journal=Journal of Aviation Technology and Engineering|date=October 2012|volume=2|issue=1|pages=125–129|doi=10.5703/1288284314864|doi-access=free}} * {{cite web |url=https://www.vox.com/science-and-health/2019/1/31/18200497/dunning-kruger-effect-explained-trump |title=An expert on human blind spots gives advice on how to think |website=vox.com |first=Brian |last=Resnick |date=26 June 2019 |access-date=26 August 2023 }} * {{cite book|last1=Ratcliffe|first1=Susan|title=Oxford Essential Quotations|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-182671-9|edition=4|language=en|date=2016|url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780191826719.001.0001/q-oro-ed4-00003457}} * {{cite book|last1=Rowell|first1=Arden|last2=Bilz|first2=Kenworthey|title=The Psychology of Environmental Law|date=16 February 2021|publisher=NYU Press|isbn=978-1-4798-9186-3|pages=85–86|language=en}} * {{cite journal|last1=Schlösser|first1=Thomas|last2=Dunning|first2=David|last3=Johnson|first3=Kerri L.|last4=Kruger|first4=Justin|title=How Unaware Are the Unskilled? Empirical Tests of the 'Signal Extraction' Counter-Explanation for the Dunning–Kruger Effect in Self-Evaluation of Performance|journal=[[Journal of Economic Psychology]]|date=1 December 2013|volume=39|pages=85–100|doi=10.1016/j.joep.2013.07.004|url=https://doi.org/10.1016/j.joep.2013.07.004|language=en|issn=0167-4870|access-date=20 December 2021|archive-date=15 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220515000615/https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167487013000949?via%3Dihub|url-status=live}} * {{cite web |author=ScienceAlert Staff |title=What Is The Dunning–Kruger Effect? You Might Be Using It Wrong |url=https://www.sciencealert.com/what-is-the-dunning-kruger-effect |website=ScienceAlert |publisher=ScienceAlert Pty Ltd |access-date=25 February 2023 |date=26 April 2022 }} * {{cite book|last1=TenEyck|first1=Lisa|title=Decision Making in Emergency Medicine: Biases, Errors and Solutions|date=2021|publisher=Springer Nature|isbn=9789811601439|language=en|chapter=20. Dunning–Kruger Effect}} {{refend}} == Референції == <references /> [[Катеґорія:Псіхолоґія]] pmf1u4zdbii7iunmh7w9adndtylovl0 ФК Русин 0 23137 170820 156570 2026-10-02T18:51:51Z Flipdot 23893 170820 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Фотбаловый клуб Руського Керестура в Сербії}} {{Інфобокс фотбаловый клуб | title = ФК „Русин“ | clubname = ФК „Русин“ | fullname = {{lang=rsk|Фодбалски клуб „Русин“}} | founded = 1923 | league = Подручна лиґа [[Зомбор]] | website = https://www.facebook.com/p/FK-Rusin-Ruski-Krstur-100062957455461/ | ground = [[Руски Керестур|Руськый Керестур]] }} '''ФК „Русин“''' ({{Lang-rsk|Фодбалски клуб „Русин“}}) є [[фотбаловый клуб]] [[Руски Керестур|Руського Керестура]]. Клуб хоснує чорно-білі цвіты екіпованя тай на свому гербови, бавит у Пудручнуй лізі [[Зомбор]]. == Тім == На 2023.&nbsp;рук у клубі бавили:<ref name=":0">{{Cite web |title=ФК „Русин” пред и после 100 рокох {{!}} Руске слово |url=https://www.ruskeslovo.com/fk-rusin-pred-i-posle-100-rokoh/ |date=2023-03-10 |access-date=2025-04-24 }}</ref> * Деян Кроніч * Стефан Тома * Боян Голик * Владан Вуйовіч * Деян Павловіч * Філіп Вуйовіч * Янко Куліч * Оґнєн Марковіч * Матей Саянковіч * Андрей Малацко * Боян Бранковіч == Історія == Клуб быв закладеный керестурськыма ошколашами у літі 1923.&nbsp;рока у „''Артовим чардаку''“&nbsp;— місті зборув товдышньых молодых фотбаліштув. Назывку „Русин“ предложив Владо Сабо Сіткар.<ref name=":0" /> Першым мачом ФК „Русин“ была бавка против тіма сосіднього села Вепровача (Крущича), на котрому реферійом быв вепровацькый судя Штрауб, а за ФК „Русин“ бавили: Владо Сабо Сіткар, Кароль Арт, Шандор Гарді, Янко Афіч, інженір Юліян Малацко, Андрі Ґовля, Якім Провчі, Владо Грубеня, Дюра Мікловш, Елемір Бучко тай Елемір Полівка. Мач ся кунчив рахунком 2-2.<ref name=":0" /> Подля А.&nbsp;Паланчанина, майуспішныма роками у історії клуба „Русин“ были конець 1940.&nbsp;рокув&nbsp;– конець 1950.&nbsp;рокув тай уд 1966.&nbsp;по 1973.&nbsp;рокы.<ref name=":0" /> У 2023.&nbsp;рокови майліпшым ґолґетером ліґы став Матей Саянковіч из 13&nbsp;ґолами за 15&nbsp;мачув.<ref name=":0" /> == Референції == <references /> a82pcvaov49e9h255lcj8403188sykp Diabolo menthe 0 23428 170801 170700 2026-10-02T14:55:27Z Rue323 31002 /* Зъёмкы */ 170801 wikitext text/x-wiki {{Універзалный інфобокс}} '''Diabolo menthe''' (''[[Транслітерація|трансліт]]. {{Transl|Діаболо менте|Діаболо менте}}''; {{Lang-rue|Мятна цітронада}})— [[Франція|французькый]] [[Комедія|комедійно]]-[[Драма|драматичный]] [[Филм|філм]] [[1977]]. року, режисерськый дебӱт [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Філм розказує за [[Школа|школный]] рӱк двох [[Сестра|сестер]] [[Пудросток|пудросткӱв]] у [[Паріж|Парижови]] у [[1963]]-[[1964]]. рокы. Історія многым основана на животови самої [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Філм одержав премію [[Луі Делӱк|Луі Делӱка]].<ref>https://adrc-asso.org/patrimoine/diffusion/films-et-cycles/ddiabolo-menth</ref><ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref>. == Сӱжет == Дійства ся зачинавуть [[Осінь|восени]] [[1963]]. року. 13. рӱчна Анна Вебер и її 15. рӱчна сестра Фредеріка вертавуть ся по [[Вакації|вакаціях]] у [[Паріж|Париж]], и зачинавуть новый шкӱлный рӱк у жӱнському ліцеёви. Их родителі розведені, тому родинный живӱт у них проходить миже матірёв и вӱтцём, котрого они видять лиш час уд часу.<ref>https://www.canalplus.com/cinema/diabolo-menthe/h/310243_40099/resume-casting/</ref><ref>''https://www.cinematheque.fr/film/49511.html''</ref> Анна переживать привычні на її вік проблемы: удношіня из сокласницями, штудії, узир, перві романтичні чуства и снага стати самостойныв. Фредеріка май взросла и независна, зачинать интересовати ся [[Політіка|політиков]], а ищи лиґінями. Их живӱт изкладать ся из школных конфліктӱв, дружіня, первых рандеву, родинных свад и малых каждоднёвых дійств.<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref><ref>https://www.legrandaction.com/films/diabolo-menthe/</ref> == Актерськый став == == Сотворіня філма == == Зъёмкы == У основному зъёмкы проходили у [[Паріж|Парижови]], у тӱм числі у ставбі ліцея Жӱла Феррі на булварови Кліші, котрі хосновали про школні сцены. Зъёмкы проходили из [[1. авґуст|1. авґуста]] по [[27. септембер|27. септембра]] [[1977]]. року. Окрем [[Паріж|Парижа]], зъёмочна ґрупа знимала у Сен-Обен-сӱр-Мер у департаментови [[Калвадос (Франція)|Калвадос]] и у [[Народна маюрня Пор-Роял-де-Шан|Народнӱв маюрни Пор-Роял-де-Шан]] поблизь Маньї-ле-Амо у департаментови [[Івелін (Франція)|Івелін]].<ref>https://www.l2tc.com/cherche.php?annee=1977&exact=oui&titre=Diabolo+menthe</ref> == Тематика == == Музика == [[Музика|Музику]] ид [[Филм|філмови]] быв написав французькый [[композитор]] тай [[Співак|спӱвак]] [[Ів Зімон]]. Ёго пісні и меланхолічноє музичноє оформліня стали важным дарабом атмосферы [[Филм|кіна]] тай пудкреслювуть ёго носталґічный взир на [[Пудросток|пудростковоє]] житя у [[1960-ы|1960. рокы]].<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref><ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref> == Приятя == По премьері Diabolo menthe одержав премію [[Луі Делӱк|Луі Делӱка]] [[1977]]. року. Из часом [[Филм|філм]] став уж замітныв французькыв кінокартинов за [[Пудросток|пудростковый]] вік, и розниковує ся ге важна картина за взросліня дівок у [[Франція|Франції]] 1960-х рокӱв.<ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref><ref>https://adrc-asso.org/patrimoine/diffusion/films-et-cycles/diabolo-menthe</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Французькі Документалні Фільмы]] [[Катеґорія:Філмы]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] oxw24cfg474bf4mj046geej0bk8kza0 170876 170801 2026-10-03T09:31:27Z Rue323 31002 170876 wikitext text/x-wiki {{Універзалный інфобокс}} '''Diabolo menthe''' (''[[Транслітерація|трансліт]]. {{Transl|Діаболо менте|Діаболо менте}}''; {{Lang-rue|Мятна цітронада}})— [[Франція|французькый]] [[Комедія|комедійно]]-[[Драма|драматичный]] [[Филм|філм]] [[1977]]. року, режисерськый дебӱт [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Філм розказує за [[Школа|школный]] рӱк двох [[Сестра|сестер]] [[Пудросток|пудросткӱв]] у [[Паріж|Парижови]] у [[1963]]-[[1964]]. рокы. Історія многым основана на животови самої [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Філм одержав премію [[Луі Делӱк|Луі Делӱка]].<ref>https://adrc-asso.org/patrimoine/diffusion/films-et-cycles/ddiabolo-menth</ref><ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref>. == Сӱжет == Дійства ся зачинавуть [[Осінь|восени]] [[1963]]. року. 13. рӱчна Анна Вебер и її 15. рӱчна сестра Фредеріка вертавуть ся по [[Вакації|вакаціях]] у [[Паріж|Париж]], и зачинавуть новый шкӱлный рӱк у жӱнському ліцеёви. Их родителі розведені, тому родинный живӱт у них проходить миже матірёв и вӱтцём, котрого они видять лиш час уд часу.<ref>https://www.canalplus.com/cinema/diabolo-menthe/h/310243_40099/resume-casting/</ref><ref>''https://www.cinematheque.fr/film/49511.html''</ref> Анна переживать привычні на її вік проблемы: удношіня из сокласницями, штудії, узир, перві романтичні чуства и снага стати самостойныв. Фредеріка май взросла и независна, зачинать интересовати ся [[Політіка|політиков]], а ищи лиґінями. Их живӱт изкладать ся из школных конфліктӱв, дружіня, первых рандеву, родинных свад и малых каждоднёвых дійств.<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref><ref>https://www.legrandaction.com/films/diabolo-menthe/</ref> == Актерськый став == Главні ролі у філмови играли: * Елеонора Кларвейн (Анна Вебер) * Оділ Мішел (Фредеріка Вебер) * Анӱк Фержак (мати) * Мішел Пӱтерфлам (отиць) * Ів Ренье (Філіп). Ищи у філмови ся знимали: Коралі Клеман, Марія-Вероніка Морен, Валері Стано, Корін Дакла, Дора Долл, Домінік Лаванан и Март Вілалонґа.<ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref> == Сотворіня філма == == Зъёмкы == У основному зъёмкы проходили у [[Паріж|Парижови]], у тӱм числі у ставбі ліцея Жӱла Феррі на булварови Кліші, котрі хосновали про школні сцены. Зъёмкы проходили из [[1. авґуст|1. авґуста]] по [[27. септембер|27. септембра]] [[1977]]. року. Окрем [[Паріж|Парижа]], зъёмочна ґрупа знимала у Сен-Обен-сӱр-Мер у департаментови [[Калвадос (Франція)|Калвадос]] и у [[Народна маюрня Пор-Роял-де-Шан|Народнӱв маюрни Пор-Роял-де-Шан]] поблизь Маньї-ле-Амо у департаментови [[Івелін (Франція)|Івелін]].<ref>https://www.l2tc.com/cherche.php?annee=1977&exact=oui&titre=Diabolo+menthe</ref> == Тематика == == Музика == [[Музика|Музику]] ид [[Филм|філмови]] быв написав французькый [[композитор]] тай [[Співак|спӱвак]] [[Ів Зімон]]. Ёго пісні и меланхолічноє музичноє оформліня стали важным дарабом атмосферы [[Филм|кіна]] тай пудкреслювуть ёго носталґічный взир на [[Пудросток|пудростковоє]] житя у [[1960-ы|1960. рокы]].<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref><ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref> == Приятя == По премьері Diabolo menthe одержав премію [[Луі Делӱк|Луі Делӱка]] [[1977]]. року. Из часом [[Филм|філм]] став уж замітныв французькыв кінокартинов за [[Пудросток|пудростковый]] вік, и розниковує ся ге важна картина за взросліня дівок у [[Франція|Франції]] 1960-х рокӱв.<ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref><ref>https://adrc-asso.org/patrimoine/diffusion/films-et-cycles/diabolo-menthe</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Французькі Документалні Фільмы]] [[Катеґорія:Філмы]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] 502xtds371ku1v6n4yw08op9x55262a 170877 170876 2026-10-03T09:44:39Z Rue323 31002 170877 wikitext text/x-wiki {{Універзалный інфобокс}} '''Diabolo menthe''' (''[[Транслітерація|трансліт]]. {{Transl|Діаболо менте|Діаболо менте}}''; {{Lang-rue|Мятна цітронада}})— [[Франція|французькый]] [[Комедія|комедійно]]-[[Драма|драматичный]] [[Филм|філм]] [[1977]]. року, режисерськый дебӱт [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Філм розказує за [[Школа|школный]] рӱк двох [[Сестра|сестер]] [[Пудросток|пудросткӱв]] у [[Паріж|Парижови]] у [[1963]]-[[1964]]. рокы. Історія многым основана на животови самої [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Філм одержав премію [[Луі Делӱк|Луі Делӱка]].<ref>https://adrc-asso.org/patrimoine/diffusion/films-et-cycles/ddiabolo-menth</ref><ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref>. == Сӱжет == Дійства ся зачинавуть [[Осінь|восени]] [[1963]]. року. 13. рӱчна Анна Вебер и її 15. рӱчна сестра Фредеріка вертавуть ся по [[Вакації|вакаціях]] у [[Паріж|Париж]], и зачинавуть новый шкӱлный рӱк у жӱнському ліцеёви. Их родителі розведені, тому родинный живӱт у них проходить миже матірёв и вӱтцём, котрого они видять лиш час уд часу.<ref>https://www.canalplus.com/cinema/diabolo-menthe/h/310243_40099/resume-casting/</ref><ref>''https://www.cinematheque.fr/film/49511.html''</ref> Анна переживать привычні на її вік проблемы: удношіня из сокласницями, штудії, узир, перві романтичні чуства и снага стати самостойныв. Фредеріка май взросла и независна, зачинать интересовати ся [[Політіка|політиков]], а ищи лиґінями. Их живӱт изкладать ся из школных конфліктӱв, дружіня, первых рандеву, родинных свад и малых каждоднёвых дійств.<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref><ref>https://www.legrandaction.com/films/diabolo-menthe/</ref> == Актерськый став == Главні ролі у філмови играли: * Елеонора Кларвейн (Анна Вебер) * Оділ Мішел (Фредеріка Вебер) * Анӱк Фержак (мати) * Мішел Пӱтерфлам (отиць) * Ів Ренье (Філіп). Ищи у філмови ся знимали: Коралі Клеман, Марія-Вероніка Морен, Валері Стано, Корін Дакла, Дора Долл, Домінік Лаванан и Март Вілалонґа.<ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref> == Сотворіня філма == Diabolo menthe став первым повнометражным філмом [[Діана Кӱрі|Діаны Кӱрі]]. Сценарій она написала въедно из Аленом Ле Анрі. Історія многым автобіоґрафічна: дійства проходять у тот же час, кой сама Кӱрі была пудростком, а школа у філмови основана на її особному опытови ошколованя у [[Паріж|парижському]] ліцеёви.<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref> [[Продуцент|Продуцентами]] філма были Серж Ласкі и Александр Аркаді. Оператором быв Філіп Руссело, монтаж робила Жоел Ван Еффентер, а музику написав Ів Зімон.<ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref> == Зъёмкы == У основному зъёмкы проходили у [[Паріж|Парижови]], у тӱм м у ставбі ліцея Жӱла Феррі на булварови Кліші, котрі хосновали про школні сцены. Зъёмкы проходили из [[1. авґуст|1. авґуста]] по [[27. септембер|27. септембра]] [[1977]]. року. Окрем [[Паріж|Парижа]], зъёмочна ґрупа знимала у Сен-Обен-сӱр-Мер у департаментови [[Калвадос (Франція)|Калвадос]] и у [[Народна маюрня Пор-Роял-де-Шан|Народнӱв маюрни Пор-Роял-де-Шан]] поблизь Маньї-ле-Амо у департаментови [[Івелін (Франція)|Івелін]].<ref>https://www.l2tc.com/cherche.php?annee=1977&exact=oui&titre=Diabolo+menthe</ref> == Тематика == == Музика == [[Музика|Музику]] ид [[Филм|філмови]] быв написав французькый [[композитор]] тай [[Співак|спӱвак]] [[Ів Зімон]]. Ёго пісні и меланхолічноє музичноє оформліня стали важным дарабом атмосферы [[Филм|кіна]] тай пудкреслювуть ёго носталґічный взир на [[Пудросток|пудростковоє]] житя у [[1960-ы|1960. рокы]].<ref>https://boutique.arte.tv/detail/diabolo_menthe</ref><ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref> == Приятя == По премьері Diabolo menthe одержав премію [[Луі Делӱк|Луі Делӱка]] [[1977]]. року. Из часом [[Филм|філм]] став уж замітныв французькыв кінокартинов за [[Пудросток|пудростковый]] вік, и розниковує ся ге важна картина за взросліня дівок у [[Франція|Франції]] 1960-х рокӱв.<ref>https://www.cinematheque.fr/film/49511.html</ref><ref>https://adrc-asso.org/patrimoine/diffusion/films-et-cycles/diabolo-menthe</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Французькі Документалні Фільмы]] [[Катеґорія:Філмы]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] 3gzp4g3pu7fo6lr2jct38vc3gb2f8fc IPA 0 23500 170852 158636 2026-10-03T05:28:32Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Межинародный фонетичный алфавіт]] 170852 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Межинародный фонетичный алфавіт]] t20fc0coazco5glot8609xap38n6le7 Баклава 0 23894 170792 170119 2026-10-02T14:01:00Z Flipdot 23893 170792 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Солодкый десерт из кіста філо и оріхув}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Не поплетьте|Балаклава}} {{Інфобокс|title=Баклава|image=[[Файл:Baklava(1).png|250px]]|caption=Фісташкова баклава из [[Ґазіантеп]]а, [[Турція]]|label1=Подає ся на|data1=десерт|label2=Головні інґредієнты|data2=[[Філо]], оріхы, сіруп ([[мнюд]] вадь [[цукор]])}} '''Баклава́''' ци '''пахлава́''' ({{Lang-tr|baklava}}) є [[десерт]] из кіста [[філо]], котрый ся з правила наповнят молотыми оріхами тай пудсоложує ся [[Мнюд|медом]], [[Цукор|цукром]] авадь сірупом. Баклава популарна у кухнях народув западної [[Азія|Азії]], юговосточної [[Европа|Европы]], централної Азії тай сіверної [[Африка|Африкы]]. == Етимолоґія == Майстароє хоснованя слова ''баклава'' (осм. тур.{{Lang|ota|باقلاوه}}) на письмі ся фіксує у поемі 15.&nbsp;стороча авторства турецького поета Кайґусуза Абдала.<ref>{{Cite book|last=Işın|first=Priscilla Mary|title=Sherbet and Spice: The Complete Story of Turkish Sweets and Desserts|url=https://archive.org/details/sherbetspicecomp0000isnp|publisher=I.B. Tauris|year=2013|isbn=978-1848858985|pages=[https://archive.org/details/sherbetspicecomp0000isnp/page/32 32]}}</ref> Історик Пол&nbsp;Д.&nbsp;Бюел припустив, ож ''baklava'' годно походити уд [[Монґольскый язык|монґолського]] пня ''{{lang|mn|baγla-}}'' „язати, завертати, намітовати на ворох“ тай [[Турецькый язык|турецького]] часослувного закунченя ''-v'';<ref name="Buell2">Paul D. Buell, "Mongol Empire and Turkicization: The Evidence of Food and Foodways", p.&nbsp;200''ff'', in Amitai-Preiss, 1999.</ref> при тум ''{{lang|mn|baγla-}}'' у монґолськый позыченоє из турецького.<ref>{{cite book |last=Sukhbaatar |first=O. |url=http://altaica.narod.ru/LIBRARY/e_sukheb.htm |title=A Dictionary of Foreign Words in Mongolian |publisher=Mongolian Academy of Sciences, Institute of Language and Literature |year=1997 |location=Ulaanbaatar |page=25 |language=mn |format=PDF |oclc=46685208 |access-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060925074540/http://altaica.narod.ru/LIBRARY/e_sukheb.htm |archive-date=2006-09-25 |url-status=dead}}</ref> Лексикоґраф Севан Нішанян держит майстарыма зафіксованыма формами слова {{Lang|tr|''baklağı''}} тай {{Lang|tr|''baklağu''}} и дає їм прототурецькоє походжіня.<ref>Nişanyan, Sevan (2009) (in Turkish). Sözlerin Soyağacı - Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü [Words' Family Tree - An Etymological Dictionary of Contemporary Turkish]. İstanbul. http://nisanyansozluk.com/?k=baklava {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714184508/http://nisanyansozluk.com/?k=baklava|date=2011-07-14}}</ref> Щи єдна форма фіксує ся у [[Перьскый язык|перському]]&nbsp;— {{lang|fa|باقلبا}} (''{{lang|fa-Latn|bāqlabā}}'').<ref>{{cite web |title=Dehkhoda Persian Dictionary, باقلبا |url=http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-e134b0f538ae4d14b9c367f1c7ee1ab4-fa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003184850/http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-e134b0f538ae4d14b9c367f1c7ee1ab4-fa.html |archive-date=2011-10-03 |access-date=2012-04-22 |website=Loghatnaameh.com }}</ref> Хоть суфікс ''-vā'' годен указовати на перськоє походжіня слова,<ref name="Batmanglij, Najmieh 2007, page 1562">Batmanglij, Najmieh, ''A Taste of Persia: An Introduction to Persian Cooking'', I.B.Tauris, 2007, {{ISBN|1-84511-437-X}}, 9781845114374; page 156.</ref><ref>{{cite web |title=Dehkhoda Persian Dictionary, باقلبا |url=http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-e134b0f538ae4d14b9c367f1c7ee1ab4-fa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003184850/http://www.loghatnaameh.com/dehkhodaworddetail-e134b0f538ae4d14b9c367f1c7ee1ab4-fa.html |archive-date=2011-10-03 |access-date=2012-04-22 |website=Loghatnaameh.com }}</ref> ''baqla-'' не з перського тай не має встановленого походжіня.<ref>"a derivation from ''balg'', a common dialect form of ''barg'' "leaf", or from Ar. ''baql'' "herb" is unlikely", W. Eilers, ''Encyclopædia Iranica'', ''s.v.'' [http://www.iranicaonline.org/articles/baqlava-or-baqlava- 'bāqlavā'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111228150904/http://www.iranicaonline.org/articles/baqlava-or-baqlava-|date=2011-12-28}}</ref> Лінґвішта Тунчер Ґіленсой пише, ож ''baklava'' йде уд прототурецького {{lang|tr|''bakl-ı''}} „кормити“, ид котрому ся додали суфіксы {{lang|tr|''-la-ğı''}}: {{lang|tr|''bakılağı''}} → {{lang|tr|''bakılavı''}} → {{lang|tr|''baklava''}}.<ref>{{Cite book |last=Gülensoy |first=Tuncer |title=Türkiye Türkcesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü - I |publisher=Türk Dil Kurumu |year=2007 |isbn=978-9751619709 |location=Turkey |pages=106}}</ref> [[Арабскый язык|Арабська]] назывка {{lang|ar|بقلاوة}} (''{{lang|ar-Latn|baqlāwa}}'') походит из турецького языка.<ref name="Lambraki, p. 248-249">Akın and Lambraki, ''Turkish and Greek Cuisine / {{lang|tr|Türk ve Yunan Mutfağı}}'' p. 248-249, {{ISBN|975-458-484-2}}</ref> == Історія == Три основні теорії походжіня баклавы тото: уд грецького слоєного десерта плаценты (рецепта, вдухновленого перськым кістом);<ref name="faas">[{{Google books|plainurl=yes|id=YXGlAr17oekC}} Patrick Faas (2003). ''Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome''. Chicago: University of Chicago Press. p.&nbsp;185f.]</ref> уд середньовічного арабського тай перського мигдальового десерта лавзінаджа;<ref name=":1">{{Cite book|last=Nasrallah|first=Nawal|title=The Oxford Companion to Sugar and Sweets|url=https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_t7v7|publisher=Oxford University Press|year=2015|isbn=978-0-19-931361-7|editor-last=Goldstein|editor-first=Darra|location=|page=[https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000unse_t7v7/page/395 395]|language=en}}</ref><ref name="marks">{{cite book|last=Marks|first=Gil|date=2010|title=Encyclopedia of Jewish Food|url={{Google books |plainurl=yes |id=gFK_yx7Ps7cC |page=151 }}|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|page=151|isbn=978-0470391303}}</ref> уд централноазійської тюркської традіції чинити слоєный хліб.<ref name="perry">Perry, Charles. "The Taste for Layered Bread among the Nomadic Turks and the Central Asian Origins of Baklava", in ''A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East'' (ed. Sami Zubaida, Richard Tapper), 1994. {{ISBN|1-86064-603-4}}, page 87</ref> Сут ай пропозиції, ож баклава походит из асірійської кухні, подля котрых асірійці чинили такый десерт у 8.&nbsp;сторочови&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.<ref>{{cite journal|url=https://www.researchgate.net/publication/324107511|title=Past, present and tomorrow of baklava|first1=Ayşenur|last1=Akkaya|first2=Banu|last2=Koc|journal=International Rural Tourism and Development Journal|volume=1|issue=1|pages=47–50|year=2017|access-date=2021-05-01|archive-date=2022-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430004620/https://www.researchgate.net/publication/324107511_Past_Present_and_Tomorrow_of_Baklava|url-status=live}}</ref> Баклава мало подабат на старогрецькі десерты ''ґастріс'' ({{Lang-el|γάστρις}}),<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dga%2Fstris γάστρις] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225070801/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dga%2Fstris |date=2021-02-25 }}, Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek–English Lexicon'', on Perseus</ref> ''копте сесаміс'' ({{Lang-el|κοπτὴ σησαμίς}}) тай ''коптон'' ({{Lang-el|κοπτόν}}), за котрі ся споминат у 14.&nbsp;книзі „Трапезы філозофув“ ({{Lang-el|Δειπνοσοφισταί, ''Deipnosophistaí''}}).<ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dkopto%2Fs κοπτός] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224142408/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3Dkopto%2Fs |date=2021-02-24 }}, Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek–English Lexicon'', on Perseus</ref><ref>{{lang|el-Latn|Deipnosophists}} '''14''':647, discussed by Charles Perry, "The Taste for Layered Bread among the Nomadic Turks and the Central Asian Origins of Baklava", in ''A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East'' (ed. Sami Zubaida, Richard Tapper), 1994. {{ISBN|1-86064-603-4}}. p. 88.</ref> Айбо рецепт у нюй обсягує начинку из оріхув и меду из горішньым и долушньым слоями з меду тай перемолотого сезама, што є май ближе ид сучасным пастелі вадь [[Халва|халві]], и не має кіста.<ref>Charles Perry, "The Taste for Layered Bread among the Nomadic Turks and the Central Asian Origins of Baklava", in ''A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East'' (ed. Sami Zubaida, Richard Tapper), 1994. {{ISBN|1-86064-603-4}}.</ref> Щи єден подобный рецепт ся стрічат у турецькуй кухни з назывков ґіллач ({{Lang-tr|güllaç}}), котрый дако держит родаком баклавы.<ref name=Husihui>{{cite book |title=A soup for the Qan: Chinese dietary medicine of the Mongol era as seen in Hu Szu-Hui's Yin-shan cheng-yao |year=2010 |publisher=Brill |location=Leiden |isbn=978-90-04-18020-8 |author=Husihui |edition=2nd rev. and expanded |author2=Paul D. Buell |author3=Eugene N. Anderson |author4=Charles Perry }}</ref> Ун ся чинит из слоюв філа, котрі ся по єден кладут у молоко тай цукор; подає ся из волоськым оріхом тай свіжым ґранатом и сохтує ся їсти у Рамадан. Майпершый спомин за ґіллач ся подає у настанові за їдіня тай здоровля „Важні принципы їдіня тай питя“ ({{Lang-zh|飮膳正要, ''Yinshan Zhengyao''}}), написануй у 1330.&nbsp;рокови етнічным [[Монґолы|монґолом]] и придворным дієтолоґом [[Дінастія Юан|юанської дінастії]] [[Ху Сыхвей|Ху Сыхвейом]].<ref name="Buell">Paul D. Buell, "Mongol Empire and Turkicization: The Evidence of Food and Foodways", p.&nbsp;200''ff'', in Amitai-Preiss, 1999.</ref><ref name="sticky">{{Cite web |last=Işın |first=Priscilla Mary |date=2023-09-16 |title=The Sticky History of Baklava |url=https://www.smithsonianmag.com/travel/the-sticky-history-of-baklava-180982771/ |website=Smithsonian Magazine |language=en}}</ref> Попри вто, ож історія баклавы не є дуже добрі задокументована, припущат ся, ож архаічна верзія баклавы ся чинила у [[Бізантійська імперія|Бізантійськуй імперії]],<ref name="Salaman222">{{Cite book |last=Davidson |first=Alan |url=https://books.google.com/books?id=jYa3J6xrjt4C&pg=PA184 |title=Food in Motion: The Migration of Foodstuffs and Cookery Techniques : Proceedings : Oxford Symposium 1983 |date=1983 |publisher=Oxford Symposium |isbn=978-0-907325-16-1 |language=en}}</ref><ref name="Speros Vryonis 1971, p. 48222">Speros Vryonis ''The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor'', 1971, p. 482</ref> а єї турецька верзія была майскорі розроблена у імперськых кухнях палаца [[Топкапы]] у [[Константинополь|Константінопольови]] (ныні [[Істанбул]]).<ref name="perry" /><ref>{{Cite journal |author1=Ayşenur Akkaya |author2=Banu Koc |year=2017 |title=Past, Present and Tomorrow of Baklava |url=https://www.researchgate.net/publication/324107511 |url-status=live |journal=IRTAD Journal |issue=August |pages=47–50 |issn=2602-4462 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220430004620/https://www.researchgate.net/publication/324107511_Past_Present_and_Tomorrow_of_Baklava |archive-date=30 April 2022 |access-date=20 November 2021}}</ref> Султан подавав яничарам тепші баклавы кажджого 15.&nbsp;числа Рамадана у церемоніалнуй процесії, котра ся кликала {{lang|ota-Latn|''Baklava Alayı''}}.<ref name="marks" /><ref>{{cite journal |last=Wasti |first=Syed Tanvir |year=2005 |title=The Ottoman Ceremony of the Royal Purse |url=https://archive.org/details/sim_middle-eastern-studies_2005-03_41_2/page/193 |journal=Middle Eastern Studies |volume=41 |issue=2 |pages=193–200 |doi=10.1080/00263200500035116 |s2cid=143202946}}</ref> === Плацента === Повно верзій походжіня баклавы выводят ї уд старогрецького рецепта плаценты ({{Lang-el|πλατσέντα}}).<ref name="Mayer-1989">{{cite news |last=Mayer |first=Caroline E. |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/food/1989/05/03/phyllo-facts/1ca7102a-fb19-4abe-af8d-2cb17f49b98b/?noredirect=on |title=Phyllo Facts |newspaper=Washington Post |year=1989 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191229205837/https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/food/1989/05/03/phyllo-facts/1ca7102a-fb19-4abe-af8d-2cb17f49b98b/?noredirect=on |archive-date=2019-12-29}}</ref> Гомерова Одіссея, написана приблизно у 800.&nbsp;роках&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., споминат тонкі слої кіста, пудсоложені волоськым оріхом и медом. У 5.&nbsp;ст.&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. Філоксен у своюй поемі „Вечеря“ пише, ож на послідньый етап питя бігом їдіня ґазды чинили тай подавали сырні шитимині из молоком и медом, котрі ся пекли у колач.<ref>Hoffman, Susanna. ''The Olive and the Caper''. Workman Publishing Company, Inc. {{ISBN|9781563058486}}</ref> Слово „плацента“ ({{Lang-el|πλατσέντα}}) походит уд грецького {{lang|grc|πλακοῦς ''plakous''}}, што значит дашто „плыскоє и шырокоє“.<ref name="Salaman2">[{{Google books |plainurl=yes |id=jYa3J6xrjt4C |page=184 }} Rena Salaman, "Food in Motion the Migration of Foodstuffs and Cookery Techniques" from the Oxford Symposium on Food Cookery, Vol. 2, p. 184]</ref><ref>[https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dplacenta placenta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210307120657/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0059%3Aentry%3Dplacenta|date=2021-03-07}}, Charlton T. Lewis, Charles Short, ''A Latin Dictionary'', on Perseus</ref> Архестрат у свойих поемах споминат ''плакус'' ги десерт авадь делікатес другого стола; ун описує подачу из оріхами вадь [[Сушені овочі|сушеными овочами]] тай хвалит полляту медом [[Атены|атенську]] верзію ''плакуса''.<ref name="Goldstein">{{harvnb|Goldstein|2015|loc="ancient world": "The next cake of note, first mentioned about 350 B.C.E. by two Greek poets, is ''plakous''. [...] At last, we have recipes and a context to go with the name. ''Plakous'' is listed as a delicacy for second tables, alongside dried fruits and nuts, by the gastronomic poet Archestratos. He praises the ''plakous'' made in Athens because it was soaked in Attic honey from the thyme-covered slopes of Mount Hymettos. His contemporary, the comic poet Antiphanes, tells us the other main ingredients, goat’s cheese and wheat flour. Two centuries later, in Italy, Cato gives an elaborate recipe for placenta (the same name transcribed into Latin), redolent of honey and cheese. The modern Romanian ''plăcintă'' and the Viennese ''Palatschinke'', though now quite different from their ancient Greek and Roman ancestor, still bear the same name."}}</ref> Антіфан, сучасник Архестрата, дав такый попис ''плакуса'':<ref name="Goldstein" /><ref>{{harvnb|Dalby|1998|loc=p. 155: "Placenta is a Greek word (plakounta, accusative form of plakous 'cake').}}</ref> {{Цитат|— […] «Взбитый сгусток влаги блеющей козы [сыр],<br> Смешанный с источниками полосато-жёлтых пчел [мнюд],<br> Угнездившийся под плоской кровлей девы, дочери<br> Непорочнейшей Деметры [мука], и роскошествующий<br> Мириадами сложенных утонченно покрывал»,<br> Иль скажу «пирог-лепёшка» [πλακοῦς]? — Я лепёшку [πλακοῦς] предпочту.|[[Антіфан]], цитованый [[Атеней]]ом|„Трапеза філозофув“ (Deipnosophistae) у російському товмачіньови Н.&nbsp;Т.&nbsp;Ґолінкевіча|3.&nbsp;стороча<ref name="Dalby155">{{cite book |last= Dalby |first= Andrew |title=Cato on farming-De Agricultura-A modern translation with commentary |year=1998 | page = 155}}</ref>}} У Бізантійськуй імперії ся їла плацента (знама ги ''коптоплакус'', {{Lang|grc|κοπτοπλακοῦς}}), котра подабала на баклаву.<ref>{{Cite book |last=Ash |first=John |url=https://archive.org/details/byzantinejourney00ashj |title=A Byzantine Journey |date=1995 |publisher=Random House Incorporated |isbn=978-1-84511-307-0 |location=New York |page=223 |url-access=registration}}</ref><ref>{{Cite book |last=Faas |first=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=YXGlAr17oekC |title=Around the Roman Table: Food and Feasting in Ancient Rome |date=2005 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-23347-5 |location=Chicago, IL |page=184 |access-date=14 September 2023 |orig-date=1994 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160730151401/https://books.google.com/books?id=YXGlAr17oekC |archive-date=30 July 2016 |url-status=live}}</ref><ref>Speros Vryonis, 1971, p. 482.</ref> Майстарый знамый деталный рецепт плаценты, датованый 2.&nbsp;ст.&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., описує покрытый медом печеный слоєный десерт, котрый Патрік Фаас, ґастрономічный історик, держит родаком баклавы.<ref name="faas" /><ref>{{cite web |url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cato/De_Agricultura/E*.html |title=LacusCurtius • Cato On Agriculture — Sections 74‑90 |website=Penelope.uchicago.edu |access-date=2017-01-28 |archive-date=2021-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210713102652/https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cato/De_Agricultura/E%2A.html |url-status=live }}</ref> Тот рецепт записаный так: {{Цитат|Сформуйте плаценту так: покладьте єден шор [[Тракта|тракты]] по цілуй довготі основного кіста. Товды покрыйте йсе сумішов [сыра тай меду] из товчкы. Покладьте щи єден шор тракты поверьх сього тай чиніт так докідь не ухоснуйте вшыток сыр и мед. Завершіт слойом тракты. […] покладьте плаценту в шпор и накрыйте навпереда нагрітов крышков. […] Кой буде готовоє, полляйте плаценту медом.|[[Катон Старшый]]|De agri cultura|160&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.<ref name="faas"/>}} Подля подакотрых ученых, ''коптоплакус'' быв родаком баклавы;<ref name="faas" /><ref>{{harvnb|Salaman|1986|p=184}}; {{harvnb|Vryonis|1971|p=482}}.</ref><ref>{{Cite book |last=Ash |first=John |url=https://books.google.com/books?id=eQCKEk1GXlYC&pg=PA223 |title=A Byzantine Journey |date=2006 |publisher=Tauris Parke Paperbacks |isbn=978-1-84511-307-0 |language=en}}</ref> межи другыма,<ref name="Salaman2"/> Історик Сперос Вріоніс описує ''коптоплакус'' ги „облюбленый [десерт] бізантійцюв“ и „тото ипен, што и турецька баклава“.<ref name="Speros Vryonis 1971, p. 482">Speros Vryonis ''The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor'', 1971, p. 482</ref> Назывка плацента ({{Lang-el|πλατσέντα}}) хоснує ся ныні на острові Лесбос про печеный и покрытый сірупом тонкый слоєный шитиминь из товченыма оріхами.<ref>{{cite web |last=Τριανταφύλλη |first=Κική |date=17 October 2015 |title=Πλατσέντα, από την Αγία Παρασκευή Λέσβου |url=http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161012043857/http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528 |archive-date=12 October 2016 |access-date=7 February 2020 |website=bostanistas.gr}}</ref><ref>{{cite book |last=Γιαννέτσου |first=Βασιλεία Λούβαρη |url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ |title=Τα Σαρακοστιανά: 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές της από τη MAMAVASSO |publisher=Georges Yannetsos |year=2014 |page=161 |quote="Η πλατσέντα είναι σαν τον πλακούντα των αρχαίων Ελλήνων, με ξηρούς καρπούς και μέλι."}}</ref> === Лавзінадж === Баклава&nbsp;— частый десерт у сучасных арабськых крайинах, айбо арабськоязычна книга рецептув „Кітаб ал-Табіх“, зобрата Ібн Саяром ал-Вараком у 10.&nbsp;сторочу, не має ниякых рецептув баклавы.<ref>{{cite web |url=http://archive.aramcoworld.com/issue/200604/cooking.with.the.caliphs.htm |title=Saudi Aramco World : Cooking with the Caliphs |website=Archive.aramcoworld.com |access-date=2017-01-28 |archive-date=2016-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160218235811/http://archive.aramcoworld.com/issue/200604/cooking.with.the.caliphs.htm |url-status=live }}</ref> Рецепт лавзінаджа ({{Lang-ar|لوزينج}}) у нюй говорит за малі дарабчикы мигдальової пасты, завернуті у дуже тонкоє кісто („тонкоє ги крыло коника“) тай умачані у сірупі.<ref name="Perry2">Perry, Charles. "What to Order in Ninth Century Baghdad," in Rodinson, Maxime, and Arthur John Arberry. "Medieval Arab Cookery." (2001). p. 223</ref> Поєдны писателі заявлявут, ож сесь десерт майбульше подабат на сучасну баклаву,<ref>{{cite book |last3=Elias |first3=Leila Salloum |last2=Salloum |first2=Muna |last1=Salloum |first1=Habeeb |title=Sweet Delights from A Thousand and One Nights: the Story of Tradition Arab Sweets |date=2013 |publisher=Bloomsbury |pages=45–48}}</ref> айбо ґастрономічный історик Чарлз Перрі писав, ож „ун не быв похожый на баклаву“.<ref name="Perry">Perry, Charles. "What to Order in Ninth Century Baghdad," in Rodinson, Maxime, and Arthur John Arberry. "Medieval Arab Cookery." (2001). p. 222 "As for lauzinaj, it was not much like baklava."</ref> Подобні рецепты лавзінаджа ся споминавут и у „Кітабі ал-Табіхови“ 13.&nbsp;стороча авторства Мугамада бін Гасана ал-Багдаді, написаному на території днешьного Ірака тай закладеному на май раннюй зберьці перськых рецептув.<ref name="marks"/> Подля Ґілберта Маркса ближньовосточні повары пак розробили процес наслойованя інґредієнтув, хоснованый на ріхтованя сучасної баклавы.<ref name="marks"/> == Ріхтованя == [[Файл:Kadayıf_Taksim_(4).JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kaday%C4%B1f_Taksim_(4).JPG|міні|Великі тепші, хосновані на чиненя баклавы]] [[Файл:Baklava_-_Turkish_special,_80-ply.JPEG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baklava_-_Turkish_special,_80-ply.JPEG|міні|Баклава, нарізана на ромбикы]] Баклава ся часто чинит у великых [[Тепша|тепшах]]. Слої [[Філо|філа]] вєдно из маслом и рослинным [[Олуй|олойом]] ся складувут у тепшу; на них ся кладе слуй молотых [[Оріх|оріхув]]&nbsp;— майчасто [[Волоськый оріх|волоськых]], [[Фісташка|фісташок]], айбо пораз хоснувут и [[Ліска|ліску]] вадь [[мигдаль]]; пак изгорі ся давут далші слої філа. Перед печіньом кісто ся розрізає на [[Прямоуголник|прямоуголникы]], [[Ромб|ромбы]] вадь [[Триуголник|триуголникы]]. По печіню баклаву поливавут сірупом, котрый ся годен чинити з меду, цукру и другых інґредієнтув. == Реґіоналні варіації == === Алжир === Алжирська баклава ({{Lang-ar|بقلاوة ''baklawa''}}, у [[Тіфінаг|тіфінагови]] ⴱⴰⴽⵍⴰⴹⴰ) є головным десертом. Она походит из алжирського вароша Константін и єї основнов особеностьов є удсутство кіста філо&nbsp;— умісто нього ся хоснує иншакый филь кіста, малсука ({{Lang-ar|ملسوقة ''malsouka''}}) вадь варка ({{Lang-ar|ورقة ''warqa''}}), а вмісто волоського оріха вадь фісташок ся хоснує мигдаль.<ref>{{Cite journal |last=Wagda |first=Marin |date=2004 |title=Bricks en vrac à l'est d'Ithaque |url=https://www.persee.fr/doc/homig_1142-852x_2004_num_1251_1_4253 |journal=Hommes & Migrations |volume=1251 |issue=1 |pages=136–139 |doi=10.3406/homig.2004.4253}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bakhaï |first=Fatima |date=1996 |title=Dounia |url=https://www.torrossa.com/en/resources/an/5093106?digital=true |journal=Dounia |language=en |pages=1–302}}</ref><ref>{{Cite web|last=Bouayed|first=Fatima-Zohra|date=1970|title=La cuisine algérienne|url=https://www.abebooks.com/cuisine-alg%C3%A9rienne-Bouayed-Fatima-Zohra-Temps-Actuels/31073983930/bd|access-date=2022-01-31|website=www.abebooks.com|language=french|archive-date=2022-01-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20220130072632/https://www.abebooks.com/cuisine-alg%C3%A9rienne-Bouayed-Fatima-Zohra-Temps-Actuels/31073983930/bd|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Petrick |first=G. M. |date=2003 |title=Food, Drink and Identity: Cooking, Eating and Drinking in Europe Since the Middle Ages. Edited by Peter Scholliers (New York: Berg, 2001. xi plus 223pp. $65.00/cloth $19.50/paper) |url=https://www.academia.edu/224003 |journal=Journal of Social History |volume=37 |issue=2 |pages=515–517 |doi=10.1353/jsh.2003.0189 |issn=0022-4529 |s2cid=142890270}}</ref> Ги другі формы баклавы, алжирська баклава ся часто ріже на ромбы тай украшає ся мигдальом. Товды ї умочувут у сірупі из меду, цукру тай лимонного соку.<ref>{{Cite journal |last=Bertrand |first=Georges |date=2009-07-01 |title=Turquie, France : le voyage des mots |url=https://journals.openedition.org/hommesmigrations/313 |journal=Hommes & migrations. Revue française de référence sur les dynamiques migratoires |language=fr |issue=1280 |pages=100–104 |doi=10.4000/hommesmigrations.313 |issn=1142-852X|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Scholliers |first=Peter |date=2001 |title=Food, Drink and Identity. Cooking, Eating and Drinking in Europe since the Middle Ages |url=https://www.academia.edu/224003 |journal=Academia}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Wagda |first=Marin |date=2003 |title=Bricks, boureks et briouates |url=https://www.persee.fr/doc/homig_1142-852x_2003_num_1245_1_4076 |journal=Hommes & Migrations |volume=1245 |issue=1 |pages=125–127 |doi=10.3406/homig.2003.4076}}</ref> === Сірія === У сірійськуй кухни баклава ({{Lang-ar|البقلاوة}}, [[Сірійськый язык|сір.]] {{Lang|syc|ܒܩܠܘܐ}}) вадь варбат ({{Lang-ar|وربات ''warbat''}})<ref>{{cite web |title=The Sweets Story: When Syrians Come to Cairo |url=http://www.huffingtonpost.com/sarah-dajani/the-sweets-story-when-syr_b_5624639.html |access-date=2016-03-17 |publisher=Huffingtonpost.com}}</ref><ref name="Salamandra2004">{{cite book |author=Christa Salamandra |url=https://books.google.com/books?id=l6UKhO5KJO4C&pg=PA97 |title=A New Old Damascus: Authenticity and Distinction in Urban Syria |date=10 December 2004 |publisher=Indiana University Press |isbn=0-253-11041-6 |pages=97–}}</ref> тото десерт, головно подаваный на сята ги [[Ід ал-Фітр]] вадь сірійськоє [[Руздво]].<ref>{{Cite book |last=John A. Shoup |title=Culture and Customs of Syria |url=https://archive.org/details/culturecustomsof0000shou_e5u3 |publisher= Bloomsbury Academic|year=2008 |isbn=978-0313344565}}</ref> Она ся ріхтує из 24&nbsp;слоюв намащеного маслом філа, начинкы з молотых фісташок авадь молотого волоського оріха тай сірупа з цукру, воды з цвіта норонча тай лимонного сока.<ref>{{Cite book |last=Imad Alarnab |title=Syrian Kitchen |date=6 July 2023 |publisher=HarperCollins Publishers Limited |isbn=978-0008532376}}</ref> Сірійська баклава годна ся подавати в ушылиякых формах, айбо майчасто ся трафлят ромбова.<ref>{{Cite book |last=Bodic |first=Slavka |title=The Ultimate Syrian Cookbook: A Journey Through Syrian Cuisine With 111 Traditional Recipes |date=11 September 2020 |publisher=Independently Published |isbn=9798685380357}}</ref> Сірійськый варбат ся чинит из слоюв кіста філо тай заварної начинкы з манкы,<ref>{{cite web |author=Faye, Yakir Levy \ |date=2012-07-26 |title=An 'iftar' feast - FoodIndex - Jerusalem Post |url=https://www.jpost.com/Food-Index/An-iftar-feast |access-date=2016-03-17 |publisher=Jpost.com}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=gqQvAQAAMAAJ |title=Madison Magazine |publisher=Consumer Publications, Limited |year=1999}}</ref> айбо знає ся давати туды и фісташкы, волоські оріхы, мигдаль<ref>{{cite web |title=The Sweets Story: When Syrians Come to Cairo |url=http://www.huffingtonpost.com/sarah-dajani/the-sweets-story-when-syr_b_5624639.html |access-date=2016-03-17 |publisher=Huffingtonpost.com}}</ref> авадь солодкый сыр.<ref>{{cite web |author=JOYCE SMITHThe Kansas City Star |date=2014-11-04 |title=Sultan's Bakery opens on 39th Street &#124; The Kansas City Star |url=http://www.kansascity.com/news/local/community/816/816-business/article3559174.html |access-date=2016-03-17 |publisher=Kansascity.com}}</ref> Десерт ся поливат сірупом из цукра, воды тай лимонного соку, котрый ся раз варит, а пак остужує ся, вбы став твердый.<ref>[https://www.hungrypaprikas.com/warbat/ Warbat]</ref> Рецепт сірійської баклавы принюс у турецькый Ґазіантеп Челебі Ґіллі у 1871.&nbsp;рокови по тому, як узнав за нього уд повара у [[Дамаск|Дамаскови]]; ун став сучаснов популарнов ґазіантепськов баклавов.<ref name="brunner2018">{{Cite web |last=Brunner |first=Esther |date=2 January 2009 |title=Sweet journey of Güllüoğlu baklava |url=http://www.hurriyet.com.tr/gundem/sweet-journey-of-gulluoglu-baklava-10682696 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181110080253/http://www.hurriyet.com.tr/gundem/sweet-journey-of-gulluoglu-baklava-10682696 |archive-date=2018-11-10 |access-date=2018-11-09}}</ref> У сірійську баклаву ся дає пряженоє масло, похожоє на [[ґгі]], котроє ся кличе [[Самне|самне]] ({{Lang-ar|سمن}}).<ref name="opb2025">{{cite news |title=A baklava crawl in the Turkish city that’s obsessed with the pastry |url=https://www.opb.org/article/2025/06/07/how-one-city-in-turkey-made-beloved-baklava-its-own/ |access-date=27 November 2025 |work=Oregon Public Broadcasting |date=7 Jun 2025 |language=en}}</ref><ref name="raseef2024">{{cite news |title=البقلاوة... ملكة على عرش الحلويات العربية برغم النزاع حول أصولها |url=https://raseef22.net/article/1096911-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%A9-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%B9%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%84%D9%88%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%BA%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%A3%D8%B5%D9%88%D9%84%D9%87%D8%A7 |access-date=27 November 2025 |work=Raseef22 |date=29 March 2024 |language=ar |trans-title=Baklava... the queen of Arabic sweets despite the dispute over its origins}}</ref><ref name="tna2023">{{cite news |title=الحلويات السورية... إقبال كبير في تركيا رغم كل التحديات |url=https://www.alaraby.co.uk/society/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%84%D9%88%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A5%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1-%D9%81%D9%8A-%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A7-%D8%B1%D8%BA%D9%85-%D9%83%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%AD%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D8%AA |access-date=27 November 2025 |work=The New Arab |date=19 Sep 2023 |language=ar-AR |trans-title=Syrian sweets... huge demand in Türkiye despite all the challenges}}</ref> === Арменія === Арменська пахлава ({{Lang-hy|Փախլավա}}) ся чинит из слоюв філа, начинкы з товченых волоськых оріхув, заправляных корицьов тай сірупа из гвоздикы, кориці, лимонного соку, цукру тай воды.<ref>{{Cite book |title=The Armenian Cookbook |url=https://archive.org/details/armeniancookbook0000rach_a7k0 |year=2014 |isbn=978-1497387065 |last1=Hogrogian |first1=Rachel |publisher=CreateSpace Independent Publishing Platform }}</ref><ref>{{Cite web |title=Armenian Pakhlava |url=https://www.floatingkitchen.net/p-is-for-paklava/ |website=Floating Kitchen|date=20 December 2019 }}</ref> Она ся ріже на ромбы тай украшат ся лісков, мигдальов авадь половинков волоського оріха. Часто ся подає на сята, наприклад арменські [[Руздво]] вадь [[Пасха|Пасху]].<ref>''The flower of paradise and other Armenian tales'' by Bonnie C. Marshall, Virginia A. Tashjian, Libraries Unlimited, 2007, p. 179, {{ISBN|1-59158-367-5}}</ref><ref>{{Cite book |title=The Language of Baklava |isbn=978-1400077762 |last1=Abu-Jaber |first1=Diana |date=14 March 2006 |publisher=Knopf Doubleday Publishing }}</ref> Арменська пахлава хоснує разні числа слоюв: єден варіант має 40&nbsp;листув філа ги 40&nbsp;днув [[говіня]] [[Исус Христос|Исуса]] у пустыни;<ref>{{Cite web |title=Recipe Corner: Chocolate Walnut-Raisin Baklava with California Raisins |url=https://mirrorspectator.com/2023/01/05/recipe-corner-chocolate-walnut-raisin-baklava-with-california-raisins/ |website=Mirror-Spectator|date=5 January 2023 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Paklava – Traditional Style |url=https://thearmeniankitchen.com/paklava-traditional-style/ |website=The Armenian Kitchen|date=12 April 2011 }}</ref><ref>{{cite book |last1=Petrosian |first1=I. |url=https://books.google.com/books?id=0oXYX9Qzx9oC&pg=PA47 |title=Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore |last2=Underwood |first2=D. |publisher=Yerkir Publishing |year=2006 |isbn=978-1-4116-9865-9 |series=Armenian Research Center collection |page=47 |access-date=11 December 2019}}</ref> друга варіація обсягує 33&nbsp;слої кіста, символізувучі 33&nbsp;рокы Исусового жывота.<ref name="Theodore Kyriakou and Charles Campion 2004">{{Cite book |last=Theodore Kyriakou and Charles Campion |title=The Real Greek at Home |year=2004 |publisher=Octopus Books |isbn=978-1845334512}}</ref> Варош [[Ґавар]] має свою верзію пахлавы, чиненої из 25&nbsp;слоюв кіста, начинкы из чищеных, сушеных, молотых грецкых оріхув, цукру тай медово-косичаного сірупа, котрый ся дає на готову пахлаву.<ref>{{Cite web |title=Gavar Baklava: The Queen of Local Pastries, Antidote for Holiday Drinking |date=29 December 2017 |url=https://hetq.am/en/article/84697}}</ref><ref>{{Cite web |title=Baklava Gavar |date=9 July 2023 |url=https://www.jidlonacestach.cz/en/baklava-gavar/}}</ref> Такый филь пахлавы ся чинив у товды щи арменському вароши Баязет, айбо челядь міґровала удтідь у Ґавар и сосідні реґіоны у&nbsp;1830.&nbsp;рокови.<ref name="george">{{cite book |last=Bournoutian |first=George |url=https://books.google.com/books?id=Cb9aDwAAQBAJ&pg=PT48 |title=Armenia and Imperial Decline: The Yerevan Province, 1900-1914 |publisher=Routledge |year=2018 |isbn=9781351062602 |series=Routledge Advances in Armenian Studies |location=New York |page=48 }}</ref> Традиція ладити пахлаву у Ґаварі включена у испис културної дідузнины [[Арменія|Арменії]].<ref>{{cite web|url=https://int-heritage.am/ich-list-of-ra/|title=ՀՀ ՈՆՄԺ Արժեքների Ցանկ|trans-title=List of Intangible Cultural Values of Armenia|language=hy|website=int-heritage.am|access-date=3 July 2025}}</ref> === Азербайджан === Азербайджанська пахлава ({{Lang-az|Azərbaycan paxlavası}}) ся чинит головно на сята, такі ги Норуз.<ref>{{cite news|last1=Nazarli|first1=Amina|title=Azerbaijanis welcome beloved Novruz holiday|url=https://www.azernews.az/nation/79255.html|access-date=23 April 2018|agency=AzerNews|publisher=AzerNews|date=19 April 2018|archive-date=24 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180424072602/https://www.azernews.az/nation/79255.html|url-status=live}}</ref><ref name="AzerNews">{{cite news|last1=Ismayilova|first1=Laman|title=Delicious sweets for Novruz holiday|url=https://www.azernews.az/nation/128011.html|access-date=23 April 2018|agency=AzerNews|publisher=AzerNews|date=20 March 2018|archive-date=22 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180422181105/https://www.azernews.az/nation/128011.html|url-status=live}}</ref><ref name="Caspian News">{{cite news|last1=Gadimova|first1=Nazrin|title=Celebrating Novruz? Try These 3 Pastries!|url=https://caspiannews.com/news-detail/celebrating-novruz-try-these-3-pastries-2018-2-21-40/|access-date=23 April 2018|agency=Caspian News|publisher=Caspian News|date=27 February 2018|archive-date=24 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180424072113/https://caspiannews.com/news-detail/celebrating-novruz-try-these-3-pastries-2018-2-21-40/|url-status=live}}</ref> Хоснувут ся у нюй кардамом, шафран, оріхы (майбульше ліска, мигдаль, волоськый оріх) тай цукор.<ref>{{Cite book|title=The World Cookbook: The Greatest Recipes from Around the Globe|last=Jeanne Jacob, Michael Ashkenazi|publisher=ABC-CLIO|year=2014|isbn=9781610694698|pages=82–83}}</ref><ref>{{Cite book|title=Azerbaijan - Culture Smart!: The Essential Guide to Customs & Culture|last=Nikki Kazimova|publisher=Kuperard|year=2011|isbn=9781857335484}}</ref><ref>{{Cite book |title=Ethnic Minorities in Azerbaijan |date= 21 April 2010|isbn=9786130609948|last1= Miller|first1= Frederic P.|last2= Vandome|first2= Agnes F.|last3= John|first3= Mcbrewster|publisher= VDM}}</ref> ''Tenbel paxlava'' ся начинює мигдалями вадь волоськыми оріхами тай має 8–10&nbsp;слоюв, а горі ся покрыват жовтком яйця<ref>{{Cite web |title=Easy Baklava |url=https://azcookbook.com/2008/03/18/easy-baklava/ |website=AZ Cookbook|date=18 March 2008 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Tenbel Baklava |date=20 May 2016 |url=https://www.196flavors.com/azerbaijan-tenbel-pakhlava/}}</ref> тай украшат ся половинков оріха.<ref name="Ahmedov-1986">{{Cite book|title=Azərbaycan kulinariyası, Азербайджанская кулинария, Azerbaijan Cookery - cookbook, in Azeri, Russian & English|last=Ahmedov|first=Ahmed-Jabir|publisher=Ishig|year=1986|location=Baku}}</ref> ''Ganja paxlava'' має 18&nbsp;слоюв и начинку з мигдаля, цукра тай кардамома; у кісто ся давут лупенкы ружі.<ref name="Ahmedov-1986" /> [[Gulkand|Rose petals]] are added to the dough.<ref name="Azerbaijan State News Agency">{{Cite news|url=https://azertag.az/en/xeber/A_tasty_journey_through_Azerbaijan_Sheki_and_Ganja_cuisine-1198357|title=A tasty journey through Azerbaijan: Sheki and Ganja cuisine|work=Azerbaijan State News Agency|access-date=2018-11-07|language=en|archive-date=2019-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022020630/https://azertag.az/en/xeber/A_tasty_journey_through_Azerbaijan_Sheki_and_Ganja_cuisine-1198357|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ganja.az/az/mədəniyyət/milli-mətbəx/gəncə-paxlavası|title=Gəncə paxlavası|website=Website of Ganja city of Azerbaijan|language=az|access-date=2019-02-27|archive-date=2018-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916213305/http://www.ganja.az/az/m%C9%99d%C9%99niyy%C9%99t/milli-m%C9%99tb%C9%99x/g%C9%99nc%C9%99-paxlavas%C4%B1|url-status=live}}</ref> ''Guba paxlava'' має покрытя из шафрана на горішньому слойови тай 50&nbsp;слоюв рішты (кіста из рисової мукы).<ref>{{Cite web|url=https://report.az/multimedia/quba-paxlavasi-bele-hazirlanir-fotoreportaj/|title=Preparation of Guba pakhlava|website=Report Information Agency|language=az|access-date=2019-02-27|archive-date=2019-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227182149/https://report.az/multimedia/quba-paxlavasi-bele-hazirlanir-fotoreportaj/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://azertag.az/xeber/CHay_sufrelerinin_bezeyi___Quba_paxlavasi-937350|title=Guba pakhlava|website=Azerbaijan State News Agency|language=az|access-date=2019-02-27|archive-date=2019-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227182220/https://azertag.az/xeber/CHay_sufrelerinin_bezeyi___Quba_paxlavasi-937350|url-status=live}}</ref> ''Sheki paxlava'' вадь ''Sheki halva'' ся чинит из рішты, ліскы тай кардамома тай сірупа.<ref name="Ahmedov-1986" /><ref name="Azerbaijan State News Agency" /> === Албанія === Албанці сохтувут чинити баклаву ({{Lang-al|bakllava}}) на поєдны мусулманські, католицькі вадь православні празникы тай часто на зимні сяткы вадь на Новый рук. === Боснія === У боснійськуй кухни реґіоналный варіант баклавы ся кличе ''ružice'' (ружіце).<ref>{{cite web |last=Manning |first=Anneka |url=http://www.sbs.com.au/food/article/2016/08/22/bakeproof-bosnian-baking |title=Bakeproof: Bosnian baking : SBS Food |website=Sbs.com.au |date=22 August 2016 |access-date=2017-01-28 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107234711/http://www.sbs.com.au/food/article/2016/08/22/bakeproof-bosnian-baking |url-status=live }}</ref> === Румынія === У румынськуй кухни баклава ({{Lang-ro|baclava}}) тото єден из майпопуларных десертув уєдно из катайфом ({{Lang-ro|cataif}}) и сарайльов ({{Lang-ro|sarailia}}).<ref>{{cite book|chapter-url=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/64667189/ITEMA_2019-DRAFT-Conference-Proceedings.pdf?1602583602=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DFerrari_S_Iaffaldano_N_and_Santamato_V_R.pdf&Expires=1619884310&Signature=PnJylhYa07v3YzWFQ7g5IGPNDknRr9wHYR-1fMnOg7w2Ojc562uRxkjXKpYug8DJQhsA3gYGioTRxunLLmTDnahZs-yCMJu1eYz6xmmpal14VJq6VLPqoRhy6ZP6P7KKR~ai0jGW-hV74P7SUDCTuaieNAI6bjw55fQqWVCf5UjAhFVy0xBQiS2kNV1edy9Yn5jD9mmXQPiq5xqHNXaQgXClgJXgWsA79N1IuJuiqERi9CrzsXTYhnNMXGeGHBRASSbW1RvuBXb9Cud-Mt79j~gUrdYMKZX6VBR~xp5bBDDt2AVGpodYOqzzjZBfftnWDqUUlsDEu7v5Iyo4xhRSoQ__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=43|archive-url=https://web.archive.org/web/20210501150223/https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/64667189/ITEMA_2019-DRAFT-Conference-Proceedings.pdf?1602583602=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DFerrari_S_Iaffaldano_N_and_Santamato_V_R.pdf&Expires=1619884310&Signature=PnJylhYa07v3YzWFQ7g5IGPNDknRr9wHYR-1fMnOg7w2Ojc562uRxkjXKpYug8DJQhsA3gYGioTRxunLLmTDnahZs-yCMJu1eYz6xmmpal14VJq6VLPqoRhy6ZP6P7KKR~ai0jGW-hV74P7SUDCTuaieNAI6bjw55fQqWVCf5UjAhFVy0xBQiS2kNV1edy9Yn5jD9mmXQPiq5xqHNXaQgXClgJXgWsA79N1IuJuiqERi9CrzsXTYhnNMXGeGHBRASSbW1RvuBXb9Cud-Mt79j~gUrdYMKZX6VBR~xp5bBDDt2AVGpodYOqzzjZBfftnWDqUUlsDEu7v5Iyo4xhRSoQ__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=43|url-status=dead|archive-date=2021-05-01|first1=Adina|last1=Săcara-Onița|first2=Andra-Teodora|last2=Porumb|first3=Ciprian Beniamin|last3=Benea| title=3rd International Scientific Conference ITEMA Recent Advances in Information Technology Tourism Economics Management and Agriculture | chapter=The Evolution of the Romanian Pastry. Traditions, European Influences, New Trends |publisher=Association of Economists and Managers of the Balkans|pages=35–44 |year=2019|doi=10.31410/ITEMA.2019.35|isbn = 9788680194233|doi-access=free}}</ref> === Болґарія === У Болґарії ''баклава'' популарна ги зимовый десерт. === Греція === У грецькуй кухни волоські оріхы ся стрічавут май часто ги фісташкы, тай десерт ся приправлят корицьов. Грецька баклава ({{Lang-el|μπακλαβάς}}) має повно реґіоналных варіантув из разными назывками: {{Lang|el|σαμοσάδες}} (самусадес), {{Lang|el|ζουρναδάκια}} (зурнадакія), {{Lang|el|μασουράκια}} (масуракія). Вцілови на югови Греції баклаву майчасто чинят из мигдалю, на сівері&nbsp;— из волоського оріха. Подакотрі рецепты давут ліску, сезам авадь грозенкы.<ref>{{Cite book |title=More Than Baklava |isbn=9780960666812|last1= Semos|first1= Evelyn|date= 1982|publisher= Neiman Marcus}}</ref> сіруп ся чинит из цукра, меду, воды, кориці тай норонча вадь цедры лимона тай соку.<ref>{{Cite book |last=Alexiadou |first=Vefa |title=Greece: The Cookbook |url=https://archive.org/details/greececookbook0000vefa |date=20 March 2017 |publisher=Phaidon Press |isbn=978-0714873800}}</ref><ref>{{Cite web |title=Traditional Greek Baklava Recipe |date=15 May 2021 |url=https://thegreekdeli.com/traditional-greek-baklava-recipe/ }}</ref> Грецька баклава ся символічно чинит из 33&nbsp;слоюв філа на знак рокув, котрі прожыв [[Исус Христос|Исус]].<ref name="Theodore Kyriakou and Charles Campion 2004"/> На острові Лесбос филь баклавы усе щи ся кличе плацента ({{Lang-el|πλατσέντα}}), як и старогрецькоє кісто, котроє подако держит прототипом баклавы. Сучасна баклава-плацента ся чинит из наслоєных листув кіста філо тай оріхув, по печіньови ся умочує у цукровому сірупови тай посыпає ся корицьов.<ref>{{cite web |author=Αποστολή με |title=Πλατσέντα, από την Αγία Παρασκευή Λέσβου &#124; Άρθρα &#124; Bostanistas.gr : Ιστορίες για να τρεφόμαστε διαφορετικά |url=http://www.bostanistas.gr/?i=bostanistas.el.article&id=3528 |access-date=2017-01-28 |website=Bostanistas.gr}}</ref><ref name="cookbook">{{cite book |last=Λούβαρη-Γιαννέτσου |first=Βασιλεία |title=Τα Σαρακοστιανά 50 συνταγές για τη Σαρακοστή και τις γιορτές |year=2014 |trans-title=Lent foods: 50 recipes for Lent and the holidays |chapter=Πλατσέντα ή γλυκόπιτα |chapter-url=https://books.google.com/books?id=5U0iAwAAQBAJ&q=%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B1&pg=PT161}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cuisine of Lesvos |work=VisitGreece |url=https://www.visitgreece.gr/experiences/gastronomy/traditional-cuisine/cuisine-of-lesvos/}}</ref> === Іран === Іранська баглава ([[фарсі]]: {{Lang|fa|باقلوا ''baghlava''}}) не така хрумтяча тай хоснує менше сірупа ги другі варіації баклавы.<ref>{{Cite web |title=Baghlava – Persian Baklava |url=https://thecaspianchef.com/2018/11/24/persian-baklava-baghlava/ |website=The Caspian Chef|date=24 November 2018 }}</ref> Вароші Єзд, Табріз, Казвін, Кашан тай провінція Ґілан знамі за свої филі баклавы.<ref>{{Cite web |title=Baklava in Iran |url=https://iranhikers.com/iranian-cuisine/snacks/baklava}}</ref><ref>N. Ramazani, "''Bāqlavā''", ''Encyclopaedia Iranica'', Volume 3, Issues 5–8, page 729.</ref><ref>{{Cite web |title=The Most Heavenly Baklava Kadayif |url=https://rozinaspersiankitchen.wordpress.com/2019/07/27/baklava-kadayif/ |website=Rozinas Persian Kitchen|date=27 July 2019 }}</ref><ref>{{Cite book |last=Batmanglij |first=Najmieh |title=Cooking in Iran: Regional Recipes and Kitchen Secrets |date=2020 |publisher=Mage Publishers |isbn=978-1949445077}}</ref> Іранська баклава хоснує мікс из молотої ліскы, мигдалю вадь волоського оріха тай фісташок приправленых шафраном, кардамомом авадь жасміном. У сіруп ся знавут давати ружова вода, сок лимона, цукор, мнюд и вода.<ref>Food and Booze: A Tin House Literary Feast, Michelle Wildgen, Nicole J. Georges, Tin House Books, 2007, {{ISBN|0-9773127-7-1}}, {{ISBN|978-0-9773127-7-1}}; page 200.</ref><ref>{{Cite web |title=Baklava Recipe (Persian Style) |date=30 March 2023 |url=https://www.thedeliciouscrescent.com/baklava/}}</ref> Іранська баклава ся ріже на квадратикы вадь ромбикы.<ref>{{Cite book |last=Porter |first=Jamaal |title=Persian Sweets |date=5 December 2022 |publisher=Amazon Digital Services LLC - Kdp |isbn=979-8367005806}}</ref> Кой она готова, та часто ї украшавут подроблеными фісташками, лупенками ружі, жасміном авадь кокосовым порошком, залежно на реґіон.<ref>{{Cite book |last=Rylee |first=Bryan |title=Persian Dessert Recipes |date=31 March 2020 |publisher=Draft2Digital |isbn=978-1393153382}}</ref> === Турція === У турецькуй кухни ''baklava'' ся часто чинит из начинков из фісташок, волоськых оріхув авадь, у поєдных частях Еґейського реґіона, из мигдаля. У Чорноморському реґіоні часто ся хоснує на начинку ліска.<ref>{{cite web |url=http://www.wittistanbul.com/magazine/what-is-baklava-and-where-to-find-the-best-baklava-in-istanbul |title=What is baklava—and where to find the best baklava in Istanbul? |work=Witt magazine |access-date=2013-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004231854/http://www.wittistanbul.com/magazine/what-is-baklava-and-where-to-find-the-best-baklava-in-istanbul/ |archive-date=2013-10-04 |url-status=dead }}</ref> Ліска ся дає ай у турецькый десерт ''sütlü nuriye''&nbsp;— май легку верзію баклавы, у котру умісто сірупа йде молоко.<ref>{{Cite web| title = Ihtilal Tatlısı Sütlü Nuriye'nin Trajikomik Hikayesi| work = Milliyet Haber| date = 30 June 2014| access-date = 2018-11-09| url = http://www.milliyet.com.tr/ihtilal-tatlisi-sutlu-nuriye-nin-trajikomik-istanbul-yerelhaber-270887/| archive-date = 2016-11-26| archive-url = https://web.archive.org/web/20161126195306/http://www.milliyet.com.tr/ihtilal-tatlisi-sutlu-nuriye-nin-trajikomik-istanbul-yerelhaber-270887/| url-status = live}}</ref> ''Midye baklava'' тото оріхова баклава у формі мушлі.<ref>{{cite news |last1=Ajith |first1=Adithi Reena |title=Turkish delights: Kebabs, kunefe & more at Delhi’s Ophelia |url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2025/Mar/20/turkish-delights-kebabs-kunefe-more-at-delhis-ophelia |work=The New Indian Express |date=20 March 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Midye baklavayı ben buldum diyen baklavacının tescili iptal edildi |url=https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/midye-baklavayi-ben-buldum-diyen-baklavacinin-tescili-iptal-edildi-40962110 |access-date=9 November 2025 |work=Hurriyet |date=20 September 2018 |language=tr |trans-title=The registration of the baklava shop that claimed to have invented mussel baklava was cancelled.}}</ref> ''Sarma baklava'' тото баклава из начинков из фісташкового масла, завернута у листя.<ref>{{cite web |title=Fıstıklı sarma {{!}} Traditional Sweet Pastry From Turkiye |url=https://www.tasteatlas.com/fistikli-sarma |website=Taste Atlas |access-date=27 November 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Fıstıklı sarma fiyatı yeni gelen zamla birlikte bin lirayı aştı |url=https://www.halkinsesi.com.tr/fistikli-sarma-fiyati-yeni-gelen-zamla-birlikte-bin-lirayi-asti |access-date=27 November 2025 |work=HALKIN SESİ |language=tr |trans-title=The price of pistachio wraps has exceeded 1,000 lira with the new price increase.}}</ref><ref>{{cite news |last1=Merkezi |first1=Haber |title=Türk tatlıları dünya listesine damga vurdu: 2024'ün en iyi 100 tatlısı arasında Türkiye’nin başarısı! |url=https://www.politikam.com/turk-tatlilari-dunya-listesine-damga-vurdu-2024un-en-iyi-100-tatlisi-arasinda-turkiyenin-basarisi |access-date=27 November 2025 |work=Politika |date=20 November 2024 |language=tr |trans-title=Turkish desserts made their mark on the world list: Türkiye's success among the top 100 desserts of 2024!}}</ref> ''Şöbiyet'' ото варіація баклавы из начинков из [[Каймак|каймака]] (верьшкоподобного молочного їдіня)<ref>{{Cite web |title=Kaymaklı Şöbiyet Tarifi |url=https://www.kisikates.com.tr/tarif/kaymakli-sobiyet-tarifi-1743 }}</ref> и оріхув.<ref>{{Cite web| title = Şöbiyet| work = Arda'nın Mutfağı| date = 9 January 2016| access-date = 2018-11-09| url = http://www.ardaninmutfagi.com/yemek-tarifleri/tatlilar/sobiyet| archive-date = 2018-11-10| archive-url = https://web.archive.org/web/20181110040607/http://www.ardaninmutfagi.com/yemek-tarifleri/tatlilar/sobiyet| url-status = live}}</ref> Ґазіантеп у югоцентралнуй части Турції знамый за свою баклаву, ріхтовану из місных фісташок,<ref>{{cite web |title=Capital of baklava |website=Aramco world |url=https://archive.aramcoworld.com/issue/201503/capital.of.baklava.htm |access-date=2020-12-19 |archive-date=2021-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202235118/https://archive.aramcoworld.com/issue/201503/capital.of.baklava.htm |url-status=live }}</ref> часто подавану из каймаком. Десерт трафив до Ґазіантепа у 1871.&nbsp;рокови позад Челебі Ґіллі, котрый узнав за рецепт уд повара у [[Дамаск|Дамаскови]].<ref name="brunner2018" /> У 2008 турецькоє патентноє міністерство зареєстровало ґеоґрафічноє указаня про антепську баклаву,<ref>{{cite web|url=http://bsanna-news.ukrinform.ua/newsitem.php?id=3731&lang=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004081345/http://bsanna-news.ukrinform.ua/newsitem.php?id=3731&lang=en |url-status=dead |archive-date=2011-10-04 |title=Bsanna News, February 21, 2008 |publisher=Bsanna-news.ukrinform.ua |date=2008-02-21 |access-date=2012-04-22 }}</ref> а у 2013 Европська комісія зареєстровала защищеноє ґеоґрафічноє указаня ''Antep Baklavası'' вадь ''Gaziantep Baklavası''.<ref>{{cite web |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2013:229:0043:0046:EN:PDF |title=Publication of an application pursuant to Article 50(2)(a) of Regulation (EU) No 1151/2012 of the European Parliament and of the Council on quality schemes for agricultural products and foodstuffs |publisher=European Commission |date=2009-10-07 |access-date=2013-12-20 |archive-date=2013-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220181920/http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2013:229:0043:0046:EN:PDF |url-status=live }}</ref> Ґазіантепська баклава стала была першым турецькым продуктом, котрый дустав таку защиту уд Европської комісії.<ref>{{cite web |title=Greek writers praise world-famous Turkish baklava |work=Daily News |date=October 2019 |url=https://www.hurriyetdailynews.com/greek-writers-praise-world-famous-turkish-baklava-147021 |access-date=2020-12-19 |archive-date=2021-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210131104435/https://www.hurriyetdailynews.com/greek-writers-praise-world-famous-turkish-baklava-147021 |url-status=live }}</ref> === Узбекы тай татары === В узбецькуй кухни є ''paxlava'', ''puskal'' и ''yupka'' (по татарськы ''yoka'')&nbsp;— солодкоє тай соленоє їдіня, чиненоє из 10–12 слоюв кіста.<ref name="Lambraki, p. 248-249" /> === Крымські татары === Крымськотатарська ''пахлава'' ({{Lang-crh|baqlava}}) ся чинит из пары скрученых, май грубых слоюв кіста.<ref>{{cite web |author=Olga Kovalenko |date=2015-11-24 |title=A taste of Crimea far from the frontline |url=http://roadsandkingdoms.com/2015/a-taste-of-crimea-far-from-the-frontline/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208193922/http://roadsandkingdoms.com/2015/a-taste-of-crimea-far-from-the-frontline/ |archive-date=2015-12-08 |access-date=2015-12-05 |work=Roads and Kingdoms }}</ref> == Ґалерія == <gallery> Файл:Azərbaycan_paxlavası.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Az%C9%99rbaycan_paxlavas%C4%B1.jpg|[[Азербайджан|Азербайджанська]] пахлава Файл:Gəncə_paxlavası.JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:G%C9%99nc%C9%99_paxlavas%C4%B1.JPG|Пахлава з [[Ганджа|Ґанджі]], Азербайджан Файл:Quba_paxlavası.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Quba_paxlavas%C4%B1.jpg|Пахлава з Ґубы, Азербайджан Файл:Kadayıf_Taksim_(2).JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kaday%C4%B1f_Taksim_(2).JPG|Дакулько видув баклавы у Істанбулови, друга зліва туй ''sarma baklava'' Файл:Baklava_ST_06.JPG|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baklava_ST_06.JPG|Тепша баклавы у [[Старый варош (Єрусалим)|Старому вароши]], [[Єрусалим]] Файл:PatisseriesTunisiennes2005.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PatisseriesTunisiennes2005.jpg|Тепша туніського кіста, у тум числі баклавы Файл:Pakhlava_from_Gavar,_Armenia.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/Файл:Pakhlava_from_Gavar,_Armenia.jpg|Арменська баклава Файл:Algerian_Baklawa.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Algerian_Baklawa.jpg|Алжирська баклава, чинена на [[Ід ал-Фітр]] ([[Ораза-байрам]]) Файл:Baklava_from_Turkey.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baklava_from_Turkey.jpg|[[Ґазіантеп|Ґазіантепська]] баклава Файл:Mussel_baklava_with_walnuts.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/Файл:Mussel_baklava_with_walnuts.jpg|Мідє-баклава у формі мушлі з начинков из грецького оріха Файл:Yazdi_Baqleva,_with_pistachio_topping_(cropped).jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/Файл:Yazdi_Baqleva,_with_pistachio_topping_(cropped).jpg|альт=Photo of baklava on wooden dish, garnished with pistachios|Баклава з [[Єзд|Єзда]], Іран Файл:Baklava_kymi_greece.jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Baklava_kymi_greece.jpg|Грецька баклава з волоськым оріхом Файл:Bakllava,_ëmbëlsirë..jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/Файл:Bakllava,_%C3%ABmb%C3%ABlsir%C3%AB..jpg|Тепша албанської баклавы у [[Косово|Косові]] Файл:مدلهای_انواع_باقلوا_(_7_).jpg|посилання=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D9%85%D8%AF%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A8%D8%A7%D9%82%D9%84%D9%88%D8%A7_(_7_).jpg|Сірійська баклава </gallery> == Література == * {{cite book |editor-last1=Amitai-Preiss |editor-first1=Reuven |editor-first2=David O. |editor-last2=Morgan |title=The Mongol Empire and Its Legacy |url=https://archive.org/details/mongolempireitsl0000unse_u4b0 |publisher=Brill |year=1999 |isbn=90-04-11946-9}} * {{cite book |last=Buell |first=Paul D. |chapter=Mongol Empire and Turkicization: The Evidence of Food and Foodways |editor-last1=Amitai-Preiss |editor-first1=Reuven |editor-first2=David O. |editor-last2=Morgan |title=The Mongol Empire and Its Legacy |url=https://archive.org/details/mongolempireitsl0000unse_u4b0 |publisher=Brill |year=1999 |isbn=90-04-11946-9}} * {{cite journal |last=Christian |first=David |title=Review of Amitai-Preiss, 1999 |journal=Journal of World History |volume=12 |issue=2 |page=476 |year=2001|doi=10.1353/jwh.2001.0055 |s2cid=161517912 }} *{{cite book|editor-last=Goldstein|editor-first=Darra|year=2015|title=The Oxford Companion to Sugar and Sweets|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0199313396|url=https://books.google.com/books?id=jbi6BwAAQBAJ}} * {{cite book |last=Perry |first=Charles |chapter=The Taste for Layered Bread among the Nomadic Turks and the Central Asian Origins of Baklava |title=A Taste of Thyme: Culinary Cultures of the Middle East |url=https://archive.org/details/tasteofthymeculi0000unse |editor-first1=Sami |editor-last1=Zubaida |editor-first2=Richard |editor-last2=Tapper |year=1994 |publisher=Bloomsbury USA |isbn=1-86064-603-4}} *{{cite book|last=Perry|first=Charles|chapter=Studies in Arabic Manuscripts|pages=91–163|editor-last1=Rodinson|editor-first1=Maxime|editor-last2=Arberry|editor-first2=Arthur John|year=2001|title=Medieval Arab Cookery|location=Totnes|publisher=Prospect Books|isbn=0907325912|url=https://books.google.com/books?id=EbHYAAAAMAAJ}} * {{cite book |last=Roden |first=Claudia |title=A New Book of Middle Eastern Food |url=https://archive.org/details/newbookofmiddlee0000rode |date=1986 |publisher=Penguin |isbn=0-14-046588-X}} *{{cite book|last=Salaman|first=Rena|chapter=The Case of the Missing Fish, or ''Dolmathon Prolegomena'' (1984)|pages=184–187|editor-last=Davidson|editor-first=Alan|year=1986|title=Oxford Symposium on Food & Cookery 1984 & 1985, Cookery: Science, Lore and Books Proceedings|location=London|publisher=Prospect Books Limited|isbn=9780907325161|url=https://books.google.com/books?id=jYa3J6xrjt4C}} *{{cite book|last=Vryonis|first=Speros|year=1971|title=The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century |location=Berkeley |publisher=University of California Press|isbn=978-0-52-001597-5|url=https://books.google.com/books?id=wBpIAAAAMAAJ}} Quoted in Perry (1994). * {{cite journal |last=Wasti |first=Syed Tanvir |date=March 2005 |title=The Ottoman Ceremony of the Royal Purse |url=https://archive.org/details/sim_middle-eastern-studies_2005-03_41_2/page/193 |journal=Middle Eastern Studies |volume=41 |issue=2 |pages=193–200|doi=10.1080/00263200500035116 |s2cid=143202946 }} == Референції == <references /> [[Катеґорія:Їдла]] [[Катеґорія:Десерты]] 9kgwo5cxbppojoiopw9izsa1c88irez Список смартфонів з операчнов сістемов Android 0 24069 170841 163104 2026-10-02T20:15:17Z ~2026-53181-35 37077 that's just a typo, since the original authour of the article with build 2065 shared dump and it was actually htc-20645.0.8.0.0. also obviously it is a typo since this number is actually a perforce changelist number. on the article it was htc-2065.0.8.0.0 compile date, which is the same with htc-20645.0.8.0.0 170841 wikitext text/x-wiki [[File:Android phone.jpg|thumb|right|Три телефоны [[Samsung]] ([[Samsung Galaxy Note 10|Galaxy Note 10]], [[Samsung Galaxy Note 10+|Galaxy Note 10+]], і [[Samsung Galaxy Note 10 Lite|Galaxy Note 10 Lite]]) з лоґами Android зображеныма на їх [[образовка]]х.]] Тото є список пристроїв, котры фунґують на [[Android (операчна сістема)|Android]], котра є [[операчна сістема]] з [[Отворене жрїдло|отвореным жрїдловым кодом]] про смартфоны і іншы пристрої. <CENTER> [[#A|A]] [[#B|B]] [[#C|C]] [[#D|D]] [[#E|E]] [[#F|F]] [[#G|G]] [[#H|H]] [[#I|I]] [[#J|J]] [[#K|K]] [[#L|L]] [[#M|M]] [[#N|N]] [[#O|O]] [[#P|P]] [[#R|R]] [[#S|S]] [[#T|T]] [[#U|U]] [[#V|V]] [[#W|W]] [[#X|X]] [[#Y|Y]] [[#Z|Z]] </CENTER> ==A== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Amazon Fire Phone]] |[[Amazon (company)|Amazon]] |2014/07 |Android 4.2.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.geekwire.com/2015/better-worse-amazon-fire-phone-jeff-bezos-baby/|title = For better or worse, the Amazon Fire Phone was Jeff Bezos' baby|website=Geekwire.com|date = 7 January 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Arirang (smartphone)|Arirang (original)]] |[[Arirang (smartphone)]] |2013/08 |Android 4.0.4 Ice Cream Sandwich |<ref name="auto4">[[Arirang (smartphone)]]</ref> |- ! scope="row" | [[Arirang (smartphone)|Arirang 171]] |[[Arirang (smartphone)]] |2018/04 |Android 7.1.1 Nougat |<ref name="auto4"/> |- ! scope="row" | [[Asus PadFone]] |[[Asus]] |2012/06 |[[Android Ice Cream Sandwich|Android 4.0 Ice Cream Sandwich]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone-3965.php|title=Asus PadFone - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone 2 |Asus |2012/10 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_2-5017.php|title=Asus PadFone 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone Infinity |Asus |2013/04 |[[Android Jelly Bean|Android 4.1 Jelly Bean]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_infinity-5328.php|title=Asus PadFone Infinity - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone Infinity 2 |Asus |2013/10 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_infinity_2-5706.php|title=Asus PadFone Infinity 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone mini |Asus |2013/12 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_mini-5891.php|title=Asus PadFone mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone E |Asus |2014/01 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_e-5993.php|title=Asus PadFone E - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone Infinity Lite |Asus |2014/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_infinity_lite-6120.php|title=Asus PadFone Infinity Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#ZenFone 5|Asus ZenFone 5 (2014)]] |Asus |2014/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_5_a500cg_(2014)-5952.php|title=Asus Zenfone 5 A500CG (2014) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#ZenFone 4|Asus ZenFone 4 (2014)]] |Asus |2014/05 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_4_(2014)-5951.php|title=Asus Zenfone 4 (2014) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#ZenFone 6|Asus ZenFone 6 (2014)]] |Asus |2014/05 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_6_a600cg_(2014)-5953.php|title=Asus Zenfone 6 A600CG (2014) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone S/X |Asus |2014/06 |[[Android KitKat|Android 4.4 KitKat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_s-6238.php|title=Asus PadFone S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_x-6519.php|title=Asus PadFone X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#ZenFone 4.5|Asus ZenFone 4.5 (2014)]] |Asus |2014/07 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_4_a450cg_(2014)-6428.php|title=Asus Zenfone 4 A450CG (2014) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#ZenFone 5|Asus ZenFone 5 (2014)]] |Asus |2014/07 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_5_a500kl_(2014)-6429.php|title=Asus Zenfone 5 A500KL (2014) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus PadFone X mini |Asus |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_padfone_x_mini-6737.php|title=Asus PadFone X mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus Pegasus (X002) |Asus |2014/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_pegasus-6897.php|title=Asus Pegasus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#ZenFone 5|Asus ZenFone 5 (2015)]] |Asus |2015/01 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_5_a501cg_(2015)-7160.php|title=Asus Zenfone 5 A501CG (2015) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ZenFone 2|Asus ZenFone 2]] |Asus |2015/03 |[[Android Lollipop|Android 5.0 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_2_ze500cl-7044.php|title=Asus Zenfone 2 ZE500CL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_2_ze550ml-7120.php|title=Asus Zenfone 2 ZE550ML - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_2_ze551ml-6917.php|title=Asus Zenfone 2 ZE551ML - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 3]] |Asus |2016/08 |[[Android Marshmallow|Android 6.0 Marshmallow]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_3_ze520kl-8197.php|title=Asus Zenfone 3 ZE520KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_3_ze552kl-8106.php|title=Asus Zenfone 3 ZE552KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 4]] |Asus |2017/10 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_4_ze554kl-8782.php|title=Asus Zenfone 4 ZE554KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone Max Plus M1 |Asus |2017/11 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_plus_(m1)_zb570tl-8953.php|title=Asus Zenfone Max Plus (M1) ZB570TL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#Fifth generation (2018)|Asus ZenFone Max M1]] |Asus |2018/05 |[[Android Oreo|Android 8.0 Oreo]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_(m1)_zb555kl-9097.php|title=Asus Zenfone Max (M1) ZB555KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_(m1)_zb556kl-9373.php|title=Asus Zenfone Max (M1) ZB556KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus Zenfone Max Pro M1|Asus ZenFone Max Pro M1]] |Asus |2018/05 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_pro_(m1)_zb601kl_zb602k-9173.php|title=Asus Zenfone Max Pro (M1) ZB601KL/ZB602K - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 5]] |Asus |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_5_ze620kl-9061.php|title=Asus Zenfone 5 ZE620KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone Live L1 |Asus |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_live_(l1)_za550kl-9194.php|title=Asus ZenFone Live (L1) ZA550KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone]] |Asus |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_zs600kl-9224.php|title=Asus ROG Phone ZS600KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone Lite L1 |Asus |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_lite_(l1)_za551kl-9372.php|title=Asus ZenFone Lite (L1) ZA551KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone#Fifth generation (2018)|Asus ZenFone Max M2]] |Asus |2018/12 |[[Android Pie|Android 9 Pie]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_(m2)_zb633kl-9437.php|title=Asus Zenfone Max (M2) ZB633KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus Zenfone Max Pro M2|Asus ZenFone Max Pro M2]] |Asus |2018/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_pro_(m2)_zb631kl-9410.php|title=Asus Zenfone Max Pro (M2) ZB631KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone Max Shot |Asus |2019/03 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_shot_zb634kl-9633.php|title=Asus Zenfone Max Shot ZB634KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone Max Plus M2 |Asus |2019/03 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_max_plus_(m2)_zb634kl-9634.php|title=Asus Zenfone Max Plus (M2) ZB634KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone Live L2 |Asus |2019/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_live_(l2)-9667.php|title=Asus ZenFone Live (L2) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 6]] |Asus |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_6_zs630kl-9698.php|title=Asus Zenfone 6 ZS630KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone II]] |Asus |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_ii_zs660kl-9770.php|title=Asus ROG Phone II ZS660KL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone 3|ROG Phone 3/Strix]] |Asus |2020/08 |[[Android 10]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_3_zs661ks-10296.php|title=Asus ROG Phone 3 ZS661KS - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_3_strix-10328.php|title=Asus ROG Phone 3 Strix - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 7]] |Asus |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_7_zs670ks-10379.php|title=Asus ZenFone 7 ZS670KS - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_7_pro_zs671ks-10393.php|title=Asus ZenFone 7 Pro ZS671KS - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone 5|ROG Phone 5/Pro/Ultimate]] |Asus |2021/03 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_5-10715.php|title=Asus ROG Phone 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_5_pro-10784.php|title=Asus ROG Phone 5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_5_ultimate-10785.php|title=Asus ROG Phone 5 Ultimate - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 8|Asus ZenFone 8/Flip]] |Asus |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_8-10893.php|title=Asus Zenfone 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_8_flip-10892.php|title=Asus Zenfone 8 Flip - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus Smartphone for Snapdragon Insiders |Asus |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_smartphone_for_snapdragon_insiders-11006.php|title=Asus Smartphone for Snapdragon Insiders - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ROG Phone 5s/Pro |Asus |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_5s-11054.php|title=Asus ROG Phone 5s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_5s_pro-11053.php|title=Asus ROG Phone 5s Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone 6|ROG Phone 6/Pro]] |Asus |2022/07 |[[Android 12]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_6-11647.php|title=Asus ROG Phone 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_6_pro-11648.php|title=Asus ROG Phone 6 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Asus ZenFone 9]] |Asus |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_9-11656.php|title=Asus Zenfone 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone 6#ROG Phone 6D|Asus ROG Phone 6D/Ultimate]] |Asus |2022/10 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_6d-11881.php|title=Asus ROG Phone 6D - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_6d_ultimate-11880.php|title=Asus ROG Phone 6D Ultimate - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone 7|ROG Phone 7/Ultimate]] |Asus |2023/04 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_7-12223.php|title=Asus ROG Phone 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_7_ultimate-12224.php|title=Asus ROG Phone 7 Ultimate - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone 10 |Asus |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_10-12380.php|title=Asus Zenfone 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ROG Phone 8|ROG Phone 8/Pro/Pro Edition]] |Asus |2024/01 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_8-12780.php|title=Asus ROG Phone 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_8_pro-12746.php|title=Asus ROG Phone 8 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone 11 Ultra |Asus |2024/04 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_11_ultra-12820.php|title=Asus Zenfone 11 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ROG Phone 9/Pro |Asus |2024/11 |[[Android 15]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_9-13503.php|title=Asus ROG Phone 9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_9_pro-13469.php|title=Asus ROG Phone 9 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ROG Phone 9 FE |Asus |2025/02 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_rog_phone_9_fe-13641.php|title=Asus ROG Phone 9 FE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Asus ZenFone 12 Ultra |Asus |2024/04 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/asus_zenfone_12_ultra-13653.php|title=Asus Zenfone 12 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |} ==B== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | Balmuda Phone |[[Balmuda]] |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.theverge.com/2021/11/16/22784878/balmuda-phone-announced-specs-price-toaster-japan|title=The Balmuda Phone is a compact Android phone from a high-end toaster company|date=16 November 2021}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/balmuda_phone_unveiled_with_49_display_pebbleshaped_design-news-51862.php|title = Balmuda Phone unveiled with 4.9" display, pebble-shaped design|author1=Michail }}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://arstechnica.com/gadgets/2021/11/meet-this-unique-compact-android-phone-from-a-japanese-toaster-company/|title = A Japanese toaster company makes the most unique Android phone of the year|date = 16 November 2021}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gizmochina.com/2022/01/12/balmuda-discontinues-sales-of-its-compact-phone-after-several-poor-reviews/|title = Balmuda discontinues sales of its compact phone after several poor reviews|date = 12 January 2022}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.inputmag.com/design/balmuda-phone-expose-boring-smartphone-design|title = The Balmuda Phone is a glimpse into a reality that will never happen| date=17 November 2021 }}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry Priv]] |[[BlackBerry Limited]] |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_priv-7587.php|title=BlackBerry Priv - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry DTEK50]] |BlackBerry Limited |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_dtek50-8229.php|title=BlackBerry DTEK50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry DTEK60]] |BlackBerry Limited |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_dtek60-8351.php|title=BlackBerry DTEK60 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry Aurora]] |[[BlackBerry Mobile]] |2017/03 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_aurora-8612.php|title=BlackBerry Aurora - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry KeyOne]] |BlackBerry Mobile |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_keyone-8508.php|title=BlackBerry Keyone - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry Motion]] |BlackBerry Mobile |2017/12 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_motion-8891.php|title=BlackBerry Motion - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry Key2]] |BlackBerry Mobile |2018/06 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_key2-9187.php|title=BlackBerry KEY2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | BlackBerry Evolve/X |BlackBerry Mobile |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_evolve-9281.php|title=BlackBerry Evolve - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_evolve_x-9282.php|title=BlackBerry Evolve X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[BlackBerry Key2|BlackBerry Key2 LE]] |BlackBerry Mobile |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/blackberry_key2_le-9292.php|title=BlackBerry KEY2 LE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Black Shark |[[Xiaomi]] |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark-9164.php|title=Xiaomi Black Shark - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Black Shark Helo |Xiaomi |2018/11 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_helo-9382.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Black Shark 2 |Xiaomi |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_2-9639.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Black Shark 2 Pro |Xiaomi |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_2_pro-9779.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Black Shark 3|Black Shark 3/Pro]] |Xiaomi |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_3-10110.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_3_pro-10109.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Black Shark 3|Black Shark 3S]] |Xiaomi |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_3s-10350.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2024-06-27}}</ref> |- ! scope="row" | [[Black Shark 4|Black Shark 4/Pro]] |Xiaomi |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_4-10714.php|title=Xiaomi Black Shark 4 - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_4_pro-10805.php|title=Xiaomi Black Shark 4 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-24}}</ref> |- ! scope="row" | [[Black Shark 4|Black Shark 4S/Pro]] |Xiaomi |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_4s-11153.php|title=Xiaomi Black Shark 4S - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2024-06-27}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_4s_pro-11152.php|title=Xiaomi Black Shark 4S Pro - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2024-06-27}}</ref> |- ! scope="row" | [[Black Shark 5|Black Shark 5/Pro/RS]] |Xiaomi |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_5-11454.php|title=Xiaomi Black Shark 5 - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2024-06-27}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_5_pro-11453.php|title=Xiaomi Black Shark 5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2024-06-27}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_black_shark_5_rs-11455.php|title=Xiaomi Black Shark 5 RS - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2024-06-27}}</ref> |- ! scope="row" | BoringPhone |BoringPhone |2019 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://newatlas.com/boringphone-mobile-addiction/60381/|title = BoringPhone created to save you from your mobile addiction|date = July 2019}}</ref> |- !Blu View 1 |BLU |2019/11 |Android 9 Pie | |} ==C== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Casio G'zOne Commando]] |NEC, Casio and Hitachi |2011/04 |Android 2.2.1 Froyo |{{Citation needed |date=May 2024}} |- ! scope="row" | CAT S22 Flip |[[Cat Phones|CAT]] |2021/11 |Android 11 (Go Edition) |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.zdnet.com/article/cat-s22-flip/|title=CAT S22 Flip review: Rugged, classic Android phone for connectivity in the field|website=[[ZDNet]]}}</ref> |- ! scope="row" | CAT S62 Pro |CAT |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.zdnet.com/product/cat-s62-pro/|title = Cat S62 Pro review: Integrated thermal camera shines in this rugged mid-range smartphone|website = [[ZDNet]]}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cherry Mobile Flare S7]] |Cherry Mobile |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{cite web |url =https://cherryshop.com.ph/products/cherry-mobile-flare-s7-3gb | title = Cherry Mobile Flare S7 (3GB) |last = |first = |date = |website = |publisher =Cherry Mobile }}</ref><ref>{{cite web |url = https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s7 |title = Cherry Mobile Flare S7 Specs, Price and Features |last = |first = |date =October 8, 2018 |website= |publisher = Pinoy Techno Guide}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cherry Mobile Flare S7 Power]] |Cherry Mobile |2018/10 |Android 8.1 Oreo (Go Edition) |<ref>{{cite web |url =https://cherryshop.com.ph/products/cherry-mobile-flare-s7-power | title = Cherry Mobile Flare S7 Power |last = |first = |date = |website = |publisher =Cherry Mobile }}</ref><ref>{{cite web |last1=Gubalane |first1=Daniel |url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s7-power |title=Cherry Mobile Flare S7 Power – Specs, Price and Features |work=Pinoy Techno Guide |date=October 15, 2018 |access-date= }}</ref> |- ! scope="row" | [[Cherry Mobile Flare S7 Lite]] |Cherry Mobile |2018/10 |Android 8.1 Oreo (Go Edition) |<ref>{{Cite web |last1=Gubalane |first1=Daniel |url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s7-lite |title=Cherry Mobile Flare S7 Lite – Specs, Price and Features |work=Pinoy Techno Guide |date= |access-date= |quote=}}</ref><ref>{{cite web |url=https://cherryshop.com.ph/products/cherry-mobile-flare-s7-lite|title=Cherry Mobile Flare S7 Lite |last= |first= |date= |website= |publisher=Cherry Mobile |access-date= }}</ref> |- |- ! scope="row" | [[Cherry Mobile Flare S7 Mini]] |Cherry Mobile |2018/10 |Android 8.1 Oreo (Go Edition) |<ref>{{Cite web |last1=Gubalane |first1=Daniel |url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s7-mini |title=Cherry Mobile Flare S7 Mini – Specs, Price and Features |work=Pinoy Techno Guide |date=October 16, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cherry Mobile Flare S7 Plus]] |Cherry Mobile |2018/09 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{Cite web |url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s7-plus |title=Cherry Mobile Flare S7 Plus Specs, Price and Features |last= |first= |date= |website= |publisher=Pinoy Techno Guide |access-date= }}</ref> |- ! scope="row" |[[Cherry Mobile Flare S7 Prime]] |Cherry Mobile |2018/10 |Android 8.1 Oreo (Go Edition) |<ref name=pinoytechnoguide>{{Cite web |url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s7-prime |title=Cherry Mobile Flare S7 Prime – Specs, Price and Features |last= |first= |date=October 16, 2018 |website= |publisher=Pinoy Techno Guide |access-date= }}</ref> |- ! scope="row" | [[Cherry Mobile Flare S8]] |Cherry Mobile |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{Cite web |url=https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8/ |title=https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8/ |access-date=August 15, 2024 |archive-date=November 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201113124002/https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8/ |url-status=dead }}</ref> |- ! scope="row" | Cherry Mobile Flare S8 Deluxe |[[Cherry Mobile]] |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8-deluxe/|title=Cherry Mobile Flare S8 Deluxe - Full Phone Specifications|website=Cherry Mobile}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/cherry-mobile-flare-s8-deluxe|title=Cherry Mobile Flare S8 Deluxe – Full Specs and Official Price in the Philippines|first=|last=|date=|website=Pinoy Techno Guide}}</ref> |- ! scope="row" | Cherry Mobile Flare S8 Pro |Cherry Mobile |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8-pro/|title=Cherry Mobile Flare S8 Pro - Full Phone Specifications|website=Cherry Mobile}}</ref><ref name="Cañente">{{#invoke:cite|web|url=https://www.noypigeeks.com/tech-news/cherry-mobile-flare-s8-launch-date/|title=Cherry Mobile Flare S8 series launch date revealed|first=Patrick|last=Cañente|date=July 19, 2019|website=NoypiGeeks}}</ref> |- ! scope="row" | Cherry Mobile Flare S8 Plus |Cherry Mobile |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8-plus/|title=Cherry Mobile Flare S8 Plus - Full Phone Specifications|website=Cherry Mobile}}</ref><ref name="Cañente"/> |- ! scope="row" | Cherry Mobile Flare S8 Lite |Cherry Mobile |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cherrymobile.com/flare-s8-series/flare-s8-lite/|title=Cherry Mobile Flare S8 Lite - Full Phone Specifications|website=Cherry Mobile}}</ref><ref name="Cañente"/> |- ! scope="row" |CMF Phone 1 |[[Nothing (company)|Nothing]] |2024/07 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing CMF Phone 1 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_cmf_phone_1-13122.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[CMF Phone 2 Pro]] |Nothing |2025/05 |[[Android 15]] |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing CMF Phone 2 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_cmf_phone_2_pro_5g-13821.php|website=GSMArena}}</ref> |} ==D== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | Dior Phone Touch/Dior Revires |[[Dior]] |2011 |Unknown Android Version |<ref name="ReferenceC">{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/dior_phone_touch_is_a_droid_for_the_fashion_conscioous-news-3060.php|title=Dior Phone Touch is a droid for the fashion conscious|website=Gsmarena.com|access-date=22 February 2022}}</ref> |} ==E== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Essential PH-1]] |[[Essential Products]] |2017/08 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.essential.com/phone|title=Essential Phone &#124; Free Yourself. Unlocked, Premium Android smartphone.|website=Essential|access-date=2019-03-05|archive-date=2020-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213094406/https://www.essential.com/phone|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | Eye |ESTI |''Unreleased'' |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.theverge.com/circuitbreaker/2017/3/13/14908218/eye-esti-inc-iphone-case-android-why-kickstarter|title = This case is literally an entire Android phone that you attach to your iPhone|date = 13 March 2017}}</ref> |} ==F== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Fairphone 1]] |[[FairPhone]] |2013/04 |Android 4.2 Jelly Bean | |- ! scope="row" | [[Fairphone 2]] |[[FairPhone]] |2015/12 |Android 5 Lollipop | |- ! scope="row" | [[Fairphone 3]] |[[FairPhone]] |2019/09 |Android 9 Pie | |- ! scope="row" | [[Fairphone 3+]] |[[FairPhone]] |2020/08 |Android 10 | |- ! scope="row" | [[Fairphone 4]] |[[FairPhone]] |2021/10 |Android 11 | |- ! scope="row" | [[Fairphone 5]] |[[FairPhone]] |2023/08 |Android 13 | |- ! scope="row" | [[Freedom Phone]] |[[Freedom Phone]] |2021/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|author=TechnophilePH |url=https://technophileph.com/2021/07/21/freedom-phone-is-a-scam-oh-we-didnt-know/ |title=Freedom Phone is a scam? Oh, we didn't know - Technophile |website=Technophileph.com |date=2021-07-21 |access-date=2022-02-16}}</ref> |} ==G== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Geeksphone One]] |[[Geeksphone]] |2010 |Android 1.6 Donut | |- ! scope="row" | [[Geeksphone Revolution]] |[[Geeksphone]] |2014/01 |Android 4.2.2 Jelly Bean | |- ! scope="row" | [[Blackphone]] |[[Geeksphone]] & [[Silent Circle]] |2014/06 |Android 4.4.2 KitKat | |- ! scope="row" | [[Garmin Nüvifone]] A50/Garminfone |[[Garmin]] |2010/06 |Android 1.6 Donut | |- ! scope="row" | [[Garmin Nüvifone]] A10 |[[Garmin]] |2010/07 |Android 1.6 Donut | |- ! scope="row" | Goophone i5 |[[Goophone]] |2012/08 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich (w/ iOS 6 skin) |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.engadget.com/2012-08-30-goophone-i5-manages-to-kirf-the-2012-iphone-weeks-in-advance.html |title=Goophone I5 manages to KIRF the 2012 iPhone weeks in advance |website=Engadget.com |date= 30 August 2012|access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | Goophone i5S |[[Goophone]] |2013/03 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.engadget.com/2013-03-12-goophone-i5s-kirfs-the-iphone-5s-early.html |title=Goophone i5S KIRFs the iPhone 5S early, gives the iPhone 4S a run for its money (video) |website=Engadget.com |date= 12 March 2013|access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | Goophone i5C |[[Goophone]] |2013/08 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.engadget.com/2013-08-27-goophone-iphone-5c-clone.html |title=Goophone to launch $100 iPhone 5C clone, still KIRFing it |website=Engadget.com |date= 27 August 2013|access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | Goophone i6 |[[Goophone]] |2014/07 |Android 4.2.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gizchina.com/2014/07/16/goophone-announce-goophone-i6-iphone-6-clone-ahead-apple/ |title=GooPhone announce GooPhone i6 iPhone 6 clone ahead of Apple |website=Gizchina.com |date= 16 July 2014|access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | Goophone X |[[Goophone]] |2017/09 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gizchina.com/2017/09/13/goophone-x-iphone-x-knock-off-already-sale-fake-features/ |title=GooPhone X iPhone X Knock Off Is Already On Sale With Fake Features! |website=Gizchina.com |date= 13 September 2017|access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | Goophone 12 Pro |[[Goophone]] |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gizmochina.com/2020/09/15/goophone-12-pro-is-the-first-of-several-iphone-12-pro-clones-thatll-hit-the-market-soon/|title=Goophone 12 Pro is the first of several iPhone 12 Pro clones that'll hit the market soon|first=Jed John|last=Ikoba|website=Gizmochina.com|date=15 September 2020|access-date=22 February 2022}}</ref> |} ==H== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[HTC Dream]] |[[HTC]] |2008/09 |[[Android 1.0]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2013/12/the-day-google-had-to-start-over-on-android/282479/|title=The Day Google Had to 'Start Over' on Android|first=Fred|last=Vogelstein|date=December 18, 2013|website=The Atlantic}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Magic]] |HTC |2009/05 |[[Android Donut|Android 1.6 Donut]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/google_give_away_htc_magic_to_developers_called_google_ion-news-935.php|title=Google give away HTC Magic to developers, called Google Ion|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Hero]] |HTC |2009/07 |[[Android Cupcake|Android 1.5 Cupcake]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.techradar.com/reviews/phones/mobile-phones/htc-hero-617981/review|title=HTC Hero review|first=Gareth |last=Beavis|website=TechRadar|date=20 July 2009}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Tattoo]] |HTC |2009/09 |[[Android Donut|Android 1.6 Donut]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_tattoo-2932.php|title=HTC Tattoo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire]] |HTC |2010/02 |[[Android Eclair|Android 2.0 Eclair]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.techradar.com/reviews/phones/mobile-phones/htc-desire-679515/review|title=HTC Desire review|first=Gareth |last=Beavis |website=TechRadar|date=1 April 2011}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Legend]] |HTC |2010/03 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_legend-3141.php|title=HTC Legend - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Droid Incredible]] |HTC |2010/04 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_droid_incredible-3230.php|title=HTC Droid Incredible - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Wildfire]] |HTC |2010/05 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire-3337.php|title=HTC Wildfire - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Aria]] |HTC |2010/06 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_aria-3392.php|title=HTC Aria - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Evo 4G]] |HTC |2010/06 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_evo_4g-3427.php|title=HTC Evo 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Evo 4G+]] |HTC |2010/06 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_evo_4g+-5058.php|title=HTC Evo 4G+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire HD]] |HTC |2010/10 |[[Android Froyo|Android 2.2 Froyo]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_hd-3468.php|title=HTC Desire HD - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire Z]] |HTC |2010/11 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_z-3421.php|title=HTC Desire Z - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Gratia]] |HTC |2010/11 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_gratia-3585.php|title=HTC Gratia - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Evo Shift 4G]] |HTC |2011/01 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_evo_shift_4g-3702.php|title=HTC EVO Shift 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Inspire 4G]] |HTC |2011/02 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_inspire_4g-3706.php|title=HTC Inspire 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Incredible S]] |HTC |2011/02 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_incredible_s-3788.php|title=HTC Incredible S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC ThunderBolt]] |HTC |2011/03 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_thunderbolt_4g-3703.php|title=HTC ThunderBolt 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire S]] |HTC |2011/03 |[[Android Gingerbread|Android 2.3 Gingerbread]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_s-3776.php|title=HTC Desire S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Merge]] |HTC |2011/04 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_merge-3739.php|title=HTC Merge- Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Sensation]] |HTC |2011/05 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_sensation-3875.php|title=HTC Sensation - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Wildfire S]] |HTC |2011/05 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_s-3777.php|title=HTC Wildfire S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC ChaCha]] |HTC |2011/06 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_chacha-3787.php|title=HTC ChaCha - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Salsa]] |HTC |2011/06 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_salsa-3786.php|title=HTC Salsa - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Evo 3D]] |HTC |2011/07 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_evo_3d-3901.php|title=HTC EVO 3D - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Amaze 4G]] |HTC |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_amaze_4g-4097.php|title=HTC Amaze 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Explorer]] |HTC |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_explorer-4102.php|title=HTC Explorer - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Sensation#HTC Sensation|HTC Sensation XE]] |HTC |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_sensation_xe-4164.php|title=HTC Sensation XE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Rhyme]] |HTC |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_rhyme-4132.php|title=HTC Rhyme - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Raider 4G]] |HTC |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_raider_4g-3958.php|title=HTC Raider 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Evo Design 4G]] |HTC |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_evo_design_4g-4202.php|title=HTC EVO Design 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Sensation XL]] |HTC |2011/11 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_sensation_xl-4161.php|title=HTC Sensation XL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Rezound]] |HTC |2011/11 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_rezound-4099.php|title=HTC Rezound - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One S]] |HTC |2012/04 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_s-4574.php|title=HTC One S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One V]] |HTC |2012/04 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_v-4575.php|title=HTC One V - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One X]]/XL |HTC |2012/05 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_x-4320.php|title=HTC One X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_xl-4572.php|title=HTC One XL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Evo 4G LTE]] |HTC |2012/05 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_evo_4g_lte-4665.php|title=HTC Evo 4G LTE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One S C2 |HTC |2012/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_s_c2-4836.php|title=HTC One S C2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire C]] |HTC |2012/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_c-4759.php|title=HTC Desire C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire V]] |HTC |2012/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_v-4805.php|title=HTC Desire V - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Incredible 4G LTE|HTC Droid Incredible 4G LTE]] |HTC |2012/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_droid_incredible_4g_lte-4744.php|title=HTC DROID Incredible 4G LTE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire VC |HTC |2012/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_vc-4829.php|title=HTC Desire VC - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire XC |HTC |2012/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_xc-5861.php|title=HTC Desire XC - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One X#One XC|HTC One XC]] |HTC |2012/08 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_xc-4977.php|title=HTC One XC - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC J]] |HTC |2012/08 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_j-4997.php|title=HTC J - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire VT |HTC |2012/08 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_vt-4830.php|title=HTC Desire VT - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire X]] |HTC |2012/10 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_x-4951.php|title=HTC Desire X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One VX]] |HTC |2012/10 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_vx-5016.php|title=HTC Desire VX - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One X+]] |HTC |2012/11 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_x+-4976.php|title=HTC One X+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire SV]] |HTC |2012/11 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_sv-5105.php|title=HTC Desire SV - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 400 |HTC |2012/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_400_dual_sim-4978.php|title=HTC Desire 400 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One SV]] |HTC |2013/01 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_sv-5105.php|title=HTC One SV - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Butterfly]] |HTC |2013/01 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_butterfly-5118.php|title=HTC Butterfly - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One (M7)]] |HTC |2013/03 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one-5313.php|title=HTC One - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC First]] |HTC |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_first-5395.php|title=HTC First - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire L/P/Q |HTC |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_l-6121.php|title=HTC Desire L - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_p-6123.php|title=HTC Desire P - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_q-6122.php|title=HTC Desire Q - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire U |HTC |2013/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_u-5261.php|title=HTC Desire U - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 600]] |HTC |2013/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_600_dual_sim-5465.php|title=HTC Desire 600 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 200]] |HTC |2013/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_200-5536.php|title=HTC Desire 200 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Butterfly S]] |HTC |2013/07 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_butterfly_s-5537.php|title=HTC Butterfly S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One Mini]] |HTC |2013/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_mini-5505.php|title=HTC One mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 500]] |HTC |2013/09 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_500-5623.php|title=HTC Desire 500 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One Max]] |HTC |2013/10 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_max-5704.php|title=HTC One Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 601]] |HTC |2013/10 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_601-5667.php|title=HTC Desire 601 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 300]] |HTC |2013/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_300-5666.php|title=HTC Desire 300 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 601]] dual sim |HTC |2013/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_601_dual_sim-5871.php|title=HTC Desire 601 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 700 |HTC |2014/01 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_700-6552.php|title=HTC Desire 700 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_700_dual_sim-5870.php|title=HTC Desire 700 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 501 |HTC |2014/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_501-5872.php|title=HTC Desire 501 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_501_dual_sim-5907.php|title=HTC Desire 501 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 816]] |HTC |2014/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_816-6073.php|title=HTC Desire 816 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One (M8)]] |HTC |2014/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_(m8)-6074.php|title=HTC One (M8) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 310]] |HTC |2014/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_310-6009.php|title=HTC Desire 310 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_310_dual_sim-6348.php|title=HTC Desire 310 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 610]] |HTC |2014/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_610-6160.php|title=HTC Desire 610 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 816]] dual sim |HTC |2014/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_816_dual_sim-6487.php|title=HTC Desire 816 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One Mini 2]] |HTC |2014/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_mini_2-6345.php|title=HTC One mini 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 210 |HTC |2014/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_210_dual_sim-6316.php|title=HTC Desire 210 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 616]] |HTC |2014/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_616_dual_sim-6234.php|title=HTC Desire 616 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One (E8)]] |HTC |2014/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_(e8)-6397.php|title=HTC One (E8) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 516 |HTC |2014/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_516_dual_sim-6463.php|title=HTC Desire 516 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One Mini 2|HTC One Remix]] |HTC |2014/07 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_remix-6528.php|title=HTC One Remix - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Butterfly 2]] |HTC |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_butterfly_2-6581.php|title=HTC Butterfly 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 510]] |HTC |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_510-6608.php|title=HTC Desire 510 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 820q dual sim|HTC Desire 820q]] |HTC |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_820q_dual_sim-6854.php|title=HTC Desire 820q dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 612 |HTC |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_612-6719.php|title=HTC Desire 612 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One (M8 Eye) |HTC |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_(m8_eye)-6713.php|title=HTC One (M8 Eye) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 816G |HTC |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_816g_dual_sim-6736.php|title=HTC Desire 816G dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 820]] |HTC |2014/11 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_820_dual_sim-6637.php|title=HTC Desire 820 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire Eye]] |HTC |2014/11 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_eye-6715.php|title=HTC Desire Eye - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 620]]/G |HTC |2014/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_620-6830.php|title=HTC Desire 620 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_620g_dual_sim-6841.php|title=HTC Desire 620G dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 320 |HTC |2015/01 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_320-6913.php|title=HTC Desire 320 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 526G+ |HTC |2015/01 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_526g+_dual_sim_-6947.php|title=HTC Desire 526G+ dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 826 |HTC |2015/03 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_826_dual_sim-6921.php|title=HTC Desire 826 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 626]] |HTC |2015/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_626-6968.php|title=HTC Desire 626 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 820s |HTC |2015/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_820s_dual_sim-7115.php|title=HTC Desire 820s dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 626|HTC Desire 626G+]] |HTC |2015/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_626g+-7183.php|title=HTC Desire 626G+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One M9]] |HTC |2015/03 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_m9-6891.php|title=HTC One M9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One E9/[[HTC One E9+|+]] |HTC |2015/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_e9-7310.php|title=HTC One E9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_e9+-7111.php|title=HTC One E9+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One M8s |HTC |2015/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_m8s-7165.php|title=HTC One M8s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One M9+]] |HTC |2015/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_m9+-6977.php|title=HTC One M9+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 326G |HTC |2015/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_326g_dual_sim-7194.php|title=HTC Desire 326G dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 820G+ |HTC |2015/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_820g+_dual_sim-7267.php|title=HTC Desire 820G+ dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One ME |HTC |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_me-7275.php|title=HTC One ME - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 626s]] |HTC |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_626s-7418.php|title=HTC Desire 626s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 526 |HTC |2015/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_526-7419.php|title=HTC Desire 526 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 626 (USA) |HTC |2015/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_626_(usa)-7421.php|title=HTC Desire 626 (USA) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One M9+#Supreme Camera Edition|HTC One M9+ Supreme Camera Edition]] |HTC |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_m9+_supreme_camera-7591.php|title=HTC One M9+ Supreme Camera - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Butterfly 3]] |HTC |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_butterfly_3-7592.php|title=HTC Butterfly 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One E9s |HTC |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_e9s_dual_sim-7627.php|title=HTC One E9s dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One A9]] |HTC |2015/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_a9-7576.php|title=HTC One A9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 520]] |HTC |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_520-7420.php|title=HTC Desire 520 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 728 |HTC |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_728_dual_sim-7753.php|title=HTC Desire 728 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 828 |HTC |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_828_dual_sim-7731.php|title=HTC Desire 828 dual sim - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One M9s]] |HTC |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_m9s-7758.php|title=HTC One M9s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC One X9]] |HTC |2016/01 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_x9-7836.php|title=HTC One X9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 530 |HTC |2016/03 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_530-7940.php|title=HTC Desire 530 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 825 |HTC |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_825-7942.php|title=HTC Desire 825 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC 10]] |HTC |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_10-7884.php|title=HTC 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 830 |HTC |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_830-8066.php|title=HTC Desire 830 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One M9 Prime Camera |HTC |2016/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_m9_prime_camera-8086.php|title=HTC One M9 Prime Camera - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 630 |HTC |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_630-7941.php|title=HTC Desire 630 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC 10 Lifestyle |HTC |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_10_lifestyle-8031.php|title=HTC 10 Lifestyle - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One S9 |HTC |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_s9-8072.php|title=HTC One S9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 628 |HTC |2016/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_628-8128.php|title=HTC Desire 628 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 625 |HTC |2016/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_625-8348.php|title=HTC Desire 625 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 10 Lifestyle |HTC |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_10_lifestyle-8276.php|title=HTC Desire 10 Lifestyle - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 728 Ultra |HTC |2016/12 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_728_ultra-8633.php|title=HTC Desire 728 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One A9s |HTC |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_a9s-8297.php|title=HTC One A9s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC 10 evo |HTC |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_10_evo-8404.php|title=HTC 10 evo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 10 Pro |HTC |2016/12 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_10_pro-8277.php|title=HTC Desire 10 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 650 |HTC |2016/12 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_650-8444.php|title=HTC Desire 650 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC U Play]] |HTC |2017/02 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u_play-8518.php|title=HTC U Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC U Ultra]] |HTC |2017/02 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u_ultra-8519.php|title=HTC U Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC U11]] |HTC |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u11-8630.php|title=HTC U11 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC One X10 |HTC |2017/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_one_x10-8487.php|title=HTC One X10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC U11+]]/[[HTC U11#HTC U11 Life|Life]] |HTC |2017/11 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u11+-8908.php|title=HTC U11+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u11_life-8885.php|title=HTC U11 Life - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U11 EYEs |HTC |2018/01 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u11_eyes-8990.php|title=HTC U11 Eyes - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC U12+]] |HTC |2018/06 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u12+-9119.php|title=HTC U12+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U12 life |HTC |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u12_life-9179.php|title=HTC U12 life - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 12/12+ |HTC |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_12-9071.php|title=HTC Desire 12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_12+-9102.php|title=HTC Desire 12+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Exodus 1 |HTC |2018/12 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_exodus_1-9385.php|title=HTC Exodus 1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 12s |HTC |2018/12 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_12s-9487.php|title=HTC Desire 12s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 19+ |HTC |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_19+-9734.php|title=HTC Desire 19+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U19e |HTC |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u19e-9735.php|title=HTC U19e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire X |HTC |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_x-9797.php|title=HTC Wildfire X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Exodus 1s |HTC |2019/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_exodus_1s-9924.php|title=HTC Exodus 1s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 19s |HTC |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_19s-9965.php|title=HTC Desire 19s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire R70 |HTC |2020/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_r70-10104.php|title=HTC Wildfire R70 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 20 Pro |HTC |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_20_pro-10297.php|title=HTC Desire 20 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E2 |HTC |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e2-10357.php|title=HTC Wildfire E2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U20 5G |HTC |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u20_5g-10298.php|title=HTC U20 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 20+ |HTC |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_20+-10529.php|title=HTC Desire 20+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Desire 21 Pro 5G |HTC |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_21_pro_5g-10681.php|title=HTC Desire 21 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E3 |HTC |2021/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e3-10790.php|title=HTC Wildfire E3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E2 Plus |HTC |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e2_plus-11266.php|title=HTC Wildfire E2 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[HTC Desire 22 Pro]] |HTC |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_desire_22_pro-11642.php|title=HTC Desire 22 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E Plus |HTC |2022/10 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e_plus-11948.php|title=HTC Wildfire E plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E3 lite |HTC |2023/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e3_lite-12221.php|title=HTC Wildfire E3 lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E2 Play |HTC |2023/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e2_play-12232.php|title=HTC Wildfire E2 Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U23 Pro |HTC |2023/05 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u23_pro-12269.php|title=HTC U23 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U23 |HTC |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u23-12427.php|title=HTC U23 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC Wildfire E star |HTC |2023/08 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_wildfire_e_star-12454.php|title=HTC Wildfire E star - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC U24 Pro |HTC |2024/07 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_u24_pro-13138.php|title=HTC U24 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | HTC/Google Sooner |HTC/Google |''Unreleased'' (2007 prototypes) |Android htc-20645.0.8.0.0 build (oldest known build seen on the device) |<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.androidcentral.com/look-back-google-sooner-first-android-phone|title = A look back at Sooner, Google's first Android phone| newspaper=Android Central |date = 21 October 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei U8860 Honor|Honor U8860]] |[[Huawei]] |2011/09 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_u8860-4197.php|title=Honor U8860 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 2 |Huawei |2012/10 |[[Android KitKat|Android 4.0 Ice Cream Sandwich]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_2-5092.php|title=Honor 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 3 |Huawei |2013/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_3-5664.php|title=Honor 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 3C |Huawei |2013/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_3c-5903.php|title=Honor 3C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Honor 3X|Honor 3X]] |Huawei |2013/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_3x_g750-5902.php|title=Honor 3X G750 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 3X Pro |Huawei |2014/05 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_3x_pro-6398.php|title=Honor 3X Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 3C 4G |Huawei |2014/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_3c_4g-6395.php|title=Honor 3C 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Honor 6|Honor 6]] |Huawei |2014/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_6-6461.php|title=Honor 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 3C Play |Huawei |2014/09 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_3c_play-6603.php|title=Honor 3C Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 4 Play |Huawei |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_4_play-6692.php|title=Honor 4 Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Holly |Huawei |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_holly-6738.php|title=Honor Holly - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 4X]] |Huawei |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_4x-6754.php|title=Honor 4X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 6 Plus |Huawei |2014/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_6_plus-6777.php|title=Honor 6 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 4C |Huawei |2015/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_4c-7203.php|title=Honor 4C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Bee |Huawei |2015/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_bee-7235.php|title=Honor Bee - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 7]] |Huawei |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_7-7269.php|title=Honor 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 7i |Huawei |2015/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_7i-7510.php|title=Honor 7i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 5X]] |Huawei |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_5x-7590.php|title=Honor 5X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Holly 2 Plus |Huawei |2016/01 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_holly_2_plus-7882.php|title=Honor Holly 2 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 5c |Huawei |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_5c-8074.php|title=Honor 5c - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor V8 |Huawei |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_v8-8061.php|title=Honor V8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 5A |Huawei |2016/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_5a-8149.php|title=Honor 5A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 8]] |Huawei |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8-8195.php|title=Honor 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Note 8 |Huawei |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_note_8-8231.php|title=Honor Note 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Holly 3 |Huawei |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_holly_3-8383.php|title=Honor Holly 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 6X |Huawei |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_6x-8388.php|title=Honor 6X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Magic |Huawei |2016/12 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_magic-8482.php|title=Honor Magic - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 8 Pro]] |Huawei |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8_pro-8568.php|title=Honor 8 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 6A |Huawei |2017/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_6a_(pro)-8700.php|title=Honor 6A (Pro) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 9]] |Huawei |2017/07 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9-8704.php|title=Honor 9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 6C Pro |Huawei |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_6c_pro-8856.php|title=Honor 6C Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 7X |Huawei |2017/12 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_7x-8880.php|title=Honor 7X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor V10 |Huawei |2017/12 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_view_10-8938.php|title=Honor View 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9 Lite |Huawei |2017/12 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9_lite-8962.php|title=Honor 9 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 7A |Huawei |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_7a-9075.php|title=Honor 7A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 7C |Huawei |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_7c-9111.php|title=Honor 7C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 10 |Huawei |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_10-9157.php|title=Honor 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 7S |Huawei |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_7s-9211.php|title=Honor 7S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9N |Huawei |2018/07 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9n_(9i)-9229.php|title=Honor 9N (9i) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play |Huawei |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play-9230.php|title=Honor Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Note 10 |Huawei |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_note_10-8799.php|title=Honor Note 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 8x|Honor 8X]]/Max |Huawei |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8x-9313.php|title=Honor 8X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8x_max-9306.php|title=Honor 8X Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 8C |Huawei |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8c-9366.php|title=Honor 8C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Magic 2/3D |Huawei |2018/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_magic_2-9381.php|title=Honor Magic 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_magic_2_3d-9628.php|title=Honor Magic 2 3D - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 10 Lite |Huawei |2018/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_10_lite-9403.php|title=Honor 10 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor V20 |Huawei |2018/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_view_20-9468.php|title=Honor View 20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 8A |Huawei |2019/01 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_8a-9509.php|title=Honor Play 8A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 8A Pro |Huawei |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8a_pro-9662.php|title=Honor 8A Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 20 lite |Huawei |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20_lite-9641.php|title=Honor 20 lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 20i |Huawei |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20i-9663.php|title=Honor 20i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 20]] |Huawei |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20-9615.php|title=Honor 20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 20 Pro |Huawei |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20_pro-9710.php|title=Honor 20 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9X (China) |Huawei |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9x_(china)-9771.php|title=Honor 9X (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9X Pro |Huawei |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9x_pro-9772.php|title=Honor 9X Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 3/3e |Huawei |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_3-9829.php|title=Honor Play 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_3e-9878.php|title=Honor Play 3e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 20S |Huawei |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20s-9832.php|title=Honor 20S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 20 lite (China) |Huawei |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20_lite_(china)-9914.php|title=Honor 20 lite (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9X |Huawei |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9x-9931.php|title=Honor 9X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor V30/30 Pro |Huawei |2019/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_v30-9977.php|title=Honor V30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_v30_pro-9976.php|title=Honor V30 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 8A Prime |Huawei |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8a_prime-10163.php|title=Honor 8A Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 9A |Huawei |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_9a-10155.php|title=Honor Play 9A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 30S |Huawei |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_30s-10162.php|title=Honor 30S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 4T/Pro |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_4t-10167.php|title=Honor Play 4T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_4t_pro-10168.php|title=Honor Play 4T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 8A 2020 |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8a_2020-10182.php|title=Honor 8A 2020 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 20e |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_20e-10191.php|title=Honor 20e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Honor 30]]/Pro/Pro+ |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_30-10188.php|title=Honor 30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_30_pro-10181.php|title=Honor 30 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_30_pro+-10187.php|title=Honor 30 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9X Lite |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9x_lite-10085.php|title=Honor 9X Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 9C/9S/9A |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9c-10214.php|title=Honor 9C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9s-10213.php|title=Honor 9S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_9a-10215.php|title=Honor 9A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor X10 |Huawei |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_x10_5g-10228.php|title=Honor X10 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 8S 2020 |Huawei |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_8s_2020-10218.php|title=Honor 8S 2020 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play4/Pro |Huawei |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play4-10283.php|title=Honor Play4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play4_pro-10258.php|title=Honor Play4 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 30 Lite |Huawei |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_30_youth-10304.php|title=Honor 30 Youth - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor X10 Max |Huawei |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_x10_max_5g-10306.php|title=Honor X10 Max 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 30i |Huawei |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_30i-10438.php|title=Honor 30i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 10X Lite |Huawei |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_10x_lite-10565.php|title=Honor 10X Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor V40 |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_v40_5g-10687.php|title=Honor V40 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor V40 Lite |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀V40轻奢版产品介绍_荣耀V40轻奢版功能_荣耀V40轻奢版产品特性-荣耀官网|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honorv40lite/|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 5T Youth |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_5t_youth-10863.php|title=Honor Play 5T Youth - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 20 |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_20-10876.php|title=Honor Play 20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 5 |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play5_5g-10899.php|title=Honor Play5 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 50/Pro |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_50-10962.php|title=Honor 50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_50_pro-10958.php|title=Honor 50 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 50 SE |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_50_se-10963.php|title=Honor 50 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor X20 SE |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_x20_se-10995.php|title=Honor X20 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 5T Pro |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_play_5t_pro-11038.php|title=Honor Play 5T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Magic3/Pro/Pro+ |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_magic3-11049.php|title=Honor Magic3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_magic3_pro-11050.php|title=Honor Magic3 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_magic3_pro+-11051.php|title=Honor Magic3 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor X20 |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/honor_x20-11052.php|title=Honor X20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 5 Youth |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀Play5活力版-性能-摄像头-电池-屏幕 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honor-play5-huoli/|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 50 Lite |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HONOR 50 Lite - Product Introduction, features, Performance {{!}} HONOR Official Site (Global)|url=https://www.hihonor.com/global/products/smartphone/honor50lite/spec|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | Honor X30 Max/X30i |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀X30 Max-参数-芯片-外观-屏幕 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honorx30-max/|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀X30i-参数-芯片-外观-屏幕 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honorx30i/|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com}}</ref> |- ! scope="row" | Honor 60/Pro |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀60-产品介绍-功能-特性 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honor60/|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀60 Pro-产品介绍-功能-特性 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honor60-pro/|access-date=2021-12-01|website=Hihonor.com}}</ref> |- ! scope="row" | Honor X30 |[[Honor (brand)|Honor]] |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀X30-产品介绍-功能-特性 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honor-x30/|access-date=2021-12-25|website=Hihonor.com}}</ref> |- ! scope="row" | Honor Play 30 Plus |[[Honor (brand)|Honor]] |2022/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=荣耀畅玩30 Plus-产品介绍-功能-特性 {{!}} 荣耀官方网站|url=https://www.hihonor.com/cn/products/mobile-phones/honor-changwan30-plus/|access-date=2021-12-25|website=Hihonor.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei U8230]] |Huawei |2010/03 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_u8230-3191.php|title=Huawei U8230 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei U8100]] |Huawei |2010/07 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_u8100-3157.php|title=Huawei U8100 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei IDEOS]] |Huawei |2010/09 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_u8150_ideos-3513.php|title=Huawei U8150 IDEOS - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei U8800|Huawei IDEOS X5]] |Huawei |2011/04 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_u8800_ideos_x5-3596.php|title=Huawei U8800 IDEOS X5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Sonic]] |Huawei |2011/07 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_u8650_sonic-4205.phpp|title=Huawei U8650 Sonic - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Ascend P1]] |Huawei |2012/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_p1-4410.php|title=Huawei Ascend P1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei STREAM X GL07S]] |Huawei |2013/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://phonedb.net/index.php?m=device&id=5644&c=huawei_stream_x_gl07s|title=Huawei STREAM X GLO7S {{!}} Device Specs|website=PhoneDB}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Ascend Mate]] |Huawei |2013/03 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_mate-5237.php|title=Huawei Ascend Mate - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Ascend P2]] |Huawei |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_p2-5267.php|title=Huawei Ascend P2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Ascend P6]] |Huawei |2013/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_p6-5467.php|title=Huawei Ascend P6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Ascend Mate 2 4G]] |Huawei |2014/01 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_mate2_4g-5949.php|title=Huawei Ascend Mate2 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Ascend P7]] |Huawei |2014/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_p7-6124.php|title=Huawei Ascend P7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Enjoy 7 Plus |Huawei |2011/09 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|author=Peter |url=https://www.gsmarena.com/huawei_enjoy_7_plus_goes_official_big_screen_big_battery-news-24474.php |title=Huawei Enjoy 7 Plus goes official: big screen, big battery |website=Gsmarena.com |date=2017-04-11 |access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate series|Huawei Ascend Mate 7]] |Huawei |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_ascend_mate7-6543.php|title=Huawei Ascend Mate7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei P8]] |Huawei |2015/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_p8-7006.php|title=Huawei P8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate S]] |Huawei |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_mate_s-7533.php|title=Huawei Mate S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 8]] |Huawei |2015/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_mate_8-7239.php|title=Huawei Mate 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei P9]] |Huawei |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_p9-7972.php|title=Huawei P9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Nova|Huawei Nova/Plus]] |Huawei |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova-8284.php|title=Huawei nova - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_plus-8312.php|title=Huawei nova Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 9]] |Huawei |2016/12 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_mate_9-8073.php|title=Huawei Mate 9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei P10]] |Huawei |2017/02 |Android 7.0 Nougat |<ref name="auto3">{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/|title=Mobile phones &#124; Android Smartphones|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 2/Plus |Huawei |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_2-8672.php|title=Huawei nova 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_2_plus-8703.php|title=Huawei nova 2 plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Mate 10 Lite |Huawei |2017/11 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_mate_10_lite-8857.php|title=Huawei Mate 10 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 10]] |Huawei |2017/11 |Android 8.0 Oreo |<ref name="auto3"/> |- ! scope="row" | [[Huawei P20]] |Huawei |2018/03 |Android 8.0 Oreo |<ref name="auto3"/> |- ! scope="row" | [[Huawei Nova 3i|Huawei Nova 3i/P Smart+]] |Huawei |2018/07 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_3i-9632.php|title=Huawei nova 3i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 3 |Huawei |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_3-9267.php|title=Huawei nova 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 20]] |Huawei |2018/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate20/|title=HUAWEI Mate 20, Ultra-Wide Angle 2.5 cm Macro Leica Camera, Big Battery|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 4 |Huawei |2018/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_4-9481.php|title=Huawei nova 4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 4e |Huawei |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_4e-9627.php|title=Huawei nova 4e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei P30]] |Huawei |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/p30/|title=HUAWEI P30 - Super Camera System: 5X Hybrid Zoom & Amazing Night Mode|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei P30 lite |Huawei |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_p30_lite-9545.php|title=Huawei P30 lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 5/5i/Pro |Huawei |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_5-9728.php|title=Huawei nova 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_5i-9727.php|title=Huawei nova 5i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_5_pro-9746.php|title=Huawei nova 5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 5i Pro |Huawei |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_5i_pro-9765.php|title=Huawei nova 5i Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 5T |Huawei |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/nova-5t/|title=HUAWEI nova 5T|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 30]] |Huawei |2019/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate30/|title=HUAWEI Mate 30, Kirin 990, 4200mAh Battery, 40MP SuperSensing Camera|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 5z |Huawei |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_5z-9922.php|title=Huawei nova 5z - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 6/5G/SE |Huawei |2019/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_6-9971.php|title=Huawei nova 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_6_5g-9983.php|title=Huawei nova 6 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_6_se-9989.php|title=Huawei nova 6 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Y7p |Huawei |2020/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_y7p-10074.php|title=Huawei Y7p - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 7i |Huawei |2020/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_7i-10058.php|title=Huawei nova 7i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei P40 lite |Huawei |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_p40_lite-9996.php|title=Huawei P40 lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei P40 lite E |Huawei |2020/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_p40_lite_e-10112.php|title=Huawei P40 lite E - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei P40]] |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/p40/|title=HUAWEI P40 5G|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Nova 7]]/Pro/SE |Huawei |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/nova7/|title=HUAWEI nova 7|website=HUAWEI Global}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_7_pro_5g-10203.php|title=Huawei nova 7 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_7_se-10205.php|title=Huawei nova 7 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei P40 lite 5G |Huawei |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_p40_lite_5g-10236.php|title=Huawei P40 lite 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 7 SE 5G Youth |Huawei |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_7_se_5g_youth-10519.php|title=Huawei nova 7 SE 5G Youth - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 40]] |Huawei |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate40/|title=Huawei Mate 40 5G|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 8 SE |Huawei |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_8_se-10579.php|title=Huawei nova 8 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 8 5G/Pro |Huawei |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_8_5g-10645.php|title=Huawei nova 8 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_8_pro_5g-10642.php|title=Huawei nova 8 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate X2]] |Huawei |2021/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate-x2/|title=HUAWEI Mate X2|website=HUAWEI Global}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 8 Pro 4G |Huawei |2021/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_8_pro_4g-10875.php|title=Huawei nova 8 Pro 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 8i |Huawei |2021/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_8i-11002.php|title=Huawei nova 8i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 8 SE Youth |Huawei |2021/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_8_se_youth-11030.php|title=Huawei nova 8 SE Youth - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei P50|Huawei P50/Pro]] |Huawei |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI P50 - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/p50/|website=consumer.huawei.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI P50 Pro - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/p50-pro/|website=consumer.huawei.com}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Enjoy 20e |Huawei |2021/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_enjoy_20e-11177.php|title=Huawei Enjoy 20e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Nova 9]] |Huawei |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI nova 9 - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/nova9/|access-date=2021-12-01|website=consumer.huawei.com|language=en}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova Y60 |Huawei |2021/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_y60-11328.php|title=Huawei nova Y60 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei P50 Pocket |Huawei |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI P50 Pocket - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/p50-pocket/|website=consumer.huawei.com}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 9 SE |Huawei |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI nova 9 SE - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/nova9-se/|website=consumer.huawei.com}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 9 SE 5G |Huawei |2022/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_9_se_5g-11490.php|title=Huawei nova 9 SE 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova Y70/Plus |Huawei |2022/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_y70_plus-11489.php|title=Huawei nova Y70 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova Y90 |Huawei |2022/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_y90-11639.php|title=Huawei nova Y90 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Mate Xs 2 |Huawei |2022/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI Mate Xs 2 - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate-xs2/|website=consumer.huawei.com}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 10 |Huawei |2022/07 |Android 11 |<ref>{{Cite web |title=Huawei nova 10 - Full Phone Specs, Price and Comparison |url=https://www.techspecs.info/huawei-nova-10/ |access-date=2024-12-12 |website=TechSpecs |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[Huawei Mate 50|Huawei Mate 50/Pro/RS]] |Huawei |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAQEI Mate 50 - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate50/|website=consumer.huawei.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=HUAWEI Mate 50 Pro - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/mate50-pro/|website=consumer.huawei.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=PORSCHE DESIGN HUAWEI Mate 50 RS - HUAWEI Global|url=https://consumer.huawei.com/en/phones/porsche-design-mate50-rs/|website=consumer.huawei.com}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova 10 SE |Huawei |2022/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nova_10_se-11918.php|title=Huawei nova 10 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Huawei Nova Y61 |Huawei |2022/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://gsm.mobi/huawei/huawei-nova-y61/|title=Huawei nova Y61 - Full phone specifications|website=GSM}}</ref> |} ==I== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | Infinix Note 50s 5G+ | Infinix | 2025/04 |Android 14 |<ref>{{cite web | title=EAU de Android: Get ready for scented smartphones | date=7 April 2025 | url=https://www.androidauthority.com/scented-smartphone-3542349/ }}</ref> |- ! scope="row" | [[Intel AZ210]] |[[Intel]] |2012/04 |[[Android Gingerbread|Android 2.3 Gingerbread]] |{{Citation needed |date=May 2024}} |- ! scope="row" | iQOO 9/SE |Vivo |2022/02 |[[Android 12]] |- ! scope="row" | iQOO Z6 Lite 5G |Vivo |2022/10 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=iQoo Z6 Lite 5G - Full Review|url=https://www.techostory.com/reviews/iqoo-z6-lite-5g-review|access-date=2022-10-16|website=Techostory|archive-date=2022-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20221031074731/https://techostory.com/reviews/iqoo-z6-lite-5g-review/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[iQOO Neo9]] |Vivo |2023/12 |Android 14 |<ref>{{Cite web |title=Vivo iQOO Neo9 - Full phone specifications |url=https://www.gsmarena.com/vivo_iqoo_neo9-12765.php |website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[iQOO Neo10]] |Vivo |2024/11 |[[Android 15]] |<ref>{{cite web |title=vivo iQOO Neo10 (China) - Full phone specifications |url=https://m.gsmarena.com/vivo_iqoo_neo10_(china)-13531.php |publisher=GSMArena }}</ref> |} ==J== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | Jupiter IO 3 |Vaporcade |2016/01 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://fossbytes.com/jupiter-io-smokable-smartphone/|title = Jupiter IO 3 is the World's First Smartphone You Can Smoke|date = 18 January 2016}}</ref> |} ==K== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Kodak Ektra (phone)]] |[[Kodak]] |2017/07 |[[Android Marshmallow|Android 6.0 Marshmallow]] |<ref name="ReferenceC"/> |- ! scope="row" | [[Karbonn a15]] |[[Karbonn]] |2012/12 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich | |} ==L== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | Leitz Phone 1 |[[Leica Camera|Leica]] |2021/07 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.xda-developers.com/leica-leitz-phone-1-preview/|title = Leica Leitz Phone 1 Hands-on: Does the branding mean anything?|date = 22 July 2021}}</ref> |- ! scope="row" | Leitz Phone 2 |Leica |2022/11 |[[Android 12]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/leica_leitz_phone_2_launches_in_japan_-news-56475.php|title = Leica Leitz Phone 2 launches in Japan|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Leitz Phone 3 |Leica |2024/04 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/leica_launches_leitz_phone_3_with_1inch_type_sensor_snapdragon_8_gen_2_soc-news-62402.php|title = Leica launches Leitz Phone 3 with 1-inch Type sensor, Snapdragon 8 Gen 2 SoC|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo P780]] |[[Lenovo]] |2013/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_p780-5544.php|title=Lenovo P780 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo Vibe Z]] |Lenovo |2013/11 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_z_k910-5843.php|title=Lenovo Vibe Z K910 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo A526]] |Lenovo |2014/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_a526-6283.php|title=Lenovo A526 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo Vibe Z2 Pro]] |Lenovo |2014/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_z2_pro-6396.php|title=Lenovo Vibe Z2 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo Vibe Z2 |Lenovo |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_z2-6642.php|title=Lenovo Vibe Z2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ZUK Z1]] |Lenovo |2015/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_zuk_z1-7511.php|title=Lenovo ZUK Z1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo Vibe P1]] |Lenovo |2015/09 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_p1-7539.php|title=Lenovo Vibe P1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo Vibe K4 Note]] |Lenovo |2016/01 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_k4_note-7802.php|title=Lenovo Vibe K4 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo K5 Note |Lenovo |2016/01 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_k5_note-7878.php|title=Lenovo K5 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo Vibe P1 Turbo |Lenovo |2016/02 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_p1_turbo-7918.php|title=Lenovo Vibe P1 Turbo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo Vibe K5/Plus |Lenovo |2016/02 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_k5-7946.php|title=Lenovo Vibe K5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_vibe_k5_plus-7947.php|title=Lenovo Vibe K5 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo Z2 Plus|ZUK Z2]] |Lenovo |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref name="ReferenceD">{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_zuk_z2-8125.php|title=Lenovo ZUK Z2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo Phab 2/Plus/[[Lenovo Phab 2 Pro|Pro]] |Lenovo |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_phab2-8146.php|title=Lenovo Phab2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_phab2_plus-8147.php|title=Lenovo Phab2 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_phab2_pro-8145.php|title=Lenovo Phab2 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo K6/[[Lenovo K6 Power|Power]]/Note |Lenovo |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_k6-8316.php|title=Lenovo K6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_k6_power-8317.php|title=Lenovo K6 Power - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_k6_note-8318.php|title=Lenovo K6 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo P2]] |Lenovo |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_p2-8319.php|title=Lenovo P2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lenovo Z2 Plus]] |Lenovo |2017/01 |Android 6.0 Marshmallow |<ref name="ReferenceD"/> |- ! scope="row" | [[Legion Duel|Lenovo Legion Pro]] |Lenovo |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_legion_pro-10224.php|title=Lenovo Legion Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Legion Duel|Lenovo Legion Duel]] |Lenovo |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_legion_duel-10329.php|title=Lenovo Legion Duel - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Legion Duel 2|Lenovo Legion 2 Pro]] |Lenovo |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_legion_2_pro-10827.php|title=Lenovo Legion 2 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Legion Duel 2|Lenovo Legion Duel 2]] |Lenovo |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_legion_duel_2-10839.php|title=Lenovo Legion Duel 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo Legion Y90 |Lenovo |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_legion_y90-11331.php|title=Lenovo Legion Y90 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Lenovo Legion Y70 |Lenovo |2022/08 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lenovo_legion_y70-11747.php|title=Lenovo Legion Y70 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG GW620]] |[[LG Electronics]] |2009/11 |[[Android Cupcake|Android 1.5 Cupcake]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_gw620-2936.php|title=LG GW620 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus Q]] |LG Electronics |2010/05 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_q_lu2300-3257.php|title=LG Optimus Q LU2300 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus (original)|LG Optimus]] |LG Electronics |2010/06 |[[Android Donut|Android 1.6 Donut]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_gt540_optimus-3081.php|title=LG GT540 Optimus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus One]] |LG Electronics |2010/10 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_one_p500-3516.php|title=LG Optimus One P500 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus Chic]] |LG Electronics |2010/11 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_chic_e720-3494.php|title=LG Optimus Chic E720 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus 2X]] |LG Electronics |2011/02 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_2x-3598.php|title=LG Optimus 2X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus Black]] |LG Electronics |2011/05 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_black_p970-3704.php|title=LG Optimus Black P970 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus 3D]] |LG Electronics |2011/07 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_3d_p920-3759.php|title=LG Optimus 3D P920 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus Slider]] |LG Electronics |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_slider-4286.php|title=LG Optimus Slider - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus LTE|LG Optimus LTE (LU6200)]] |LG Electronics |2012/01 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_lte_lu6200-4188.php|title=LG Optimus LTE LU6200 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus 4X HD]] |LG Electronics |2012/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_4x_hd_p880-4563.php|title=LG Optimus 4X HD P880 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus LTE|LG Optimus LTE (SU640)]] |LG Electronics |2012/08 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_lte_su640-4213.php|title=LG Optimus LTE SU640 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus L9]] |LG Electronics |2012/11 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_l9_p760-4955.php|title=LG Optimus L9 P760 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus Vu]] |LG Electronics |2012/11 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_optimus_vu_p895-4932.php|title=LG Optimus Vu P895 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Optimus G]] |LG Electronics |2013/01 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.lg.com/in/mobile-phones|title=Mobiles Phones - Latest Mobiles Phones in India, LG's Best Smartphone Prices|website=LG India}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G2]] |LG Electronics |2013/09 |Android 4.2.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-g2-smartphone-review/|title=Blazing-fast performance is an Android standout|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G Flex]] |LG Electronics |2013/11 |Android 4.2.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_g_flex-5806.php|title=LG G Flex - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G Pro Lite]] |LG Electronics |2013/11 |Android 4.1.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_g_pro_lite-5772.php|title=LG G Pro Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Gx]] |LG Electronics |2014/01 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_gx_f310l-5901.php|title=LG GX F310L - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G2 Mini]] |LG Electronics |2014/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_g2_mini-6077.php|title=LG G2 mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G Pro 2]] |LG Electronics |2014/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_g_pro_2-6052.php|title=LG G Pro 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G3]] |LG Electronics |2014/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-g3-review/|title=LG's latest G3 flagship shines bright against its rivals|first=Aloysius|last=Low|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G3 Stylus]] |LG Electronics |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_g3_stylus-6555.php|title=LG G3 Stylus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G Flex 2]] |LG Electronics |2015/02 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_g_flex2-6916.php|title=LG G Flex2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G4]] |LG Electronics |2015/04 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-g4-review/|title=LG G4 review: This powerful, fast beauty takes too few chances|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V10]] |LG Electronics |2015/10 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-v10-review/|title=The dual-display LG V10 offers ultimate camera and video control (review)|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG K10]] |LG Electronics |2016/01 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k10-7849.php|title=LG K10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G5]] |LG Electronics |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/products/lg-g5/|title=LG G5 flirts with modularity, but it's still a runner-up (review)|date=April 11, 2016|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V20]] |LG Electronics |2016/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-v20-review/|title=LG V20 is the best phone with a replaceable battery -- but that's it|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG K10 (2017)]] |LG Electronics |2017/02 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k10_(2017)-8491.php|title=LG K10 (2017) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G6]] |LG Electronics |2017/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-g6-review/|title=Like most 2 year-old phones, the G6 is best if you can find it cheap.|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V30]] |LG Electronics |2017/10 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-v30-review/|title=LG V30 review: Still a great phone and a lot cheaper than its followup|first=Sean|last=Hollister|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G7 ThinQ]] |LG Electronics |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-g7-thinq-review/|title=LG G7 review: Does everything right except excite you|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V35 ThinQ]] |LG Electronics |2018/06 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-v35-thinq-review/|title=LG V35 ThinQ review: A worthy Galaxy S9 Plus competitor doesn't quite get there|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG K10 (2018)]] |LG Electronics |2018/06 |Android 7.1.2 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k10_(2018)-9074.php|title=LG K10 (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V40 ThinQ]] |LG Electronics |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-v40-thinq-review/|title=The LG V40 is a savvy Note 9 rival with 5 versatile cameras|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG G8 ThinQ]] |LG Electronics |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-g8-thinq-review/|title=LG G8 ThinQ review: LG's flagship can't beat the Galaxy S10E|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V50 ThinQ]] |LG Electronics |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/lg-v50-thinq-5g-sprint-verizon-review/|title=The LG V50 is a pricey 5G phone you should skip|first=Lynn|last=La|website=CNET}}</ref> |- ! scope="row" | LG Stylo 5 |LG Electronics |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_stylo_5-9758.php|title=LG Stylo 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG W10/W30 |LG Electronics |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w10-9751.php|title=LG W10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w30-9752.php|title=LG W30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG W30 Pro |LG Electronics |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w30_pro-9753.php|title=LG W30 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG W10 Alpha |LG Electronics |2020/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w10_alpha-10090.php|title=LG W10 Alpha - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG Q51 |LG Electronics |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_q51-10102.php|title=LG Q51 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG V60 ThinQ]] |LG Electronics |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.lg.com/us/mobile-phones/v60-thinq-dual-screen|title=LG V60 ThinQ 5G Dual Screen Smartphone – Buy Now|website=LG USA}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Velvet]] |LG Electronics |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_velvet-10209.php|title=LG Velvet - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG Stylo 6 |LG Electronics |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.lg.com/us/cell-phones/lg-lmq730qm7ausawh-unlocked-stylo-6|title=LG Stylo™ 6 Stylus Phone Smartphone for Unlocked|website=LG USA}}</ref> |- ! scope="row" | LG Q61 |LG Electronics |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_q61-10257.php|title=LG Q61 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG K31 |LG Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k31-10382.php|title=LG K31 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG Q92 5G |LG Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_q92_5g-10368.php|title=LG Q92 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG K22 |LG Electronics |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.lg.com/us/cell-phones/lg-lmk200tm9abmdtn-boost-mobile-k22|title=LG K22™ Smartphone for Boost Mobile|website=LG USA}}</ref> |- ! scope="row" | LG K42/K71 |LG Electronics |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k42-10459.php|title=LG K42 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k71-10458.php|title=LG K71 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG Q31 |LG Electronics |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_q31-10451.php|title=LG Q31 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[LG Wing]] |LG Electronics |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_wing_5g-10442.php|title=LG Wing 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG Q52 |LG Electronics |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://manualdroid.com|title=manualdroid.com|website=Manualdroid}}</ref> |- ! scope="row" | LG K52/K62 |LG Electronics |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k52-10463.php|title=LG K52 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_k62-10464.php|title=LG K62 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG K92 5G |LG Electronics |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.lg.com/us/cell-phones/lg-lmk920tm0aucltn-usc-k92-5g|title=LG K92™ 5G Smartphone for U.S. Cellular|website=LG USA}}</ref> |- ! scope="row" | LG W31/+ |LG Electronics |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w31-10586.php|title=LG W31 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w31+-10585.php|title=LG W31+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | LG W41/+/Pro |LG Electronics |2021/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w41-10744.php|title=LG W41 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w41+-10743.php|title=LG W41+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_w41_pro-10742.php|title=LG W41 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |} ==M== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Marshall London]] |[[Marshall Amplification]] |2015 |[[Android Lollipop|Android 5.0.2 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.engadget.com/2015-09-12-marshall-london-review.html|title=Marshall London: What happens when an amp maker builds a phone?|website=Engadget.com|date=12 September 2015 |access-date=22 February 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M9]] |[[Meizu]] |2011/01 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Meizu M9 christens site launch with full specs list|url=https://www.engadget.com/2010-12-15-meizu-m9-christens-site-launch-with-full-specs-list.html|access-date=2020-07-08|website=Engadget.com|date=15 December 2010 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX]] |Meizu |2011/12 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_mx-4373.php|title=Meizu MX - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX|Meizu MX 4-core]] |Meizu |2012/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_mx_4_core-4697.php|title=Meizu MX 4-core - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX2]] |Meizu |2012/11 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_mx2-5142.php|title=Meizu MX2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX3]] |Meizu |2013/09 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_mx3-5679.php|title=Meizu MX3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX4]] |Meizu |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/products/mx4/summary.html|title=MX4 - 功能 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh|access-date=2020-01-04}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX4 Pro]] |Meizu |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/products/mx4pro/summary.html|title=MX4Pro - 功能特色 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh|access-date=2020-01-15}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M1/[[Meizu M1 Note|1 Note]] |Meizu |2015/01 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m1-6978.php|title=Meizu M1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m1_note-6890.php|title=Meizu M1 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M2 Note]] |Meizu |2015/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref name="gsmarena.com">{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m2_note-7266.php|title=Meizu M2 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX5]] |Meizu |2015/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/products/mx5/summary.html|title=MX5 - 概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh|access-date=2020-01-15}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M2]] |Meizu |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref name="gsmarena.com"/> |- ! scope="row" | [[Meizu PRO 5]] |Meizu |2015/09 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/products/pro5/summary.html|title=PRO 5 - 概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh|access-date=2020-01-15}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M1 Metal |Meizu |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m1_metal-7674.php|title=Meizu M1 Metal - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu MX5e |Meizu |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_mx5e-8446.php|title=Meizu MX5e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M3 Note]] |Meizu |2016/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m3_note-8005.php|title=Meizu M3 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu PRO 6]] |Meizu |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/products/pro6/summary.html|title=【魅族 PRO 6 智能手机】概述 - 魅族商城|website=Meizu|language=zh|access-date=2020-01-15}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M3 |Meizu |2016/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m3-8062.php|title=Meizu M3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M3S|Meizu M3s]] |Meizu |2016/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m3s-8148.php|title=Meizu M3s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu MX6]] |Meizu |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/products/mx6/summary.html|title=【魅族 MX6 智能手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh|access-date=2020-01-15}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M3E]] |Meizu |2016/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m3e-8264.php|title=Meizu M3e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu U10]]/[[Meizu U20|20]] |Meizu |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_u10-8441.php|title=Meizu U10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_u20-8440.php|title=Meizu U20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M3 Max]] |Meizu |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m3e-8264.php|title=Meizu M3 Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M5]] |Meizu |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m5-8408.php|title=Meizu M5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu PRO 6s |Meizu |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=【魅族PRO 6s 智能手机】概述 - 魅族商城|url=https://www.meizu.com/products/pro6s/summary.html|access-date=2020-07-07|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M3x |Meizu |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m3x-8452.php|title=Meizu M3x - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu Pro 6 Plus|Meizu PRO 6 Plus]] |Meizu |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=【魅族PRO 6 Plus 智能手机】概述 - 魅族商城|url=https://www.meizu.com/products/pro6plus/summary.html|access-date=2020-07-07|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M5 Note]] |Meizu |2016/12 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m5_note-8450.php|title=Meizu M5 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M5s |Meizu |2017/02 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m5s-8500.php|title=Meizu M5s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu E2 |Meizu |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_e2-8659.php|title=Meizu E2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M5c |Meizu |2017/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m5c-8697.php|title=Meizu M5c - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu PRO 7/Plus |Meizu |2017/07 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/pro7/summary/index.html|title=【魅族PRO 7 智能手机】概述 - 魅族官网 - 魅族商城|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_pro_7_plus-8791.php|title=Meizu Pro 7 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meizu M6 Note]] |Meizu |2017/08 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m6_note-8802.php|title=Meizu M6 Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M6 |Meizu |2017/09 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m6-8868.php|title=Meizu M6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M6s |Meizu |2018/01 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m6s-8998.php|title=Meizu M6s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu E3 |Meizu |2018/03 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_e3-9066.php|title=Meizu M6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 15/Pro/Lite |Meizu |2018/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/15/summary/index.html|title=【魅族 15 系列智能手机】概述 - 魅族商城|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/m15/|title=【魅族 M15 智能手机】概述 - 魅族商城|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.phonearena.com/news/Meizu-unveils-a-trio-of-new-phones_id104284|title=Meizu 15, Meizu 15 Pro and Meizu 15 Lite are unveiled with nary a notch in sight|first=Alan|last=Friedman|website=Phone Arena|date=22 April 2018 }}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M8c |Meizu |2018/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m8c-9210.php|title=Meizu M8c - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M6T |Meizu |2018/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_m6t-9213.php|title=Meizu M6T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 16th/Plus |Meizu |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/16/summary/index.html|title=【魅族 16th 系列旗舰手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/meizu_16_plus-9279.php|title=Meizu 16 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 16X |Meizu |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/16x/summary/index.html|title=【魅族 16 X 轻奢旗舰手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu V8/Pro |Meizu |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=【魅族 V8 标配版】概述 - 魅族官网|url=https://www.meizu.com/v8/summary/index.html|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=【魅族 V8 高配版】概述 - 魅族官网|url=https://www.meizu.com/v8pro/summary/index.html|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu X8 |Meizu |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=MEIZU X8 - Summary - Meizu|url=https://www.meizu.com/en/x8/summary/index.html|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu Note 8 |Meizu |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Note8 - Summary - Meizu|url=https://www.meizu.com/en/note8/summary/index.html|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu C9/Pro |Meizu |2018/12 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=C9 - Summary - Meizu|url=https://www.meizu.com/en/c9/summary/|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu Note 9 |Meizu |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Note9 - Summary - Meizu|url=https://www.meizu.com/en/note9/summary/|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu M10 |Meizu |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=M10 - Summary - Meizu|url=https://www.meizu.com/en/m10/summary/index.html|access-date=2020-07-08|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 16s |Meizu |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/16s/summary/index.html|title=【魅族 16s 旗舰手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 16Xs |Meizu |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/16xs/summary/|title=【魅族 16Xs 手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 16s Pro |Meizu |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/16spro/summary/index.html|title=【魅族 16s Pro 手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 16T |Meizu |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/16t/summary|title=【魅族 16T 大屏娱乐旗舰手机】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 17/Pro |Meizu |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/17/summary|title=【魅族 17】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/17pro/summary|title=【魅族 17 Pro】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 18/Pro |Meizu |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/18/summary|title=【魅族 18】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/18pro/summary|title=【魅族 18 Pro】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 18s/Pro |Meizu |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/18s/summary|title=【魅族 18s】概述 - 魅族官网|website=Meizu|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/18spro/summary|title=【魅族 18s Pro】概述 - 魅族官网|website=Meizu.com|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Meizu 18X |Meizu |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.meizu.com/18x/summary|title=【魅族 18X】概述 - 魅族官网|website=Meizu.com|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Mode Phone MP1 |Mode |2021 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.modephone.com/|title=mode &#124; The phone that pays you|website=Modephone.com|access-date=22 February 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Cliq]] |[[Motorola]] |2009/10 |[[Android Cupcake|Android 1.5 Cupcake]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_dext_mb220-2934.php|title=Motorola DEXT MB220 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Droid]] |[[Motorola]] |2009/11 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_milestone-3001.php|title=Motorola MILESTONE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Backflip]] |[[Motorola]] |2010/03 |[[Android Cupcake|Android 1.5 Cupcake]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_backflip-3079.php|title=Motorola BACKFLIP - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Flipout]] |[[Motorola]] |2010/06 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_flipout-3271.php|title=Motorola FlipOut - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid X|Motorola Droid X]] |[[Motorola]] |2010/07 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_x-3473.php|title=Motorola DROID X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Milestone XT720]] |[[Motorola]] |2010/07 |Android 2.1 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_milestone_xt720-3375.php|title=Motorola MILESTONE XT720 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Charm]] |[[Motorola]] |2010/08 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_charm-3420.php|title=Motorola CHARM - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Droid 2]] |[[Motorola]] |2010/08 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_2-3475.php|title=Motorola DROID 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Defy]] |[[Motorola]] |2010/10 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_defy-3514.php|title=Motorola DEFY - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Bravo]] |[[Motorola]] |2010/11 |Android 2.1 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_bravo_mb520-3538.php|title=Motorola BRAVO - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Pro|Motorola Droid Pro]] |[[Motorola]] |2010/11 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_pro_xt610-3541.php|title=Motorola DROID PRO XT610 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Flipside]] |[[Motorola]] |2010/11 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_flipside_mb508-3539.php|title=Motorola FLIPSIDE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Atrix 4G]] |[[Motorola Mobility]] |2011/02 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_atrix_4g-3708.php|title=Motorola ATRIX 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Droid 3]] |Motorola Mobility |2011/07 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_3-4036.php|title=Motorola DROID 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Droid Bionic]] |Motorola Mobility |2011/09 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_bionic_xt875-3710.php|title=Motorola DROID BIONIC XT875 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Atrix 2]] |Motorola Mobility |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_atrix_2_mb865-4199.php|title=Motorola ATRIX 2 MB865 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Razr|Motorola Droid Razr]] |Motorola Mobility |2011/11 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_razr_xt912-4101.php|title=Motorola DROID RAZR XT912 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Droid 4]] |Motorola Mobility |2012/02 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_4_xt894-4418.php|title=Motorola DROID 4 XT894 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Motorola Atrix HD |Motorola Mobility |2012/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_atrix_hd_mb886-4867.php|title=Motorola ATRIX HD MB886 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Photon Q]] |Motorola Mobility |2012/08 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://www.motorola.com/us/xt897.html|title=Archived copy|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916080621/http://www.motorola.com/us/xt897.html|archive-date=2014-09-16|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Razr M|Motorola Droid Razr M]] |Motorola Mobility |2012/09 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_razr_m-4973.php|title=Motorola DROID RAZR M - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Razr HD|Motorola Droid Razr HD]] |Motorola Mobility |2012/10 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_razr_hd-4971.php|title=Motorola DROID RAZR HD - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid MAXX|Motorola Droid Maxx]] |Motorola Mobility |2013/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_maxx-5604.php|title=Motorola DROID Maxx - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Mini|Motorola Droid Mini]] |Motorola Mobility |2013/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_mini-5603.php|title=Motorola DROID Mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto X (1st generation)]] |Motorola Mobility |2013/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/motomaker?pid=FLEXR1|title=My Moto X design|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150202143028/https://www.motorola.com/us/motomaker?pid=FLEXR1|archive-date=2015-02-02|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (1st generation)]] |Motorola Mobility |2013/11 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://support.motorola.com/us/en/solution/MS97433|title=Moto G Specifications|website=Motorola Support}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E (1st generation)]] |Motorola Mobility |2014/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Moto E Family|url=https://www.motorola.com/us/smartphones-moto-e-family|access-date=2020-06-30|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2nd generation)]] |Motorola Mobility |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://www.motorola.com/us/Moto-G-2nd-Gen/moto-g-2nd-gen-pdp.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20140916080621/http://www.motorola.com/us/Moto-G-2nd-Gen/moto-g-2nd-gen-pdp.html|url-status=dead|archive-date=September 16, 2014|title=Moto G (2nd Gen.)|date=September 16, 2014|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto X (2nd generation)]] |Motorola Mobility |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/Moto-X/FLEXR2.html|title=Moto X by Motorola|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908133426/http://www.motorola.com/us/Moto-X/FLEXR2.html|archive-date=2014-09-08|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Droid Turbo|Motorola Droid Turbo]] |Motorola Mobility |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_droid_turbo-6727.php|title=Motorola DROID Turbo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E (2nd generation)]] |Motorola Mobility |2015/02 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|last=Etherington|first=Darrell|url=https://techcrunch.com/2015/02/25/hands-on-with-the-new-moto-e/|title=Hands On With The New Moto E|work=[[TechCrunch]]|date=25 February 2015|access-date=2025-05-25}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (3rd generation)]] |Motorola Mobility |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/products/moto-g-gen-3|title=Moto G³|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191115234120/https://www.motorola.com/us/products/moto-g-gen-3|archive-date=2019-11-15|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto X Play]] |Motorola Mobility |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/on/demandware.store/Sites-Motorola_WE-Site/en/Product-Show?pid=moto-x-play-we|title=Moto X Play|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150729124646/http://www.motorola.com/on/demandware.store/Sites-Motorola_WE-Site/en/Product-Show?pid=moto-x-play-we|archive-date=2015-07-29|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto X Style]] |Motorola Mobility |2015/09 |Android 5.1.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/on/demandware.store/Sites-Motorola_WE-Site/en/Product-Show?pid=moto-x-style-we|title=Moto X Style|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20150729124650/http://www.motorola.com/on/demandware.store/Sites-Motorola_WE-Site/en/Product-Show?pid=moto-x-style-we |archive-date=2015-07-29|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G4]] |Motorola Mobility |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref name="auto">{{#invoke:cite|web|title=Moto G Family|url=https://www.motorola.com/us/smartphones-moto-g-family|access-date=2020-06-30|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E3]] |Motorola Mobility |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://gadgets.ndtv.com/mobiles/reviews/moto-e3-power-first-impressions-1464017|title=Moto E3 Power First Impressions|first=Ketan|last=Pratap|website=NDTV Gadgets 360|date=20 September 2016 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto Z]] |Motorola Mobility |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/products/moto-z-droid-edition|title=moto z droid - ultra thin modular phone|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103145607/https://www.motorola.com/us/products/moto-z-droid-edition|archive-date=2020-01-03|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto Z Play]] |Motorola Mobility |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/products/moto-z-play|title=moto z play - buy now|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20191001170921/https://www.motorola.com/us/products/moto-z-play|archive-date=2019-10-01|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G5]] |Motorola Mobility |2017/03 |Android 7.0 Nougat |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Moto C]] |Motorola Mobility |2017/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_c-8645.php|title=Motorola Moto C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E4]] |Motorola Mobility |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/products/moto-e-gen-4|title=moto e⁴ - buy now|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200123212144/https://www.motorola.com/us/products/moto-e-gen-4|archive-date=2020-01-23|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto Z2 Play]] |Motorola Mobility |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_z2_play-8674.php|title=Motorola Moto Z2 Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Moto Z2 Force |Motorola Mobility |2017/08 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_z2_force-8693.php|title=Motorola Moto Z2 Force - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto X4]] |Motorola Mobility |2017/09 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.motorola.com/us/products/moto-x-gen-4|title=moto x⁴ - buy now, save up to $220|access-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511080753/https://www.motorola.com/us/products/moto-x-gen-4|archive-date=2019-05-11|url-status=dead|website=Motorola}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E5]] |Motorola Mobility |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e5-9008.php|title=Motorola Moto E5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G6]] |Motorola Mobility |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Moto Z3 Play]] |Motorola Mobility |2018/06 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_z3_play-9003.php|title=Motorola Moto Z3 Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto Z3]] |Motorola Mobility |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_z3-9283.php|title=Motorola Moto Z3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola One]]/One Power |Motorola Mobility |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_(p30_play)-9310.php|title=Motorola One (P30 Play) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_power_(p30_note)-9221.php|title=Motorola One Power (P30 Note) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G7]] |Motorola Mobility |2019/03 |Android 9 Pie |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Vision |Motorola Mobility |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_vision-9647.php|title=Motorola One Vision - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto Z4]] |Motorola Mobility |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_z4-9691.php|title=Motorola Moto Z4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Zoom |Motorola Mobility |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_zoom-9745.php|title=Motorola One Zoom - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G8|Moto G8 Plus]] |Motorola Mobility |2019/10 |Android 9 Pie |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Macro |Motorola Mobility |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_macro-9900.php|title=Motorola One Macro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Action |Motorola Mobility |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_action-9739.php|title=Motorola One Action - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Razr (2020)|Motorola Razr (4G)]] |Motorola Mobility |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_razr_2019-9630.php|title=Motorola Razr 2019 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Hyper |Motorola Mobility |2020/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_hyper-9944.php|title=Motorola One Hyper - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G8|Moto G8 Power]] |Motorola Mobility |2020/02 |Android 10 |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Moto G (2020)|Moto G Power/Stylus]] |Motorola Mobility |2020/02 |Android 10 |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Moto G8]] |Motorola Mobility |2020/03 |Android 10 |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Moto E6|Moto E6s (2020)]] |Motorola Mobility |2020/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e6s_(2020)-10135.php|title=Motorola Moto E6s (2020) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G8|Moto G8 Power Lite]] |Motorola Mobility |2020/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g8_power_lite-10154.php|title=Motorola Moto G8 Power Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Edge (2020)|Motorola Edge]]/[[Motorola Edge+|Edge+]] |Motorola Mobility |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_edge-10133.php|title=Motorola Edge - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_edge+-10119.php|title=Motorola Edge+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2020)|Moto G Pro]] |Motorola Mobility |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_pro-10269.php|title=Motorola Moto G Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E (2020)]] |Motorola Mobility |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e_(2020)-10287.php|title=Motorola Moto E (2020) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2020)|Moto G Fast]] |Motorola Mobility |2020/06 |Android 10 |<ref name="auto"/> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Fusion+ |Motorola Mobility |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_fusion+-10290.php|title=Motorola One Fusion+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola One]] Fusion |Motorola Mobility |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_one_fusion-10317.php|title=Motorola One Fusion - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G 5G Plus]] |Motorola Mobility |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_5g_plus-10307.php|title=Motorola Moto G 5G Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G9|Moto G9 Play]] |Motorola Mobility |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g9_play-10387.php|title=Motorola Moto G9 Play - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G9|Moto G9 Plus]] |Motorola Mobility |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g9_plus-10432.php|title=Motorola Moto G9 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E7|Moto E7 Plus]] |Motorola Mobility |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e7_plus-10436.php|title=Motorola Moto E7 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Razr (5G)]] |Motorola Mobility |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_razr_5g-10410.php|title=Motorola Razr 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G9|Moto G9 Power]] |Motorola Mobility |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g9_power-10574.php|title=Motorola Moto G9 Power - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G 5G]] |Motorola Mobility |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_5g-10577.php|title=Motorola Moto G 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E7]] |Motorola Mobility |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e7-10511.php|title=Motorola Moto E7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2021)|Moto G Play (2021)]] |Motorola Mobility |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_play_(2021)-10673.php|title=Motorola Moto G Play (2021) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2021)|Moto G Power (2021)]] |Motorola Mobility |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_power_(2021)-10672.php|title=Motorola Moto G Power (2021) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2021)|Moto G Stylus (2021)]] |Motorola Mobility |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_stylus_(2021)-10583.php|title=Motorola Moto G Stylus (2021) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E6]]i |Motorola Mobility |2021/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e6i-10734.php|title=Motorola Moto E6i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto E7|Moto E7 Power]] |Motorola Mobility |2021/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_e7_power-10738.php|title=Motorola Moto E7 Power - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10]] |Motorola Mobility |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g10-10723.php|title=Motorola Moto G10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10|Moto G30]] |Motorola Mobility |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g30-10724.php|title=Motorola Moto G30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10|Moto G10 Power]] |Motorola Mobility |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g10_power-10778.php|title=Motorola Moto G10 Power - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10|Moto G50]] |Motorola Mobility |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g50-10789.php|title=Motorola Moto G50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10]]0 |Motorola Mobility |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g100-10791.php|title=Motorola Moto G100 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10|Moto G60]] |Motorola Mobility |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g60-10861.php|title=Motorola Moto G60 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10|Moto G40 Fusion]] |Motorola Mobility |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g40_fusion-10862.php|title=Motorola Moto G40 Fusion - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G10|Moto G20]] |Motorola Mobility |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g20-10828.php|title=Motorola Moto G20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Moto G (2021)|Moto G Stylus 5G]] |Motorola Mobility |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g_stylus_5g-10947.php|title=Motorola Moto G Stylus 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Motorola Defy (2021) |Motorola Mobility |2021/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_defy_(2021)-10969.php|title=Motorola Defy (2021) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Moto G50 5G |Motorola Mobility |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g50_5g-11070.php|title=Motorola Moto G50 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Moto G60S |Motorola Mobility |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_moto_g60s-11047.php|title=Motorola Moto G60S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Motorola Edge 20 |Motorola Mobility |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_edge_20_lite-11035.php|title=Motorola Edge 20 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_edge_20-11034.php|title=Motorola Edge 20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_edge_20_pro-11004.php|title=Motorola Edge 20 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Motorola Edge (2021)]] |Motorola Mobility |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_edge_(2021)-11061.php|title=Motorola Edge (2021) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myA1 Plus |[[MyPhone]] |2020/09 |[[Android Go|Android 9 Pie (Go Edition)]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/mya1-plus/|title=MyPhone myA1 Plus - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=MyPhone myA1 Plus (Pinoy Techno Guide) - Full Phone Specifications|url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/myphone-mya1-plus|website=Pinoy Techno Guide}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myA17 |MyPhone |2020/09 |Android 9 Pie (Go Edition) |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/mya17/|title=MyPhone myA17 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.pinoytechnoguide.com/smartphones/myphone-mya17|title=MyPhone myA17 (Pinoy Techno Guide) - Full Phone Specifications|website=Pinoytechnoguide.com}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myA18 |MyPhone |N/A |Android 9 Pie (Go Edition) |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/mya18//|title=MyPhone myA18 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=MyPhone Pilipinas myA18 (HardReset.info) - Full Phone Specifications|url=https://www.hardreset.info/devices/myphone-pilipinas/myphone-pilipinas-mya18/specs/|website=Hardreset.info}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myP1 |MyPhone |2020/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myp1|title=MyPhone myP1 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myG1 |MyPhone |N/A |Android 9 Pie (Go Edition) |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myg1//|title=MyPhone myG1 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myXl1 |MyPhone |N/A |Android 8.1 Oreo (Go Edition) |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myxi1//|title=MyPhone myXl1 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myXl1 Pro |MyPhone |N/A |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myxi1-pro//|title=MyPhone myXl1 Pro - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myXl1 Plus |MyPhone |N/A |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myxi1-plus-16gb-2gb/|title=MyPhone myXl1 Plus (2GB + 16GB) - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myxi1-plus-32gb-3gb/|title=MyPhone myXl1 Plus (3GB + 32GB) - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myX12 |MyPhone |N/A |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myx12//|title=MyPhone myXl3 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph}}</ref> |- ! scope="row" | MyPhone myXl3 |MyPhone |N/A |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.myphone.com.ph/product/myxi3//|title=MyPhone myXl3 - Full Phone Specifications|website=Myphone.com.ph|access-date=2021-09-07|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127185925/https://www.myphone.com.ph/product/myxi3/|url-status=dead}}</ref> |} ==N== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Nextbit Robin]] |[[Nextbit]] |2016/02 |[[Android Lollipop|Android 5.0 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.pdevice.com/product/nextbit-robin-specs|title=Nextbit Robin Specifications, Price, Features, Review|website=PDevice}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus One]] |HTC/[[Google]] |2010/01 |[[Android Eclair|Android 2.0 Eclair]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/htc_google_nexus_one-3069.php|title=HTC Google Nexus One - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus S]] |[[Samsung Electronics]]/Google |2010/12 |[[Android Gingerbread|Android 2.3 Gingerbread]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_google_nexus_s-3620.php|title=Samsung Google Nexus S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Galaxy Nexus]] |Samsung Electronics/Google |2011/11 |[[Android Ice Cream Sandwich|Android 4.0 Ice Cream Sandwich]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_nexus_i9250-4219.php|title=Samsung Galaxy Nexus I9250 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus 4]] |LG Electronics/Google |2012/11 |[[Android Jelly Bean|Android 4.1 Jelly Bean]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_nexus_4_e960-5048.php|title=LG Nexus 4 E960 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus 5]] |LG Electronics/Google |2013/10 |[[Android KitKat|Android 4.4 KitKat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_nexus_5-5705.php|title=LG Nexus 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus 6]] |Motorola Mobility/Google |2014/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/motorola_nexus_6-6604.php|title=Motorola Nexus 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus 5X]] |LG Electronics/Google |2015/09 |[[Android Marshmallow|Android 6.0 Marshmallow]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/lg_nexus_5x-7556.php|title=LG Nexus 5X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nexus 6P]] |Huawei/Google |2015/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/huawei_nexus_6p-7588.php|title=Huawei Nexus 6P - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia X]] |[[Nokia]] |2014/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref name="auto2">{{#invoke:cite|web|url=https://www.nokia.com/phones/en_us|title=The latest Nokia phones and accessories|website=Nokia}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia XL]] |[[Microsoft Mobile]] |2014/05 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_xl-6148.php|title=Nokia XL - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia X2 (2014)|Nokia X2]] |[[Microsoft Mobile]] |2014/06 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref name="auto2"/> |- ! scope="row" | [[Nokia 6]] |[[HMD Global]] |2017/01 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_6-6885.php|title=Nokia 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 3]] |HMD Global |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_3-8572.php|title=Nokia 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 5]] |HMD Global |2017/07 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_5-8571.php|title=Nokia 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 7]] |HMD Global |2017/10 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_7-8907.php|title=Nokia 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 8]] |HMD Global |2017/10 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_8-8522.php|title=Nokia 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 2]] |HMD Global |2017/11 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_2-8513.php|title=Nokia 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 7 Plus]] |HMD Global |2018/03 |[[Android Oreo|Android 8.1 Oreo]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_7_plus-9058.php|title=Nokia 7 plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 1]] |HMD Global |2018/04 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_1-9052.php|title=Nokia 1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 6.1]] |HMD Global |2018/04 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_6_1-8972.php|title=Nokia 6.1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 8 Sirocco]] |HMD Global |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_8_sirocco-9087.php|title=Nokia 8 Sirocco - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 3.1]] |HMD Global |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_3_1-9215.php|title=Nokia 3.1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 5.1 Plus]] |HMD Global |2018/07 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_5_1_plus_(nokia_x5)-9246.php|title=Nokia 5.1 Plus (Nokia X5) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 2.1]] |HMD Global |2018/08 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_2_1-9216.php|title=Nokia 2.1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 5.1]] |HMD Global |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_5_1-9214.php|title=Nokia 5.1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 6.1 Plus]] |HMD Global |2018/08 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_6_1_plus_(nokia_x6)-9178.php|title=Nokia 6.1 Plus (Nokia X6) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 3.1 Plus]] |HMD Global |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_3_1_plus-9364.php|title=Nokia 3.1 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 7.1]] |HMD Global |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_7_1-9354.php|title=Nokia 7.1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 8.1]] |HMD Global |2018/12 |[[Android Pie|Android 9 Pie]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_8_1_(nokia_x7)-9342.php|title=Nokia 8.1 (Nokia X7) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 9 PureView]] |HMD Global |2019/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_9_pureview-8867.php|title=Nokia 9 PureView - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 1 Plus]] |HMD Global |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_1_plus-9538.php|title=Nokia 1 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 4.2]] |HMD Global |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_4_2-9603.php|title=Nokia 4.2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 3.2]] |HMD Global |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_3_2-9604.php|title=Nokia 3.2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 2.2]] |HMD Global |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_2_2-9731.php|title=Nokia 2.2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 6.2]] |HMD Global |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_6_2-9834.php|title=Nokia 6.2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 7.2]] |HMD Global |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_7_2-9833.php|title=Nokia 7.2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 2.3]] |HMD Global |2019/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_2_3-9988.php|title=Nokia 2.3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia C1]] |HMD Global |2019/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c1-9993.php|title=Nokia C1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia C2 (2020)|Nokia C2]] |HMD Global |2020/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c2-10131.php|title=Nokia C2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 1.3]] |HMD Global |2020/04 |[[Android 10]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_1_3-10143.php|title=Nokia 1.3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia 5.3]] |HMD Global |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_5_3-10117.php|title=Nokia 5.3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia C2 Tava]] |HMD Global |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c2_tava-10274.php|title=Nokia C2 Tava - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia C5 Endi]] |HMD Global |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c5_endi-10273.php|title=Nokia C5 Endi - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia C2 Tennen]] |HMD Global |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c2_tennen-10275.php|title=Nokia C2 Tennen - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C3 |HMD Global |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c3-10351.php|title=Nokia C3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia 2.4 |HMD Global |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_2_4-10460.php|title=Nokia 2.4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia 3.4 |HMD Global |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_3_4-10404.php|title=Nokia 3.4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C1 Plus |HMD Global |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c1_plus-10584.php|title=Nokia C1 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia 5.4 |HMD Global |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_5_4-10624.php|title=Nokia 5.4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia 1.4 |HMD Global |2021/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_1_4-10700.php|title=Nokia 1.4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C20 |HMD Global |2021/04 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c20-10843.php|title=Nokia C20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G10 |HMD Global |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g10-10842.php|title=Nokia G10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G20 |HMD Global |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g20-10841.php|title=Nokia G20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia X20 |HMD Global |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_x20-10838.php|title=Nokia X20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C10 |HMD Global |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c10-10844.php|title=Nokia C10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia X10 |HMD Global |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_x10-10840.php|title=Nokia X10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C01 Plus |HMD Global |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c01_plus-10955.php|title=Nokia C01 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C20 Plus |HMD Global |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c20_plus-10959.php|title=Nokia C20 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C30 |HMD Global |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c30-10967.php|title=Nokia C30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nokia XR20]] |HMD Global |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_xr20-11013.php|title=Nokia XR20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G50 |HMD Global |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g50-11077.php|title=Nokia G50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G300 |HMD Global |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g50-11077.php|title=Nokia G300 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia X100 |HMD Global |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_x100-11207.php|title=Nokia X100 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G21 |HMD Global |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g21-11356.php|title=Nokia G21 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G11 |HMD Global |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g11-11358.php|title=Nokia G11 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C2 2nd Edition |HMD Global |2022/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c2_2nd_edition-11382.php|title=Nokia C2 2nd Edition - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C21 Plus |HMD Global |2022/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c21_plus-11381.php|title=Nokia C21 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C21 |HMD Global |2022/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c21-11380.php|title=Nokia C21 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C100/C200 |HMD Global |Q2 2022 |[[Android 12]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c100-11628.php|title=Nokia C100 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c200-11629.php|title=Nokia C200 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G11 Plus |HMD Global |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g11_plus-11644.php|title=Nokia G11 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G400 |HMD Global |2022/08 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g400-11818.php|title=Nokia G400 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C31 |HMD Global |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c31-11825.php|title=Nokia C31 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia X30 |HMD Global |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_x30-11831.php|title=Nokia X30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C12 |HMD Global |2023/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c12-12085.php|title=Nokia C12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G22 |HMD Global |2023/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g22-12137.php|title=Nokia G22 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C22/C32 |HMD Global |2023/02 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c22-12138.php|title=Nokia C22 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c32-12139.php|title=Nokia C32 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C12 Pro |HMD Global |2023/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c12_pro-12184.php|title=Nokia C12 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C02 |HMD Global |2023/05 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c02-12136.php|title=Nokia C02 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C12 Plus |HMD Global |2023/05 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c12_plus-12210.php|title=Nokia C12 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia XR21 |HMD Global |2023/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_xr21-12244.php|title=Nokia XR21 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C110/C300 |HMD Global |2023/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c110-12321.php|title=Nokia C110 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c300-12322.php|title=Nokia C300 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G42 |HMD Global |2023/06 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g42-12381.php|title=Nokia G42 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia G310 |HMD Global |2023/08 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_g310-12471.php|title=Nokia G310 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nokia C210 |HMD Global |2023/09 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/nokia_c210-12472.php|title=Nokia C210 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Nothing Phone 1]] |[[Nothing (company)|Nothing]] |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing Phone (1) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_phone_(1)-11636.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Nothing Phone 2]] |Nothing |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing Phone (2) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_phone_(2)-12386.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Nothing Phone 2a/2a Plus|Nothing Phone 2a]] |Nothing |2024/03 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing Phone (2a) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_phone_(2a)-12760.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Nothing Phone 2a/2a Plus|Nothing Phone 2a Plus]] |Nothing |2024/08 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing Phone (2a) Plus - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_phone_(2a)_plus-13243.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Nothing Phone 3a/3a Pro|Nothing Phone 3a/Pro]] |Nothing |2025/03 |[[Android 15]] |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing Phone (3a) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_phone_(3a)-13672.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Nothing Phone (3a) Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/nothing_phone_(3a)_pro-13649.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z5 |[[ZTE]] |2012/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z5 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z5-5647.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z5S |ZTE |2013/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z5S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z5s-5852.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z5S mini NX403A |ZTE |2013/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z5S mini NX403A - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z5s_mini_nx403a-5853.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia X6 |ZTE |2014/03 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia X6 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_x6-6236.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z7/Max/mini |ZTE |2014/07 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z7 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z7-6490.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z7 Max - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z7_max-6491.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z7 mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z7_mini-6492.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z5S mini NX405H |ZTE |2014/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z5S mini NX405H - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z5s_mini_nx405h-6607.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z9 Max |ZTE |2015/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z9 Max - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z9_max-7116.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z9 mini |ZTE |2015/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z9 mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z9_mini-7149.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z9 |ZTE |2015/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z9 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z9-7207.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia My Prague |ZTE |2015/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia My Prague - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_my_prague-7485.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Prague S |ZTE |2016/01 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Prague S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_prague_s-7868.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z11 mini |ZTE |2016/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z11 mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z11_mini-8044.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z11 Max |ZTE |2016/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z11 Max - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z11_max-8092.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z11 |ZTE |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z11 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z11-8091.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia N1 |ZTE |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia N1 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_n1-8182.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z11 mini S |ZTE |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z11 mini S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z11_mini_s-8387.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia M2/lite |ZTE |2017/03 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia M2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_m2-8746.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia M2 lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_m2_lite-8747.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia N2 |ZTE |2017/03 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia N2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_n2-8748.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia N1 lite |ZTE |2017/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia N1 lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_n1_lite-8607.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z17 mini |ZTE |2017/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z17 mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z17_mini-8615.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z17 |ZTE |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z17 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z17-8677.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z17 lite |ZTE |2017/08 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z17 lite- Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z17_lite-8838.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z17 miniS |ZTE |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z17 miniS - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z17_minis-8896.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z17s |ZTE |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z17s - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z17s-8901.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia N3 |ZTE |2018/03 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia N3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_n3-9110.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia V18 |ZTE |2018/03 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia V18 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_v18-9133.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z18 mini |ZTE |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z18 mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z18_mini-9161.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic |ZTE |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic-9174.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z18 |ZTE |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z18 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z18-9171.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nubia X]] |ZTE |2018/11 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_x-9347.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic Mars |ZTE |2018/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_mars-9433.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 3 |ZTE |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_3-9692.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nubia Z20]] |ZTE |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z20-9780.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 3s |ZTE |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_3s-9839.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 5G |ZTE |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_5g-10071.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Play |ZTE |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Play - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_play-10193.php|access-date=2020-07-09|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 5G Lite |ZTE |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 5G Lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_5g_lite-10282.php|access-date=2020-07-09|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 5S |ZTE |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 5S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_5s-10339.php|access-date=2020-07-28|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 6/Pro |ZTE |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 6 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_6-10773.php|access-date=2021-03-10|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 6 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_6_pro-10772.php|access-date=2021-03-10|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z30 Pro |ZTE |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z40 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z30_pro-10914.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 6R |ZTE |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 6R - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_6r-10929.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 6s/Pro |ZTE |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 6s - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_6s-11082.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 6s Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_6s_pro-11083.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 7/Pro |ZTE |2022/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 7 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_7-11363.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 7 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_7_pro-11364.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z40 Pro |ZTE |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z40 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z40_pro-11379.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 7S/Pro |ZTE |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 7S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_7s-11664.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 7S Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_7s_pro-11649.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z40S Pro |ZTE |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z40S Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z40s_pro-11698.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z50 |ZTE |2022/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z50 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z50-12031.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 8 Pro/Pro+ |ZTE |2022/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_8_pro-12015.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8 Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_8_pro+-12042.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z50 Ultra |ZTE |2023/03 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z50 Ultra - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z50_ultra-12157.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 8s Pro/Pro+ |ZTE |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8s Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_8s_pro-12398.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8s Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_8s_pro+-12399.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 8s Pro/Pro+ |ZTE |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8s Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_8s_pro-12398.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8s Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_8s_pro+-12399.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z50S Pro |ZTE |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 8s Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z50s_pro-12428.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Neo |ZTE |2023/07 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Neo - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_neo-12435.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 9 Pro/Pro+ |ZTE |2023/11 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 9 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_9_pro-12709.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 9 Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_9_pro+-12708.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z60 Ultra |ZTE |2023/12 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Flip - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_flip-12844.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Flip |ZTE |2024/04 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 9 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_9_pro-12709.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 9 Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_9_pro+-12708.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Music |ZTE |2024/05 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Music - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_music-12851.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Neo 2 |ZTE |Q2 2024 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Neo 2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_neo_2-12852.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Focus/Pro |ZTE |Q2 2024 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Focus - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_focus-12849.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Focus Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_focus_pro-12850.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z60 Ultra Leading Version/Z60S Pro |ZTE |2024/08 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z60 Ultra Leading - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z60_ultra_leading-13198.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z60S Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z60s_pro-13226.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 10 Pro/Pro+ |ZTE |2024/11 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 10 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_10_pro-13496.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 10 Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_red_magic_10_pro+-13495.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Z70 Ultra |ZTE |2024/11 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Z70 Ultra - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_z70_ultra-13508.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Music 2 |ZTE |2025/01 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Music 2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_music_2-13611.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 10 Air |ZTE |2025/04 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 10 Air - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_redmagic_10_air_5g-13797.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Red Magic 10S Pro/Pro+ |ZTE |2024/11 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 10S Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_redmagic_10spro_5g-13906.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Red Magic 10S Pro+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_redmagic_10spro+_5g-13905.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Neo 3/GT |ZTE |2025/06 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Neo 3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_neo_3-13711.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Neo 3 GT - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_neo_3_gt-13710.php|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Nubia Focus 2/Ultra |ZTE |2025/06 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Focus 2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_focus_2-13709.php|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE nubia Focus 2 Ultra - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_nubia_focus_2_ultra-13708.php|website=GSMArena}}</ref> |} ==O== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[OnePlus One]] |[[OnePlus]] |2014/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/one|title=OnePlus One|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 2]] |OnePlus |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/2|title=OnePlus 2|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus X]] |OnePlus |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/x|title=Never Settle|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 3]] |OnePlus |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/3|title=Never Settle|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 3T]] |OnePlus |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/3t|title=OnePlus 3T|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 5]] |OnePlus |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/5|title=OnePlus 5|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 5T]] |OnePlus |2017/11 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/5t|title=Get your OnePlus 5T|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 6]] |OnePlus |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/6|title=OnePlus 6 - The Speed You Need|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 6T]] |OnePlus |2018/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/6t|title=OnePlus 6T|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 7|OnePlus 7/Pro]] |OnePlus |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>[https://www.oneplus.com/global/7]{{Dead link|date=June 2020}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/7pro|title=OnePlus 7 Pro|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 7T|OnePlus 7T/Pro]] |OnePlus |2019/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/7t?from=foot|title=OnePlus 7T|website=OnePlus.com}}</ref><ref>[https://www.oneplus.com/global/7t-pro]{{Dead link|date=June 2020}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 8|OnePlus 8/Pro]] |OnePlus |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=OnePlus 8 {{!}} Lead with Speed|url=https://www.oneplus.com/global/8?from=foot|access-date=2020-06-06|website=OnePlus.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=OnePlus 8 Pro {{!}} Lead with Speed|url=https://www.oneplus.com/global/8-pro?from=foot|access-date=2020-06-06|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus Nord]] |OnePlus |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=OnePlus Nord {{!}} Pretty much everything you could ask for|url=https://www.oneplus.com/global/nord|access-date=2020-07-21|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 8T]] |OnePlus |2020/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=OnePlus 8T {{!}} Ultra Fast Charging. Ultra Smooth Scrolling.|url=https://www.oneplus.com/global/8t|access-date=2020-10-14|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus Nord N10 5G]] |OnePlus |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/n10-5g?from=head|title=OnePlus Nord N10 5G|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus Nord N100]] |OnePlus |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/n100|title=OnePlus Nord N100|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus 9|OnePlus 9/Pro]] |OnePlus |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/9|title=OnePlus 9|website=OnePlus.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/global/9-pro|title=OnePlus 9 Pro|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | OnePlus Nord CE 5G |OnePlus |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/uk/nord-ce-5g|title=OnePlus Nord CE 5G|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus Nord N200 5G]] |OnePlus |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/n200-5g|title=OnePlus Nord N200 5G|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[OnePlus Nord 2 5G]] |OnePlus |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/uk/oneplus-nord-2-5g|title=OnePlus Nord 2 5G|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | OnePlus 10 Pro |OnePlus |2022/01 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.oneplus.com/cn/10-pro|title=一加 10 Pro，10至 名归|website=OnePlus.com}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Finder |[[Oppo]] |2012/06 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find-5171.php|title=Oppo Find - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find 5 |Oppo |2012/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_5-5161.php|title=Oppo Find 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo N1]] |Oppo |2013/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_n1-5724.php|title=Oppo N1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find 5 Mini |Oppo |2014/01 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_5_mini-6819.php|title=Oppo Find 5 Mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Neo]] |Oppo |2014/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_neo-5972.php|title=Oppo Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find 7/7a |Oppo |2014/03 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_7-6214.php|title=Oppo Find 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_7a-6215.php|title=Oppo Find 7a - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Joy]] |Oppo |2014/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_r1001_joy-6702.php|title=Oppo R1001 Joy - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo N1 mini |Oppo |2014/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref name="ReferenceA">{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_n1_mini-6425.php|title=Oppo N1 mini - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Neo 3]]/[[Oppo Neo 5|5]] |Oppo |2014/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_neo_3-6704.php|title=Oppo Neo 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_neo_5-6594.php|title=Oppo Neo 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo N3 |Oppo |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref name="ReferenceA"/> |- ! scope="row" | [[Oppo Joy Plus]] |Oppo |2015/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_joy_plus-7208.php|title=Oppo Joy Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Neo 5 (2015)|Oppo Neo 5s]] |Oppo |2015/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_neo_5s-7248.php|title=Oppo Neo 5s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo R7]] |Oppo |2015/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_r7-7221.php|title=Oppo R7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Neo 5 (2015)]] |Oppo |2015/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_neo_5_(2015)-7278.php|title=Oppo Neo 5 (2015) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Joy 3]] |Oppo |2015/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_joy_3-7353.php|title=Oppo Joy 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Neo 7]] |Oppo |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_neo_7-7707.php|title=Oppo Neo 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo F1]] |Oppo |2016/01 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f1-7855.php|title=Oppo F1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo R11]] |Oppo |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_r11-8644.php|title=Oppo R11 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo F7]] |Oppo |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f7-9121.php|title=Oppo F7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo R15 Pro]] |Oppo |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_r15_pro-9118.php|title=Oppo R15 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Find X]] |Oppo |2018/07 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x-7885.php|title=Oppo Find X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo F9]] |Oppo |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f9_(f9_pro)-9286.php|title=Oppo F9 (F9 Pro) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo R17]] |Oppo |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_r17-9287.php|title=Oppo R17 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Reno]] |Oppo |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno-9631.php|title=Oppo Reno - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Reno2]] |Oppo |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno2-9798.php|title=Oppo Reno2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo A9 (2020)]] |Oppo |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a9_(2020)-9819.php|title=Oppo A9 (2020) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno3 5G/Pro 5G |Oppo |2019/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno3_5g-9942.php|title=Oppo Reno3 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno3_pro_5g-9992.php|title=Oppo Reno3 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno3 Pro |Oppo |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno3_pro-10053.php|title=Oppo Reno3 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Find X2|Oppo Find X2/Pro]] |Oppo |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x2-10048.php|title=Oppo Find X2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x2_pro-9529.php|title=Oppo Find X2 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno3 |Oppo |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno3-10125.php|title=Oppo Reno3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Ace2 |Oppo |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_ace2-10164.php|title=Oppo Ace2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A12 |Oppo |2020/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a12-10171.php|title=Oppo A12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A52 |Oppo |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a52-10194.php|title=Oppo A52 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A72/A92s |Oppo |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a72-10196.php|title=Oppo A72 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a92s-10184.php|title=Oppo A92s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find X2 Lite/Neo |Oppo |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x2_lite-10176.php|title=Oppo Find X2 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x2_neo-10195.php|title=Oppo Find X2 Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A92 |Oppo |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a92-10211.php|title=Oppo A92 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno4 5G/Pro 5G |Oppo |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_5g-10265.php|title=Oppo Reno4 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_pro_5g-10264.php|title=Oppo Reno4 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A12s |Oppo |2020/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a12s-10288.php|title=Oppo A12s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A72 5G |Oppo |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a72_5g-10332.php|title=Oppo A72 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno4/Pro |Oppo |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4-10348.php|title=Oppo Reno4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_pro-10327.php|title=Oppo Reno4 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo F17/[[Oppo F17 Pro|Pro]] |Oppo |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f17-10413.php|title=Oppo F17 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f17_pro-10388.php|title=Oppo F17 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno4 SE |Oppo |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_se-10433.php|title=Oppo Reno4 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno4 Lite |Oppo |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_lite-10465.php|title=Oppo Reno4 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno4 Z 5G |Oppo |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_z_5g-10375.php|title=Oppo Reno4 Z 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A93/Reno4 F |Oppo |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a93-10431.php|title=Oppo A93 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno4_f-10478.php|title=Oppo Reno4 F - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A73 |Oppo |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a73-10489.php|title=Oppo A73 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A73 5G |Oppo |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a73_5g-10499.php|title=Oppo A73 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno5 5G/Pro 5G/Pro+ 5G |Oppo |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_5g-10589.php|title=Oppo Reno5 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_pro_5g-10606.php|title=Oppo Reno5 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_pro+_5g-10632.php|title=Oppo Reno5 Pro+ 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno5 |Oppo |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_4g-10654.php|title=Oppo Reno5 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Oppo Find X3|Oppo Find X3/Pro]] |Oppo |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x3-10786.php|title=Oppo Find X3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x3_pro-10627.php|title=Oppo Find X3 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find X3 Neo/Lite |Oppo |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x3_neo-10787.php|title=Oppo Find X3 Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x3_lite-10719.php|title=Oppo Find X3 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A94 |Oppo |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a94-10765.php|title=Oppo A94 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo F19 Pro/Pro+ |Oppo |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f19_pro-10761.php|title=Oppo F19 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f19_pro+_5g-10762.php|title=Oppo F19 Pro+ 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno5 Lite/F |Oppo |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_lite-10716.php|title=Oppo Reno5 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_f-10763.php|title=Oppo Reno5 F - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno5 Z |Oppo |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno5_z-10760.php|title=Oppo Reno5 Z - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo F19 |Oppo |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f19-10764.php|title=Oppo F19 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A35 |Oppo |2021/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a35-10852.php|title=Oppo A35 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A94 5G |Oppo |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a94_5g-10799.php|title=Oppo A94 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A95 5G |Oppo |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a95_5g-10834.php|title=Oppo A95 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A54 5G/A74 5G |Oppo |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a54_5g-10866.php|title=Oppo A54 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a74_5g-10830.php|title=Oppo A74 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A74 |Oppo |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a74-10829.php|title=Oppo A74 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A53s 5G |Oppo |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a53s_5g-10874.php|title=Oppo A53s 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo K9 |Oppo |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_k9-10894.php|title=Oppo K9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno6 5G/Pro/Pro+ |Oppo |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6_5g-10932.php|title=Oppo Reno6 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6_pro_5g-10904.php|title=Oppo Reno6 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6_pro+_5g-10905.php|title=Oppo Reno6 Pro+ 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A16 |Oppo |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a16-11021.php|title=Oppo A16 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno6 |Oppo |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6-11028.php|title=Oppo Reno6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A16s |Oppo |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a16s-11295.php|title=Oppo A16s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno6 Z |Oppo |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6_z-10978.php|title=Oppo Reno6 Z - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno6 Pro (Snapdragon) |Oppo |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6_pro_5g_(snapdragon)-11093.php|title=Oppo Reno6 Pro (Snapdragon) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo K9 Pro |Oppo |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_k9_pro-11111.php|title=Oppo K9 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo F19s |Oppo |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_f19s-11108.php|title=Oppo F19s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A55 |Oppo |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a55-11114.php|title=Oppo A55 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo K9s |Oppo |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_k9s-11151.php|title=Oppo K9s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A56 5G |Oppo |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a56_5g-11172.php|title=Oppo A56 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A54s |Oppo |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a54s-11144.php|title=Oppo A54s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A16k |Oppo |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a16k-11200.php|title=Oppo A16K - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A95 |Oppo |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a95-11195.php|title=Oppo A95 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno7 (China)/Pro/SE |Oppo |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno7_5g_(china)-11160.php|title=Oppo Reno7 (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno7_pro_5g-11190.php|title=Oppo Reno7 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno7_se_5g-11191.php|title=Oppo Reno7 SE 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find N |Oppo |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_n-11267.php|title=Oppo Find N - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo K9x |Oppo |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_k9x-11235.php|title=Oppo K9x - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A11s |Oppo |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a11s-11288.php|title=Oppo A11s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A36 |Oppo |2022/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a36-11314.php|title=Oppo A36 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A96 5G |Oppo |2022/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a96_(china)-11316.php|title=Oppo A96 (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno6 Lite |Oppo |2022/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno6_lite-11196.php|title=Oppo Reno6 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno7 |Oppo |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno7_5g-11350.php|title=Oppo Reno7 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A76 |Oppo |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a76-11367.php|title=Oppo A76 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find X5/Pro |Oppo |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x5-11378.php|title=Oppo Find X5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x5_pro-11236.php|title=Oppo Find X5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Find X5 Lite |Oppo |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_find_x5_lite-11323.php|title=Oppo Find X5 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo Reno7 Z |Oppo |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_reno7_z_5g-11397.php|title=Oppo Reno7 Z - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A16e |Oppo |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a16e-11433.php|title=Oppo A16e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo A96 |Oppo |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_a96-11434.php|title=Oppo A96 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo K10 |Oppo |2022/3 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/oppo_k10-11438.php|title=Oppo K10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Oppo K12x |Oppo |2024/5 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://gsm.mobi/oppo/oppo-k12x/|title=Oppo K12x - Full phone specifications|website=GSM}}</ref> |} ==P== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Palm (companion)|Palm]] |[[Palm, Inc.]] |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://palm.com/|title=Palm Phone|website=Palm.com}}</ref> |- ! scope="row" | Panasonic P100 |[[Panasonic]] |2018/02 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/panasonic_p100-9062.php|title=Panasonic P100 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Pantech Pocket |Pantech or AT&T |2011/12 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/pantech_pocket_p9060-4245.php |title=Pantech Pocket P9060 - Full phone specifications |website=Gsmarena.com |access-date=2022-02-16}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.pocket-lint.com/phones/news/131841-the-weirdest-and-wackiest-mobile-phones-you-won-t-admit-you-owned|title=30 of the weirdest and wackiest mobile phones ever|website=Pocket-lint.com|date=April 2021}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pepsi P1]]/P1S |[[Pepsi]] |2015/11 |[[Android Lollipop|Android 5.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmchoice.com/en/catalogue/pepsi/p1s/|title=Pepsi P1S P1 technical specifications :: GSMchoice.com|first=gsmchoice com / PIK Sp z|last=o.o|website=Gsmchoice.com|access-date=22 February 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pixel (1st generation)|Pixel/XL]] |Google |2016/10 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] |<ref name="auto1">{{#invoke:cite|web|url=https://store.google.com/category/phones|title=Smartphones, Carrier Unlocked Pixel Phones|website=Google Store}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pixel 2|Pixel 2/XL]] |Google |2017/10 |Android 8.0 Oreo |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 3|Pixel 3/XL]] |Google |2018/10 |Android 9 Pie |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 3a|Pixel 3a/XL]] |Google |2019/03 |Android 9 Pie |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 4|Pixel 4/XL]] |Google |2019/10 |Android 10 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 4a]] |Google |2020/08 |Android 10 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 4a (5G)]] |Google |2020/11 |Android 11 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 5]] |Google |2020/10 |Android 11 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 5a]] |Google |2021/08 |Android 11 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 6|Pixel 6/Pro]] |Google |2021/10 |[[Android 12]] |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 6a]] |Google |2022/07 |Android 12 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 7|Pixel 7/Pro]] |Google |2022/10 |[[Android 13]] |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 7a]] |Google |2023/05 |Android 13 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel Fold]] |Google |2023/06 |Android 13 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 8|Pixel 8/Pro]] |Google |2023/10 |[[Android 14]] |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 8a]] |Google |2024/05 |Android 14 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Pixel 9|Pixel 9/Pro/Pro XL]] |Google |2024/08 |Android 15 |<ref name="auto1"/> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Pocophone F1]] |Xiaomi |2018/08 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_pocophone_f1-9293.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K30|POCO X2]] |Xiaomi |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi POCO X2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x2-10050.php|access-date=2021-07-23|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K30 Pro|POCO F2 Pro]] |Xiaomi |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco F2 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f2_pro-10220.php|access-date=2022-10-15|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 9|POCO M2 Pro]] |Xiaomi |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco M2 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m2_pro-10318.php|access-date=2020-09-13|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Poco X3|POCO X3 NFC]] |Xiaomi |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco X3 NFC - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x3_nfc-10415.php|access-date=2020-09-12|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO M2 |Xiaomi |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco M2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m2-10434.php|access-date=2020-09-13|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Poco X3|POCO X3]] |Xiaomi |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco X3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x3-10461.php|access-date=2020-09-23|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO C3 |Xiaomi |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco C3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c3-10482.php|access-date=2020-10-10|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO M3 |Xiaomi |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco M3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m3-10599.php|access-date=2020-11-26|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Poco X3|POCO X3 Pro]] |Xiaomi |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco X3 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x3_pro-10802.php|access-date=2021-03-24|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|POCO F3]] |Xiaomi |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco F3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f3-10758.php|access-date=2021-03-24|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO M2 Reloaded |Xiaomi |2021/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m2_reloaded-10867.php|title=Xiaomi Poco M2 Reloaded - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-04-23}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|POCO M3 Pro]] |Xiaomi |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco M3 Pro 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m3_pro_5g-10857.php|access-date=2021-08-07|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|POCO F3 GT]] |Xiaomi |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco F3 GT - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f3-10758.php|access-date=2021-08-07|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|POCO X3 GT]] |Xiaomi |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Poco X3 GT - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f3-10758.php|access-date=2021-08-07|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO C31 |Xiaomi |2021/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c31-11134.php|title=Xiaomi Poco C31 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|POCO M4 Pro 5G]] |Xiaomi |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m4_pro_5g-11193.php|title=Xiaomi Poco M4 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|POCO M4 Pro]] |Xiaomi |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m4_pro-11388.php|title=Xiaomi Poco M4 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|POCO X4 Pro 5G]] |Xiaomi |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x4_pro_5g-11371.php|title=Xiaomi Poco X4 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K50|POCO F4 GT]] |Xiaomi |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f4_gt-11479.php|title=Xiaomi Poco F4 GT - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10 5G|POCO M4 5G]] |Xiaomi |2021/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m4_5g_(india)-11427.php|title=Xiaomi Poco M4 5G (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m4_5g-11762.php|title=Xiaomi Poco M4 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Poco C40|POCO C40]] |Xiaomi |2022/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c40-11468.php|title=Xiaomi Poco C40 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO X4 GT |Xiaomi |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x4_gt-11626.php|title=Xiaomi Poco X4 GT - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|POCO F4]] |Xiaomi |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f4-11627.php|title=Xiaomi Poco F4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[POCO M5]]/[[Redmi Note 10|M5s]] |Xiaomi |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m5-11850.php|title=Xiaomi Poco M5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m5_(india)-11869.php|title=Xiaomi Poco M5 (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m5s-11832.php|title=Xiaomi Poco M5s|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi A1|POCO C50]] |Xiaomi |2023/01 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c50-12053.php|title=Xiaomi Poco C50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|POCO X5/Pro]] |Xiaomi |2023/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x5-12092.php|title=Xiaomi Poco X5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x5_pro-12094.php|title=Xiaomi Poco X5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12C|POCO C55]] |Xiaomi |2023/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c55-12126.php|title=Xiaomi Poco C55 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi A2|POCO C51]] |Xiaomi |2023/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c51-12215.php|title=Xiaomi Poco C51 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|POCO F5]]/[[Redmi K60|Pro]] |Xiaomi |2023/05 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f5-12258.php|title=Xiaomi Poco F5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f5_pro-12257.php|title=Xiaomi Poco F5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12|POCO M6 Pro 5G]] |Xiaomi |2023/08 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m6_pro_5g-12452.php|title=Xiaomi Poco M6 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO C65 |Xiaomi |2023/11 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c65-12684.php|title=Xiaomi Poco C65 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO M6 5G |Xiaomi |2023/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m6-12737.php|title=Xiaomi Poco M6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO M6 Pro/X6 |Xiaomi |2024/01 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m6_pro-12779.php|title=Xiaomi Poco M6 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x6-12723.php|title=Xiaomi Poco X6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO X6 Pro |Xiaomi |2024/01 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x6_pro-12717.php|title=Xiaomi Poco X6 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO X6 Neo |Xiaomi |2024/03 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_x6_neo-12863.php|title=Xiaomi Poco X6 Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO C61 |Xiaomi |2024/03 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_c61-12886.php|title=Xiaomi Poco C61 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO F6/Pro |Xiaomi |2024/05 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f6-13000.php|title=Xiaomi Poco F6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_f6_pro-12992.php|title=Xiaomi Poco F6 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | POCO M6 |Xiaomi |2024/06 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_poco_m6_4g-13131.php|title=Xiaomi Poco M6 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |} ==Q== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | Q Phone |Qoobex |2018/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://fccid.io/2AMO6QPHONE2019A/User-Manual/User-Manual-4201633.pdf|title=3-D VR Smartphone User's Guide : Модел: Qphone2019_A|website=Fccid.io|access-date=2022-02-22}}</ref> |} ==R== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Razer Phone]] |[[Razer Inc.]] |2017/11 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/razer_phone-8923.php|title=Razer Phone - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Razer Phone|Razer Phone 2]] |[[Razer Inc.]] |2018/10 |[[Android Oreo|Android 8.1 Oreo]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/razer_phone_2-9363.php|title=Razer Phone 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 1 |[[Realme]] |2018/05 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme1|title=realme 1|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_1-9200.php|title=Realme 1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 2 |Realme |2018/09 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme2|title=realme 2|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_2-9299.php|title=Realme 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C1 |Realme |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/76?id=290|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 2 Pro |Realme |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_2_pro-9345.php|title=Realme 2 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme U1 |Realme |2018/12 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/84?id=257|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Realme 3]] |Realme |2019/03 |[[Android Pie|Android 9 Pie]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme3|title=realme 3|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C2 |Realme |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/109?id=326|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 3 Pro |Realme |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/108?id=319|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X |Realme |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/116?id=354|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 3i |Realme |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/120?id=362|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Realme 5]] |Realme |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/128?id=379|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Realme 5 Pro]] |Realme |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/129?id=382|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme XT |Realme |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/143?id=418|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X2 |Realme |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/164?id=477|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Realme X2 Pro]] |Realme |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/159?id=458|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 5i |Realme |2020/01 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-5i|title=realme 5i|website=Realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X50 |Realme |2020/01 |[[Android 10]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_x50_5g_(china)-9990.php|title=Realme X50 5G (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Realme C3]] |Realme |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/176?id=506|title=realme Store|website=Buy.realme.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Realme X50 Pro]] |Realme |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-x50-pro|title=realme X50 Pro 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 6/Pro |Realme |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-6|title=realme 6|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme6pro|title=realme 6 Pro|website=realme}}{{Dead link|date=June 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | Realme 6i |Realme |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_6i-10130.php|title=Realme 6i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X50 Pro Player |Realme |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_x50_pro_player-10248.php|title=Realme X50 Pro Player - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X3 SuperZoom |Realme |2020/06 |Android 10 |<ref name="realme.com">{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-x3-superzoom|title=realme X3 & X3 SuperZoom|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Narzo |Realme |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_narzo-10309.php|title=Realme Narzo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C3i |Realme |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_c3i-10310.php|title=Realme C3i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X3 |Realme |2020/06 |Android 10 |<ref name="realme.com"/> |- ! scope="row" | Realme C11 |Realme |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=realme C11|url=https://www.realme.com/in/realme-c11|access-date=2020-08-21|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C15 |Realme |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=realme C15|url=https://www.realme.com/in/realme-c15|access-date=2020-08-21|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V5 |Realme |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_v5_5g-10352.php|title=Realme V5 5G - Full phone specifications|access-date=2020-08-21|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C12 |Realme |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=realme C12|url=https://www.realme.com/in/realme-c12|access-date=2020-08-21|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V3 |Realme |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_v3-10409.php|title=Realme V3 - Full phone specifications|access-date=2020-10-14|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X7/Pro |Realme |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-x7|title=realme 真我 X7 5G手机立即购买-realme手机官方商城|website=realme|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-x7-pro|title=realme 真我 X7 Pro 5G手机立即购买-realme手机官方商城|website=realme|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 7 (Asia)/Pro |Realme |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-7|title=realme 7|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-7-pro|title=realme 7 pro|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 7i |Realme |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-7i|title=realme 7i|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C17 |Realme |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_c17-10439.php|title=Realme C17 - Full phone specifications|access-date=2020-10-14|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Narzo 20/[[Realme Narzo 20 Pro|Pro]]/20A |Realme |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-20|title=realme narzo 20|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-20-pro|title=realme narzo 20 pro|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-20a|title=realme narzo 20A|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 7 (Global) |Realme |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-7|title=realme 7|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q2/Pro/2i |Realme |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q2|title=realme 真我Q2 立即购买-realme真我官方商城|website=realme|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q2-pro|title=realme 真我Q2 Pro立即购买-realme真我官方商城|website=realme|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/298|title=realme Q2i|website=buy.realme.com|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 7 5G |Realme |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-7-5g|title=realme 7 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 7i (Global) |Realme |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-7i|title=realme 7i|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V15 |Realme |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_v15_5g-10664.php|title=Realme V15 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C20 |Realme |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_c20-10690.php|title=Realme C20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X7 (India) |Realme |2021/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-x7|title=realme X7|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V11 |Realme |2021/02 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_v11_5g-10722.php|title=Realme V11 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Realme Narzo 30 Pro]]/30A |Realme |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-30-pro|title=realme narzo 30 Pro 5G|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-30a|title=realme narzo 30A|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C21 |Realme |2021/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_c21-10759.php|title=Realme C21 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT |Realme |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt|title=realme 真我GT 立即购买-realme真我官方商城|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C25 |Realme |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-c25|title=realme C25 - realme (India)|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 8/Pro |Realme |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-8|title=realme 8|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-8-pro|title=realme 8 pro|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V13 |Realme |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_v13_5g-10822.php|title=Realme V13 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo |Realme |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-neo|title=realme 真我GT Neo 立即购买-realme真我官方商城|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X7 Pro Ultra |Realme |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-x7-pro-ultra|title=realme 真我X7 Pro 至尊版立即购买-realme真我官方商城|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 8 5G |Realme |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/in/goods/356|title=realme 8 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q3/Pro/3i |Realme |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q3|title=realme 真我Q3 立即购买-realme真我官方商城|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q3-pro|title=realme 真我Q3 Pro 立即购买-realme真我官方商城|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/375|title=realme 真我Q3i|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C20A |Realme |2021/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_c20a-10901.php|title=Realme C20A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 30 |Realme |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-30|title=realme narzo 30|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo Flash |Realme |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-neo-flash|title=realme 真我GT Neo 真我GT Neo 闪速版 立即购买-realme真我官方商城|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q3 Pro Carnival |Realme |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q3-pro|title=realme 真我Q3 Pro 狂欢版|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 30 5G |Realme |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-30-5g|title=realme narzo 30 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme X7 Max |Realme |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-x7-max|title=realme X7 Max|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C25s |Realme |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-c25-s|title=realme C25s|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C11 2021 |Realme |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-c11-2021|title=realme C11 2021|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C21Y |Realme |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com//vn/realme-c21-y|title=realme C21Y|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Master Edition |Realme |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-gt-master-edition|title=realme GT Master Edition|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Explorer Master Edition |Realme |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_gt_explorer_master-11023.php|title=Realme GT Explorer Master - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 8i/8s 5G |Realme |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-8i|title=realme 8i|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-8s-5g|title=realme 8s 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C25Y |Realme |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-c25-y|title=realme C25Y|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo2 |Realme |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-neo-2|title=realme 真我GT NEO2|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V11s |Realme |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/399|title=realme 真我V11s 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 50A/50i |Realme |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-50a|title=realme narzo 50A|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-50i|title=realme narzo 50i|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q3s |Realme |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q3-s|title=realme 真我Q3s|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo2T |Realme |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-neo-2t|title=realme 真我GT Neo2T|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q3t |Realme |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/414|title=realme 真我Q3t|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT2/Pro |Realme |2022/01 |[[Android 12]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-2|title=realme 真我GT2|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-2-pro|title=realme 真我GT2 Pro|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 9i |Realme |2022/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/vn/realme-9i|title=realme 9i|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C35 |Realme |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-c35|title=realme C35|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 9 Pro/Pro+ |Realme |2022/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-9-pro|title=realme 9 Pro 5G|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-9-pro-plus|title=realme 9 Pro+|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 50 |Realme |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-50|title=realme narzo 50|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V25 |Realme |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/426|title=realme V25|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 9 5G (India)/5G Speed Edition |Realme |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-9-5g|title=realme 9 5G|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-9-speed-edition|title=realme 9 5G Speed Edition|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 50A Prime |Realme |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-50a-prime|title=realme narzo 50A Prime|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo3/150W |Realme |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-gt-neo-3|title=realme GT Neo3|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 9 |Realme |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-9|title=realme 9|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q5i |Realme |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/441|title=realme Q5i|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme Q5/Pro |Realme |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q5|title=realme Q5|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-q5-pro|title=realme Q5 Pro|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V23 |Realme |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/438|title=realme V23|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 50 5G/Pro |Realme |2022/05 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-50-5g|title=realme narzo 50 5G|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-50-pro-5g|title=realme narzo 50 Pro 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 9 5G |Realme |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-9-5g|title=realme 9 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V20 |Realme |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/458|title=realme V20|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo3T |Realme |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-gt-neo-3t|title=realme GT Neo3T|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C30 |Realme |2022/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-c30|title=realme C30|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo 50i Prime |Realme |2022/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-narzo-50i-prime|title=realme narzo 50i Prime|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT2 Explorer Master Edition |Realme |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-2-riven-a|title=realme GT2 Explorer Master Edition|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 9i 5G |Realme |2022/08 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-9i-5g|title=realme 9i 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C33 |Realme |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-c33|title=realme C33|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C30s |Realme |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-c30-s|title=realme C30s|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 10/5G |Realme |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-10|title=realme 10|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/realme-10/specs|title=realme 10 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 10 Pro/Pro+ |Realme |2022/11 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-10-pro|title=realme 10 Pro|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-10-pro-plus|title=realme 10 Pro+ 5G|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 10s |Realme |2022/12 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/realme-10s/specs|title=realme 10s|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo5/240W |Realme |2023/02 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/cn/realme-gt-neo-5|title=realme GT Neo5|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme C55 |Realme |2023/03 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-c55|title=realme C55|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme V30/V30t |Realme |2023/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/511|title=realme V30|website=realme}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://buy.realme.com/cn/goods/513|title=realme V30t|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme 10T |Realme |2023/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/eu/realme-gt-neo-3t|title=realme GT Neo3T|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT Neo5 SE |Realme |2023/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/realme-gt-neo-5-se|title=realme GT Neo5 SE|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme narzo N55 |Realme |2023/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.realme.com/in/realme-narzo-n55|title=realme narzo N55|website=realme}}</ref> |- ! scope="row" | Realme GT3 |Realme |2023/05 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/realme_gt3-12120.php|title=Realme GT3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 1]] |[[Xiaomi]] |2013/08 |[[Android Jelly Bean|Android 4.2 Jelly Bean]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi-5609.php|title=Xiaomi Redmi - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 1S]] |Xiaomi |2014/02 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_1s-6373.php|title=Xiaomi Redmi 1S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note (3G) |Xiaomi |2014/03 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note-6217.php|title=Xiaomi Redmi Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 4G |Xiaomi |2014/08 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_4g-6561.php|title=Xiaomi Redmi Note 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 2]] |Xiaomi |2015/01 |[[Android KitKat|Android 4.4 KitKat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_2-6884.php|title=Xiaomi Redmi 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 2]]A |Xiaomi |2015/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_2a-7159.php|title=Xiaomi Redmi 2A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 2|Redmi 2 Prime]] |Xiaomi |2015/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_2_prime-7480.php|title=Xiaomi Redmi 2 Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 2]] |Xiaomi |2015/08 |[[Android Lollipop|Android 5.0 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_2-6992.php|title=Xiaomi Redmi Note 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 2|Redmi 2 Pro]] |Xiaomi |2015/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_2_pro-7710.php|title=Xiaomi Redmi 2 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 3|Redmi Note 3 (MTK)]] |Xiaomi |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_3_(mediatek)-7769.php|title=Xiaomi Redmi Note 3 (MediaTek) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note Prime]] |Xiaomi |2015/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_prime-7822.php|title=Xiaomi Redmi Note Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 3]] |Xiaomi |2016/01 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_3-7862.php|title=Xiaomi Redmi 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 3|Redmi Note 3/Pro]] |Xiaomi |2016/03 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_3-7863.php|title=Xiaomi Redmi Note 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 3|Redmi 3 Pro]] |Xiaomi |2016/04 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_3_pro-8007.php|title=Xiaomi Redmi 3 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 3]]S |Xiaomi |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_3s-8150.php|title=Xiaomi Redmi 3s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref name="ReferenceB">{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_3x-8212.php|title=Xiaomi Redmi 3x - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 3]]X |Xiaomi |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref name="ReferenceB"/> |- ! scope="row" | [[Redmi 3|Redmi 3S Prime]] |Xiaomi |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_3s_prime-8250.php|title=Xiaomi Redmi 3s Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Pro |Xiaomi |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_pro-8233.php|title=Xiaomi Redmi Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 4|Redmi Note 4 (MTK)]] |Xiaomi |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_4_(mediatek)-8291.php|title=Xiaomi Redmi Note 4 (MediaTek) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 4/Pro/Prime |Xiaomi |2016/08 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_4_(china)-8419.php|title=Xiaomi Redmi 4 (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_4_prime-8263.php|title=Xiaomi Redmi 4 Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 4A |Xiaomi |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_4a-8420.php|title=Xiaomi Redmi 4A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 4|Redmi Note 4/4X]] |Xiaomi |2017/01 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_4-8531.php|title=Xiaomi Redmi Note 4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 4X |Xiaomi |2017/02 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_4_(4x)-8608.php|title=Xiaomi Redmi 4 (4X) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 5A|Redmi Note 5A/Prime]] |Xiaomi |2017/09 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_y1_lite-8818.php|title=Xiaomi Redmi Y1 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_y1_(note_5a)-8753.php|title=Xiaomi Redmi Y1 (Note 5A) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 5A |Xiaomi |2017/10 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_5a-8898.php|title=Xiaomi Redmi 5A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 5|Redmi 5/Plus]] |Xiaomi |2017/12 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_5-8768.php|title=Xiaomi Redmi 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_5_plus_(redmi_note_5)-8959.php|title=Xiaomi Redmi 5 Plus (Redmi Note 5) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 5|Redmi Note 5 Pro]] |Xiaomi |2018/02 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_5_pro-8893.php|title=Xiaomi Redmi Note 5 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 5]] |Xiaomi |2018/03 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_5_ai_dual_camera-9120.php|title=Xiaomi Redmi Note 5 AI Dual Camera - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi S2/Y2 |Xiaomi |2018/05 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_s2_(redmi_y2)-9185.php|title=Xiaomi Redmi S2 (Redmi Y2) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 6/6A/[[Xiaomi Mi A2 Lite|Pro]] |Xiaomi |2018/06 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_6-9237.php|title=Xiaomi Redmi 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_6a-9217.php|title=Xiaomi Redmi 6A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_a2_lite_(redmi_6_pro)-9247.php|title=Xiaomi Mi A2 Lite (Redmi 6 Pro) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 6 Pro]] |Xiaomi |2018/10 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_6_pro-9333.php|title=Xiaomi Redmi Note 6 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 7]] |Xiaomi |2019/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_7-9513.php|title=Xiaomi Redmi Note 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Go]] |Xiaomi |2019/02 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_go-9534.php|title=Xiaomi Redmi Go - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 7|Redmi Note 7 Pro]] |Xiaomi |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_7_pro-9521.php|title=Xiaomi Redmi Note 7 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 7 |Xiaomi |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_7-9498.php|title=Xiaomi Redmi 7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Y3 |Xiaomi |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_y3-9674.php|title=Xiaomi Redmi Y3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 7A]] |Xiaomi |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_7a-9716.php|title=Xiaomi Redmi 7A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K20|Redmi K20/Pro]] |Xiaomi |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k20-9720.php|title=Xiaomi Redmi K20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k20_pro-9708.php|title=Xiaomi Redmi K20 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 8|Redmi Note 8/Pro]] |Xiaomi |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_8-9814.php|title=Xiaomi Redmi Note 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_8_pro-9812.php|title=Xiaomi Redmi Note 8 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 8A |Xiaomi |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_8a-9897.php|title=Xiaomi Redmi 8A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 8]] |Xiaomi |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_8-9800.php|title=Xiaomi Redmi 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 8]]T |Xiaomi |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_8t-9946.php|title=Xiaomi Redmi Note 8T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K30|Redmi K30/5G]] |Xiaomi |2019/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k30-9991.php|title=Xiaomi Redmi K30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k30_5g-9979.php|title=Xiaomi Redmi K30 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 8A Dual |Xiaomi |2020/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_8a_dual-10078.php|title=Xiaomi Redmi 8A Dual - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 9|Redmi Note 9 Pro (India)/Pro Max/9S]] |Xiaomi |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9_pro_(india)-10120.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 Pro (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9_pro_max-10126.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 Pro Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9s-10147.php|title=Xiaomi Redmi Note 9S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K30 Pro|Redmi K30 Pro/Pro Zoom]] |Xiaomi |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k30_pro-10140.php|title=Xiaomi Redmi K30 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k30_pro_zoom-10150.php|title=Xiaomi Redmi K30 Pro Zoom - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 9|Redmi Note 9/Pro (Global)]] |Xiaomi |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9-10192.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9_pro-10217.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 10X/Pro |Xiaomi |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10x_4g-10202.php|title=Xiaomi Redmi 10X 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10x_5g-10266.php|title=Xiaomi Redmi 10X 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10x_pro_5g-10267.php|title=Xiaomi Redmi 10X Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9 |Xiaomi |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9-10233.php|title=Xiaomi Redmi 9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9A |Xiaomi |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9a-10279.php|title=Xiaomi Redmi 9A - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9C |Xiaomi |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9c-10278.php|title=Xiaomi Redmi 9C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9 Prime |Xiaomi |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9_prime-10353.php|title=Xiaomi Redmi 9 Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K30 Pro|Redmi K30 Ultra]] |Xiaomi |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k30_ultra-10349.php|title=Xiaomi Redmi K30 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 10T|Redmi K30S Ultra]] |Xiaomi |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k30s-10517.php|title=Xiaomi Redmi K30S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 9|Redmi Note 9 4G/5G]]/[[Xiaomi Mi 10T|Pro 5G]] |Xiaomi |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9_4g-10609.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9_5g-10581.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9_pro_5g-10582.php|title=Xiaomi Redmi Note 9 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9 Power |Xiaomi |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9_power-10616.php|title=Xiaomi Note 9 Power - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9T |Xiaomi |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9t-10670.php|title=Xiaomi Redmi 9T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 9T |Xiaomi |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_9t_5g-10661.php|title=Xiaomi Redmi Note 9T 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|Redmi K40/Pro/Pro+]] |Xiaomi |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k40-10728.php|title=Xiaomi Redmi K40 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k40_pro-10727.php|title=Xiaomi Redmi K40 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k40_pro+-10752.php|title=Xiaomi Redmi K40 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|Redmi Note 10/Pro/Pro Max]] |Xiaomi |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10-10247.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10_pro_(india)-10771.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 Pro (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10_pro-10662.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10_pro_max-10770.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 Pro Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|Redmi Note 10S/5G]] |Xiaomi |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10s-10769.php|title=Xiaomi Redmi Note 10S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10_5g-10768.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|Redmi K40 Gaming]] |Xiaomi |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k40_gaming-10880.php|title=Xiaomi Redmi K40 Gaming - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 8|Redmi Note 8 2021]] |Xiaomi |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_8_2021-10919.php|title=Xiaomi Redmi Note 8 2021 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|Redmi Note 10 Pro 5G]] |Xiaomi |2021/06 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10_pro_(china)-10930.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 Pro (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10]]T |Xiaomi |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10t_5g-11008.php|title=Xiaomi Redmi Note 10T 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|Redmi Note 10 JE]] |Xiaomi |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Redmi Note 10 JE│格安スマホ/SIMはUQ mobile（モバイル）【公式】|url=https://www.uqwimax.jp/mobile/products/sp/redmi_note_10_je/|access-date=2021-08-07|website=UQモバイル|language=ja}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10]] |Xiaomi |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10-11060.php|title=Xiaomi Redmi 10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10|Redmi 10 Prime]] |Xiaomi |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10_prime-11079.php|title=Xiaomi Redmi 10 Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9 Activ |Xiaomi |2021/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9_activ-11127.php|title=Xiaomi Redmi 9 Activ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 9A Sport/9i Sport |Xiaomi |2021/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9a_sport-11128.php|title=Xiaomi Redmi 9A Sport - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_9i_sport-11129.php|title=Xiaomi Redmi 9i Sport - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 9|Redmi Note 10 Lite]] |Xiaomi |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_10_lite-11137.php|title=Xiaomi Redmi Note 10 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11 5G/Pro (China)/Pro+ 5G]] |Xiaomi |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_(china)-11181.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_pro_(china)-11159.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 Pro (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_pro+_5G-11180.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 Pro+ 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10|Redmi Note 11 4G]] |Xiaomi |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_4g-11241.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11T]] |Xiaomi |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11t_5g-11217.php|title=Xiaomi Redmi Note 11T 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11/11S]] |Xiaomi |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11-11336.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11s-11335.php|title=Xiaomi Redmi Note 11S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11 Pro/11 Pro 5G]] |Xiaomi |2022/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_pro-11334.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_pro_5g-11333.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K50|Redmi K50G]] |Xiaomi |2022/02 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k50_gaming-11362.php|title=Xiaomi Redmi K50 Gaming - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10 5G|Redmi Note 11E]] |Xiaomi |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11e-11396.php|title=Xiaomi Redmi Note 11E - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11E Pro]] |Xiaomi |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11e_pro-11395.php|title=Xiaomi Redmi Note 11E Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11 Pro+ (India)]] |Xiaomi |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_pro+_5g_(india)-11412.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 Pro+ 5G (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10C|Redmi 10 (India)]] |Xiaomi |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10_(india)-11424.php|title=Xiaomi Redmi 10 (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10C]] |Xiaomi |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10c-11418.php|title=Xiaomi Redmi 10C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|Redmi K40S]] |Xiaomi |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k40s-11431.php|title=Xiaomi Redmi K40S- Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K50|Redmi K50/Pro]] |Xiaomi |2022/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k50-11430.php|title=Xiaomi Redmi K50- Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k50_pro-11372.php|title=Xiaomi Redmi K50 Pro- Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10A]] |Xiaomi |2022/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Redmi 10A|url=https://www.mi.com/global/product/redmi-10a/|website=www.mi.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Redmi Note 11S 5G]] |Xiaomi |2022/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Redmi Note 11S 5G|url=https://www.mi.com/global/product/redmi-note-11s-5g/|website=www.mi.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10C|Redmi 10 Power]] |Xiaomi |2022/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Redmi 10 Power|url=https://www.mi.com/in/redmi-10-power|website=www.mi.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10|Redmi 10 2022]] |Xiaomi |2022/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10_2022-11357.php|title=Xiaomi Redmi 10 2022 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10|Redmi 10 Prime 2022]] |Xiaomi |2022/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Redmi 10 Prime 2022|url=https://www.mi.com/in/redmi-10-prime-2022|website=www.mi.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|Redmi Note 11SE]] |Xiaomi |2022/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=NOTE 11 SE|url=https://www.mi.com/redminote11-se|website=www.mi.com}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 11T Pro/Pro+ |Xiaomi |2022/05 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=NOTE 11T series|url=https://www.mi.com/redminote11t-pro|website=www.mi.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10 5G]] |Xiaomi |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_10_5g-11425.php|title=Xiaomi Redmi 10 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K50]]i |Xiaomi |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k50i-11653.php|title=Xiaomi Redmi K50i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi K50 Ultra |Xiaomi |2022/08 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k50_ultra-11580.php|title=Xiaomi Redmi K50 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 10|Redmi Note 11 SE]] |Xiaomi |2022/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11_se_(india)-11819.php|title=Xiaomi Redmi Note 11 SE (India) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi A1|Redmi A1/+]] |Xiaomi |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_a1-11848.php|title=Xiaomi Redmi A1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_a1+-11909.php|title=Xiaomi Redmi A1+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Poco M5|Redmi 11 Prime]]/[[Redmi 10 5G|Prime 5G]] |Xiaomi |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_11_prime-11855.php|title=Xiaomi Redmi 11 Prime - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_11_prime_5g-11834.php|title=Xiaomi Redmi 11 Prime 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 10 5G|Redmi Note 11R]] |Xiaomi |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_11r-11904.php|title=Xiaomi Redmi Note 11R - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12 5G (China)/Pro 5G/Pro+/Discovery Edition]] |Xiaomi |2022/11 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_(china)-11956.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_pro-11955.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_pro+-11954.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_discovery-11953.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 Discovery - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12 Pro Speed Edition]] |Xiaomi |2022/12 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_pro_speed-12045.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 Pro Speed - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K60|Redmi K60E]] |Xiaomi |2023/01 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k60e-12047.php|title=Xiaomi Redmi K60E - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K60|Redmi K60/Pro]] |Xiaomi |2023/01 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k60-11975.php|title=Xiaomi Redmi K60 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k60_pro-12046.php|title=Xiaomi Redmi K60 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12C]] |Xiaomi |2023/01 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_12c-12051.php|title=Xiaomi Redmi 12C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12 5G]] |Xiaomi |2023/01 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12-12063.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi A2|Redmi A2/+]] |Xiaomi |2023/03 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_a2-12124.php|title=Xiaomi Redmi A2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_a2+-12197.php|title=Xiaomi Redmi A2+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12]] |Xiaomi |2023/03 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_4g-12188.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12 Turbo]] |Xiaomi |2023/03 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_turbo-12181.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 Turbo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12 Pro]] |Xiaomi |2023/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12_pro_4g-12209.php|title=Xiaomi Redmi Note 12 Pro 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12S]] |Xiaomi |2023/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12s-12218.php|title=Xiaomi Redmi Note 12S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12R Pro]] |Xiaomi |2023/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12r_pro-12245.php|title=Xiaomi Redmi Note 12R Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 12|Redmi Note 12T Pro]] |Xiaomi |2023/06 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12t_pro-12298.php|title=Xiaomi Redmi Note 12T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12]] |Xiaomi |2023/06 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_12-12328.php|title=Xiaomi Redmi 12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12|Redmi Note 12R]] |Xiaomi |2023/06 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_12r-12392.php|title=Xiaomi Redmi Note 12R - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12|Redmi 12 5G]] |Xiaomi |2023/08 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_12_5g-12446.php|title=Xiaomi Redmi 12 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi K60 Ultra |Xiaomi |2023/08 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k60_ultra-12470.php|title=Xiaomi Redmi K60 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 13 5G (China)/Pro 5G/Pro+ |Xiaomi |2023/09 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13_(china)-12582.php|title=Xiaomi Redmi Note 13 (China) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13_pro-12581.php|title=Xiaomi Redmi Note 13 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13_pro+-12572.php|title=Xiaomi Redmi Note 13 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 13C |Xiaomi |2023/11 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_13c-12689.php|title=Xiaomi Redmi 13C - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 13R Pro |Xiaomi |2023/11 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13r_pro-12697.php|title=Xiaomi Redmi Note 13R Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi K70/Pro/K70E |Xiaomi |2023/11 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k70-12715.php|title=Xiaomi Redmi K70 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k70_pro-12714.php|title=Xiaomi Redmi K70 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_k70e-12716.php|title=Xiaomi Redmi K70E - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 13C 5G |Xiaomi |2023/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_13c_5g-12726.php|title=Xiaomi Redmi 13C 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi 12|Redmi 12R]]/13R |Xiaomi |2023/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Redmi 12R|url=https://www.mi.com/redmi-12r|website=www.mi.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_13r-12735.php|title=Xiaomi Redmi 13R - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 13/5G/Pro |Xiaomi |2024/01 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13_4g-12750.php|title=Xiaomi Redmi Note 13 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13-12776.php|title=Xiaomi Redmi Note 13 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13_pro_4g-12749.php|title=Xiaomi Redmi Note 13 Pro 4G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi A3 |Xiaomi |2024/02 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_a3-12822.php|title=Xiaomi Redmi A3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Turbo 3 |Xiaomi |2024/04 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_turbo_3-12920.php|title=Xiaomi Redmi Turbo 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi Note 13R |Xiaomi |2024/05 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_note_13r-13011.php|title=Xiaomi Redmi Note 13R - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi A3x |Xiaomi |2024/05 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_a3x-13053.php|title=Xiaomi Redmi A3x - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Redmi 13 |Xiaomi |2024/06 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_redmi_13-13102.php|title=Xiaomi Redmi 13 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |} ==S== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy (original)|Samsung Galaxy]] |Samsung Electronics |2009/04 |[[Android Cupcake|Android 1.5 Cupcake]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_i7500_galaxy-2791.php|title=Samsung I7500 Galaxy - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Samsung Galaxy S1]] |Samsung Electronics |2010/06 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_i9000_galaxy_s-3115.php|title=Samsung I9000 Galaxy S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S2]] |Samsung Electronics |2011/04 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://galaxys22manual.com/|title=galaxys22manual.com - Full phone specifications|website=Galaxys22manual|access-date=2022-07-14|archive-date=2022-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925085731/https://galaxys22manual.com/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Xcover]] |Samsung Electronics |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_s5690_galaxy_xcover-4091.php|title=Samsung S5690 Galaxy Xcover - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note (original)|Samsung Galaxy Note]] |Samsung Electronics |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_n7000-4135.php|title=Samsung Galaxy Note N7000 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Y DUOS]] |Samsung Electronics |2012/02 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_y_duos_s6102-4385.php|title=Samsung Galaxy Y DUOS - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S3]] |Samsung Electronics |2012/05 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_i9300_galaxy_s_iii-4238.php|title=Samsung I9300 Galaxy S III - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Beam (disambiguation)|Samsung Galaxy Beam]] |Samsung Electronics |2012/07 |Android 2.3.6 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://www.gsmarena.com/samsung_i8530_galaxy_beam-4566.php |title=Samsung I8530 Galaxy Beam - Full phone specifications |website=Gsmarena.com |access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 2]] |Samsung Electronics |2012/09 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_ii_n7100-4854.php|title=Samsung Galaxy Note II N7100 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Xcover 2]] |Samsung Electronics |2013/03 |[[Android Jelly Bean|Android 4.1 Jelly Bean]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_s7710_galaxy_xcover_2-5263.php|title=Samsung S7710 Galaxy Xcover 2 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S4]] |Samsung Electronics |2013/04 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_i9500_galaxy_s4-5125.php|title=Samsung I9500 Galaxy S4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S4 Zoom]] |Samsung Electronics |2013/07 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s4_zoom-5447.php|title=Samsung Galaxy S4 zoom - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 3]] |Samsung Electronics |2013/09 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_3-5665.php|title=Samsung Galaxy Note 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 3 Neo]] |Samsung Electronics |2014/02 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_3_neo-5961.php|title=Samsung Galaxy Note 3 Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S5]] |Samsung Electronics |2014/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s5-6033.php|title=Samsung Galaxy S5 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Beam 2]] |Samsung Electronics |2014/04 |Android 4.2.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_beam2-6328.php |title=Samsung Galaxy Beam2 - Full phone specifications |website=Gsmarena.com |access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Alpha]] |Samsung Electronics |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_alpha-6573.php|title=Samsung Galaxy Alpha - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_alpha_(s801)-6580.php|title=Samsung Galaxy Alpha (S801) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Grand Prime]] |Samsung Electronics |2014/09 |[[Android Lollipop|Android 4.4 KitKat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.samsung.com/levant/support/Модел/SM-G531HZWDMID/|title=Galaxy Grand Prime|website=Samsung Support LEVANT}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 4]] |Samsung Electronics |2014/10 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_4-6434.php|title=Samsung Galaxy Note 4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note Edge]] |Samsung Electronics |2014/11 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_edge-6631.php|title=Samsung Galaxy Note Edge - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A5 (2015)|Samsung Galaxy A5 Duos]] |Samsung Electronics |2014/11 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a5_duos-6802.php|title=Samsung Galaxy A5 Duos - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A5 (2015)|Samsung Galaxy A5]] |Samsung Electronics |2014/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a5-6761.php|title=Samsung Galaxy A5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref name="ReferenceE">{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a3_duos-6803.php|title=Samsung Galaxy A3 Duos - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A3 (2015)|Samsung Galaxy A3]]/Duos |Samsung Electronics |2014/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a3-6762.php|title=Samsung Galaxy A3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref name="ReferenceE"/> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy E7]] |Samsung Electronics |2015/02 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_e7-6879.php|title=Samsung Galaxy E7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A7 (2015)|Samsung Galaxy A7]]/Duos |Samsung Electronics |2015/02 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a7-6763.php|title=Samsung Galaxy A7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a7_duos-7132.php|title=Samsung Galaxy A7 Duos - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S6]]/Edge |Samsung Electronics |2015/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s6-6849.php|title=Samsung Galaxy S6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s6_edge-7079.php|title=Samsung Galaxy S6 edge - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Xcover 3]] |Samsung Electronics |2015/04 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_3-6990.php|title=Samsung Galaxy Xcover 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A8 (2015)|Samsung Galaxy A8]]/Duos |Samsung Electronics |2015/08 |[[Android Lollipop|Android 5.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8-7249.php|title=Samsung Galaxy A8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8_duos-7506.php|title=Samsung Galaxy A8 Duos - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 5]] |Samsung Electronics |2015/08 |[[Android Lollipop|Android 5.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note5-7431.php|title=Samsung Galaxy Note5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S6 Edge+]] |Samsung Electronics |2015/08 |[[Android Lollipop|Android 5.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s6_edge+-7467.php|title=Samsung Galaxy S6 edge+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A3 (2016)]]/[[Samsung Galaxy A5 (2016)|A5 (2016)]]/[[Samsung Galaxy A7 (2016)|A7 (2016)]] |Samsung Electronics |2015/12 |[[Android Lollipop|Android 5.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a3_(2016)-7791.php|title=Samsung Galaxy A3 (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a5_(2016)-7789.php|title=Samsung Galaxy A5 (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a7_(2016)-7759.php|title=Samsung Galaxy A7 (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A9 (2016)]] |Samsung Electronics |2016/01 |[[Android Lollipop|Android 5.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a9_(2016)-7641.php|title=Samsung Galaxy A9 (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy J1 (2016)/Express 3/Amp 2 |Samsung Electronics |2016/01 |[[Android Lollipop|Android 5.1.1 Lollipop]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_j1_(2016)-7864.php|title=Samsung Galaxy J1 (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S7]]/Edge |Samsung Electronics |2016/03 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s7-7821.php|title=Samsung Galaxy S7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s7_edge-7945.php|title=Samsung Galaxy S7 edge - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy Xcover 3 G389F |Samsung Electronics |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_3_g389f-8455.php|title=Samsung Galaxy Xcover 3 G389F - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A9 Pro (2016)]] |Samsung Electronics |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a9_pro_(2016)-7903.php|title=Samsung Galaxy A9 Pro (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Samsung Galaxy C7]] |Samsung Electronics |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow | |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 7]] |Samsung Electronics |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note7-8082.php|title=Samsung Galaxy Note7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A8 (2016)]] |Samsung Electronics |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8_(2016)-7801.php|title=Samsung Galaxy A8 (2016) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Samsung Galaxy C9 Pro]] |Samsung Electronics |2016/11 |[[Android Marshmallow|Android 6.0.1 Marshmallow]] | |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A3 (2017)]]/[[Samsung Galaxy A5 (2017)|A5 (2017)]]/[[Samsung Galaxy A7 (2017)|A7 (2017)]] |Samsung Electronics |2017/01 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a3_(2017)-8336.php|title=Samsung Galaxy A3 (2017) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a5_(2017)-8494.php|title=Samsung Galaxy A5 (2017) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a7_(2017)-8335.php|title=Samsung Galaxy A7 (2017) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Xcover 4]] |Samsung Electronics |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_4-8577.php|title=Samsung Galaxy Xcover 4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S8]]/+ |Samsung Electronics |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s8-8161.php|title=Samsung Galaxy S8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s8+-8523.php|title=Samsung Galaxy S8+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note FE]] |Samsung Electronics |2017/07 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note_fe-8683.php|title=Samsung Galaxy Note FE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 8]] |Samsung Electronics |2017/08 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note8-8505.php|title=Samsung Galaxy Note8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Samsung Galaxy C8]] |Samsung Electronics |2017/09 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] | |- ! scope="row" |[[Samsung Galaxy C5]] |Samsung Electronics |2017/10 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] | |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A8 (2018)]]/+ |Samsung Electronics |2018/01 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8_(2018)-8886.php|title=Samsung Galaxy A8 (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8+_(2018)-8790.php|title=Samsung Galaxy A8+ (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S9]]/+ |Samsung Electronics |2018/03 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s9-8966.php|title=Samsung Galaxy S9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s9+-8967.php|title=Samsung Galaxy S9+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A6]]/+ |Samsung Electronics |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a6_(2018)-9155.php|title=Samsung Galaxy A6 (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a6+_(2018)-9156.php|title=Samsung Galaxy A6+ (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A8 Star]] |Samsung Electronics |2018/06 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8_star_(a9_star)-9220.php|title=Samsung Galaxy A8 Star - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 9]] |Samsung Electronics |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note9-9163.php|title=Samsung Galaxy Note9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A7 (2018)]] |Samsung Electronics |2018/10 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a7_(2018)-9340.php|title=Samsung Galaxy A7 (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A9 (2018)]] |Samsung Electronics |2018/11 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a9_(2018)-9344.php|title=Samsung Galaxy A9 (2018) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A6s]] |Samsung Electronics |2018/11 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a6s-9352.php|title=Samsung Galaxy A6s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A8s]] |Samsung Electronics |2018/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a8s-9432.php|title=Samsung Galaxy A8s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A10]] |Samsung Electronics |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a10|title=Samsung Galaxy A10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A30]] |Samsung Electronics |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a30-9579.php|title=Samsung Galaxy A30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A50]] |Samsung Electronics |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a50-9554.php|title=Samsung Galaxy A50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S10]]/e/+ |Samsung Electronics |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s10-9536.php|title=Samsung Galaxy S10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s10e-9537.php|title=Samsung Galaxy S10e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s10+-9535.php|title=Samsung Galaxy S10+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S10 5G]] |Samsung Electronics |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s10_5g-9588.php|title=Samsung Galaxy S10 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A20]]/[[Samsung Galaxy A40|A40]] |Samsung Electronics |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a20-9640.php|title=Samsung Galaxy A20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a40-9642.php|title=Samsung Galaxy A40 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A2 Core]] |Samsung Electronics |2019/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a2_core-9636.php|title=Samsung Galaxy A2 Core - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A20]]e |Samsung Electronics |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a20e-9661.php|title=Samsung Galaxy A20e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A70]] |Samsung Electronics |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a70-9646.php|title=Samsung Galaxy A70 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A80]] |Samsung Electronics |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a80-9659.php|title=Samsung Galaxy A80 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A60]] |Samsung Electronics |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a60-9616.php|title=Samsung Galaxy A60 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy Xcover 4s |Samsung Electronics |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_4s-9730.php|title=Samsung Galaxy Xcover 4s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A10e |Samsung Electronics |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a10e-9790.php|title=Samsung Galaxy A10e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 10]]/+ |Samsung Electronics |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note10-9788.php|title=Samsung Galaxy Note10 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note10+-9732.php|title=Samsung Galaxy Note10+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A10s |Samsung Electronics |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a10s-9793.php|title=Samsung Galaxy A10s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A30s]]/A50s |Samsung Electronics |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a30s-9796.php|title=Samsung Galaxy A30s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a50s-9806.php|title=Samsung Galaxy A50s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A90 5G]] |Samsung Electronics |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a90_5g-9795.php|title=Samsung Galaxy A90 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A70s]] |Samsung Electronics |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a70s-9899.php|title=Samsung Galaxy A70s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Z Fold]] |Samsung Electronics |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_fold-9523.php|title=Samsung Galaxy Fold - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A20s]] |Samsung Electronics |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a20s-9852.php|title=Samsung Galaxy A20s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A51]]/[[Samsung Galaxy A71|A71]] |Samsung Electronics |2019/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a51-9963.php|title=Samsung Galaxy A51 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a71-9995.php|title=Samsung Galaxy A71 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A01]] |Samsung Electronics |2020/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a01-9999.php|title=Samsung Galaxy A01 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy Xcover Pro |Samsung Electronics |2020/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_pro-10001.php|title=Samsung Galaxy Xcover Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Z Flip]] |Samsung Electronics |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_z_flip-10054.php|title=Samsung Z Flip - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S20]]/+/Ultra |Samsung Electronics |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s20-10081.php|title=Samsung Galaxy S20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s20+-10080.php|title=Samsung Galaxy S20+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s20_ultra-10084.php|title=Samsung Galaxy S20 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Xcover FieldPro]] |Samsung Electronics |2020/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_fieldpro-9937.php|title=Samsung Galaxy Xcover FieldPro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A31]] |Samsung Electronics |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a31-10149.php|title=Samsung Galaxy A31 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A11]] |Samsung Electronics |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a11-10132.php|title=Samsung Galaxy A11 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A41]] |Samsung Electronics |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a41-10138.php|title=Samsung Galaxy A41 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A51|Samsung Galaxy A51 5G]]/[[Samsung Galaxy A71|A71 5G]] |Samsung Electronics |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a51_5g-10157.php|title=Samsung Galaxy A51 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a71_5g-10146.php|title=Samsung Galaxy A71 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A21 |Samsung Electronics |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a21-10172.php|title=Samsung Galaxy A21 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A21s]] |Samsung Electronics |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a21s-10239.php|title=Samsung Galaxy A21s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A71|Samsung Galaxy A71 5G UW]] |Samsung Electronics |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a71_5g_uw-10276.php|title=Samsung Galaxy A71 5G UW - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Z Flip|Samsung Galaxy Z Flip 5G]] |Samsung Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_z_flip_5g-10244.php|title=Samsung Z Flip 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Note 20]]/Ultra |Samsung Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note20-10338.php|title=Samsung Galaxy Note20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_note20_ultra-10355.php|title=Samsung Galaxy Note20 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Z Fold 2]] |Samsung Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_z_fold2_5g-10342.php|title=Samsung Galaxy Z Fold2 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A01 Core |Samsung Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a01_core-10314.php|title=Samsung Galaxy A01 Core - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A51|Samsung Galaxy A51 5G UW]] |Samsung Electronics |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a51_5g_uw-10371.php|title=Samsung Galaxy A51 5G UW - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A42 5G]] |Samsung Electronics |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a42_5g-10412.php|title=Samsung Galaxy A42 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S20|Samsung Galaxy S20 FE]] |Samsung Electronics |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s20_fe-10428.php.php|title=Samsung Galaxy S20 FE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s20_fe_5g-10377.php.php|title=Samsung S20 FE 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy F41]] |Samsung Electronics |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_f41-10498.php|title=Samsung Galaxy F41 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy F41|Samsung Galaxy M21s]] |Samsung Electronics |2020/11 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m21s-10580.php|title=Samsung Galaxy M21s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A12]] |Samsung Electronics |2020/12 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a12-10604.php|title=Samsung Galaxy A12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A02s]]/M02s |Samsung Electronics |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a02s-10603.php|title=Samsung Galaxy A02s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m02s-10663.php|title=Samsung Galaxy M02s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A32 5G |Samsung Electronics |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a32_5g-10648.php|title=Samsung Galaxy A32 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S21]] |Samsung Electronics |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s21_5g-10626.php|title=Samsung Galaxy S21 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S21+]] |Samsung Electronics |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s21+_5g-10625.php|title=Samsung Galaxy S21+ 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy S21 Ultra]] |Samsung Electronics |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s21_ultra_5g-10596.php|title=Samsung Galaxy S21 Ultra 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- |Samsung Galaxy S24 Ultra |Samsung Electronics |2024/01 |[[Android 14]] | |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A02 |Samsung Electronics |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a02-10708.php|title=Samsung Galaxy A02 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy M02 |Samsung Electronics |2021/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m02-10709.php|title=Samsung Galaxy M02 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy M12 |Samsung Electronics |2021/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m12-10578.php|title=Samsung Galaxy M12 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy F62 |Samsung Electronics |2021/02 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_f62-10740.php|title=Samsung Galaxy F62 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy M62 |Samsung Electronics |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m62-10749.php|title=Samsung Galaxy M62 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A32]] |Samsung Electronics |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a32-10753.php|title=Samsung Galaxy A32 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Xcover 5]] |Samsung Electronics |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover_5-10718.php|title=Samsung Galaxy Xcover 5 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A52|Samsung Galaxy A52/A52 5G]] |Samsung Electronics |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a52-10641.php|title=Samsung Galaxy A52 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a52_5g-10631.php|title=Samsung Galaxy A52 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A72]] |Samsung Electronics |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a72-10469.php|title=Samsung Galaxy A72 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy F02s |Samsung Electronics |2021/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_f02s-10824.php|title=Samsung Galaxy F02s - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy A12|Samsung Galaxy F12]] |Samsung Electronics |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_f12-10825.php|title=Samsung Galaxy F12 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Quantum 2]] |[[Samsung Electronics]] |2021/04 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_quantum_2-10850.php|title=Samsung Galaxy Quantum 2 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy F52 5G]] |[[Samsung Electronics]] |2021/06 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_f52_5g-10900.php|title=Samsung Galaxy F52 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy M32]] |[[Samsung Electronics]] |2021/06 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m32-10887.php|title=Samsung Galaxy M32 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Samsung Galaxy A22/[[Samsung Galaxy A22 5G|A22 5G]] |[[Samsung Electronics]] |2021/07 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a22-10948.php|title=Samsung Galaxy A22 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a22_5g-10873.php|title=Samsung Galaxy A22 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Z Fold 3]]/[[Samsung Galaxy Z Flip 3|Z Flip 3]] |[[Samsung Electronics]] |2021/08 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_z_fold3_5g-10906.php|title=Samsung Galaxy Z Fold3 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_z_flip3_5g-11044.php|title=Samsung Galaxy Z Flip3 5G - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy M52 5G]] |[[Samsung Electronics]] |2021/10 |[[Android 11]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_m52_5g-11110.php|title=Samsung Galaxy A22 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy XCover 6 Pro]] |[[Samsung Electronics]] |2022/09 |[[Android 12]], [[Android 13]], [[Android 14]], [[Android 15]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover6_pro-11600.php|title=Samsung Galaxy XCover6 Pro - Full phone specifications|website=gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.samsung.com/fr/smartphones/others/galaxy-xcover6-pro-black-128gb-sm-g736bzkdeeb/|title=Galaxy XCover6 Pro Entreprise Edition black 128 GB - Samsung France|website=samsung.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy XCover 7]] |[[Samsung Electronics]] |2024/01 |[[Android 14]], [[Android 15]], [[Android 16]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover7-12784.php|title=Samsung Galaxy XCover7 - Full phone specifications|website=gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.samsung.com/uk/smartphones/others/galaxy-xcover7-black-128gb-sm-g556bzkdeeb/|title=Samsung Galaxy XCover 7 Rugged Smartphone - Specs - Samsung UK|website=samsung.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy XCover 7 Pro]] |[[Samsung Electronics]] |2025/04 |[[Android 15]], [[Android 16]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_xcover7_pro-13780.php|title=Samsung Galaxy XCover7 Pro - Full phone specifications|website=gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.samsung.com/uk/smartphones/others/galaxy-xcover7-pro-black-128gb-sm-g766bzkdeeb/|title=Galaxy XCover7 Pro Rugged Smartphone - Specs - Samsung UK|website=samsung.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Ericsson Xperia X10]] |[[Sony Ericsson]] |2010/03 |[[Android Donut|Android 1.6 Donut]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_ericsson_xperia_x10-2964.php|title=Sony Ericsson Xperia X10 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Ericsson Xperia X8]] |[[Sony Ericsson]] |2010/06 |Android 1.6 Donut |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_ericsson_xperia_x8-3403.php|title=Sony Ericsson Xperia X8 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Ericsson Xperia Play]] |[[Sony Ericsson]] |2011/04 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_ericsson_xperia_play-3608.php|title=Sony Ericsson Xperia PLAY - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Ericsson Xperia pro]] |[[Sony Ericsson]] |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_ericsson_xperia_pro-3779.php|title=Sony Ericsson Xperia pro - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z]] |[[Sony Mobile]] |2013/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_z-5204.php|title=Sony Xperia Z - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z Ultra]] |Sony Mobile |2013/09 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_z_ultra-5540.php|title=Sony Xperia Z Ultra - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z1]] |Sony Mobile |2013/09 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/gb/products/phones/xperia-z1/specifications/|title=Looking for the best Android smartphones?|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z1 Compact]] |Sony Mobile |2014/02 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-z1-compact/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z2]] |Sony Mobile |2014/05 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-z2/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z3]]/[[Sony Xperia Z3 Compact|Compact]] |Sony Mobile |2014/09 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-z3/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z4]] |Sony Mobile |2015/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-z4/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z5]]/[[Sony Xperia Z5 Compact|Compact]] |Sony Mobile |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-z5/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Z5 Premium]] |Sony Mobile |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-z5-premium/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia X]]/[[Sony Xperia X Performance|Performance]] |Sony Mobile |2016/02 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-x/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XA]] |Sony Mobile |2016/06 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-xa/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XA Ultra]] |Sony Mobile |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-xa-ultra/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia X Compact]] |Sony Mobile |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.com/us/products/phones/xperia-x-compact/specifications/|title=Android Tablets & Smartphones &#124; Wearable Technology|website=Sonymobile.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XZ]] |Sony Mobile |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xz-8313.php|title=Sony Xperia XZ - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XZs]]/[[Sony Xperia XZ Premium|Premium]] |Sony Mobile |2017/02 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xz_premium-8593.php|title=Sony Xperia XZ Premium - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XA1]] |Sony Mobile |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xa1-8596.php|title=Sony Xperia XA1 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Sony Xperia XA1 Ultra |Sony Mobile |2017/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xa1_ultra-8595.php|title=Sony Xperia XA1 Ultra - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia L1]] |Sony Mobile |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_l1-8619.php|title=Sony Xperia L1 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XZ1]]/[[Sony Xperia XZ1 Compact|Compact]] |Sony Mobile |2017/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xz1-8804.php|title=Sony Xperia XZ1 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Sony Xperia XA1 Plus |Sony Mobile |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xa1_plus-8840.php|title=Sony Xperia XA1 Plus - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia L2]] |Sony Mobile |2018/01 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_l2-8987.php|title=Sony Xperia L2 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Sony Xperia XA2/Ultra |Sony Mobile |2018/02 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xa2-8986.php|title=Sony Xperia XA2 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xa2_ultra-8985.php|title=Sony Xperia XA2 Ultra - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XZ2]]/[[Sony Xperia XZ2 Compact|Compact]] |Sony Mobile |2018/02 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xz2-9081.php|title=Sony Xperia XZ2 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XZ2 Premium]] |Sony Mobile |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xz2_premium-9166.php|title=Sony Xperia XZ2 Premium - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia XZ3]] |Sony Mobile |2018/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xz3-9232.php|title=Sony Xperia XZ3 - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | Sony Xperia XA2 Plus |Sony Mobile |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/sony_xperia_xa2_plus-9268.php|title=Sony Xperia XA2 Plus - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 10|Sony Xperia 10/10 Plus]] |Sony Mobile |2019/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-10|title=Xperia 10 {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony.com}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-10-plus|title=Xperia 10 Plus {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia L3]] |Sony Mobile |2019/02 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.co.uk/electronics/smartphones/xperia-l3|title=Xperia L3 {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony.co.uk}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 1]] |Sony Mobile |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-1|title=Xperia 1 {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 5]] |Sony Mobile |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-5|title=Xperia 5 {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 8]] |Sony Mobile |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sonymobile.co.jp/xperia/xperia8/|title=Xperia 8（エクスペリア エイト） &#124; Xperia（エクスペリア）公式サイト|website=Sonymobile.co.jp|language=ja}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia L4]] |Sony Mobile |2020/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.co.uk/electronics/smartphones/xperia-l4|title=Xperia L4 {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony.co.uk}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 1 II]] |Sony Mobile |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://electronics.sony.com/mobile/smartphone/all/p/xqat51-b|title=Xperia 1 II 6.5" Android Smartphone &#124; Sony US|website=Electronics.sony.com|access-date=22 February 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 10 II]] |Sony Mobile |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.co.uk/electronics/smartphones/xperia-10m2|title=Xperia 10 II {{!}} Android smartphone by Sony|website=Sony UK}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 5 II]] |Sony Mobile |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-5m2|title=Xperia 5 II {{!}} Android compact smartphone by Sony|website=Sony US}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia Pro]] |Sony Mobile |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/professional-smartphones/xperia-pro|title=Xperia PRO with 5G mmWave and 5G Sub-6 for High-Speed Data Transfer|website=Sony US}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 10 III]] |Sony Mobile |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.co.uk/electronics/smartphones/xperia-10m3|title=Xperia 10 III {{!}} Sony {{!}} Water Resistant & Fast Charging Phone|website=Sony UK}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 5 III]] |Sony Mobile |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-5m3|title=Xperia 5 III {{!}} Android Smartphone {{!}} Powerful 4500mAh Battery|website=Sony US}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sony Xperia 1 III]] |Sony Mobile |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.sony.com/electronics/smartphones/xperia-1m3|title=Xperia 1 III {{!}} Android Smartphone {{!}} 4K HDR OLED 120Hz Display|website=Sony US}}</ref> |- ! scope="row" | [[Surface Duo]] |[[Microsoft]] |2020/09 |Android 10 |<ref name=":0">{{#invoke:cite|web|url=https://www.microsoft.com/en-us/surface/devices/surface-duo|title=The new Surface Duo|website=Microsoft}}</ref> |- ! scope="row" | [[Surface Duo 2]] |Microsoft |2021/10 |Android 11 |<ref name=":0" /> |} ==T== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | T-Mobile G1 |[[T-Mobile US|T-Mobile]] |2008/09 |[[Android 1.0]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.cnet.com/reviews/t-mobile-g1-review/|title=T-Mobile G1 review: CNET reviews the first-ever Android phone|first=Bonnie|last=Cha|website=Cnet.com|access-date=22 February 2022}}</ref> |- ! scope="row" | TCL Plex |[[TCL Technology|TCL]] |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tcl_plex-9841.php|title=TCL Plex - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | TCL 10L |TCL |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tcl_10l-10180.php|title=TCL 10L - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[TCL 10 Pro]] |TCL |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tcl_10_pro-10179.php|title=TCL 10 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | TCL 10 SE |TCL |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tcl_10_se-10321.php|title=TCL 10 SE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | TCL 10 5G |TCL |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tcl_10_5g-10178.php|title=TCL 10 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | TCL 10 Plus |TCL |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tcl_10_plus-10320.php|title=TCL 10 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Phantom 6/Plus |[[Tecno Mobile]] |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_phantom_6-9438.php|title=Tecno Phantom 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_phantom_6_plus-9439.php|title=Tecno Phantom 6 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon CX |Tecno Mobile |2017/03 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_cx-9444.php|title=Tecno Camon CX - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon CX Air |Tecno Mobile |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_cx_air-9445.php|title=Tecno Camon CX Air - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark |Tecno Mobile |2017/05 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark-9449.php|title=Tecno Spark - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark Plus |Tecno Mobile |2017/06 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_plus-9452.php|title=Tecno Spark Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Phantom 8 |Tecno Mobile |2017/09 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_phantom_8-9440.php|title=Tecno Phantom 8 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark Pro |Tecno Mobile |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_pro-9455.php|title=Tecno Spark Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon CM |Tecno Mobile |2017/12 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_cm-9443.php|title=Tecno Camon CM - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark CM |Tecno Mobile |2017/12 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_cm-9451.php|title=Tecno Spark CM - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon X/Pro |Tecno Mobile |2018/03 |[[Android Oreo|Android 8.1 Oreo]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_x-9447.php|title=Tecno Camon X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_x_pro-9448.php|title=Tecno Camon X Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 2 |Tecno Mobile |2018/06 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_2-9450.php|title=Tecno Spark 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon 11/Pro |Tecno Mobile |2018/09 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_11-9442.php|title=Tecno Camon 11 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_11_pro-9441.php|title=Tecno Camon 11 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon iACE2/2X |Tecno Mobile |2019/02 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_iace2-9578.php|title=Tecno Camon iACE2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_iace2x-9577.php|title=Tecno Camon iACE2X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 3/Pro |Tecno Mobile |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_3-9869.php|title=Tecno Spark 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_3_pro-9870.php|title=Tecno Spark 3 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Phantom 9 |Tecno Mobile |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_phantom_9-9767.php|title=Tecno Phantom 9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark Go |Tecno Mobile |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_go-9871.php|title=Tecno Spark Go - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Spark 4|Tecno Spark 4/Air/Lite]] |Tecno Mobile |2016/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Tecno Spark 4 - Price in India, Full Specifications & Features (23rd Aug 2020) at Gadgets Now|url=https://www.gadgetsnow.com/mobile-phones/Tecno-Spark-4|access-date=2020-08-23|website=Gadget Now}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Tecno Spark 4 Air - Price in India, Full Specifications & Features (23rd Aug 2020) at Gadgets Now|url=https://www.gadgetsnow.com/mobile-phones/Tecno-Spark-4-Air|access-date=2020-08-23|website=Gadget Now}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=TECNO Spark 4 Lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_4_lite-10007.php|access-date=2020-08-23|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Camon 12]] |Tecno Mobile |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_12-9864.php|title=Tecno Camon 12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Tecno Camon 12|Tecno Camon 12 Pro]] |Tecno Mobile |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_12_pro-9865.php|title=Tecno Camon 12 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Camon 12|Tecno Camon 12 Air]] |Tecno Mobile |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_12_air-10005.php|title=Tecno Camon 12 Air - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Camon 15|Tecno Camon 15/Pro]] |Tecno Mobile |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_15-10093.php|title=Tecno Camon 15 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_15_pro-10094.php|title=Tecno Camon 15 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Camon 15|Tecno Camon 15 Air/Premier]] |Tecno Mobile |2020/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_15_air-10189.php|title=Tecno Camon 15 Air - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_15_premier-10190.php|title=Tecno Camon 15 Premier - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 5 |Tecno Mobile |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_5-10221.php|title=Tecno Spark 5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Camon 19]] |Tecno Mobile |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_19_pro_5g-11625.php|title=Tecno Camon 19 Pro 5G - Full phone specifications|work=GSMArena|access-date=5 July 2022}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 5 Air |Tecno Mobile |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_5_air-10225.php|title=Tecno Spark 5 Air - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 5 Pro |Tecno Mobile |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_5_pro-10324.php|title=Tecno Spark 5 pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark Power 2 |Tecno Mobile |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_power_2-10300.php|title=Tecno Power 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Pouvoir 4|Tecno Pouvoir 4/Pro]] |Tecno Mobile |2020/07 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_pouvoir_4-10344.php|title=Tecno Pouvoir 4 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_pouvoir_4_pro-10345.php|title=Tecno Pouvoir 4 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon 16 Premier |Tecno Mobile |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_16_premier-10421.php|title=Tecno Camon 16 Premier - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 6 Air |Tecno Mobile |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_6_air-10548.php|title=Tecno Spark 6 Air - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Spark 6 |Tecno Mobile |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_spark_6-10471.php|title=Tecno Spark 6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Camon 16 |Tecno Mobile |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_camon_16-10503.php|title=Tecno Camon 16 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Tecno Pova |Tecno Mobile |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_pova-10549.php|title=Tecno Pova - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Spark 9]] |Tecno Mobile |2022/06 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://gsmarena.com/tecno_spark_9_pro-11603.php|title=Tecno Spark 9 Pro|work=GSMArena|access-date=23 June 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Phantom V Fold]] |Tecno Mobile |2023/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_phantom_v_fold-12150.php|title=Tecno Phantom V Fold|work=GSMArena|access-date=23 February 2024}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tecno Phantom V Flip]] |Tecno Mobile |2023/10 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/tecno_phantom_v_flip-12580.php|title=Tecno Phantom V Flip|work=GSMArena|access-date=23 February 2024}}</ref> |} ==U== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Ubuntu Edge]] |[[Canonical]] |''Unreleased'' |''Unknown Android Version'' |{{Citation needed |date=May 2024}} |- ! scope="row" | Unihertz TickTock |[[Unihertz]] |2021 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.makeuseof.com/unihertz-ticktock-review-dualscreen-rugged-smartphone/|title = TickTock Review: Need a Rugged Phone with an Extra Clock? Unihertz Thinks So|date = 17 December 2021}}</ref> |- ! scope="row" | [[Umidigi A9|Umidigi A9/+/Max]] |[[Umidigi]] |2020/12 |Android 11 |<ref name=":1">{{#invoke:cite|web|last=Agnihotri|first=Greeva|date=2020-12-24|title=UMIDIGI A9- First Android 11 Smartphone with Infrared Temperature Measurement Launches Globally|url=https://www.gizmochina.com/2020/12/24/umidigi-a9-first-android-11-smartphone-with-infrared-temperature-measurement-launches-globally/|access-date=2021-08-03|website=Gizmochina|language=en}}</ref><ref name=":2">{{#invoke:cite|web|last=Singh|first=Simranpal|date=2021-02-08|title=Umidigi's smartphones with temperature sensor facilitates the fight against COVID-19|url=https://www.gizmochina.com/2021/02/08/umidigis-smartphones-with-temperature-sensor-facilitates-the-fight-against-covid-19/|access-date=2021-08-03|website=Gizmochina|language=en}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Singh|first=Simranpal|date=2021-02-01|title=Umidigi A9 Max renders gives us a glimpse of powerful performance|url=https://www.gizmochina.com/2021/02/01/umidigi-a9-max-renders-gives-us-a-glimpse-of-powerful-performance/|access-date=2021-08-03|website=Gizmochina|language=en}}</ref> |} ==V== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Vertu Ti]] |[[Vertu]] |2013/02 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich | |- ! scope="row" | Vivo X1 |[[Vivo (technology company)|Vivo]] |2012/11 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Vivo X1 BBK Vivo X1 :: Full phone specifications|url=https://manual-user-guide.com/vivo-x1|access-date=2020-07-26|website=Manual-User-Guide.com}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X3 |Vivo |2013/08 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Vivo X3 BBK Vivo X3 :: Full phone specifications|url=https://manual-user-guide.com/vivo-x3|access-date=2020-07-26|website=Manual-User-Guide.com}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X3S |Vivo |2014/12 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x3s-6801.php|title=vivo X3S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X5/Max |Vivo |2014/12 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x5-6870.php|title=vivo X5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x5max-6865.php|title=vivo X5Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X5Max+ |Vivo |2015/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x5max+-7104.php|title=vivo X5Max+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X5Pro |Vivo |2015/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x5pro-7246.php|title=vivo X5Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X5Max Platinum |Vivo |2015/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x5max_platinum_edition-7277.php|title=vivo X5Max Platinum Edition - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo V1]] |Vivo |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v1-7522.php|title=vivo V1 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V1 Max |Vivo |2015/08 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v1_max-7521.php|title=vivo V1 Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X6/Plus |Vivo |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x6-7778.php|title=vivo X6 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x6plus-7779.php|title=vivo X6Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X6S/Plus |Vivo |2016/03 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x6s-8019.php|title=vivo X6S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x6s_plus-8020.php|title=vivo X6S Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo V3|Vivo V3/Max]] |Vivo |2016/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v3-8023.php|title=vivo V3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v3max-8024.php|title=vivo V3Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo X7]]/Plus |Vivo |2016/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x7-8180.php|title=vivo X7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x7_plus-8181.php|title=vivo X7 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X9/Plus |Vivo |2016/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x9-8433.php|title=vivo X9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x9_plus-8434.php|title=vivo X9 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V5 |Vivo |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v5-8430.php|title=vivo V5 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V5 Plus |Vivo |2017/01 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v5_plus-8528.php|title=vivo V5 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V5 Lite/Y66 |Vivo |2017/02 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v5_lite_(vivo_1609)-8532.php|title=vivo V5 Lite (vivo 1609) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V5s |Vivo |2017/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v5s-8664.php|title=vivo V5s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X9s/Plus |Vivo |2017/07 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x9s-8745.php|title=vivo X9s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x9s_plus-8680.php|title=vivo X9s Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V7+ |Vivo |2017/09 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v7+-8853.php|title=vivo V7+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X20/Plus |Vivo |2017/09 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x20-8852.php|title=vivo X20 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x20_plus-8873.php|title=vivo X20 Plus - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V7 |Vivo |2017/12 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v7-8937.php|title=vivo V7 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X20 Plus UD |Vivo |2018/01 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x20_plus_ud-9005.php|title=vivo X20 Plus UD - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X21/UD |Vivo |2018/03 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x21-9124.php|title=vivo X21 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x21_ud-9123.php|title=vivo X21 UD - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo V9|Vivo V9/Youth]] |Vivo |2018/04 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v9-9117.php|title=vivo V9 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v9_youth-9167.php|title=vivo V9 Youth - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X21i |Vivo |2018/05 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x21i-9201.php|title=vivo X21i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo NEX]] |Vivo |2018/06 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_nex-9227.php|title=vivo NEX S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V11 |Vivo |2018/09 |Android 8.0 Oreo |- ! scope="row" | Vivo X23 |Vivo |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x23-9312.php|title=vivo X23 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V11i |Vivo |2018/09 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v11i-9315.php|title=vivo V11i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo NEX Dual Display]] |Vivo |2018/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_nex_dual_display-9435.php|title=vivo NEX Dual Display - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V15/Pro |Vivo |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v15-9614.php|title=vivo V15 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v15_pro-9553.php|title=vivo V15 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X27/Pro |Vivo |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x27-9629.php|title=vivo X27 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x27_pro-9660.php|title=vivo X27 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V17 Neo |Vivo |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v17_neo-9783.php|title=vivo V17 Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo NEX 3]] |Vivo |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_nex_3-9873.php|title=vivo NEX 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_nex_3_5g-9817.php|title=vivo NEX 3 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V17 Pro |Vivo |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v17_pro-9849.php|title=vivo V17 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V17 |Vivo |2019/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v17-9982.php|title=vivo V17 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v17_(russia)-9966.php|title=vivo V17 (Russia) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X30/Pro |Vivo |2019/12 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x30-9997.php|title=vivo X30 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x30_pro-9943.php|title=vivo X30 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo NEX 3S |Vivo |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_nex_3s_5g-10122.php|title=vivo NEX 3S 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | vivo Z5 |Vivo |2019 |Android 9 |- ! scope="row" | vivo Z6 5G |Vivo |2020/04 |Android 10 |- ! scope="row" | [[Vivo V19]] |Vivo |2020/04 |Android 10 |- ! scope="row" | Vivo X50 Lite |Vivo |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x50_lite-10238.php|title=vivo X50 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo X50|Vivo X50/Pro/Pro+]] |Vivo |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x50-10271.php|title=vivo X50 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x50_pro-10260.php|title=vivo X50 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x50_pro+-10280.php|title=vivo X50 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo V19 Neo]] |Vivo |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v19_neo-10295.php|title=vivo V19 Neo - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V20 Pro |Vivo |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v20_pro-10462.php|title=vivo V20 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X50e |Vivo |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x50e_5g-10479.php|title=vivo X50e 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V20 SE |Vivo |2020/10 |Android 10 |- ! scope="row" | Vivo V20 |Vivo |2020/10 |Android 11 |- ! scope="row" | [[Vivo X50|Vivo X51]] |Vivo |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x51_5g-10542.php|title=vivo X51 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo V20 (2021) |Vivo |2020/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v20_2021-10653.php|title=vivo V20 2021 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo X60|Vivo X60/Pro/Pro+]] |Vivo |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x60_5g-10657.php|title=Vivo X60 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x60_pro_5g-10655.php|title=Vivo X60 Pro 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x60_pro+_5g-10696.php|title=Vivo X60 Pro+ 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | vivo Y12s |Vivo |2020 |Android 10 |- ! scope="row" | vivo Y1s |Vivo |2020 |Android 10 |- ! scope="row" | vivo Y20 |Vivo |2021 |Android 10 |- ! scope="row" | vivo V21/V21e |Vivo |2021 |Android 11 |- ! scope="row" | vivo Y53s |Vivo |2021 |Android 11 |- ! scope="row" | vivo S10 |Vivo |2021 |Android 11 |- ! scope="row" | [[Vivo X70|Vivo X70/Pro/Pro+]] |Vivo |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x70-11086.php|title=Vivo X70 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x70_pro-11085.php|title=Vivo X70 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x70_pro+-10833.php|title=Vivo X70 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | vivo V23e |Vivo |2021/11 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v23e-11204.php|title=Vivo V23e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | vivo V23e 5G |Vivo |2021/12 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_v23e_5g-11232.php|title=Vivo V23e 5G - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | vivo Y21T |Vivo |2022/01 |Android 11 |- ! scope="row" | vivo Y33t |Vivo |2022/01 |Android 11 |- ! scope="row" | vivo Y55 5G |Vivo |2022 |Android 11 |- ! scope="row" | vivo Y75 5G |Vivo |2022 |Android 11 |- ! scope="row" | vivo V23/Pro |Vivo |2022/01 |[[Android 12]] |- ! scope="row" | Vivo Y21a |Vivo |2022 |Android 11 |- ! scope="row" | Vivo Y01 |Vivo |2022/03 |Android 11 |- ! scope="row" | Vivo Y21G |Vivo |2022/04 |Android 11 |- ! scope="row" | [[Vivo X80|Vivo X80/Pro]] |Vivo |2022/04 |Android 12 |- ! scope="row" | [[Vivo X Note]]/[[Vivo X Fold|Fold]] |Vivo |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x_note-11469.php|title=Vivo X Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x_fold-11460.php|title=Vivo X Fold - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo X Fold|Vivo X Fold+]] |Vivo |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x_fold+-11891.php|title=Vivo X Fold+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Vivo X90|Vivo X90/Pro/Pro+]] |Vivo |2022/11 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x90-11990.php|title=Vivo X90 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x90_pro-11989.php|title=Vivo X90 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x90_pro+-11979.php|title=Vivo X90 Pro+ - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X Fold2/Flip |Vivo |2022/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x_fold2-12203.php|title=Vivo X Fold2- Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x_flip-12240.php|title=Vivo X Flip - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X90s |Vivo |2023/06 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x90s-12376.php|title=Vivo X90s - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo X100/Pro |Vivo |2023/11 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x100-12695.php|title=Vivo X100 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_x100_pro-12694.php|title=Vivo X100 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo Y100i |Vivo |2023/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_y100i-12718.php|title=Vivo Y100i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo Y36i |Vivo |2023/12 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_y36i-12738.php|title=Vivo Y36i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Vivo S18/Pro/e |Vivo |2023/12 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_s18-12744.php|title=Vivo S18 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_s18_pro-12743.php|title=Vivo S18 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/vivo_s18e-12745.php|title=Vivo S18e - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |} == W == {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Wickedleak Wammy Passion X]] |Wickedleak |2014/5 |Android 4.2 Jelly Bean |<ref>{{Cite web |date=2014-04-01 |title=Wickedleak Wammy Passion X quick-read review: Just waterproofing won't do |url=https://indianexpress.com/article/technology/mobile-tabs/wickedleak-wammy-passion-x-quick-read-review/ |access-date=2024-03-03 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> |} ==X== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 1]] |Xiaomi |2011/12 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://miuiandroid.com/2011/09/xiaomi-considering-wp7-support-for-mi-one/|archive-url=https://web.archive.org/web/20111123234028/http://miuiandroid.com/2011/09/xiaomi-considering-wp7-support-for-mi-one/|url-status=dead|archive-date=November 23, 2011|title=MIUI, Redefining Android – MIUI Android Developers|date=November 23, 2011}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 1S |Xiaomi |2012/08 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_1s-4929.php|title=Xiaomi Mi 1S - Full phone specifications|website=Gsmarena.com}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 2]] |Xiaomi |2012/10 |[[Android Jelly Bean|Android 4.1 Jelly Bean]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://err.www.mi.com/04.html|title=小米商城|website=Err.www.mi.com|access-date=22 February 2022}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 2S]]/[[Xiaomi Mi 2A|A]] |Xiaomi |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=http://mi.com/mi2s|title=小米手机2s——小米手机官网|access-date=2020-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20141128173210/http://www.mi.com/mi2s|archive-date=2014-11-28|url-status=dead|website=Mi.com|language=zh}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.mi.com/mi2a|title=小米手机2A - 小米商城|website=Mi.com|language=zh}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 3|Xiaomi Mi 3/TD]] |Xiaomi |2013/12 |Android 4.3 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_3-5678.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 4]] |Xiaomi |2014/08 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 4 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_4-6518.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi Note]] |Xiaomi |2015/01 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note-6944.php|title=Xiaomi Mi Note - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi Note|Xiaomi Mi Note Pro]] |Xiaomi |2015/05 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note_pro-6952.php|title=Xiaomi Mi Note Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 4i]] |Xiaomi |2015/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 4i - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_4i-7211.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 4c]] |Xiaomi |2015/09 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 4c - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_4c-7512.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 4S |Xiaomi |2016/03 |Android 5.1 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 4s - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_4s-7962.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" |[[Xiaomi Mi 5 (phone)|Xiaomi Mi 5]] |Xiaomi |2016/04 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 5 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_5-6948.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi Max/Pro |Xiaomi |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_max-8057.php|title=Xiaomi Mi Max - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 5s/Plus |Xiaomi |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 5s - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_5s-7260.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 5s Plus - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_5s_plus-8350.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi Note 2]] |Xiaomi |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note_2-8014.php|title=Xiaomi Mi Note 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi MIX]] |Xiaomi |2016/11 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi Mix - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_mix-8400.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 5c]] |Xiaomi |2017/03 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 5c - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_5c-8439.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 6 |Xiaomi |2017/04 |[[Android Nougat|Android 7.1 Nougat]] |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 6 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_6-8507.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi Max 2 |Xiaomi |2017/06 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_max_2-8582.php|title=Xiaomi Mi Max 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi A1|Xiaomi Mi 5X/Mi A1]] |Xiaomi |2017/08 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi A1 (Mi 5X) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_a1_(mi_5x)-8776.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi Note 3 |Xiaomi |2017/09 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note_3-8707.php|title=Xiaomi Mi Note 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi MIX 2]] |Xiaomi |2017/09 |Android 7.1 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi Mix 2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_mix_2-8529.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi MIX 2S]] |Xiaomi |2018/04 |[[Android Oreo|Android 8.1 Oreo]] |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi Mix 2S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_mix_2s-9067.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi A2|Xiaomi Mi 6X/Mi A2]] |Xiaomi |2018/04 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi A2 (Mi 6X) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_a2_(mi_6x)-9140.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 8]]/SE/EE |Xiaomi |2018/06 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 8 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_8-9065.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 8 SE - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_8_se-9219.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 8 Explorer - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_8_explorer-9218.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi Max 3 |Xiaomi |2018/07 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_max_3-8963.php|title=Xiaomi Mi Max 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 8 EE|Xiaomi Mi 8 Pro]]/Lite |Xiaomi |2018/09 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 8 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_8_pro-9336.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 8 Lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_8_lite-9329.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi MIX 3]] |Xiaomi |2018/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi Mix 3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_mix_3-9378.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi Play |Xiaomi |2018/12 |Android 8.1 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_play-9499.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 9]]/SE |Xiaomi |2019/03 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 9 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_9-9507.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 9 SE - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_9_se-9583.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi MIX 3|Xiaomi Mi MIX 3 5G]] |Xiaomi |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi Mix 3 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_mix_3_5g-9602.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K20|Xiaomi Mi 9T]] |Xiaomi |2019/06 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 9T - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_9t-9738.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi A3]] |Xiaomi |2019/07 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi A3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_a3-9769.php|access-date=2020-09-04|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K20|Xiaomi Mi 9T Pro]] |Xiaomi |2019/08 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 9T Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_9t_pro-9791.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 9 Lite |Xiaomi |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 9 Lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_9_lite-9862.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 9 Pro]] |Xiaomi |2019/09 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 9 Pro 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_9_pro_5g-9892.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi CC9 Pro|Xiaomi Mi Note 10/Pro]] |Xiaomi |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note_10-9936.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note_10_pro-9945.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 10|Xiaomi Mi 10/Pro]] |Xiaomi |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10_5g-10082.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10 Pro 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10_pro_5g-10055.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 10 Lite |Xiaomi |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10 Lite 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10_lite_5g-10159.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 10 Youth |Xiaomi |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10 Youth 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10_youth_5g-10207.php|access-date=2020-06-06|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi Note 10 Lite |Xiaomi |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_note_10_lite-10183.php|title=Complete Specs|website=GSMArena|access-date=2020-06-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 10 Ultra]] |Xiaomi |2020/08 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10 Ultra - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10_ultra-10361.php|access-date=2020-08-11|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 10T|Xiaomi Mi 10T/Pro/Lite]] |Xiaomi |2020/10 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10T 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10t_5g-10473.php|access-date=2020-09-30|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10T Pro 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10t_lite_5g-10480.php|access-date=2020-09-30|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10T Lite 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10t_pro_5g-10437.php|access-date=2020-10-01|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 11]] |Xiaomi |2021/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 11 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11-10656.php|access-date=2020-12-30|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi 10T|Xiaomi Mi 10i]] |Xiaomi |2021/01 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10i 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10i_5g-10615.php|access-date=2020-12-30|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 10S |Xiaomi |2021/03 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mi 10S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_10s-10780.php|access-date=2021-03-10|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 11 Pro/Ultra/[[Redmi K40|11i]] |Xiaomi |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11_pro-10816.php|title=Xiaomi Mi 11 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-30}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11_ultra-10737.php|title=Xiaomi Mi 11 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-30}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11i-10777.php|title=Xiaomi Mi 11i - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-30}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Mi 11 Lite/Lite 5G |Xiaomi |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11_lite-10665.php|title=Xiaomi Mi 11 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-30}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11_lite_5g-10815.php|title=Xiaomi Mi 11 Lite 5G - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Mi MIX Fold]] |Xiaomi |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_mix_fold-10817.php|title=Xiaomi Mi MIX Fold - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-03-30}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi K40|Xiaomi Mi 11X/Pro]] |Xiaomi |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11x-10775.php|title=Xiaomi Mi 11X - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-04-23}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mi_11x_pro-10776.php|title=Xiaomi Mi 11X Pro - Full phone specifications|website=GSMArena|access-date=2021-04-23}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi MIX 4]] |Xiaomi |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi Mix 4 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mix_4-11040.php|access-date=2021-08-10|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 11T|Xiaomi 11T/Pro]] |Xiaomi |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_11t-11099.php|title=Xiaomi 11T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_11t_pro-11100.php|title=Xiaomi 11T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi 11 Lite 5G NE |Xiaomi |2021/09 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_11_lite_5g_ne-11101.php|title=Xiaomi 11 Lite 5G NE - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 12|Xiaomi 12/Pro/X]] |Xiaomi |2021/12 |[[Android 12]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12-11285.php|title=Xiaomi 12 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12_pro-11287.php|title=Xiaomi 12 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12x-11292.php|title=Xiaomi 12X - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=Xiaomi 12 Pro {{!}} Price and Specifications {{!}} MicroAssets |url=https://microassets.net/phone/xiaomi-12-pro |access-date=2023-01-10 |website=microassets.net}}</ref> |- ! scope="row" | [[Redmi Note 11|Xiaomi 11i/HyperCharge]] |Xiaomi |2022/01 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_11i-11185.php|title=Xiaomi 11i - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_11i_hypercharge-11186.php|title=Xiaomi 11i HyperCharge - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Civi|Xiaomi Civi 1S]] |Xiaomi |2022/04 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_civi_1s-11487.php|title=Xiaomi Civi 1S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 12|Xiaomi 12 Pro Dimensity]] |Xiaomi |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12_pro_(dimensity)-11652.php|title=Xiaomi 12 Pro (Dimensity) - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi 12S/Pro/Ultra |Xiaomi |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12s-11645.php|title=Xiaomi 12S - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12s_pro-11651.php|title=Xiaomi 12S Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12s_ultra-11614.php|title=Xiaomi 12S Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 12 Lite]] |Xiaomi |2022/07 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12_lite-11472.php|title=Xiaomi 12 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi MIX Fold 2]] |Xiaomi |2022/08 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mix_fold_2-11758.php|title=Xiaomi Mix Fold 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Civi 2 |Xiaomi |2022/09 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_civi_2-11906.php|title=Xiaomi Civi 2 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi 12T/Pro |Xiaomi |2022/10 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12t-11888.php|title=Xiaomi 12T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_12t_pro-11887.php|title=Xiaomi 12T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 13|Xiaomi 13/Pro]] |Xiaomi |2022/12 |[[Android 13]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_13-12013.php|title=Xiaomi 13 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_13_pro-11962.php|title=Xiaomi 13 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 13|Xiaomi 13 Lite]] |Xiaomi |2023/03 |Android 12 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_13_lite-12072.php|title=Xiaomi 13 Lite - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 13|Xiaomi 13 Ultra]] |Xiaomi |2023/04 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_13_ultra-12236.php|title=Xiaomi 13 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi Civi 3]] |Xiaomi |2023/05 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_civi_3-12134.php|title=Xiaomi Civi 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi MIX Fold 3 |Xiaomi |2023/08 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_mix_fold_3-12468.php|title=Xiaomi Mix Fold 3 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 13T Pro|Xiaomi 13T/Pro]] |Xiaomi |2023/09 |Android 13 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_13t-12389.php|title=Xiaomi 13T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_13t_pro-12388.php|title=Xiaomi 13T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 14|Xiaomi 14/Pro]] |Xiaomi |2023/11 |[[Android 14]] |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_14-12626.php|title=Xiaomi 14 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_14_pro-12643.php|title=Xiaomi 14 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 14|Xiaomi 14 Ultra]] |Xiaomi |2024/02 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_14_ultra-12827.php|title=Xiaomi 14 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Civi 4 Pro |Xiaomi |2024/03 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_civi_4_pro-12888.php|title=Xiaomi Civi 4 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi 14 Civi |Xiaomi |2024/06 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_14_civi-13056.php|title=Xiaomi 14 Civi - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi 14T/Pro |Xiaomi |2024/09 |Android 14 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_14t-13329.php|title=Xiaomi 14T - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_14t_pro-13328.php|title=Xiaomi 14T Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 15|Xiaomi 15/Pro]] |Xiaomi |2024/10 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_15-13472.php|title=Xiaomi 15 - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_15_pro-13473.php|title=Xiaomi 15 Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 15|Xiaomi 15 Ultra]] |Xiaomi |2025/02 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_15_ultra-13657.php|title=Xiaomi 15 Ultra - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[Xiaomi 15|Xiaomi 15S Pro]] |Xiaomi |2025/05 |Android 15 |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_15s_pro_5g-13895.php|title=Xiaomi 15S Pro - Full phone specifications|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | Xiaomi Civi 5 Pro |Xiaomi |2025/05 |Android 15 |<ref> {{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/xiaomi_civi_5_pro_is_official_with_leica_cameras_snapdragon_8s_gen_4-news-67926.php|title=Xiaomi Civi 5 Pro is official with Leica cameras "Snapdragon 8s Gen 4|website=GsmaArena}}</ref> |} ==Y== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[YotaPhone]] |[[Yota]] |2013/11 |Android 4.2.2 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/yota_yotaphone-6961.php |title=Yota YotaPhone - Full phone specifications |website=Gsmarena.com |access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | [[Samsung Galaxy Z Tri Fold]] | [[Samsung]] | 2025/12 | Android 16 | <ref>{{Cite web |title=Samsung Galaxy Z Tri Fold - Full Phone Specs, Price and Comparison |url=https://www.techspecs.info/samsung-galaxy-z-tri-fold/ |access-date=2026-01-01 |website=TechSpecs |language=en}}</ref> |- ! scope="row" | [[YotaPhone 2]] |Yota |2014/12 |Android 4.4.3 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.gsmarena.com/yota_yotaphone_2-6959.php |title=Yota YotaPhone 2 - Full phone specifications |website=Gsmarena.com |access-date=2022-02-16}}</ref> |- ! scope="row" | [[YU Yureka]] |[[YU Televentures]] |2015/01 |Android 4.4.4 KitKat |<ref>{{Cite web |title=YU Yureka - Full Phone Specs, Price and Comparison |url=https://www.techspecs.info/yu-yureka/ |access-date=2024-12-12 |website=TechSpecs |language=en}}</ref> |} ==Z== {|class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%; font-size:90%;" |- ! scope="col" | Модел ! scope="col" | Творитель ! scope="col" | Датум выданя ! scope="col" | Верзія про Android при выданю ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Реф.|Референції}} |- ! scope="row" | [[ZTE Racer]] |[[ZTE]] |2010/07 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Racer - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_racer-3423.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ZTE Blade]] |ZTE |2010/11 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade-3391.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Libra |ZTE |2011/09 |Android 2.0 Eclair |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Libra - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_libra-3790.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ZTE Racer II]] |ZTE |2011/09 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Racer II - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_racer_ii-4290.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | [[ZTE Skate]] |ZTE |2011/09 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Skete - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_skate-3784.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Score |ZTE |2011/09 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Score - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_score-4311.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Warp |ZTE |2011/10 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Warp - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_warp-4313.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Avail |ZTE |2011/12 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Avail - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_avail-4244.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE FTV Phone |ZTE |2011/12 |Android 2.2 Froyo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE FTV Phone - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_ftv_phone-4388.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade II V880+ |ZTE |2012/03 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade II V880+ - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_ii_v880+-4608.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Score M |ZTE |2012/03 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Score M - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_score_m-4650.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE V880E |ZTE |2012/05 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE V880E - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_v880e-4598.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Kis V788 |ZTE |2012/07 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Kis V788 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_kis_v788-4586.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Grand X |ZTE |2012/07 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Grand X V970 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_grand_x_v970-4597.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Grand X IN |ZTE |2012/09 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Grand X IN - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_grand_x_in-4962.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade III |ZTE |2012/09 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade III - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_iii-4983.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Grand Era |ZTE |2012/09 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Grand Era - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_grand_era_u895-5004.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Warp Sequent |ZTE |2012/09 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Warp Sequent - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_warp_sequent-5007.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Grand X LTE |ZTE |2012/11 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Grand X LTE T82 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_grand_x_lte_t82-4873.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Flash |ZTE |2012/11 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Flash - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_flash-4893.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Groove X501 |ZTE |2012/11 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Groove X501 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_groove_x501-5133.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Kis III V790 |ZTE |2012/11 |Android 2.3 Gingerbread |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Kis III V790 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_kis_iii_v790-5134.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE N910 |ZTE |2012/12 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE N910 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_n910-4557.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Era |ZTE |2012/12 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Era - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_era-4581.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE V887 |ZTE |2012/12 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE V887 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_v887-5135.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE V889M |ZTE |2012/12 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE V889M - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_v889m-5136.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Avid 4G |ZTE |2012/12 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Avid 4G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_avid_4g-5173.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Grand S |ZTE |2013/03 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Grand S - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_grand_s-5240.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Director |ZTE |2013/03 |Android 4.0 Ice Cream Sandwich |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Director - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_director-5470.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade C V807 |ZTE |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade C V807 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_c_v807-5277.php|access-date=2020-10-18|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade III Pro |ZTE |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade III Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_iii_pro-5425.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade G V880G |ZTE |2013/04 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade G V880G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_g_v880g-5620.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade G2 |ZTE |2013/07 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade G2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_g2-6381.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade V |ZTE |2013/09 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v-5682.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade Q/Maxi/Mini |ZTE |2013/10 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Q - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_q-5825.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Q Maxi - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_q_maxi-5826.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Q Mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_q_mini-5824.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade L2 |ZTE |2014/05 |Android 4.1 Jelly Bean |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade L2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_l2-6367.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade Vec 3G/4G |ZTE |2014/11 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Vec 3G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_vec_3g-6644.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Vec 4G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_vec_4g-6645.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade S6 |ZTE |2015/02 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade S6 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_s6-6954.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade G/Lux |ZTE |2015/02 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_g-7058.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade G Lux - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_g_lux-7057.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade L3 |ZTE |2015/02 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade L3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_l3-7105.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade L3 Plus |ZTE |2015/03 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade L3 Plus - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_l3_plus-7891.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade S6 Plus |ZTE |2015/04 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade S6 Plus - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_s6_plus-7168.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade Qlux 4G |ZTE |2015/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Qlux 4G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_qlux_4g-7294.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade Q Pro |ZTE |2015 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Q Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_q_pro-8244.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade Apex 3 |ZTE |2015/06 |Android 4.4 KitKat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Apex 3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_apex_3-7790.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A410 |ZTE |2015/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A410 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a410-8114.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A460 |ZTE |2015/06 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A460 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a460-7799.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon Pro/Lux |ZTE |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_pro-7422.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon Lux - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_lux-7441.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade D6 |ZTE |2015/07 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade D6 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_d6-7428.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon Elite |ZTE |2015/09 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon Elite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_elite-7542.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon mini |ZTE |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_mini-7646.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade S7 |ZTE |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade S7 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_s7-7670.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon |ZTE |2015/10 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon-7686.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade X3/5/9 |ZTE |2015/11 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade X3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_x3-7763.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade X5 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_x5-7762.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade X9 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_x9-7761.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon Max |ZTE |2015/12 |Android 5.0 Lollipop |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon Max - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_max-7938.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade V7/Lite |ZTE |2016/02 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V7 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v7-7943.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V7 Lite - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v7_lite-7944.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 7 |ZTE |2016/05 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 7 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_7-8067.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 7 mini |ZTE |2016/09 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 7 mini - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_7_mini-8232.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 7 Max |ZTE |2016/10 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 7 Max - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_7_max-8401.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 7s |ZTE |2017/04 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 7s - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_7s-8658.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Maven 2 |ZTE |2017/07 |Android 6.0 Marshmallow |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Maven 2 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_maven_2-9033.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A6 |ZTE |2017/08 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A6 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a6-8970.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon M |ZTE |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon M - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_m-8902.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade X |ZTE |2017/10 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade X - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_x-8913.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A3 |ZTE |2017/11 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A3 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a3-9038.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Tempo Go |ZTE |2018/02 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Tempo Go - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_tempo_go-9083.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade V9/Vita |ZTE |2018/02 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V9 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v9-8971.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V9 Vita - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v9_vita-9088.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 9 Pro |ZTE |2018/08 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 9 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_9_pro-9069.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A7 Vita |ZTE |2018/12 |Android 8.0 Oreo |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A7 Vita - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a7_vita-9701.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade V10/Vita |ZTE |2019/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V10 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v10-9611.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V10 Vita - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_v10_vita-9715.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 10 Pro/5G |ZTE |2019/02 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 10 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_10_pro-9695.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 10 Pro 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_10_pro_5g-9610.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade L8 |ZTE |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade L8 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_l8-9714.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A3 (2019) |ZTE |2019/04 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A3 (2019) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a3_(2019)-9713.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A7 |ZTE |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A7 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a7-9697.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A5 (2019) |ZTE |2019/05 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A5 (2019) - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a5_(2019)-9712.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A20 |ZTE |2019/10 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A20 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_20-9921.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade 10 Prime |ZTE |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A10 Prime - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_10_prime-9954.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A7 Prime |ZTE |2019/11 |Android 9 Pie |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A7 Prime - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a7_prime-9955.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade Max View |ZTE |2019/11 |Android 7.0 Nougat |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade Max View - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_max_view-10070.php|access-date=2020-07-20|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 10s Pro 5G |ZTE |2020/02 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 10s Pro 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_10s_pro_5g-9998.php|access-date=2020-07-19|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 11 4G/5G |ZTE |2020/03 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 11 4G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_11_4g-10284.php|access-date=2020-07-09|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 11 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_11_5g-10139.php|access-date=2020-07-09|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade V 2020 |ZTE |2020/05 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade V Specifications, price and features|url=https://specs-tech.com/en/zte-blade-v-2020/|access-date=2020-10-18|website=Specs Tech}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 11 SE 5G |ZTE |2020/06 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 11 SE 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_11_se_5g-10281.php|access-date=2020-07-09|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 20 5G |ZTE |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 20 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_20_5g-10370.php|access-date=2020-09-04|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A7s 2020 |ZTE |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A7s 2020 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a7s_2020-10571.php|access-date=2020-09-04|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade 20 5G |ZTE |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade 20 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_20_5g-10567.php|access-date=2020-09-04|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 20 4G |ZTE |2020/09 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 20 4G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_20_4g-10601.php|access-date=2020-09-04|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE S30/Pro/SE |ZTE |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE S30 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_s30-10820.php|access-date=2021-04-09|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE S30 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_s30_pro-10798.php|access-date=2021-04-09|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE S30 SE - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_s30_se-10821.php|access-date=2021-04-09|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 30 Pro/Ultra |ZTE |2021/04 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 30 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_30_pro_5g-10858.php|access-date=2021-05-08|website=GSMArena}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 30 Ultra - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_30_ultra_5g-10837.php|access-date=2021-05-08|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade 11 Prime |ZTE |2021/04 |Android 10 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade 11 Prime - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_11_prime-10885.php|access-date=2021-05-08|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A51 |ZTE |2021/05 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A51 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a51-11239.php|access-date=2021-12-01|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A31 |ZTE |2021/07 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A31 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a31-11238.php|access-date=2021-12-01|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Axon 30 |ZTE |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Axon 30 5G - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_axon_30_5g-11020.php|access-date=2021-08-07|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A71 |ZTE |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A71 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a71|access-date=2021-12-01|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade L9 |ZTE |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade L9 - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_l9-11203.php|access-date=2021-12-01|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Blade A31 Plus |ZTE |2021/10 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Blade A31 Plus - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_blade_a31_plus-11237.php|access-date=2021-12-01|website=GSMArena}}</ref> |- ! scope="row" | ZTE Voyage 20 Pro |ZTE |2021/08 |Android 11 |<ref>{{#invoke:cite|web|title=ZTE Voyage 20 Pro - Full phone specifications|url=https://www.gsmarena.com/zte_voyage_20_pro-11243.php|access-date=2021-12-01|website=GSMArena}}</ref> |} == Поз. тыж == * [[Список пристроїв Android TV]] == Референції == <references /> {{DEFAULTSORT:Android smartphones, List of}} [[Катеґорія:Пристрої з операчнов сістемов Android| ]] [[Катеґорія:Спискы повязаны з технолоґіями]] 3zsop7tm5h004i6cadcuxm9wjr939n2 Діскузія ку шаблонї:Mbox 11 24221 170832 163668 2026-10-02T19:17:42Z Flipdot 23893 /* Обновленя шаблона */ Відповідь 170832 wikitext text/x-wiki == Обновленя шаблона == Видит ми ся, треба сесь шаблон обновити; на анґліцькуй Вікіпедії аналоґ оформленый ужек через Lua-модуль, узират мало ліпше тай адаптує ся пуд темну тему самої Вікіпедії (сесь варіант, котрый теперь маєме на русинськуй Вікіпедії, указує світлый текст на світлуй позадині и з темнов темов не мож го прочитати даже аж выділити текст). Попробуву пак у себе у лабораторії вчинити обновленый варіант, айбо видав треба буде даяк затестовати, ци не поламле тото другі шаблоны, котрі ся бізувут на сесь. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 02:37, 6 фебруара 2026 (CET) :{{Готово|Готово.}} Теперь сесь шаблон честує темну тему. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 21:17, 2 октобра 2026 (CEST) 3yw9kbqeer9zkv20o7ighrdn7qg1toi 170851 170832 2026-10-02T23:56:49Z Halajkovič 33393 /* Обновленя шаблона */ Відповідь 170851 wikitext text/x-wiki == Обновленя шаблона == Видит ми ся, треба сесь шаблон обновити; на анґліцькуй Вікіпедії аналоґ оформленый ужек через Lua-модуль, узират мало ліпше тай адаптує ся пуд темну тему самої Вікіпедії (сесь варіант, котрый теперь маєме на русинськуй Вікіпедії, указує світлый текст на світлуй позадині и з темнов темов не мож го прочитати даже аж выділити текст). Попробуву пак у себе у лабораторії вчинити обновленый варіант, айбо видав треба буде даяк затестовати, ци не поламле тото другі шаблоны, котрі ся бізувут на сесь. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 02:37, 6 фебруара 2026 (CET) :{{Готово|Готово.}} Теперь сесь шаблон честує темну тему. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 21:17, 2 октобра 2026 (CEST) ::Теперь є то лїпше, тїшать ня такы новы файны зміны=) [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 01:56, 3 октобра 2026 (CEST) ijo038nf911lpyvowkwc20h4jd54p5j Бананова республіка 0 24309 170810 164043 2026-10-02T18:37:39Z Flipdot 23893 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 170810 wikitext text/x-wiki [[Файл:William Sydney Porter by doubleday.jpg|thumb|279x279px|Фразу ''бананова республіка'' у 1904.&nbsp;році ввюг америцькый писатель [[О.&nbsp;Генрі]].|alt=Портрет О. Генрія]] У [[Політолоґія|політолоґії]] термін '''бананова республіка''' описує політично тай економічно нестабілну державу из економіков, залежнов уд експорта природных ресурсув. Бананова республіка вто [[Штат|держава]] из [[Державный капіталізм|державным капіталізмом]], котров керувут ги приватнов комерційнов компанійов сугубо про выгоду правлячого класа. Бананова республіка типово має дуже стратифіковані соціалні класы, часто бідный робочый клас и плутократію, чинену пудузятницькыми, політичными тай воєнными елітами.<ref>{{Cite book|author=Richard Alan White|url=https://archive.org/details/morassunitedstat00whit|title=The Morass. United States Intervention in Central America|publisher=Harper & Row|year=1984|isbn=978-0-06091145-4|location=New York|access-date=2016-05-14|url-access=registration}}</ref> Правлячый клас контролює [[первинный сектор економікы]], експлуатувучи робочу силу.<ref name="GREED2">{{cite journal|date=24 May 2008|title=Big-business Greed Killing the Banana (p.&nbsp;A19)|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|journal=The Independent|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117083127/http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|archive-date=17 January 2013|access-date=24 June 2012|via=The New Zealand Herald}}</ref> Тото часто спричинено зговором державы тай економічных монополій, бігом котрого прибыткы сут приватнов власностьов, а довгы ся платят из державної казны. Сам термін часто має пейоративну конотацію. Ун удкликує на залежность уд култивації [[Банан|бананув]], характерну про такі державы.<ref name="GREED2" /> Така незбалансована економіка ся щи май ограничує нерувномірным розвойом варошув и областий, приводит ид девалвації націоналної валуты, што чинит державу неплатнов про межинародну розвойову помуч.<ref name="Hitchens2">{{cite journal|author=Christopher Hitchens|date=9 October 2008|title=America the Banana Republic|url=http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617193528/http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|archive-date=17 June 2012|access-date=24 June 2012|magazine=Vanity Fair|df=dmy-all}}</ref> == Етимолоґія == [[File:Cover of Cabbages and Kings, 1904 edition.jpg|thumb|right|185px|Обкладка „Cabbages and Kings“ (уданя&nbsp;1904)]] У 20.&nbsp;сторочу [[США|америцькый]] писатель [[О.Генрі|О.&nbsp;Генрі]] увюг термін ''бананова республіка'', описувучи угадану Республіку Анчурію у книзі „Капусты и королі“ ({{Lang-en|Cabbages and Kings}}, 1904)<ref name="auto">{{cite book |author=O. Henry |author-link=О. Генри |url=https://archive.org/details/cabbageskingshenr |title=Cabbages and Kings |publisher=Doubleday, Page & Company |year=1904 |location=New York City |pages=[https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/147/mode/1up?q=%22banana+republic%22 147], [https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/328/mode/1up?q=%22banana+republic%22 328] |ol=6948347M}}</ref>&nbsp;— зберьці тематично скапчаных [[Повіданя|повідань]], на котрі го вдухновили його скушеності в [[Гондурас|Гондурасі]], економіка котрого читаво залежала уд експорта бананув. Ун тамкы жыв шість місяцюв, до януара 1897, прячучи ся у готельови, кой го глядали в США за привласненя гроший банка.<ref>{{cite journal |author=Malcolm D. MacLean |date=Summer 1968 |title=O. Henry in Honduras |journal=American Literary Realism, 1870–1910 |volume=1 |issue=3 |pages=36–46 |jstor=27747601 }}</ref> На зачаткови 20.&nbsp;стороча многонаціонална корпорація United Fruit Company была важнов частьов вытвореня феномена банановых республік.<ref>{{cite book | last = Chapman | first = Peter | title = Jungle Capitalists: A Story of Globalisation, Greed and Revolution | publisher = Canongate | location = Edinburgh New York | year = 2009 | page = 6 | isbn = 978-1-84767-686-3 }}</ref><ref>[https://nytimes.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html Big Fruit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313044710/://.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html |date=2017-03-13 }}, ''NY Times''</ref> Уєдно из другыми америцькыми корпораціями ги Cuyamel Fruit Company и властьов уряду США они вытворили політичні, економічні и соціалні обстояня, котрі привели д переворотам місных демократій и встановліньови банановых республік у централнуй Америці: наприклад у [[Ґватемала|Ґватемалі]] тай Гондурасі.<ref>[http://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 Where did banana republics get their name?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817034827/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 |date=2017-08-17 }}, ''The Economist''</ref> Ни США, ни бананові компанії офіційно ся не перебачали за тоты події; убачив ся лиш у 2011.&nbsp;році диктатор Ґватемалы, покладеный [[ЦРУ]].<ref>[https://www.nytimes.com/2011/10/21/world/americas/an-apology-for-a-guatemalan-coup-57-years-later.html An Apology for a Guatemalan Coup, 57 Years Later] 2011-10-20, New York Times</ref> ==Походжіня== Історія появы банановых республік ся зачала з появліньом банана у США у 1870.&nbsp;році, кой капітан шхуны Телеґраф, Лоренцо Дав Бейкер, купив у [[Ямайка|Ямайці]] бананы и продав їх пак у [[Бостон|Бостоні]] з прибытком у&nbsp;1,000%.<ref name="acker">{{Cite book |author=Alison Acker |title=Honduras. The Making of a Banana Republic |url=https://books.google.com/books?id=lwhrAAAAMAAJ |publisher=Between the Lines |location=[[Торонто|Toronto]] |year=1988 |page=60 |isbn=978-0-919946-89-7}}</ref> Банан ся полюбив американцям, бо такый пожывный тропічный овоч быв май дешевый уд місных овочув, такых ги яблыка; у 1913.&nbsp;році за&nbsp;25&nbsp;центув (в еквіваленті 2025 тото 8.14&nbsp;доларув) мож было купити дюжину бананув&nbsp;— айбо лиш два яблыка.<ref name="Koeppel-2008">{{Cite book|author = Dan Koeppel |title = Banana. The Fate of the Fruit that Changed the World|url=https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep|url-access = registration |publisher = Hudson Street Press|location = London|year=2008|pages=[https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep/page/68 68] |isbn=978-1-59463-038-5}}</ref> У 1873 америцькі желізничні маґнаты Генрі Мейґс и його племінник Майнор Купер Кіт заклали бананові плантації коло штрек, котрі вни клали у Коста Ріці, обы прокормити свойих робутникув. Кой они увиділи, накулько прибыльно експортовати бананы, они зачали їх давати на експорт у юговосточні Штаты.<ref name="Koeppel-2008" /> [[File:Minor Cooper Keith in 1917.jpg|thumb|Майнор Купер Кіт, америцькый бізнісмен и торговець бананами]] У середині 1870.&nbsp;рокув Кіт заклав Tropical Trading and Transport Company, обы управляти новым індустріално-аґрокултурным бізнісом у централнуй Америці: єї половина май пак стала United Fruit Company (пак Chiquita Brands International), вытворенов у 1899.&nbsp;році через злитя из Boston Fruit Company Ендрю Престона. До 1930.&nbsp;рокув межинародні політична тай економічна напруга, вытворена United Fruit Company, позволила корпорації контрольовати 80–90% бананового бізніса у США.<ref name=Acker63>Alison Acker (1988), p.&nbsp;63.</ref> == Референції == <references /> oc2s19zyit4kv9r9p58orp5b4jraoi0 170811 170810 2026-10-02T18:38:29Z Flipdot 23893 /* Етимолоґія */ 170811 wikitext text/x-wiki [[Файл:William Sydney Porter by doubleday.jpg|thumb|279x279px|Фразу ''бананова республіка'' у 1904.&nbsp;році ввюг америцькый писатель [[О.&nbsp;Генрі]].|alt=Портрет О. Генрія]] У [[Політолоґія|політолоґії]] термін '''бананова республіка''' описує політично тай економічно нестабілну державу из економіков, залежнов уд експорта природных ресурсув. Бананова республіка вто [[Штат|держава]] из [[Державный капіталізм|державным капіталізмом]], котров керувут ги приватнов комерційнов компанійов сугубо про выгоду правлячого класа. Бананова республіка типово має дуже стратифіковані соціалні класы, часто бідный робочый клас и плутократію, чинену пудузятницькыми, політичными тай воєнными елітами.<ref>{{Cite book|author=Richard Alan White|url=https://archive.org/details/morassunitedstat00whit|title=The Morass. United States Intervention in Central America|publisher=Harper & Row|year=1984|isbn=978-0-06091145-4|location=New York|access-date=2016-05-14|url-access=registration}}</ref> Правлячый клас контролює [[первинный сектор економікы]], експлуатувучи робочу силу.<ref name="GREED2">{{cite journal|date=24 May 2008|title=Big-business Greed Killing the Banana (p.&nbsp;A19)|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|journal=The Independent|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117083127/http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|archive-date=17 January 2013|access-date=24 June 2012|via=The New Zealand Herald}}</ref> Тото часто спричинено зговором державы тай економічных монополій, бігом котрого прибыткы сут приватнов власностьов, а довгы ся платят из державної казны. Сам термін часто має пейоративну конотацію. Ун удкликує на залежность уд култивації [[Банан|бананув]], характерну про такі державы.<ref name="GREED2" /> Така незбалансована економіка ся щи май ограничує нерувномірным розвойом варошув и областий, приводит ид девалвації націоналної валуты, што чинит державу неплатнов про межинародну розвойову помуч.<ref name="Hitchens2">{{cite journal|author=Christopher Hitchens|date=9 October 2008|title=America the Banana Republic|url=http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617193528/http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|archive-date=17 June 2012|access-date=24 June 2012|magazine=Vanity Fair|df=dmy-all}}</ref> == Етимолоґія == [[File:Cover of Cabbages and Kings, 1904 edition.jpg|thumb|right|185px|Обкладка „Cabbages and Kings“ (уданя&nbsp;1904)]] У 20.&nbsp;сторочу [[США|америцькый]] писатель [[О.&nbsp;Генрі]] увюг термін ''бананова республіка'', описувучи угадану Республіку Анчурію у книзі „Капусты и королі“ ({{Lang-en|Cabbages and Kings}}, 1904)<ref name="auto">{{cite book |author=O. Henry |author-link=О. Генри |url=https://archive.org/details/cabbageskingshenr |title=Cabbages and Kings |publisher=Doubleday, Page & Company |year=1904 |location=New York City |pages=[https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/147/mode/1up?q=%22banana+republic%22 147], [https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/328/mode/1up?q=%22banana+republic%22 328] |ol=6948347M}}</ref>&nbsp;— зберьці тематично скапчаных [[Повіданя|повідань]], на котрі го вдухновили його скушеності в [[Гондурас|Гондурасі]], економіка котрого читаво залежала уд експорта бананув. Ун тамкы жыв шість місяцюв, до януара 1897, прячучи ся у готельови, кой го глядали в США за привласненя гроший банка.<ref>{{cite journal |author=Malcolm D. MacLean |date=Summer 1968 |title=O. Henry in Honduras |journal=American Literary Realism, 1870–1910 |volume=1 |issue=3 |pages=36–46 |jstor=27747601 }}</ref> На зачаткови 20.&nbsp;стороча многонаціонална корпорація United Fruit Company была важнов частьов вытвореня феномена банановых республік.<ref>{{cite book | last = Chapman | first = Peter | title = Jungle Capitalists: A Story of Globalisation, Greed and Revolution | publisher = Canongate | location = Edinburgh New York | year = 2009 | page = 6 | isbn = 978-1-84767-686-3 }}</ref><ref>[https://nytimes.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html Big Fruit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313044710/://.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html |date=2017-03-13 }}, ''NY Times''</ref> Уєдно из другыми америцькыми корпораціями ги Cuyamel Fruit Company и властьов уряду США они вытворили політичні, економічні и соціалні обстояня, котрі привели д переворотам місных демократій и встановліньови банановых республік у централнуй Америці: наприклад у [[Ґватемала|Ґватемалі]] тай Гондурасі.<ref>[http://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 Where did banana republics get their name?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817034827/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 |date=2017-08-17 }}, ''The Economist''</ref> Ни США, ни бананові компанії офіційно ся не перебачали за тоты події; убачив ся лиш у 2011.&nbsp;році диктатор Ґватемалы, покладеный [[ЦРУ]].<ref>[https://www.nytimes.com/2011/10/21/world/americas/an-apology-for-a-guatemalan-coup-57-years-later.html An Apology for a Guatemalan Coup, 57 Years Later] 2011-10-20, New York Times</ref> ==Походжіня== Історія появы банановых республік ся зачала з появліньом банана у США у 1870.&nbsp;році, кой капітан шхуны Телеґраф, Лоренцо Дав Бейкер, купив у [[Ямайка|Ямайці]] бананы и продав їх пак у [[Бостон|Бостоні]] з прибытком у&nbsp;1,000%.<ref name="acker">{{Cite book |author=Alison Acker |title=Honduras. The Making of a Banana Republic |url=https://books.google.com/books?id=lwhrAAAAMAAJ |publisher=Between the Lines |location=[[Торонто|Toronto]] |year=1988 |page=60 |isbn=978-0-919946-89-7}}</ref> Банан ся полюбив американцям, бо такый пожывный тропічный овоч быв май дешевый уд місных овочув, такых ги яблыка; у 1913.&nbsp;році за&nbsp;25&nbsp;центув (в еквіваленті 2025 тото 8.14&nbsp;доларув) мож было купити дюжину бананув&nbsp;— айбо лиш два яблыка.<ref name="Koeppel-2008">{{Cite book|author = Dan Koeppel |title = Banana. The Fate of the Fruit that Changed the World|url=https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep|url-access = registration |publisher = Hudson Street Press|location = London|year=2008|pages=[https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep/page/68 68] |isbn=978-1-59463-038-5}}</ref> У 1873 америцькі желізничні маґнаты Генрі Мейґс и його племінник Майнор Купер Кіт заклали бананові плантації коло штрек, котрі вни клали у Коста Ріці, обы прокормити свойих робутникув. Кой они увиділи, накулько прибыльно експортовати бананы, они зачали їх давати на експорт у юговосточні Штаты.<ref name="Koeppel-2008" /> [[File:Minor Cooper Keith in 1917.jpg|thumb|Майнор Купер Кіт, америцькый бізнісмен и торговець бананами]] У середині 1870.&nbsp;рокув Кіт заклав Tropical Trading and Transport Company, обы управляти новым індустріално-аґрокултурным бізнісом у централнуй Америці: єї половина май пак стала United Fruit Company (пак Chiquita Brands International), вытворенов у 1899.&nbsp;році через злитя из Boston Fruit Company Ендрю Престона. До 1930.&nbsp;рокув межинародні політична тай економічна напруга, вытворена United Fruit Company, позволила корпорації контрольовати 80–90% бананового бізніса у США.<ref name=Acker63>Alison Acker (1988), p.&nbsp;63.</ref> == Референції == <references /> 7jwyr17jusi52ixvdvp1ai663ygs1d4 170812 170811 2026-10-02T18:38:50Z Flipdot 23893 170812 wikitext text/x-wiki [[Файл:William Sydney Porter by doubleday.jpg|thumb|279x279px|Фразу ''бананова республіка'' у 1904.&nbsp;році ввюг америцькый писатель [[О.&nbsp;Генрі]].|alt=Портрет О. Генрія]] У [[Політолоґія|політолоґії]] термін '''бананова республіка''' описує політично тай економічно нестабілну державу из економіков, залежнов уд експорта природных ресурсув. Бананова республіка вто [[Штат|держава]] из [[Державный капіталізм|державным капіталізмом]], котров керувут ги приватнов комерційнов компанійов сугубо про выгоду правлячого класа. Бананова республіка типово має дуже стратифіковані соціалні класы, часто бідный робочый клас и плутократію, чинену пудузятницькыми, політичными тай воєнными елітами.<ref>{{Cite book|author=Richard Alan White|url=https://archive.org/details/morassunitedstat00whit|title=The Morass. United States Intervention in Central America|publisher=Harper & Row|year=1984|isbn=978-0-06091145-4|location=New York|access-date=2016-05-14|url-access=registration}}</ref> Правлячый клас контролює [[первинный сектор економікы]], експлуатувучи робочу силу.<ref name="GREED2">{{cite journal|date=24 May 2008|title=Big-business Greed Killing the Banana (p.&nbsp;A19)|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|journal=The Independent|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117083127/http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|archive-date=17 January 2013|access-date=24 June 2012|via=The New Zealand Herald}}</ref> Тото часто спричинено зговором державы тай економічных монополій, бігом котрого прибыткы сут приватнов власностьов, а довгы ся платят из державної казны. Сам термін часто має пейоративну конотацію. Ун удкликує на залежность уд култивації [[Банан|бананув]], характерну про такі державы.<ref name="GREED2" /> Така незбалансована економіка ся щи май ограничує нерувномірным розвойом варошув и областий, приводит ид девалвації націоналної валуты, што чинит державу неплатнов про межинародну розвойову помуч.<ref name="Hitchens2">{{cite journal|author=Christopher Hitchens|date=9 October 2008|title=America the Banana Republic|url=http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617193528/http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|archive-date=17 June 2012|access-date=24 June 2012|magazine=Vanity Fair|df=dmy-all}}</ref> == Етимолоґія == [[File:Cover of Cabbages and Kings, 1904 edition.jpg|thumb|right|185px|Обкладка „Cabbages and Kings“ (уданя&nbsp;1904)]] У 20.&nbsp;сторочу [[США|америцькый]] писатель [[О.&nbsp;Генрі]] увюг термін ''бананова республіка'', описувучи угадану Республіку Анчурію у книзі „Капусты и королі“ ({{Lang-en|Cabbages and Kings}}, 1904)<ref name="auto">{{cite book |author=O. Henry |author-link=О. Генри |url=https://archive.org/details/cabbageskingshenr |title=Cabbages and Kings |publisher=Doubleday, Page & Company |year=1904 |location=New York City |pages=[https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/147/mode/1up?q=%22banana+republic%22 147], [https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/328/mode/1up?q=%22banana+republic%22 328] |ol=6948347M}}</ref>&nbsp;— зберьці тематично скапчаных [[Повіданя|повідань]], на котрі го вдухновили його скушеності в [[Гондурас|Гондурасі]], економіка котрого читаво залежала уд експорта бананув. Ун тамкы жыв шість місяцюв, до януара 1897, прячучи ся у готельови, кой го глядали в США за привласненя гроший банка.<ref>{{cite journal |author=Malcolm D. MacLean |date=Summer 1968 |title=O. Henry in Honduras |journal=American Literary Realism, 1870–1910 |volume=1 |issue=3 |pages=36–46 |jstor=27747601 }}</ref> На зачаткови 20.&nbsp;стороча многонаціонална корпорація United Fruit Company была важнов частьов вытвореня феномена банановых республік.<ref>{{cite book | last = Chapman | first = Peter | title = Jungle Capitalists: A Story of Globalisation, Greed and Revolution | publisher = Canongate | location = Edinburgh New York | year = 2009 | page = 6 | isbn = 978-1-84767-686-3 }}</ref><ref>[https://nytimes.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html Big Fruit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313044710/://.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html |date=2017-03-13 }}, ''NY Times''</ref> Уєдно из другыми америцькыми корпораціями ги Cuyamel Fruit Company и властьов уряду США они вытворили політичні, економічні и соціалні обстояня, котрі привели д переворотам місных демократій и встановліньови банановых республік у централнуй Америці: наприклад у [[Ґватемала|Ґватемалі]] тай Гондурасі.<ref>[http://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 Where did banana republics get their name?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817034827/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 |date=2017-08-17 }}, ''The Economist''</ref> Ни США, ни бананові компанії офіційно ся не перебачали за тоты події; убачив ся лиш у 2011.&nbsp;році диктатор Ґватемалы, покладеный [[ЦРУ]].<ref>[https://www.nytimes.com/2011/10/21/world/americas/an-apology-for-a-guatemalan-coup-57-years-later.html An Apology for a Guatemalan Coup, 57 Years Later] 2011-10-20, New York Times</ref> == Походжіня == Історія появы банановых республік ся зачала з появліньом банана у США у 1870.&nbsp;році, кой капітан шхуны Телеґраф, Лоренцо Дав Бейкер, купив у [[Ямайка|Ямайці]] бананы и продав їх пак у [[Бостон|Бостоні]] з прибытком у&nbsp;1,000%.<ref name="acker">{{Cite book |author=Alison Acker |title=Honduras. The Making of a Banana Republic |url=https://books.google.com/books?id=lwhrAAAAMAAJ |publisher=Between the Lines |location=[[Торонто|Toronto]] |year=1988 |page=60 |isbn=978-0-919946-89-7}}</ref> Банан ся полюбив американцям, бо такый пожывный тропічный овоч быв май дешевый уд місных овочув, такых ги яблыка; у 1913.&nbsp;році за&nbsp;25&nbsp;центув (в еквіваленті 2025 тото 8.14&nbsp;доларув) мож было купити дюжину бананув&nbsp;— айбо лиш два яблыка.<ref name="Koeppel-2008">{{Cite book|author = Dan Koeppel |title = Banana. The Fate of the Fruit that Changed the World|url=https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep|url-access = registration |publisher = Hudson Street Press|location = London|year=2008|pages=[https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep/page/68 68] |isbn=978-1-59463-038-5}}</ref> У 1873 америцькі желізничні маґнаты Генрі Мейґс и його племінник Майнор Купер Кіт заклали бананові плантації коло штрек, котрі вни клали у Коста Ріці, обы прокормити свойих робутникув. Кой они увиділи, накулько прибыльно експортовати бананы, они зачали їх давати на експорт у юговосточні Штаты.<ref name="Koeppel-2008" /> [[File:Minor Cooper Keith in 1917.jpg|thumb|Майнор Купер Кіт, америцькый бізнісмен и торговець бананами]] У середині 1870.&nbsp;рокув Кіт заклав Tropical Trading and Transport Company, обы управляти новым індустріално-аґрокултурным бізнісом у централнуй Америці: єї половина май пак стала United Fruit Company (пак Chiquita Brands International), вытворенов у 1899.&nbsp;році через злитя из Boston Fruit Company Ендрю Престона. До 1930.&nbsp;рокув межинародні політична тай економічна напруга, вытворена United Fruit Company, позволила корпорації контрольовати 80–90% бананового бізніса у США.<ref name=Acker63>Alison Acker (1988), p.&nbsp;63.</ref> == Референції == <references /> 24428n3znn54ego5q6o7ac38wlz9xuz 170813 170812 2026-10-02T18:40:01Z Flipdot 23893 170813 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Термін про політично нестабілну державу}} {{Пудкарпатськый стандарт}} [[Файл:William Sydney Porter by doubleday.jpg|thumb|279x279px|Фразу ''бананова республіка'' у 1904.&nbsp;році ввюг америцькый писатель [[О.&nbsp;Генрі]].|alt=Портрет О. Генрія]] У [[Політолоґія|політолоґії]] термін '''бананова республіка''' описує політично тай економічно нестабілну державу из економіков, залежнов уд експорта природных ресурсув. Бананова республіка вто [[Штат|держава]] из [[Державный капіталізм|державным капіталізмом]], котров керувут ги приватнов комерційнов компанійов сугубо про выгоду правлячого класа. Бананова республіка типово має дуже стратифіковані соціалні класы, часто бідный робочый клас и плутократію, чинену пудузятницькыми, політичными тай воєнными елітами.<ref>{{Cite book|author=Richard Alan White|url=https://archive.org/details/morassunitedstat00whit|title=The Morass. United States Intervention in Central America|publisher=Harper & Row|year=1984|isbn=978-0-06091145-4|location=New York|access-date=2016-05-14|url-access=registration}}</ref> Правлячый клас контролює [[первинный сектор економікы]], експлуатувучи робочу силу.<ref name="GREED2">{{cite journal|date=24 May 2008|title=Big-business Greed Killing the Banana (p.&nbsp;A19)|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|journal=The Independent|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117083127/http://www.highbeam.com/doc/1G1-179318358.html|archive-date=17 January 2013|access-date=24 June 2012|via=The New Zealand Herald}}</ref> Тото часто спричинено зговором державы тай економічных монополій, бігом котрого прибыткы сут приватнов власностьов, а довгы ся платят из державної казны. Сам термін часто має пейоративну конотацію. Ун удкликує на залежность уд култивації [[Банан|бананув]], характерну про такі державы.<ref name="GREED2" /> Така незбалансована економіка ся щи май ограничує нерувномірным розвойом варошув и областий, приводит ид девалвації націоналної валуты, што чинит державу неплатнов про межинародну розвойову помуч.<ref name="Hitchens2">{{cite journal|author=Christopher Hitchens|date=9 October 2008|title=America the Banana Republic|url=http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617193528/http://www.vanityfair.com/politics/features/2008/10/hitchens200810|archive-date=17 June 2012|access-date=24 June 2012|magazine=Vanity Fair|df=dmy-all}}</ref> == Етимолоґія == [[File:Cover of Cabbages and Kings, 1904 edition.jpg|thumb|right|185px|Обкладка „Cabbages and Kings“ (уданя&nbsp;1904)]] У 20.&nbsp;сторочу [[США|америцькый]] писатель [[О.&nbsp;Генрі]] увюг термін ''бананова республіка'', описувучи угадану Республіку Анчурію у книзі „Капусты и королі“ ({{Lang-en|Cabbages and Kings}}, 1904)<ref name="auto">{{cite book |author=O. Henry |author-link=О. Генри |url=https://archive.org/details/cabbageskingshenr |title=Cabbages and Kings |publisher=Doubleday, Page & Company |year=1904 |location=New York City |pages=[https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/147/mode/1up?q=%22banana+republic%22 147], [https://archive.org/details/cabbageskingshenr/page/328/mode/1up?q=%22banana+republic%22 328] |ol=6948347M}}</ref>&nbsp;— зберьці тематично скапчаных [[Повіданя|повідань]], на котрі го вдухновили його скушеності в [[Гондурас|Гондурасі]], економіка котрого читаво залежала уд експорта бананув. Ун тамкы жыв шість місяцюв, до януара 1897, прячучи ся у готельови, кой го глядали в США за привласненя гроший банка.<ref>{{cite journal |author=Malcolm D. MacLean |date=Summer 1968 |title=O. Henry in Honduras |journal=American Literary Realism, 1870–1910 |volume=1 |issue=3 |pages=36–46 |jstor=27747601 }}</ref> На зачаткови 20.&nbsp;стороча многонаціонална корпорація United Fruit Company была важнов частьов вытвореня феномена банановых республік.<ref>{{cite book | last = Chapman | first = Peter | title = Jungle Capitalists: A Story of Globalisation, Greed and Revolution | publisher = Canongate | location = Edinburgh New York | year = 2009 | page = 6 | isbn = 978-1-84767-686-3 }}</ref><ref>[https://nytimes.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html Big Fruit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313044710/://.com/2008/03/02/books/review/Kurtz-Phelan-t.html |date=2017-03-13 }}, ''NY Times''</ref> Уєдно из другыми америцькыми корпораціями ги Cuyamel Fruit Company и властьов уряду США они вытворили політичні, економічні и соціалні обстояня, котрі привели д переворотам місных демократій и встановліньови банановых республік у централнуй Америці: наприклад у [[Ґватемала|Ґватемалі]] тай Гондурасі.<ref>[http://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 Where did banana republics get their name?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170817034827/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2013/11/economist-explains-16 |date=2017-08-17 }}, ''The Economist''</ref> Ни США, ни бананові компанії офіційно ся не перебачали за тоты події; убачив ся лиш у 2011.&nbsp;році диктатор Ґватемалы, покладеный [[ЦРУ]].<ref>[https://www.nytimes.com/2011/10/21/world/americas/an-apology-for-a-guatemalan-coup-57-years-later.html An Apology for a Guatemalan Coup, 57 Years Later] 2011-10-20, New York Times</ref> == Походжіня == Історія появы банановых республік ся зачала з появліньом банана у США у 1870.&nbsp;році, кой капітан шхуны Телеґраф, Лоренцо Дав Бейкер, купив у [[Ямайка|Ямайці]] бананы и продав їх пак у [[Бостон|Бостоні]] з прибытком у&nbsp;1,000%.<ref name="acker">{{Cite book |author=Alison Acker |title=Honduras. The Making of a Banana Republic |url=https://books.google.com/books?id=lwhrAAAAMAAJ |publisher=Between the Lines |location=[[Торонто|Toronto]] |year=1988 |page=60 |isbn=978-0-919946-89-7}}</ref> Банан ся полюбив американцям, бо такый пожывный тропічный овоч быв май дешевый уд місных овочув, такых ги яблыка; у 1913.&nbsp;році за&nbsp;25&nbsp;центув (в еквіваленті 2025 тото 8.14&nbsp;доларув) мож было купити дюжину бананув&nbsp;— айбо лиш два яблыка.<ref name="Koeppel-2008">{{Cite book|author = Dan Koeppel |title = Banana. The Fate of the Fruit that Changed the World|url=https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep|url-access = registration |publisher = Hudson Street Press|location = London|year=2008|pages=[https://archive.org/details/bananafateoffrui00koep/page/68 68] |isbn=978-1-59463-038-5}}</ref> У 1873 америцькі желізничні маґнаты Генрі Мейґс и його племінник Майнор Купер Кіт заклали бананові плантації коло штрек, котрі вни клали у Коста Ріці, обы прокормити свойих робутникув. Кой они увиділи, накулько прибыльно експортовати бананы, они зачали їх давати на експорт у юговосточні Штаты.<ref name="Koeppel-2008" /> [[File:Minor Cooper Keith in 1917.jpg|thumb|Майнор Купер Кіт, америцькый бізнісмен и торговець бананами]] У середині 1870.&nbsp;рокув Кіт заклав Tropical Trading and Transport Company, обы управляти новым індустріално-аґрокултурным бізнісом у централнуй Америці: єї половина май пак стала United Fruit Company (пак Chiquita Brands International), вытворенов у 1899.&nbsp;році через злитя из Boston Fruit Company Ендрю Престона. До 1930.&nbsp;рокув межинародні політична тай економічна напруга, вытворена United Fruit Company, позволила корпорації контрольовати 80–90% бананового бізніса у США.<ref name=Acker63>Alison Acker (1988), p.&nbsp;63.</ref> == Референції == <references /> 0sirgpj1e242v9eox4tfyvalk9oa5p1 Тигр (танк) 0 24816 170864 168291 2026-10-03T05:30:32Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Panzerkampfwagen VI Tiger]] 170864 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Panzerkampfwagen VI Tiger]] pamnv7rwfoojhxy4t9wz29juj0w27xa Хоснователь:Ugrorus 2 24903 170868 170127 2026-10-03T05:31:12Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Хоснователь:Uhrorus]] 170868 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Хоснователь:Uhrorus]] kwvtgi4z928uk5j9y41dmtlz3n6o0uq Няґувська постила 0 24940 170823 169300 2026-10-02T18:54:43Z Flipdot 23893 170823 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Історична памнятка, написана по русинськы}} {{Пудкарпатськый стандарт}} '''„Поученя на Єванґеліє“''', знамі ги '''Няґувська постила''' ({{Lang-hu|A Nyagovai Posztilla}}, {{Lang-ru|Няговские поучения}}, {{Lang-ro|Postilla de Neagovo}}, {{Lang-en|The Niagovo Postilla}}) за назвов майзнамого всокоченого списка (копії), тото реліґійный історичный документ, зберька повчань-[[Гомілія|гомілій]] на [[Християнство|християнськоє]] [[Єванґеліє]], датованый дас&nbsp;16.&nbsp;сторочом, котрый ся держит за єдну из майстарых знамых письмовых памняток [[Русинськый язык|русинського языка]]. Ориґінал не дожыв до нашых днув; усокотили ся лиш дві копії: вчиненый у [[Добрянске (Закарпатска область)|Няґові]] (уд&nbsp;1946.&nbsp;року&nbsp;— ''Добрянськоє'') список 18.&nbsp;стороча и найдена у 1930.&nbsp;році у [[Теково|Текові]] копія, котра ся указала май старов (датована кунцьом 17.&nbsp;стороча);<ref group="запятка">Рукопис текувської копії безслідно щез у 1944.&nbsp;році; уд неї ся лишив лиш опублікованый Ґ.&nbsp;Ґеровськым лист.</ref> тай румынськоязычна редакція 1564.&nbsp;року авторства [[Диякон Коресі|диякона Коресі]] пуд назвов „Cazania I“ („Перша проповідь“) авадь „Evanghelia cu învăţătură“ ({{Букв}} „Єванґеліє з обясненями“). Автор ориґінала быв носительом лишацького діалекта из югозападного [[Мараморош (реґіон)|Марамороша]], и годен быв быти выпускником [[Калвінізм|калвініштського]] училища в [[Сіґет|Сіґеті]]. == Няґувська постила == Єдна з двох уцілілых копій была перепечатана російськым істориком [[Петров, Алексій Леонідович|Алексійом Петровом]] у 1914.&nbsp;році, а пак и в септембрі 1921.&nbsp;року в Петроґраді (ныні [[Санкт-Петєрбурґ]]) „по розпоряджіню Російської Академії Наук“ пуд назывков „Повчаня на Єванґеліє по Няґувському списку 1758.&nbsp;року“ ({{Lang-ru-dor|Поученія на евангеліе по Няговскому списку 1758 г.}}). В 2006.&nbsp;році на базі кафедры украйинської и русинської філолоґії Ніредьгазької высшої школы пуд редакційов Ондраша Золтана уйшло [[факсіміле]] з уданя А.&nbsp;Петрова из вступнов статьов [[Ласлов Дежив|Ласлова Дежива]] и передсловом О.&nbsp;Золтана.<ref name=":0">{{Cite book|editor1-last=Zoltán|editor1-first=András|pages=74+12+226&nbsp;old.|title=A Nyagovai Posztilla / Няговские поучения / The Niagovo Postilla : Alekszej Petrov szövegkiadásának fakszimiléj, Dezső László bevezető tanulmányával, A kötetet szerkesztette és az előszót írta Zoltán András|year=2006|publisher=Nyíregyházi Főiskola Ukrán és Ruszin Filológiai Tanszék|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|ref=Zoltan2006}}</ref> Ондраш Золтан у передслові удзначує, ож петроґрадськоє уданя было удносно раритетом позад воєн и револуцій того часу&nbsp;— а в 1985.&nbsp;році єдиный екземпларь петроґрадського уданя на Мадярах, котрый сперед тым держали у Державнуй бібліотеці имени Сечені, стратив ся бігом переміщеня єї фондув у другу будову, айбо закладатель и першый завідовач кафедры [[Іштван Удварій]] купив копію за гатаром, и з неї ся ипен и вчинило факсіміле. Уданя присятили першым роковинам його смерти, 9.&nbsp;новембра 2006.<ref name=":0" details="бб.&amp;nbsp;VI–XV." /> Няґувська Постила обсягує 61&nbsp;повчаня, котрі ся удкликувут на вшылиякі дарабы Єванґелія через референції на [[Зачало (Єванґеліє)|єванґельські зачала]] у наголовках, айбо тексты самых зачал ся не наводят&nbsp;— подля Л.&nbsp;Дежива тото не удповідат жаданям „учительного Єванґелія“, хоть автор и называт так свуй текст; ипен завто Дежив хоснує термін „постила“.<ref name=":0" details="бб.&amp;nbsp;XXXIX–XL." /> Повчаня вшорені за традиційов православного літурґійного календаря из приуроченями д недільным зборам вірникув и Христовым празникам; єдно повчаня присяченоє Богородиці, єдно мученикам; повчань до днув сятых не є.<ref name=":1" details="б.&amp;nbsp;46.">{{Cite paper|first1=Л.О.|last1=Стасюк|year=2004|title=Нягівські повчання як пам'ятка прореформатської літератури|url=http://nbuv.gov.ua/UJRN/Ukrr_2004_30_7|work=[https://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?Z21ID=&I21DBN=UJRN&P21DBN=UJRN&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=JUU_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=IJ=&S21COLORTERMS=1&S21STR=%D0%9669265 Українське релігієзнавство]|language=uk|pages=С.&nbsp;45–55|issue=№&nbsp;30|ref=Stasiuk2004}}</ref> Няґувськый список представленый переплетом из двох деревляных дощок, обтягнутых барнастов кожов; 248&nbsp;бокув грубого папіря у велику 8.&nbsp;долю листа, 16&nbsp;½&nbsp;× 20&nbsp;½&nbsp;цм. Межи 158. и 159.&nbsp;боками єден вырватый, коло корінця ся лишили його обрывкы. Быв переданый на зглядованя А.&nbsp;Петрову з манастыря сят.&nbsp;Миколая Чудотворця на Чернецькуй горі коло Мукачова [[Анатолій Кралицькый|Анатолійом Кралицькым]].<ref name=":2" />{{Rp-primitive|бук=1}} == Текувська постила == Текувськый список быв найденый у 1930.&nbsp;році в [[Теково|Текові]] выкладачом мукачовської ґімназії К.&nbsp;И.&nbsp;Стрипськым.<ref name=":4">{{Cite journal|title=Ročenka slovanského ústavu [Annuaire de lʼInsitut slave de Praha]|last1=Геровский|first1=Г.|year=1938|publisher=Sloveanský ústav|volume=Svazek X za rok 1937 [Tome X<sup>e</sup> année 1937]|location=[[Прага|Praha]]|chapter=Отчет о занятиях Г. Геровского по истории письменного языка Подкарпатской Руси|pages=79–82}}</ref> Вун обсяговав 398&nbsp;бокув (подля нумерації К.&nbsp;И.&nbsp;Стрипського), 199&nbsp;листув у велику 8.&nbsp;долю. Ни зачаток, ни конець ся не всокотив, и з 398&nbsp;бокув 48.&nbsp;є чистый,<ref name=":4" /> а перші 40 были страчені щи сперед тым, як список трафив до рук [[Ґеорґій Ґеровськый|Ґеорґія Ґеровського]].<ref name=":5">{{Cite journal|title=«Postilla de Neagovo» în lumina «Cazaniei I» a diaconului Coresi (cca. 1564)|last1=Olteanu|first1=Pandele|language=ro|place=Bucureşti|publisher=Asociaţia slaviştilor din Republica Populara Romîna|editor1-last=Petrovici|editor1-first=Emil|year=1966|url=https://www.promacedonia.org/rs/rs13_11.pdf|work=Romanoslavica|issue=XIII|pages=105–131 бб.}}</ref> == Cazania I == Текст „Cazania I“ („Перша проповідь“) вадь „Evanghelia cu învăţătură“ ({{Букв}} „Єванґеліє з обясненями“), уданого в 1564.&nbsp;році в [[Брашов|Брашові]] [[Диякон Коресі|дияконом Коресі]], є подля зглядованя філолоґа [[Паделе Олтяну]] ідентичный „Поученям на Єванґелія“. Книга Коресі обсягує 49 неділных проповідий и 8 проповідий на празникы у [[Румынськый язык|румынському языкови]] про просту челядь. У румынськый текст перейшли даже подакотрі діалектизмы ориґіналного автора. Як пише Олтяну, ни зглядовачі русинськоязычных спискув, ни зглядовачі румынськоязычного „Cazania I“ не догадовали ся за взайимозязок межи сими уданями.<ref name=":5" /> == Приклад текста == {| style="border-spacing: 1rem 0rem;" |+Дарабы текста з копій, учиненых из „Поучень на Єванґеліє“<ref name=":5" />{{Rp-primitive|бук=108}}<ref group="запятка">Нахыленый текст Панделе Олтяну.</ref> !„Cazania I“ (~1564),<br />бб.&nbsp;357–358 !Текувська постила (конець 17.&nbsp;ст.)<br />(єдиный доступный бук) !Няґувська постила (~1757–1758),<br />бб.&nbsp;38b–39a,&nbsp;b |- style="vertical-align: top;" |…să domnească pre noi şi să biruiască lumea cu dreptate cu milă şi cu judecată dereaptă iară oamenilor de besearecă n-au lăsat domnia să domnească în chipul altor domni ce zice preuţilor: cine va vrea să fie mare întru voi să fie voa slugă şi cine va vrea să fie între voi întăi să fie voao rob. Că cine poate să slujascâ oamenilor mai mult au cu învaţătura au cu altă slujbâ acela va fi mai mare. Greşi tare papa de în Roma şi mă temĭ că fu el uîn Anticrist cum cunoaştem de în Scriptura sfîntă, unde se rădică prespre toată lumea şi calcă supt picioare pre toţi împăraţii şi craii şi domnii despre pămînt. Cautâ di el ce grăiaşte Pavel ku ''Soloneanom CO͠E. Daniil-'' şi unde zice papa că lui se cade să fie cap şi prespre totţi mai marei. Greşi şi Io Constantinopolitean, patriarh, sfădindu-se cu papa prentru domniia şi pre mai măriia… |…[Пано]вали на<sup>д</sup> людьми и съ правдою изъ милостю изъ правомъ добрымъ али людюмъ церковнымъ нелишилъ панство щобы пановали оу кѣпѫ другихъ паноувъ, али ''мови<sup>т</sup>'' попоу<sup>м</sup>. Кто хочетъ болшїи быти можи Вами, негай бѫде<sup>т</sup> вамъ слѫга, и кто хочетъ быти межи Вами пръвы негай боудетъ ''робъ''. Чомъ кто хоче слѫжити люде(м) найболма изъ наоукѫю албо хо<sup>т</sup> дрꙋгою слѫжбою то<sup>т</sup> маи вели<sup>к</sup>. Чомъ и папа римскїи и изъгрѣши<sup>л</sup> и бою<sup>с</sup> чомъ бы<sup>л</sup> ѡвоу<sup>н</sup> ѡдинъ антихри<sup>ст</sup> ꙗ<sup>к</sup> познаваеме из писма стго коли сѧ тамадова<sup>л</sup> на оуве<sup>с</sup> свѣ<sup>т</sup> и потѫ<sup>м</sup> ѡвѫн лежалъ подъ ногами оусѣ<sup>х</sup> царю<sup>в</sup> и кроле<sup>в</sup>. Смотри за него що мови<sup>т</sup> с[вѧ]тыи ''Павелъ ко се<sup>л</sup> г<sup>л</sup>. СО͠В'' иде ''мови<sup>т</sup>'' папа чомъ емꙋ сѧ годитъ що бы бы<sup>л</sup> голова на<sup>д</sup> оусѣми маи великими. Съгрѣшил дꙋже чомъ Іѡа(н) Констѧнтинополи<sup>ч</sup> патриархъ, извади<sup>л</sup> сѧ и<sup>з</sup> [папомъ за панство и за великусть]… |…Пановали надъ людьми и съ правдою, изъ милустю, изъ правомъ добрымъ, али людюмъ цервковнымъ не лишилъ панство, що бы пановали у кѣпу другых панувъ, али ''гваритъ'' попумъ: „Кто хочетъ бульшїй быти межи вами, негай буде вамъ слуга, и кто хочетъ быти межи вами первый негай будетъ&nbsp;— рабъ.“ Чомъ, кто хоче служити людюмъ май бульше изъ наукою албо хоть другою службою, то май буде великъ. Чомъ изгрѣшилъ ''тотъ'' же папа Риммьскїй, и бою ся, чомъ былъ овунъ аньтихрестъ, якъ познаваеме изъ писма святого: коли ся тамадовалъ на увесь свѣтъ и ''потумъ овунъ'' лежалъ пудъ ногами усѣхъ царевъ и королевъ. Смотри, за него що мовитъ святый ''Павель, ко Соломѧн гл СО͠В''. Иде ''гваритъ'' папа, чомъ ему годитъ ся, що бы былъ голова надъ усѣма май великыим, согрѣшилъ дуже, чомъ Їоаннъ, Костяньтинополиа патриарха извадилъ ся из папомъ за панство и за великусть… |} == Изглядованя == === Язык, датованя и особа автора === Текст Няґувської постилы написаный у языкови, приближеному ид народнуй бесіді того часу, а не в [[Церьковнословянськый язык|церьковнословянському]]. Ласлов Дежив припускає, ож тексты єванґельськых зачал у постилі удсутні завто, ож якраз їх автор зачитовав по церьковнословянськы.<ref name=":0" details="бб.&amp;nbsp;XXXIX–XL." /> У 1985.&nbsp;році Дежив удав у Дебрецені матеріалы свого зглядованя текста Няґувської постилы на основі зобратого словника тай його аналіза. У выслідках Дежив указав: * 49% зобратого ним словника Няґувської постилы збігло ся из староукрайинськыми словниками;<ref name=":3">{{Cite book|author-link=Ласлов Дежив|last=Дэже|first=Л.|publisher=Дебреценский государственный университет|ref=Deszo1985|year=1985|title=Украинская лексика сер. XVI века: Няговские Поучения (Словарь и анализ)|location=[[Дебрецен]]}}</ref>{{Rp-primitive|бук=509}} * 13% лексикы Няґувської постилы є у староукрайинськых словниках, айбо не у літературному украйинському языкови;<ref name=":3" />{{Rp-primitive|бук=509}} * 57% лексикы збігло ся из лексиков літературного російського языка&nbsp;— подля словника Д.&nbsp;Ушакова, почти половина з того зазначена ги книжні, церьковні, застарілі слова;<ref name=":3" />{{Rp-primitive|бук=510}} * 21% слув из Няґувської постилы не є ни в украйинському, ни в російському языках, причому ни в днешньых, ни в історичных їх інкарнаціях;<ref name=":3" />{{Rp-primitive|бук=512}} * 68% лексикы Няґувської постилы ся збігат из днешньым языком русинув.<ref name=":3" />{{Rp-primitive|бук=513}} Як пише Дежив, позаяк цільовов авдиторійов Няґувської постилы были селяне, ремеселникы, друбні дворяны, а пораз и сященникы, автор хоснує простый и порозумливый стиль, членорозділну структуру, май слобудну, близку ид уснуй бесіді будову речінь; часто ся дає до синонімув, антонімув и пуднимат звіданкы, за котрі слухачам треба ся было задумовати, бо за нима стояли обычні проблемы.<ref name=":0" details="бб.&amp;nbsp;XLVI–XLVIII." /> Алексій Петров датує ориґінал 1559.&nbsp;роком, а Няґувськый список, на основі котрого вун чинив изглядованя&nbsp;— 1757–1758.&nbsp;роками.<ref name=":1" details="б.&amp;nbsp;45." /><ref name=":2" />{{Rp-primitive|бук=2}} У резултаті свого зглядованя Петров учинив такі выслідкы:<ref name=":2" />{{Rp-primitive|бук=101}}<ref name=":0" />{{Rp-primitive|бук=XLI}} {{Blockquote|# Автор постилы, православный руськый сященник из Марамороша вадь сосідньої карпаторуської території, и в основі свойих никань, и формално ''ся лишив сыном воспитавшої го православної церьквы'', хоть # ''пудчиняв ся'' в силнуй мірі ''вливу реформаційных ідей'', котрі го привели д усвідомленьови ''мусайности введеня народного языка в церьков и жывої на нюм проповіди'', а щи # ''д розуміньови реліґії уднушньым, духовным способом'', а не вонкашньым, обрядовым, што у значнуй мірі уддалило го уд товдышнього православного общества; дуже годно быти, ож # зближеня його з протестантизмом ся проявило и „''в даякому пристатьови на неправославный спосуб думаня'' не лиш удносно ''обрядового'' боку, айбо и ''доґматичного''“, айбо # ''не привело го ид переходу в даяку конкретну форму протестантизма'', наприклад у калвінізм — # автором быв ''приятый'' лиш ''общый дух реформації''.}}Текувськый список [[Ґеорґій Ґеровськый]] датовав кунцьом 17.&nbsp;стороча вдяку записам пережых власникув на полях рукописа з указаньом днув и рокув;<ref>Ґеровськый пише, ож из записув на полях слідує, ож Текувськый список у 18.&nbsp;сторочови быв у [[Вонігово|Вонігові]] тай [[Буштино|Буштині]].</ref> майстарый запис на польови на 388.&nbsp;боці датованый 1710.&nbsp;роком. При тому, никавучи на хоснованя буквы ⟨ґ⟩, Ґеровськый удзначує, ож Текувська копія была вчинена не скорше другої половины 17.&nbsp;стороча.<ref name=":4" /> Текувськый список хоснує букву ⟨ґ⟩, напр. ''кедвеґова'', айбо з подакотрыми уйимками, напр. ''бѣзоншак'' ({{Lang-hu|bizonyság}}); Няґувськый список умісто неї хоснує ⟨к⟩. Текувськый список хоснує букву ⟨џ⟩ (дж), напр. годноџа ({{Lang-hu|hadnagy}}).<ref name=":4" /> Автор текувської копії подля Ґеровського походив из „бывшого Довжанського округа в долині Боржавы“, никавучи на діалектні рисы, внесені в ориґіналный язык памняткы переписовачом, наприклад звук /y/, переданый буквов ⟨ю⟩; формы часослув минулого часу чоловічого роду ги ''привѣлъ'', ''вывѣлъ'', ''принѣсъ'' вмісто ''привюгъ'', ''вывюгъ'', ''принюсъ'' як усяде у Няґувськуй копії; подаґде хоснованя мнягкого закунченя ''-ть'' у часословах третьої особы.<ref name=":4" /> На основі інформації за „Cazania I“, датованоє 1564.&nbsp;роком, румынськый філолоґ [[Паделе Олтяну]] установив часовый період написаня ориґінала межи 1551. и 1564.&nbsp;роками.<ref name=":5" /> Автор ориґінала быв носительом лишацького діалекта из югозападного [[Мараморош (реґіон)|Марамороша]],<ref name=":5" />{{Rp-primitive|бук=126}} и годен быв быти выпускником калвініштського училища в [[Сіґет|Сіґеті]].<ref name=":5" /> === Протестантськый влив и удлика уд аналоґічных повчань === А.&nbsp;Петров изглядовав [[Протестантизм|протестантськый]] (а май точно&nbsp;— [[Калвінізм|калвіністськый]]) влив на Няґувську Постилу. Подля нього, як удзначує Дежив, майвеликым наслідком такого вливу было якраз хоснованя народного языка в реліґійнуй и світськуй літературі тай споліганя на „Сященоє Писаня“ ги на єдиный авторитет.<ref name=":0" details="бб.&amp;nbsp;XXXVIII–XLI." /> Ласлов Дежив удкликує ся на аналіз, учиненый Петровом на основі порувняня Няґувської постилы тай аналоґічных мадярськоязычных и украйинськых (и наближеных ид народному языкови, и церьковнословянськоязычных) повчань и указує на такі удликы: наприклад, автор Няґувської постилы ся не дає до полемікы з другыми реліґіями и не фокусує ся на доґматичных вопросах, як тото ся просліжує у аналізованых аналоґах; а щи на удлику уд католицькых и протестантськых повчань, призначеных про школованых читачув, Няґувська постила є призначена про простых вірян.<ref name=":2" />{{Rp-primitive|бук=32}} Подля Петрова, про постилы восточної церьквы были характерні вопросы ритуалув и чудес, удкликованя на історію церьквы, айбо „такого роду елементув у Няґувськых повчанях почти не стрічаєме“.<ref name=":0" details="бб.&amp;nbsp;XXXVIII–XLI." /><ref name=":2">{{Cite book|last1=Петровъ|first1=А.|year=1923|title=Отзвукъ реформаціи въ русскомъ Закарпатьи XVI в. Няговскіе поученія на евангеліе|place=[[Прага|Praha]]|ref=Petrov1923|publisher=Zvláštní otisk z Věstniku Král. Čes. Společnosti Nauk. Třida I. na rok 1921–1922|url=https://archive.org/details/otzvukreformatsi00petr/}}</ref> Протестантськый влив многым булше замітный у румынськоязычнуй редакції „Cazania I“ Коресі, бо з Няґувського списка булшину калвініштськых елементув автор копії поумітовав. У тексті „Cazania I“ на удлику уд Няґувської постилы ся всокотили: калвініштські повчаня за спасіня віров ([[sola fide]]), за передопреділеня судьбы, за важность учіня, проповідий и мусайности служіня народови тай його просвіты у рудному языкови; положеня калвінізма за прощіня гріхув, [[говіня]], борьбу з [[Култ сятых|култом сятых]] тай [[Іконоборство|ікон]], култом мертвых; калвініштські молитвы. При тому в тексті Няґувського списка є різка критика клерикалізма, керованого [[Папа римскый|папов]] и патріархами, [[Февдалізм|февдалізма]].<ref name=":5" /> == Література == * {{Cite book|author-link=Ласлов Дежив|last=Дэже|first=Л.|publisher=Дебреценский государственный университет|ref=Deszo1985|year=1985|title=Украинская лексика сер. XVI века: Няговские Поучения (Словарь и анализ)|location=[[Дебрецен]]}} * {{Cite book|editor1-last=Zoltán|editor1-first=András|pages=74+12+226&nbsp;old.|title=A Nyagovai Posztilla / Няговские поучения / The Niagovo Postilla : Alekszej Petrov szövegkiadásának fakszimiléj, Dezső László bevezető tanulmányával, A kötetet szerkesztette és az előszót írta Zoltán András|year=2006|publisher=Nyíregyházi Főiskola Ukrán és Ruszin Filológiai Tanszék|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|ref=Zoltan2006}} == Никайте щи == * [[Постила]] * [[Гомілія]] * [[Учительноє Єванґеліє]] * [[Протестантизм]] * [[Калвінізм]] == Запяткы == {{Reflist|group=запятка}} == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Хрістіанство]] [[Катеґорія:Христианска литература]] [[Катеґорія:Протестантство]] nviv4jmupc8rjvuntphet2xpk36pvrg Ніколае Чаушеску 0 24944 170817 168889 2026-10-02T18:47:49Z Flipdot 23893 170817 wikitext text/x-wiki {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс урядник |довжность=ґенералный секретарь Румынської комуністичної партії (1965–1989) предсіда Державної рады Соціалістичної республікы Румынії (1967–1974) президент Соціалістичної республікы Румынії (1974–1989)|дата уроженя=8.&nbsp;фебруара (26.&nbsp;януара) 1918|місто уроженя=Скорнічешті, [[Румынія]]|наступник=посада ліквідована|имня=Ніколае Чаушеску|образчик=[[Файл:Nicolae Ceaușescu (3x4 cropped).jpg|280пкс]]|пудпис образчика=Чаушеску в 1965|супруга=Елена Чаушеску|пудпис=[[Файл:Nicolae Ceaușescu Signature.svg|240пкс]]|діти={{hlist|Ніку Чаушеску|Валентін Чаушеску|Зоя Чаушеску}}|дата смерти=25.&nbsp;децембра 1989|місто смерти=[[Тырґовіште]], [[Румынія]]}} '''Нікола́е Чауше́ску''' ({{Lang-ro|Nicolae Ceaușescu}}; 8.&nbsp;фебруара [26.&nbsp;януара за старым стильом] 1918&nbsp;– 25.&nbsp;децембра 1989) быв румынськый [[політик]], другый и послідньый керовник [[Соціалістична республіка Румынія|Соціалістичної республікы Румынії]], ґенералный секретарь [[Румынська комуністична партія|Румынської комуністичної партії]] уд 1965. до його звергнутя тай [[Изгуба|изгубы]] в 1989.&nbsp;році. У 1967–1989.&nbsp;роках ун быв ай [[Голова державы|головов державы]], будучи предсідов Державної рады у 1967–1974 и президентом республікы в 1974–1989. Ніколае Чаушеску ся родив у малому селови Скорнічешті в біднуй селянськуй родині и в юні рокы ся прикапчав ид Румынськуй комуністичнуй партії; у рокы перед и бігом войны вун не єден раз быв арештованый за свуй комуністичный активізм. По [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]], у часы правліня [[Ґеорґе Ґеорґіу-Деж|Ґеорґе Ґеорґіу-Дежа]], Чаушеску си вчинив карєру удну партії и з часом замінив його на посаді ґенералного секретаря. Дуставши власть Чаушеску полегшив [[Цензура пресы|цензуру пресы]] тай засудив [[Инвазия Варшавского пакта до Чехословакии|інвазію Варшавського пакта до Чехословакії]] у свойому выступі 21.&nbsp;авґуста 1968.&nbsp;року, што стало піком його популарности. Айбо період лібералізації быв куртый и скоро його режим став май строгым: Румынія пуд керовництвом Чаушеску ся держала єднов из майрепресивных держав у Восточному блокови. [[Тайна поліція]] Чаушескового режима, [[Секурітате]], масово слідила за громадянами тай хосновала жорстокі методы на досягнутя свойих цілий удну державы, контроловала медіа тай пресу. Його провбы пудняти рождаємость у крайині привела д масовому збулшеню числа пудполных абортув тай сирут у державных сиротинцях. Економічні провалы позад неуспішных нафтовых авантур у 1970.&nbsp;роках назбирали читаві вонкашні довгы. Провбы удплотити довгы через політику жорсткої економії были успішні, айбо дуже непопуларні. Його режим ся пуджывльовав [[Култ особы|култом особы]]. До кунця 1989.&nbsp;року недоволство ставом державы переросло у [[Румынська револуція|Румынську револуцію]]. Чаушеску чуствовав угрозу з боку демонстрацій у [[Тімішоара|Тімішоарі]] и 17.&nbsp;децембра наказав войськови удкрыти вгень, што привело ид ворохови смертий и ранень. Демонстрації дуйшли д столиці, Букурештьови, позад чого Чаушеску вєдно из свойов жонов Еленов попробовав утікнути гелікоптером, айбо їх имили вдяку переходови воєнных на бук протестувучых. Над Чаушесками справили демонстративный суд,<ref>{{Cite journal|last=Kozinski|first=Alex|date=1991|title=Death, Lies & VIDEOTAPE: The Ceausescu Show Trial and the Future of Romania|url=https://www.jstor.org/stable/20761362|journal=ABA Journal|volume=77|issue=1|pages=70–73|issn=0747-0088}}</ref> де їх обвинили в економічному саботажі тай ґеноциді, обох засудили на згубу через розстріл. Ніколае тай Елена были розстріляні 25.&nbsp;децембра 1989.&nbsp;року, што ознаменовало конець 42-ручного комуністичного режима.<ref>{{cite web |url=http://www.biography.com/people/nicolae-ceausescu-38355 |title=Nicolae Ceaușescu |website=Biography.com |date=December 2021 }}</ref><ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/Nicolae-Ceausescu|title=Nicolae Ceaușescu – president of Romania|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date=10 May 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thetimes.com/best-law-firms/profile-legal/article/ceausescu-looked-in-my-eyes-and-he-knew-that-he-was-going-to-die-n07wcxv22k9|location=London|work=The Times|first=Roger|last=Boyes|title=Ceaușescu looked in my eyes and he knew that he was going to die|date=24 December 2009}}</ref><ref>Ratesh, N. (1991). Romania: The Entangled Revolution. Praeger Publishers.</ref> Май пак того же дня кадры їхнього розстріла вказали на націоналнуй телевізії.<ref>{{Cite web |title=Der Diktator und sein Henker |url=https://www.stern.de/politik/ausland/ceausescus-scharfrichter-der-diktator-und-sein-henker-3293070.html |access-date=3 October 2020 |website=stern.de |date=20 October 2005 |language=de }}</ref> Чаушескы стали послідньыми засужеными на згубу в історії Румынії перед скасованьом смертної кары 7.&nbsp;януара 1990.&nbsp;року.<ref>{{cite web |url=http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |title=DECRET-LEGE nr.6 din 7 ianuarie 1990 pentru abolirea pedepsei cu moartea, pentru modificarea și abrogarea unor prevederi din Codul penal și alte acte normative |access-date=12 April 2016 |language=ro |archive-date=25 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112100/http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |url-status=dead }}</ref> Попри вшытко Чаушеску ся лишат єдным из майпопуларных межи румынами президентув; в обзвідованьови 2018.&nbsp;року 64% обзвіданых румынув мали позитивну опінію за період його правліня.<ref>{{Cite web |url=https://transylvanianow.com/ceausescu-still-most-beloved-president-of-romania/ |title=Ceaușescu still most beloved President of Romania |first=Dénes |last=Albert |access-date=16 September 2022 |date=27 December 2018 }}</ref> == Референції == {{Reflist}} {{Lifetime|1918|1989}} {{СТАНДАРТНЕ_СОРТУВАННЯ:Чаушеску, Ніколае}} mbgdl2vatnp6mze5xfkxwxnc94e6o52 Давньоруськый язык 0 25006 170822 170266 2026-10-02T18:53:24Z Flipdot 23893 170822 wikitext text/x-wiki {{Куртый попис|Даколишньый язык восточных словян}} {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс язык | name = Давньоруськый язык | altname = | image = 14 2 List of Radzivill Chron.jpg | imagecaption = Лист из [[Радзівілової хронікы]] | nativename = {{lang-orv|рѹсьскъ ꙗзыкъ}} | region = [[Восточна Европа]] | era = 7. вадь 8.&nbsp;стороча&nbsp;– 13. вадь 14.&nbsp;стороча{{sfn|SIL|2022}}{{sfn|Shevelov|1984|loc=section 1}}<br />розвив ся в староросійськый и руськый (рутенськый) язык | familycolor = Indo-European | fam1 = [[Индоевропскы языкы|Індоевропські]] | fam2 = [[Балтословянські языкы|Балтословянські]] | fam3 = [[Словянські языкы|Словянські]] | fam4 = [[Восточнословянські языкы|Восточнословянські]] | iso3 = orv | glotto = oldr1238 | glottorefname = Old Russian | notice = IPA | script = [[Стара кирилиця]] }} '''Давньору́ськый язык''' ({{lang-orv|рѹсьскъ ꙗзыкъ}}; {{lang-be|старажытнаруская мова}}, {{lang-ru|древнерусский язык}},{{sfn|Magocsi|2010|p=106}} {{lang-uk|давньоруська мова}}) быв язык (авадь ґрупа діалектув), котрый хосновали восточні словяне уд 7. авадь 8.&nbsp;стороча до 13. авадь 14.&nbsp;стороча,{{sfn|Shevelov|1984|loc=section 1: "Chronologically, Common Russian is considered by some to have existed from the 7th or 8th century to the 13th or 14th century (Aleksei Sobolevsky, Vatroslav Jagić, Fedot Filin, et al) and by others only to the 10th or 11th century (Oleksander Potebnia, Ahatanhel Krymsky, and, in part, Leonid Bulakhovsky)"}} кой ун ся розділив на [[Староросійськый язык|староросійськый]] и руськый (рутенськый) языкы.{{sfn|Pugh|1996|pp=2–3}} Руськый/рутенськый ся в свою очерідь розвив у [[Русинськый язык|русинськый]], [[Украйинськый язык|украйинськый]] и [[Білоруськый язык|білоруськый]] языкы.{{sfn|Pugh|1985|pp=53–60}} == Фонолоґія == === Голосні === {| | {| class="wikitable" |+Голосні в ранньому давньоруському ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" |Передні ! colspan="2" |Задні |- !Неогублені !Огублені |- ! rowspan="2" |Закрыті !Напружені |'''и''' {{IPA|/i/}} |'''ꙑ''' {{IPA|/ɯ/}} |'''у''' {{IPA|/u/}} |- !Розслаблені |'''ь''' {{IPA|/ɪ/}} |'''ъ''' {{IPA|/ʊ/}} | |- ! rowspan="2" |Удкрыті !Розслаблені |'''е''' {{IPA|/e/}} | |'''о''' {{IPA|/ɔ/}} |- !напружені |'''ѣ''' {{IPA|/eː/}} |'''a''' {{IPA|/ɑ/}} | |} {| class="wikitable" |+Носові&nbsp;голосні !Передні !Задні |- |'''ѧ''' {{IPA|/ɛ̃/}} |'''ѫ''' {{IPA|/ɔ̃/}} |} |} {| class="wikitable" |+Голосні в пузньому давньоруському ! colspan="2" rowspan="2" | ! rowspan="2" |Передні ! colspan="2" |Задні |- !Неогублені !Огублені |- !Закрыті !Напружені |'''и''' {{IPA|/i/}} |'''ꙑ''' {{IPA|/ɯ/}} |'''у''' {{IPA|/u/}} |- ! rowspan="2" |Удкрыті !Розслаблені |'''е''' {{IPA|/e/}} | |'''о''' {{IPA|/ɔ/}} |- !Напружені |'''ѣ''' {{IPA|/eː/}} |'''a''' {{IPA|/a/}} | |} Носові голосні /[[ѧ]]/ тай /[[ѫ]]/ золляли ся з /[[ꙗ]]/ тай /у/ удповідно на ранньому етапови (дас&nbsp;10.&nbsp;стороча)&nbsp;— перед написаньом майранньых дожывшых рукописув. Май пак у 11–13.&nbsp;сторочах /ь/ тай /ъ/ („єры“) подаґде поупадовали, а подаґде (у „силных“ позиціях) ся вокалізовали в /е/ тай /о/ подля [[Гавлікув закон|закона Гавліка]].{{sfn|Matthews|2013|pp=112–114}} === Приголосні === {| class="wikitable" |+Приголосні в давньоруському ! colspan="2" | !Губні !Зубні/ Алвеоларні !Палаталні !Веларні |- ! colspan="2" |Носові |m |n |nʲ | |- ! rowspan="2" |Плозивні !{{small|глухі}} |p |t | |k |- !{{small|звункі}} |b |d | |ɡ |- ! rowspan="2" |Африкаты !{{small|глухі}} | |t͡sʲ |t͡ɕ | |- !{{small|звункі}} | | | | |- ! rowspan="2" |Фрикативы !{{small|глухі}} | |s |ɕ, sʲ |x |- !{{small|звункі}} | |z |ʑ | |- ! colspan="2" |Бокові | |l |lʲ | |- ! colspan="2" |Апроксиманты |ʋ |r |rʲ j | |} Давньоруськый усокотив почти вшыткі приголосні прасловянського кроме палаталных плозивных *ť и *ď, котрі ся золляли з наявными фонемами /č/ тай /ž/ удповідно.{{sfn|Matthews|2013|p=114}} Перед [[Падіня єрув|падіньом єрув]] (11–13.&nbsp;стороча) палаталізація приголосных была позиційнов (алофонічнов) перед передньыми голосными. Страта єрув вчинила палаталізацію контрастивнов, фонемнов рисов языка.{{sfn|Matthews|2013|p=115}} == Обща інформація == [[Файл:Slavic_languages_tree_and_map_from_Kushniarevich_article.png|396x396пкс|Мапа тай дерево балтословянськых языкув подля Алєксєя&nbsp;Касьяна тай Анны&nbsp;Дыбо|альт=Мапа тай дерево балтословянськых языкув подля Алєксєя Касьяна тай Анны Дыбо|міні]] [[Файл:EastSlavicLanguages.png|ліворуч|міні|Схема розвою восточнословянськых языкув]] Давньоруськый язык быв наслідником прасловянського и всокотив многі з його рис. Ун розвив так звану плеофонію вадь [[повноголося]], котроє стало вызначнов розлуков помежи нововывинутыми восточнословянськыми и другыми словянськыми бесідами. Наприклад ворошноє словянськоє ''{{Lang|2=*gȏrdъ}}'' в давньоруському ся стало ''{{Lang|orv|городъ}}'',{{sfn|Derksen|2008|loc=p. 178: "*gȏrdъ m. o (c) 'fortification, town' … E Ru. górod 'town, city', Gsg. góroda; Bel. hórad 'town, city', Gsg. hórada; Ukr. hórod 'town, city', Gsg. hóroda"}} ворошноє словянськоє ''{{Lang|2=*melkò}}''&nbsp;— давньорус.&nbsp;''{{Lang|orv|молоко}}'',{{sfn|Derksen|2008|loc=p. 307: "*melkò n. o (b) 'milk' … E Ru. molokó"}} ворошноє словянськоє ''{{Lang|2=*kòrva}}''&nbsp;— давньорус.&nbsp;''{{Lang|orv|корова}}''.{{sfn|Derksen|2008|loc=p. 236: "*kòrva f. ā (a) 'cow' … E Ru. koróva"}} Другі словянські діалекты удличили ся метатезов ліквід (плавных) у закрытых складах *eRC тай *aRC (южно- тай западнословянські языкы) вадь лишивши їх домак без змін (ник.&nbsp;[[Метатеза ліквід и плеофонія у словянськых языках]]). Позаяк до нашых днув дожыло мало письмовых памняток давньоруського языка, тяжко оцінити уровень його єдности. Никавучи на тото, як [[Кийовська Русь]] ся чинила многыми племенами тай кланами, годно быти, ож было ай много вшылиякых діалектув давньоруського языка. Айбо набизувно мож говорити лиш за языкы конкретных всокотившых ся рукописув. Дас на 1150.&nbsp;рук давньоруськый мав маймалу реґіоналну варіацію спомежи макродіалектув ворошного словянського.{{sfn|Lunt|2001|loc=p. 184: "the Late Common Slavic of c1000 CE had four regional variants or macro dialects: NorthWest, SouthWest, SouthEast, NorthEast. .&nbsp;.&nbsp;. by c1150 .&nbsp;.&nbsp;. [East Slavic] was still a single language, with the weakest of local variations"}} З часом давньоруськый ся розвив у дакулько май разных форм; по розпадови Кийовської Руси по 1100.&nbsp;році діалектна диференціація ся ускорила.<ref>{{cite book|last1=Byram|first1=Michael|last2=Hu|first2=Adelheid|title=Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning|date=26 June 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-23554-2|page=601|url=https://books.google.com/books?id=vtmSLywH3i8C|language=en}}</ref> Реґіоналні языкы мож было розличити зачинавучи 12. вадь 13.&nbsp;сторочом.{{sfn|Lotha|Kuiper|Mahajan|Shukla|2022|loc=section 1: "Ukrainian is a lineal descendant of the colloquial language used in Kievan Rus (10th–13th century). It is written in a form of the Cyrillic alphabet and is closely related to Russian and Belarusian, from which it was indistinguishable until the 12th or 13th century"}} Подля російського лінґвішты [[Андрєй Залізняк|Андрєя Залізняка]] до 14. вадь 15.&nbsp;стороча майчитава языкова розлука была не межи реґіонами днешньых [[Білорусь|Білоруси]], [[Росія|Росії]] тай [[Украйина|Украйины]],{{sfn|Зализняк|2012|loc=section 111: "…ростовско-суздальско-рязанская языковая зона от киевско-черниговской ничем существенным в древности не отличалась. Различия возникли позднее, они датируются сравнительно недавним, по лингвистическим меркам, временем, начиная с XIV–XV вв […the Rostov-Suzdal-Ryazan language area did not significantly differ from the Kiev-Chernigov one. Distinctions emerged later, in a relatively recent, by linguistic standards, time, starting from the 14th–15th centuries]"}} ай межи сіверозападом (коло сучасного [[Великый Новґород|Великого Новґорода]] тай [[Псков|Пскова]]) и центром (коло сучасных [[Кийов|Кийова]], [[Суздаль|Суздалі]], [[Ростов|Ростова]], [[Москва|Москвы]] тай Білоруси) восточнословянськых територій.{{sfn|Зализняк|2012|loc=section 88: "Северо-запад — это была территория Новгорода и Пскова, а остальная часть, которую можно назвать центральной, или центрально-восточной, или центрально-восточно-южной, включала одновременно территорию будущей Украины, значительную часть территории будущей Великороссии и территории Белоруссии … Существовал древненовгородский диалект в северо-западной части и некоторая более нам известная классическая форма древнерусского языка, объединявшая в равной степени Киев, Суздаль, Ростов, будущую Москву и территорию Белоруссии [The territory of Novgorod and Pskov was in the north-west, while the remaining part, which could either be called central, or central-eastern, or central-eastern-southern, comprised the territory of the future Ukraine, a substantial part of the future Great Russia, and the territory of Belarus … The Old Novgorodian dialect existed in the north-western part, while a somewhat more well-known classical variety of the Old Russian language united equally Kiev, Suzdal, Rostov, the future Moscow and the territory of Belarus]"}} Староновґородськый діалект того часу многым булше ся удличав уд централных восточнословянськых діалектув и другых словянськых языкув уцілови як у далшых сторочах.{{sfn|Зализняк|2012|loc=section 82: "…черты новгородского диалекта, отличавшие его от других диалектов Древней Руси, ярче всего выражены не в позднее время, когда, казалось бы, они могли уже постепенно развиться, а в самый древний период […features of the Novgorodian dialect, which made it different from the other dialects of the Old Rus', were most pronounced not in later times, when they seemingly could have evolved, but in the oldest period]"}}{{sfn|Зализняк|2012|loc=section 92: "…северо-западная группа восточных славян представляет собой ветвь, которую следует считать отдельной уже на уровне праславянства […north-western group of the East Slavs is a branch that should be regarded as separate already in the Proto-Slavic period]"}} За Залізняком російськый язык ся розвив ги злитя того діалекта з централными,{{sfn|Зализняк|2012|loc=section 94: "…великорусская территория оказалась состоящей из двух частей, примерно одинаковых по значимости: северо-западная (новгородско-псковская) и центрально-восточная (Ростов, Суздаль, Владимир, Москва, Рязань) […the Great Russian territory happened to include two parts of approximately equal importance: the north-western one (Novgorod-Pskov) and the central-eastern-southern one (Rostov, Suzdal, Vladimir, Moscow, Ryazan)]"}} в тот час, як украйинськый и білоруськый были продовжіньом розвою централных діалектув восточных словян.{{sfn|Зализняк|2012|loc=section 94: "…нынешняя Украина и Белоруссия — наследники центрально-восточно-южной зоны восточного славянства, более сходной в языковом отношении с западным и южным славянством […today's Ukraine and Belarus are successors of the central-eastern-southern area of the East Slavs, more linguistically similar to the West and South Slavs]"}} Російськый лінґвішта Ґ.&nbsp;А.&nbsp;Хабурґаєв{{sfn|Khaburgaev|2005|loc=p. 418-437}} и шор украйинськых лінґвіштув ([[Степан Смаль-Стоцькый]], [[Иван Огієнко]], [[Юрій Шевельов]], [[Євген Тимченко]], Всеволод Ганцов, [[Олена Курило]]) заперечувут єствованя єдного ворошного восточнословянського языка.{{sfn|Nimchuk|2001}} Подля них діалекты восточнословянськых племен розвили ся поступово з ворошного правословянського языка без проміжных етапув.{{sfn|Shevelov|1979}} По кунци „татарського ярма“ територія даколишньої Кийовської Руси была розділена помежи [[Великоє княжство Литовськоє|Великым княжством Литовськым]] и [[Великоє княжство Московськоє|Великым княжством Московськым]],{{sfn|Chauhan|2012}} и в сих державах ся розвили дві окремі літературні традиції: рутенська на западі и російська на востоці.<ref>{{cite book|last1=Kolodziejczyk|first1=Dariusz|title=The Crimean Khanate and Poland-Lithuania: International Diplomacy on the European Periphery (15th–18th Century), A Study of Peace Treaties Followed by an Annotated Edition of Relevant Documents|date=22 June 2011|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-21571-9|page=241|url=https://books.google.com/books?id=B-R5DwAAQBAJ|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Woolhiser|first1=Curt Fredric|title=Polish and Belorussian Dialects in Contact: A Study in Linguistic Convergence|date=1995|publisher=Indiana University|page=90|url=https://books.google.com/books?id=lzYeAQAAMAAJ|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Rhyne|first1=George N.|last2=Lazzerini|first2=Edward J.|last3=Adams|first3=Bruce Friend|title=The Supplement to The Modern Encyclopedia of Russian, Soviet and Eurasian History: Bashkir Autonomous Soviet Socialist Republic – Bugaev, Boris Nikolaevich|date=2003|publisher=Academic International Press|isbn=978-0-87569-142-8|page=89|url=https://books.google.com/books?id=Y0tpAAAAMAAJ|language=en}}</ref> == Літературный язык == [[Файл:Izbornik_page.jpg|міні|Бук из „Изборника“ Святослава (1073)]] Політична уніфікація реґіона в державу [[Кийовська Русь]] стала ся приближно за стороча до [[Хрещіня Руси|приятя християнства]] в 988.&nbsp;році тай установленя южнословянського [[Староцерьковнословянськый язык|староцерьковнословянського]] языка літурґійным и літературным. Из сього періода є мало документації в давньоруському языкови, и товдышньоє удношіня межи літературнов и говоренов бесідов тяжко ся дає дефіновати.<ref>{{cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=With Their Backs to the Mountains: A History of Carpathian Rus' and Carpatho-Rusyns |publisher=Central European University Press |location=Budapest |year=2015 |isbn=978-615-5053-39-9 |pages=37, 40, 47–49 |language=en}}</ref> У бізантськых жерелах дохристиянські восточні словяне ся споминавут писати&nbsp;— айбо попри дотычні археолоґічні находкы тай споминок за „<nowiki/>[[черты и різы]]<nowiki/>“ у монаха 10.&nbsp;стороча [[Чорноризець Храбр|Чорноризця Храбра]], котрыми писали давні словяне, точну природу їхньої письмової системы сперед кирилізаційов не знати.<ref>{{cite web |url=http://litopys.org.ua/istkult/ikult04.htm |title=Писемність. Освіта. |author=С. О. Висоцький |website=Ізборник |date=2001 |access-date=2026-09-05 |language=uk}}</ref> Як тото демонструвут церьковні написы в Новґороді, куртый час была у хоснованьови [[глаголиця]], айбо доста скоро ї повнустю замінило [[Кирилиця|кириличноє письмо]].{{sfn|Vinokur|1971|loc=p. 27: "There are no extant Old Russian manuscripts written entirely in Glagolitic. There are however Russian Cyrillic manuscripts in which isolated words and lines in Glagolitic occur"}} Фраґменты берестяных грамот, найдені на розкопках у [[Великый Новґород|Новґородови]], дали важный матеріал про зглядованя староновґородської бесіды, котра в тот час была щи практично цілком чиста уд вливу церьковнословянського языка. Знає ся ай ож товды у хоснованя зачали заходити позычкы тай калкы з бізантського грецького языка, а літературный язык зачав ся наближовати д восточнословянському. === Повість минулых літ === {{Main|Повість минулых літ}} „Повѣсть времѧньных лѣ<sup>т</sup>“, дас 1110.&nbsp;рук, дараб из Лаврентіювського літописа (1377): [[Файл:Povest_vremennykh_let_text.png|500x500пкс]] {| class="wikitable" ! !Original |- !По давньоруськы{{sfn|RSL}}{{sfn|Izbornyk2}} |{{lang|orv|Се повѣсти времѧньны<sup>х</sup> лѣ<sup>т</sup> ‧ ѿкꙋдꙋ єсть пошла рꙋскаꙗ зем[л]ѧ ‧ кто въ києвѣ нача первѣє кнѧжи<sup>т</sup> ‧ и ѿкꙋдꙋ рꙋскаꙗ землѧ стала єсть <nowiki>|~</nowiki>}} |- !По [[Російскый язык|російськы]]{{sfn|NLR|loc=section 1: "Вот повести минувших лет, откуда пошла русская земля, кто в Киеве стал первым княжить, и как возникла русская земля"}}{{sfn|BBM}} |{{lang|ru|Вот повести минувших лет, откуда пошла русская земля, кто в Киеве стал первым княжить, и как возникла русская земля.}} |- !По [[Украйинськый язык|украйинськы]]{{sfn|LUL|loc=section 1: "Повість минулих літ Нестора, чорноризця Феодосієвого монастиря Печерського, звідки пішла Руська земля, і хто в ній почав спершу княжити, як Руська земля постала"}} |{{lang|uk|Повість минулих літ Нестора, чорноризця Феодосієвого монастиря Печерського, звідки пішла Руська земля, і хто в ній почав спершу княжити, як Руська земля постала.}} |- !По [[Білоруськый язык|білоруськы]]{{sfn|Karotki|2004|loc=p. 4: "Вось аповесці мінулых гадоў: адкуль пайшла руская зямля, хто ў Кіеве першым пачаў княжыць, і адкуль руская зямля паўстала"}} |{{lang|be|Вось аповесці мінулых гадоў: адкуль пайшла руская зямля, хто ў Кіеве першым пачаў княжыць, і адкуль руская зямля паўстала.}} |} У сьому прикладі падіня єрув щи в процесі вадь уже ся стало: дакулько слув ся кунчавут на приголосный, напр.&nbsp;{{Lang|orv|кнѧжит}} (← {{Lang|orv|кънѧжити}}; сучасноє ''княжити''). Из южнословянськых рис туй є {{Lang|orv|времѧньнъıх}} (сучасноє ''минулых''). Коректно ся хоснує [[Перфект (ґраматика)|перфект]] и [[аорист]]: {{Lang|orv|єсть пошла}} (''пушла''), {{Lang|orv|нача}} (''начав''). === Слово о полку Игореві === {{Main|Слово о полку Игореві}} „Слово о пълку Игоревѣ“, дас&nbsp;1200.&nbsp;рук, из Псковського списка (15.&nbsp;стороча): {{Blockquote|Не лѣпо ли ны бяшетъ братїє, начяти старыми словесы трудныхъ повѣстїй о пълку Игоревѣ, Игоря Святъславлича? Начати же ся тъй пѣсни по былинамъ сего времени, а не по замышленїю Бояню. Боянъ бо вѣщїй, аще кому хотяше пѣснь творити, то растѣкашется мыслію по древу, сѣрымъ вълкомъ по земли, шизымъ орломъ подъ облакы.{{sfn|Izbornyk1}}}} Были припущеня, ож фраза „розтікати ся мысльов по дереву“ появила ся з недоброго прочитаня ориґіналного {{Lang|orv|мысію}} (т.&nbsp;є.&nbsp;''мышов''), айбо и в рукописнуй копії 1790.&nbsp;року, и першому выданю 1800.&nbsp;року, як и в ушыткых далшых научных уданях, є ипен прочитаня {{Lang|orv|мыслію}}. == Референції == {{Reflist}} == Література == {{Refbegin|2}} * {{cite web |url=http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=4869 |website=Институт русской литературы (Пушкинский дом) Российской академии наук |title=Повесть временных лет |language=Russian |ref={{SfnRef|BBM}} |access-date=2026-06-23 }} * {{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Old-Russian |title=Old Russian |author=<!--Not stated--> |website=Encyclopædia Britannica |access-date=14 July 2022 |ref={{SfnRef|Britannica}} }} * {{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Grand-Principality-of-Moscow |title=Grand Principality of Moscow {{!}} medieval principality, Russia |last1=Chauhan |first1=Yamini |website=Encyclopædia Britannica |date=25 May 2012 |access-date=2022-12-31 }} * {{cite book |last=Karotki |first=Uladzimir |translator-last1=Karotki |translator-first1=Uladzimir |translator-last2=Nekrashevich-Karotkaya |translator-first2=Zhanna |translator-last3=Kayala |translator-first3=U. I. |date=2004 |title=Staražytnaja litaratura uschodnich slavian XI – XIII stahoddziaŭ |trans-title=Old Literature of the East Slavs in the 11th–13th Centuries |script-title=be:Старажытная літаратура ўсходніх славян ХІ – ХІІІ стагоддзяў |url=http://www.bsu.by/Cache/pdf/362473.pdf |language=be |location=Grodno |publisher=GrSU }} * {{cite encyclopedia |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |title=Slavonic, Old |url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Slavonic,_Old |work=Encyclopædia Britannica |edition=11th |publisher=Cambridge University Press |volume=25 |pages=227–228 |year=1911}} * {{cite book |last1=Cross |first1=Samuel Hazzard |last2=Sherbowitz-Wetzor |first2=Olgerd P. |date=2012 |orig-date=1953 |ref={{SfnRef|Cross|Sherbowitz-Wetzor|1953}} |title=The Russian Primary chronicle: Laurentian Text |url=https://books.google.com/books?id=ynIJAQAAIAAJ&q=%22bygone+years%22 |location=Cambridge, MA |publisher=Mediaeval Academy of America |isbn=978-0-915651-32-0 }} * {{cite book |last=Derksen |first=Rick |date=2008 |title=Etymological Dictionary of the Slavic Inherited Lexicon |url=https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfTheSlavicInheritedLexicon_201310 |location=Leiden-Boston |publisher=Koninklijke Brill NV |issn=1574-3586 |isbn=978-90-04-15504-6 }} * {{cite book |last1=Дыбо |first1=В. А. |last2=Замятина |first2=Г. И. |last3=Николаев |first3=С. Л. |editor-last=Булатова |editor-first=Р. В. |date=1990 |title=Основы славянской акцентологии |url=https://inslav.ru/publication/dybo-v-zamyatina-g-i-nikolaev-s-l-osnovy-slavyanskoy-akcentologii-m-1990 |language=Russian |location=[[Москва]] |publisher=Наука |isbn=5-02-011011-6 }} * Getka, Joanna, Moisiienko, Viktor, [https://www.wuw.pl/product-pol-20404-Na-poczatku-bylo-Slowo-Od-standardu-mowionego-do-normy-literackiej-Zarys-genezy-ukrainskiego-jezyka-literackiego-EBOOK.html Na początku było Słowo… Od standardu mówionego do normy literackiej (Zarys genezy ukraińskiego języka literackiego)] // Йоанна Ґетка, Віктор Мойсієнко, Спочатку було Слово… Від мовного узусу – до літературної норми (Нарис генези української літературної мови). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2024, ISBN 978-83-235-6700-4, ISBN 978-83-235-6701-1 (pdf online) * Getka, Joanna, Moisiienko, Viktor, Origins of the Ukrainian literary language in the context of the polish hypothesis on genesis polish literary language „Українська полоністика”, 17/2020 DOI: https://doi.org/10.35433/2220-4555.17.2020.fil-4 * {{cite web |url=http://izbornyk.org.ua/slovo/slovo.htm |title=СЛОВО О ПЛЪКУ ИГОРЕВѢ. Слово о полку Ігоревім. Слово о полку Игореве |website=Izbornyk |access-date=2022-12-22 |lang=uk |ref={{SfnRef|Izbornyk1}} }} * {{cite web |url=http://litopys.org.ua/lavrlet/lavr01.htm |title=Лѣтопись по Лаврентьевскому списку |language=Russian |website=Izbornyk |ref={{SfnRef|Izbornyk2}} }} * {{cite book |last=Хабургаев |first=Георгий Александрович |editor-last1=Молдован |editor-first1=А. М. |editor-last2=Скорвид |editor-first2=С. С. |editor-last3=Кибрик |editor-first3=А. А. |editor-last4=Рогова |editor-first4=Н. В. |editor-last5=Якушкина |editor-first5=Е. И. |editor-last6=Журавлев |editor-first6=А. Ф. |editor-last7=Толстая |editor-first7=С. М. |title=Языки мира. Славянские языки |chapter=Древнерусский язык |date=2005 |chapter-url=https://archive.org/details/iazykymyra/page/418/mode/1up |url=https://archive.org/details/iazykymyra |language=Russian |publisher=Academia |location=Moscow |pages=418–437 }} * {{cite web |last1=Krause |first1=Todd B. |last2=Slocum |first2=Jonathan |date=2013 |title=Old Russian Online, Series Introduction |url=https://lrc.la.utexas.edu/eieol/oruol |website=Early Indo-European Online Language Lessons |publisher=University of Texas at Austin |access-date=2022-12-25 }} * {{cite book |last=Langston |first=Keith |editor1=Jared Klein |editor2=Brian Joseph |editor3=Matthias Fritz |year=2018 |title=Handbook of Comparative and Historical Indo-European Linguistics |chapter=The documentation of Slavic |chapter-url=https://books.google.com/books?id=SuR8DwAAQBAJ&dq=%22The+language+of+the+oldest+texts+from+the+period+of+Kievan+Rus%22&pg=PA1397 |pages=1397–1413 |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |isbn=978-3-11-054243-1 }} * {{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Ukrainian-language |title=Ukrainian Language |last1=Lotha |first1=Gloria |last2=Kuiper |first2=Kathleen |last3=Mahajan |first3=Deepti |last4=Shukla |first4=Gaurav |date=13 September 2022 |access-date=2022-12-31 |website=Encyclopædia Britannica }} * {{cite web |url=http://www.ukrlib.com.ua/narod/printout.php?id=7&bookid=2 |website=Бібліотека української літератури |title=Повість минулих літ |lang=uk |ref={{SfnRef|LUL}} }} * {{cite book |last=Lunt |first=Horace G. |year=2001 |title=Old Church Slavonic Grammar |publisher=Mouton De Gruyter |isbn=3-11-016284-9 |edition=seventh |location=Berlin |page=184}} * {{Cite book |last=Magocsi |first=Paul Robert |title=A history of Ukraine: the land and its peoples |date=2010 |publisher=University of Toronto press |isbn=978-1-4426-4085-6 |edition=2nd |location=Toronto }} * {{cite encyclopedia |last=Minns |first=Ellis Hovell |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |title=Slavs |url=https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Slavs |work=Encyclopædia Britannica |edition=11th |publisher=Cambridge University Press |volume=25 |pages=228–237 |year=1911}} * {{cite web |url=https://expositions.nlr.ru/LaurentianCodex/_Project/page_Show.php?lang=en |title=Laurentian Codex. 1377 |website=The National Library of Russia |ref={{SfnRef|NLR}} }} * {{cite book |url=http://litopys.org.ua/istkult/ikult01.htm |last=Німчук |first=В. В. |author-link=Василь Німчук |editor-last=Смолій |editor-first=В. А. |date=2001 |title=Історія української культури |chapter=9.1. Мова |volume=1 |lang=uk |location=[[Кийов|Київ]] |publisher=Наукова думка |access-date=2022-12-25 }} * {{cite book |last=Ostrowski |first=Donald |others=Christian Raffensperger |date=2018 |title=Portraits of Medieval Eastern Europe, 900–1400 |location=Abingdon, Oxon |publisher=Routledge |isbn=978-1-315-20417-8 |oclc=994543451 }} * {{cite web |url=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01004161806?page=23&rotate=0&theme=white |title=Laurentian Codex |website=Russian State Library |ref={{SfnRef|RSL}} }} * {{cite book |last=Schenker |first=Alexander M. |year=1995 |title=The Dawn of Slavic: An Introduction to Slavic Philology |url=https://archive.org/details/schenker.-the-dawn-of-slavic/mode/1up |location=New Haven / London |publisher=Yale University Press |isbn=0-300-05846-2 }} * {{cite web |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CC%5CO%5CCommonRussian.htm |title=Common Russian |last=Shevelov |first=George Yurii |date=1984 |website=Internet Encyclopedia of Ukraine |access-date=2022-12-25 }} * {{cite Q|Q105081119}} * {{cite book |last=Shevelov |first=George Yurii |author-link=Юрій Шевельов |chapter=History of the Ukrainian Language |title=Ukraine: A Concise Encyclopaedia |volume=I |editor-last=Kubijovyč |editor-first=Volodymyr |editor-link=Володимир Кубійович |publisher=University of Toronto Press |date=1963 |lccn=63023686}} * {{cite book |last=Shevelov |first=George Yurii |translator-last1=Vakulenko |translator-first1=Serhiy |translator-last2=Danilenko |translator-first2=Andriy |date=1979 |title=Istorychna fonologiia ukrains'koi movy |trans-title=A Historical Phonology of the Ukrainian Language |script-title=uk:Історична фонологія української мови |url=http://www.litopys.org.ua/shevelov/shev.htm |language=Ukrainian |location=Kharkiv |publisher=Acta |publication-date=2000 |access-date=2022-12-25 }} * {{cite web |url=https://iso639-3.sil.org/code/orv |title=639 Identifier Documentation: orv |date=2022 |publisher=SIL International (formerly known as the Summer Institute of Linguistics) |access-date=25 December 2022 |ref={{SfnRef|SIL|2022}} }} * {{cite journal |last=Simone |first=Lucas Ricardo |year=2018 |title=Uma breve introdução ao idioma eslavo oriental antigo |trans-title=A Brief Introduction to the Old East Slavic Language |journal=Slovo – Revista de Estudos em Eslavística |url=https://revistas.ufrj.br/index.php/slovo/article/view/17473 |volume=1 |issue=1 |pages=14–39 |language=Portuguese }} * {{cite book |last=Vinokur |first=G. O. |translator-last=Forsyth |translator-first=Mary A. |editor-last=Forsyth |editor-first=James |year=1971 |title=The Russian Language: A Brief History |url=https://books.google.com/books?id=qi232E66QbQC |location=Cambridge |publisher=Cambridge University |isbn=0-521-07944-6 }} * {{cite book |last1=Ярцева |first1=В. Н. |last2=Арутюнова |first2=Н. Д. |date=1990 |title=Лингвистический энциклопедический словарь |publisher=Издательство «Советская энциклопедия», Институт языкознания Академии наук СССР |language=Russian |location=[[Москва]] |page=143 |isbn=5-85270-031-2 |oclc=23704551 }} * {{cite web |url=https://elementy.ru/nauchno-populyarnaya_biblioteka/431649/Ob_istorii_russkogo_yazyka |last=Зализняк |first=Андрей Анатольевич |date=2012 |title=Об истории русского языка |language=Russian |website=Elementy |publisher=Mumi-Troll School |access-date=2022-12-25 }} * {{Cite journal|last=Pugh|first=Stefan M.|title=The Ruthenian Language of Meletij Smotryc'kyj: Phonology|url=https://archive.org/details/harvard-ukrainian-studies_1985-06_9_1-2/page/53|journal=Harvard Ukrainian Studies|year=1985|volume=9|number=1/2|pages=53–60|jstor=41036132}} * {{cite book |last1=Bermel |first1=Neil |title=Context and the Lexicon in the Development of Russian Aspect |date=1 January 1997 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-09812-1 |url=https://books.google.com/books?id=hIzbAkw1SOwC |language=en }} * {{cite book |last1=Fortson |first1=Benjamin W. |title=Indo-European Language and Culture: An Introduction |date=7 September 2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-5968-8 |url=https://books.google.com/books?id=bSxHgej4tKMC |language=en }} * {{Cite book|last=Pugh|first=Stefan M.|title=Testament to Ruthenian: A Linguistic Analysis of the Smotryc'kyj Variant|year=1996|location=Cambridge, Mass.|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-916458-75-1|url=https://books.google.com/books?id=-hWBAAAAIAAJ}} * {{cite book |last1=Matthews |first1=W. K. |title=The structure and development of Russian |date=2013 |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-61939-5 |edition=First paperback}} {{Refend}} a7257z2q21zwhqr6c8a3yur1sjqu9ul Демичі 0 25074 170856 169387 2026-10-03T05:29:12Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Демичово]] 170856 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Демичово]] srzyprbgnq9q0xk2246j641rqdih8cp Османьскый язык 0 25081 170847 170388 2026-10-02T22:29:06Z Halajkovič 33393 170847 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|3|w|датум=20:36, 23 септембра 2026 (CEST)}} {{Інфобокс язык | name = Османьскый язык | altname = Османьско-турецькый язык | nativename = {{lang|ota|لسان عثمانی}}<br />{{translit|ota|Lisân-ı Osmânî}} | region = [[Османьска імперія]] | ethnicity = [[Османьскы Турци]] | era = {{circa|15. стороча}}; в роцї 1928 го як літературный штандарт замінив [[Турецькый язык|модерный турецькый язык]]<ref>{{cite web|title= Turkey – Language Reform: From Ottoman To Turkish|url= http://countrystudies.us/turkey/25.htm|website= Countrystudies.us|access-date= 24 May 2016|url-status= live|archive-url= https://web.archive.org/web/20160409100335/http://countrystudies.us/turkey/25.htm|archive-date= 9 April 2016}}</ref> | familycolor = Altaic | fam1 = [[Туркіцькы языкы]] | fam2 = [[Общі туркіцькы языкы]] | fam3 = [[Оґузьскы языкы]] | fam4 = Западооґузьскы языкы | fam5 = | ancestor = [[Староанатольскый турецькый язык]] | script = [[Османьско-турецькый алфавіт]]<br>[[Арменьско-турецькый алфавіт]] | nation = {{ubl|[[Туніськый бейлік|Туніськім бейліку]]|[[Кретьскый штат|Кретьскім штатї]]|[[Емірат Джабал Шаммар|Еміратї Джабал Шаммар]]|[[Еґіптьскый хедіват|Еґіптьскім хедіватї]]|[[Османьска імперія|Османьскій імперії]]|[[Дочасна народна влада Югозападного Кавказу|Дочасній народній владї Югозападного Кавказу]]|[[Дочасна влада Западной Трації|Дочасній владї Западной Трації]]|[[Влада Великого народного згромаджіня|Турецькій дочасній владї]]|[[Турція|Турції]] ([[Турецькый язык#Языкова реформа і модерный турецькый язык|до року 1928]]){{efn|В конштітуціях Турецькой републікы з років 1921 і 1924 ся народный язык называв як „турецькый“.<ref>{{Cite web |title=5662 |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5662 |website=DergiPark}}</ref>}}}} | iso2 = ota | iso3 = ota | glotto = otto1234 | map = Growth of the Ottoman Empire.jpg | mapcaption = Османьска імперія на верьху своєй моци. В тім періодї ся в добитых областях розвивала ай османьско-турецька култура, включно з языком. | image = [[File:Ottoman Turkish in Nastaliq.png|200px]] | imagecaption = Османьско-турецькый язык писаный штілом [[насталік]]<br />({{lang|ota|لسان عثمانی}}) }} '''Осма́ньскый язы́к''' або '''османьско-турецькый язык''' ({{lang-ota|لسان عثمانى}}, ''Lisân-ı Osmânî'', турецька высловность: {{IPA|[li'sa:nɯ os'ma:ni:]}}; {{lang-tr|Osmanlıca}}, ''Osmanlı Türkçesi'') быв штандартізованов формов [[Турецькый язык|турецького языка]] в [[Османьска імперія|Османьскій імперії]] (14.–20. стороча н. е.). Писав ся османьско-турецькым алфавітом і во вшыткых оглядах во великій мірї черьпав з [[Перзьскый язык|перзьского]] і [[Арабскый язык|арабского языка]] (посередництвом перзьского).<ref name="Inan_2019">{{cite book |last=Inan |first=Murat Umut |year=2019 |chapter=Imperial Ambitions, Mystical Aspirations: Persian Learning in the Ottoman World |editor-last=Green |editor-first=Nile |title=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca |language=English |publication-place=California |publisher=University of California Press |publication-date=2019 |pages=75–92 |doi=10.1525/luminos.64.b |isbn=978-0-520-97210-0}}</ref> Османьско-турецькый язык быв про сельскых [[Турци|Турків]] з великой части незрозумілым, тоты надале хосновали „kaba Türkçe“ („суровый/вулґарный турецькый“; пор. з [[Вулґарный латиньскый язык|вулґарным латиньскым]] і [[Демотічный-ґрецькый язык|демотічным ґрецькым]]), котрый обсяговав овелё менше чуджоязычных слов і є основов модерного штандартного турецького языка.<ref>{{cite book |author-link=Misha Glenny |last=Glenny |first=Misha |title=The Balkans — Nationalism, War, and the Great Powers, 1804–1999 |publisher=Penguin |year=2001 |page=99}}</ref> Меджі означіня того языка належали „lisân-ı Türkî“ або „zebân-ı Türkî“ („турецькый язык“) або, алтернатівно почас османьской еры, „lisân-ı Rûm“ або „zebân-ı Rûm“ („язык Румів“).<ref name="Inan_2019"/> В періодї Танзімату (1839–1876) ся при означованю языка хосновав термін „османьскый“ (لسان عثماني ''lisân-ı Osmânî'' або عثمانليجه ''Osmanlıca'').<ref>{{cite book |last=Kerslake |first=Celia |contribution=Ottoman Turkish |year=1998 |title=Turkic Languages |editor1=Lars Johanson |editor2=Éva Á. Csató |publisher=Routledge |location=New York |isbn=0415082005 |page=108}}</ref> Модерный турецькый язык хоснує такы самы терміны при означованю языка той добы (''Osmanlıca'' і ''Osmanlı Türkçesi''). В общім ся турецькый язык называв: تركجه ''Türkçe'' або تركی ''Türkî'' „турецькый“. == Історія == З історічного погляду прошов османьскый-турецькый язык трёми етапами вывоя: * {{translit|ota|Eski Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی عثمانلی توركچه‌سی}} (староосманьскый турецькый язык): верзія османьско-турецького языка хоснована аж до 16. стороча. Была практічно ідентічнов з турецькым языком хоснованым в [[Селджуцька імперія|Селджуцькій імперії]] і в [[Анатольскы бейлікы|Анатольскых бейліках]] і была часто поважована за часть {{translit|ota|Eski Anadolu Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی آناطولي توركچه‌سی}} ([[староанатольскый турецькый язык]]). * {{translit|ota|Orta Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اورتا عثمانلی توركچه‌سی}} (середнёосманьскый турецькый язык) або {{translit|ota|Klasik Osmanlıca}} (класічный османьско-турецькый язык): язык поезії і адміністрації од 16. стороча аж до періоду [[Танзімат]]у. * {{translit|ota|Yeni Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|یڭی عثمانلی توركچه‌سی}} (новоосманьскый турецькый язык): верзія, котра ся сформовала од 50. років 19. стороча аж до 20. стороча під впливом журналістікы і западноорьєнтованой літературы. Османьскый-турецькый язык ся вывивав і быв розсягло пересаджованый як імперіалный і дворовый язык почас влады Мегмеда II., на підпору котрого ся язык значно перзіфіковав.<ref name="Inan_2019"/> === Языкова реформа === {{Дале|Реформа турецького языка}} В роцї 1928, по падї Османьской імперії по Першой світовой войны і заложіню Турецькой републікы, у рамках розсяглых языковых реформ (котры были частёв шыршого контексту Ататюрковых реформ) заведженых [[Мустафа Кемал Ататюрк|Мустафов Кемалом Ататюрком]] дішло ку замінї многых перевзятых слов перзьского і арабского походжіня в языку їх турецькыма еквівалентами. Єдным з главных покровителїв реформы быв турецькый націоналіста [[Зія Ґекалп]].<ref>{{Cite journal |last=Aytürk |first=İlker |date=July 2008 |title=The First Episode of Language Reform in Republican Turkey: The Language Council from 1926 to 1931 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/first-episode-of-language-reform-in-republican-turkey-the-language-council-from-1926-to-1931/1F1E7DDFF38AA89DC2FAD9EA22AE37FF |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |volume=18 |issue=3 |page=277 |doi=10.1017/S1356186308008511 |hdl=11693/49487 |s2cid=162474551 |issn=1474-0591|hdl-access=free|url-access=subscription }}</ref> Частёв реформы было ай заміна [[Перзьскый алфавіт|перзьско-арабского]] писма [[Турецькый алфавіт|розшыренов латиніков]]. Тоты зміны мали за цїль підпорити розвой новой подобы писомного турецького языка, котрый бы лїпше одражав говореный язык, і єдночасно підпорити взник новой подобы говореного турецького языка, котрый бы посилнїв нову [[народ|народну ідентіту]] Турції як постосманьского [[суверенный штат|штату]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Geoffrey |title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success |publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=978-0-19-925669-3}}</ref> Далшы приклады османьско-турецькых слов і їх модерных турецькых еквівалентів найдете в [[Список заміненых перевзятых слов в турецькім языку|списку заміненых перевзятых слов в турецькім языку]]. Низше уваджаме пять прикладів [[арабскых]] перевзятых слов вєдно з їх сінонімами турецького походжіня; арабскы перевзяты слова ся в модернім турецькім языку понынї хоснують попри турецькых словах. {| class="wikitable" ! [[Русиньскый язык|Русиньскый]] !! Османьскый !! [[Турецькый язык|Модерный турецькый]] |- | повинность || {{lang|ota|وظیفه}} {{translit|ota|vazife}} || {{lang|tr|görev}} |- | позітівный || {{lang|ota|مثبت}} {{translit|ota|müspet}} || {{lang|tr|olumlu}} |- | тяжкость || {{lang|ota|مشكل}} {{translit|ota|müşkül}} || {{lang|tr|güçlük}} |- | провінція || {{lang|ota|ولایت}} {{translit|ota|vilâyet}} || {{lang|tr|il}} |- | война || {{lang|ota|حرب}} {{translit|ota|harp}}|| {{lang|tr|savaş}} |} == Транслітерації == {{поз. тыж|Османьскый алфавіт}} Сістема транслітерації {{lang|tr|[[Енціклопедія ісламу|İslâm Ansiklopedisi]]}} ся стала в области [[орьєнталістіка|орьєнталістікы]] „де факто“ штандартом про транслітерацію текстів в османьско-турецькім языку.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2</ref> В области [[транскріпція (лінґвістіка)|транскріпції]] ся штандартом стали словникы „New Redhouse“, Карла Стеуервалда і Феріта Девелліоглу.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 13</ref> Далшов сістемов транслітерації є „Deutsche Morgenländische Gesellschaft“ (DMG), котрый забезпечує сістему транслітерації про будьякого туркіцького языка писаного арабскым писмом.<ref>[https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf Transkriptionskommission der DMG ''Die Transliteration der arabischen Schrift in ihrer Anwendung auf die Hauptliteratursprachen der islamischen Welt'', p. 9] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf |date=2012-07-22}}</ref> Меджі сістемами İA і DMG екзістує лем мало роздїлів. {| class="wikitable" |+ Транслітерація İA<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2f.</ref> |- align=center | {{lang|ota|ا}} | {{lang|ota|ب}} | {{lang|ota|پ}} | {{lang|ota|ت}} | {{lang|ota|ث}} | {{lang|ota|ج}} | {{lang|ota|چ}} | {{lang|ota|ح}} | {{lang|ota|خ}} | {{lang|ota|د}} | {{lang|ota|ذ}} | {{lang|ota|ر}} | {{lang|ota|ز}} | {{lang|ota|ژ}} | {{lang|ota|س}} | {{lang|ota|ش}} | {{lang|ota|ص}} | {{lang|ota|ض}} | {{lang|ota|ط}} | {{lang|ota|ظ}} | {{lang|ota|ع}} | {{lang|ota|غ}} | {{lang|ota|ف}} | {{lang|ota|ق}} | {{lang|ota|ك}} | {{lang|ota|گ}} | {{lang|ota|ڭ}} | {{lang|ota|ل}} | {{lang|ota|م}} | {{lang|ota|ن}} | {{lang|ota|و}} | {{lang|ota|ه}} | {{lang|ota|ی}} |- align=center | {{translit|ota|ʾ, ā}} | {{translit|ota|b}} | {{translit|ota|p}} | {{translit|ota|t}} | {{translit|ota|s̱}} | {{translit|ota|c}} | {{translit|ota|ç}} | {{translit|ota|ḥ}} | {{translit|ota|ḫ}} | {{translit|ota|d}} | {{translit|ota|ẕ}} | {{translit|ota|r}} | {{translit|ota|z}} | {{translit|ota|j}} | {{translit|ota|s}} | {{translit|ota|ş}} | {{translit|ota|ṣ}} | {{translit|ota|ż}} | {{translit|ota|ṭ}} | {{translit|ota|ẓ}} | {{translit|ota|ʿ}} | {{translit|ota|ġ}} | {{translit|ota|f}} | {{translit|ota|ḳ}} | {{translit|ota|k, g, ñ, ğ}} | {{translit|ota|g}} | {{translit|ota|ñ}} | {{translit|ota|l}} | {{translit|ota|m}} | {{translit|ota|n}} | {{translit|ota|v}} | {{translit|ota|h}} | {{translit|ota|y}} |} == Позначкы == {{позначкы}} == Референції == {{референції}} == Далшы жрїдла == ; В анґліцькім языку * {{cite book|title=Ottoman-Turkish conversation-grammar: a practical method of learning the Ottoman-Turkish language, Volume 1|author=V. H. Hagopian|year=1907|publisher=D. Nutt}} Online copies: [https://books.google.com/books?id=eS8rAAAAYAAJ], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog] * {{cite book|title=A practical grammar of the Turkish language (as spoken and written)|author=Charles Wells|year=1880|publisher=B. Quaritch}} Online copies from [[Google Books]]: [https://books.google.com/books?id=bYqvxt5wQrcC], [https://archive.org/details/apracticalgramm00wellgoog], [https://books.google.com/books?id=MD1bAAAAQAAJ] * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wrsIAQAAMAAJ|title=Key to the Ottoman-Turkish conversation-grammar|author=V. H. Hagopian|year=1908|publisher=Nutt}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/simplifiedgramma00redhuoft|title=A simplified grammar of the Ottoman-Turkish language|author=Sir James William Redhouse|year=1884|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/elementarygramm00hopkgoog|title=Elementary grammar of the Turkish language: with a few easy exercises|author=Frank Lawrence Hopkins|year=1877|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CydMAAAAYAAJ|title=An English and Turkish dictionary: in two parts, English and Turkish, and Turkish and English|author=Sir James William Redhouse|year=1856|publisher=B. Quarich}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9lFJAAAAYAAJ|title=A lexicon, English and Turkish: shewing in Turkish, the literal, incidental, figurative, colloquial, and technical significations of the English terms, indicating their pronunciation in a new and systematic manner; and preceded by a sketch of English etymology, to facilitate to Turkish students ...|author=Sir James William Redhouse|year=1877|publisher=Printed for the mission by A.H. Boyajian|edition=2nd}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/turkishinterpre00boydgoog|title=The Turkish interpreter: or, A new grammar of the Turkish language|author=Charles Boyd, Charles Boyd (Major.)|year=1842|publisher=Printed for the author}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uFVWAAAAYAAJ|title=A Grammar of The Turkish Language|author=Thomas Vaughan|year=1709|publisher=Robinson}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/apracticalgramm00barkgoog|title=A practical grammar of the Turkish language: With dialogues and vocabulary|author=William Burckhardt Barker|year=1854|publisher=B. Quaritch}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/readingbookoftur00bark|title=A reading book of the Turkish language: with a grammar and vocabulary; containing a selection of original tales, literally translated, and accompanied by grammatical references : the pronunciation of each word given as now used in Constantinople|author=William Burckhardt Barker, Nasr-al-Din (khwajah.)|year=1854|publisher=J. Madden}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jD1bAAAAQAAJ|title=The Turkish campaigner's vade-mecum of Ottoman colloquial language|author=James William Redhouse (sir.)|year=1855}} * Lewis, Geoffrey. The Jarring Lecture 2002. "[https://web.archive.org/web/20200214235002/https://pdfs.semanticscholar.org/6798/3e3ff2d42575fed8f4e8df320b9eef7284d9.pdf The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success]". ; В іншых языках * [[Мегмет Гаккы Сучін|Mehmet Hakkı Suçin]]. ''Qawâ'id al-Lugha al-Turkiyya li Ghair al-Natiqeen Biha'' (Turkish Grammar for Arabs; adapted from Mehmet Hengirmen's ''Yabancılara Türkçe Dilbilgisi''), Engin Yayınevi, (2003). * Mehmet Hakkı Suçin. ''Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar: Endülüs Tarihi'' (Books That [[Atatürk]] Read: History of Andalucia; purification from the Ottoman Turkish, published by Anıtkabir Vakfı, 2001). * {{cite book|author=Kerslake, Celia|chapter=La construction d'une langue nationale sortie d'un vernaculaire impérial enflé: la transformation stylistique et conceptuelle du turc ottoman|title=Langues et Pouvoir de l'Afrique du Nord à l'Extrême-Orient|editor=Chaker, Salem|location=[[Aix-en-Provence]]|publisher=[[Edisud]]|year=1998|pages=129–138|language=fr}} * {{cite book|title=Osmanisch: Einführung in die Grundlagen der Literatursprache|author=Korkut M. Buğday|editor=Otto Harrassowitz Verlag|year=1999|language=de}} == Екстерны одказы == * [https://turkdilleri.com/en/tools/ottoman-turkish-transliteration Latin to Ottoman Turkish transliteration] * [https://muse.jhu.edu/pub/234/oa_edited_volume/chapter/3024962 Michael Talbot. 2021. Central Europe in 1910 as Seen Through the Lens of Ottoman Turkish (pp. 68-71). In: Tomasz Kamusella. ''Words in Space and Time: A Historical Atlas of Language Politics in Modern Central Europe''. Budapest and Vienna: Central European University Press.] * [https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ Ottoman Text Archive Project] * [http://www.umich.edu/~turkish/langres_ott.html Ottoman Turkish Language: Resources – University of Michigan] * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm#osmanli_turkcesi_metinleri Ottoman Turkish Language Texts] * [https://web.archive.org/web/20130311040926/http://gaspirali.com/osmanli/ Ottoman-Turkish-English Open Dictionary] * [https://pauctle.com/osmtr/ Ottoman<->Turkish Dictionary – University of Pamukkale] You can use ? character instead of an unknown letter. It provides results from Arabic and Persian dictionaries, too. * [http://osmanlica.ihya.org/ Ottoman<->Turkish Dictionary – ihya.org] * [https://lugatim.com Kubbealtı Lugatı] {{Туркіцькы языкы}} {{Турецькый язык}} [[Катеґорія:Османьскый язык| ]] [[Катеґорія:Языкы раннёго нововіку]] [[Катеґорія:Турецькый язык]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Европы]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Азії]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Африкы]] tlk5zz5vzuklra5ip9v87lcmcnc8kzi 170848 170847 2026-10-02T23:33:54Z Halajkovič 33393 /* Языкова реформа */ 170848 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|3|w|датум=20:36, 23 септембра 2026 (CEST)}} {{Інфобокс язык | name = Османьскый язык | altname = Османьско-турецькый язык | nativename = {{lang|ota|لسان عثمانی}}<br />{{translit|ota|Lisân-ı Osmânî}} | region = [[Османьска імперія]] | ethnicity = [[Османьскы Турци]] | era = {{circa|15. стороча}}; в роцї 1928 го як літературный штандарт замінив [[Турецькый язык|модерный турецькый язык]]<ref>{{cite web|title= Turkey – Language Reform: From Ottoman To Turkish|url= http://countrystudies.us/turkey/25.htm|website= Countrystudies.us|access-date= 24 May 2016|url-status= live|archive-url= https://web.archive.org/web/20160409100335/http://countrystudies.us/turkey/25.htm|archive-date= 9 April 2016}}</ref> | familycolor = Altaic | fam1 = [[Туркіцькы языкы]] | fam2 = [[Общі туркіцькы языкы]] | fam3 = [[Оґузьскы языкы]] | fam4 = Западооґузьскы языкы | fam5 = | ancestor = [[Староанатольскый турецькый язык]] | script = [[Османьско-турецькый алфавіт]]<br>[[Арменьско-турецькый алфавіт]] | nation = {{ubl|[[Туніськый бейлік|Туніськім бейліку]]|[[Кретьскый штат|Кретьскім штатї]]|[[Емірат Джабал Шаммар|Еміратї Джабал Шаммар]]|[[Еґіптьскый хедіват|Еґіптьскім хедіватї]]|[[Османьска імперія|Османьскій імперії]]|[[Дочасна народна влада Югозападного Кавказу|Дочасній народній владї Югозападного Кавказу]]|[[Дочасна влада Западной Трації|Дочасній владї Западной Трації]]|[[Влада Великого народного згромаджіня|Турецькій дочасній владї]]|[[Турція|Турції]] ([[Турецькый язык#Языкова реформа і модерный турецькый язык|до року 1928]]){{efn|В конштітуціях Турецькой републікы з років 1921 і 1924 ся народный язык называв як „турецькый“.<ref>{{Cite web |title=5662 |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5662 |website=DergiPark}}</ref>}}}} | iso2 = ota | iso3 = ota | glotto = otto1234 | map = Growth of the Ottoman Empire.jpg | mapcaption = Османьска імперія на верьху своєй моци. В тім періодї ся в добитых областях розвивала ай османьско-турецька култура, включно з языком. | image = [[File:Ottoman Turkish in Nastaliq.png|200px]] | imagecaption = Османьско-турецькый язык писаный штілом [[насталік]]<br />({{lang|ota|لسان عثمانی}}) }} '''Осма́ньскый язы́к''' або '''османьско-турецькый язык''' ({{lang-ota|لسان عثمانى}}, ''Lisân-ı Osmânî'', турецька высловность: {{IPA|[li'sa:nɯ os'ma:ni:]}}; {{lang-tr|Osmanlıca}}, ''Osmanlı Türkçesi'') быв штандартізованов формов [[Турецькый язык|турецького языка]] в [[Османьска імперія|Османьскій імперії]] (14.–20. стороча н. е.). Писав ся османьско-турецькым алфавітом і во вшыткых оглядах во великій мірї черьпав з [[Перзьскый язык|перзьского]] і [[Арабскый язык|арабского языка]] (посередництвом перзьского).<ref name="Inan_2019">{{cite book |last=Inan |first=Murat Umut |year=2019 |chapter=Imperial Ambitions, Mystical Aspirations: Persian Learning in the Ottoman World |editor-last=Green |editor-first=Nile |title=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca |language=English |publication-place=California |publisher=University of California Press |publication-date=2019 |pages=75–92 |doi=10.1525/luminos.64.b |isbn=978-0-520-97210-0}}</ref> Османьско-турецькый язык быв про сельскых [[Турци|Турків]] з великой части незрозумілым, тоты надале хосновали „kaba Türkçe“ („суровый/вулґарный турецькый“; пор. з [[Вулґарный латиньскый язык|вулґарным латиньскым]] і [[Демотічный-ґрецькый язык|демотічным ґрецькым]]), котрый обсяговав овелё менше чуджоязычных слов і є основов модерного штандартного турецького языка.<ref>{{cite book |author-link=Misha Glenny |last=Glenny |first=Misha |title=The Balkans — Nationalism, War, and the Great Powers, 1804–1999 |publisher=Penguin |year=2001 |page=99}}</ref> Меджі означіня того языка належали „lisân-ı Türkî“ або „zebân-ı Türkî“ („турецькый язык“) або, алтернатівно почас османьской еры, „lisân-ı Rûm“ або „zebân-ı Rûm“ („язык Румів“).<ref name="Inan_2019"/> В періодї Танзімату (1839–1876) ся при означованю языка хосновав термін „османьскый“ (لسان عثماني ''lisân-ı Osmânî'' або عثمانليجه ''Osmanlıca'').<ref>{{cite book |last=Kerslake |first=Celia |contribution=Ottoman Turkish |year=1998 |title=Turkic Languages |editor1=Lars Johanson |editor2=Éva Á. Csató |publisher=Routledge |location=New York |isbn=0415082005 |page=108}}</ref> Модерный турецькый язык хоснує такы самы терміны при означованю языка той добы (''Osmanlıca'' і ''Osmanlı Türkçesi''). В общім ся турецькый язык называв: تركجه ''Türkçe'' або تركی ''Türkî'' „турецькый“. == Історія == З історічного погляду прошов османьскый-турецькый язык трёми етапами вывоя: * {{translit|ota|Eski Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی عثمانلی توركچه‌سی}} (староосманьскый турецькый язык): верзія османьско-турецького языка хоснована аж до 16. стороча. Была практічно ідентічнов з турецькым языком хоснованым в [[Селджуцька імперія|Селджуцькій імперії]] і в [[Анатольскы бейлікы|Анатольскых бейліках]] і была часто поважована за часть {{translit|ota|Eski Anadolu Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی آناطولي توركچه‌سی}} ([[староанатольскый турецькый язык]]). * {{translit|ota|Orta Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اورتا عثمانلی توركچه‌سی}} (середнёосманьскый турецькый язык) або {{translit|ota|Klasik Osmanlıca}} (класічный османьско-турецькый язык): язык поезії і адміністрації од 16. стороча аж до періоду [[Танзімат]]у. * {{translit|ota|Yeni Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|یڭی عثمانلی توركچه‌سی}} (новоосманьскый турецькый язык): верзія, котра ся сформовала од 50. років 19. стороча аж до 20. стороча під впливом журналістікы і западноорьєнтованой літературы. Османьскый-турецькый язык ся вывивав і быв розсягло пересаджованый як імперіалный і дворовый язык почас влады Мегмеда II., на підпору котрого ся язык значно перзіфіковав.<ref name="Inan_2019"/> === Языкова реформа === {{Дале|Реформа турецького языка}} В роцї 1928, по падї Османьской імперії по Першой світовой войны і заложіню Турецькой републікы, у рамках розсяглых языковых реформ (котры были частёв шыршого контексту Ататюрковых реформ) заведженых [[Мустафа Кемал Ататюрк|Мустафов Кемалом Ататюрком]] дішло ку замінї многых перевзятых слов перзьского і арабского походжіня в языку їх турецькыма еквівалентами. Єдным з главных покровителїв реформы быв турецькый націоналіста [[Зія Ґекалп]].<ref>{{Cite journal |last=Aytürk |first=İlker |date=July 2008 |title=The First Episode of Language Reform in Republican Turkey: The Language Council from 1926 to 1931 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/first-episode-of-language-reform-in-republican-turkey-the-language-council-from-1926-to-1931/1F1E7DDFF38AA89DC2FAD9EA22AE37FF |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |volume=18 |issue=3 |page=277 |doi=10.1017/S1356186308008511 |hdl=11693/49487 |s2cid=162474551 |issn=1474-0591|hdl-access=free|url-access=subscription }}</ref> Частёв реформы было ай заміна [[Перзьскый алфавіт|перзьско-арабского]] писма [[Турецькый алфавіт|розшыренов латиніков]]. Тоты зміны мали за цїль підпорити розвой новой подобы писомного турецького языка, котрый бы лїпше одражав говореный язык, і єдночасно підпорити взник новой подобы говореного турецького языка, котрый бы посилнїв нову [[народ|народну ідентіту]] Турції як постосманьского [[суверенный штат|штату]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Geoffrey |title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success |publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=978-0-19-925669-3}}</ref> Далшы приклады османьско-турецькых слов і їх модерных турецькых еквівалентів найдете в [[Список заміненых перевзятых слов в турецькім языку|списку заміненых перевзятых слов в турецькім языку]]. Низше уваджаме пять прикладів [[арабскых]] перевзятых слов вєдно з їх сінонімами турецького походжіня; арабскы перевзяты слова ся в модернім турецькім языку понынї хоснують попри турецькых словах. {| class="wikitable" ! [[Русиньскый язык|Русиньскый]] !! Османьскый !! [[Турецькый язык|Модерный турецькый]] |- | повинность || {{lang|ota|وظیفه}} {{translit|ota|vazife}} || {{lang|tr|görev}} |- | позітівный || {{lang|ota|مثبت}} {{translit|ota|müspet}} || {{lang|tr|olumlu}} |- | тяжкость || {{lang|ota|مشكل}} {{translit|ota|müşkül}} || {{lang|tr|güçlük}} |- | провінція || {{lang|ota|ولایت}} {{translit|ota|vilâyet}} || {{lang|tr|il}} |- | война || {{lang|ota|حرب}} {{translit|ota|harp}}|| {{lang|tr|savaş}} |} == Дїдовизна == З історічного погляду є османьско-турецькый язык передходцём модерного турецького языка. Днешнїй штандартный турецькый язык є єднак в основі {{lang|tr|Türkiye Türkçesi}} (турецькый язык Турції), писаный латиніков і обогаченый о множство [[неолоґізмы|неолоґізмів]], што значіть, же в сучасности обсягує овелё перевзятых слов з іншых языків, а османьско-турецьый язык ся на сучасный турецькый язык не перемінила зо дня на день. Спочатку ся змінило лем писмо і хоць дакотры домашнї господарьства надале хосновали арабску сістему в пріватнім жывотї, векшына турецького обывательства была в тім часї неґрамотна, што переход на латиньскый алфавіт выразно злегшыло. Потім были выняты перевзяты слова і завели ся новы слова одповідаючі ростучому технолоґічному покроку. Аж до 60. років 20. стороча быв османьско-турецькый язык холем часточно зрозумітелный про тогдышнїй турецькый язык. Єдным з главных роздїлів меджі османьско-турецькым языком є одступлїня од творїня зложеных слов подля правил арабской і перзьской ґраматікы. Хоснованя такых фраз в модернім турецькім языку понынї екзістує, єднак лем в барз обмедженім розсягу і звычайно в [[жарґон|одборных контекстах]]; наприклад ся хоснує з перзьского языка одводжена [[ґенітів|ґенітівна конштрукція]] {{lang|ota|تقدیر الهی}} ({{translit|fa|takdîr-i ilâhî}}) ({{досл}} „божске призначіня“, перекладать ся як „божска прозрїтелность“ або „доля“), на роздїл од норматівной конштрукції в сучаснім турецькім языку {{lang|tr|ilâhî takdîr}} ({{досл}} „божске призначіня“). В роцї 2014 Турецька рада про освіту вырїшыла, же османьско-турецькый язык бы ся мав навчати на ісламскых середнїх школах і як волительный предмет на остатнїх школах. Тото рїшіня підпорив презідент [[Реджеп Таїп Ердоган]], котрый навів, же тот язык бы ся мав навчати на школах, жебы молодшы ґенерації не стратили контакт зо своёв културнов дїдовизнов.<ref>{{cite news |last=Pamuk |first=Humeyra |date=December 9, 2014 |title=Erdogan's Ottoman language drive faces backlash in Turkey |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-education-ottoman/erdogans-ottoman-language-drive-faces-backlash-in-turkey-idUSKBN0JN1X020141209 |work=[[Reuters]] |location=Istanbul |access-date=May 25, 2019}}</ref> == Транслітерації == {{поз. тыж|Османьскый алфавіт}} Сістема транслітерації {{lang|tr|[[Енціклопедія ісламу|İslâm Ansiklopedisi]]}} ся стала в области [[орьєнталістіка|орьєнталістікы]] „де факто“ штандартом про транслітерацію текстів в османьско-турецькім языку.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2</ref> В области [[транскріпція (лінґвістіка)|транскріпції]] ся штандартом стали словникы „New Redhouse“, Карла Стеуервалда і Феріта Девелліоглу.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 13</ref> Далшов сістемов транслітерації є „Deutsche Morgenländische Gesellschaft“ (DMG), котрый забезпечує сістему транслітерації про будьякого туркіцького языка писаного арабскым писмом.<ref>[https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf Transkriptionskommission der DMG ''Die Transliteration der arabischen Schrift in ihrer Anwendung auf die Hauptliteratursprachen der islamischen Welt'', p. 9] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf |date=2012-07-22}}</ref> Меджі сістемами İA і DMG екзістує лем мало роздїлів. {| class="wikitable" |+ Транслітерація İA<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2f.</ref> |- align=center | {{lang|ota|ا}} | {{lang|ota|ب}} | {{lang|ota|پ}} | {{lang|ota|ت}} | {{lang|ota|ث}} | {{lang|ota|ج}} | {{lang|ota|چ}} | {{lang|ota|ح}} | {{lang|ota|خ}} | {{lang|ota|د}} | {{lang|ota|ذ}} | {{lang|ota|ر}} | {{lang|ota|ز}} | {{lang|ota|ژ}} | {{lang|ota|س}} | {{lang|ota|ش}} | {{lang|ota|ص}} | {{lang|ota|ض}} | {{lang|ota|ط}} | {{lang|ota|ظ}} | {{lang|ota|ع}} | {{lang|ota|غ}} | {{lang|ota|ف}} | {{lang|ota|ق}} | {{lang|ota|ك}} | {{lang|ota|گ}} | {{lang|ota|ڭ}} | {{lang|ota|ل}} | {{lang|ota|م}} | {{lang|ota|ن}} | {{lang|ota|و}} | {{lang|ota|ه}} | {{lang|ota|ی}} |- align=center | {{translit|ota|ʾ, ā}} | {{translit|ota|b}} | {{translit|ota|p}} | {{translit|ota|t}} | {{translit|ota|s̱}} | {{translit|ota|c}} | {{translit|ota|ç}} | {{translit|ota|ḥ}} | {{translit|ota|ḫ}} | {{translit|ota|d}} | {{translit|ota|ẕ}} | {{translit|ota|r}} | {{translit|ota|z}} | {{translit|ota|j}} | {{translit|ota|s}} | {{translit|ota|ş}} | {{translit|ota|ṣ}} | {{translit|ota|ż}} | {{translit|ota|ṭ}} | {{translit|ota|ẓ}} | {{translit|ota|ʿ}} | {{translit|ota|ġ}} | {{translit|ota|f}} | {{translit|ota|ḳ}} | {{translit|ota|k, g, ñ, ğ}} | {{translit|ota|g}} | {{translit|ota|ñ}} | {{translit|ota|l}} | {{translit|ota|m}} | {{translit|ota|n}} | {{translit|ota|v}} | {{translit|ota|h}} | {{translit|ota|y}} |} == Позначкы == {{позначкы}} == Референції == {{референції}} == Далшы жрїдла == ; В анґліцькім языку * {{cite book|title=Ottoman-Turkish conversation-grammar: a practical method of learning the Ottoman-Turkish language, Volume 1|author=V. H. Hagopian|year=1907|publisher=D. Nutt}} Online copies: [https://books.google.com/books?id=eS8rAAAAYAAJ], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog] * {{cite book|title=A practical grammar of the Turkish language (as spoken and written)|author=Charles Wells|year=1880|publisher=B. Quaritch}} Online copies from [[Google Books]]: [https://books.google.com/books?id=bYqvxt5wQrcC], [https://archive.org/details/apracticalgramm00wellgoog], [https://books.google.com/books?id=MD1bAAAAQAAJ] * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wrsIAQAAMAAJ|title=Key to the Ottoman-Turkish conversation-grammar|author=V. H. Hagopian|year=1908|publisher=Nutt}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/simplifiedgramma00redhuoft|title=A simplified grammar of the Ottoman-Turkish language|author=Sir James William Redhouse|year=1884|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/elementarygramm00hopkgoog|title=Elementary grammar of the Turkish language: with a few easy exercises|author=Frank Lawrence Hopkins|year=1877|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CydMAAAAYAAJ|title=An English and Turkish dictionary: in two parts, English and Turkish, and Turkish and English|author=Sir James William Redhouse|year=1856|publisher=B. Quarich}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9lFJAAAAYAAJ|title=A lexicon, English and Turkish: shewing in Turkish, the literal, incidental, figurative, colloquial, and technical significations of the English terms, indicating their pronunciation in a new and systematic manner; and preceded by a sketch of English etymology, to facilitate to Turkish students ...|author=Sir James William Redhouse|year=1877|publisher=Printed for the mission by A.H. Boyajian|edition=2nd}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/turkishinterpre00boydgoog|title=The Turkish interpreter: or, A new grammar of the Turkish language|author=Charles Boyd, Charles Boyd (Major.)|year=1842|publisher=Printed for the author}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uFVWAAAAYAAJ|title=A Grammar of The Turkish Language|author=Thomas Vaughan|year=1709|publisher=Robinson}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/apracticalgramm00barkgoog|title=A practical grammar of the Turkish language: With dialogues and vocabulary|author=William Burckhardt Barker|year=1854|publisher=B. Quaritch}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/readingbookoftur00bark|title=A reading book of the Turkish language: with a grammar and vocabulary; containing a selection of original tales, literally translated, and accompanied by grammatical references : the pronunciation of each word given as now used in Constantinople|author=William Burckhardt Barker, Nasr-al-Din (khwajah.)|year=1854|publisher=J. Madden}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jD1bAAAAQAAJ|title=The Turkish campaigner's vade-mecum of Ottoman colloquial language|author=James William Redhouse (sir.)|year=1855}} * Lewis, Geoffrey. The Jarring Lecture 2002. "[https://web.archive.org/web/20200214235002/https://pdfs.semanticscholar.org/6798/3e3ff2d42575fed8f4e8df320b9eef7284d9.pdf The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success]". ; В іншых языках * [[Мегмет Гаккы Сучін|Mehmet Hakkı Suçin]]. ''Qawâ'id al-Lugha al-Turkiyya li Ghair al-Natiqeen Biha'' (Turkish Grammar for Arabs; adapted from Mehmet Hengirmen's ''Yabancılara Türkçe Dilbilgisi''), Engin Yayınevi, (2003). * Mehmet Hakkı Suçin. ''Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar: Endülüs Tarihi'' (Books That [[Atatürk]] Read: History of Andalucia; purification from the Ottoman Turkish, published by Anıtkabir Vakfı, 2001). * {{cite book|author=Kerslake, Celia|chapter=La construction d'une langue nationale sortie d'un vernaculaire impérial enflé: la transformation stylistique et conceptuelle du turc ottoman|title=Langues et Pouvoir de l'Afrique du Nord à l'Extrême-Orient|editor=Chaker, Salem|location=[[Aix-en-Provence]]|publisher=[[Edisud]]|year=1998|pages=129–138|language=fr}} * {{cite book|title=Osmanisch: Einführung in die Grundlagen der Literatursprache|author=Korkut M. Buğday|editor=Otto Harrassowitz Verlag|year=1999|language=de}} == Екстерны одказы == * [https://turkdilleri.com/en/tools/ottoman-turkish-transliteration Latin to Ottoman Turkish transliteration] * [https://muse.jhu.edu/pub/234/oa_edited_volume/chapter/3024962 Michael Talbot. 2021. Central Europe in 1910 as Seen Through the Lens of Ottoman Turkish (pp. 68-71). In: Tomasz Kamusella. ''Words in Space and Time: A Historical Atlas of Language Politics in Modern Central Europe''. Budapest and Vienna: Central European University Press.] * [https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ Ottoman Text Archive Project] * [http://www.umich.edu/~turkish/langres_ott.html Ottoman Turkish Language: Resources – University of Michigan] * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm#osmanli_turkcesi_metinleri Ottoman Turkish Language Texts] * [https://web.archive.org/web/20130311040926/http://gaspirali.com/osmanli/ Ottoman-Turkish-English Open Dictionary] * [https://pauctle.com/osmtr/ Ottoman<->Turkish Dictionary – University of Pamukkale] You can use ? character instead of an unknown letter. It provides results from Arabic and Persian dictionaries, too. * [http://osmanlica.ihya.org/ Ottoman<->Turkish Dictionary – ihya.org] * [https://lugatim.com Kubbealtı Lugatı] {{Туркіцькы языкы}} {{Турецькый язык}} [[Катеґорія:Османьскый язык| ]] [[Катеґорія:Языкы раннёго нововіку]] [[Катеґорія:Турецькый язык]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Европы]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Азії]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Африкы]] ssklc2c7zgtcpcrwrq1sqch4gafyica 170849 170848 2026-10-02T23:49:09Z Halajkovič 33393 170849 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|3|w|датум=20:36, 23 септембра 2026 (CEST)}} {{Інфобокс язык | name = Османьскый язык | altname = Османьско-турецькый язык | nativename = {{lang|ota|لسان عثمانی}}<br />{{translit|ota|Lisân-ı Osmânî}} | region = [[Османьска імперія]] | ethnicity = [[Османьскы Турци]] | era = {{circa|15. стороча}}; в роцї 1928 го як літературный штандарт замінив [[Турецькый язык|модерный турецькый язык]]<ref>{{cite web|title= Turkey – Language Reform: From Ottoman To Turkish|url= http://countrystudies.us/turkey/25.htm|website= Countrystudies.us|access-date= 24 May 2016|url-status= live|archive-url= https://web.archive.org/web/20160409100335/http://countrystudies.us/turkey/25.htm|archive-date= 9 April 2016}}</ref> | familycolor = Altaic | fam1 = [[Туркіцькы языкы]] | fam2 = [[Общі туркіцькы языкы]] | fam3 = [[Оґузьскы языкы]] | fam4 = Западооґузьскы языкы | fam5 = | ancestor = [[Староанатольскый турецькый язык]] | script = [[Османьско-турецькый алфавіт]]<br>[[Арменьско-турецькый алфавіт]] | nation = {{ubl|[[Туніськый бейлік|Туніськім бейліку]]|[[Кретьскый штат|Кретьскім штатї]]|[[Емірат Джабал Шаммар|Еміратї Джабал Шаммар]]|[[Еґіптьскый хедіват|Еґіптьскім хедіватї]]|[[Османьска імперія|Османьскій імперії]]|[[Дочасна народна влада Югозападного Кавказу|Дочасній народній владї Югозападного Кавказу]]|[[Дочасна влада Западной Трації|Дочасній владї Западной Трації]]|[[Влада Великого народного згромаджіня|Турецькій дочасній владї]]|[[Турція|Турції]] ([[Турецькый язык#Языкова реформа і модерный турецькый язык|до року 1928]]){{efn|В конштітуціях Турецькой републікы з років 1921 і 1924 ся народный язык называв як „турецькый“.<ref>{{Cite web |title=5662 |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5662 |website=DergiPark}}</ref>}}}} | iso2 = ota | iso3 = ota | glotto = otto1234 | map = Growth of the Ottoman Empire.jpg | mapcaption = Османьска імперія на верьху своєй моци. В тім періодї ся в добитых областях розвивала ай османьско-турецька култура, включно з языком. | image = [[File:Ottoman Turkish in Nastaliq.png|200px]] | imagecaption = Османьско-турецькый язык писаный штілом [[насталік]]<br />({{lang|ota|لسان عثمانی}}) }} '''Осма́ньскый язы́к''' або '''османьско-турецькый язык''' ({{lang-ota|لسان عثمانى}}, ''Lisân-ı Osmânî'', турецька высловность: {{IPA|[li'sa:nɯ os'ma:ni:]}}; {{lang-tr|Osmanlıca}}, ''Osmanlı Türkçesi'') быв штандартізованов формов [[Турецькый язык|турецького языка]] в [[Османьска імперія|Османьскій імперії]] (14.–20. стороча н. е.). Писав ся османьско-турецькым алфавітом і во вшыткых оглядах во великій мірї черьпав з [[Перзьскый язык|перзьского]] і [[Арабскый язык|арабского языка]] (посередництвом перзьского).<ref name="Inan_2019">{{cite book |last=Inan |first=Murat Umut |year=2019 |chapter=Imperial Ambitions, Mystical Aspirations: Persian Learning in the Ottoman World |editor-last=Green |editor-first=Nile |title=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca |language=English |publication-place=California |publisher=University of California Press |publication-date=2019 |pages=75–92 |doi=10.1525/luminos.64.b |isbn=978-0-520-97210-0}}</ref> Османьско-турецькый язык быв про сельскых [[Турци|Турків]] з великой части незрозумілым, тоты надале хосновали „kaba Türkçe“ („суровый/вулґарный турецькый“; пор. з [[Вулґарный латиньскый язык|вулґарным латиньскым]] і [[Демотічный-ґрецькый язык|демотічным ґрецькым]]), котрый обсяговав овелё менше чуджоязычных слов і є основов модерного штандартного турецького языка.<ref>{{cite book |author-link=Misha Glenny |last=Glenny |first=Misha |title=The Balkans — Nationalism, War, and the Great Powers, 1804–1999 |publisher=Penguin |year=2001 |page=99}}</ref> Меджі означіня того языка належали „lisân-ı Türkî“ або „zebân-ı Türkî“ („турецькый язык“) або, алтернатівно почас османьской еры, „lisân-ı Rûm“ або „zebân-ı Rûm“ („язык Румів“).<ref name="Inan_2019"/> В періодї Танзімату (1839–1876) ся при означованю языка хосновав термін „османьскый“ (لسان عثماني ''lisân-ı Osmânî'' або عثمانليجه ''Osmanlıca'').<ref>{{cite book |last=Kerslake |first=Celia |contribution=Ottoman Turkish |year=1998 |title=Turkic Languages |editor1=Lars Johanson |editor2=Éva Á. Csató |publisher=Routledge |location=New York |isbn=0415082005 |page=108}}</ref> Модерный турецькый язык хоснує такы самы терміны при означованю языка той добы (''Osmanlıca'' і ''Osmanlı Türkçesi''). В общім ся турецькый язык называв: تركجه ''Türkçe'' або تركی ''Türkî'' „турецькый“. == Історія == З історічного погляду прошов османьскый-турецькый язык трёми етапами вывоя: * {{translit|ota|Eski Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی عثمانلی توركچه‌سی}} (староосманьскый турецькый язык): верзія османьско-турецького языка хоснована аж до 16. стороча. Была практічно ідентічнов з турецькым языком хоснованым в [[Селджуцька імперія|Селджуцькій імперії]] і в [[Анатольскы бейлікы|Анатольскых бейліках]] і была часто поважована за часть {{translit|ota|Eski Anadolu Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی آناطولي توركچه‌سی}} ([[староанатольскый турецькый язык]]). * {{translit|ota|Orta Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اورتا عثمانلی توركچه‌سی}} (середнёосманьскый турецькый язык) або {{translit|ota|Klasik Osmanlıca}} (класічный османьско-турецькый язык): язык поезії і адміністрації од 16. стороча аж до періоду [[Танзімат]]у. * {{translit|ota|Yeni Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|یڭی عثمانلی توركچه‌سی}} (новоосманьскый турецькый язык): верзія, котра ся сформовала од 50. років 19. стороча аж до 20. стороча під впливом журналістікы і западноорьєнтованой літературы. Османьскый-турецькый язык ся вывивав і быв розсягло пересаджованый як імперіалный і дворовый язык почас влады Мегмеда II., на підпору котрого ся язык значно перзіфіковав.<ref name="Inan_2019"/> === Языкова реформа === {{Дале|Реформа турецького языка}} В роцї 1928, по падї Османьской імперії по Першой світовой войны і заложіню Турецькой републікы, у рамках розсяглых языковых реформ (котры были частёв шыршого контексту Ататюрковых реформ) заведженых [[Мустафа Кемал Ататюрк|Мустафов Кемалом Ататюрком]] дішло ку замінї многых перевзятых слов перзьского і арабского походжіня в языку їх турецькыма еквівалентами. Єдным з главных покровителїв реформы быв турецькый націоналіста [[Зія Ґекалп]].<ref>{{Cite journal |last=Aytürk |first=İlker |date=July 2008 |title=The First Episode of Language Reform in Republican Turkey: The Language Council from 1926 to 1931 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/first-episode-of-language-reform-in-republican-turkey-the-language-council-from-1926-to-1931/1F1E7DDFF38AA89DC2FAD9EA22AE37FF |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |volume=18 |issue=3 |page=277 |doi=10.1017/S1356186308008511 |hdl=11693/49487 |s2cid=162474551 |issn=1474-0591|hdl-access=free|url-access=subscription }}</ref> Частёв реформы было ай заміна [[Перзьскый алфавіт|перзьско-арабского]] писма [[Турецькый алфавіт|розшыренов латиніков]]. Тоты зміны мали за цїль підпорити розвой новой подобы писомного турецького языка, котрый бы лїпше одражав говореный язык, і єдночасно підпорити взник новой подобы говореного турецького языка, котрый бы посилнїв нову [[народ|народну ідентіту]] Турції як постосманьского [[суверенный штат|штату]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Geoffrey |title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success |publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=978-0-19-925669-3}}</ref> Далшы приклады османьско-турецькых слов і їх модерных турецькых еквівалентів найдете в [[Список заміненых перевзятых слов в турецькім языку|списку заміненых перевзятых слов в турецькім языку]]. Низше уваджаме пять прикладів [[арабскых]] перевзятых слов вєдно з їх сінонімами турецького походжіня; арабскы перевзяты слова ся в модернім турецькім языку понынї хоснують попри турецькых словах. {| class="wikitable" ! [[Русиньскый язык|Русиньскый]] !! Османьскый !! [[Турецькый язык|Модерный турецькый]] |- | повинность || {{lang|ota|وظیفه}} {{translit|ota|vazife}} || {{lang|tr|görev}} |- | позітівный || {{lang|ota|مثبت}} {{translit|ota|müspet}} || {{lang|tr|olumlu}} |- | тяжкость || {{lang|ota|مشكل}} {{translit|ota|müşkül}} || {{lang|tr|güçlük}} |- | провінція || {{lang|ota|ولایت}} {{translit|ota|vilâyet}} || {{lang|tr|il}} |- | война || {{lang|ota|حرب}} {{translit|ota|harp}}|| {{lang|tr|savaş}} |} == Дїдовизна == З історічного погляду є османьско-турецькый язык передходцём модерного турецького языка. Днешнїй штандартный турецькый язык є єднак в основі {{lang|tr|Türkiye Türkçesi}} (турецькый язык Турції), писаный латиніков і обогаченый о множство [[неолоґізмы|неолоґізмів]], што значіть, же в сучасности обсягує овелё перевзятых слов з іншых языків, а османьско-турецьый язык ся на сучасный турецькый язык не перемінила зо дня на день. Спочатку ся змінило лем писмо і хоць дакотры домашнї господарьства надале хосновали арабску сістему в пріватнім жывотї, векшына турецького обывательства была в тім часї неґрамотна, што переход на латиньскый алфавіт выразно злегшыло. Потім были выняты перевзяты слова і завели ся новы слова одповідаючі ростучому технолоґічному покроку. Аж до 60. років 20. стороча быв османьско-турецькый язык холем часточно зрозумітелный про тогдышнїй турецькый язык. Єдным з главных роздїлів меджі османьско-турецькым языком є одступлїня од творїня зложеных слов подля правил арабской і перзьской ґраматікы. Хоснованя такых фраз в модернім турецькім языку понынї екзістує, єднак лем в барз обмедженім розсягу і звычайно в [[жарґон|одборных контекстах]]; наприклад ся хоснує з перзьского языка одводжена [[ґенітів|ґенітівна конштрукція]] {{lang|ota|تقدیر الهی}} ({{translit|fa|takdîr-i ilâhî}}) ({{досл}} „божске призначіня“, перекладать ся як „божска прозрїтелность“ або „доля“), на роздїл од норматівной конштрукції в сучаснім турецькім языку {{lang|tr|ilâhî takdîr}} ({{досл}} „божске призначіня“). В роцї 2014 Турецька рада про освіту вырїшыла, же османьско-турецькый язык бы ся мав навчати на ісламскых середнїх школах і як волительный предмет на остатнїх школах. Тото рїшіня підпорив презідент [[Реджеп Таїп Ердоган]], котрый навів, же тот язык бы ся мав навчати на школах, жебы молодшы ґенерації не стратили контакт зо своёв културнов дїдовизнов.<ref>{{cite news |last=Pamuk |first=Humeyra |date=December 9, 2014 |title=Erdogan's Ottoman language drive faces backlash in Turkey |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-education-ottoman/erdogans-ottoman-language-drive-faces-backlash-in-turkey-idUSKBN0JN1X020141209 |work=[[Reuters]] |location=Istanbul |access-date=May 25, 2019}}</ref> == Писомна сістема == {{main|Османьско-турецькый алфавіт}} [[File:Calendar Thessaloniki 1896.jpg|thumb|right|250px|Календарь з [[Солун]]а з року 1896, козмополітічного міста; першы три рядкы суть написаны османьскым писмом]] Векшына османьско-турецькых текстів ся писали османьско-турецькым алфавітом ({{langx|ota|الفبا|elifbâ}}), котрый є варіантом [[Перзьско-арабске писмо|перзьско-арабского писма]]. Армены, Ґреци і Жыде даколи хосновали [[арменьскый алфавіт|арменьске]], [[ґрецькый алфавіт|ґрецьке]] і [[Раші писмо]] [[Гебрейскый алфавіт|гебрейске]] писмо. (поз. [[караманьскый турецькый язык]], діалект османьско-турецького языка писаный ґрецькым писмом; [[арменьско-турецькый алфавіт]]) == Чісла == {{поз. тыж|Выходны арабскы ціфры}} {| class=wikitable |+ Кардіналны чісла<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/ottomanturkishco00hago/page/89/mode/1up |page=89 |title=Ottoman-Turkish conversation-grammar; a practical method of learning the Ottoman-Turkish language|first=V. H.|last=Hagopian|date=1907|location=Heidelberg |publisher=J. Groos|access-date=5 May 2018|via=Internet Archive}}</ref> |- align=center | 0 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٠}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|صفر}} || align=left | {{translit|ota|sıfır}} |- align=center | 1 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|بر}} || align=left | {{translit|ota|bir}} |- align=center | 2 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٢}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|ایكی}} || align=left | {{translit|ota|iki}} |- align=center | 3 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٣}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اوچ}} || align=left | {{translit|ota|üç}} |- align=center | 4 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٤}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|درت}} || align=left | {{translit|ota|dört}} |- align=center | 5 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٥}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|بش}} || align=left | {{translit|ota|beş}} |- align=center | 6 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٦}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|آلتی}} || align=left | {{translit|ota|altı}} |- align=center | 7 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٧}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|یدی}} || align=left | {{translit|ota|yedi}} |- align=center | 8 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٨}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|سكز}} || align=left | {{translit|ota|sekiz}} |- align=center | 9 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٩}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|طقوز}} || align=left | {{translit|ota|dokuz}} |- align=center | 10 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١٠}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون}} || align=left | {{translit|ota|on}} |- align=center | 11 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١١}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون بر}} || align=left | {{translit|ota|on bir}} |- align=center | 12 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١٢}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون ایكی}} || align=left | {{translit|ota|on iki}} |} == Транслітерації == {{поз. тыж|Османьскый алфавіт}} Сістема транслітерації {{lang|tr|[[Енціклопедія ісламу|İslâm Ansiklopedisi]]}} ся стала в области [[орьєнталістіка|орьєнталістікы]] „де факто“ штандартом про транслітерацію текстів в османьско-турецькім языку.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2</ref> В области [[транскріпція (лінґвістіка)|транскріпції]] ся штандартом стали словникы „New Redhouse“, Карла Стеуервалда і Феріта Девелліоглу.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 13</ref> Далшов сістемов транслітерації є „Deutsche Morgenländische Gesellschaft“ (DMG), котрый забезпечує сістему транслітерації про будьякого туркіцького языка писаного арабскым писмом.<ref>[https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf Transkriptionskommission der DMG ''Die Transliteration der arabischen Schrift in ihrer Anwendung auf die Hauptliteratursprachen der islamischen Welt'', p. 9] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf |date=2012-07-22}}</ref> Меджі сістемами İA і DMG екзістує лем мало роздїлів. {| class="wikitable" |+ Транслітерація İA<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2f.</ref> |- align=center | {{lang|ota|ا}} | {{lang|ota|ب}} | {{lang|ota|پ}} | {{lang|ota|ت}} | {{lang|ota|ث}} | {{lang|ota|ج}} | {{lang|ota|چ}} | {{lang|ota|ح}} | {{lang|ota|خ}} | {{lang|ota|د}} | {{lang|ota|ذ}} | {{lang|ota|ر}} | {{lang|ota|ز}} | {{lang|ota|ژ}} | {{lang|ota|س}} | {{lang|ota|ش}} | {{lang|ota|ص}} | {{lang|ota|ض}} | {{lang|ota|ط}} | {{lang|ota|ظ}} | {{lang|ota|ع}} | {{lang|ota|غ}} | {{lang|ota|ف}} | {{lang|ota|ق}} | {{lang|ota|ك}} | {{lang|ota|گ}} | {{lang|ota|ڭ}} | {{lang|ota|ل}} | {{lang|ota|م}} | {{lang|ota|ن}} | {{lang|ota|و}} | {{lang|ota|ه}} | {{lang|ota|ی}} |- align=center | {{translit|ota|ʾ, ā}} | {{translit|ota|b}} | {{translit|ota|p}} | {{translit|ota|t}} | {{translit|ota|s̱}} | {{translit|ota|c}} | {{translit|ota|ç}} | {{translit|ota|ḥ}} | {{translit|ota|ḫ}} | {{translit|ota|d}} | {{translit|ota|ẕ}} | {{translit|ota|r}} | {{translit|ota|z}} | {{translit|ota|j}} | {{translit|ota|s}} | {{translit|ota|ş}} | {{translit|ota|ṣ}} | {{translit|ota|ż}} | {{translit|ota|ṭ}} | {{translit|ota|ẓ}} | {{translit|ota|ʿ}} | {{translit|ota|ġ}} | {{translit|ota|f}} | {{translit|ota|ḳ}} | {{translit|ota|k, g, ñ, ğ}} | {{translit|ota|g}} | {{translit|ota|ñ}} | {{translit|ota|l}} | {{translit|ota|m}} | {{translit|ota|n}} | {{translit|ota|v}} | {{translit|ota|h}} | {{translit|ota|y}} |} == Позначкы == {{позначкы}} == Референції == {{референції}} == Далшы жрїдла == ; В анґліцькім языку * {{cite book|title=Ottoman-Turkish conversation-grammar: a practical method of learning the Ottoman-Turkish language, Volume 1|author=V. H. Hagopian|year=1907|publisher=D. Nutt}} Online copies: [https://books.google.com/books?id=eS8rAAAAYAAJ], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog] * {{cite book|title=A practical grammar of the Turkish language (as spoken and written)|author=Charles Wells|year=1880|publisher=B. Quaritch}} Online copies from [[Google Books]]: [https://books.google.com/books?id=bYqvxt5wQrcC], [https://archive.org/details/apracticalgramm00wellgoog], [https://books.google.com/books?id=MD1bAAAAQAAJ] * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wrsIAQAAMAAJ|title=Key to the Ottoman-Turkish conversation-grammar|author=V. H. Hagopian|year=1908|publisher=Nutt}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/simplifiedgramma00redhuoft|title=A simplified grammar of the Ottoman-Turkish language|author=Sir James William Redhouse|year=1884|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/elementarygramm00hopkgoog|title=Elementary grammar of the Turkish language: with a few easy exercises|author=Frank Lawrence Hopkins|year=1877|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CydMAAAAYAAJ|title=An English and Turkish dictionary: in two parts, English and Turkish, and Turkish and English|author=Sir James William Redhouse|year=1856|publisher=B. Quarich}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9lFJAAAAYAAJ|title=A lexicon, English and Turkish: shewing in Turkish, the literal, incidental, figurative, colloquial, and technical significations of the English terms, indicating their pronunciation in a new and systematic manner; and preceded by a sketch of English etymology, to facilitate to Turkish students ...|author=Sir James William Redhouse|year=1877|publisher=Printed for the mission by A.H. Boyajian|edition=2nd}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/turkishinterpre00boydgoog|title=The Turkish interpreter: or, A new grammar of the Turkish language|author=Charles Boyd, Charles Boyd (Major.)|year=1842|publisher=Printed for the author}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uFVWAAAAYAAJ|title=A Grammar of The Turkish Language|author=Thomas Vaughan|year=1709|publisher=Robinson}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/apracticalgramm00barkgoog|title=A practical grammar of the Turkish language: With dialogues and vocabulary|author=William Burckhardt Barker|year=1854|publisher=B. Quaritch}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/readingbookoftur00bark|title=A reading book of the Turkish language: with a grammar and vocabulary; containing a selection of original tales, literally translated, and accompanied by grammatical references : the pronunciation of each word given as now used in Constantinople|author=William Burckhardt Barker, Nasr-al-Din (khwajah.)|year=1854|publisher=J. Madden}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jD1bAAAAQAAJ|title=The Turkish campaigner's vade-mecum of Ottoman colloquial language|author=James William Redhouse (sir.)|year=1855}} * Lewis, Geoffrey. The Jarring Lecture 2002. "[https://web.archive.org/web/20200214235002/https://pdfs.semanticscholar.org/6798/3e3ff2d42575fed8f4e8df320b9eef7284d9.pdf The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success]". ; В іншых языках * [[Мегмет Гаккы Сучін|Mehmet Hakkı Suçin]]. ''Qawâ'id al-Lugha al-Turkiyya li Ghair al-Natiqeen Biha'' (Turkish Grammar for Arabs; adapted from Mehmet Hengirmen's ''Yabancılara Türkçe Dilbilgisi''), Engin Yayınevi, (2003). * Mehmet Hakkı Suçin. ''Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar: Endülüs Tarihi'' (Books That [[Atatürk]] Read: History of Andalucia; purification from the Ottoman Turkish, published by Anıtkabir Vakfı, 2001). * {{cite book|author=Kerslake, Celia|chapter=La construction d'une langue nationale sortie d'un vernaculaire impérial enflé: la transformation stylistique et conceptuelle du turc ottoman|title=Langues et Pouvoir de l'Afrique du Nord à l'Extrême-Orient|editor=Chaker, Salem|location=[[Aix-en-Provence]]|publisher=[[Edisud]]|year=1998|pages=129–138|language=fr}} * {{cite book|title=Osmanisch: Einführung in die Grundlagen der Literatursprache|author=Korkut M. Buğday|editor=Otto Harrassowitz Verlag|year=1999|language=de}} == Екстерны одказы == * [https://turkdilleri.com/en/tools/ottoman-turkish-transliteration Latin to Ottoman Turkish transliteration] * [https://muse.jhu.edu/pub/234/oa_edited_volume/chapter/3024962 Michael Talbot. 2021. Central Europe in 1910 as Seen Through the Lens of Ottoman Turkish (pp. 68-71). In: Tomasz Kamusella. ''Words in Space and Time: A Historical Atlas of Language Politics in Modern Central Europe''. Budapest and Vienna: Central European University Press.] * [https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ Ottoman Text Archive Project] * [http://www.umich.edu/~turkish/langres_ott.html Ottoman Turkish Language: Resources – University of Michigan] * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm#osmanli_turkcesi_metinleri Ottoman Turkish Language Texts] * [https://web.archive.org/web/20130311040926/http://gaspirali.com/osmanli/ Ottoman-Turkish-English Open Dictionary] * [https://pauctle.com/osmtr/ Ottoman<->Turkish Dictionary – University of Pamukkale] You can use ? character instead of an unknown letter. It provides results from Arabic and Persian dictionaries, too. * [http://osmanlica.ihya.org/ Ottoman<->Turkish Dictionary – ihya.org] * [https://lugatim.com Kubbealtı Lugatı] {{Туркіцькы языкы}} {{Турецькый язык}} [[Катеґорія:Османьскый язык| ]] [[Катеґорія:Языкы раннёго нововіку]] [[Катеґорія:Турецькый язык]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Европы]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Азії]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Африкы]] dzia5391r6dqtz5brhjummgknchfpqc 170850 170849 2026-10-02T23:49:30Z Halajkovič 33393 /* Історія */ 170850 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Статья в роботѣ|[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]])|3|w|датум=20:36, 23 септембра 2026 (CEST)}} {{Інфобокс язык | name = Османьскый язык | altname = Османьско-турецькый язык | nativename = {{lang|ota|لسان عثمانی}}<br />{{translit|ota|Lisân-ı Osmânî}} | region = [[Османьска імперія]] | ethnicity = [[Османьскы Турци]] | era = {{circa|15. стороча}}; в роцї 1928 го як літературный штандарт замінив [[Турецькый язык|модерный турецькый язык]]<ref>{{cite web|title= Turkey – Language Reform: From Ottoman To Turkish|url= http://countrystudies.us/turkey/25.htm|website= Countrystudies.us|access-date= 24 May 2016|url-status= live|archive-url= https://web.archive.org/web/20160409100335/http://countrystudies.us/turkey/25.htm|archive-date= 9 April 2016}}</ref> | familycolor = Altaic | fam1 = [[Туркіцькы языкы]] | fam2 = [[Общі туркіцькы языкы]] | fam3 = [[Оґузьскы языкы]] | fam4 = Западооґузьскы языкы | fam5 = | ancestor = [[Староанатольскый турецькый язык]] | script = [[Османьско-турецькый алфавіт]]<br>[[Арменьско-турецькый алфавіт]] | nation = {{ubl|[[Туніськый бейлік|Туніськім бейліку]]|[[Кретьскый штат|Кретьскім штатї]]|[[Емірат Джабал Шаммар|Еміратї Джабал Шаммар]]|[[Еґіптьскый хедіват|Еґіптьскім хедіватї]]|[[Османьска імперія|Османьскій імперії]]|[[Дочасна народна влада Югозападного Кавказу|Дочасній народній владї Югозападного Кавказу]]|[[Дочасна влада Западной Трації|Дочасній владї Западной Трації]]|[[Влада Великого народного згромаджіня|Турецькій дочасній владї]]|[[Турція|Турції]] ([[Турецькый язык#Языкова реформа і модерный турецькый язык|до року 1928]]){{efn|В конштітуціях Турецькой републікы з років 1921 і 1924 ся народный язык называв як „турецькый“.<ref>{{Cite web |title=5662 |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/5662 |website=DergiPark}}</ref>}}}} | iso2 = ota | iso3 = ota | glotto = otto1234 | map = Growth of the Ottoman Empire.jpg | mapcaption = Османьска імперія на верьху своєй моци. В тім періодї ся в добитых областях розвивала ай османьско-турецька култура, включно з языком. | image = [[File:Ottoman Turkish in Nastaliq.png|200px]] | imagecaption = Османьско-турецькый язык писаный штілом [[насталік]]<br />({{lang|ota|لسان عثمانی}}) }} '''Осма́ньскый язы́к''' або '''османьско-турецькый язык''' ({{lang-ota|لسان عثمانى}}, ''Lisân-ı Osmânî'', турецька высловность: {{IPA|[li'sa:nɯ os'ma:ni:]}}; {{lang-tr|Osmanlıca}}, ''Osmanlı Türkçesi'') быв штандартізованов формов [[Турецькый язык|турецького языка]] в [[Османьска імперія|Османьскій імперії]] (14.–20. стороча н. е.). Писав ся османьско-турецькым алфавітом і во вшыткых оглядах во великій мірї черьпав з [[Перзьскый язык|перзьского]] і [[Арабскый язык|арабского языка]] (посередництвом перзьского).<ref name="Inan_2019">{{cite book |last=Inan |first=Murat Umut |year=2019 |chapter=Imperial Ambitions, Mystical Aspirations: Persian Learning in the Ottoman World |editor-last=Green |editor-first=Nile |title=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca |language=English |publication-place=California |publisher=University of California Press |publication-date=2019 |pages=75–92 |doi=10.1525/luminos.64.b |isbn=978-0-520-97210-0}}</ref> Османьско-турецькый язык быв про сельскых [[Турци|Турків]] з великой части незрозумілым, тоты надале хосновали „kaba Türkçe“ („суровый/вулґарный турецькый“; пор. з [[Вулґарный латиньскый язык|вулґарным латиньскым]] і [[Демотічный-ґрецькый язык|демотічным ґрецькым]]), котрый обсяговав овелё менше чуджоязычных слов і є основов модерного штандартного турецького языка.<ref>{{cite book |author-link=Misha Glenny |last=Glenny |first=Misha |title=The Balkans — Nationalism, War, and the Great Powers, 1804–1999 |publisher=Penguin |year=2001 |page=99}}</ref> Меджі означіня того языка належали „lisân-ı Türkî“ або „zebân-ı Türkî“ („турецькый язык“) або, алтернатівно почас османьской еры, „lisân-ı Rûm“ або „zebân-ı Rûm“ („язык Румів“).<ref name="Inan_2019"/> В періодї Танзімату (1839–1876) ся при означованю языка хосновав термін „османьскый“ (لسان عثماني ''lisân-ı Osmânî'' або عثمانليجه ''Osmanlıca'').<ref>{{cite book |last=Kerslake |first=Celia |contribution=Ottoman Turkish |year=1998 |title=Turkic Languages |editor1=Lars Johanson |editor2=Éva Á. Csató |publisher=Routledge |location=New York |isbn=0415082005 |page=108}}</ref> Модерный турецькый язык хоснує такы самы терміны при означованю языка той добы (''Osmanlıca'' і ''Osmanlı Türkçesi''). В общім ся турецькый язык называв: تركجه ''Türkçe'' або تركی ''Türkî'' „турецькый“. == Історія == З історічного погляду прошов османьскый-турецькый язык трёми етапами вывоя: * {{translit|ota|Eski Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی عثمانلی توركچه‌سی}} (староосманьскый турецькый язык): верзія османьско-турецького языка хоснована аж до 16. стороча. Была практічно ідентічнов з турецькым языком хоснованым в [[Селджуцька імперія|Селджуцькій імперії]] і в [[Анатольскы бейлікы|Анатольскых бейліках]] і была часто поважована за часть {{translit|ota|Eski Anadolu Türkçesi}} {{lang|ota|اسكی آناطولي توركچه‌سی}} ([[староанатольскый турецькый язык]]). * {{translit|ota|Orta Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|اورتا عثمانلی توركچه‌سی}} (середнёосманьскый турецькый язык) або {{translit|ota|Klasik Osmanlıca}} (класічный османьско-турецькый язык): язык поезії і адміністрації од 16. стороча аж до періоду [[Танзімат]]у. * {{translit|ota|Yeni Osmanlı Türkçesi}} {{lang|ota|یڭی عثمانلی توركچه‌سی}} (новоосманьскый турецькый язык): верзія, котра ся сформовала од 50. років 19. стороча аж до 20. стороча під впливом журналістікы і западноорьєнтованой літературы. Османьско-турецькый язык ся вывивав і быв розсягло пересаджованый як імперіалный і дворовый язык почас влады Мегмеда II., на підпору котрого ся язык значно перзіфіковав.<ref name="Inan_2019"/> === Языкова реформа === {{Дале|Реформа турецького языка}} В роцї 1928, по падї Османьской імперії по Першой світовой войны і заложіню Турецькой републікы, у рамках розсяглых языковых реформ (котры были частёв шыршого контексту Ататюрковых реформ) заведженых [[Мустафа Кемал Ататюрк|Мустафов Кемалом Ататюрком]] дішло ку замінї многых перевзятых слов перзьского і арабского походжіня в языку їх турецькыма еквівалентами. Єдным з главных покровителїв реформы быв турецькый націоналіста [[Зія Ґекалп]].<ref>{{Cite journal |last=Aytürk |first=İlker |date=July 2008 |title=The First Episode of Language Reform in Republican Turkey: The Language Council from 1926 to 1931 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-royal-asiatic-society/article/abs/first-episode-of-language-reform-in-republican-turkey-the-language-council-from-1926-to-1931/1F1E7DDFF38AA89DC2FAD9EA22AE37FF |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |volume=18 |issue=3 |page=277 |doi=10.1017/S1356186308008511 |hdl=11693/49487 |s2cid=162474551 |issn=1474-0591|hdl-access=free|url-access=subscription }}</ref> Частёв реформы было ай заміна [[Перзьскый алфавіт|перзьско-арабского]] писма [[Турецькый алфавіт|розшыренов латиніков]]. Тоты зміны мали за цїль підпорити розвой новой подобы писомного турецького языка, котрый бы лїпше одражав говореный язык, і єдночасно підпорити взник новой подобы говореного турецького языка, котрый бы посилнїв нову [[народ|народну ідентіту]] Турції як постосманьского [[суверенный штат|штату]].<ref>{{cite book |last=Lewis |first=Geoffrey |title=The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success |publisher=Oxford University Press |year=2002 |isbn=978-0-19-925669-3}}</ref> Далшы приклады османьско-турецькых слов і їх модерных турецькых еквівалентів найдете в [[Список заміненых перевзятых слов в турецькім языку|списку заміненых перевзятых слов в турецькім языку]]. Низше уваджаме пять прикладів [[арабскых]] перевзятых слов вєдно з їх сінонімами турецького походжіня; арабскы перевзяты слова ся в модернім турецькім языку понынї хоснують попри турецькых словах. {| class="wikitable" ! [[Русиньскый язык|Русиньскый]] !! Османьскый !! [[Турецькый язык|Модерный турецькый]] |- | повинность || {{lang|ota|وظیفه}} {{translit|ota|vazife}} || {{lang|tr|görev}} |- | позітівный || {{lang|ota|مثبت}} {{translit|ota|müspet}} || {{lang|tr|olumlu}} |- | тяжкость || {{lang|ota|مشكل}} {{translit|ota|müşkül}} || {{lang|tr|güçlük}} |- | провінція || {{lang|ota|ولایت}} {{translit|ota|vilâyet}} || {{lang|tr|il}} |- | война || {{lang|ota|حرب}} {{translit|ota|harp}}|| {{lang|tr|savaş}} |} == Дїдовизна == З історічного погляду є османьско-турецькый язык передходцём модерного турецького языка. Днешнїй штандартный турецькый язык є єднак в основі {{lang|tr|Türkiye Türkçesi}} (турецькый язык Турції), писаный латиніков і обогаченый о множство [[неолоґізмы|неолоґізмів]], што значіть, же в сучасности обсягує овелё перевзятых слов з іншых языків, а османьско-турецьый язык ся на сучасный турецькый язык не перемінила зо дня на день. Спочатку ся змінило лем писмо і хоць дакотры домашнї господарьства надале хосновали арабску сістему в пріватнім жывотї, векшына турецького обывательства была в тім часї неґрамотна, што переход на латиньскый алфавіт выразно злегшыло. Потім были выняты перевзяты слова і завели ся новы слова одповідаючі ростучому технолоґічному покроку. Аж до 60. років 20. стороча быв османьско-турецькый язык холем часточно зрозумітелный про тогдышнїй турецькый язык. Єдным з главных роздїлів меджі османьско-турецькым языком є одступлїня од творїня зложеных слов подля правил арабской і перзьской ґраматікы. Хоснованя такых фраз в модернім турецькім языку понынї екзістує, єднак лем в барз обмедженім розсягу і звычайно в [[жарґон|одборных контекстах]]; наприклад ся хоснує з перзьского языка одводжена [[ґенітів|ґенітівна конштрукція]] {{lang|ota|تقدیر الهی}} ({{translit|fa|takdîr-i ilâhî}}) ({{досл}} „божске призначіня“, перекладать ся як „божска прозрїтелность“ або „доля“), на роздїл од норматівной конштрукції в сучаснім турецькім языку {{lang|tr|ilâhî takdîr}} ({{досл}} „божске призначіня“). В роцї 2014 Турецька рада про освіту вырїшыла, же османьско-турецькый язык бы ся мав навчати на ісламскых середнїх школах і як волительный предмет на остатнїх школах. Тото рїшіня підпорив презідент [[Реджеп Таїп Ердоган]], котрый навів, же тот язык бы ся мав навчати на школах, жебы молодшы ґенерації не стратили контакт зо своёв културнов дїдовизнов.<ref>{{cite news |last=Pamuk |first=Humeyra |date=December 9, 2014 |title=Erdogan's Ottoman language drive faces backlash in Turkey |url=https://www.reuters.com/article/us-turkey-education-ottoman/erdogans-ottoman-language-drive-faces-backlash-in-turkey-idUSKBN0JN1X020141209 |work=[[Reuters]] |location=Istanbul |access-date=May 25, 2019}}</ref> == Писомна сістема == {{main|Османьско-турецькый алфавіт}} [[File:Calendar Thessaloniki 1896.jpg|thumb|right|250px|Календарь з [[Солун]]а з року 1896, козмополітічного міста; першы три рядкы суть написаны османьскым писмом]] Векшына османьско-турецькых текстів ся писали османьско-турецькым алфавітом ({{langx|ota|الفبا|elifbâ}}), котрый є варіантом [[Перзьско-арабске писмо|перзьско-арабского писма]]. Армены, Ґреци і Жыде даколи хосновали [[арменьскый алфавіт|арменьске]], [[ґрецькый алфавіт|ґрецьке]] і [[Раші писмо]] [[Гебрейскый алфавіт|гебрейске]] писмо. (поз. [[караманьскый турецькый язык]], діалект османьско-турецького языка писаный ґрецькым писмом; [[арменьско-турецькый алфавіт]]) == Чісла == {{поз. тыж|Выходны арабскы ціфры}} {| class=wikitable |+ Кардіналны чісла<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/ottomanturkishco00hago/page/89/mode/1up |page=89 |title=Ottoman-Turkish conversation-grammar; a practical method of learning the Ottoman-Turkish language|first=V. H.|last=Hagopian|date=1907|location=Heidelberg |publisher=J. Groos|access-date=5 May 2018|via=Internet Archive}}</ref> |- align=center | 0 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٠}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|صفر}} || align=left | {{translit|ota|sıfır}} |- align=center | 1 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|بر}} || align=left | {{translit|ota|bir}} |- align=center | 2 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٢}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|ایكی}} || align=left | {{translit|ota|iki}} |- align=center | 3 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٣}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اوچ}} || align=left | {{translit|ota|üç}} |- align=center | 4 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٤}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|درت}} || align=left | {{translit|ota|dört}} |- align=center | 5 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٥}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|بش}} || align=left | {{translit|ota|beş}} |- align=center | 6 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٦}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|آلتی}} || align=left | {{translit|ota|altı}} |- align=center | 7 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٧}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|یدی}} || align=left | {{translit|ota|yedi}} |- align=center | 8 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٨}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|سكز}} || align=left | {{translit|ota|sekiz}} |- align=center | 9 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|٩}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|طقوز}} || align=left | {{translit|ota|dokuz}} |- align=center | 10 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١٠}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون}} || align=left | {{translit|ota|on}} |- align=center | 11 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١١}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون بر}} || align=left | {{translit|ota|on bir}} |- align=center | 12 || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|١٢}} || style="font-size:135%;line-height:150%;" | {{lang|ota|اون ایكی}} || align=left | {{translit|ota|on iki}} |} == Транслітерації == {{поз. тыж|Османьскый алфавіт}} Сістема транслітерації {{lang|tr|[[Енціклопедія ісламу|İslâm Ansiklopedisi]]}} ся стала в области [[орьєнталістіка|орьєнталістікы]] „де факто“ штандартом про транслітерацію текстів в османьско-турецькім языку.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2</ref> В области [[транскріпція (лінґвістіка)|транскріпції]] ся штандартом стали словникы „New Redhouse“, Карла Стеуервалда і Феріта Девелліоглу.<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 13</ref> Далшов сістемов транслітерації є „Deutsche Morgenländische Gesellschaft“ (DMG), котрый забезпечує сістему транслітерації про будьякого туркіцького языка писаного арабскым писмом.<ref>[https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf Transkriptionskommission der DMG ''Die Transliteration der arabischen Schrift in ihrer Anwendung auf die Hauptliteratursprachen der islamischen Welt'', p. 9] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722030443/http://www.aai.uni-hamburg.de/voror/Material/dmg.pdf |date=2012-07-22}}</ref> Меджі сістемами İA і DMG екзістує лем мало роздїлів. {| class="wikitable" |+ Транслітерація İA<ref>Korkut Buğday ''Osmanisch'', p. 2f.</ref> |- align=center | {{lang|ota|ا}} | {{lang|ota|ب}} | {{lang|ota|پ}} | {{lang|ota|ت}} | {{lang|ota|ث}} | {{lang|ota|ج}} | {{lang|ota|چ}} | {{lang|ota|ح}} | {{lang|ota|خ}} | {{lang|ota|د}} | {{lang|ota|ذ}} | {{lang|ota|ر}} | {{lang|ota|ز}} | {{lang|ota|ژ}} | {{lang|ota|س}} | {{lang|ota|ش}} | {{lang|ota|ص}} | {{lang|ota|ض}} | {{lang|ota|ط}} | {{lang|ota|ظ}} | {{lang|ota|ع}} | {{lang|ota|غ}} | {{lang|ota|ف}} | {{lang|ota|ق}} | {{lang|ota|ك}} | {{lang|ota|گ}} | {{lang|ota|ڭ}} | {{lang|ota|ل}} | {{lang|ota|م}} | {{lang|ota|ن}} | {{lang|ota|و}} | {{lang|ota|ه}} | {{lang|ota|ی}} |- align=center | {{translit|ota|ʾ, ā}} | {{translit|ota|b}} | {{translit|ota|p}} | {{translit|ota|t}} | {{translit|ota|s̱}} | {{translit|ota|c}} | {{translit|ota|ç}} | {{translit|ota|ḥ}} | {{translit|ota|ḫ}} | {{translit|ota|d}} | {{translit|ota|ẕ}} | {{translit|ota|r}} | {{translit|ota|z}} | {{translit|ota|j}} | {{translit|ota|s}} | {{translit|ota|ş}} | {{translit|ota|ṣ}} | {{translit|ota|ż}} | {{translit|ota|ṭ}} | {{translit|ota|ẓ}} | {{translit|ota|ʿ}} | {{translit|ota|ġ}} | {{translit|ota|f}} | {{translit|ota|ḳ}} | {{translit|ota|k, g, ñ, ğ}} | {{translit|ota|g}} | {{translit|ota|ñ}} | {{translit|ota|l}} | {{translit|ota|m}} | {{translit|ota|n}} | {{translit|ota|v}} | {{translit|ota|h}} | {{translit|ota|y}} |} == Позначкы == {{позначкы}} == Референції == {{референції}} == Далшы жрїдла == ; В анґліцькім языку * {{cite book|title=Ottoman-Turkish conversation-grammar: a practical method of learning the Ottoman-Turkish language, Volume 1|author=V. H. Hagopian|year=1907|publisher=D. Nutt}} Online copies: [https://books.google.com/books?id=eS8rAAAAYAAJ], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog], [https://archive.org/details/ottomanturkishc00hagogoog] * {{cite book|title=A practical grammar of the Turkish language (as spoken and written)|author=Charles Wells|year=1880|publisher=B. Quaritch}} Online copies from [[Google Books]]: [https://books.google.com/books?id=bYqvxt5wQrcC], [https://archive.org/details/apracticalgramm00wellgoog], [https://books.google.com/books?id=MD1bAAAAQAAJ] * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wrsIAQAAMAAJ|title=Key to the Ottoman-Turkish conversation-grammar|author=V. H. Hagopian|year=1908|publisher=Nutt}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/simplifiedgramma00redhuoft|title=A simplified grammar of the Ottoman-Turkish language|author=Sir James William Redhouse|year=1884|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/elementarygramm00hopkgoog|title=Elementary grammar of the Turkish language: with a few easy exercises|author=Frank Lawrence Hopkins|year=1877|publisher=Trübner}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CydMAAAAYAAJ|title=An English and Turkish dictionary: in two parts, English and Turkish, and Turkish and English|author=Sir James William Redhouse|year=1856|publisher=B. Quarich}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9lFJAAAAYAAJ|title=A lexicon, English and Turkish: shewing in Turkish, the literal, incidental, figurative, colloquial, and technical significations of the English terms, indicating their pronunciation in a new and systematic manner; and preceded by a sketch of English etymology, to facilitate to Turkish students ...|author=Sir James William Redhouse|year=1877|publisher=Printed for the mission by A.H. Boyajian|edition=2nd}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/turkishinterpre00boydgoog|title=The Turkish interpreter: or, A new grammar of the Turkish language|author=Charles Boyd, Charles Boyd (Major.)|year=1842|publisher=Printed for the author}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=uFVWAAAAYAAJ|title=A Grammar of The Turkish Language|author=Thomas Vaughan|year=1709|publisher=Robinson}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/apracticalgramm00barkgoog|title=A practical grammar of the Turkish language: With dialogues and vocabulary|author=William Burckhardt Barker|year=1854|publisher=B. Quaritch}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/readingbookoftur00bark|title=A reading book of the Turkish language: with a grammar and vocabulary; containing a selection of original tales, literally translated, and accompanied by grammatical references : the pronunciation of each word given as now used in Constantinople|author=William Burckhardt Barker, Nasr-al-Din (khwajah.)|year=1854|publisher=J. Madden}} * {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=jD1bAAAAQAAJ|title=The Turkish campaigner's vade-mecum of Ottoman colloquial language|author=James William Redhouse (sir.)|year=1855}} * Lewis, Geoffrey. The Jarring Lecture 2002. "[https://web.archive.org/web/20200214235002/https://pdfs.semanticscholar.org/6798/3e3ff2d42575fed8f4e8df320b9eef7284d9.pdf The Turkish Language Reform: A Catastrophic Success]". ; В іншых языках * [[Мегмет Гаккы Сучін|Mehmet Hakkı Suçin]]. ''Qawâ'id al-Lugha al-Turkiyya li Ghair al-Natiqeen Biha'' (Turkish Grammar for Arabs; adapted from Mehmet Hengirmen's ''Yabancılara Türkçe Dilbilgisi''), Engin Yayınevi, (2003). * Mehmet Hakkı Suçin. ''Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar: Endülüs Tarihi'' (Books That [[Atatürk]] Read: History of Andalucia; purification from the Ottoman Turkish, published by Anıtkabir Vakfı, 2001). * {{cite book|author=Kerslake, Celia|chapter=La construction d'une langue nationale sortie d'un vernaculaire impérial enflé: la transformation stylistique et conceptuelle du turc ottoman|title=Langues et Pouvoir de l'Afrique du Nord à l'Extrême-Orient|editor=Chaker, Salem|location=[[Aix-en-Provence]]|publisher=[[Edisud]]|year=1998|pages=129–138|language=fr}} * {{cite book|title=Osmanisch: Einführung in die Grundlagen der Literatursprache|author=Korkut M. Buğday|editor=Otto Harrassowitz Verlag|year=1999|language=de}} == Екстерны одказы == * [https://turkdilleri.com/en/tools/ottoman-turkish-transliteration Latin to Ottoman Turkish transliteration] * [https://muse.jhu.edu/pub/234/oa_edited_volume/chapter/3024962 Michael Talbot. 2021. Central Europe in 1910 as Seen Through the Lens of Ottoman Turkish (pp. 68-71). In: Tomasz Kamusella. ''Words in Space and Time: A Historical Atlas of Language Politics in Modern Central Europe''. Budapest and Vienna: Central European University Press.] * [https://web.archive.org/web/20110703054841/http://courses.washington.edu/otap/ Ottoman Text Archive Project] * [http://www.umich.edu/~turkish/langres_ott.html Ottoman Turkish Language: Resources – University of Michigan] * [http://www.dilbilimi.net/osmanli_arastirmalari.htm#osmanli_turkcesi_metinleri Ottoman Turkish Language Texts] * [https://web.archive.org/web/20130311040926/http://gaspirali.com/osmanli/ Ottoman-Turkish-English Open Dictionary] * [https://pauctle.com/osmtr/ Ottoman<->Turkish Dictionary – University of Pamukkale] You can use ? character instead of an unknown letter. It provides results from Arabic and Persian dictionaries, too. * [http://osmanlica.ihya.org/ Ottoman<->Turkish Dictionary – ihya.org] * [https://lugatim.com Kubbealtı Lugatı] {{Туркіцькы языкы}} {{Турецькый язык}} [[Катеґорія:Османьскый язык| ]] [[Катеґорія:Языкы раннёго нововіку]] [[Катеґорія:Турецькый язык]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Европы]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Азії]] [[Катеґорія:Вымерты языкы Африкы]] nys7l13jkr3nryrll407bfwgdfiak9l Шаблона:Vgrelease 10 25131 170870 169751 2026-10-03T05:31:32Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Шаблона:Датум выданя відеогры]] 170870 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Шаблона:Датум выданя відеогры]] jyti3b75fir68iks9lr54apgr4sl069 Піца 0 25144 170816 170117 2026-10-02T18:47:19Z Flipdot 23893 170816 wikitext text/x-wiki {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Інфобокс | above = Піца | subheader = {{lang-it|Pizza}} | image = [[Файл:Pizza-3007395.jpg|250пкс]] | caption = Піца з [[Городина|городинов]] (маслинами, паприґов и цибульов), порізана на вусям дарабув | label1 = Филь | data1 = [[Боґач]] | label2 = Місто походжіня | data2 = [[Кампанія (Італія)|Кампанія]], [[Неапол]], [[Італія]] | label3 = Головні інґредієнты | data3 = Кісто, мачанка (типово томатна), сыр (типово [[моцарела]]) | below = [[Файл:Commons-logo.svg|12пкс|middle]] '''[[:Commons:Pizza|Піца на Commons]]''' }} '''Пі́ца''' ({{Lang-it|pizza}} {{IPA|[ˈpittsa]}}, по неаполськы {{IPA|[ˈpittsə]}}) є їдіня таліянської кухни, як правило плыскый [[боґач]] из [[Кісто|кіста]] з пшеничної мукы, намащеный томатнов мачанков, присыпаный сыром и другыми інґредієнтами, спеченый при высокуй температурі и традиційно в шпорі на дрывах. Термін „піца“ ся на письмі першый раз споминат у 997.&nbsp;році у латинськоязычнуй рукописи з варощика [[Ґаета]] в южнуй [[Італія|Італії]] на гатарі [[Кампанія (Італія)|Кампанії]].<ref name=MartinMaiden>{{cite web |first=Martin |last=Maiden |website=yourDictionary.com |title=Linguistic Wonders Series: Pizza is a German(ic) Word |url=http://www.yourdictionary.com/library/pizza.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20030115224054/http://www.yourdictionary.com/library/pizza.html |archive-date=January 15, 2003}}</ref> Авторство сучасної верзії піцы часто приписувут наполітанському шефови [[Рафаеле Еспозіто]] в кунци 19.&nbsp;стороча.<ref name="Schwartz">{{Cite book|author-first1=Arthur|author-last1=Schwartz|title=Naples at Table: Cooking in Campania|url=https://archive.org/details/naplesattablecoo0000schw|year=1998|page=[https://archive.org/details/naplesattablecoo0000schw/page/68 68]|publisher=Harper Collins |isbn=9780060182618}}</ref><ref name="Dickie">{{Cite book|author-first1=John|author-last1=Dickie|title=Delizia!: The Epic History of the Italians and Their Food|url=https://archive.org/details/deliziaepichisto0000dick_j9o8|year=2008|page=[https://archive.org/details/deliziaepichisto0000dick_j9o8/page/186 186]}}</ref><ref name="Orsini">{{Cite book|author-first1=Father Giuseppe|author-last1=Orsini|author-first2=Joseph E. |author-last2=Orsini|title=Italian Baking Secrets|url=https://archive.org/details/italianbakingsec00orsi|year=2007|page=[https://archive.org/details/italianbakingsec00orsi/page/99 99]}}</ref><ref>{{cite magazine |date=March 14, 2011 |title=Pizza Margherita: History and Recipe |url=http://www.italymag.co.uk/italy-featured/recipes/pizza-margherita-history-and-recipe |url-status=dead |magazine=ITALY Magazine |archive-url=https://web.archive.org/web/20130207192931/http://www.italymag.co.uk/italy-featured/recipes/pizza-margherita-history-and-recipe |archive-date=February 7, 2013 |access-date=February 21, 2022}}</ref> У 2009.&nbsp;році [[неаполська піца]] была зареєстрована в [[Европська унія|Европськуй унії]] ги [[ґарантована традиційна особеность]] (TSG).<ref>{{cite web |url=https://www.lacucinaitaliana.com/italian-food/how-to-cook/how-to-make-neapolitan-pizza |title=How to Make Neapolitan Pizza |date=June 16, 2020 |publisher=La Cucina Italiana |access-date=June 18, 2024 |archive-date=June 20, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620005634/https://www.lacucinaitaliana.com/italian-food/how-to-cook/how-to-make-neapolitan-pizza |url-status=live }}</ref> У 2017.&nbsp;році уміня неаполської піцы зайшло до исписа [[Нематеріална културна дідузнина|нематеріалної културної дідузнины]] [[ЮНЕСКО]].<ref name="The Guardian-2017">{{Cite news |date=December 7, 2017 |title=Naples' pizza twirling wins Unesco 'intangible' status |language=en-GB |work=The Guardian |agency=Agence France-Presse |location=London |url=https://www.theguardian.com/world/2017/dec/07/naples-pizza-twirling-wins-unesco-intangible-status |url-status=live |access-date=December 7, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171207084312/https://www.theguardian.com/world/2017/dec/07/naples-pizza-twirling-wins-unesco-intangible-status |archive-date=December 7, 2017 |issn=0261-3077}}</ref> Піца и єї варіанты тото єдно з майпопуларных їдінь у світі. Піца ся продає у вшылиякых ресторанах, у тум числі спеціалных закладах&nbsp;— [[піцерія]]х; чинит ся на доставку и ги [[стрітфуд]].<ref name="Miller">{{cite web |last=Miller |first=Hanna |date=April–May 2006 |title=American Pie |url=http://www.americanheritage.com/content/american-pie |archive-url=https://web.archive.org/web/20120203155552/http://www.americanheritage.com/content/american-pie |archive-date=February 3, 2012 |url-status=live |work=American Heritage |access-date=May 4, 2012}}</ref> Піца ся ай продає у продуктовых бовтах у замороженум виді у формі основы з кіста на печіня дома у бловдері. Челядника, котрый чинит піцу, называвут „піцайоло“.<ref>{{cite web |last1=Doane |first1=Seth |title=Bringing authentic Neapolitan pizza home |url=https://www.cbsnews.com/news/bringing-authentic-neapolitan-pizza-home/ |publisher=CBS News |date=November 20, 2022}}</ref> У Італії ся піца як правило подає цілов и їст ся вилков и ножом;<ref>{{cite news |last=Naylor |first=Tony |date=September 6, 2019 |title=How to eat: Neapolitan-style pizza |newspaper=[[The Guardian]] |location=London |url=https://www.theguardian.com/food/2019/sep/06/how-to-eat-neapolitan-style-pizza |url-status=live |access-date=September 20, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190914233416/https://www.theguardian.com/food/2019/sep/06/how-to-eat-neapolitan-style-pizza |archive-date=September 14, 2019}}</ref><ref>{{cite web |last=Godoy |first=Maria |date=January 13, 2014 |title=Italians To New Yorkers: 'Forkgate' Scandal? Fuhggedaboutit |url=https://www.npr.org/sections/thesalt/2014/01/13/262087618/italians-to-new-yorkers-forkgate-scandal-fuggedaboutit |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920211635/https://www.npr.org/sections/thesalt/2014/01/13/262087618/italians-to-new-yorkers-forkgate-scandal-fuggedaboutit |archive-date=September 20, 2019 |access-date=September 20, 2019 |publisher=The Salt, National Public Radio }}</ref> у неформалных обстоянях ї знавут розрізати и пак брати дарабчикы руками. Піца ся майчасто ріже на вусям дарабув. У 2017.&nbsp;році світовый торг піцы обсяговав 128&nbsp;міліардув [[Америцькый долар|америцькых доларув]], из котрых 44&nbsp;міліарды припадали на [[Споєні штаты Америкы]] и были поділені межи 76,000 америцькыми піцеріями.<ref>{{cite web|last1=Hynum|first1=Rick|title=Pizza Power 2017 – A State of the Industry Report|url=http://www.pmq.com/December-2016/Pizza-Power-2017-A-State-of-the-Industry-Report/|website=PMQ Pizza Magazine|date=December 2016 |access-date=July 28, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729002308/http://www.pmq.com/December-2016/Pizza-Power-2017-A-State-of-the-Industry-Report/|archive-date=July 29, 2017|url-status=live}}</ref> == Етимолоґія == Майстарым письмовым споминком слова „піца“ ся держит „Codex diplomaticus Caietanus“, нотаріалный латинськоязычный документ из варощика [[Ґаета]], котрый товды быв ищи частьов [[Бізантська імперія|Бізантської імперії]].<ref name="pizza-origin-telegraph">{{cite web | url=https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/foodanddrinknews/11408256/Was-pizza-not-invented-in-Naples-after-all.html | title=Was pizza not invented in Naples after all? | first=Keith | last=Miller | website=The Daily Telegraph | date=February 12, 2015 | access-date=January 11, 2025 | quote=Giuseppe Nocca of the Istituto Alberghiero di Formia claims that the "codex diplomaticus cajtanus" of 997 CE contains the first ever written use of the word, in a list of food to be supplied annually as a tithe to the archbishops of Gaeta by the tenants of a mill on the nearby river Garigliano. | archive-date=November 2, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241102223327/https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/foodanddrinknews/11408256/Was-pizza-not-invented-in-Naples-after-all.html | url-status=live }}</ref> У тексті ся пише, ож орендарь хыжі мав кажджый рук плотити єпископу Ґаетському {{lang|la|duodecim pizze}}&nbsp;— дванадцятьма піцами&nbsp;— а щи свинськым плечом и почков на [[Руздво]] и дванадцятьма піцами тай паров курий на [[Пасха|Пасху]].<ref name="la-repubblica">{{cite web | title=Sorpresa: la parola "pizza" è nata a Gaeta | url=https://napoli.repubblica.it/cronaca/2015/02/09/news/sorpresa_la_parola_pizza_nata_a_gaeta-106914635/ | website=La Repubblica | date=February 9, 2015 | trans-title=Surprise: the word "pizza" was born in Gaeta | lang=it | access-date=November 16, 2021 | archive-date=November 16, 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20211116203026/https://napoli.repubblica.it/cronaca/2015/02/09/news/sorpresa_la_parola_pizza_nata_a_gaeta-106914635/ |url-status=live }}</ref> Сут такі пропоновані варіанты етимолоґії: * [[Бізантськый грецькый язык|бізантськоє грецькоє]] и [[Пузня латина|пузньолатинськоє]] ''pitta'' > ''pizza'', <abbr title="порувняй">пор.</abbr> сучасну грецьку [[Піта|піту]] тай апулськоє и калабрійськоє (товды тото была провінція [[Бізантська імперія|Бізантської імперії]]) ''pitta''<ref>{{cite book |last=Babiniotis |first=Georgios |date=2005 |script-title=el:Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας |trans-title=[[Dictionary of Modern Greek]] |language=el |publisher=Lexicology Centre |isbn=978-960-86190-1-2 |page=1413}}</ref>&nbsp;— круглый плыскый хліб, печеный у шпорі при высокуй температурі и пораз їдженый из топінґами. Слово ''pitta'' походит авадь уд {{Lang-grc|πικτή}} ''{{Lang|grc-Latn|pikte}}'' „ферментована выпічка“, котроє у латині стало {{Lang|la|picta}}, вадь уд {{Lang-grc|πίσσα}} ''{{Lang|grc-Latn|pissa}}'' ([[Аттичный грецькый язык|аттичный грецькый]]: πίττα, ''pitta''), „смола“,<ref>{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=pizza |title=Pizza |work=Online Etymology Dictionary |access-date=June 5, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071024174005/http://www.etymonline.com/index.php?term=pizza |archive-date=October 24, 2007 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2383267 |title=''Pissa'', Liddell and Scott, "A Greek-English Lexicon, at Perseus |publisher=Perseus.tufts.edu |access-date=June 5, 2009 |archive-date=February 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220221104553/http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2383267&redirect=true |url-status=live }}</ref> вадь {{Lang-grc|πήτεα}} ''{{Lang|grc-Latn|pḗtea}'' „высівкы“ ({{Lang|grc|πητίτης}}, {{Lang|grc-Latn|pētítēs}}, „высівковый хліб“).<ref>{{cite web |url=http://dictionary.reference.com/search?q=pizza&r=66 |title=Pizza |publisher=Dictionary.com |access-date=June 5, 2009}}</ref> * [[:it:Vocabolario etimologico della lingua italiana|„Етимолоґічный словник таліянського языка“]] выводит ''pizza'' уд діалектного ''pinza'' „щипці“ (сучасноє таліянськоє {{Lang|it|pinze}}). Оно у свою очерідь походит уд {{Lang-la|pinsere}} „бити“.<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=pizza "pizza"] ({{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220221104555/https://www.etymonline.com/search?q=pizza|date=February 21, 2022}}), ''Online Etymology Dictionary''.</ref> * уд [[Ломбардськый язык|ломбардського]] {{Lang|lng|bizzo}} вадь {{Lang|lng|pizzo}}, што значит дарабчик, котрый ся вміщує у рот, є скапчаноє из {{Lang-en|bit}} и {{Lang|en|bite}}, и было принесеноє в Італію у середині 6.&nbsp;стороча прийшлыми [[Ланґобарды|ланґобардами]]<ref name=MartinMaiden /><ref>{{cite web|url=http://www.garzantilinguistica.it/ricerca/?q=pizza|title=Pizza|work=Garzanti Linguistica|publisher=De Agostini Scuola Spa|access-date=January 31, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201194513/http://www.garzantilinguistica.it/ricerca/?q=pizza|archive-date=February 1, 2014|url-status=live}}</ref> Переход b→p мож обяснити [[Верьхньонімецькый изсув согласных|верьхньонімецькым изсувом согласных]]; у сюм контексті ся удзначує, ож {{Lang-de|Imbiss}} значит „перекус“. == Варіації == Варіацій піцы екзістує преповно: они ся удличавут начинков, крайчиками, методом прилажіня вадь ушыткыми трьома пунктами. Варіанты піцы ся часто называвут позад реґіона, де вни ся зачатково пошырили, особено у Сівернуй Америці (ги наприклад [[піца по нюйоркськы]], {{Lang-en|New York–style pizza}}). Місні варіації піцы часто ставут символами реґіоналных кухнюв. Исі исписы указувут подакотрі знамі варіації піцы: {| class="wikitable sortable" |+Italian varieties !class="unsortable"| Подобенка !Назывка !Характерні інґредієнты !Походжіня !Першый спомин !Коментарі |- |[[Файл:Pizza marinara.jpg|160px]] |Марінара ({{Lang-it|Pizza marinara}}) |Томатный сос, оливковый олуй, ореґано, чеснок. Без сыра. |[[Неапол]], [[Італія]] |1734 |Єдна з майстарых варіацій неаполської піцы. |- |[[Файл:Traditional pizza from Napoli.jpg|160px]] |Марґаріта ({{Lang-it|Pizza margherita}}) |Парадичкы, [[моцарела]], базілік. |[[Неапол]], [[Італія]] |юній 1889 |Архетипна неаполська піца. |- |[[Файл:Pizza capricciosa.jpg|160px]] |Марінара ({{Lang-it|Pizza marinara}}) |Артішокы, буженина, грибы, оливкы, парадичкы. |[[Рим]], [[Лаціо]], [[Італія]] |1937 |Подабат на кватро стаджоні, айбо начинка переколочена, а не розділена. |- |[[Файл:Pizza Quattro Stagioni.jpg|160px]] |Кватро стаджоні/Чотыри сезоны ({{Lang-it|Pizza quattro stagioni}}) |Артішокы, буженина, грибы, оливкы, парадичкы. |[[Кампанія (Італія)|Кампанія]], [[Італія]] | |Начинкы удділені єдна уд другої по чотырьох секціях, што удкликує на чотыри поры року. |- |[[Файл:Pizza quattro formaggi at restaurant, Chalk Farm Road, London.jpg|160px]] |Кварто формаджі/Чотыри сыры ({{Lang-it|Pizza quattro formaggi}}) |Чотыри филі сыра: [[моцарела]], [[ґорґонзола]], два другі залежат уд реґіона. |[[Лаціо]], [[Італія]] || Походжіня не є ясно задокументованоє, айбо держит ся, ож она ся появила приближно на зачаткови 18.&nbsp;стороча.<ref>{{cite web|url=https://le80.fr/la-pizza-4-fromages-origines-et-recettes/|title=La pizza 4 fromages : origines et recettes.|publisher=Restaurant le Quatre Vingt.|date=May 31, 2017|access-date=December 10, 2023|archive-date=November 21, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221121153146/https://le80.fr/la-pizza-4-fromages-origines-et-recettes/|url-status=dead}}</ref> | |- |[[Файл:Seafood pizza (1).jpg|160px]] |З морьопродуктами |[[Морьопродукты]] |[[Італія]] | |Межи єї пудвидами сут піца ай фурті ді маре ({{Lang-it|Pizza ai frutti di mare}}, {{Букв|„піца з плодув моря“}}) без сыра и піца пескаторе ({{Lang-it|Pizza pescatore}}, {{Букв|рыбацька піца}}) из мушлями вадь каламарями. |} {| class="wikitable sortable" |+Italian styles !class="unsortable"| Подобенка !Назывка !Характеристикы !Походжіня !Першый спомин |- |[[Файл:CalzoneAlForno.jpg|160px]] |[[Калцоне]] ({{Lang-it|calzone}}) |Закрыта піца, складена удвоє. |[[Неапол]], [[Італія]] | |- |[[Файл: Panzerotti chez PanzerotTiamo (Lyon) - 2.jpg|160px]] |Панцероті ({{Lang-it|panzerotti}}) |Подабат на калцоне, лиш ся жарит, а не пече. |Апулія, [[Італія]] | |- |[[Файл:Pizza fritta in Rome (1).jpg|160px]] |Жарена піца ({{Lang-it|pizza fritta}}) |Піца ся жарит в олою вмісто выпіканя. |[[Неапол]], [[Італія]] | |- |[[Файл:Heart shape pizzetta.jpg|160px]] |Піцета ({{Lang-it|pizzetta}}) |Small pizza served as an [[hors d'oeuvre]] or [[snack]]. |[[Італія]] | |} {| class="wikitable sortable" |+North American styles !class="unsortable"| Подобенка !Назывка !Характеристикы !Походжіня !Першый спомин |- |[[Файл:California club pizza.jpg|160px]] |По каліфорнійськы ({{Lang-en|California-style pizza}}) |Нетрадиційні інґредієнты, особено вшылияка свіжа городина. |[[Каліфорнія]], [[США]] |1980 |- |[[Файл:Chicago-Style Stuffed Pizza.jpg|160px]] |По каліфорнійськы ({{Lang-en|Chicago-style pizza}}), ''{{Lang|en|deep dish pizza}}'' ({{Букв|„піца [вчинена] у глубокуй посудині“}}) |Пече ся у тепші з высокыми стінками и має грубый слуй начинкы; крайці пораз набивавут сыром авадь другыми інґредієнтами. |[[Чікаґо]], [[США]] |дас 1940-і-і |- |[[Файл:Colorado Pizza.jpg|160px]] |По колорадськы ({{Lang-en|Colorado-style pizza}}) |З характерными грубыми, плетеными крайцями, много соса и сыра. Традиційно ся продає на вагу и їст ся из медом. |[[Колорадо]], [[США]] |1973 |- |[[Файл:Detroit Style Pizza in Lloyds Detroit Style Pan.png|160px]] |По детройтськы ({{Lang-en|Detroit-style pizza}}) |Сыр доходит до крайцюв и карамелізує ся, докывувучи ся высокых стінок тяжкої прямокутної тепші, уд чого крайці ставут тверді и хрумтячі. |[[Детройт]], [[США]] |1946 |- |[[Файл:Sally's apizza half tomato half with cheese (72126).jpg|160px]] |По каліфорнійськы ({{Lang-en|New Haven–style pizza}}) |Тонкі крайці, характерна обугленусть на кістови. |Ню Гейвен, [[Конетікут]], [[США]] |1925 |- |[[Файл:Slices of thin-crust New York style pizza.jpg|160px]] |По нюйоркськы ({{Lang-en|New York–style pizza}}) |Вдухновлена неаполськов піца з характернов складувучыми ся при їдіньови крайцями. |[[Ню Йорк (місто)|Ню Йорк]], [[США]] |Зачаток 1900-ых |- |[[Файл:Imos Hampton Deluxe-OliveCanadianbacon.JPG|160px]] |По сентлуїськы ({{Lang-en|St. Louis–style pizza}}) |Тонкі крайці, учинені без дружджув, што подабавут на крекер; як правило прилажує ся з сыром „Provel“ и ріже ся на квадратні дарабчикы. |Сент Луіс, [[Мізурі]], [[США]] |1945 |- |[[Файл:Windsor-style pizza with shredded pepperoni and canned mushroom.jpg|160px]] |По віндзорськы ({{Lang-en|Windsor-style pizza}}) |Порізькана [[пепероні]] и конзервовані грибы. |[[Віндзор (Онтаріо)|Віндзор]], [[Канада]] |1950-і |} == Похожі їдіня == * [[Калцоне]] и [[стромболі]] тото похожі їдіня, котрі ся часто чинят из [[Кісто|кіста]] ги на піцу, котроє складувут удвоє ({{Lang-it|calzone}}) вадь закручувут ({{Lang|it|stromboli}}) у нього начинку. * [[Пінса]] тото низкокалорійна варіація піцы, на котру ся знає мастити сос по выпіканю. * [[Фокача]] тото плыскый таліянськый хліб, котрый подабат по стильови тай текстурі на піцу и в подакотрых містах ся кличе {{Lang|it|pizza bianca}}, {{букв|„біла піца“}}. == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:Їдла]] [[Катеґорія:Таліянська кухня]] rgxp5zokmjitm589418g7xoyrvb755q Хоснователь:Yarickbased 2 25206 170869 170128 2026-10-03T05:31:22Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Хоснователь:Uhrorus]] 170869 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Хоснователь:Uhrorus]] kwvtgi4z928uk5j9y41dmtlz3n6o0uq Устя Ґорліцьке 0 25258 170866 170400 2026-10-03T05:30:52Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Устя Ґорлицкє]] 170866 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Устя Ґорлицкє]] edg9v1hrlcf8kt91zyb2qmlkz0dqhze Греція 0 25313 170767 2026-10-02T12:14:19Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Ґреція]] 170767 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ґреція]] jo22qgr9g18zdwraj7hd86jefyscshy ІРЯК ПУ 0 25314 170771 2026-10-02T12:31:17Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты]] 170771 wikitext text/x-wiki #redirect [[Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты]] m8gwcd2usl9p80l8dy0ltdqfv0rqxtq Булгарьскый язык 0 25315 170778 2026-10-02T13:28:29Z Flipdot 23893 Flipdot переменовав сторінку [[Булгарьскый язык]] на [[Болгарськый язык]] 170778 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Болгарськый язык]] t6rt2chcji3cutj1vbhp6rx7dwf0skt Булгарськый язык 0 25316 170779 2026-10-02T13:28:52Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Болгарськый язык]] 170779 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Болгарськый язык]] pdx5wovw8ddgj328hw47iwba6tri1uv Македонськый язык 0 25317 170780 2026-10-02T13:29:13Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Македоньскый язык]] 170780 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Македоньскый язык]] gqxjq7w04y9g3zp96s3g9uoggn8h3ir Індоевропські языкы 0 25318 170781 2026-10-02T13:29:28Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Індоевропскы языкы]] 170781 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Індоевропскы языкы]] sja1zv1ow0g62mk6eljozw1xf72f9il Епіфан Дровняк 0 25319 170786 2026-10-02T13:34:09Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Никифор Дровняк]] 170786 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Никифор Дровняк]] 85zg9b2ozz3ilsi8620s0jdgn070pwz Горлиці 0 25320 170787 2026-10-02T13:34:26Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Горлицѣ]] 170787 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Горлицѣ]] qga3oy1afysg6yl9q9adj2lkecj4ocr Шаблона:Неповна часть 10 25321 170805 2026-10-02T16:53:23Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: <div style="font-style: italic;"> Тота часть статї {{#if:{{{1|}}}|о {{{1}}} |}}є затля {{#ifeq:{{{2|}}}|курта|барз курта|порожня}}. Поможте Вікіпедії так, же єй <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і росшырите]</span>. </div><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 170805 wikitext text/x-wiki <div style="font-style: italic;"> Тота часть статї {{#if:{{{1|}}}|о {{{1}}} |}}є затля {{#ifeq:{{{2|}}}|курта|барз курта|порожня}}. Поможте Вікіпедії так, же єй <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і росшырите]</span>. </div><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> ar5522sjz9ikjb7vxp7if9kpy78q1da 170807 170805 2026-10-02T17:17:01Z Halajkovič 33393 /* */ 170807 wikitext text/x-wiki <div style="font-style: italic;"> Тота часть статї {{#if:{{{1|}}}|о {{{1}}} |}}є затля {{#ifeq:{{{2|}}}|курта|барз курта|порожня}}. Поможте Вікіпедії так, же єй <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите]</span>. </div><includeonly>[[Катеґорія:Статї з неповныма частями]]</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> l89brp5mf1vr0kneke817nz7qshq73g 170809 170807 2026-10-02T17:21:49Z Halajkovič 33393 /* */ 170809 wikitext text/x-wiki <div style="font-style: italic;"> Тота часть статї {{#if:{{{1|}}}|о {{{1}}} |}} є затля {{#ifeq:{{{2|}}}|курта|барз курта|порожня}}. Поможте Вікіпедії так, же єй <span class="plainlinks">[{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите]</span>. </div><includeonly>[[Катеґорія:Статї з неповныма частями]]</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 73v9hrlk2ok7i5grp0gk308la2cq546 Шаблона:Неповна часть/doc 10 25322 170806 2026-10-02T17:14:14Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: {{Documentation subpage}} Тота шаблона ся хоснує на означіня порожнїх або барз куртых частей (секцій) в статях. == Хоснованя == Базовый код: <code><nowiki>{{Неповна часть}}</nowiki></code> З параметрами: <code><nowiki>{{Неповна часть|тема|став}}</nowiki></code> == Параметры == * '''1''' (неповинный): Ут... 170806 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} Тота шаблона ся хоснує на означіня порожнїх або барз куртых частей (секцій) в статях. == Хоснованя == Базовый код: <code><nowiki>{{Неповна часть}}</nowiki></code> З параметрами: <code><nowiki>{{Неповна часть|тема|став}}</nowiki></code> == Параметры == * '''1''' (неповинный): Уточнїнч темы секції (наприклад: ''історія'', ''етімолоґія'', ''обывательство''). * '''2''' (неповинный): Став секції. Кедь задате слово <code>курта</code>, текст шаблоны ся змінить з „порожня“ на „барз курта“. == Приклады == {| class="wikitable" ! Код шаблоны ! Як буде то вызерати |- | <code><nowiki>{{Неповна часть}}</nowiki></code> | <div style="font-style: italic;">Тота часть статї є затля порожня. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите].</div> |- | <code><nowiki>{{Неповна часть|історії}}</nowiki></code> | <div style="font-style: italic;">Тота часть статї о історії є затля порожня. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите].</div> |- | <code><nowiki>{{Неповна часть|історії|курта}}</nowiki></code> | <div style="font-style: italic;">Тота часть статї о історії є затля барз курта. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите].</div> |- | <code><nowiki>{{Неповна часть|2=курта}}</nowiki></code> | <div style="font-style: italic;">Тота часть статї є затля барз курта. Поможте Вікіпедії так, же єй [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} доповните і розшырите].</div> |} 3ntbp78s94409t05aphhiukm97lmopt ВП:А 0 25323 170825 2026-10-02T18:58:06Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Вікіпедія:Адміністраторы]] 170825 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вікіпедія:Адміністраторы]] 384f24xvhyo4vtp8h7dus050tkqhj9i Модуль:Message box/tmbox.css 828 25324 170828 2026-10-02T19:11:31Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170828 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .tmbox { margin: 4px 0; border-collapse: collapse; border: 1px solid #c0c090; /* Default "notice" gray-brown */ background-color: #f8eaba; box-sizing: border-box; } /* For the "small=yes" option. */ .tmbox.mbox-small { font-size: 88%; line-height: 1.25em; } .tmbox-speedy { border: 2px solid #b32424; /* Red */ background-color: #fee7e6; /* Pink */ } .tmbox-delete { border: 2px solid #b32424; /* Red */ } .tmbox-content { border: 2px solid #f28500; /* Orange */ } .tmbox-style { border: 2px solid #fc3; /* Yellow */ } .tmbox-move { border: 2px solid #9932cc; /* Purple */ } .tmbox .mbox-text { border: none; /* @noflip */ padding: 0.25em 0.9em; width: 100%; } .tmbox .mbox-image { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0 2px 0.9em; text-align: center; } .tmbox .mbox-imageright { border: none; /* @noflip */ padding: 2px 0.9em 2px 0; text-align: center; } /* An empty narrow cell */ .tmbox .mbox-empty-cell { border: none; padding: 0; width: 1px; } /* keep synced with each other type of message box as this isn't qualified */ .mbox-invalid-type { text-align: center; } @media (min-width: 720px) { .tmbox { margin: 4px 10%; } .tmbox.mbox-small { /* @noflip */ clear: right; /* @noflip */ float: right; /* @noflip */ margin: 4px 0 4px 1em; width: 238px; } } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .tmbox { background-color: #2e2505; /* Dark brown, same hue/saturation as light */ } html.skin-theme-clientpref-night .tmbox-speedy { background-color: #310402; /* Dark red, same hue/saturation as light */ } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .tmbox { background-color: #2e2505; /* Dark brown, same hue/saturation as light */ } html.skin-theme-clientpref-os .tmbox-speedy { background-color: #310402; /* Dark red, same hue/saturation as light */ } } /** T367463 */ body.skin--responsive table.tmbox img { max-width: none !important; } ffh2lypp0mcty5c7j53ntmwywlflceo Модуль:Message box/fmbox.css 828 25325 170829 2026-10-02T19:12:06Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170829 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .fmbox { clear: both; /* this sheet does not require overflow-x because of this clear */ margin: 0.2em 0; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-interactive-subtle, #f8f9fa); box-sizing: border-box; color: var(--color-base, #202122); } .fmbox-warning { border: 1px solid #bb7070; /* Dark pink */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } .fmbox-editnotice { background-color: transparent; } .fmbox .mbox-text { padding: 0.35em 1em; flex: 1 1 100%; } .fmbox .mbox-image, .fmbox .mbox-imageright { padding: 4px 2px; text-align: center; flex: none; } /* keep synced with each other type of message box as this isn't qualified */ .mbox-invalid-type { text-align: center; } @media (min-width: 480px) { .fmbox { display: flex; align-items: center; } .fmbox .mbox-image { /* @noflip */ padding-left: 1em; } .fmbox .mbox-imageright { /* @noflip */ padding-right: 1em; } } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .fmbox-warning { background-color: #300; /* Reddish, same hue/saturation as light */ } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .fmbox-warning { background-color: #300; /* Reddish, same hue/saturation as light */ } } byve1d3unpx9tdcqectpwxpcop9igdf Модуль:Message box/cmbox.css 828 25326 170830 2026-10-02T19:12:26Z Flipdot 23893 Manual import from enwiki 170830 sanitized-css text/css /* {{pp|small=y}} */ .cmbox { margin: 3px 0; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: #dfe8ff; /* Default "notice" blue */ box-sizing: border-box; overflow-x: hidden; /* necessary when embedded in other templates like [[:Category:Pending_AfC_submissions]] */ color: var(--color-base, #202122); } .cmbox-speedy { border: 4px solid #b32424; /* Red */ background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } .cmbox-delete { background-color: #ffdbdb; /* Pink */ } .cmbox-content { background-color: #ffe7ce; /* Orange */ } .cmbox-style { background-color: #fff9db; /* Yellow */ } .cmbox-move { background-color: #e4d8ff; /* Purple */ } .cmbox-protection { background-color: #efefe1; /* Gray-gold */ } .cmbox .mbox-text { padding: 0.35em 1em; flex: 1 1 100%; } .cmbox .mbox-image, .cmbox .mbox-imageright { padding: 4px 2px; text-align: center; flex: none; } /* keep synced with each other type of message box as this isn't qualified */ .mbox-invalid-type { text-align: center; } @media (min-width: 480px) { .cmbox { display: flex; align-items: center; } .cmbox .mbox-image { /* @noflip */ padding-left: 1em; } .cmbox .mbox-imageright { /* @noflip */ padding-right: 1em; } } @media (min-width: 640px) { .cmbox { margin: 3px 10%; } } /* flipped lightness in hsl space except the main cmbox is the main page blue */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .cmbox { background-color: #0d1a27; /* Default "notice" blue */ } html.skin-theme-clientpref-night .cmbox-speedy, html.skin-theme-clientpref-night .cmbox-delete { background-color: #300; /* Pink */ } html.skin-theme-clientpref-night .cmbox-content { background-color: #331a00; /* Orange */ } html.skin-theme-clientpref-night .cmbox-style { background-color: #332b00; /* Yellow */ } html.skin-theme-clientpref-night .cmbox-move { background-color: #08001a; /* Purple */ } html.skin-theme-clientpref-night .cmbox-protection { background-color: #212112; /* Gray-gold */ } } @media screen and ( prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .cmbox { background-color: #0d1a27; /* Default "notice" blue */ } html.skin-theme-clientpref-os .cmbox-speedy, html.skin-theme-clientpref-os .cmbox-delete { background-color: #300; /* Pink */ } html.skin-theme-clientpref-os .cmbox-content { background-color: #331a00; /* Orange */ } html.skin-theme-clientpref-os .cmbox-style { background-color: #332b00; /* Yellow */ } html.skin-theme-clientpref-os .cmbox-move { background-color: #08001a; /* Purple */ } html.skin-theme-clientpref-os .cmbox-protection { background-color: #212112; /* Gray-gold */ } } ow0lfav5tvepc4mruh46nva6j9ok542 Шаблона:Дале 10 25327 170842 2026-10-02T20:59:46Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke: Unsubst||$B= {{#invoke:labelled list hatnote|labelledList|Далшы інформації{{#if:{{{topic|}}}|&#32;on {{{topic|}}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> 170842 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#invoke: Unsubst||$B= {{#invoke:labelled list hatnote|labelledList|Далшы інформації{{#if:{{{topic|}}}|&#32;on {{{topic|}}}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} <!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --> </noinclude> izwbm8nytqm55mwlbegswwhc0z29q4t Шаблона:Further 10 25328 170843 2026-10-02T21:00:26Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Шаблона:Дале]] 170843 wikitext text/x-wiki #redirect [[Шаблона:Дале]] 16o9apw7o1wp9cky5vlkx1pp4jjerfo