Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події 0 1026 173849 167810 2026-10-19T22:01:30Z Engelseziekte 2261 173849 wikitext text/x-wiki {{особа проста |Имя=Салвадор Далі |Образчик=[[File:Salvador Dalí 1939.jpg|250px]] |Категория_склада=Salvador Dalí |Чинность= [[малярь]] |Уроджѣня={{birth date|1904|5|11}} |Мѣсто_роджѣня= |Упокоеня={{death date and age|1989|1|23|1904|5|11}} |Мѣсто_смерти= |Мѣсто_погребу= }} '''Салвадор Далі́''' ({{lang-ca|Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech}}; [[11. май|11. мая]] [[1904]]&nbsp;— [[23. януар]]а [[1989]]) быв вызначный каталаньскый [[малярь]], знамый про свої [[Надреализм|суреалістічны]] дїла. {{lifetime|1904|1989|Далі, Салвадор}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Вытварници]] [[Катеґорія:Надреализм]] [[Катеґорія:Персоналии 20. стороча]] ce7fsdfk2iqf8ow1u8jacaytyekg2p3 0 1028 173927 166749 2026-10-20T01:59:21Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173927 wikitext text/x-wiki {{Місто | тіп = | назва = Санкт-Петербурґ | місцёва назва = {{lang-ru|Санкт-Петербург}} | образок = St. Petersburg Montage 2016.png | образок_розмір = | образок_підпис = | прапор = Flag of Saint Petersburg.svg | попис прапора = Прапор Санкт-Петербурґа | ерб = Coat of Arms of Saint Petersburg (2003).svg | попис ерба = Ерб Санкт-Петербурґа | уміщіня = | попис уміщіня = | mapx = | mapy = | marksize = | край = [[Росія]] | окрес = | реґіон = | заложене = 1703 | перша змінка = | аґломерація = Санкт-Петербурґска | статус = | подїл = | жытелїв = 5 377 503 (2022) | розлога = | ref-площа = | густота = 3631,47 | код = | коордінаты = {{Coord|59|57|N|30|19|E|scale:100000}} | elevation = | lat_d = | lat_s = | lat_NS = N | long_d = | long_m = | long_EW = E | coordinates_type = | highest = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_long_d = | lowest = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_long_d = | надморьска вышка = | водойма = Санкт-Петербурґ | етнікон = | станція = | відстань = | желїзніця к = | ref-залізниця к = | автошлях к = | ref-автошлях к = | фізічна к = | ref-фізична к = | желїзніця с = | фізічна с = | автошлях с = | братьскы міста = | день населеного пункту = | поштовы індексы = 190000—199406 | адреса = | веб-сторінка = http://gov.spb.ru/{{ref-ru}}, {{ref-en}} | пріматор = {{lang-ru|Александр Беглов}} | позначкы = }} '''Санкт-Петербу́рг''' ({{lang-ru|Санкт-Петербург}}, скор. '''СПб'''; в роках 1914–1924 – '''Петроґрад''' {{lang-ru|Петроград}}, в роках 1924–1991<ref>Наряджінём Презідії Найвысшой рады РСФСР ч. 1643-I зо 6. септембра 1991 было місту Ленінґрад вернута ёго історічна назва – Санкт-Петербурґ. На конштітучній уровни была тота зміна потверджена 21. апріля 1992 (закон здобыв платность 16. мая 1992, днём опублікованю).</ref> – '''Ленінґрад''' {{lang-ru|Ленинград}}; говорово: '''Пітєр''' {{lang-ru|Питер}}) є друге найлюднатїше місто [[Росія|Росії]].<ref name="БРЭ-ТОМ-29">{{Книга |ссылка=https://old.bigenc.ru/geography/text/3532169 |автор=Исаченко Г. А., Горячко М. Д. и др |тітул=Санкт-Петербу́рг |ответственный=председ. [[Осипов, Юрий Сергеевич|Ю. С. Осипов]] и др., отв. ред. С. Л. Кравец |год=2015 |выданя=[[Большая Российская Энциклопедия]] (в 35 т.) |місто=Москва |выдавательство=Научное издательство «[[Большая российская энциклопедия (издательство)|Большая российская энциклопедия]]» |том=29. Румыния - Сен-Жан-де-Люз |сторінкы=323—344 |сторінок=766 |isbn=978-5-85270-366-8 |тираж=35000 |language=ru}}</ref> Місто федералного значіня. Адміністратівный центер Северозападного федералного округу. Заложыв го {{OldStyleDate|27.|мая|1703|16.}} царь Петро I. В роках 1714–1728 і 1732–1918 быв головным містом російского штату.<ref>До року 1721 – [[Російске царьство]], в роках 1721–1728 і 1732–1917 – [[Російска імперія]], в септембрї – октобрї (подля старого календаря) року 1917 – [[Російска републіка|Російской републікы]], од октобра 1917 – [[Російска СФСР|Совєтьской Росії]].</ref><ref>Статья [https://web.archive.org/web/20210830213122/https://old.bigenc.ru/geography/text/5718131 «Санкт-Петербург»]. {{Wayback|url=https://old.bigenc.ru/geography/text/5718131 |date=20210830213122 }} в [[Большая российская энциклопедия|Большой российской энциклопедии.]]</ref> Лежыть в северозападній части Росії коло устя рїкы [[Нєва]] до [[Фіньскый залив|Фіньского залива]], котрый є частёв [[Балтіцьке море|Балтіцького моря]]. == Назвы == * Санкт-Петербурґ [[27. май]] [[1703]] — [[31. авґуст]] [[1914]] * Петроґрад — [[31. авґуст]] [[1914]] — [[26. януар]] [[1924]] * Ленінґрад — [[26. януар]] [[1924]] — [[16. май]] [[1992]] * Санкт-Петербурґ з [[16. май]] [[1992]] == Референції == {{референції}} {{Стыржень}} {{Найвекшы міста міліоникы Росії}} [[Катеґорія:Міста Росії]] [[Катеґорія:Санкт-Петербурґ| ]] [[Катеґорія:Населены пункты России]] [[Катеґорія:Найвекшы міста міліоникы Росії]] d959wciu9d0klnev8skesg4l09j2szd 0 1029 173859 163131 2026-10-19T22:15:09Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173859 wikitext text/x-wiki {{Универзита |назва = Санкт-Петербурґска<br/>штатна універзіта |мѣстна назва = Санкт-Петербургский<br/>государственный университет {{Реф-инфо|русс.|по русскы}} |образка файл = Spb 06-2012 University Embankment 06.jpg |образка розмѣр = 250px |образка подпис = Фасада ставбы ''Дванадцяти колегий'' |латинска назва = Universitas Petropolitana |гесло = Hic tuta perennat<br />''Ту е на безпечном мѣстѣ'' |перва назва = Академична универзита |заложена = 1724 |затворена = |тип универзиты = штатна |фонды = ₽ 1 млрд. (2016<ref>[https://fund.spbu.ru/ Эндаумент-фонд СПбГУ]</ref>) |набоженство = |челный пост1 = Президент |челна особа1 = Людмила А. Вербицкая |челный пост2 = Ректор |челна особа2 = Николай М. Кропачев |челный пост3 = |челна особа3 = |персонал = 11,854 |факулты = 21 |штуденты = 32, 400 |абсолвенты = 26, 872<ref>[http://www.priem.spbu.ru/about_spbu/summary.html Official Site]</ref> |ашпиранты = 5, 566 |докторы = 1500 |професоры = 6000 |город = [[Санкт-Петербурґ]] |округ = |регион = |держава = [[Росія]] {{flagicon|Russia}} |кампус = |free_label = |free = |colours = |affiliations = |footnotes = |сайт = [http://www.спбгу.рф/ www.спбгу.рф] |адрес = 7/9 Universitetskaya Emb., 199034, Saint Petersburg, Russia |publictransit = |telephone = 7 (812) 328 2000 |coor = |logo = |категория склада= Saint Petersburg State University }} [[File:Коридор СПбГУ.jpg|thumb|262px|{{center|Корiдор ''Двaнадцати колегий''}}]] [[File:St Petersburg University 2.jpg|thumb|262px|{{center|Памятна медайла, бронза, 1838}}]] '''Санкт-Петербурґска штатна універзіта''' ({{lang-ru|Санкт-Петербургский государственный университет}}) — єдна з найстаршых, найвекшых і найвеце престіжных універзіт в [[Росія|Росії]]. Зачаточна назва была Академічна універзіта, основана [[28. януар|28. януара]] [[1724]] декретом царя [[Петро I. Російскый|Петра І.]] як зложка Петербурґской. Академії Наук.<ref name=Jakovleva>Яковлева Т. Г.</ref> === Ректоры універзіты === Зазначка: в роках 1930 аж 1939 тот уряд офіціално ся называв «Діректор Ленінградской Штатной Універзіты». # [[Михайло Балудяньскый|Балугьянский Михаил Андреевич]] (1819—1821) # Зябловский Евдоким Филиппович (1823—1825) # Дегуров Антон Антонович (1825—1836) # Шульгин, Иван Петрович (1836—1840) # Плетнёв Петр Александрович (1840—1861) # Воскресенский Александр Абрамович (1861—1863, 1865—1867) # Ленц Емилий Христианович (1863—1865) # Кесслер Карл Федорович (1867—1873) # Редькин Петр Григорьевич (1873—1876) # Бекетов Андрей Николаевич (1876—1883) # Андреевский Иван Ефимович (1883—1887) # Владиславлев Михаил Иванович (1887—1890) # Никитин Петр Васильевич (1890—1897) # Сергеевич Василий Иванович (1897—1899) # Гольмстен Адольф Христианович (1899—1903) # Жданов Александр Маркеллович (1903—1905) # Боргман Иван Иванович (1905—1910) # Гримм Давид Давидович (1910—1911) # Гримм Ервин Давидович (1911—1918) # Иванов Александр Александрович (1918—1919) # Жебелёв Сергей Александрович (1919) # Шимкевич Владимир Михайлович (1919—1922) # Державин Николай Севастьянович (1922—1925) # Минин Сергей Константинович (1925—1926) (глава Оргкомісії ЛДУ) # Томашевский Всеволод Брониславович (1926—1927) # Серебряков Михаил Васильевич (1927—1930) # Никич-Криличевский Юрий Николаевич (1930—1932) # Сережников Виктор Константинович (1932—1933) # Лазуркин Михаил Сем1нович (1933—1937) # Лукашёв Константин Игнатьевич (1938—1939) # Золотухин Петр Васильевич (1939—1941) # Вознесенский Александр Алексеевич (1941—1948) # Домнин Никита Андреевич (1948—1950) # Ильюшин Алексей Антонович (1950—1952) # Александров Александр Данилович (1952—1964) # Кондратьев Кирилл Яковлевич (1964—1970) # Макаров Глеб Иванович (1970—1975) # Алесковский Валентин Борисович (1975—1986) # Меркурьев Станислав Петрович (1986—1993) # Вербицкая Людмила Алексеевна (1993—2008) # Кропачев Николай Михайлович (2008&nbsp;— доднесь). == Жерела и одказы == * {{Cite book |author= '''Яковлева Т. Г.''' |chapter= ПЕТЕРБУРЗЬКИЙ УНІВЕРСИТЕТ |title= //Енциклопедія історії України |editor= Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. |location= Київ, НАН України. Інститут історії України |publisher= "Наукова думка", 2011 |url=http://www.history.org.ua/?termin=Peterburzkyj_universytet |isbn= 966-00-0632-2 |at= Том&nbsp;8, сс.&nbsp;175–176}}{{ref-uk}} == Референції == <references/> {{Стыржень}} [[Катеґорія:Універзіты Росії]] [[Катеґорія:Санкт-Петербурґ]] mlzr7yqbbelpux07eyahto71qrzi76p 0 1031 173861 121645 2026-10-19T22:18:50Z Engelseziekte 2261 delete 173861 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Sarah Bernhardt-Nadar.jpg|220px|thumb]] '''Сара Бернар''' (''Sarah Bernhardt'', родне мено '''Сара-Мария-Генріет-Розін Бернар''', ''Sara-Marie-Henriette Rosine Bernard''; [[22. октобер|22. октобра]] [[1844]], [[Паріж]] – [[26. марец|26. марца]] [[1923]], Паріж) — [[Французы|французьска]] [[актер]]ка, єдна з найвызначнїшых дїятелїв театру 19. і початку 20. стороча. {{Стыржень}} {{Lifetime|1844|1923|Бернар, Сара}} kgq2um1h9a1vusl0iz5qu7lwen8tczg 0 1032 173864 97627 2026-10-19T22:22:16Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173864 wikitext text/x-wiki [[Файл:Makedonische phalanx.png|right|thumb|300px|Македоньска фаланґа озброєна сарісов]] '''Саріса''' (ґрецькы: σάρισα) была дворучна [[Копія (збрань)|копія]] хоснована [[Старовік|старовікыма]] Македонцами і Ґреками. Копія была довга 6 аж 7 метрів, причім 4 метры тырчали допереду перед фаланґістами. Тота довжка уможнёвала, абы ся до боя запоїло першых пять рядів зоставленой македоньской фалангы, што тым тіпам фаланґы давало выгоду проти класічным фаланґам [[Гопліт|гоплітів]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Войскова справа]] 81jql5xi1ldjuno6zetkheiza6p8ee1 0 1038 173870 165352 2026-10-19T22:29:13Z Engelseziekte 2261 delete 173870 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Інфобокс маєстат |name =Святослав I. Іґоревіч |title =Prince of Rus' | image =Lebedev Svyatoslavs meeting with Emperor John.jpg | imgw=250px |caption =''Lebedev Svyatoslavs meeting with Emperor John. |reign =945–972 |coronation =964 |othertitles = |full name =Sviatoslav Igorevich |predecessor =[[Igor of Kiev|Igor]] |successor =[[Yaropolk I of Kiev|Yaropolk I]] |spouse 1 =Predslava |spouse 2 =[[Malusha]] <small>(possibly of Khazarian origin)</small> |spouse 3 = |spouse 4 = |spouse 5 = |spouse 6 = |issue =''With unknown woman:''<br /> [[Yaropolk I of Kiev|Yaropolk I]]<br />[[Oleg of Drelinia|Oleg]]<br /><br /> ''With [[Malusha]]:''<br /> [[Vladimir I of Kiev|Vladimir the Great]] |dynasty =[[Rurik Dynasty]] |royal anthem = |father =[[Igor of Kiev|Igor]] |mother =[[Olga of Kiev|Saint Olga]] <small>(regent 945-964)</small> |date of birth =935? |place of birth =[[Kiev]] |date of death =March 972 [aged ~37] |place of death =lands of lower [[Dnieper]] |date of burial = |place of burial =? }} '''Святослав I. Іґоревіч''' (староруськы: С~тославъ / Свąтославъ Игорєвичь,; [[Україньскый язык|україньскы]] Святослав Ігорович; [[Російскый язык|російскы]] Святослав Игоревич; білоруськы. Святаслаў Ігаравіч; [[Ґрецькый язык|ґрецькы]] Σφενδοσθλάβος; 942? – марец 972) быв київскым [[князь|князём]] і полководцём, пануючій в роках [[962]] аж [[972]]. [[Файл:Sviatoslav1.png|thumb|left|250px|The Kievan Rus' at the beginning of Sviatoslav's reign (in red), showing his sphere of influence to 972 (in orange)]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Пановници]] 5ch0ic7lda0sccfppx04x9z6w0wqstj 0 1730 173916 172835 2026-10-20T00:40:45Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173916 wikitext text/x-wiki {{Місто | тіп = | назва = Кієв | місцёва назва = {{lang-uk|Київ}} | образок = Kyiv montage.png | образок_розмір = | мапа = Kiev map english.png | мапа_розмір = | прапор = Flag of Kyiv Kurovskyi.svg | попис прапора = Флаґ вароша | ерб = COA of Kyiv Kurovskyi.svg | попис ерба = Ерб вароша | образок_підпис = | уміщіня = | попис уміщіня = | mapx = | mapy = | marksize = | країна = {{UKR}} | окрес = | реґіон = | заложене = V сторочча | перша змінка = 482 | аґломерація = ~3 700 000 (2025)<ref>https://life.kyiv.ua/news/kiv-2025-bilshe-nizh-do-viyni-skilki-lyudey-realno-zhive-v-stolici#google_vignette</ref> | статус = 1494 | подїл = 10 раёнїв | жытелїв = 2 952 301 (2022 р.) | розлога = 835.58 | ref-площа = | густота = 3343 | код = | коордінаты = {{Coord|50|27|N|30|31|E|scale:100000}} | elevation = | lat_d = | lat_s = | lat_NS = N | long_d = | long_m = | long_EW = E | coordinates_type = | highest = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_long_d = | lowest = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_long_d = | надморьска вышка = 179 | водойма = [[Днїпр]] | етнікон = | станція = Кієв | відстань = | желїзніця к = | ref-залізниця к = | автошлях к = | ref-автошлях к = | фізічна к = | ref-фізична к = | желїзніця с = | фізічна с = | автошлях с = | братьскы міста =[[Гамбурґ]], [[Марсел]], [[Ліон]], [[Осло]], [[Мадрід]], [[Рим|Рім]], [[Варшава]], [[Мексіко]], [[Паріж]] тай иншы | день населеного пункту = послідня недїля мая | поштовы індексы = | адреса = {{ref-uk}} 01044, м.Кієв, вул. Хрещатик, 36 | веб-сторінка = https://kyivcity.gov.ua | пріматор = {{ref-uk}} Кличко Віталій Володимирович | позначкы = }} '''Кíєв''',<ref>{{Русиньскый правопис|Кíєв|194}}</ref> '''Київ''' або '''Ки́йов''' ({{lang-uk|Київ}}) є [[головне місто]] [[Україна|Україны]]. Кієв ся находить на рїцї [[Днїпр]], в северній части Україны. Має 2 952 301 жытелїв. Перше ся споминать у [[482]] роцї. В Кієві ся находить Софіївскый собор. == Історія == Кієв закладеный у 5. віцї нашой еры. По леґендї ёго заклала родина Кія, Щека, Хорива і сестры Либідь. У 862 роцї став головным варошом на [[Кієвска Русь|Руси]] і лишив ним ку 14. віцї. В 1917 і 1919-21 став столицёв [[Україньска Людова Републіка|УНР]] а в 1918 — Україньской державы. Із 1934 став столицёв [[УССР|Совєтьской Україны]]. Із 1991 року быв центром Оранжовой револуції і Євромайдана. В 2022 была Битва за Кієв, окончена розгромом російской армії. == Екстерны удкликаня == * [https://web.archive.org/web/20210417211538/https://kyivcity.gov.ua/ Офіційний портал міста Київ] * [[:uk:Історія_Києва|Історія міста Київ]] {{Ref-ua}} * [[:uk:Київ|Київ]] {{Ref-ua}} * [[:uk:Київська_Русь|Київська Русь | Русь | Русь-Україна]] {{Ref-ua}} == Удкликаня == {{reflist}} ==Ґалерея== <gallery mode="packed" heights="100"> File:Bohdan Chmelnický.jpg|Памнятник [[Богдан Хмелницькый|Богдана Хмелницкого]] File:Saint Sophia Cathedral in Kyiv bell tower P1030751-1.jpg|Храм Св. Софії File:Chrám svatého Ondřeje (Kyjev).jpg|Храм Св. Андрія File:St. Volodymyr's Cathedral in Kiev.jpg|Катедрала Св. Владимира File:St. Michael's Cathedral from belltower.JPG|Храм Св. Михаила File:St. Nicholas Roman Catholic Cathedral, Kyiv 8.jpg|Катедрала Св. Николая File:80-382-9007 Видубицький монастир.jpg|Выдубицкый монастырь File:Golden Gate Kiev 2018 G1.jpg|Золота брама File:Universität Kiew.jpg|Шевченкова универзита File:Будинок із химерами 4.jpg|Дом з химерами File:2017-05-17 Kiev Opera House.jpg|Штатна опера File:Ukraina-Kiev-National-art-museum-of-Ukraine.jpg|Народный музей уменя File:Andrijivskiy uzviz 13a-01.JPG|Музей М. Булгакова File:Maidan Nezalezhnosti view.jpg|Плац Независлости File:Національний банк України панорама.jpg|Народный банк File:Маріїнський палац в Києві.jpg|Президентскый палац </gallery> {{Головні міста країн Европы}} {{50 найвекшых міст Україны}} {{Областны центры Україны}} {{Україна}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Міста Европы]] [[Катеґорія:Головны міста]] rhtbpistrqui9uc0l427bqwb539fv9b 10 1767 173925 140429 2026-10-20T01:51:24Z Flipdot 23893 173925 wikitext text/x-wiki [[Україньскый язык|укр.]]{{#if:{{{1|}}}|&nbsp;''{{lang|uk|{{{1}}}}}''}}<noinclude> [[Category:Шаблоны языків|uk]] {{documentation}} </noinclude> cux9h96w1a4xvg6cxmpt3pj1ubgtucf 0 2854 173907 142064 2026-10-20T00:05:54Z Flipdot 23893 173907 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Інфобокс язык | name = Чеськый язык | nativename = čeština, český jazyk | region = [[Чесько]], [[Словеньско]], [[Нїмецько]], [[Польско]] | speakers = 12 міліонів | familycolor = Indo-European | fam1=[[Індоевропскы языкы|Індоевропска]] | fam2=[[Балтіцько-славяньскы языкы|Балтіцько-славяньска]] | fam3=[[Славяньскы языкы|Славяньска]] | fam4=[[Западославяньскы языкы|Западославяньска]] | nation = {{flag|Чесько}} ---- {{flag|ЕУ}} | notice = 1 | script = [[Латиніка]] ([[Чеськый алфавіт]]) | agency = Чеськый языковый інштітут | iso1 = cs | iso2 = ces/cze | iso3 = ces | map = [[Файл:Map of Czech language.svg|frameless|center]]<center><small>{{legend|#1E90FF|Чештіна}}</small> </center> }} '''Чеськый язык''' ({{lang-cs|''čeština''}} <small>высловность:</small> {{IPA|[ˈt͡ʃɛʃcɪna]}}) є [[Западославяньскы языкы|западославяньскый язык]], котрым ся бісїдує передовшыткым у [[Чесько|Чеську]]. Бісїдує ним приближно 12 міліонів людей на цілім світї. Чеськый язык є подобный і взаємно зрозумілый зо [[Словеньскый язык|словенчінов]], значно менше з [[Польскый язык|польщінов]], [[Лужіцкосербскы языкы|лужіцков сербчінов]]. == Історія == Чештіна ся розвила на кінцї [[1. тысячроча]] з западного говора [[Праславянчіна|праславянчіны]]. В прачеськім періодї всокотила дакотры праславяньскы знакы, такы як [[єр]]ы, носовы гласны, [[Палаталізація|палаталізацію]] ці сістему четверых минулых часів ([[аоріст]], [[імперфект]], [[перфект]], [[плусквамперфект]]). Тоты знакы не пізднїше [[15. стороча]] поступно счезли (в указанім порядку). Писомны памняткы з найстаршого періоду суть лем спорадічны. Чітати і писати тоды знало векшынов лем [[духовенство]]. Функцію офіційного языка выконовала [[Латиньскый язык|латінчіна]], даколи [[старославянчіна]]. Першов чеськов писомнов памнятков суть дві речіня з документу о заснованю [[Літомеріце|літомеріцькой]] [[Капітула|капітулы]] з [[1057|1057. року]], котры суть очівидно май молоды, судячі з ушыткого аж із [[12. стороча]]. Тоты речіня были писаны тзв. прімітівным правописом, котрый хосновав незмінену [[Латиніка|латиніку]] і про запис звуків, котры были латинї чуджі (єдна буква могла означати веце [[звук]]ів). У [[14. стороча|14. сторочу]] чештіна проникла до літературы і сферы урядных контактів. Обявили ся першы чеськы писаны книгы. Рїшінём [[Карл IV.|Карла IV.]] быв зробленый першый чеськый переклад [[Біблія|Біблії]]. Хосновав ся діґрафный правопис. На переломі 14. і [[15. стороча|15.]] сторіч ся обявила пропозіція о реформі правопису, котра завела до чештіны хоснованя [[Діакрітічны знакы|діакрітічных знаків]]. Пропаґатором той реформы быв [[Ян Гус]], айбо не є докус ясно ці быв ай ї автором. Великый розвиток чеськой писаной літературы ся став по вынаходжіню [[книгодрукованя]] в [[16. стороча|16. сторочу]]. За примір списовного языка ся довго хосновала тзв. [[краліцька Біблія]]. По поражцї [[Чеське ставове повстаня|ставового повстаня]] в [[1620|1620. роцї]] дошло до поступного упадку чеськой літературы, спричіненого передовшыткым еміґраціёв чеськой некатолицькой інтеліґенції ([[Ян Амос Коменьскый|Яна Амоса Коменьского]], [[Павел Страньскый|Павла Страньского]] ітд.). Але і в тій добі выходила чеська література, котра єднач підлїгала строгій [[Цензура|цензурї]]. У [[1627]]–[[1628]]. роках другым урядным языком у [[Чехы (історічна країна)|Чехах]] і на [[Морава (історічна країна)|Мораві]] ся став [[нїмецькый язык]], одтоды прирівненый до чештіны (і фактічно вдяка політичному тиску дістав у часї слїдуючіх сторіч верьх). Снага завести [[нїмецькый язык]] єднотным на вшыткых землях [[Габсбурґы|габсбурской]] монархії ся обявила у [[18. стороча|18. сторочу]] ([[Марія Терезія]], [[Йосиф II.]]) з практічных (скорше як націоналных) причін. Не позераючі на тото ся вказала нереалнов, бо чеськоязычноє общество было великым і по стратї векшыны земель понїмченой [[Сілезія|Сілезії]] мало в остатку Чеськой коруны над нїмецькоязычныма процентну перевагу. Зрушіня [[Невольніцтво|невольніцтва]] доволило пак на кінцю 18. стороча обяву двиганя, означеного [[Народне возроджіня|народным возроджінём]]. Вдяка снагам народных будителїв была у [[XIX. стороча|19. сторочу]] зась піднята уровень чеськой літературы. А вдяка повинному школованю і высокій [[Ґрамотность|ґрамотности]] общества списовный язык перестав быти завислым од узкой верствы інтеліґенції. По вшелиякым пробам кодіфікації была наконець прията ґраматіка [[Йосиф Добровскый|Йосифа Добровского]], котра першыраз вышла в [[1809|1809. роцї]]. Обновлїню чеськой лексікы приспіло передовшыткым выданя пятитомного Словника чесько-нїмецького ([[1830]]-[[1835]]) [[Йозеф Юнґманн|Йозефа Юнґманна]]. Розвила ся публіцістіка, красна література ся намагала наближыти ід жывому языку. Были одвержены дакотры зостаткы застарїтого правопису краліцькой Біблії. Списовна чештіна в тій добі дістала веце-менше днешню подобу. == Говоры == [[File:Czech dialects.PNG|thumb|upright=1.25|Говоры чештіны: 1 – чеська ґрупа (підґрупы: 1a – северовыходочеська, 1b – середнёчеська, 1c – югозападочеська, 1d – чеськоморавска), 2 – середнёморавска ґрупа, 3 – выходоморавска ґрупа, 4 – сілезьска ґрупа (4a – сілезьскоморавска підґрупа, 4b – сілезьскопольска підґрупа), 5 – говорово многородны областї.]] {{ГоловнаСтатя|Говоры чештіны}} Чештіна має много [[Говор|говорів]], котры суть векшынов взаємно зрозумілы. Під впливом медії а [[Бісїдна чештіна|бісїдной чештіны]] ся стирають роздїлы меджі нима. Чеськы говоры ся дїлять на 4 ґрупы: *Чеська говорова ґрупа (з [[Бісїдна чештіна|бісїднов чештінов]], котра фунґує за [[інтердіалект]]) *Середнёморавска говорова ґрупа (ганацька) *Выходоморавска говорова ґрупа (моравскословеньска) *Сілезьскы говоры На меджовых землях, населеных перед 1945. роком Нїмцями, говоры суть многородны. == Писмо == {{ГоловнаСтатя|Чеськый алфавіт}} Чештіна хоснує [[Латиніка|латиніку]], доповнену [[Діакрітічны знакы|діакрітічныма знаками]] і [[діґраф]]ом '''ch''', котрый ся тримле за окрему букву.<br />Надшоровый знак [[гачок]] ([[Чеськый язык|чеськ.]] ''háček'') означає сычачі і мнягкы согласны, а кідь стоїть над гласнов '''e''' — мнягкость опереднёго согласного; обычайно буква '''ě''' одповідать [[Старославяньскый язык|старославяньскому]] [[Ять|ятёви (ѣ)]]. [[Довжень]] (''čárka'') означать довгость гласных (над '''u''' ся щі хоснує [[Кружок (діакрітічный знак)|кружок]] (''kroužek''), кідь тото '''u''' іде з давного '''о'''). Буквы '''q''', '''w''' і '''x''' ся хоснують лем в пожычках. {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#white; text-align:center" | style="width:3em"| A a | style="width:3em"| Á á | style="width:3em"| B b | style="width:3em"| C c | style="width:3em"| Č č | style="width:3em"| D d | style="width:3em"| Ď ď |- | E e | É é | Ě ě | F f | G g | H h | Ch ch |- | I i | Í í | J j | K k | L l | M m | N n |- | Ň ň | O ó | P p | Q q | R r | Ř ř | S s |- | Š š | T t | Ť ť | U u | Ú ú | Ů ů | V v |- | W w | X x | Y y | Ý ý | Z z | Ž ž | |} == Фонетіка і фонолоґія == Чештіна мать 10 [[Гласный|гласных]] [[Фонема|фонем]] (по пять куртых і довгых), 27 [[Согласный|согласных]] і три [[діфтонґ]]ы. === Монофтонґы === [[Файл:Czech vowel chart.png|thumb|Высловность чеськых гласных.]] {|class=wikitable |- !Голосный !МФА !Правопис |- !colspan=4|Довгы гласны |- |/í/ |{{IPA|/iː/}} |í, ý ^* |- |/ú/ |{{IPA|/uː/}} |ú, ů ^* |- |/é/ |{{IPA|/ɛː/}} |é |- |/ó/ |{{IPA|/oː/}} |ó |- |/á/ |{{IPA|/aː/}} |á |- !colspan=4|Курты гласны |- |/i/ |{{IPA|/ɪ/}} |i, y ^* |- |/u/ |{{IPA|/ʊ/}} |u |- |/e/ |{{IPA|/ɛ/}} |e, ě ^* |- |/o/ |{{IPA|/o/}} |o |- |/a/ |{{IPA|/a/}} |a |} <small>^* ''Ґрафічноє роздїлёваня тых гласных в писмі є дане історічныма причінами і не мать ниякый уплив на їх днешню высловность.''</small> === Діфтонґы === В чештінї суть три [[Діфтонґ|двогласкы]] (діфтонґы):<br /> :/au/ {{IPA|[aʊ̯]}} (хоснує ся лем в [[Чутєслово|чутєсловах]] і словах чуджоязычного походжіня)<br /> :/eu/ {{IPA|[eʊ̯]}} (хоснує ся лем в словах чуджоязычного походжіня)<br /> :/ou/ {{IPA|[oʊ̯]}} Вшыткы тоты двогласкы суть падаючі, складовый у них першый компонент, а другый є [[Півгласный согласный|півгласным]] (нескладовым ''u''). Злучіня гласных ''ia'', ''ie'', ''ii'', ''io'', ''iu'' в словах чуджоязычного походжіня ся за двогласкы не тримлють, высловлюють ся з [j] меджі гласныма ({{IPA|[ɪja, ɪjɛ, ɪjɪ, ɪjo, ɪju]}}). === Согласны === {| class="wikitable" style="text-align: center" |- style="vertical-align: center; font-size: x-small; height: 2em" | style="font-size: 90%;" | Місто артікулації → ! colspan=2 | [[Губны согласны|Губны]] ! colspan=2 | [[Переднёязычны согласны|Зубны]] ! colspan=2 | [[Заднёязычны согласны|Заднёязычны]] ! colspan=2 | [[Голосівковы согласны|(Фарінґалны)]] |- style="vertical-align: center; font-size: x-small; height: 3em" | style="font-size: 90%;" | Спосôб артікулації ↓ ! style="width: 4em;" | [[Губно-губны согласны|Губно-губны]] ! style="width: 4em;" | [[Губно-зубны согласны|Губно-зубны]] ! style="width: 4em;" | [[Переднёясновы согласны|Переднёясновы]] ! style="width: 4em;" | [[Заднёясновы согласны|Заднёясновы]] ! style="width: 4em;" | [[Переднёпіднебны согласны|Переднёпіднебны]] ! style="width: 4em;" | [[Заднёпіднебны согласны|Заднёпіднебны]] ! colspan="2" style="width: 4em;" | [[Голосівковы согласны|Голосівковы]] |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Носовы согласны|Носовы]] | class="nounderlines" | {{IPA|m}} | class="nounderlines" | ({{IPA|ɱ}})¹ | class="nounderlines" colspan="2" | {{IPA|n}} | class="nounderlines" | {{IPA|ɲ}} | class="nounderlines" | ({{IPA|ŋ}})² | class="nounderlines" colspan="2" style="background:#ccc" | |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Выбуховы согласны|Выбуховы]] | class="nounderlines" | {{IPA|p}} {{IPA|b}} | class="nounderlines" | | class="nounderlines" colspan="2" |{{IPA|t}} {{IPA|d}} | class="nounderlines" | {{IPA|c}} {{IPA|ɟ}} | class="nounderlines" | {{IPA|k}} {{IPA|ɡ}}³ | class="nounderlines" style="width: 1em;" | ({{IPA|ʔ}})⁴ |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Афрікаты]] | class="nounderlines" | &nbsp; | class="nounderlines" | &nbsp; | class="nounderlines" | {{IPA|t͡s}} {{IPA|d͡z}}⁵ | class="nounderlines" | {{IPA|t͡ʃ}} {{IPA|d͡ʒ}}⁵ | class="nounderlines" | &nbsp; | class="nounderlines" | &nbsp; | class="nounderlines" style="width: 1em;" | |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Фрікатівны согласны|Фрікатівны]] | class="nounderlines" | | class="nounderlines" | {{IPA|f}}⁶ {{IPA|v}}⁷ | class="nounderlines" | {{IPA|s}} {{IPA|z}} | class="nounderlines" | {{IPA|ʃ}} {{IPA|ʒ}} | class="nounderlines" | | class="nounderlines" | {{IPA|x}}⁸ ({{IPA|ɣ}})⁹ | class="nounderlines" rowspan="2" colspan="2" | {{IPA|ɦ}}⁹¹⁰ |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Ховзаючі согласны|Ховзаючі]] | class="nounderlines" | | class="nounderlines" | | class="nounderlines" colspan="2" | | class="nounderlines" | {{IPA|j}} | class="nounderlines" | |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Хриплячі согласны|Хриплячі]] | class="nounderlines" | | | class="nounderlines" colspan="2" | {{IPA|r}} {{IPA|r̝}}¹¹ | | class="nounderlines" | | class="nounderlines" colspan="2" style="background:#ccc" | |- style="font-size: 120%;" ! style="font-size: x-small; text-align:left" | [[Боковы согласны|Боковы]] | class="nounderlines" colspan="2" style="background:#ccc" | | class="nounderlines" colspan="2" | {{IPA|l}}¹² | class="nounderlines" | | class="nounderlines" | | class="nounderlines" colspan="2" style="background:#ccc" | |} {{hidden|Вказати познамкы| :¹ Така реалізація /m/ ся обычайно зъявляє перед губно-зубныма звуками (/f, v/), напр. у слові ''tra'''m'''vaj''. :² Така реалізація /n/ ся обычайно зъявляє перед заднёпіднебныма звуками (/k, g, x/), напр. у слові ''ba'''n'''ka''. :³ /g/ як окрема фонема ся стрїчать лем у пожыченых словах. В домашнїх словах [g] є звонков реалізаціёв /k/. Зачаточне праславяньске /g/ ся в чештінї по 14. сторочу змінило на /h/. :⁴ [[Раз (фонетіка)|Раз]] ся не тримле за окрему фонему. Хоснує ся в чештінї лем факултатівно. Высловность з разом ці без раза не мінить значіня слов. Раз не мать діштінктівной функції. :Стары правила списовной высловности жадали, жебы ся раз хосновав фурт, коли ся склад зачінав гласным. Такым способом раз замінює хыблячій зачаток складу. Теперь ся раз у высловности хоснує менше. Хоснованя разу подмінене головно реґіоналныма обычаями, мож уповісти, же в моравскій высловности ся раз вжыває омного менше. :У днешнїй чештінї раз выконує дві функції: :Означіня подїлу меджі словами і частями складеных слов. Обычайно ся вкладує меджі двох гласных, котры вєдно двогласку не творять, напр. ''p'''ou'''žívat'' {{IPA|[po.ʔuʒi:vat]}}, ''tát'''a a''' máma'' {{IPA|[ta:ta ʔa ma:ma]}}; у словах, што ся зачінають гласным, оддїлює приназывник, напр. ''z '''o'''kna'' {{IPA|[s ʔokna]}}; вкладує ся перед гласным в другій части складеного слова, напр. ''troj'''ú'''helník'' {{IPA|[troj.ʔu:ɦɛlɲi:k]}}. Раз у такій функції ся хоснує головно в [[Чехы (історічна країна)|Чехах]], на [[Морава (історічна країна)|Мораві]] ся обычайно высловлює без разу, напр. {{IPA|[troju:ɦɛlɲi:k]}}, {{IPA|[zokna]}}. Обадва варіанты высловности суть тримлены за справны. :Выдїленя. Раз ся може хосновати про выдїленя даякого слова, высловность без разу обычайно є емотівно невтралнов. :У списовній высловности ся нїґда раз не хоснує в словах чуджоязычного походжіня, у котрых є злучіня двох гласных, напр. у слові ''k'''oa'''la''. :⁵ Фонемы /ʒ/ і /ǯ/ ся в писмі позначають діґрафами <dz> і <dž>. Як окремы фонемы ся тоты звукы стрїчають головно в словах чуджоязычного походжіня. У домашнїх словах суть звонкыма реалізаціями фонем /c/ і /č/. :⁶ Як окрема фонема /f/ ся в словах славяньского походжіня стрїчать лем выїмково. Обычайно звук /f/ є глухов реалізаціёв /v/. :⁷ Звук /v/ підлїгать реґресівній асімілації по глухости, напр. '''''vzp'''omínka'' {{IPA|[fspomiːŋka]}}, айбо сам ї не запричінює, напр. '''''sv'''ět'' {{IPA|[svjɛt]}} :⁸ В писмі ся обозначає [[діґраф]]ом <ch>. :⁹ Глухе заднёпіднебне /x/ творить пару зо звонкым голосівковым /h/, хоць обидві приголосны ся розлучають містом утворїня. Носителї чують обидві як «заднї». Звонков реалізаціёв /x/ (напр., у злучіню ''aby'''ch''' byl'') може быти голосівкове [ɦ] ці заднёпіднебне [ɣ]. Они суть [[Варіантность (лінґвістіка)|вольны]] [[алофон]]ы, їх хоснованя є подмінене реґіоналныма обычаями. :¹⁰ Звонкоє /h/ є помірно шпеціфічноє про чештіну і дакотры славяньскы языкы (напр. [[Словеньскый язык|словенчіну]]). У векшынї языків, котры мають /h/, тот звук є глухый. Даколи підлїгать проґресівній асімілації по глухости, передовшыткым у злучіню /sh/, напр. '''''sh'''ořet'' {{IPA|[sxor̩ɛt]}}. Така высловность є тіпічна в [[Чехы (історічна країна)|Чехах]]. На [[Морава (історічна країна)|Мораві]] в теперїшности екзістує реґресівна асімілація, {{IPA|[zɦor̩ɛt]}}. :¹¹ Звук /ř/ є шпеціфічный про чештіну, правдоподобно ся в іншых языках не стрїчать. Має двояку реалізацію, причім звонкый варіант є основным, під впливом окружіня согласных і на кінцю слова ся высловує глухо. Підлїгає як реґресівній (напр. ''přetvá'''ř'''ka''), так і проґресівній (напр. ''p'''ř'''i'') асімілації по глухости. :Характерізує ся тїснїшым контактом языка з твердым [[Піднебя|піднебям]] як /r/, вдяка чому набывать [[Фрікатівный согласный|фрікатівного]] характеру. Має веце шуму, страчає властности [[Сонора|соноры]] – не годен стати в позіцію ядра складу. На роздїл од /r/, котре ся характерізує 1–3 выразныма ударами языка, /ř/ має 3–5 меншых і скоршых ударів. Уста суть при артікулації /ř/ помірно заокруглены. :¹² /l/ є єднотным боковым звуком у чештінї. При высловлїню ся язык дотыкать [[Алвеола|алвеолы]], притім [[воздух]] проходить около боків языка. |headerstyle=background:#ccccff |style=text-align:center; }} До характерных знаків чеськой высловности належать передовшыткым: *опозіція гласных по довгости (довгый—куртый), независлой од притиску; *опозіція согласных (окрем сонорів і півгласных) по глухости-звонкости (''s–z, t–d, p–b'' ітд.), асімілація по глухости-звонкости; *страта звонкости в кінцёвых позіціях (напр. ''le'''d''''' {{IPA|[lɛt]}}); *фіксованый притиск на першім складї. == Ґраматіка == {{ГоловнаСтатя|Чеська ґраматіка}} Чештіна є [[Флектівны языкы|флектівный язык]], котрый выражає [[сінтаксіс]] [[речіня]] з помочов [[Флексія|флексій]] ([[склонёваня]] і [[часованя]]). '''Части речі''' В чештінї суть десять [[Часть речі|частей речі]], котры ся дїлять на змінны і незмінны: *змінны **склонюють ся – [[назывник]]ы, [[придавник]]ы, [[містоназывник]]ы, [[чісловник]]ы **часують ся – [[Часослово|часослова]] *незмінны – [[присловник]]ы, [[приназывник]]ы, [[злучник]]ы, [[Частка|часткы]], [[Чутєслово|чутєслова]] '''Ґраматічный род''' Чештіна выдїлює три [[Ґраматічный род|ґраматічны роды]]: мужскый, женьскый і середнїй. Мужскый род ся дале дїлить на жывый і нежывый. '''Чісло''' Чештіна выдїлює дві [[Ґраматічне чісло|ґраматічных чісла]]: єднотне і множне. Окрем того ся при склонёваню стрїчають зостаткы двойного чісла. '''Склонёваня''' Чештіна має сїм [[Пад]]ів ([[номінатів]], [[ґенітів]], [[датів]], [[акузатів]], [[вокатів]], [[локал]], [[інштрументал]]), котры ся хоснують при склонёваню [[назывник]]ів, [[придавник]]ів, [[містоназывник]]ів і [[чісловник]]ів. Закладнов формов обычайно є номінатів єднотного чісла. '''Часованя''' Чеськы [[Часослово|часослова]] мають три часы: минулый ([[претеріт]]), теперїшнїй ([[презенс]]) і будучій ([[футурум]]). Мають ай семантічну можность роздїліня одношіня до плынутя часу і завершености дїяня з помочов [[Часлословный вид|виду]] (аспекту). З того погляду ся дїлять на завершены і незавершены. Завершены слова не годны выразити притомность, їх притомны формы выражають будучность. Выдїляють ся три [[Часословный способ|часословны способы]]: ознамовый ([[індікатів]]), условный ([[кондіціонал]]) і розказовый ([[імператів]]). Закладнов формов є [[інфінітів]]. '''Порядок слов''' Порядок слов є дуже вольный, рядить ся передовшыткым тзв. [[Актуалне членїня речіня|актуалным членїням речіня]] Закладный порядок слов є типу SVO ([[пôдмет]]–[[присудок]]–[[предмет]]). ==Одказы== * [http://prirucka.ujc.cas.cz/ Интернетовый языковый порадник ''(чеш.)''] {{Славяньскы языкы}} [[Катеґорія:Западославяньскы языкы]] 1ee2fyig77h7dtuvx6navbz3x2z8z6j 10 2855 173908 163009 2026-10-20T00:06:36Z Flipdot 23893 173908 wikitext text/x-wiki [[Чеськый язык|чес.]]{{#if:{{{1|}}}|&nbsp;''{{lang|cs|{{{1}}}}}''}}<noinclude> [[Category:Шаблоны языків|cs]] {{documentation}}</noinclude> 0l044qd1mdo9oj4mdn9rlv44tnp29qs 0 3829 173887 167205 2026-10-19T22:46:47Z Engelseziekte 2261 delete 173887 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{особа проста |Имя=Серґей Прокудин-Ґорский |Чинность=фотограф-новатор |Образчик= [[File:Sergei-Prokudin-Gorski-Larg.jpg|200px]] |Образчика_подпис= Автопортрет, 1915 |Категория_склада=Sergey Prokudin-Gorsky |Уроджѣня={{Birth date and age|1863|08|31}} |Мѣсто_роджѣня= [[Муром]] |Упокоеня={{Death date and age|1944|09|27|1863|08|31}} |Мѣсто_смерти= [[Паріж|Париж]] |Мѣсто_погребу= }} [[File:Alleia Hamerops composite.jpg|thumb|Прінціп складаня фаребной продукції|350px]] '''Серґей Михайловіч Прокудин-Ґорский''' ({{lang-ru}} {{Audio|ru-Prokudin-Gorskii.ogg|Сергей Михайлович Прокудин-Горский}}; [[31. авґуст|31.&nbsp;авґуста]] [[1863]], [[Муром]] – [[27. септембра]] [[1944]], [[Паріж]]) - [[Росія|російскый]] [[фотоґраф]] і&nbsp;іноватор фаребной [[фотоґрафія|фотоґрафії]]. == Ґалерія == <gallery mode=packed> Tianshansnow.jpg|<small>Астрономічна [[обсерваторія]] у&nbsp;горах [[Тян-шан]] про позераня [[затміня Сонця]], [[Таджікістан]], [[14. януара]] [[1907]] </small> Gorskii 04414u.jpg|<small>Електрічны [[алтернатор]]ы з&nbsp;мадярьской фабрікы на ріцї [[Мурґгаб]], [[Гіндукуш]], [[Туркменістан]], [[1911]]</small> Prokudin-Gorskii-02.jpg|<small>Ручна шырокоросходна [[дрезіна]] коло [[Онезьке озео|Онезького озера]], [[1916]]</small> Gorskii 03982u.jpg|<small>Інтерьєр православной церькви у [[Смоленьск]]у, [[1912]]</small> Prokudin-Gorskii-19.jpg|<small>[[Алім-Чан|Алім-Чан (1880—1944)]], емір, [[1907]]</small> Russian peasant girls in front of a traditional wooden house in Kirillov.jpg|<small>Молоды російскы хрістіанкы недалеко рікы [[Шексна]], [[1909]]</small> The Monastery of St. Nil on Stolobnyi Island in Lake Seliger in Tver Province (Gorskii 03973).jpg|<small>Ніло-Столобеньска пустынь на озерї [[Селіґер]], [[1910]]</small> Dvinsk 1912.jpg|<small>Лутераньска і католицька церьквы в містї [[Дауґавпілс|Двіньск]], 1912</small> </gallery> {{commons|Сергей Михайлович Прокудин-Горский}} {{DEFAULTSORT:Прокудин-Горский, Сергей Михайлович}} [[Катеґорія:Вытварници]] [[Катеґорія:Фотография]] [[Катеґорія:Персоналии:Росія]] jzf7t0wa2kfntwd7tpkvgwrkyvk3htg 0 4043 173919 173584 2026-10-20T01:39:22Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173919 wikitext text/x-wiki [[Файл:Budvar-mug.JPG|250px|right|Пувлітер Будвару]] '''Пиво''' се [[алкогол|алкогольноє питя]], выробльованоє в процесі [[пивоваріня|варіня]] и [[ферментація|ферментації]] (квашіня) [[крохмаль|крохмалюв]] из [[зернові културы|зерновых култур]]&nbsp;— майчасто [[солод]]ового [[ячмінь|ячміня]], айбо хоснувут ся ай [[пшениця]], [[мелай]] (тенґериця), [[ріж]] и [[овес]]. Зерна ся трощат, обы крохмаль ся перечинив на цукры, котрі ся розчинювут у воді и формувут пивноє сусло. Ферментація сусла дружджами выділят [[етанол]] и [[карбонація|карбонує]] пиво. Пиво тото єден из майстарых и майшыроко вжываных алкогольных питюв у світі и єден из майпопуларных питюв домак. Булшина сучасных пив ся варит из [[хміль]]ом, што додає їм гурькоты и другых смакув и фунґує як природный [[конзервант]] и [[стабілізатор (хемія)|стабілізатор]]. Про смак ся годні додавати (вадь заміняти хміль) ай другі інґредієнты, наприклад [[ґрут]], травы вадь [[овоча]]. У комерційному пивоваріню карбонація часто не природна, ай штучна. Пиво ся пакує як правило у склянкы тай алумінійові банкы и часто доступноє ги „чопованоє“ з крана у [[паб]]ах и [[бар]]ах. Пивна індустрія&nbsp;— ґлобалный бізніс, котрый чинят як читаві мултинаціоналні корпорації, так и малі місні выробникы. Сучасноє пиво має [[Муцность алкоголя|муцнусть]] в районі 4–6%. Пиво ся споминат у подакотрых старых письмовых памнятках: [[законы Хаммурапія|законах Хаммурапія]] (1750&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.), де ся пише за реґулацію пивоваріня; в молитві ид мезопотамськуй богыні пива „Гімна д Нінкасі“, де ся описує рецепт пива. Пиво творит пласт културы многых народув и асоціює ся из соціалными традиціями. Аж го пити надміру, пиво годно шкодити здоровлю и є [[карціноґен]]ом 1.&nbsp;катеґорії подля [[Межинародна аґенція зглядованя раку|Межинародної аґенції зглядованя раку]] (IARC). == Історія == === Правік === [[Файл:Stèle Mercenaire syrien 18ème dynastie Neues Museum image éclaircie et perspective corrigée.jpg|міні|[[Давньый Еґипет|Давньоеґипетськый]] образ, [[18.&nbsp;династія]], правліня [[Ахнатон]]а, дас&nbsp;1300&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е., на котрому сірійськый найомник пє пиво з трубочкы. Еґипетськый музей у Берліні]] Пиво&nbsp;— єдно из майстарых алкогольных питюв у світі.<ref>{{cite book |first=Ben |last=McFarland |year=2009 |title=World's Best Beers: One thousand craft brews from cask to glass |url=https://books.google.com/books?id=SHh-4M_QxEsC&pg=PA10 |publisher=Sterling Publishing |isbn=978-1-4027-6694-7 |page=10}}</ref> Майранньый археолоґічный доказ ферментації тото остаткы пива консистенції каші, котрым 13,000&nbsp;рокув&nbsp;— тото пиво ся хосновало напувкочувным [[Натуфєн|натуфськым]] народом про ритуалну трапезу. Найшли їх у [[пещера Ракефет|пещері Ракефет]] у горах [[Кармел]] коло [[Хайфа|Хайфы]] в днешньому сіверному [[Ізраїль|Ізраїлю]].<ref name="BBC 2018 oldest brewery">{{cite news |title='World's oldest brewery' found in cave in Israel, say researchers |date=15 September 2018 |website=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-45534133 |access-date=15 September 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=13,000&nbsp;year-old brewery discovered in Israel – the oldest in the world |url=https://www.timesofisrael.com/13000-year-old-brewery-discovered-in-israel-the-oldest-in-the-world/ |date=2018-09-12 |last1=Borschel-Dan |first1=Amanda |newspaper=The Times of Israel |access-date=16 September 2018}}</ref> Бігом розкопок ся были найшли доказы того, ож пиво ся варило у [[Ґыбеклі Тепе]] бігом [[Докерамічный неоліт|докерамічного неоліта]] (дас 8500&nbsp;– 5500&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref>{{cite journal |last1=Dietrich |first1=Oliver |last2=Heun |first2=Manfred |last3=Notroff |first3=Jens |last4=Schmidt |first4=Klaus |last5=Zarnkow |first5=Martin |date=September 2012 |title=The role of cult and feasting in the emergence of Neolithic communities. New evidence from Göbekli Tepe, south-eastern Turkey |journal=Antiquity |volume=86 |issue=333 |pages=674–695 |doi=10.1017/S0003598X00047840 |doi-access=free}}</ref> Майранньый ясный хемічный доказ пивоваріня з ячміня датованый дас&nbsp;3500&nbsp;–3100&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. и найденый на розкопках у [[Ґодін Тепе]] в горах [[Заґрос]] у западному [[Іран]]і.<ref name=McGovern-2009>{{cite book |last=McGovern |first=Patrick |year=2009 |title=Uncorking the Past |isbn=978-0-520-25379-7 |pages=66–71|publisher=University of California Press }}</ref><ref>{{cite news |title=Jar in Iranian ruins betrays beer drinkers of 3500 B.C. |url=https://www.nytimes.com/1992/11/05/world/jar-in-iranian-ruins-betrays-beer-drinkers-of-3500-bc.html |date=1992-11-05 |last1=Wilford |first1=John Noble |newspaper=[[The New York Times]] |access-date=10 November 2010}}</ref> === Ранні цівілізації === Пиво записаноє в письмовуй історії [[Давньый Еґипет|давнього Еґипта]],<ref>{{cite encyclopedia |title=Beer |encyclopedia=[[Encyclopædia Britanica]] |edition=online |url=https://www.britannica.com/eb/article-66615/beer |access-date=27 August 2023 |via=Britannica.com}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Homan |first1=Michael M. |date=June 2004 |title=Beer and its drinkers: An ancient Near Eastern love story |journal=Near Eastern Archaeology |volume=67 |issue=2 |pages=84–95 |doi=10.2307/4132364 |jstor=4132364 |s2cid=162357890 }}</ref> и археолоґы шпекулувут, ож пиво годно было быти важным фактором у формації цівілізацій.<ref>{{cite news |title=Archeologists link rise of civilization and beer's invention |date=8 November 2010 |website=CBS News |url=http://www.cbsnews.com/news/archeologists-link-rise-of-civilization-and-beers-invention/ |access-date=10 November 2010}}</ref> [[Шумеры]] пили вшылиякі пива: вусям ячмінных филюв, дванадцять пшеничных и три из суміші зерен.<ref name="Gately 2008">{{Cite book |last=Gately |first=Iain |title=Drink: A Cultural History of Alcohol |date=2008 |publisher=Penguin Publishing Group |isbn=978-1-4406-3126-9 |location=East Rutherford |pages=3–4}}</ref> Вірило ся, ож шумерська богыня [[Нінкасі]] позирала за процесом пивоваріня, и выроба тай дистрибуція пива ся тамкы приписовали жонам.<ref name="Gately 2008"/> Дас&nbsp;5000&nbsp;рокув&nbsp;теперь робутникам в [[Урук|Уруці]] (теперь [[Ірак]]) ся плотило за роботу пивом.<ref>{{cite magazine |last=George |first=Alison |date=22 June 2016 |title=The world's oldest paycheck was cashed in beer |magazine=New Scientist |url=https://www.newscientist.com/article/2094658-the-worlds-oldest-paycheck-was-cashed-in-beer/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160625140953/https://www.newscientist.com/article/2094658-the-worlds-oldest-paycheck-was-cashed-in-beer/ |archive-date=2016-06-25}}</ref> Бігом ставбы [[Еґипетські піраміды|еґипетськых пірамід]] кажджый робутник дуставав у день чотыри-пять літрув пива, котрі фунґовали як спожыва и освіжіня&nbsp;— тото мало критичну роль у процесі ставбы.<ref>{{cite magazine |first=Abigail |last=Tucker |date=August 2011 |title=The beer archaeologist |magazine=Smithsonian Magazine |url=https://www.smithsonianmag.com/history/the-beer-archaeologist-17016372/ |access-date=30 October 2023 }}</ref> Подакотрі майранні шумерські писаня обсягувут споминкы за пиво: наприклад молитва ид богыні Нінкасі „Гімна д Нінкасі“,<ref>{{cite journal |last=Prince |first=J. Dyneley |year=1916 |title=A Hymn to Ninkasi |journal=The American Journal of Semitic Languages and Literatures |volume=33 |issue=1 |pages=40–44 |doi=10.1086/369806 |doi-access=free}}</ref> котра паралелно фунґовала як спосуб затямити рецепт пива у културі, де было мало грамотных людий; в пораді Ґілґамешови уд богыні [[Шідурі]] („Наповнюй си черево, весели ся день и нуч!“), записануй в „<nowiki/>[[Епос за Ґілґамеша|Епосі за Ґілґамеша]]<nowiki/>“, она годна была маймало часточно мати на гадці ипен питя пива.<ref>{{cite journal |last1=Hartman |first1=L.F. |last2=Oppenheim |first2=A.L. |year=1950 |title=On beer and brewing techniques in ancient Mesopotamia |journal=Supplement to the Journal of the American Oriental Society |volume=10}}</ref> [[Дощкы з Еблы]], найдені в 1974 в [[Ебла|Еблі]], [[Сірія]], указувут, ож у вароши пиво ся варило щи в 2500.&nbsp;році&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.<ref>Dumper, Stanley. 2007, p. 141.</ref> Ферментованоє питя з [[ріж]]а и овоча ся чинило в [[Китай|Китаї]] у дас&nbsp;7000&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. На удлику уд [[саке]], на сахаризацію ріжу ся не хосновала [[плісінь]]; вмісто того, вун ся скорше всього ладив про ферментацію жваньом авадь солодованьом.<ref>{{cite journal |last1=McGovern |first1=Patrick E. |last2=Zhang |first2=Juzhong |last3=Tang |first3=Jigen |last4=Zhang |first4=Zhiqing |last5=Hall |first5=Gretchen R. |last6=Moreau |first6=Robert A. |last7=Nuñez |first7=Alberto |last8=Butrym |first8=Eric D. |last9=Richards |first9=Michael P. |last10=Wang |first10=Chen-Shan |last11=Cheng |first11=Guangsheng |last12=Zhao |first12=Zhijun |last13=Wang |first13=Changsui |display-authors=5 |year=2004 |title=Fermented beverages of pre- and proto-historic China |journal=[[PNAS]] |volume=101 |issue=51 |pages=17593–17598 |doi=10.1073/pnas.0407921102 |pmid=15590771 |pmc=539767 |bibcode=2004PNAS..10117593M |doi-access=free}}</ref><ref>{{cite web |title=Li wine: The beer of ancient China |date=15 July 2009 |series=China Beer Festivals |volume=2009 |website=echinacities.com |url=http://www.echinacities.com/Special/Beer-Festival/Content.aspx?n=3223 |access-date=21 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090719014915/http://www.echinacities.com/special/Beer-Festival/Content.aspx?n=3223 |archive-date=19 July 2009}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wang |first1=Jiajing |last2=Liu |first2=Li |last3=Ball |first3=Terry |last4=Yu |first4=Linjie |last5=Li |first5=Yuanqing |last6=Xing |first6=Fulai |title=Revealing a 5,000-y-old beer recipe in China |journal=[[PNAS]] |volume=113 |issue=23 |date=2016-06-07 |pmid=27217567 |pmc=4988576 |doi=10.1073/pnas.1601465113 |doi-access=free |pages=6444–6448 |bibcode=2016PNAS..113.6444W |url=https://www.pnas.org/content/pnas/113/23/6444.full.pdf }}</ref> Записано, ож бігом [[Ведичный період|ведичного періода]] в [[Давня Індія|давнюй Індії]] пила ся [[Сура (алкогольноє питя)|сура]], котра подабала на пиво.<ref name="Eraly2002">{{cite book |first=Abraham |last=Eraly |year=2002 |title=Gem in the Lotus |publisher=Penguin Books |isbn=978-93-5118-014-2 |page=165 |url=https://books.google.com/books?id=YokatCwNG90C&pg=PT165}}</ref><ref name="Prakash2005">{{cite book |first=Om |last=Prakash |year=2005 |title=Cultural History of India |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1587-2 |page=503 |url=https://books.google.com/books?id=nzpYb5UOeiwC&pg=PA503 |access-date=8 October 2013}}</ref> У 4.&nbsp;сторочу&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е. грецькый філозоф [[Ксенофон]] записав у свойих вандрованях, ож у [[Арменія|Арменії]] сохтовали з трубочок пити „ячмінноє вино“.<ref>{{cite magazine |last=Vann |first=Karine |date=13 September 2017 |title=Armenia might be one of the oldest and youngest beer-making countries in the world |magazine=Smithsonian Magazine |url=http://www.smithsonianmag.com/travel/armenia-might-be-one-oldest-and-youngest-beermaking-countries-world-180964860/}}</ref><ref>{{cite book |last=Hornsey |first=Ian Spencer |url=https://books.google.com/books?id=QqnvNsgas20C&pg=PA132 |title=A History of Beer and Brewing |date=2003 |publisher=Royal Society of Chemistry |isbn=978-0-85404-630-0 |pages=132–133}}</ref> == Класифікація == Пиво ся класифікує и оцінює подля фарбы, муцности тай гурькоты. Сучасноє пиво як правило має 4–6% [[Муцность алкоголя|муцности]].<ref name="BBC News 2010">{{cite news |title=World's strongest beer reclaimed |website=BBC News |date=16 February 2010 |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/scotland/north_east/8517607.stm |access-date=5 August 2015}}</ref> Гурькота ся замірює за шкалов IBU ({{Lang-en|International Bitterness Units}}), котра ся врокаши дефінує Америцькым обществом хемікув-пивоварув и Европськов конвенційов пивоварень.<ref>{{cite web |url=http://www.europeanbreweryconvention.org/EBCmain/commiteesgroups/index.php |title=The Analysis Committee |access-date=5 August 2009 |author=European Brewery Convention |quote=The EBC Analysis Committee also works closely together with the 'American Society of Brewing Chemists' (ASBC) to establish so-called 'International methods' with world-wide recognition of applicability. A partnership declaration between EBC and ASBC has been signed. The integration of the IOB methods of analysis and EBC methods is nearing completion. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090519041640/http://www.europeanbreweryconvention.org/EBCmain/commiteesgroups/index.php|archive-date=19 May 2009}}</ref> Межинародна шкала была розроблена на основі европської (EBU, {{Lang|en|European Bitterness Units}}), и значіня гурькоты мавут быти ідентичні.<ref>{{cite web |url=http://www.lehighvalleyhomebrewers.org/glossary.html |title=Beer and Brewing Glossary|access-date=5 August 2009 |author=Lehigh Valley Homebrewers |year=2007 |quote=IBUs (International Bittering Units) – The accepted worldwide standard for measuring bitterness in beer, also known as EBU, based on the estimated alpha acid percentage of the hops used and the length of time they are boiled. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080924090107/http://www.lehighvalleyhomebrewers.org/glossary.html |archive-date=24 September 2008}}</ref> === Фарба === [[Файл:Paulaner.jpg|міні|upright|[[Paulaner]] dunkel&nbsp;– темный лаґер]] Фарбу пива вызначат солод.<ref>[https://books.google.com/books?id=5PVTAAAAMAAJ&q=The+color+of+beer+is+first+of+all+determined+by+the+malt+type. Google Books] Fritz Ullmann, ''Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry'' Vol A-11 pp455, VCH (1985), {{ISBN|3-527-20103-3}}</ref> Майчастый колер&nbsp;— світлоянтарьовый, позад хоснованя світлых солодув. Світлый лаґер и світлый ель тото терміны про пива, вчинені з солоду, сушеного и жареного на [[кокс]]ови. Кокс ся першый раз ухосновав на тот процес у 1642.&nbsp;році, айбо лиш дас у 1703 першый раз ся схосновав термін „світлый ель“.<ref>[https://web.archive.org/web/20100203045718/http://ratebeer.com/Beer-News/Article-579.htm British Bitter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100203045718/http://ratebeer.com/Beer-News/Article-579.htm |date=3 February 2010 }} "A beer style or a way of life?", RateBeer (January 2006). Retrieved 30 September 2008.</ref><ref>Martyn Cornell, ''Beer: The Story of the Pint'', Headline (2004), {{ISBN|0-7553-1165-5}}</ref> Булшина днешнього пива ся варит на основі рецепта світлого лаґера, вареного в 1842 у [[Пылзень|Пылзньови]], теперь [[Чехія]].<ref>[https://web.archive.org/web/20100712053442/http://www.beerhunter.com/documents/19133-000262.html BeerHunter] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100712053442/http://www.beerhunter.com/documents/19133-000262.html |date=12 July 2010 }} Michael Jackson, "A Czech-style classic from Belgium", Beer Hunter Online (7 September 1999). Retrieved 20 September 2008.</ref> Темноє пиво ся як правило варит из світлосолодової вадь лаґерносолодової основны з малов дольов май темного солоду. Другі фарбива&nbsp;— наприклад [[карамель]]&nbsp;— тоже ся знавут хосновати на затемненя пива. Дуже темні пива, ги [[ставт]]ы, хоснувут темный вадь чорный солод из май довгым процес його обжаркы.<ref>[https://books.google.com/books?id=gtKOyU9ci1MC&dq=roasted+malts+color+beer&pg=PA320 Google Books] Costas Katsigris, Chris Thomas, ''The Bar and Beverage Book'' pp320, John Wiley and Sons (2006), {{ISBN|0-471-64799-3}}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=QDpi_6VnhegC&dq=roasted+malts+color+beer&pg=PA228 Google Books] J. Scott Smith, Y. H. Hui, ''Food Processing: Principles and Applications'' pp228, Blackwell Publishing (2004), {{ISBN|0-8138-1942-3}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Далшоє читаня == {{refbegin|colwidth=25em|small=yes}} * {{cite encyclopedia |title=Encyclopaedia of Brewing |first=Christopher |last=Boulton |isbn=978-1-4051-6744-4 |date=August 2013 |location=Chichester, UK |publisher=Wiley-Blackwell |ref=none}} * {{cite book |first1=Tom |last1=Colicchio |date=October 2011 |title=The Oxford Companion to Beer |editor1-first=Garrett |editor1-last=Oliver |editor-link1=Garrett Oliver |series=Oxford Companion To&nbsp;... |edition=1st hardcover |pages=960 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-536713-3 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |editor1-first=Christine P. |editor1-last=Rhodes |editor2-first=Pamela B. |editor2-last=Lappies |date=October 1997 |title=The Encyclopedia of Beer |edition=paperback reprint |pages=509 |publisher=Henry Holt & Co |location=New York, NY |isbn=978-0-8050-5554-2 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |first1=Tim |last1=Webb |first2=Stephen |last2=Beaumont |title=The World Atlas of Beer: The essential guide to the beers of the world |date=October 2012 |edition=hardcover |location=New York, NY |publisher=Sterling Epicure |isbn=978-1-4027-8961-8 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |first=David |last=Kenning |year=2010 |title=Beers of the World: Over 350&nbsp;classic beers, lagers, ales, and porters |edition=hardcover |location=Bath, UK |publisher=Parragon |isbn=978-1-4454-0878-1 |ref=none}} * {{cite encyclopedia |editor1-first=Mark W. |editor1-last=Patterson |editor2-first=Nancy |editor2-last=Hoalst-Pullen |year=2023 |title=The Geography of Beer: Policies, perceptions, and place |edition=hardcover |location=Cham |publisher=Springer |isbn=978-3-031-39007-4 |ref=none}} {{refend}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Beer|Пиво]] на [[Вікімедія Коммонс]] * [[:wikisource:Portal:Beer|Пиво]] на [[Вікіжерела]]х [[Катеґорія:Алкоголічны напої]] 61rvcu22w25rfqhtg1flkh59mm43b0h 0 4132 173855 100982 2026-10-19T22:07:20Z Engelseziekte 2261 delete 173855 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Cамба''' — [[Бразілія|бразільскый]] [[музичный жанер]], утвореный на основі [[африка]]ньскых і [[Европа|европскых]] штілів. Самба ся звычайно признавать як сімбол Бразілії і [[Бразільскый карневал|Карневалу]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Музичны жанры]] jkej0eq6s7ekvfhk51u4f8eyavicjf4 0 4145 173896 105142 2026-10-19T23:17:27Z Engelseziekte 2261 173896 wikitext text/x-wiki [[Файл:Montinari Milano.jpg|thumb|Десять секунд одміряных нарамковыма годинками]] '''Секунда''' — єдиниця [[час]]у, котру найдеме поділом [[день (календарный)|добы]] на 24 [[година|годины]], дале на 60 [[минута|минут]], а наконець на 60 секунд. Сяк дустанеме 24 × 60 × 60 = '''86 400''' секунд у добі. Май точно становленый [[еталон]] секунды у [[сістема SI|системі SI]]: 9&nbsp;192&nbsp;631&nbsp;770 переходув межи двома уровнями [[надтонка структура|надтонкої структуры]] основого стану [[атом]]а [[цезій|цезію-133]]<ref>{{cite web|title=SI Brochure (2019)|work=SI Brochure|url=https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9.pdf|page=126|publisher=BIPM|access-date=20.10.2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20190523222919/https://www.bipm.org/utils/common/pdf/si-brochure/SI-Brochure-9.pdf|archive-date=23.05.2019}}</ref>. {{Reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Єдиніцї часу]] [[Катеґорія:Система SI]] dmuxdah0pm7hft0b2sqdkiuhm1rfeq3 0 4837 173786 36109 2026-10-19T12:51:55Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Здерка]] 173786 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Здерка]] c9aip8g2qq3bo7g1fsoc1o5yffu63jp 0 4838 173782 36110 2026-10-19T12:51:15Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Здерка]] 173782 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Здерка]] c9aip8g2qq3bo7g1fsoc1o5yffu63jp 0 4839 173785 36111 2026-10-19T12:51:45Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Здерка]] 173785 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Здерка]] c9aip8g2qq3bo7g1fsoc1o5yffu63jp 0 4841 173783 36114 2026-10-19T12:51:25Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Здерка]] 173783 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Здерка]] c9aip8g2qq3bo7g1fsoc1o5yffu63jp 0 4842 173780 36115 2026-10-19T12:50:55Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Здерка]] 173780 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Здерка]] c9aip8g2qq3bo7g1fsoc1o5yffu63jp 0 5092 173885 158606 2026-10-19T22:45:08Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173885 wikitext text/x-wiki [[Файл:CentralEurope.png|thumb|300px|Середня Европа]] '''Середня Европа''' є реґіон лежачій міджі різно дефіновательныма областями [[Выходна Европа|выходной]] і [[Западна Европа|западной Европы]]. == Історія терміну == Термін ''Середня Европа'' быв першыраз хоснованый на Віденьскім міровім конґресї, де быв так означеный простор днешнёго [[Нїмецько|Нїмецька]] і Бенелуксу (''Europe intermédiaire''). Скоре як фізічне зґрупованя є термін „Середня Европа“ сімболом зъєдночіня, у контрастї з ''Выходом'' репрезентованым [[Османьска ріша|Османьсков рішов]] і [[Русске царство|Російскым царьством]] і до [[Перша світова война|першой світовой войны]] ся одрізняв од ''Западу'' так, же быв утвореный областями релатівного політічного [[конзерватівізм]]у проти [[лібералізм]]у на западї ([[Франція]] і [[Велика Брітанія]]) і впливу [[Велика французьска револуція|Французьской револуції]]. В 19. сторочу, коли ся Франція стала републіков і Брітанія была ліберална парламентна монархія, у котрій мав пановник дуже мало моци, [[Ракусько-Угорьско]] і [[Пруссия|Прусько]] (пізнїше часть [[Нѣмецке цѣсарство|Нїмецькой рішы]]), на другу сторону зістали конзерватівныма монархіями, у котрых пановник і ёго двір грав головну роль, вєдно з впливом церькви. Особливый статус Середнёй Европы ([[Ґеоґрафія|ґеоґрафічно]] западный окрай выходной Европы; історічно і штруктурално выходный окрай Европы западнок) ся найлїпше одразило в статусї Нїмецька, котре ся розуміло находити у тій „середовікій полозї“ (Mittellage) і в часї [[Перша світова война|першой світовой войны]] вывинуло концепт Нїмецьком овладаного середнёевропского простору, тзв. ''Mitteleuropa''. По першій світовій войнї, а то веце по [[Друга світова война|Другій світовій войнї]], лібералне і конзерватівне роздїлїня міджі Выход і Запад ся нарушыло і было вычеряне політічным дїлїнём міджі демократічны і автократічны країны. Хоснованя терміну ''Середня Европа'' барз упало бігом [[Холодна война|Холодной войны]], але у остатнїм часї ся все і все веце і веце хоснує, переважно у звязаности з недавным росшырїнём [[Европска унія|Европской унії]]. == Референції == {{Переклад|cs|Střední Evropa|7377971}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Европа]] [[Катеґорія:Регионы Европы]] lw7tp7warb2vnl966osn6g62fmn43ug 0 5437 173915 152754 2026-10-20T00:29:47Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173915 wikitext text/x-wiki {{Таксобокс|regnum=[[Animal]]ia|phylum=[[Chordate|Chordata]]|name=Камышниця зеленонога|genus='' [[Gallinula]] ''|species='''''G. chloropus'''''|binomial=''Gallinula chloropus''|status=LC|status_system=iucn3.1|image=Kokoszka(Grzecho Lukasik).jpg|classis=[[Bird|Aves]]|ordo=[[Gruiformes]]|familia=[[Rallidae]]|binomial_authority=[[Карл Лінней|Лінней]], 1758}} '''Камышниця зеленонога''' ([[Латиньскый язык|лат]]. ''Gallinula chloropus'') — малый росшыреный водяный [[птах]] з чісленой [[родина (біолоґія)|родины]] [[водяны курочкы|водяных курочок]]. == Опис == [[Файл:Common Moorhen (Gallinula chloropus)- Immature at Kolkata I IMG 2455.jpg|left|thumb|Молодый птах]] Велика дас як [[куропатка]], росте до 32 - 35 цм, важыть 310 - 456 ґ і в роспятю крыл мірять 54 - 62 цм, самець притім выросне кус веце як саміця<ref name= cornell>https://web.archive.org/web/20090307103546/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Common_Moorhen.html</ref>. Мать барз особливый взгляд, є блищачо чорна із синявым надыхом, мать буры крыла, жовты ногы, червеный чоловый щіток і дзёбак із жовтым шпіцём і выразны білы знакы на боках. Навыше мать ногы з довгыма перстами, котры розкладають вагу тїла і камышницї зеленоногій доволюють ся рушати по болотистым днї і плаваюґій веґетації. Обі поглавя ся фарбов взаємно не одрізняють, молоды птахы суть переважно буры і хыбує їм характерістічне червене зафарблїня дзёбака, голу помаранчово зафарблену скору на голові і синю смужку коло ока. == Росшырїня == Камышниця зеленонога є найуспішнїшым<ref>Whitfield, P. (2003): ''2000 звірят'', стр. 266. Euromedia Group, k. s.</ref> і найрозшыренїшым<ref name= cornell/> представителём цїлой своёй родины і належыть к вообще найросшыренїшым солодководяным птахам світа<ref>Burnie, D. (2002): ''Звіря''; стр. 300. A Dorling Kindersley Book. ISBN 80-242-0862-8</ref>. Росшыреный є на вшыткых світовых контінентах з выїмков Австралії і Антарктіды, в Европі у векшым чіслї хыбує лем в Шкандінавії і на теріторії дакілько штатів южной Европы. І наперек выразному знишіню їх популації бігом 70. і 80. років [[20. стороча]]<ref>https://web.archive.org/web/20160305085612/http://www.rieselfelder-windel.de/index.php?id=134</ref> є іщі все богато росшыреным видом, лем їх европска популація рахує цїлых 1 700 - 3 300 000 екземпларів<ref>https://web.archive.org/web/20081230034644/http://www.iucnredlist.org/details/143919</ref>. Є дуже приспособлива і зато може жыти практічно скоро на вшыткых тіпах стоячіх вод, помалы течучіх, солодкых і напівсоленых вод од рыбників, озер і мочарїв аж по переплавы і векшы водоємы в самотных центрах міст. Часточно є перелїтна, птахы із замерзаючіх водных плох каждым роком громадно одлїтають южным напрямом. == Еколоґія == [[Файл:Gallinula chloropus 2 (Marek Szczepanek).jpg|thumb|Камышниця зеленонога глядать їджіня]]Камышниця зеленонога є у вольній природї векшынов мильхава і при назнаку небеспеченства швыдко счезне до скрышы коло берега, котру єй забеспечать богаты поросты терстины. Добрї ся приспособлює і жывоту близко чоловіка, особливо в містьскых парках, на полях і переплавах, і свою природну мильхавость в такых областях уж стратила. Часто ся находить і на одкрытій водї, де припоминать меншу качку, але ай на векшу оддаленость мать очівісне характерістічне цуканя головов і хвостом і выразне зафарблїня спіднїх хвостовых кровок<ref name="DH">Dungel J., Hudec, K. (2001): ''Atlas ptáků České a Slovenské republiky''; str. 90. Academia, Praha. ISBN 978-80-200-0927-2</ref>. [[Файл:Waterhoennest.JPG|left|thumb|Гнїздо з яйцями]] Стримує ся єднотливо, жере переважно малы плоды рослин, різны виды травы і водяны хробакы. За стравов ся выдасть нелем през день а і в ночі<ref name="naturia">http://www.naturia.per.sg/buloh/birds/Gallinula_chloropus.htm https://web.archive.org/web/20081219183038/http://www.naturia.per.sg/buloh/birds/Gallinula_chloropus.htm</ref>. Годна дуже добрї плавати<ref>http://identify.whatbird.com/obj/464/overview/Common_Moorhen.aspx</ref> і докінце ся потапляти, під водов годен вытримати аж 2 минуты<ref>https://web.archive.org/web/20081227182856/http://www.natur-lexikon.com/Texte/HWG/001/00093/HWG00093.html</ref>. Як порівнаме з другыма видами курочок належыть міджі способны і релатівно вытырвалых лїтаків<ref name="naturia" />. Озывать ся шыроков шкалов різных голосовых проявів, найчастїше прудкым „кірк“ абоo „кірук“<ref name="DH">Dungel J., Hudec, K. (2001): ''Atlas ptáků České a Slovenské republiky''; str. 90. Academia, Praha. ISBN 978-80-200-0927-2</ref>. [[Файл:Common Moorhen.jpg|thumb|Камышниця зеленонога з ґрупов молодят]] При руковиновых танцях ся самець голосно озывать і саміцї нукать кусы водяных рослин, котры торгать на берегу і у водї. В часї гнїздїня є камышниця зеленонога силно теріторіална і жыє в певных звязках. Інтересне є же пар бігом єдного часу гнїздїня будує з прибережной веґетації, терстины і другых водяных рослин такой дакілько гнїзд і лем єдно, котре бывать звычайно велике 15×15 цм, хоснує на гнїздїня, далшы служать про ночлягы<ref name="naturework">http://www.nhptv.org/Natureworks/moorhen.htm</ref>. Гнїздо звыкне быти уміщене на берегу, часто го будує і в плыткій водї. В добрых условіях мать за рік і дві зношкы, перша рахує середнї 8-12 яєць, котры саміця кладе уж початком ярї, друга бывать звычайно менша і рахує 5-8 яєць. Яйця суть з чорныма фляками і міряють 42 × 29,7 мм. На їх інкубації, котра тырвать згруба 3 тыжднї, і на слїдуючій выхові молодят ся дїлять обоми родічі. Молодята опущають гнїздо курто по вылягнутю. == Ґалерія == <gallery> Файл:Teichhuhn 0505275.jpg|Молодый птах Файл:Common Moorhen (Gallinula chloropus)- Preening at Kolkata I IMG 2450.jpg|Камышниця зеленонога з розтягнутыма крылами. Файл:Gallinula chloropus PC085754 MASTER.jpg|Камышниця зеленонога як ходить Файл:Gallinula chloropus distr ma.png|Европске росшырїня камышницї зеленоногой - жовты суть гнїздищя і зелены области де ся стримує по цїлый рік. </gallery> == Референції == {{sisterlinks | commons = Gallinula chloropus | species = Gallinula chloropus }} <references/> [[Катеґорія:Найменше знепокоївый (LC)]] [[Катеґорія:Водяны курочкы]] [[Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси]] sudldo691btrvrt29almnxfngz8cxrm 0 5796 173853 163091 2026-10-19T22:06:04Z Engelseziekte 2261 173853 wikitext text/x-wiki [[Файл:Phoenicurus phoenicurus male(ThKraft).jpg|thumb|right|Самець садовой рудохвосткы]] [[Файл:Phoenicurus phoenicurus eggs.jpg|thumb|Гнїздо садовой рудохвосткы з яйцями]] '''Садова рудохвостка''' (''Phoenicurus phoenicurus'') є малый перелїтавый [[птах]] з ряду [[співакы|співаків]]. == Взгляд == [[Самець]] мать ясно біле чоло, бокы головы і горло чорны, верьхню часть тїла брылово синяво сиву, спідню часть, гудзіцю і хвіст арджаво червены, хвостовы пірка окрем середушнёго пару арджавы. [[Саміця]] є бураста, на спіднїй части арджава. * Довжка тїла: 14 цм (дас як [[воробель]]) * Роспятя крыл 20-24 цм * Вага: 12-19 ґ == Росшырїня і становища == В середнїй [[Европа|Европі]] прилїтавать в першій половинї апріля, одлїтать в септембрі або аж в першій половинї октобра. Росшырена є в світлых листяных або змішаных лїсах, загородах і парках, векшынов в низинах. == Страва == Мушкы, котры їмать як летить або їх зберать з листя. Тыж ся жывить павуками а на осїнь бобулями. == Розмножованя == Садова рудохвостка гнїздить двараз до рока в дутинах вшыткых видів стромів (любить гнїздити і в одповідаючій будцї - вышка 20 цм, розмір дна 12 x 12 цм, Ø вступуной дїры 32 мм). Гнїздо може быти за даховыма грядами або в закутинах стїн. Складать ся з корінків, моху а сухой травы. Зачаток першого гнїздїня є в маї, другого кінцём юна. Саміця знесе 5-7 єднофаребных синёзеленых яєць з розмірами 18x13 мм, на котрых сидить 13-14 днїв. По вылягнутю родічі молодята кормлять дрібныма хробачками, мушками припадно ларвами. Молодята гнїздо опущають по 12 аж 14 днях. Садовы рудохвосткы бывають частыма гостителями зозуль. == Література == Jürgen Nikolai - Detlef Singer, Ptáci, Praha 2005, str. 202, ISBN 80-7209-685-0 == Референції == {{Переклад|cs|Rehek zahradní|7574581}} == Екстерны одказы == {{commonscat|Phoenicurus phoenicurus}} https://web.archive.org/web/20221128185835/http://www.jynx-t.net/ptaci/rehek-zahradni-68260-16646144-0.html http://www.priroda.cz/clanky.php?detail=81 [[Катеґорія:Дроздовы]] [[Катеґорія:Птаство Підкарпатьской Руси]] s1umk3f9mnbpcpjhqjrniwq379pbk4d 0 6013 173854 154109 2026-10-19T22:07:08Z Engelseziekte 2261 delete 173854 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |тіп = |назва = Самар |місцёва назва = {{lang-uk|Самар}} |образок = |образок_розмір = |прапор = Flag of Novomoskovsk.svg |ерб = Coat of Arms of Novomoskovsk.svg |край = [[Україна]] |окрес = |реґіон = [[Днїпропетровска область]] |заложене = [[1672]] |перша змінка = |аґломерація = |статус = [[1784]] |подїл = |жытелїв = 66 000 |розлога = 36 |густота = 959 |коордінаты = {{Coord|48|38|N|35|13|W|scale:100000}} |надморьска вышка = 62 |водойма = Самара |станція = Новомосковск |відстань = |желїзніця к = |ref-залізниця к = |автошлях к = 476 |ref-автошлях к = |фізічна к = 393 |ref-фізична к = |желїзніця с = 35 |фізічна с = 25 |автошлях с = 29 |поштовы індексы = 51200-51214 |адреса = м. Новомосковск, вул. Гетьманська, 14, 38-00-22 |веб-сторінка = http://www.novomoskovsk-rada.gov.ua/ |пріматор = Мороз Сергій Анатолійович |позначкы = }} '''Самар''' ({{lang-uk|Самар}}; в 1794—2024 — Новомосковск {{Lang-uk|Новомосковськ}}) — є місто в [[Україна|Українї]], [[Днїпропетровска область]]. Находить ся на берегах рікы [[Самара (ріка)|Самара]], 29 км по штрасї і 35 км по желїзному путёви од [[Днїпро (місто)|Днїпра]]. Жыє тамкы 66 000 жытелїв. Перше ся споминать у [[1672]] роцї. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста Україны]] [[Катеґорія:Днїпропетровска область]] 1gcq0ym3ac7aczpu79yfi0z3wovuh9g 0 6276 173804 90388 2026-10-19T16:18:06Z Rue323 31002 173804 wikitext text/x-wiki '''Індівідуалность''' є індівідуалне споїня [[Біолоґія|біолоґічных]], [[Псіхолоґія|псіхолоґічных]] і [[Соціолоґія|соціалных]] аспектів каждого чоловіка. Створёвана є в одношінях міджі людми, околіцёв і громадов. Індівідуалность ся все явить як цїлок. Індівідуалность є сукупность властностей, характерізуючіх комплетну індівідуаліту конкретного чоловіка, заміряного на реалізацію жывотных мет і розвиток свого потенціалу.<ref>[https://dictionary.apa.org/personality https://dictionary.apa.org/personality://dictionary.apa.org/personality]</ref> == Псіхічна штруктура індівідуалности == Створёвана псіхічныма властностями і чертами індівідуалности, якы детермінують людьскы реакції. Псіхічны властности індівідуалности суть релатівно тырвалы властности, котрыма ся вызначує, мають вплыв на пережываня і думаня, на їх основі сьме годны повісти допереду, як ся чоловік буде справав або як буде комуніковати. Черты індівідуалности суть псіхічны властности чоловіка, проявуючі ся справованём і комунікаціов, суть призначны про істого чоловіка тай він ся тыма властностями выдрізнять од другых. == Тіп індівідуалности == Выражать позоровану конштелацію властностей і черт індівідуалности. Велика пятка – 2. пол. 20. стороча, хоснує єй ряд псіхолоґів прі становлїня штруктуры індівідуалности, обсягує пять основных факторів: * Екстроверзія – міджілюдьска інтеракція, зачленїня до соціалных одношінь * Привітность – кваліта міджілюдьского одношіня од сочутя по ненавість * Сістематічность – справованя чоловіка ведуче к істому цїлю * Емоціонална стабіліта – сталость почутя * Інтелект, култура і одкрытость – доступ до школ і здобываня скусеностей == Повязаны статї == * [[Темперамент]] * [[Характер]] * [[Розум|Інтелект]] == Референції == {{Переклад|cs|Osobnost|8491999}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Псіхолоґія]] [[Катеґорія:Псіхолоґічны понятя]] bhd5zyau2pifef1a6jkmc5bf8xdlr0d 0 6561 173871 144718 2026-10-19T22:30:10Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173871 wikitext text/x-wiki [[Файл:Wappen röm.kaiser.JPG|міні|ліворуч|250пкс|Ерб Священной Римской Імперії (1605&nbsp;р.)<br />з дінастії [[Габсбурґы|Габсбурґів]]]] [[Файл:HRR 10Jh.jpg|міні|ліворуч|250пкс|Мапа Священной Римской імперії 972—1032&nbsp;рр. {{lang-de|}}]] '''Священна Римска імперія''' ({{lang-la|Sacrum Romanum Imperium}}, {{lang-de|Heiliges Römisches Reich}}), з XVI ст. '''Священна Римска імперія нїмецькой нації''' ({{lang-la|Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicæ}}, {{lang-de|Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation}})&nbsp;— державна формація, яка існовала од [[962]].&nbsp;р. по [[1806]].&nbsp;р. і зъєдинёвала земли [[Централна Европа|Централной Европы]]. В період найбівшого розквіту до складу імперії входили [[Нїмецько|нїмецькы]] земли, якы были єй ядром, южна і середня [[Італія]], [[Швейцарія]], [[Бурґундьске королівство (Арелат)|Бурґундьске королівство]], [[Република споеных Нидерландох|Нідерланды]], [[Белґія]], [[Чесько]], [[Сілезія]], [[Елзас]] і [[Лотарінґія]]. Формално ся складала з трёх [[Королівство|королівств]]: [[Выходне Франкске королівство|Нїмецька]], [[Італія|Італії]] і [[Бурґундія|Бурґундії]]. Імперія была заснована [[Выходне Франкске королівство|выходофранкським]] королём [[Оттон I. Великый|Оттоном I.]], другым правителём із [[Саксоньска дінастія|Саксоньской дінастії]] тай брала ся як пряме продовжіня [[антіка|антічной]] [[Римска империя|Римской імперії]] тай [[франкска імперія|франкской імперії]] [[Карл Великый|Карла Великого]]. Процесы становлїня єдиной державы в імперії за вшытку історію єй існованя так і не были завершены, і она остала децентралізованов формаціов з тяжков [[феодалізм|феодалнов]] єрархічнов штруктуров, яка зъєдиняла в собі пару стовок теріторіално-державных формацій. На чолї імперії стояв [[Імператор Священной Римской імперії|імператор]]. Імператорьский тітул не дїдив ся, і давав ся з вольбы колеґіов [[курфюрст]]ів. Влада імператора нїґда не была абсолутнов тай обмеджовала ся нїмецьков арістокраціов, а з кінця [[XV. стороча]]&nbsp;— [[Рейхстаґ (Священна Римска імперія)|рейхстаґ]]ом, котрый представляв інтересы основных класів сполочности. Датов заснованя імперії ся уважує [[962]] рік&nbsp;— рік коронації Оттона I. в [[Рим]]і. == Референції == {{reflist}} {{Переклад|uk|Римська імперія|10072608}} {{Стыржень}} == Література == * Брайс, Дж. Священная Римская империя.&nbsp;— Москва, 1891; * [http://historic.ru/books/item/f00/s00/z0000032/ Всемирная история. Т. 3-5 — М., 1957.] * Егер О. Всемирная история. В 4т. Т.2 Средние века.&nbsp;— М., 1999. * Галанза П.&nbsp;Н.&nbsp;Феодальное государство и право Германии.&nbsp;— М., 1963 * Колесницкий, Н.&nbsp;Ф.&nbsp;Священная Римская империя: притязания и действительность.&nbsp;— М., 1977 * Прокопьев, А.&nbsp;Ю.&nbsp;Германия в эпоху религиозного раскола: 1555—1648.&nbsp;— СПб, 2002. {{ISBN| 5-93762-014-3}} * Шиндлинг А., Циглер В. Кайзеры.&nbsp;— Ростов-на-Дону, 1997. {{ISBN| 5-222-000222-2}} * Angermeier, H. Reichsreform 1410—1555.&nbsp;— München, 1984. {{ISBN| 3-406-30278-5}} * Hartmann, P. C. Das Heilige Römische Reich deutscher Nation in der Neuzeit 1486—1806.&nbsp;— Stuttgart 2005. {{ISBN| 3-15-017045-1}} * Herbers, K., Neuhaus, H. Das Heilige Römische Reich&nbsp;— Schauplätze einer tausendjährigen Geschichte (843—1806).&nbsp;— Köln, Weimar 2005. {{ISBN| 3-412-23405-2}} * Press V. Kriege und Kriese. Deutchland 1600—1715.&nbsp;— München, 1991. * Prietzel, M. Das Heilige Römische Reich im Spätmittelalter.&nbsp;— Darmstadt, 2004. {{ISBN| 3-534-15131-3}} * Rapp, F. Svatá říše římská národa německého.&nbsp;— Praha, 2007. * Schmidt, G. Geschichte des Alten Reiches. Staat und Nation in der Frühen Neuzeit 1495—1806.&nbsp;— München, 1999. {{ISBN| 3-406-45335-X}} * Schindling, A. Walter Ziegler (Hrsg.): Die Kaiser der Neuzeit 1519—1806.&nbsp;— München 1990. {{ISBN| 3-406-34395-3}} * Schindling A. Westfalischer Friede und der Reichstag. //Weber, POSK * Wesel, U. Geschichte des Rechts. Von den Frühformen bis zur Gegenwart.&nbsp;— München, 2001. [[Катеґорія:История Германии]] [[Катеґорія:Історія Европы]] [[Катеґорія:Середновік]] [[Катеґорія:Заниклы монархии Европы]] [[Катеґорія:Заниклы штаты Германии]] 76aurbk71hjps4obzfix0sftzysgl3w 0 6755 173852 143776 2026-10-19T22:04:03Z Flipdot 23893 173852 wikitext text/x-wiki {{Булше жерел}} {{Не є референцій удну текста}} {{Регион}} '''Сахел''' (од {{lang-ar|ساحل}}, ''са́хел'', што означать «берег», «край» ци «межа») — [[тропы|тропичный]] регион в [[Африка|Африцѣ]], котрый чинить своефайтовый переход меджи [[Сагара|Сагаров]] на [[сѣвер]]ѣ и май уродныма землями ку центру и [[юг]]у [[Африка|того континента]]. Обсягуе географичне пасмо [[Степ|степу]] и [[Савана|саван]]. Тото меджинародне трактованя понятя, але мать иншакый локалный вызнам в [[Алжир]]ѣ: прибережне грунковате пасмо штату; а в [[Тунис]]у: восточна прибережна степова ровнина. == География == На територии региона положены части вецерох [[Держава|держав]]: # [[Буркіна Фасо|Буркина Фасо]] # [[Еритрея]] # [[Камерун]] # [[Мавритания]] # [[Мали]] # [[Ніґер|Нигер]] # [[Ніґерія|Нигерия]] # [[Сенеґал|Сенегал]] # [[Середнёафрицька републіка|Середньоафрицка република]] # [[Судан]] # [[Южный Судан]] # [[Чад]] Сахел протяг ся на {{nobr|5 900 км}} од [[Атлантичный океан|Атлантичного океана]] на [[запад]]ѣ до [[Червене море|Червеного моря]] на [[восток]]у, в поясѣ, ширина котрого мѣнять ся од даколькых сто до едной тысячи километры и покрывать плоху {{nobr|3 053 200 км²}}. Тот регион тыж называють Сахелсков акацовов саванов (Sahelian Acacia savanna) заслугов найвызнамнѣйшого ту вида дерев, котры годны рости при тутешной суши. Атмосферичны выпады рочно од {{nobr|100-200 мм}} на [[сѣвер]]ѣ до {{nobr|700-1000 мм}} на [[юг]]у пасма, але суть переважно лем в куртом часѣ зачатком лѣта. Рельеф плоскый з [[Метры над морьом|надморскыма высотами]] {{nobr|200-400 м}}. == Колониална минулость == В конци [[19. стороча]] [[запад]]ный Сахел ся достав под панованя [[Франция|Франции]]. Тоты французскы територии были деколонизованы в року 1960. [[Восток|Восточна]] часть Сахелу належала Египтскому хедивату, што быв вазалом [[Османска империя|Османской империи]], а од конця [[19. стороча]] была окупована [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Споеным кральовством]]. Выслободила ся од бритского панованя по Египетской револуции року 1952 и наконець зыскала независимость подля новой [[египет]]ской уставы в року 1956. == Проблемный регион == Тот регион соткы рокох терпить од сухоты. Една мегасухота была од року 1450 по рок 1700, циже за 250 рокы. В року 1914 была велика сухота, што привела до масштабного голоду. Далша велика и довга сухота была в роках 1968 аж 1974, в резултатѣ чого регион достав ся до векшой увагы и зыскав меджинародну помоч, быв основаный Меджинародный фонд аграрного розвою (International Fund for Agricultural Development, 1977). В Сахелу видливше, гикой в иншых регионах провказуе ся [[Ґлобалне потеплїня|глобалне отеплѣня]]. В року 2010 в [[Судан]]ѣ теплотный рекорд сягнув 49,6°C, а в [[Нигер]]у — 48,2°C, ту сѣйбы высохли и {{nobr|350 000 особ}} умерли голодом. Найвекшым проектом противдѣланя тому став ся проект залѣснѣня Сахела "Велика зелена стѣна" (Great Green Wall), зачатый [[Африцька унія|Африцков униов]], котрый до року 2030 заангажуе {{nobr|10 млн}} роботникох. == Жерела == * {{книга |автор = Радченко Г. Ф. |язык = ru |тітул = Страны Сахеля: (Состояние природной среды и проблемы развития сельского хозяйства) Рец. Л. О. Низская; Институт географии АН СССР |одказ = |місто = Москва |выдавательство = Мысль |рік = 1983 |сторінок = 264 |doi = |тіраж = 15000 }} * [https://www.britannica.com/place/Sahel Sahel / region, Africa (Britannica online)] [[Катеґорія:Африка]] tp6u36ms3iksi2ta8fjkq5b7qfyayta 0 6756 173884 165958 2026-10-19T22:44:56Z Engelseziekte 2261 delete 173884 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Середня Африка''' є реґіон, до котрого ся головне належать штаты: * [[Бурунді]] * [[Середнёафрицька републіка]] * [[Чад]] * [[Демократічна републіка Конґо]] * [[Рванда]] Зрїдка ся к тому же реґіону зараховує таксамо [[Анґола]], [[Ґабон]], [[Камерун]], [[Република Конґо|Републіка Конґо]], [[Екваторіална Ґвінея]] і [[Замбія]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Африка]] 74pjdc8tzm9zo5f53vur5v6vchchq31 0 6774 173898 141277 2026-10-19T23:49:51Z Flipdot 23893 173898 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Ґвінея (чеперушка)}} [[Файл:Negroland and Guinea with the European Settlements, 1736.jpg|міні|300px|<nowiki>„</nowiki>[[Неґроленд]] и Ґвінея з европськыми поселенями“ (1727), Герман Молл]] '''Ґвіне́я''' тото історична и традиційна назывка западного берега [[Африка|Африкы]], котрый иде на юг уд [[Сахел]]а попри [[Ґвінейськый залив]]. Тото природно волога [[тропічна хаща]] вадь [[савана]]. == Етимолоґія == [[Файл:Tabula_Rogeriana_1929_copy_by_Konrad_Miller.jpg|міні|Світова мапа з [[Книга Рожера|Книгы Рожера]] авторства Мугамада ал-Ідрісі, 1154.&nbsp;рук; указує „Bilad{{efn|„Крайина“, „варош“ по [[арабськый язык|арабськы]].}} Gana min [[Судан (реґіон)|al-Sudan]]“ коло двох варошув, пудписаных Gana ([[Дженне-Дженно]]) на [[Ніґер (ріка)|ріці Ніґер]] (ник.&nbsp;правый верьхньый кутик&nbsp;— на мапі юг горі)]] Точна етимолоґія назывкы ся не знає. Єдна з верзій припущат, ож форма ''Ґвінея'' взята з {{Lang-es|Guinea}}, уд {{Lang-pt|Guiné}}. Портуґалська форма ся появила в середині 15.&nbsp;стороча уд Guineus&nbsp;— терміна, котрым портуґалці называли „чорных“ афричанув, жыючых на юг уд [[Сенеґал (ріка)|рікы Сенеґал]] (в порувняню з „смуглыми“ [[сангаджі|сангаджськыми]] [[бербер]]ами на сівері, котрых они называли ''Azenegues''). Термін ''Ґвінея'' ся много хоснує у хроніці 1453.&nbsp;року авторства [[Ґоміш Яніш де Зурара|Ґоміша Яніша де Зурары]].{{Efn|1=Де Зурара назвав свою хроніку удкрытюв [[Енріке Морьоплавець|Енріке Морьоплавця]] „завойованьом Ґвінеї“ (напр. [https://books.google.com/books?id=Nr4NAAAAQAAJ&pg=PA1 б.&nbsp;1]). Хоть ун у зачаткови хоснує термін ''Ґвінея'' нашыроко у значіньови [[Сагара#Западна Сагара|западносагарського]] берега, май потум на ([https://books.google.com/books?id=Nr4NAAAAQAAJ&pg=PA158 б.&nbsp;153]) вун ся поправляє и зазначує, ож термін ''Ґвінея'' посправді означує лиш землі „ґвінеюв“, чорнокожого народу на юг уд рікы Сенеґал.}} Король Портуґалії Жуан&nbsp;II. в 1481.&nbsp;році си узяв быв тітул „лорд Ґвінеї“ ({{Lang-pt|Sehnor da Guiné}}).<ref>{{Cite book|last=Russell|first=Peter Edward|url=https://books.google.com/books?id=wEhPdRNtOl8C&q=%22lord+of+guinea%22|title=Prince Henry 'the Navigator': A Life|date=2001-01-01|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-09130-4|pages=318|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Stephens|first=H. Morse|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.213258|title=Portugal.|date=1891|pages=164}}</ref><ref>{{Cite book|last=Maryland State Colonization Society|url=https://archive.org/details/marylandcolvol2no18mary|title=Maryland colonization journal|publisher=Baltimore, Maryland State Colonization Society|others=The Johns Hopkins University Sheridan Libraries|date=1835 |pages=280}}</ref> Портуґалці годні были позычити ''Guineus'' з [[Берберські языкы|берберського]] Ghinawen (ник.&nbsp;[[Ґнава]]), што значит „палені люди“.<ref>Rogado Quintino (1965) "O problema da origem dos termos «Guiné» e «Guinéus»", ''Boletim Cultural da Guiné portuguesa'', vol. 20, no.78, p.117-45.</ref> Aginaw и Akal n-Inguinawen по берберськы удповідно значат „чорный“ и „земля чорных“.<ref>{{cite web|url=http://www.refworld.org/country,,,COUNTRYPROF,GIN,456d621e2,4954ce60c,0.html|title=World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - Guinea: Overview|access-date=24 May 2016|publisher=Minority Rights Group International}}</ref> Иншака теорія, першый раз пропонована в 1526.&nbsp;році [[Лев Африцькый|Левом Африцькым]],{{Efn|Рук завершіня рукописа його книгы за африканську ґеоґрафію („Попис Африкы“) подля даты в єдиному вцілілому рукописови (Biblioteca Nazionale Vittorio Emanuele III, MS&nbsp;953).}} каже, ож ''Ґвінея'' походит уд назывкы торгового вароша на [[Ніґер (ріка)|ріці Ніґер]] на території теперішнього [[Малі]], [[Дженне]], котру вун подає як Gheneo, Genni тай Ghinea.{{Efn|Ун хоснує Ghinea и на село, и на великоє царство.}} Варош лідировав у торгах [[золото]]м и [[суль]]ов у Западнуй Африці в 11–13.&nbsp;сторочах. У тот період термін Genewah ся закріпив у хоснованьови в арабськоязычных жерелах, де сперед тым доміновало al-Sudan („чорні“ по [[Арабськый язык|арабськы]]).<ref name="p.20">W. D. Cooley (1841) ''The Negroland of the Arabs examined and explained''. [https://books.google.com/books?id=380NAAAAQAAJ&pg=PA20 p.20].</ref> [[File:Map_of_Angelino_Dulcert_cropped.jpg|thumb|Портоланова мапа [[Анджеліно Дулчерт|Анджеліна Дулчерта]], на котру нан of [[Angelino Dulcert]] from 1339 showing the region "''Ganuya"'' (see lower left hand corner)]] == Історія == У 1478.&nbsp;році, бігом [[Война за кастілську дідузнину|Войны за кастілську дідузнину]] 35&nbsp;кастілськых [[Каравела|каравел]] ся стрітили з портуґалськым флотом коло [[Елміна|Елміны]] у битці за Ґвінею; обі бокы претендовали на контроль над ґвінейськов торговльов золотом, [[Слоновина|слоновинов]] и [[Поперь|попрьом]]. Война ся кунчила побідов Портуґалії в морьови тай офіційным признаньом [[Католицькі монархы|католицькыми монархами]] портуґалської власти над булшинов африканськых територій пуд вопросом у [[Алкасоваськый договор|Алкасоваському договорі]] (1479).<ref name="Historian Malyn Newitt">Історик Мелін Нюітт: ''"However, in 1478 the Portuguese surprised thirty-five Castilian ships returning from Mina ''[Guinea]'' and seized them and all their gold. Another...Castilian voyage to Mina, that of Eustache de la Fosse, was intercepted ... in 1480. (...) All things considered, it is not surprising that the Portuguese emerged victorious from this '''first maritime colonial war'''. They were far better organised than the Castilians, were able to raise money for the preparation and supply of their fleets, and had clear central direction from ... ''[Prince]'' John."'' In [http://www.google.com/search?q=%22the+Portuguese+emerged+victorious+from+this+first+maritime+colonial+war.%22+&btnG=Pesquisar+livros&tbm=bks&tbo=1&hl=pt-PT ''A history of Portuguese overseas expansion, 1400-1668''], Routledge, New York, 2005, p.39–40.</ref><ref name="Bailey W. Diffie">Bailey W. Diffie and George D. Winius ''"In a war in which the Castilians were victorious on land and the Portuguese at sea, …"'' in [https://books.google.com/books?id=VsqCelF9OdkC&dq=%22foundations+of+the+Portuguese+empire....In+a+war+in+which+the+Castilians+were+victorious+on+land+and+the+Portuguese+on+sea%22&pg=PA152 ''Foundations of the Portuguese empire 1415-1580''], volume I, University of Minnesota Press, 1985, p.152.</ref> Тото была перша з многых колоніалных воєн межи европськыми державами. Позад політичної централізованости царств, исформованых у 18–19.&nbsp;сторочах и ворожого бетіжного середовища реґіона про европейцюв, булшина Ґвінеї не была колонізована онь до кунця 19.&nbsp;стороча.{{Жрідло}} == Крайины у Ґвінейськум реґіоні == [[Файл:Hondius Guinea 1621 UTA.jpg|міні|Мапа Ґвінеї Йодокуса Гондіуса&nbsp;II. (1621)]] [[Файл:Schley-Bellin Verfolg van de Kust van Guinee... 1747 UTA.jpg|міні|Мапа „Verfolg van de Kust van Guinee“ Якоба ван дер Шлея (1747)]] Уд сівера на юг: * [[Сенеґал]] (даколишня французька колонія) * [[Ґамбія]] (даколишня британська колонія) * [[Ґвінея-Бісау]] (даколи Портуґалська Ґвінея) * [[Ґвінея]] (даколи Французька Ґвінея) * [[Екваторова Ґвінея]] (даколи Іспанська Ґвінея) * [[Сьєра-Леоне]] (даколи британська часть Попрьового берега, [[Провінція слободы]]) * [[Ліберія]] (даколи америцькі поселеня про бывшых рабув на Попрьовому березі) * [[Кот дʼІвуар]] вадь Берег слоновины (даколишня французька колонія) * [[Ґана]] (даколи Золотый берег; Данська Ґвінея, Нідерландська Ґвінея, першый Портуґалськый золотый берег, Пруськый золотый берег и Шведська Ґвінея вшыткі были йзідені Британськым золотым берегом) * [[Тоґо]] (даколи [[Тоґоленд]]) * [[Бенін]] ([[Дагомей]]) * Южна [[Ніґерія]] == Запяткы == {{Reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} == Література == * Diffie, Bailey W., Winius, George D. [https://books.google.com/books?id=VsqCelF9OdkC&dq=%22foundations+of+the+Portuguese+empire....In+a+war+in+which+the+Castilians+were+victorious+on+land+and+the+Portuguese+on+sea%22&pg=PA152 ''Foundations of the Portuguese Empire, 1415-1580''], Volume 1, University of Minnesota Press, 1977. * Newitt, Malyn. [http://www.google.com/search?q=%22the+Portuguese+emerged+victorious+from+this+first+maritime+colonial+war.%22+&btnG=Pesquisar+livros&tbm=bks&tbo=1&hl=pt-PT ''A history of Portuguese overseas expansion, 1400-1668''], Routledge, New York, 2005. [[Катеґорія:Історічны реґіоны]] 6hs3v07k50j0usn5l2a4fp8zzo6etai 173902 173898 2026-10-19T23:53:47Z Flipdot 23893 173902 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Ґвінея (чеперушка)}} [[Файл:Negroland and Guinea with the European Settlements, 1736.jpg|міні|300px|<nowiki>„</nowiki>[[Неґроленд]] и Ґвінея з европськыми поселенями“ (1727), Герман Молл]] '''Ґвіне́я''' тото історична и традиційна назывка западного берега [[Африка|Африкы]], котрый иде на юг уд [[Сахел]]а попри [[Ґвінейськый залив]]. Тото природно волога [[тропічна хаща]] вадь [[савана]]. == Етимолоґія == [[Файл:Tabula_Rogeriana_1929_copy_by_Konrad_Miller.jpg|міні|Світова мапа з [[Книга Рожера|Книгы Рожера]] авторства Мугамада ал-Ідрісі, 1154.&nbsp;рук; указує „Bilad{{efn|„Крайина“, „варош“ по [[арабськый язык|арабськы]].}} Gana min [[Судан (реґіон)|al-Sudan]]“ коло двох варошув, пудписаных Gana ([[Дженне-Дженно]]) на [[Ніґер (ріка)|ріці Ніґер]] (ник.&nbsp;правый верьхньый кутик&nbsp;— на мапі юг горі)]] Точна етимолоґія назывкы ся не знає. Єдна з верзій припущат, ож форма ''Ґвінея'' взята з {{Lang-es|Guinea}}, уд {{Lang-pt|Guiné}}. Портуґалська форма ся появила в середині 15.&nbsp;стороча уд Guineus&nbsp;— терміна, котрым портуґалці называли „чорных“ афричанув, жыючых на юг уд [[Сенеґал (ріка)|рікы Сенеґал]] (в порувняню з „смуглыми“ [[сангаджі|сангаджськыми]] [[бербер]]ами на сівері, котрых они называли ''Azenegues''). Термін ''Ґвінея'' ся много хоснує у хроніці 1453.&nbsp;року авторства [[Ґоміш Яніш де Зурара|Ґоміша Яніша де Зурары]].{{Efn|1=Де Зурара назвав свою хроніку удкрытюв [[Енріке Морьоплавець|Енріке Морьоплавця]] „завойованьом Ґвінеї“ (напр. [https://books.google.com/books?id=Nr4NAAAAQAAJ&pg=PA1 б.&nbsp;1]). Хоть ун у зачаткови хоснує термін ''Ґвінея'' нашыроко у значіньови [[Сагара#Западна Сагара|западносагарського]] берега, май потум на ([https://books.google.com/books?id=Nr4NAAAAQAAJ&pg=PA158 б.&nbsp;153]) вун ся поправляє и зазначує, ож термін ''Ґвінея'' посправді означує лиш землі „ґвінеюв“, чорнокожого народу на юг уд рікы Сенеґал.}} Король Портуґалії [[Жуан&nbsp;II.]] в 1481.&nbsp;році си узяв быв тітул „лорд Ґвінеї“ ({{Lang-pt|Sehnor da Guiné}}).<ref>{{Cite book|last=Russell|first=Peter Edward|url=https://books.google.com/books?id=wEhPdRNtOl8C&q=%22lord+of+guinea%22|title=Prince Henry 'the Navigator': A Life|date=2001-01-01|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-09130-4|pages=318|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Stephens|first=H. Morse|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.213258|title=Portugal.|date=1891|pages=164}}</ref><ref>{{Cite book|last=Maryland State Colonization Society|url=https://archive.org/details/marylandcolvol2no18mary|title=Maryland colonization journal|publisher=Baltimore, Maryland State Colonization Society|others=The Johns Hopkins University Sheridan Libraries|date=1835 |pages=280}}</ref> Портуґалці годні были позычити ''Guineus'' з [[Берберські языкы|берберського]] Ghinawen (ник.&nbsp;[[Ґнава]]), што значит „палені люди“.<ref>Rogado Quintino (1965) "O problema da origem dos termos «Guiné» e «Guinéus»", ''Boletim Cultural da Guiné portuguesa'', vol. 20, no.78, p.117-45.</ref> Aginaw и Akal n-Inguinawen по берберськы удповідно значат „чорный“ и „земля чорных“.<ref>{{cite web|url=http://www.refworld.org/country,,,COUNTRYPROF,GIN,456d621e2,4954ce60c,0.html|title=World Directory of Minorities and Indigenous Peoples - Guinea: Overview|access-date=24 May 2016|publisher=Minority Rights Group International}}</ref> Иншака теорія, першый раз пропонована в 1526.&nbsp;році [[Лев Африцькый|Левом Африцькым]],{{Efn|Рук завершіня рукописа його книгы за африканську ґеоґрафію („Попис Африкы“) подля даты в єдиному вцілілому рукописови (Biblioteca Nazionale Vittorio Emanuele III, MS&nbsp;953).}} каже, ож ''Ґвінея'' походит уд назывкы торгового вароша на [[Ніґер (ріка)|ріці Ніґер]] на території теперішнього [[Малі]], [[Дженне]], котру вун подає як Gheneo, Genni тай Ghinea.{{Efn|Ун хоснує Ghinea и на село, и на великоє царство.}} Варош лідировав у торгах [[золото]]м и [[суль]]ов у Западнуй Африці в 11–13.&nbsp;сторочах. У тот період термін Genewah ся закріпив у хоснованьови в арабськоязычных жерелах, де сперед тым доміновало al-Sudan („чорні“ по [[Арабськый язык|арабськы]]).<ref name="p.20">W. D. Cooley (1841) ''The Negroland of the Arabs examined and explained''. [https://books.google.com/books?id=380NAAAAQAAJ&pg=PA20 p.20].</ref> [[File:Map_of_Angelino_Dulcert_cropped.jpg|thumb|Портоланова мапа [[Анджеліно Дулчерт|Анджеліна Дулчерта]], на котру нан of [[Angelino Dulcert]] from 1339 showing the region "''Ganuya"'' (see lower left hand corner)]] == Історія == У 1478.&nbsp;році, бігом [[Война за кастілську дідузнину|Войны за кастілську дідузнину]] 35&nbsp;кастілськых [[Каравела|каравел]] ся стрітили з портуґалськым флотом коло [[Елміна|Елміны]] у битці за Ґвінею; обі бокы претендовали на контроль над ґвінейськов торговльов золотом, [[Слоновина|слоновинов]] и [[Поперь|попрьом]]. Война ся кунчила побідов Портуґалії в морьови тай офіційным признаньом [[Католицькі монархы|католицькыми монархами]] портуґалської власти над булшинов африканськых територій пуд вопросом у [[Алкасоваськый договор|Алкасоваському договорі]] (1479).<ref name="Historian Malyn Newitt">Історик Мелін Нюітт: ''"However, in 1478 the Portuguese surprised thirty-five Castilian ships returning from Mina ''[Guinea]'' and seized them and all their gold. Another...Castilian voyage to Mina, that of Eustache de la Fosse, was intercepted ... in 1480. (...) All things considered, it is not surprising that the Portuguese emerged victorious from this '''first maritime colonial war'''. They were far better organised than the Castilians, were able to raise money for the preparation and supply of their fleets, and had clear central direction from ... ''[Prince]'' John."'' In [http://www.google.com/search?q=%22the+Portuguese+emerged+victorious+from+this+first+maritime+colonial+war.%22+&btnG=Pesquisar+livros&tbm=bks&tbo=1&hl=pt-PT ''A history of Portuguese overseas expansion, 1400-1668''], Routledge, New York, 2005, p.39–40.</ref><ref name="Bailey W. Diffie">Bailey W. Diffie and George D. Winius ''"In a war in which the Castilians were victorious on land and the Portuguese at sea, …"'' in [https://books.google.com/books?id=VsqCelF9OdkC&dq=%22foundations+of+the+Portuguese+empire....In+a+war+in+which+the+Castilians+were+victorious+on+land+and+the+Portuguese+on+sea%22&pg=PA152 ''Foundations of the Portuguese empire 1415-1580''], volume I, University of Minnesota Press, 1985, p.152.</ref> Тото была перша з многых колоніалных воєн межи европськыми державами. Позад політичної централізованости царств, исформованых у 18–19.&nbsp;сторочах и ворожого бетіжного середовища реґіона про европейцюв, булшина Ґвінеї не была колонізована онь до кунця 19.&nbsp;стороча.{{Жрідло}} == Крайины у Ґвінейськум реґіоні == [[Файл:Hondius Guinea 1621 UTA.jpg|міні|Мапа Ґвінеї Йодокуса Гондіуса&nbsp;II. (1621)]] [[Файл:Schley-Bellin Verfolg van de Kust van Guinee... 1747 UTA.jpg|міні|Мапа „Verfolg van de Kust van Guinee“ Якоба ван дер Шлея (1747)]] Уд сівера на юг: * [[Сенеґал]] (даколишня французька колонія) * [[Ґамбія]] (даколишня британська колонія) * [[Ґвінея-Бісау]] (даколи Портуґалська Ґвінея) * [[Ґвінея]] (даколи Французька Ґвінея) * [[Екваторова Ґвінея]] (даколи Іспанська Ґвінея) * [[Сьєра-Леоне]] (даколи британська часть Попрьового берега, [[Провінція слободы]]) * [[Ліберія]] (даколи америцькі поселеня про бывшых рабув на Попрьовому березі) * [[Кот дʼІвуар]] вадь Берег слоновины (даколишня французька колонія) * [[Ґана]] (даколи Золотый берег; Данська Ґвінея, Нідерландська Ґвінея, першый Портуґалськый золотый берег, Пруськый золотый берег и Шведська Ґвінея вшыткі были йзідені Британськым золотым берегом) * [[Тоґо]] (даколи [[Тоґоленд]]) * [[Бенін]] ([[Дагомей]]) * Южна [[Ніґерія]] == Запяткы == {{Reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} == Література == * Diffie, Bailey W., Winius, George D. [https://books.google.com/books?id=VsqCelF9OdkC&dq=%22foundations+of+the+Portuguese+empire....In+a+war+in+which+the+Castilians+were+victorious+on+land+and+the+Portuguese+on+sea%22&pg=PA152 ''Foundations of the Portuguese Empire, 1415-1580''], Volume 1, University of Minnesota Press, 1977. * Newitt, Malyn. [http://www.google.com/search?q=%22the+Portuguese+emerged+victorious+from+this+first+maritime+colonial+war.%22+&btnG=Pesquisar+livros&tbm=bks&tbo=1&hl=pt-PT ''A history of Portuguese overseas expansion, 1400-1668''], Routledge, New York, 2005. [[Катеґорія:Історічны реґіоны]] 4f4tlogm549rezz8cgn8i1k85wfwu11 0 6891 173776 118780 2026-10-19T12:03:51Z Flipdot 23893 removed [[Category:1670-е]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 173776 wikitext text/x-wiki {{Навіґація про рокы|1672}} {{Рік ся зачінав|1672}} == Подѣи == == Уродили ся == * [[9. юн]] — [[Петро Великый]], царь ай император [[Российска империя|России]]. == Умерли == {{Commons|1672}} ar10o6wbm0ytn08d0lw9l79ak4c5wkk 10 8703 173906 132576 2026-10-20T00:04:20Z Flipdot 23893 173906 wikitext text/x-wiki [[Мадярскый язык|мад.]]{{#if:{{{1|}}}|&nbsp;''{{lang|hu|{{{1}}}}}''}}<noinclude> [[Category:Шаблоны языків|hu]] {{documentation}} </noinclude> 7lkyrsrmyuqvvcyptk4mdqecrg0278q 0 10171 173882 131956 2026-10-19T22:42:21Z Engelseziekte 2261 delete 173882 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:3rd Muravskiy festival-11.jpg|міні|праворуч]] '''Сергій Филиповыч Татусяк''' (нар. 5 квітня 1955, с. Жабокричка Чечельницький район, Вінницька область) — Українськый політик, Народный депутат Україны 4-го скликання. Голова Вінницької обласної Ради від 11 листопада 2010 до 21 лютого 2014. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Політічны лідеры]] nyc1hdw0az0wrwga2gsf3zvuo6vcvyg 0 10275 173886 121850 2026-10-19T22:45:40Z Engelseziekte 2261 delete 173886 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Mitropa Cup.PNG|mini|right|250px| Штаты, якы брали участь у Мітропа погарі до року 1939]] '''Середнёевропскый погар''' - '''Мітропа погар''' быв єден зос найстаршых і до [[Друга світова война|войны]] єден зос найпрестіжнішых європскых фотбаловых [[турнай|турнаїв]]. Мітропа погар ся начісто перестав орґанізувати у року 1992, кідь ся розпала [[Югославія]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Шпорт]] cc1nsfi5pj82wsc2e0noix11ikragss 0 10410 173863 144272 2026-10-19T22:22:11Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173863 wikitext text/x-wiki [[Файл:Map Region of Sardegna.svg|thumb| Сардінія]] [[Файл:Sardinia satellite.jpg|thumb|Сардінія з спутника]] '''Сардінія''' ({{lang-it|Sardegna}}, {{lang-sc|Sardinna, Sardigna}}) — є другым з найвекшых [[остров]]ів у [[Середоземне море|Середоземнім морю]]. Ґеоґрафічно лежыть в [[Европа|Европі]]. Політічно належыть [[штат]]у [[Італія]]. Остров мать розлогу 24.090 [[Кілометер|кілометрів]] квадратных і жыє на нім цца. 1,6 міліонів жытелів. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Островы Италии]] [[Катеґорія: Островы у Европі]] [[Катеґорія:Островы Середоморя]] [[Катеґорія:Регионы Италии]] 0jch31s6vqeltda6qpu93ckmnr912ah 0 10846 173903 172091 2026-10-19T23:59:09Z Halajkovič 33393 173903 wikitext text/x-wiki [[File:IIHF CoCup faceoff Dynamo vs Zvolen.jpg|thumb|right|400px|ГК Зволен – Динамо Москва 2:1<br/> у фінале Контіненталного погара 2004/05]] '''ГК Зволен''' є [[Словеньско|словеньскый]] [[гокей|гокеёвый]] клуб, заложеный в роцї 1927. Домове сїдло мать во [[зволен]]ьскім зимнім штадіонї. Клубовы фарбы суть модра-червена-жовта. А-тім клубу грає в екстралізї Tipsport. Майстрами екстраліґы ся стали в роках 2001 і 2013. Окрем А-тіму в клубі грають ай младшы тімы: юниоры, дорост, кадеты. == Поз. тыж == * [[Сінь славы словеньского гокея]] == Одказы == * [http://www.hkmzvolen.sk Офіціална сторінка клуба (слов.)] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Шпортовы клубы]] ats06fsp489tnoa93hijrjjdl4g3j8i 0 11185 173868 166239 2026-10-19T22:28:21Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Сводеш, Моррис]] на [[Моррис Сводеш]] з вычерянём напрямлїнь: за приятым шором 166239 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Моррис Сводеш |portrait={{Фоторамка|Увидьте фото|width=90|align=center|pos=top |link=https://alchetron.com/cdn/morris-swadesh-12f514ac-8806-4c6e-8c93-4c5760e4c8e-resize-750.jpeg}} | pseudonym = | birthname = | birthdate = [[22. януар]] [[1909]] | birthplace = Голиоук, [[Маcсачузетс]] | deathdate = [[20. юл]] [[1967]] (58 рокы) | deathplace = [[Мексіко Сіті|Мексико Сити]] | resting_place = | occupation = лингвиста | language = английскый | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = доктор филозофии | alma_mater = [[Йейлска универзита]] | period = | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = Мери Гаас,<br/> Франсез Леон,<br/> Еванхелина Аранья<!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | Commons = }} '''Мо́ррис Сво́деш''' (''англ.'' Morris Swadesh, *&nbsp;[[22. януар|22.]]&nbsp;[[22. януар|януар]] [[1909]]&nbsp;– †&nbsp;[[20. юл|20.]]&nbsp;[[20. юл|юл]] [[1967]]) быв вплывный и контроверзный америцькый [[Лінґвістіка|лингвиста]]. ==Биография== Родив ся в Голиоук, [[Массачузетс]] (''англ.'' Holyoke, Massachusetts) во фамилии иммигрантох з [[Бессарабия|Бессарабии]]. В родинѣ ся говорило на йиддишѣ, але и по [[Російскый язык|русскы]] и [[Анґліцькый язык|английскы]], и тоты языкы знав уже од малости. Штудиовав на [[Чикагска универзита|Чикагской универзитѣ]], де року 1931 зыскав ступень магистра, а пак на [[Йейлска универзита|Йейлской универзитѣ]], [[Коннектикут]], зыскав докторат Ph.D., (1933) з диссертациов на тему семантикы языка Нутка, [[Индиане|индианского]] племени в [[Канада|Канадѣ]]. Робив яко высокошколскый профессор в [[США]] (1933–39, 1941–53) и в [[Мексіко|Мексику]] (1939–41, 1956–67). В часѣ [[Друга світова война|Другой свѣтовой войны]] служив в [[Бурма|Бурмѣ]] на военых проектах армии США, де реферовав материалы на бурманском, китайском, русском и испанском языках. Написав тыж учебникы про америцке войско, хоснованы на выуку китайского и русского языкох. Свадеш жив в малженствѣ еден час (1931–1937) з Мери Гаас,<ref>Mary Rosamond Haas, Yale University, докторат Ph.D., 1935.</ref> колегыньов з [[Йейлска универзита|Йейлской универзиты]]. З ньов в сполуавторствѣ опубликовав даколько робот. По розводѣ быв женатый з Франсез Леон,<ref>Frances Leon.</ref> з котров въедно робив в [[Мексіко|Мексику]]; они розвели ся в конци 1950-х, и тогды женив ся з лингвистков Еванхелинов Аранья.<ref>Evangelina Araña.</ref> Умер в Мексико Сити, на [[сердцьовый напад]], за робочым столом.<ref>Morris Swadesh, 1909-1967 //American Anthropologist, №70, 1968, рр. 755–756.</ref> ==Гипотеза Сводеша== Став ся знаный вдякы складеному ним списку 215 найважнѣйшых слов, котрый пак зменшив до 100&nbsp;слов (''[[Список Сводеша]]'') и гипотезѣ, подля котрой тоты слова суть достаточны про вшыткы языкы, кедь хочеме з их помочов вызначити близкость даякой пары языкох. Тота гипотеза пробудила контроверзии межи лингвистами, але сам список и методы поровнателной лингвистикы, оперты на ней, зостали приятыма в лингвистичну методологию. ==Главны роботы== * 1950. "Salish internal relationships", ''International Journal of American Linguistics'' 16, 157-167. * 1952. "Lexicostatistic dating of prehistoric ethnic contacts", ''Proceedings American Philosophical Society'' 96, 452-463. * 1955. "Towards greater accuracy in lexicostatistic dating", ''International Journal of American Linguistics'' 21, 121-137. * 1962. "Linguistic relations across the Bering Strait", ''American Anthropologist'' 64, 1262-1291. [[:es:Morris Swadesh#Bibliografía| Повна библиография публикованых робот (на испанской Википедии)]]. ==См. тыж== * [[Список Сводеша]] ==Жерела и одказы== * [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1525/aa.1968.70.4.02a00070/pdf Morris Swadesh, 1909-1967 //American Anthropologist, №70, 1968, рр. 755–756. ''(англ.+фото)''] == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Лингвисты]] p2zqvkves0mdjzumbxpn2n2f2qcvx90 0 11424 173911 145577 2026-10-20T00:15:27Z Halajkovič 33393 173911 wikitext text/x-wiki {{delete}} {{Локалита |статус = [[Село]] [[Украина|Украины]] |руська назва = Драчино |оригинална назва = <!-- словацка, мадярска и т.п. --> |застава = <!-- назва файла, нп.: Zastava.png --> |опис заставы = <!-- появить ся над фотков --> |ширина заставы = <!-- в пикселах, нп.: 150 --> |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = Еврорегион <!--2.гарадича администрации --> |крайна = [[Еврорегион Карпаты|Карпаты]] |lat_dir = N |lat_deg =48 |lat_min =32 |lat_sec =53 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =22 |lon_min =56 |lon_sec =50 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 0 <!-- так затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Область]]<!--3.гарадича администрации--> |регион = Закарпатска |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = [[Свалявскый район|Свалявскый]] |вид общины = Громада<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Свалявска |площа = <!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = <!-- в метрах --> |население = 926<!-- лем само число --> |год переписи = 2001 |часовый пояс = +2 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +380 3133 |почтовый индекс = 89307 |вид идентификатора = КОАТУУ<!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = 2124010101 |категория в Commons = |сайт = |язык сайта = }} '''Драчино́'''  — село у [[Свалявскый район|Свалявському районі]] [[Закарпатська область|Закарпатськôй области.]] На потôчку Полінілі. [[Файл:Драчино, Кирило і Мефодій.JPG|left|350px]] {{Свалявскый район}}{{Стыржень}} [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] mrs1e2hbprky5si7gehgrqzxs1y9cdh 0 12431 173872 123139 2026-10-19T22:31:47Z Engelseziekte 2261 delete - перенести у статю за Лаборець 173872 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[File:Anonymus-Loborcy.jpg|thumb|Князь Лаборець: вшитко, што о нем знать история заміщено в капітулї XIII Gesta Hungarorum. Лїтопис ани єдным словом не споминать «ріку Свіржаву».]] '''Свіржава''' є выгадана в литературной творбі назва словеньской рікы [[Лаборець]]. [[Русины|Русиньскый]] ([[Лемкы|лемковскый]]) поет і співак [[Петро Мурянка]] є автором пісні Свіржава з [[драм|драмы]] [[Сон Білого Хорвата]]. ==Oдказы== * [http://www.lem.fm/svirzhava/ Свіржава — Сайт Лем.фм] ==См.тыж== * [[Князь Лаборець]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Выгаданы рікы]] e97qz4hw5b5tml13lbuivlp4o4ozc16 0 12498 173877 123278 2026-10-19T22:37:19Z Engelseziekte 2261 delete 173877 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[File:Сейна.jpg|thumb|Сейна у Паріжу]] '''Сейна''' або і '''Сена''' (фр. Seine) є єднов з найдовшых рік у [[Франція|Франції]]. Прамінить коло французького міста [[Діжон]]. Є довга 775 кілометрів. Свою путь закінчує втоком до [[Атлантічный океан|Атлантічного океана]] коло французького міста [[Ле Гавр]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Рікы подля алфавиту]] [[Катеґорія:Рікы Франции]] [[Катеґорія:Рікы Европы]] o29wp1vc2vyhscravo43i3vleyj4mg5 0 12706 173904 161322 2026-10-20T00:00:04Z Flipdot 23893 173904 wikitext text/x-wiki {{Язык | název = Мадярскый язык<br>''(magyar nyelv)'' | rozšíření = [[Мадярщина]], [[Румыния]], [[Словакия]], [[Сербия]], [[Украина]], [[Израел]], [[Австрия]], [[Хорватия]], [[Словения]] | mluvčích = 14 млн. | mapa rozšíření = Dist of hu lang europe rue.svg | klasifikace = * [[Уралскы языкы]] ** [[Угрофинскы языкы]] *** [[Угорскы языкы]] | písmo = [[Латиньскый алфавіт|Латинка]] | úřední jazyk = {{flagicon|Мадярьско}} [[Мадярщина]]<br>{{flagicon|Европска унія}} [[Европска уния]]<br>{{flagicon|Сербія}}{{Flagicon image|Flag of Vojvodina.svg}} [[Войводина]]<br>'''регионалный язык:'''<br>{{flagicon|Словеньско}} [[Словакия]]<br>{{flagicon|Словенія}} [[Словения]]<br>{{flagicon|Австрія}} [[Австрия]]<br>{{flagicon|Україна}} [[Украина]]<br> {{flagicon|Румуньско}} [[Румыния]] | regulátor = [http://www.nytud.hu/ Лингвистичный инштитут Мадярской Академии Наук] (''Magyar Tudományos Akadémia Nyelvtudományi Intézete'') | ISO6391 = hu | ISO6392B = hun | ISO6392T = hun | SIL = HNG | wikipedie = [[:hu:Kezdőlap|hu.wikipedia.org]] }} '''Мадярскый язык''' ({{lang-hu|magyar nyelv}})&nbsp;— [[Угрофинскы языкы|угрофинскый]] язык з родины [[Уралскы языкы|уралскых]], еден з [[Угорскы языкы|угорскых]] языкох. [[Катеґорія:Языкы]] ==Ареал и число бесѣдникох== Мадярскый язык мать главный ареал в [[Мадярщина|Мадярщинѣ]] (над 10 млн. особ, 98% обывательства), в [[Румыния|Румынии]] (по розличных шацованях — од 1,7 до 3 млн.), около 600 тыс. [[Мадяре|Мадярох]] жиють на територии [[Словакия|Словакии]], около 450 тыс. во [[Войводина|Войводинѣ]], десяткы тысяч — в [[Австрія|Австрии]].<ref name="Круго">Кругосвет.</ref> В [[Украина|Украинѣ]] жиють 156,6 тыс. Мадярох.<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/ Списованя 2001]</ref> (2001). Обще число мадяроязычных особ во свѣтѣ шацують на 14,5 млн.<ref name="Круго"/> Мадярскы меншины появили ся в державах, межуючых з [[Мадярщина|Мадярщинов]] по року 1920, коли в резултатѣ [[Трианонскый мирный договор|Трианона]], од Мадярщины были одняты ²/₃ ей територии. Мадярскый язык — найвекшый зоз вшиткых [[Уралскы языкы|уралскых языкох]].<ref name="Круго"/> ==Родинскы языкы== Покля иде о язык, найблизшов родинов Мадярам суть [[Ханты]] и [[Манси]], народы сѣверного [[Урал]]а. Тото е их самоназва, а в царской [[Российска империя|России]] называли их одповѣдно Остяками и Вогулами.<ref name="Ревай">Révai nagy lexikona.</ref> Подля днесь принятой класификации тоты три языкы творять групу [[Угорскы языкы|угорскых языкох]]. ==История== Мадяры принесли зо собов з уралской праотчизны много ирано-туркийскых слов, в конци ІХ. ст. занявши територию [[Карпатска котлина|Карпатской котлины]], перебрали много нѣмецкых, славянскых, талианскых и латинскых слов.<ref name="Ревай"/> Славянска лексика переважно газдовска, нѣмецка переважно военска и технична, латинска переважно умѣлецка и научна. Туркийска лексика додала ся еще в часѣ [[Османска империя|османской]] окупации (1526-1687) [[Мадярске кральовство|Мадярского кральовства]]. Мадярскый литературный язык сформовав ся трудами [[Петер Пазмань|Петера Пазманя]] около року 1600,<ref name="Ревай"/> але [[Урядный язык|урядным языком]] став ся аж в року 1836, перебравши тоту роль од [[Латиньскый язык|латины]].<ref>[https://web.archive.org/web/20171201044304/https://1000ev.hu/index.php?a=3&param=5148 1836. évi III. törvénycikk (a Magyar Nyelvről) Архивоване 1. дец. 2017]</ref> Од року 1844 став ся основным [[Урядный язык|урядным языком]] (державным языком), дозволяючым хосновати меншиновы языкы в окремых припадах. Але перед тым нико не зробив вецей про розвой и обновлѣня языка од двох Давидох Сабовох. Спочатку [[Давид Сабов Баровти]] склав ''Малый словник'' (Kisded Szótár, 1789), котрый быв написаный дактиловыма вершами, а пак в другом выданю в року 1792 вышов в формѣ звычайного выкладового словника, де автор подав найинтереснѣйшы стары и новы зобраны ним слова, а додав и диалектизмы. А до тых ещи додав и дакотры створены ним самым неологизмы, напр.: erény {{ref-hu}} ''цнота'', szörnyeteg {{ref-hu}} ''потвора''. А пак ещи в новинцѣ подав велике множество пословиць и пригварьок, чим зробив службу, доднесь не стратившу цѣнность. Од него намного майсмѣлый, але менше хосновливый быв [[Давид Сабов Барцафалви]], котрый продуковав неологизмы, як фабрика, «на провбу», же най сполоченство рѣшить, котры прийме. Достав немилосердну критику, а з его щедрой продукции лем мизерна часточка зостала доднесь в поужитю.<ref>A két Szabó Dávid</ref> ==Жерела и одказы== * Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. Том 13, сс. 184-185. {{ref-hu}} * {{cite web |title= A két Szabó Dávid |url= https://www.arcanum.com/en/online-kiadvanyok/MagyarIrodalom-magyar-irodalomtortenet-1/kepes-magyar-irodalomtortenet-beothy-zsolt-3180/az-irodalmi-megujhodas-kora-3AC5/52-a-nyelvujitas-tortenete-imre-sandor-3D17/i-3D18/a-ket-szabo-david-3D27/ |accessdate= 2021-11-13}}{{ref-hu}} * [http://bse.sci-lib.com/article003976.html Венгерский язык. // Большая Советская Энциклопедия.] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20180214150753/http://www.krugosvet.ru/enc/gumanitarnye_nauki/lingvistika/VENGERSKI_YAZIK.html Венгерский язык. //Энциклопедия Кругосвет]{{ref-ru}} {{Commonscat|Hungarian language}} == Референции == {{reflist}} ==Придатны одказы== * [https://web.archive.org/web/20180615001419/http://e-bratanki.hu/hu/ Онлайн словник мадярско-польскый, польско-мадярскый] * [https://webslovnik.zoznam.sk/madarsko-slovensky/ Онлайн словник мадярско-словацкый] * [https://slovniky.lingea.cz/Madarsko-cesky Онлайн словник мадярско-чешскый] [[Катеґорія:Угорскы языкы]] [[Катеґорія:Мадярьско]] [[Катеґорія:Мадярскый язык]] [[Катеґорія:Официалны языкы Евроунии]] 88z54hn89o2b43bml2565m48j1be1lh 173905 173904 2026-10-20T00:01:29Z Flipdot 23893 173905 wikitext text/x-wiki {{Язык | název = Мадярскый язык<br>''(magyar nyelv)'' | rozšíření = [[Мадярщина]], [[Румыния]], [[Словакия]], [[Сербия]], [[Украина]], [[Израел]], [[Австрия]], [[Хорватия]], [[Словения]] | mluvčích = 14 млн. | mapa rozšíření = Dist of hu lang europe rue.svg | klasifikace = * [[Уралскы языкы]] ** [[Угрофинскы языкы]] *** [[Угорскы языкы]] | písmo = [[Латиньскый алфавіт|Латинка]] | úřední jazyk = {{flagicon|Мадярьско}} [[Мадярщина]]<br>{{flagicon|Европска унія}} [[Европска уния]]<br>{{flagicon|Сербія}}{{Flagicon image|Flag of Vojvodina.svg}} [[Войводина]]<br>'''регионалный язык:'''<br>{{flagicon|Словеньско}} [[Словакия]]<br>{{flagicon|Словенія}} [[Словения]]<br>{{flagicon|Австрія}} [[Австрия]]<br>{{flagicon|Україна}} [[Украина]]<br> {{flagicon|Румуньско}} [[Румыния]] | regulátor = [http://www.nytud.hu/ Лингвистичный инштитут Мадярской Академии Наук] (''Magyar Tudományos Akadémia Nyelvtudományi Intézete'') | ISO6391 = hu | ISO6392B = hun | ISO6392T = hun | SIL = HNG | wikipedie = [[:hu:Kezdőlap|hu.wikipedia.org]] }} '''Мадярскый язык''' ({{lang-hu|magyar nyelv}})&nbsp;— [[Угрофинскы языкы|угрофинскый]] язык з родины [[Уралскы языкы|уралскых]], еден з [[Угорскы языкы|угорскых]] языкох. [[Катеґорія:Языкы]] ==Ареал и число бесѣдникох== Мадярскый язык мать главный ареал в [[Мадярщина|Мадярщинѣ]] (над 10 млн. особ, 98% обывательства), в [[Румыния|Румынии]] (по розличных шацованях — од 1,7 до 3 млн.), около 600 тыс. [[Мадяре|Мадярох]] жиють на територии [[Словакия|Словакии]], около 450 тыс. во [[Войводина|Войводинѣ]], десяткы тысяч — в [[Австрія|Австрии]].<ref name="Круго">Кругосвет.</ref> В [[Украина|Украинѣ]] жиють 156,6 тыс. Мадярох.<ref>[http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/ Списованя 2001]</ref> (2001). Обще число мадяроязычных особ во свѣтѣ шацують на 14,5 млн.<ref name="Круго"/> Мадярскы меншины появили ся в державах, межуючых з [[Мадярщина|Мадярщинов]] по року 1920, коли в резултатѣ [[Трианонскый мирный договор|Трианона]], од Мадярщины были одняты ⅔ ей територии. Мадярскый язык — найвекшый зоз вшиткых [[Уралскы языкы|уралскых языкох]].<ref name="Круго"/> ==Родинскы языкы== Покля иде о язык, найблизшов родинов Мадярам суть [[Ханты]] и [[Манси]], народы сѣверного [[Урал]]а. Тото е их самоназва, а в царской [[Российска империя|России]] называли их одповѣдно Остяками и Вогулами.<ref name="Ревай">Révai nagy lexikona.</ref> Подля днесь принятой класификации тоты три языкы творять групу [[Угорскы языкы|угорскых языкох]]. ==История== Мадяры принесли зо собов з уралской праотчизны много ирано-туркийскых слов, в конци ІХ. ст. занявши територию [[Карпатска котлина|Карпатской котлины]], перебрали много нѣмецкых, славянскых, талианскых и латинскых слов.<ref name="Ревай"/> Славянска лексика переважно газдовска, нѣмецка переважно военска и технична, латинска переважно умѣлецка и научна. Туркийска лексика додала ся еще в часѣ [[Османска империя|османской]] окупации (1526-1687) [[Мадярске кральовство|Мадярского кральовства]]. Мадярскый литературный язык сформовав ся трудами [[Петер Пазмань|Петера Пазманя]] около року 1600,<ref name="Ревай"/> але [[Урядный язык|урядным языком]] став ся аж в року 1836, перебравши тоту роль од [[Латиньскый язык|латины]].<ref>[https://web.archive.org/web/20171201044304/https://1000ev.hu/index.php?a=3&param=5148 1836. évi III. törvénycikk (a Magyar Nyelvről) Архивоване 1. дец. 2017]</ref> Од року 1844 став ся основным [[Урядный язык|урядным языком]] (державным языком), дозволяючым хосновати меншиновы языкы в окремых припадах. Але перед тым нико не зробив вецей про розвой и обновлѣня языка од двох Давидох Сабовох. Спочатку [[Давид Сабов Баровти]] склав ''Малый словник'' (Kisded Szótár, 1789), котрый быв написаный дактиловыма вершами, а пак в другом выданю в року 1792 вышов в формѣ звычайного выкладового словника, де автор подав найинтереснѣйшы стары и новы зобраны ним слова, а додав и диалектизмы. А до тых ещи додав и дакотры створены ним самым неологизмы, напр.: erény {{ref-hu}} ''цнота'', szörnyeteg {{ref-hu}} ''потвора''. А пак ещи в новинцѣ подав велике множество пословиць и пригварьок, чим зробив службу, доднесь не стратившу цѣнность. Од него намного майсмѣлый, але менше хосновливый быв [[Давид Сабов Барцафалви]], котрый продуковав неологизмы, як фабрика, «на провбу», же най сполоченство рѣшить, котры прийме. Достав немилосердну критику, а з его щедрой продукции лем мизерна часточка зостала доднесь в поужитю.<ref>A két Szabó Dávid</ref> ==Жерела и одказы== * Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. Том 13, сс. 184-185. {{ref-hu}} * {{cite web |title= A két Szabó Dávid |url= https://www.arcanum.com/en/online-kiadvanyok/MagyarIrodalom-magyar-irodalomtortenet-1/kepes-magyar-irodalomtortenet-beothy-zsolt-3180/az-irodalmi-megujhodas-kora-3AC5/52-a-nyelvujitas-tortenete-imre-sandor-3D17/i-3D18/a-ket-szabo-david-3D27/ |accessdate= 2021-11-13}}{{ref-hu}} * [http://bse.sci-lib.com/article003976.html Венгерский язык. // Большая Советская Энциклопедия.] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20180214150753/http://www.krugosvet.ru/enc/gumanitarnye_nauki/lingvistika/VENGERSKI_YAZIK.html Венгерский язык. //Энциклопедия Кругосвет]{{ref-ru}} {{Commonscat|Hungarian language}} == Референции == {{reflist}} ==Придатны одказы== * [https://web.archive.org/web/20180615001419/http://e-bratanki.hu/hu/ Онлайн словник мадярско-польскый, польско-мадярскый] * [https://webslovnik.zoznam.sk/madarsko-slovensky/ Онлайн словник мадярско-словацкый] * [https://slovniky.lingea.cz/Madarsko-cesky Онлайн словник мадярско-чешскый] [[Катеґорія:Угорскы языкы]] [[Катеґорія:Мадярьско]] [[Катеґорія:Мадярскый язык]] [[Катеґорія:Официалны языкы Евроунии]] 02rae3v4waq0uhkft94jtq4ilfx3xgr 0 13447 173892 124586 2026-10-19T22:50:29Z Engelseziekte 2261 delete 173892 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Синеморец''' — лїтнїй турістічный центер, село в [[Болгарія|Болгарії]]. Находить ся на южнім краю болгарьского [[Чорне море|Чорноморя]]. {{Стыржень}} [[File:Чорне море в Болгарії.jpg|thumb|Море у Синеморцю]] [[Катеґорія:Болгария]] [[Катеґорія:Чорне море]] s6rd6v3id4q50s1pdoxuck5yadwve68 0 14609 173931 115566 2026-10-20T02:33:18Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173931 wikitext text/x-wiki {{Ученый |имя = Тамара Кебкало |имя оригиналне = |образчик = |образчика подпис = |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = Тамара Провотар |уроджѣня = {{Birth date and age|1947|01|01}} |мѣсто роджѣня = [[:Димер]], [[Київська область]] |сферы наук = [[Медицина|медицина]] |ученый ступень = |alma mater = Медицинска универзита в Кыёвѣ |главны роботы = |честны титулы = |членство в = Академии П.Л.Шупика |одзнакы = |категория склада = }} '''Тамара Василівна Кебкало''' (нар. [[1. януар|1 януара.]] [[1947]], Димер, Київська область) - дохторка, педіатр. Головный спеціаліст удділка школованя тай наукы Департамента кадрової політикы, школованя тай наукы Міністерства здоровництва Україны <ref>[https://web.archive.org/web/20190123223840/https://zakon.rada.gov.ua/rada/show/v0747282-06 zakon.rada.gov.ua]</ref>. == Біоґрафія == Народила ся року [[1947]], основну школу выходила в родном вароші ([[1954]] - [[1965]])<ref>[http://dumerschool.ucoz.ua/index/0-6 Містьска школа Димер]</ref>. В року [[1967]] ся переселила з Димера до [[Кыёв|Кыёва]]. Од рока [[1965]] штудовала [[Медицина|медицину]]. В році [[1986]] дістала понуку шпеціаліста в Міністерстві здровництва. == Жерела и одказы == * К.М. Логановський. Український Медичний Часопис. — Київ: Укрмедкнига, 1997. — С. 54. == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1947||Кебкало, Тамара}} [[Катеґорія:Медици]] ro9mqo2zdt4scteccp1tbbrno9mg28w 173939 173931 2026-10-20T04:40:32Z Flipdot 23893 delete - не сповнят критерії значимости 173939 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Ученый |имя = Тамара Кебкало |имя оригиналне = |образчик = |образчика подпис = |познатый як = |позната як = |имя при уроджѣню = Тамара Провотар |уроджѣня = {{Birth date and age|1947|01|01}} |мѣсто роджѣня = [[:Димер]], [[Київська область]] |сферы наук = [[Медицина|медицина]] |ученый ступень = |alma mater = Медицинска универзита в Кыёвѣ |главны роботы = |честны титулы = |членство в = Академии П.Л.Шупика |одзнакы = |категория склада = }} '''Тамара Василівна Кебкало''' (нар. [[1. януар|1 януара.]] [[1947]], Димер, Київська область) - дохторка, педіатр. Головный спеціаліст удділка школованя тай наукы Департамента кадрової політикы, школованя тай наукы Міністерства здоровництва Україны <ref>[https://web.archive.org/web/20190123223840/https://zakon.rada.gov.ua/rada/show/v0747282-06 zakon.rada.gov.ua]</ref>. == Біоґрафія == Народила ся року [[1947]], основну школу выходила в родном вароші ([[1954]] - [[1965]])<ref>[http://dumerschool.ucoz.ua/index/0-6 Містьска школа Димер]</ref>. В року [[1967]] ся переселила з Димера до [[Кыёв|Кыёва]]. Од рока [[1965]] штудовала [[Медицина|медицину]]. В році [[1986]] дістала понуку шпеціаліста в Міністерстві здровництва. == Жерела и одказы == * К.М. Логановський. Український Медичний Часопис. — Київ: Укрмедкнига, 1997. — С. 54. == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1947||Кебкало, Тамара}} [[Катеґорія:Медици]] prtlqqqsyxidmku5pujmqdbcih0fe16 0 15293 173893 145633 2026-10-19T22:50:38Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173893 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Село]] в [[Украина|Украинѣ]] |руська назва = Ситный |оригинална назва = Сітний {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} |застава = |опис заставы = |ширина заставы = |герб = <!-- назва файла, нп.: Herb.jpg --> |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = [[Держава]]<!--2.гарадича администрации --> |крайна = Украина <!-- do not put link here --> |lat_dir = N |lat_deg =48 |lat_min =07 |lat_sec =21 <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =24 |lon_min =17 |lon_sec =38 <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 150 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = [[Область]]<!--3.гарадича администрации--> |регион = [[Закарпатска область|Закарпатска]] |вид района = <!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = [[Раховскый район|Раховскый]] |вид общины = Сельска рада<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Квасовска |площа = 320<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Вышка центра села |высота = 726<!-- в метрах --> |население = 142<!-- лем само число --> |год переписи = 2001 |часовый пояс = +2 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |телефонный код = +380 3132 |почтовый индекс = 90640 |вид идентификатора = КОАТУУ |цифровой идентификатор = 2123683002 |категория в Commons = |сайт = <!-- http://www.ХХХХХ.com --> |язык сайта = }} '''Си́тный''', {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} ''Сітний'' — село в [[Раховскый район|Раховском районѣ]] [[Закарпатска область|Закарпатской области]] [[Украина|Украины]], до року 1947 — приселок села [[Квасы]].<ref>Сітний.</ref> == Сельска рада == Село административно входить до Квасовской сельской рады.<ref>Квасівська сільська рада.</ref> Адрес: {{Реф-инфо|[[Украинскый язык|укр.]]}} :Квасівська сільська рада :90640, Закарпатська обл., Рахівський р-н., с.Кваси, 158, тел. 3-24-18 ==Одказы== * {{cite web |author= |editor= |date= |url=http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7503/A005?rf7571=11527 |title='''Сітний''' |publisher=Верховна рада Украины |format= |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-07-29 |archiveurl= |archivedate= }} * {{cite web |author= |editor= |date= |url=http://rada.info/rada/04351340/ |title='''Квасівська сільська рада''' |publisher= |format= |language=[[Украинскый язык|украинскы]] |accessdate=2019-07-29 |archiveurl= |archivedate= }} == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} {{Раховскый район}}{{Закарпатска область}} [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] j27jb6q1dnpjx2qef1ezrabkuttp2do 0 15496 173851 115060 2026-10-19T22:02:42Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173851 wikitext text/x-wiki '''Саліс''', (''Каструм Саліс'') є назва середньовікового граду, котрий лежав в шыршым просторі сучасного міста [[Пряшів]]. Його екзістенція є барз мало просліджена з прічіны зрiдкавых справ орігіналных [[історічне жрідло|жрідел]]. На основі днешнього статусу наукы, змінка о граді Саліс ся нахаджать лем у двох жрідлах: [[кроніка Гунґаро-Полоніка|кронікі Гунґаро-Полоніка]] і [[Ґеста Гунґарорум (Анонімус)|Анонімовій Ґеста Гунґарорум]]. == Жрідла == * Гудачек П.: Каструм Саліс, Веда Братіслава 2016 {{ISBN| 978-80-224-1535-4}} — Hudáček P." Castrum Salis, Veda Bratislava, 2016 {{ISBN| 978-80-224-1535-4}} * Варсік Б.: Де лежав Каструм Саліс? Ін: Зо словеньского середньвіку, Выдавательство САВ Братіслава, 1972 — Varsik B." Kde ležal Castrum Salis? In: Zo slovenského stredoveku, Vydavateľstvo SAV Bratislava, 1972 {{Стыржень}} [[Катеґорія:Грады на Словеньску]] [[Катеґорія:Історічны грады]] swkxrra9vv9cilbzhalvgtwnbuxhm9f 0 16347 173865 144278 2026-10-19T22:24:01Z Engelseziekte 2261 delete 173865 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Rathen und Elbsandsteingebirge asv2022-08 img04.jpg|міні]] '''Сасьска Швейцарія''' ({{lang-de|Sächsische Schweiz}}) — є скалне місто на выході [[Нїмецько|Нїмецька]] в [[Сасько|Саську]]. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Скалны міста]] 100xnbkc7lklkugjy3d7w9gyvjydu8y 0 16378 173876 124540 2026-10-19T22:36:36Z Engelseziekte 2261 delete 173876 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Локалита |статус = нїмецька сполкова країна |руська назва = Севернє Поріня-Вестфалія |оригинална назва = {{Реф-инфо|[[Нїмецькый язык|нѣм.]]}} Nordrhein-Westfalen |опис заставы = |ширина заставы = 150 |герб = Coat of arms of North Rhine-Westfalia.svg |опис герба = |ширина герба = 100 |вид крайны = Держава |крайна = [[Германия|Федеративна Република Германия]] |размер карты страны = 0 <!-- так затлумить выдачу мапы под рамов --> |вид региона = Федерална земля |площа = 34.084 |население = 17.912.134 |год переписи = 2017 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |категория в Commons = North Rhine-Westphalia |сайт = http://land.nrw {{ref-de}} |язык сайта = }} '''Севернє Поріня-Вестфалія''' є єден зос сполковых (федератівных) штатів [[Нїмецько|Нїмецька]]. Находить ся на западі [[Нїмецько|Нїмецька]]. У Северным Поріню-Вестфалії жыє найвецей обывателїв спомеджі вшыткых сполковых штатів [[Нїмецько|Нїмецька]] (скоро 18 мілійонів). Головне місто Северного Поріня-Вестфалії є [[Дісселдорф]]. Найвекше місто Северного Поріня-Вестфалії є [[Келн]] ''({{lang-de|Köln}})''. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Германия]] 8i0r08oncsh4ta71onmztygdrcoxdwr 0 16424 173866 119454 2026-10-19T22:24:14Z Engelseziekte 2261 delete 173866 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Локалита |статус = нїмецька сполкова країна |руська назва = Сасько-Ангалт |оригинална назва = {{Реф-инфо|[[Нїмецькый язык|нѣм.]]}} Sachsen-Anhalt |опис заставы = |ширина заставы = 150 |герб = Wappen Sachsen-Anhalt.svg |опис герба = |ширина герба = 100 |вид крайны = Держава |крайна = [[Германия|Федеративна Република Германия]] |размер карты страны = 0 <!-- так затлумить выдачу мапы под рамов --> |вид региона = Федерална земля |площа = 20,451.58 |население = 2.208.321 |год переписи = 2018 |часовый пояс = +1 |DST = перевод годинкы <!—пусто значить, же час не переводять --> |категория в Commons = Sachsen-Anhalt |сайт = http://sachsen-anhalt.de {{ref-de}} |язык сайта = }} '''Сасько-Ангалт''' є єден зос сполковых (федератівных) штатів [[Нїмецько|Нїмецька]]. Находить ся на середо-выході [[Нїмецько|Нїмецька]]. Головне місто сполкового штату Сасько-Ангалт є [[Маґдебурґ]], але найвекше місто сполкового штату є [[Галле над Салов|Галле]]. [[Катеґорія:Германия]] eydxw9b59a3nq9b467ohpkcam2417wd 0 16960 173891 159223 2026-10-19T22:48:58Z Engelseziekte 2261 delete 173891 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто |образок = 450px-Siligo. Panorama da su Runaghe.JPG |образок_підпис = Панорама міста |перша змінка = 1245 |жытелїв = 848 (30. 06. 2019) |коордінаты = {{Coord|40|34|N|8|43|W|scale:100000}} |поштовы індексы = 079 |веб-сторінка = https://comunesiligo.it/ }} '''Силиго''' (італскы і латиньскы ''Siligo'') є місто [[Італія|Італії]]. == Екстерны одказы == * [https://web.archive.org/web/20220629120446/https://comunesiligo.it/ Офіціална інтернетова сторінка] {{stub}} [[Катеґорія:Міста Італії]] ljt2kxg7tidsnnld0pwokrr2zywp3w3 0 17600 173909 147881 2026-10-20T00:06:50Z Halajkovič 33393 173909 wikitext text/x-wiki {{Заникла держава | názov = Держава Словенцьох, Хорватох и Сербох | originálny názov = {{small|Država Slovencev, Hrvatov in Srbov<br />Država Slovenaca, Hrvata i Srba<br />Држава Словенаца, Хрвата и Срба}} | rok vzniku = 1918 | rok zániku = 1918 | viac pred = áno | pred 1 = Австро-Мадярщина | pred 1 vlajka = Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg | pred 2 = | pred 2 vlajka = | pred info = | viac po = áno | po 1 = Кральовство Сербох, Хорватох и Словенцьох | po 1 vlajka = Flag of Yugoslavia (1918–1943).svg | po 2 = | po 2 vlajka = | šírka 1. stĺpca = | vlajka = Flag_of_the_State_of_Slovenes,_Croats_and_Serbs.svg | článok o vlajke = | vlajka veľkosť = | znak = Coat of arms of Croatia (State of Slovenes, Croats and Serbs).svg | článok o znaku = | znak veľkosť = | rámček znak = | hymna = | článok o hymne = | motto = | článok o motte = | mapa = Slovenes, Croats, Serbs.PNG | mapa veľkosť = 210px | mapa poznámka = Держава СХС | hlavné mesto = [[Загреб]] | rozloha = | rozloha poznámka = | najvyšší bod = | najvyšší bod poznámka = | najdlhšia rieka = | najdlhšia rieka poznámka = | počet obyvateľov = cca.&nbsp;8&nbsp;000&nbsp;000 | počet obyvateľov poznámka = | jazyky = [[Словіньскый язык|словенскый]], [[Сербскохорватскый язык|сербскохорватскый]] | národnostné zloženie = | náboženstvo = | štátne zriadenie = дочасный невызнаный штат | materská zem = | mena = | vznik = {{center|[[29. октобра]] [[1918]] <small>выгласила независлость од Австро-Мадярщины</small>}} | zánik = {{center|[[1. децембра]] [[1918]]<br><small>вошла в Кральовство СХС</small>}} }} {{Не поплетьте|Кральовство Сербох, Хорватох и Словенцьох}} '''Держава Словенцьох, Хорватох и Сербох''', курто '''''Держава СХС''''' — меджинародно невызнана держава южнославянскых народох, котра в часѣ [[Перва свѣтова война|Первой свѣтовой войны]] выголосила независимость од роспадаючой ся [[Австро-Мадярщина|Австро-мадярской империи]] и неодовго стала ся частьов [[Кральовство Сербох, Хорватох и Словенцьох|Кральовства Сербох, Хорватох и Словенцьох]]. == История == === Югославянскый комитет === В януарѣ 1915 екзиловы словенскы и хорватскы политици створили в [[Рим]]ѣ ''Югославянский комитет'', до котрого вошли тыж важны политичны дѣятеле [[Кральовство Далмация|Далмации]], [[Кондоминиум Боснии и Герцеговины|Боснии и Герцеговины]]. Комитет мав програму створѣня державы южных славянох на принципах федерации, вывинуту на противагу идеѣ «Великой Сербии», которой ся держали пановны националистичны кругы [[Београд]]а. Противниками хотьякого югославянского единого штату были [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Британия]] и [[Франция]], котры не хотѣли роспад [[Австро-Мадярщина|Австро-Мадярщины]] и были против [[панславизм]]а, ай вшиткого, што могло звекшити [[Российска империя|российскы]] вплывы на [[Балканскый полуостров|Балканѣ]]. Але найвекшым противником была [[Кральовство Италия (1861–1946)|Италия]], котра не хотѣла мати под боком силного конкурента, а окрем того на части наявленых «югославянскых земель» мала значный процент талианского обывательства. [[Российска империя|Россия]] подтримовала оба варианты единого югославянского штату и од року 1916 формовала на своей територии ''Югославянскый корпус'' зоз войновых заятцьох, котрый мав войовати против [[Австро-Мадярщина|Австро-Мадярщины]].<ref name=Zadochin>Задохин А. Г., Низовский А. Ю.</ref> === Корфска декларация === По револуции в [[Российска империя|России]] [[Кральовство Сербия|Сербия]] зостала без своей традичной вонкашнополитичной российской опоры. В той ситуации сербскы пановны кругы пристали на сериозны догваряня з емигрантскым ''Югославянским комитетом''. [[20. юла]] [[1917]] на островѣ [[Корфу]] подписали декларацию о створѣню будучого независлого единого югославянского штата, де было догварене, же [[Кральовство Сербох, Хорватох и Словенцьох]] загорне до себе вшиткы югославянскы землѣ [[Австро-Мадярщина|Австро-Мадярщины]], [[Кральовство Сербия|Сербию]] и [[Кральовство Чорна Гора|Чорну Гору]]. Конштитуцию буде мусѣти выпрацовати шпециально скликаный Закладаючый сойм, але наперед было рѣшене, же нове кральовство буде конштитучна монархия под панованьом династии Караджорджиевичох, а не федерациев. Так ся стало через силнѣйшу позицию [[Кральовство Сербия|Сербии]], котра мала меджинародне вызнаня, бо ''Югославянскый комитет'' того не мав.<ref name=Zadochin/> === Держава СХС === [[File:Znamka Verigar 30.jpg|right|190px]] Зачатком року 1918 вступили в войну [[США]] и перевага [[Троита Антанта|Антанты]] стала ся очевидна. Америцкый президент [[Вудро Вилсон|{{nowrap|В. Вилсон}}]] [[8. януара]] [[1918]] выступив перед Конгресом зоз програмов повоенного упорядкованя, познаванов яко [[Штырнадцять пункты Вилсона|Штырнадцять пункты]], в котрой пункт 10. писав: «Народам Австро-Мадярщины... мать быти дана найвекша можность автономного розвою». Восени 1918 зачала ся агония [[Австро-Мадярщина|Австро-Мадярщины]], [[4. октобра]] ей влада загнала державам [[Троита Антанта|Антанты]] ноту, в котрой предкладала мирны переговоры. [[6. октобра]] в [[Загреб]]ѣ было сформоване Народне вѣче югославянскых народох, котре [[29. октобра]] [[1918]] прияло резолуцию о выходѣ з [[Австро-Мадярщина|Австро-Мадярщины]] вшиткых югославянскых провинций и створѣню самостойной ''Державы Словенцьох, Хорватох и Сербох''.<ref name=Zadochin/> Держава СХС ладила загорнути вшиткы бывшы австро-мадярскы землѣ, заселены [[Славяне|славянами]]. Але сербске обывательство [[Войводина|Войводины]] (Банат, Бачка и Баранья) споило ся под сербскым народностным проводом в [[Нови Сад|Новом Садѣ]] и [[25. новембра]] [[1918]] прилучило ся ку [[Кральовство Сербия|Кральовству Сербия]]. За день до того, [[24. новембра]] [[1918]], перва часть Державы СХС, [[Срѣм]], не бизуючи ся, же така, дотогды невызнана держава зостане, оддѣлила ся од ней и прилучила ся ку Сербии. [[26. новембра]] [[1918]] Народная скупщина [[Кральовство Чорна Гора|Черной Горы]] прияла рѣшѣня прилучити ся ку Сербии.<ref name=Zadochin/> Поставлена перед тыма фактами, а тыж перед грозячым нападом з боку [[Кральовство Италия (1861–1946)|Италии]], Держава СХС [[1. децембра]] [[1918]] въедно з [[Кральовство Сербия|Кральовством Сербия]] споила ся в [[Кральовство Сербох, Хорватох и Словенцьох]]. == Жерела и одказы == * '''Задохин А. Г., Низовский А. Ю.''' Пороховой погреб Европы. — М.: Вече, 2000. — 416&nbsp;с. (Военные тайны ХХ века). {{ISBN| 5–7838–0719–2}} [http://militera.lib.ru/h/zadohin_nizovsky/04.html Одчитане: 25.02.2021] {{nowrap|стр. 140–147}} {{ref-ru}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1918]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1918]] 7qezjiartscqanhxi6x4ban0xd0gk3v 0 18399 173889 139228 2026-10-19T22:47:47Z Engelseziekte 2261 delete 173889 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сибирськый говур''' (самоназва — '''Сибирской говор''') — говур сїверноруського поводу, котрый розміщати ся в [[Сибирия|Сибирии]]. Бесїдовают на нем [[сибирськый старожительскый народ|сибирськы старожители]] ([[чалдоны]], [[кержаки]] и [[сибирськы козаки]]).<ref>{{cite web |url =https://dralexandra.livejournal.com/220588.html |title = У сибиряков урождённых свой особый говор, от которого отличаются говором все прибылые, русские, как называют их там, для отличия, сами коренные жители}}</ref> У первику был пописаный Владимиром Далем у свуїм «Толковнику живого великоруського языка». Сибирськый говур поводу од мішанки новгородского и владимирского [[діалект]]їв.<ref>{{cite web |url =https://dralexandra.livejournal.com/220588.html |title = Сибирское наречие составилось из смеси новгородского с владимирским}}</ref> == Референції == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Діалекты]] myheyb6tz9e9uqtcs6zh1a8vcoh6gs3 0 18404 173890 158888 2026-10-19T22:48:01Z Engelseziekte 2261 delete 173890 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Image:3_Starozhili.jpg|thumb|230px|Сибирськы старожители из сiла Иглаково Томского району.]] '''Сибирськый старожительскый народ''' ('''старожители''', [[сибирськый говур|сиб. гов.]] '''старожылы''', '''сибиряки''') — автохтонна славянська людность [[Сибирия|Сибирии]]. Происходяча у основе от сїверноруськых приселников (стрільців, селянів) и маймало од козаков. Заселеня зачалось коло року 1585 <ref>{{cite web |url =https://dralexandra.livejournal.com/220588.html |title = При покорении Сибири, когда не было там ни одного русского, переселенцы туда, около 1585 года, стрельцы, казаки и крестьяне из Перми, Вятки, Каргополя и Подмосковья;}}</ref>. Бесїдовают свуим [[сибирськый говур|сибирськым говуром]]<ref>{{cite web |url =https://dralexandra.livejournal.com/220588.html |title = У сибиряков урождённых свой особый говор, от которого отличаются говором все прибылые, русские, как называют их там, для отличия, сами коренные жители}}</ref>. == Референції == <references/> {{stub}} 8z9ze12f71n37k1bmnpme1w1ymi9urb 0 18553 173894 153265 2026-10-19T22:54:01Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Cesta III. triedy 3885 (Slovensko)]] на [[Драга III/3885]] 153265 wikitext text/x-wiki '''Драга III/3885''' є драга III. класы в окресї [[Окрес Снина|Снина]] од крижоваткы з драгов II/558 аж по конець русиньского села Рускый Потік. Ёй цїлкова довжка є 4,197 км. == Зачаток драгы == Драга 3885 взникать оддїлїнём од драгы II. класы 558, южнї од села [[Руськый Потік|Рускый Потік]]. == Траса драгы == Драга продовжує многыма закрутами через охранну зону Народного парку Полонины до села [[Руськый Потік]]. Траса драгы далей веде в селї коло 2 уквартелёванёх, домках, сельскому уряду і коло двох автобусовых заставках САД Гуменне - Рускый Потік, ч. дому 83 і Рускый Потік, Єднота. == Конець драгы == Драга 3885 кінчіть в серединї села [[Руськый Потік]] коло деревяный православный церькві св. Міхала Архангела, котрый є єдным із найменьшых і найстаршых в околіцї. Далей ся дістанете лем містныма драгами к домкам, ці польнов драгов до сел [[Рунина]] і [[Тополя]]. == Жрідла == * [https://www.cdb.sk/files/documents/cestna-databanka/infolisty-k_mapam/sv.pdf Zoznam ciest v okrese Snina] * [https://zbgis.skgeodesy.sk/mkzbgis/sk/zakladna-mapa?bm=zbgis&z=16&c=22.104339,49.148147&it=point&sc=n#/detail/zbgis/22/317517 Základná mapa ZBGIS]{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} rlu5xe1vpsb3e2quinxo96o3zkv81ll 0 18865 173847 136046 2026-10-19T21:59:41Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173847 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс країна |native_name = {{lang-ar|الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية}}<br/>{{lang-es|República Árabe Saharaui Democrática}} |conventional_long_name = Сагарьска арабска демократічна републіка |image_flag = Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg |image_coat = Coat of arms of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg |symbol_type = |image_map = Sahrawi Arab Democratic Republic (orthographic projection) highlighted.svg |national_motto = "«Слобода, демократія, єдинство»"<br>{{lang-ar|الحرية والديمقراطية والوحدة}}<br>{{lang-es|«Libertad, Democracia, Unidad»}} |national_anthem = {{lang-ar|Yā Banīy As-Saharā}}<small><br/>[[Гімна Сагарьской арабской демократічной републікы|"О діти Сагары"]]</small><br/><center> </center> |official_languages = [[Арабскый язык|арабскый]], [[Іспаньскый язык|іспаньскый]] |capital = [[Ель Аюн]] ([[de jure]])<br>[[Тіфаріті]] ([[de facto]]) |largest_city = capital |government_type = [[Однопартійна сістема|однопартійна]] [[змішана републіка]] |leader_title1 = [[Презідент Сагарьской арабской демократичной Републікы|Презідент]] |leader_name1 = [[Браґім Ґали]] |leader_title2 = [[Премєр-міністер Сагарьской арабской демократічной републікы|Премєр-міністер]] |leader_name2 = [[Мохамед Валі Акейк]] |area_rank = 83 |area = {{Formatnum: 266,000}} |percent_water = 4,2 |population_estimate = 502 585 |population_estimate_rank = 182 |population_estimate_year = септембер 2010 |population_census = |population_census_year = |population_density = 108 |population_densitymi² = 280 |population_density_rank = 93 |GDP_PPP = $8,945&nbsp;млрд. |GDP_PPP_rank = 144 |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP_per_capita = $1700 |GDP_PPP_per_capita_rank = 193 |sovereignty_type = [[Независимость]] |established_event1 = от [[Іспанія|Іспанії]] |established_date1 = [[14. новембер]] [[1975]] |HDI = {{decrease}} 0,495 |HDI_rank = 147 |HDI_year = 2004 |HDI_category = <span style="color: #e0584e">низкый</span> |currency = [[Сагарскый песета]] |currency_code = EHP |country_code = |time_zone = [[GMT]] |utc_offset = +0 |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |cctld = [[.eh]] |calling_code = 228 }} '''Сагáрьска арáбска демокрáтічна републíка''' ({{lang-ar|الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية}}; {{lang-es|República Árabe Saharaui Democrática}}); '''САДР''' (''RASD'') — частично вызнана [[держава]]. {{Стыржень}} atn179ocfr1klq2as82icfk8ffpshjm 0 19324 173874 149473 2026-10-19T22:34:28Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173874 wikitext text/x-wiki [[Файл:Wikipedia-logo-v2-ceb.svg|right]] '''Себуаньска Вікіпедія''' ({{lang-ceb|Wikipedya sa Sinugboanon}})&nbsp;— [[Себуаньскый язык|себуаньскоязычна]] часть [[Вікіпедія|Вікіпедії]], находит ся на другом місцї по чіслу статей серед усїх роздїлів Вікіпедії. Була створїня [[22. юня]] [[2005]] року. Днём {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{CURRENTYEAR}} року Себуаньскый оддїл Вікіпедії обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|ceb|N}} {{plural:статья|статьи|статей}}. Зарегистрированы {{NUMBEROF|USERS|ceb|n}} {{plural:{{NUMBEROF|USERS|ceb}}|участник|участникы|участників}}, з них {{NUMBEROF|ACTIVEUSERS|ceb|n}} учинили даяку операцію за послїдны 30 днї. Обще число оправ выносить {{NUMBEROF|EDITS|ceb|n}}. == Штатістіка == * 1 януара 2006&nbsp;— 1 000 статей. * 2 фебруара 2013&nbsp;— 100 000 статей. * 17 марца 2013&nbsp;— 300 000 статей * 18 юла 2020&nbsp;— 500 000 статей. * 28 юла 2020&nbsp;— 1 000 000 статей. * 8 авґуста 2017&nbsp;— 5 000 000 статей * 14 октобра 2021&nbsp;— 6 000 000 статей == Одказы == * [[:ceb:Unang Panid|Себуаньска Вікіпедія – Головна сторінка]] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії]] jdflactv8r8g9ufnsgy8wv37jooryvv 0 19456 173888 134875 2026-10-19T22:46:51Z Engelseziekte 2261 delete 173888 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Серьбско-косовска кріза''' ({{lang-sr|Српско-косовска криза}}, {{lang-sq|Kriza serbo-kosovare}}) — заостреня сітуації межи [[Сербія|Сербіов]] і [[Косово]] формално через струяня [[1. авґуста]] [[2022]] року. 3vzt59ndnerkthpk9gt4u6rftewk4hp 0 20897 173778 143093 2026-10-19T12:50:35Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Арабськый алфавіт]] 173778 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Арабськый алфавіт]] dablde80f4w8i2gyennllh7prs92gmg 0 20966 173813 143505 2026-10-19T20:49:12Z Halajkovič 33393 173813 wikitext text/x-wiki [[Файл:Druzba_(pechera).jpg|міні|праворуч]] {{Непотверджено}} '''Дру́жба''' (друга назва '''Романія''')&nbsp;— [[Карст|карстова]] пещера в [[Украинскы Карпаты|Українськых Карпатах]]; ґеолоґічна памнятка природы місного значеня. Находит ся в межах Угольсько-Шыроколужанського заповідного масива (часть Карпатського заповідника), в хащи на сївер уд села Мала Уголька, котра в Тячовському районї [[Закарпатска область|Закарпатської области]]. Дружбу рахуют май великов пещеров Українськых Карпат. Сумарна довжина йиї ходу складає булше 1. км, а глубина пещеры&nbsp;— 46&nbsp;м. Нахоженя туй пещеры повязано из уложеньом величезных, у пару кубокілометру, блоку [[Вапняник|вапняку]], што в цїлому є характерно для Пенінської зоны стрімчаку, яка проходит через южну часть Угольського масива. Йся місность характеризує ся добре розвинутым карстом, дякуючи сьому туй представлені шелиякі карстові формы як надземні, так и пудземні: карстові поливачкы, пещеры, ґроты, шахты, карстові колодязьы и т.д. Самых пещер на території Угольського-Шыроколужанського масива нараховуют булше&nbsp;30. Окремі з сих пещер сохранили свої камняні шаты — сталактиты, сталаґмиты, сталаґнаты и т.д. Вход у пещеру Дружба, што простерає ся пуд земльов унь до самої рікы Малої Уголькы, находит ся на днови карстової поливачкы. Входный коридор — вто камняный природный колодязь высотов 1,5—2&nbsp;м и глубинов 20&nbsp;м. На днови колодязя находит ся великый зал (заваленый брылами), уд якого в рузні бокы розходит ся дакулько коридору. У пещері течут два поточкы, які зливают ся в єдиный потук. Температура воздуха складає +8,5. Спозад безпекы людий и звірий вход у пещеры кругом огороженый. Попасти в пуземеля мож лиш из спеціальным знарядженям тай з проводником, сперед тым достати дозвул уд адміністрації заповідника. У 1950—60. годах близько пещеры проводили ся геологоизглядувальні роботы, слїды якых мож наблюдати до нынї у выгляді зостатку шурфів. 1997. годови включили ї до склада Карпатського біосферного заповідника. {{Переклад|uk|Дружба (печера)}} qupb2f3wzg0up1k48v096azobpa5p0r 0 20998 173858 170476 2026-10-19T22:14:35Z Engelseziekte 2261 173858 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Місто |місцёва назва = {{lang-it|Città di San Marino}} |країна = {{flag|Сан Маріно}} |братьскы міста = {{flagicon|Хорватія}} Раб, [[Хорватія]]<br>{{flagicon|Італія}} Сан Лео, [[Італія]]<br>{{flagicon|Кітай}} Нанкінґ, [[Кітай]] }} '''Сан Марíно''' ({{lang-it|Città di San Marino}}) є [[головне місто]] [[штат]]у [[Сан Маріно]] і єдно з ёго девятёх [[кастел]]ів. Має 4 118 обывателїв.<ref name=pop>{{cite web |url=https://www.statistica.sm/pub1/StatisticaSM/en/Dati-statistici/Popolazione/Struttura-Demografica.html |title=Demographic structure |access-date=20 July 2025 |website=Office of Informatics, Technology, Data and Statistics }}</ref> Находить ся на западных схылах найвысшого пункту Сан Маріна, горы [[Монте Тітано (гора)|Монте Тітано]]. Пяте найменше головне місто подля чісла обывателїв. == Ґеоґрафія == Місто Сан Маріно сусїдить з [[кастел]]ами Аквавіва, Борґо Маджоре, Фіорентіно і Кєзануова і з італьсков комунов Сан Лео. Місто Сан Маріно ся складать зо семох курацій: Ка Берлоне, Канепа, Казоле, Кастелларо, Монталбо, Мурата і Санта Мустіола.<ref name="Elezioni">{{cite web |last1=Rattini |first1=Maurizio |last2=Venturini |first2=Gian Carlo |last3=Volpinari |first3=Antonio L. |date=21 March 1997 |title=Regolamento per la disciplina della campagna elttorale |url=http://www.elezioni.sm/index.php?id=299 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090805215911/http://www.elezioni.sm/index.php?id=299 |archivedate=5 August 2009 |accessdate=14 February 2020 |website=Elezioni |language=it}}</ref><ref>{{Cite web |title=Città di San Marino |trans-title=City of San Marino |url=https://www.sanmarinoweb.it/castelli-di-san-marino/citta-di-san-marino/ |access-date=9 February 2024 |website=San Marino Web |language=it-SM}}</ref> Меджінародна академія наук Сан Маріно мала свою резіденцію в тім містї. == Історія == Предпокладать ся, же місто было заложене святым Маріном і дакількома хрістіаньскыма утеченцями, котры втїкали перед римскым пронаслїдованём в роцї 301.<ref>{{cite book |last=Duursma |first=Jorri C. |title=Fragmentation and the International Relations of Micro-states: Self-determination and Statehood |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521563604 |pages=211–212}}</ref><ref>{{cite book |last=Kohn |first=George Childs |title=Dictionary of Wars |year=2006 |publisher=Checkmark Books |isbn=9780816065783 |page=437}}</ref> Сердце міста охраняли три вежы: перша, Ґуаіта, поставена в 11. столїтю, мала репутацію неприступной, што до великой міры стримовало од нападів.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=Essays on the Latin Orient |url=https://archive.org/details/essaysonlatinori0000mill |year=1921 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107455535 |page=[https://archive.org/details/essaysonlatinori0000mill/page/456 456]}}</ref><ref>{{cite book |last=Baron |first=James |title=The History of San Marino |year=2009 |publisher=CreateSpace Independent Publishing |isbn=9781449513566 |page=89}}</ref> Напятя зо сусїдныма силами выкликало потребу побудовати другу вежу, Честа (13. столїтя).<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=Essays on the Latin Orient |url=https://archive.org/details/essaysonlatinori0000mill |year=1921 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107455535 |page=[https://archive.org/details/essaysonlatinori0000mill/page/n478 457]}}</ref><ref>{{cite book |last=Baron |first=James |title=The History of San Marino |year=2009 |publisher=CreateSpace Independent Publishing |isbn=9781449513566 |page=92}}</ref> Оборонна сістема была докончена аж по ставбі третёй вежы, Монтале (14. столїтя) – найменшой зо вшыткых, поставеной на послїднїм верьху Монте Тітано.<ref>{{cite book |last=Miller |first=William |title=Essays on the Latin Orient |url=https://archive.org/details/essaysonlatinori0000mill |year=1921 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9781107455535 |page=[https://archive.org/details/essaysonlatinori0000mill/page/458 458]}}</ref><ref>{{cite book |last=Baron |first=James |title=The History of San Marino |year=2009 |publisher=CreateSpace Independent Publishing |isbn=9781449513566 |page=94}}</ref> З ростом чісла обывателїв міста ся теріторія країны розшырила о дакілько [[квадратный кілометер|квадратных кілометрів]].<ref>{{cite book |last=Duursma |first=Jorri C. |title=Fragmentation and the International Relations of Micro-states: Self-determination and Statehood |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521563604 |page=213}}</ref><ref>{{cite book |last=Eccardt |first=Thomas M. |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |url=https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca |year=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=9780781810326 |page=[https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca/page/45 45]}}</ref> Кедьже політіка Сан Маріна не была замірена на інвазії або войны з цїлём здобыти новы теріторії, Сан Маріно здобыло остатнїх вісем кастелів, котры творять країну, посередництвом накупів і договорів.<ref>{{cite book |last=Duursma |first=Jorri C. |title=Fragmentation and the International Relations of Micro-states: Self-determination and Statehood |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521563604 |page=214}}</ref><ref>{{cite book |last=Eccardt |first=Thomas M. |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |url=https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca |year=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=9780781810326 |page=[https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca/page/n60 47]}}</ref> == Політіка == Місто є резіденціёв Санмаріньской хрістіаньско-демократічной партії, конзерватівной партії, котра є в сучасности єднов з головных владных партій.<ref>{{cite book |last=Duursma |first=Jorri C. |title=Fragmentation and the International Relations of Micro-states: Self-determination and Statehood |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521563604 |page=217}}</ref><ref>{{cite web |title=Sammarinese Christian Democratic Party |url=https://www.golden.com/wiki/Sammarinese_Christian_Democratic_Party-VG39G8 |publisher=Golden |accessdate=11 August 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Partito Democratico Cristiano Sammarinese |url=https://www.pdcs.sm/ |publisher=Sammarinese Christian Democratic Party |accessdate=11 August 2025}}</ref> == Економіка == Економіка міста Сан Маріно была всягды узко повязана з економіков країны.<ref>{{cite book |last=Duursma |first=Jorri C. |title=Fragmentation and the International Relations of Micro-states: Self-determination and Statehood |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521563604 |page=215}}</ref> Аж донедавна были головныма господарьскыма чінностями той локації добываня каміня і каменарьство.<ref>{{cite book |last=Eccardt |first=Thomas M. |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |url=https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca |year=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=9780781810326 |page=[https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca/page/50 50]}}</ref><ref>{{cite book |last=Baron |first=James |title=The History of San Marino |year=2009 |publisher=CreateSpace Independent Publishing |isbn=9781449513566 |page=120}}</ref> Днесь є економіка розманїтїша і обсягує путёвый рух, бізніс, продай поштовых знамок і мале польногосподарьство, хоць тото послїднє є на упадку.<ref>{{cite book |last=Eccardt |first=Thomas M. |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |url=https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca |year=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=9780781810326 |page=[https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca/page/n65 52]}}</ref><ref>{{cite book |last=Catudal |first=Honoré M. |title=The Exclave Problem of Western Europe |url=https://archive.org/details/exclaveproblemof0000catu |year=1979 |publisher=University of Alabama Press |isbn=9780817305178 |page=88}}</ref><ref>{{cite book |last=Duursma |first=Jorri C. |title=Fragmentation and the International Relations of Micro-states: Self-determination and Statehood |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=9780521563604 |page=216}}</ref> == Шпорт == Місто Сан Маріно має три фотбаловы команды: СС Мурата, СП Тре Пене і San Marino Academy.<ref>{{cite web |title=SP Tre Penne vs SS Murata live score, H2H and lineups |url=https://www.sofascore.com/sp-tre-penne-ss-murata/ocsVcs |publisher=Sofascore |accessdate=11 August 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=San Marino Academy U22 vs SP Tre Penne live score, H2H and lineups |url=https://www.sofascore.com/san-marino-academy-u22-sp-tre-penne/ocsVcs |publisher=Sofascore |accessdate=11 August 2025}}</ref><ref>{{cite book |last=Eccardt |first=Thomas M. |title=Secrets of the Seven Smallest States of Europe |url=https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca |year=2005 |publisher=Hippocrene Books |isbn=9780781810326 |page=[https://archive.org/details/secretsofsevensm0000ecca/page/55 55]}}</ref> Містом проходила штафета з олімпійскым огнём через Сан Маріно в періодї перед зимныма олімпійскыма грами в роцї 2006.<ref>{{cite web |title=Torino 2006 Olympic Torch Relay Route |url=https://www.olympic.org/torino-2006/torch-relay |publisher=International Olympic Committee |accessdate=11 August 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=San Marino and the Olympic Flame |url=https://www.consolatosanmarino.com/en/news/2006-olympic-flame |publisher=Consulate of San Marino |accessdate=11 August 2025}}</ref> == Ґалерія == <gallery class="center" widths=150> Palazzo Pubblico - esterno.jpg|Палаццо Публіко<br />містьска радніця Fortress of Guaita - First Tower (San Marino).jpg|вежа Ґуаіта Second Tower in San Marino and Paragliding.jpg|вежа Честа Montale Tower.jpg|вежа Монтале Hastalapolastra.jpg|уліця Павла III. Statua della Libertà.jpg|Скулптура слободы на намістї перед містьсков радніцёв The Walls of the Liberty DLO.jpg|панораматічный погляд з Мураты </gallery> == Референції == {{reflist}} {{Головны міста країн Европы}} [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Сан Маріна]] [[Катеґорія:Головны міста]] [[Катеґорія:Міста Сан Маріна]] rnn0jgjf5r7knrv9xyrzzww9vyxme0l 0 21002 173843 173442 2026-10-19T21:49:31Z Flipdot 23893 delete 173843 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{непотверджено}} {{Регион}} '''(По́льскоє) Ґенера́лноє Ґуберна́торство''' ({{lang-de|Generalgouvernement}}, {{lang-pl|Generalne Gubernatorstwo}}, {{lang-uk|Генеральна губернія, Ґенеральна губернія}}) — адміністративно-територіалноє образованя на території окупріоватой из [[1939]] року [[Польско|Польска]]. Сотовореноє [[12. октобер|12. окто̄вбра]] [[1939]], перестало екзістовати [[2. фебруар]]а [[1945]] року. Столиця — [[Краков|Кракӯв]], [[Лодзь]]. == Історія == Території Польска ся называли «Ґенералноє Ґубернаторство» у [[Російска імперія|Російськӯв ріші]] до [[1916]] року ([[De jure|де-юре]] до [[1918]]).{{жрідло}} Польскоє Ґенералноє Ґубернаторство сотворено [[26. октобер|26. окто̄вбра]] [[1939]] року по указу [[фӯрер]]а [[Націстічне Нїмецько|Німицького Рейха]] [[Адолф Гітлер|Адолфа Ґітлера]] уд [[12. октобер|12. окто̄вбра]] того же року. До [[31. юл]]а [[1940]] року называлося «''Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete''» («''Ґенералноє Ґубернаторство на окупіроваты Польскі земли''»). Ґенералноє Ґубернаторство ділило ся на 5 [[Дістрикт|дістриктӯв]]: [[Дістрикт Кракӯв|Кракӯв]], [[Дістрикт Радом|Радом]], [[Дістрикт Варшава|Варшава]], [[Дістрикт Люблін|Люблін]] и [[Дістрикт Ґаличина|Ґаличина]] (из [[1941]] року). Ґубернатором быв [[Ґанс Франк]], ёго замістник [[Бюлер, Ёзеф|Ёзеф Бюлер]]. Столиця — [[Краков|Кракӯв]]. Май великы права мали [[Німці]], дале ишли [[Українцї|Украйинці]], и уж потӯм [[Поляци|Полякы]] а ищи ниже были [[Евреи|Жиды]].{{жрідло}} У ходови Вісло-Одерской стратеґіцько-наступателной операції РСЧК узяли [[Краков|Кракӯв]] и вшыткоє Ґенералноє Ґубернаторство. На ёго місті сотворили [[Польска Людова Република|Польску НР]] а Ґенералноє Ґубернаторство признали преступныв орґанізаціёв, Ґанс Франк же быв розстріляный.<ref>https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3904740</ref> == Удкликованя == {{reflist}} {{Стыржень}} 5lk6rurvzap4wyt328yadajv0mmk1cg 0 21024 173825 147774 2026-10-19T20:58:36Z Halajkovič 33393 173825 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Сукпак''' ([[Тувиньскый язык|тув]]. Сукпак)&nbsp;— село у Кызылському кожууні, Республікы Тыва ([[Росія]]). Оддаленость до районного центра Каа-Хем 21&nbsp;км, до центра республікы, вароша Кызыл 15&nbsp;км, до [[Москва|Москвы]] 3935&nbsp;км. {{НП}} == Обывательство == У селі жиє 6106 обывателю̄в, интересный факт за рӯк из [[2020]] по [[2021]] рокы стало на 1001 обывателя бӯльше. == Образованя, Култура == У селі є Школа І-ІІІ ступеню̄в. Студенты ся добили великых успіхӯв і получили медалі у многых отраслях. Проводяться чемпіонаты по баскетболови і волейболови. Велику пуддержку дав тренер В.Монґуш. Бронзова медаль была завойована у 2003 році, тренер Монґуш і ученикы Тыртына Антон, Оюн Вадім, Саая Спартак получили медалі уд президента Республікы Тыва == Комунікації == Є 3 телефонных оператора кроме стаціонарных, Білайн (Руськый), МТС (Руськый) і Меґафон авадь "Сібірь Меґафон" (Руськый). {{stub}} k7rr6d3ko6gio2bv8kczmk00e1rmges 173838 173825 2026-10-19T21:32:23Z Flipdot 23893 delete - не є обсягу 173838 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} '''Сукпак''' ([[Тувиньскый язык|тув]]. Сукпак)&nbsp;— село у Кызылському кожууні, Республікы Тыва ([[Росія]]). Оддаленость до районного центра Каа-Хем 21&nbsp;км, до центра республікы, вароша Кызыл 15&nbsp;км, до [[Москва|Москвы]] 3935&nbsp;км. {{НП}} == Обывательство == У селі жиє 6106 обывателю̄в, интересный факт за рӯк из [[2020]] по [[2021]] рокы стало на 1001 обывателя бӯльше. == Образованя, Култура == У селі є Школа І-ІІІ ступеню̄в. Студенты ся добили великых успіхӯв і получили медалі у многых отраслях. Проводяться чемпіонаты по баскетболови і волейболови. Велику пуддержку дав тренер В.Монґуш. Бронзова медаль была завойована у 2003 році, тренер Монґуш і ученикы Тыртына Антон, Оюн Вадім, Саая Спартак получили медалі уд президента Республікы Тыва == Комунікації == Є 3 телефонных оператора кроме стаціонарных, Білайн (Руськый), МТС (Руськый) і Меґафон авадь "Сібірь Меґафон" (Руськый). {{stub}} 3nix9i65663pn2525ocj6jlgwoz0v4q 0 21027 173830 147055 2026-10-19T21:00:31Z Halajkovič 33393 173830 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Зави́дово'''&nbsp;— [[село]] в Мукачӯвськӯв вароськӯв общині [[Мукачовськый район|Мукачовського района]], [[Закарпатска область|Закарпатськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Назва == Село дӯстало свою назву уд имени Давид, майжек уто быв Солтис котрый основав село. давно были 2 Мадярські назвы: Dávidfalva і Závidfalva. == Історія == У 1466 році село первый раз ся споминать у Мадярськых хроніках, [[Елек Фийнёш]] у свойых записёх уд 1851 року пише так: “''Завидово, Русинськоє село у жупі Береґ на юго-выход уд Мункача:785 Русинӯв, 16 жидӯв є уніацька парохія, село лежить у передгӯррёви, принадлежить [[Шынборн|Шынборнам]]<nowiki/>“.'' Село перейшло у Православіє у 1920. == Обывательство == У [[1910]] році у селі жило 1487 людий:1356 Русинӯв, 110 Швабӯв (105 из якых Иудеї), 21 Мадяр . На 2008 рӯк у селі жиє 1720 людий из якых є Мадяры, Русины і Цигани, Армяни, Білорусы і Руські, роды Русин, Балога, Петёвко і т.д. ==Удкликованя== {{Переклад|uk|Завидово}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] bzxlm6olnsi20egv2ytrk82wbam1auz 0 21034 173817 143883 2026-10-19T20:52:24Z Halajkovič 33393 173817 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} [[Файл:Wa_husky4.jpg|міні|250x250пкс|Запряжені їздові хаскі.]] [[Файл:Greenland_Dog.jpg|міні|283x283пкс|Ґренландськый пес (ґренландськый доґ).]] [[Файл:Iditarod_Ceremonial_start_in_Anchorage,_Alaska.jpg|міні|250x250пкс|Псяча упряжка, Аляска.]] '''Їздові псы''' — [[Пес|псы]], які хоснуют ся як [[Тяговая сила|тягова сила]] ([[гужовый транспорт]]) на снїгови вадь ледови, для волоченя лодок, для перевозкы грузу и людий на нартах. Для їздової работы берут псу опредїленых пород (хаскі, маламут, самоїд), в якых у ходї селекції закапчані всї што треба для їздовых псу фізичні и психічиські качества. == Історія == Май давнї находкы псячых упряжок, нарт и кусток псу были найдені на Новосибірськых островах и, согласно радіоуглеродному аналізови, їм дись 7800—8000 году{{Жрідло|11|08|2019}}. Оба полюсы Землї были покорені на псячых упряжках. [[Северный пол|Сїверный полюс]] — експедиція Роберта Пірі (1909 гуд), [[Южный пол|Южный]] — експедиція Руаля Амундсена (1911 гуд). Самый довгый арктичеськый переход на псячых упряжках простяг ся на 10 000 кілометру, уд Уелена до Мурманська, в ходї полярної експедиції газеты «Совітська Росія» в 1982—1983 годах<ref>{{Статя|автор=Лазуркин С.|год=1983|номер=8 (2515)|archivedate=2013-04-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423155241/http://vokrugsveta.ru/vs/article/2043/}}</ref>. Популярна подїя з участьов їздовых псу — «Велика гонка милості» 1925 года, в ходї якої в населені пункты Аляскы была привезена противодифтерійна сыворотка. == Породы їздовых псу == * [[Файл:Гонка_Берингия_03.jpg|міні|250x250пкс]]Хаскі: ** Аляскінськый хаскі ** Сахалінськый хаскі ** Сибірськый хаскі ** Маккензі Рівер Хаскі * Аляскінськый маламут * Ґренландськый пес * Лапонськый їздовый * Норвежськый їздовый * Самоїдськый пес * Чинук * Чукотськый їздовый * [[Канадская эскимосская лайка|Канадська ескімоська лайка]] * Якутська лайка * Камчатськый їздовый * Таймырськый їздовый * Сибірськый їздовый пес Сеппала == Упряжка == [[Файл:Берингия_на_Камчатке.jpg|міні|250x250пкс|Гонка «Берингія» на Камчатці]] У їздового песоводства сут повно переваг перед їздов на олениных упряжках, бо псам не треба пудножный корм (например трава што росте на землї), што особено важно при переміщеньови по ледови вадь арктичеськыми пустынями. В динь псяча упряжка годна пруйти ростояня в 40—60 км при скорості 10—12 км/ч. Айбо при сьому враховуют ставаня, кыбы псы годні отдохнути{{Жрідло|11|08|2019}}. Кроме сього, їздовых псу мож гудувати мнясом мертвых звірий, што стало перевагов експедиції, Амундсена ид Южному полюсови перед експедиційов Скотта, хосновавшого в качестві гужевых живин шетлендськых поні. == Удкликованя == {{reflist}} {{Переклад|ru|Ездовые собаки}} [[Катеґорія:Псы]] [[Катеґорія:Гужовый транспорт]] ji8ed4r0xwqzrbyyd9onfzz04ox9ec4 2 21040 173914 173770 2026-10-20T00:25:14Z Flipdot 23893 173914 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Адміністратор}} {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | {{#babel: rue-N | uk-N | en-3 | ru-3 | de-1 | cs-1 | hu-1 | rsk-1 }} |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Хосенні шаблоны == → [[Хоснователь:Flipdot/Хосенні шаблоны]] == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} <!-- {{col-2}} --> == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} <!-- {{col-end}} --> == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вышково]] * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Кустка]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Пиво]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> {| class="wikitable" ! !! Статя |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | А | [[Адміністративноє діленя Украйины]] |- | [[Аперітіф]] |- | rowspan="6" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Б | [[Баклава]] |- | [[Бананова республіка]] |- | [[Баптізм]] |- | [[Біблія]] |- | [[Біров, Ласлов]] |- | [[Болгарськый язык]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | В | [[Вінниця]] |- | [[Выкричник]] |- | [[Вылтава]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Г | [[Гавел, Вацлав]] |- | [[Гвузд]] ([[клинець]]) |- | [[Гомеричный сміх]] |- | [[Горянська ротунда]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ґ | [[Ґеноцід у Ґазі]] |- | [[Ґрісіні]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Д | [[Давньоруськый язык]] |- | [[Діжестіф]] |- | [[Донецьк]] |- | [[Дьолог, Надія]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Е | [[Евромайдан]] |- | [[Еколоґія]] |- | [[Емпіризм]] |- | [[Емпіричный доказ]] |- | [[Ефект Даннінґа–Круґера]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | З | [[Закарпатська академія умінь]] |- | [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] |- | [[Звідалник]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | І | [[Інтелектуална інвалідность]] |-<!-- |} {{col-2}} {| class="wikitable" ! !! Статя |- --> | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | К | [[Кваґа]] |- | [[Кіплінґ, Радьярд]] |- | [[Коледж умінь им. А. Ерделія]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Л | [[Латвійськый язык]] |- | [[Латвія]] |- | [[Лінґва франка]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | М | [[Межинародный фонетичный алфавіт]] ([[МФА]]) |- | [[Мєлґо, Алберто]] |- | [[Молдавськый язык]] |- | [[Муцность алкоголя]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | О | [[Одоакер]] |- | [[Оладі]] |- | [[Оломовц]] |- | [[Опровуд]] |- | rowspan="11" style="text-align: center; font-size: 150%;" | П | [[Палачінта]] |- | [[Паленка]] |- | [[Пандемія COVID-19]] |- | [[Паралімпійські бавища]] |- | [[Пешітта]] |- | [[Піца]] |- | [[Пылзень]] |- | [[Поппер, Карл]] |- | [[Псавтыря (ритуал)]] |- | [[Псавтыря]] |- | [[Псалтырь]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Р | [[Ракія]] |- | [[Роналду, Кріштяну]] |- | [[Рошко, Михайло]] |- | [[Румынськый язык]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | С | [[Само]] |- | [[Септуаґінта]] |- | [[Снайдер, Тімоті]] |- | [[Сумы]] |- | [[Сята Моніка]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Т | [[Тоалет]] ([[заход]]) |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | У | [[Убивство Ірины Фаріон]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ф | [[Фавн]] |- | [[Фавна (божество)]] |- | [[ФК Русин|ФК „Русин“]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ч | [[Чаушеску, Ніколае]] |- | [[Чехія]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ш | [[Шолтес, Банді]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | A | [[AfrikaBurn]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | B | [[Burning Man]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | E | [[Editio princeps]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | P | [[Pfeilstorch]] |} <!-- {{col-end}} --> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Грамота 1404. року]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} 37pc7qh8s6uxxqwaevvt0hi6uvioblc 173923 173914 2026-10-20T01:48:36Z Flipdot 23893 /* Хосенні шаблоны */ 173923 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Адміністратор}} {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | {{#babel: rue-N | uk-N | en-3 | ru-3 | de-1 | cs-1 | hu-1 | rsk-1 }} |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Хосенні шаблоны == → [[Хоснователь:Flipdot/Мустры]] == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} <!-- {{col-2}} --> == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} <!-- {{col-end}} --> == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вышково]] * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Кустка]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Пиво]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> {| class="wikitable" ! !! Статя |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | А | [[Адміністративноє діленя Украйины]] |- | [[Аперітіф]] |- | rowspan="6" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Б | [[Баклава]] |- | [[Бананова республіка]] |- | [[Баптізм]] |- | [[Біблія]] |- | [[Біров, Ласлов]] |- | [[Болгарськый язык]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | В | [[Вінниця]] |- | [[Выкричник]] |- | [[Вылтава]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Г | [[Гавел, Вацлав]] |- | [[Гвузд]] ([[клинець]]) |- | [[Гомеричный сміх]] |- | [[Горянська ротунда]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ґ | [[Ґеноцід у Ґазі]] |- | [[Ґрісіні]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Д | [[Давньоруськый язык]] |- | [[Діжестіф]] |- | [[Донецьк]] |- | [[Дьолог, Надія]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Е | [[Евромайдан]] |- | [[Еколоґія]] |- | [[Емпіризм]] |- | [[Емпіричный доказ]] |- | [[Ефект Даннінґа–Круґера]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | З | [[Закарпатська академія умінь]] |- | [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] |- | [[Звідалник]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | І | [[Інтелектуална інвалідность]] |-<!-- |} {{col-2}} {| class="wikitable" ! !! Статя |- --> | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | К | [[Кваґа]] |- | [[Кіплінґ, Радьярд]] |- | [[Коледж умінь им. А. Ерделія]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Л | [[Латвійськый язык]] |- | [[Латвія]] |- | [[Лінґва франка]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | М | [[Межинародный фонетичный алфавіт]] ([[МФА]]) |- | [[Мєлґо, Алберто]] |- | [[Молдавськый язык]] |- | [[Муцность алкоголя]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | О | [[Одоакер]] |- | [[Оладі]] |- | [[Оломовц]] |- | [[Опровуд]] |- | rowspan="11" style="text-align: center; font-size: 150%;" | П | [[Палачінта]] |- | [[Паленка]] |- | [[Пандемія COVID-19]] |- | [[Паралімпійські бавища]] |- | [[Пешітта]] |- | [[Піца]] |- | [[Пылзень]] |- | [[Поппер, Карл]] |- | [[Псавтыря (ритуал)]] |- | [[Псавтыря]] |- | [[Псалтырь]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Р | [[Ракія]] |- | [[Роналду, Кріштяну]] |- | [[Рошко, Михайло]] |- | [[Румынськый язык]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | С | [[Само]] |- | [[Септуаґінта]] |- | [[Снайдер, Тімоті]] |- | [[Сумы]] |- | [[Сята Моніка]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Т | [[Тоалет]] ([[заход]]) |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | У | [[Убивство Ірины Фаріон]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ф | [[Фавн]] |- | [[Фавна (божество)]] |- | [[ФК Русин|ФК „Русин“]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ч | [[Чаушеску, Ніколае]] |- | [[Чехія]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ш | [[Шолтес, Банді]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | A | [[AfrikaBurn]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | B | [[Burning Man]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | E | [[Editio princeps]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | P | [[Pfeilstorch]] |} <!-- {{col-end}} --> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Грамота 1404. року]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} o5tsn1syof0fzuhtfb8wghj2s3a4rdo 173938 173923 2026-10-20T04:38:01Z Flipdot 23893 173938 wikitext text/x-wiki {| style="margin: 1em auto; float: right; margin-left: 10px; width: 238px" cellpadding="0" | style="text-align: center" | '''За мене''' |- | {{Адміністратор}} {{Хоснователь з Підкарпатя}} {{Хоснователь Telegram}} {{Хоснователь Discord}} |- | {{#babel: rue-N | uk-N | en-3 | ru-3 | de-1 | cs-1 | hu-1 | rsk-1 }} |} == Діялность на русинськуй Вікіпедії == Редаґуву на Русинськуй Вікіпедії уд 20.&nbsp;мая&nbsp;2021; Вікіпедію вцілови&nbsp;— уд 4.&nbsp;фебруара&nbsp;2021. Теперь головно сохтуву захарьовати, вікізовати, пудганяти пуд єднакый стиль, типоґрафічно уліпшовати екзістувучі статі. Пишу статі за сучасных русинськых діячув и умільцюв и вшылиякі понятя, за обясненьом котрых челядь типово и ходит на Вікіпедії. Пробуву обновити тай доповнити політикы русинської Вікіпедії, обы удображовали актуалный [[Вікіпедія:Консенсус|консенсус]]. Маву таку опінію, ож пріоритетным про русинську Вікіпедію є '''не число статий''', а '''кваліта'''. У такому напрямліньови снажу ся и сам писати туй статі: обы они были красно оформлені, релевантні про цільову авдиторію (= головно русинув); кой сідаву за написаня статі, часто силуву ся довести ї до достаточного обсягу вмісто того, вбы лишити ''[[:Катеґорія:Стыржнї|стыржень]]''. Майліпше знаву пудкарпатськый варіант [[Русиньскый язык|русинського языка]], айбо м годен писати и по пряшовськы вадь [[Паноньско русиньскый язык|панонськы]]. Хоснуву ґраматику тай ортоґрафію [[Отцюзнина (журнал)|журнала „Отцюзнина“]], котра ся базує на „Ґраматиці русинського языка“ [[Анна Меґела|А.&nbsp;Меґелы]]&nbsp;(2019). == Хосенні шаблоны == → [[Хоснователь:Flipdot/Мустры]] == Треба ми помуч == Буду вдячный, аж поможете ми довести до май файного стану такі статі: {{div col|colwidth=12em}} * [[Вилок]] * [[Пол (біолоґія)]] {{div col end}} == Статі == Долув найдете ориґіналні статі, написані вадь потовмачені мнов, тай читаво переписані/доповнені, котрі держу доста квалітныма про нашу Вікіпедію (и котрых бы ся хотіло мати булше). <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> == Русинські писателі == {{div col|colwidth=12em}} * [[Адамова-Стецович, Леся]] * [[Береш, Петро]] * [[Град, Михаил]] ** [[Премія Михаила Града|Премія им.&nbsp;Михаила Града]] * [[Дуць-Файфер, Олена]] * [[Завадяк, Иван]] * [[Рошко, Володимир]] * [[Ситар, Иван]] * [[Чухран, Михаил]] {{div col end}} <!-- {{col-2}} --> == Русинські діячі и діячі русинського коріня == {{div col|colwidth=12em}} * [[Євґеній Медєші Генц]] * [[Дітко, Стів]] * [[Жупан, Євген]] * [[Завадяк, Михаил]] * [[Капац, Юрко]] * [[Лыжечко, Мигаль]] * [[Сидор, Димитрій]] * [[Токар, Маріан]] * [[Шипович, Юрій]] * [[Русинськый културолоґічный клуб]] {{div col end}} <!-- {{col-end}} --> == Русины 101 == {{div col|colwidth=12em}} * [[Говіня]] * [[Кийзликы]] * [[Ланґош]] * [[Няґувська постила]] * [[Фрыч]] {{div col end}} == Населені пункты Пудкарпатя == {{div col|colwidth=12em}} * [[Великі Лазы]] * [[Вышково]] * [[Мукачово]] * [[Ростоватувці]] {{div col end}} == Місні гудакы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Ґоша Ґашан]] * [[hackedface]] * [[Obšar]] {{div col end}} == [[Вікіпедія:Статї, якы повинны быти|Статі, котрі мала бы мати кажджа Вікіпедія]] == {{div col|colwidth=12em}} * [[Апартеїд]] * [[Арабсько-ізраїльськый конфлікт]] * [[Біблія]] * [[Буенос Айрес]] * [[Верблюд]] * [[Годинка]] * [[Гомер]] * [[Джойс, Джеймс]] * [[Дінастія Чінґ]] * [[Еколоґія]] * [[Еффельова турня]] * [[Загрожені виды]] * [[Інвалідность]] * [[Йоґа]] * [[Кенія]] * [[Комар]] * [[Кустка]] * [[Менструація]] * [[Мнягкуны]] * [[Мовда]] * [[Нарушеня нику]] ([[Сліпота]]) * [[Нематоды]] * [[Німещина]] * [[Нус]] * [[Пиво]] * [[Письмова система]] * [[Пруст, Марсел]] * [[Реставрація Мейджі]] * [[Самошкоджіня]] * [[Статуя Слободы]] * [[Худоба]] {{div col end}} == Політикы тай приписы == {{div col|colwidth=12em}} * [[Вікіпедія: Адміністраторы]] * [[Вікіпедія: Невтралный позур]] * [[Вікіпедія: Консенсус]] {{div col end}} == Другоє == <!-- {{col-begin}}{{col-2}} --> {| class="wikitable" ! !! Статя |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | А | [[Адміністративноє діленя Украйины]] |- | [[Аперітіф]] |- | rowspan="6" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Б | [[Баклава]] |- | [[Бананова республіка]] |- | [[Баптізм]] |- | [[Біблія]] |- | [[Біров, Ласлов]] |- | [[Болгарськый язык]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | В | [[Вінниця]] |- | [[Выкричник]] |- | [[Вылтава]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Г | [[Гавел, Вацлав]] |- | [[Гвузд]] ([[клинець]]) |- | [[Гомеричный сміх]] |- | [[Горянська ротунда]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ґ | [[Ґеноцід у Ґазі]] |- | [[Ґрісіні]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Д | [[Давньоруськый язык]] |- | [[Діжестіф]] |- | [[Донецьк]] |- | [[Дьолог, Надія]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Е | [[Евромайдан]] |- | [[Еколоґія]] |- | [[Емпіризм]] |- | [[Емпіричный доказ]] |- | [[Ефект Даннінґа–Круґера]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | З | [[Закарпатська академія умінь]] |- | [[Заменгоф, Лудвік Лазарь]] |- | [[Звідалник]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | І | [[Інтелектуална інвалідность]] |-<!-- |} {{col-2}} {| class="wikitable" ! !! Статя |- --> | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | К | [[Кваґа]] |- | [[Кіплінґ, Радьярд]] |- | [[Коледж умінь им. А. Ерделія]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Л | [[Латвійськый язык]] |- | [[Латвія]] |- | [[Лінґва франка]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | М | [[Межинародный фонетичный алфавіт]] ([[МФА]]) |- | [[Мєлґо, Алберто]] |- | [[Молдавськый язык]] |- | [[Муцность алкоголя]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | О | [[Одоакер]] |- | [[Оладі]] |- | [[Оломовц]] |- | [[Опровуд]] |- | rowspan="11" style="text-align: center; font-size: 150%;" | П | [[Палачінта]] |- | [[Паленка]] |- | [[Пандемія COVID-19]] |- | [[Паралімпійські бавища]] |- | [[Пешітта]] |- | [[Піца]] |- | [[Пылзень]] |- | [[Поппер, Карл]] |- | [[Псавтыря (ритуал)]] |- | [[Псавтыря]] |- | [[Псалтырь]] |- | rowspan="4" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Р | [[Ракія]] |- | [[Роналду, Кріштяну]] |- | [[Рошко, Михайло]] |- | [[Румынськый язык]] |- | rowspan="5" style="text-align: center; font-size: 150%;" | С | [[Само]] |- | [[Септуаґінта]] |- | [[Снайдер, Тімоті]] |- | [[Сумы]] |- | [[Сята Моніка]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Т | [[Тоалет]] ([[заход]]) |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | У | [[Убивство Ірины Фаріон]] |- | rowspan="3" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ф | [[Фавн]] |- | [[Фавна (божество)]] |- | [[ФК Русин|ФК „Русин“]] |- | rowspan="2" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ч | [[Чаушеску, Ніколае]] |- | [[Чехія]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | Ш | [[Шолтес, Банді]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | A | [[AfrikaBurn]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | B | [[Burning Man]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | E | [[Editio princeps]] |- | rowspan="1" style="text-align: center; font-size: 150%;" | P | [[Pfeilstorch]] |} <!-- {{col-end}} --> == Файлы == {{div col|colwidth=12em}} * [[commons:File:Періодічна_таблиця_хемічных_елементів.svg|Періодічна таблиця хемічных елементів.svg]] {{div col end}} == Другі квалітні статі == Мої перзоналні номінанты на званя добрых статий русинської Вікіпедії. {{div col|colwidth=12em}} * [[Ярослав Гашек]] * [[Грамота 1404. року]] * [[Ґриґорій Жаткович]] * [[Кіріліця]] * [[Латиньскый алфавіт]] * [[Потопа (філм)]] * [[Пруссия]] * [[Словенія]] * [[Список синаґоґ в Карпатськуй Руси]] {{div col end}} == За мене == Участвовав єм у русинськых товмаченьох: * месенджера Telegram; * [[Компютерна бавка|компютерної бавкы]] [[Minecraft]]; * вебового ґрафічного редактора Photopea. {{Userpage}} 9iqh50p78fcuqjgla2gis1xtgx179yv 0 21046 173826 147752 2026-10-19T20:58:53Z Halajkovič 33393 173826 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} [[Файл:Uszka_címere.jpg|міні|праворуч|Ушка (Село), герб]] '''Ушка''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Úszka) — село по Мадяро-Украйинському гатарови у медьє [[Сабольч-Сатмар-Береґ]]. {{НП}} == Ґеоґрафія == Село ся находить на выході Мадярщины і має площадь 7,36 км² == Обывательство == У селі на 2015 рӯк жиє 454 обывателя почти всі из котрых [[Мадяре|мадяры]]. == Історія == Первый раз село ся споминать у 1462 році гі "'''Выжка"''', усё 15 стороччя село было у составі зимиль Бекеньї. У якыйись час Іштван Росалі Кун дав село дітям Ілоны Кун, пӯсля того селяни годни были пересікати мӯст Росалі і Тісабеч. У 18. стороччови селом правили роды Форрий, Мартон, Лонґер, Сентпетері і Сабов а у 19. стороччови роды: Арі, Гал, Турі, Сілаґі, Кардош і Енеді. Коло границі Тісабеча і Ушкы є Винниця "'''Чемпіон"'''. У 1703 році пиля Тісабеча сталася битва миже Мадярськыма Повстанцями і Австрійськыв Армійов у місности "'''Байнокдуле"'''. Село было повнӯстю розбито а потӯм осіло на нынішнёму місті. == Реліґія == У 1805 році у селі была учинена Реформаторська Цирьков, пиля ниї была дзвӯнниця. ==Удкликованя== {{Переклад|en|Uszka (Village)}} {{stub}} 39f6byztgn21ya0fsevc035e76zx2d7 0 21102 173883 152670 2026-10-19T22:42:34Z Engelseziekte 2261 delete 173883 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сергії́''' ([[Україньскый язык|укр]]. Сергії) ([[Польскый язык|пол]]. Serhiji) — село у [[Чернівецька область|Чернівецькӯв Области]], [[Выжницькый район|Выжницькый Район]], [[Україна|Украйина]]. {{НП}} == Історія == У януарнови [[1775]] рока село войшло у состав [[Австрійска імперія|Австрійськой Имперії]], у 1843-49 роках містнı [[Гуцулы]] пуддержали восстаніє [[Лук'ян Кобылиця|Лук'яна Кобылиці]], у [[1919]] році войшло у состав [[Румыния|Румыниї]] , у 1939-41 [[УССР]], 1941-45 Румыния, 1946-91 УССР, 1991-по ныні у составі Украйины == Обывательство == [[Русины]] ([[Гуцулы]]) — 1,080 Усёго:1,080 [[Чоловік|людий]] == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ro.m.wikipedia.org/wiki/S%C3%A2rghieni,_Putila Sârghieni] на Румынськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). cl78f2hc8hh2q86lu6s1qdwt0pij8mj 0 21126 173848 150107 2026-10-19T22:01:08Z Engelseziekte 2261 delete 173848 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Заникла держава|názov=Ґерцоґство Саксен-Ваймар|originálny názov=<small>''Herzogtum Sachsen-Weimar''</small>|rok vzniku=1572|viac pred=áno|pred 1=Ґерцоґство Саксен (1547–1572)|pred 1 vlajka=Banner of Saxony (1^1).svg|pred 2=|pred 2 vlajka=|pred 3=|pred 3 vlajka=|pred 4=|pred 4 vlajka=|pred info=|viac po=áno|po 1=Саксен-Ваймар-Айзенах|по 1 vlajka=Flagge Großherzogtum Sachsen-Weimar-Eisenach (1813-1897).svg|по 2=|по 2 vlajka=|по 3=|по 3 vlajka=|по 4=|по 4 vlajka=|по 5=|по 5 vlajka=|по 6=|по 6 vlajka=|по 7=|по 7 vlajka=|по 8=|по 8 vlajka=|по 9=|по 9 vlajka=|по 10=|по 10 vlajka=|šírka 1. sloupce=|vlajka=Großherzogin Sachsen-Weimar.svg|článок o vlajke=|vlajka veľkosť=110px|знак=Blason Duché de Saxe-Weimar.svg|článок o znaku=|знак veľkosť=90px|рамček знак=áно|hymna=|článок o hymne=|motto=|článок o motte=|mapa=SajoniaWeimar Map.svg|mapa veľkosť=300px|mapa poznámka=<small>{{center|{{legend|#81007f|Ґерцоґство Саксен-Ваймар}}}} {{center|{{legend|#ff00fc|Ґерцоґство Саксен-Йена}}}}</small>|hlavné mesto=[[Ваймар]]|rozloha=|rozloha poznámka=|najvyšší bod=|najvyšší bod poznámka=|najdlhšia rieka=|najdlhšia rieka poznámka=|počet obyvateľов poznámka=|počet obyvateľов=|jazyky=[[Німецькый язык|німецькый]], [[Горішньосаксонськый діалект|горішньосаксонськый]], [[Тюринґскый діалект|тюринґскый]], [[Їдиш|йідиш]]|národnostné zloženie=|náboženstvo=|štátne zriadenie=[[Феодальна монархія|феодальна монархія]]|materský štát=|mena=|vznik=2. новембер 1572|zánik=14. септембер 1809|rok zániku=1809|znak=Blason Duché de Saxe-Weimar.svg}}'''Са́ксен-Ва́ймар''' ([[Нїмецькый язык|нім]]. ''Herzogtum Sachsen-Weimar'') — ґерцоґство у составови [[Священна римска імперія|Священной Римской Рішы]], єдно из Ернестиньскых Ґерцоґств. [[Держава]] у составі [[Священна римска імперія|Священной Римской Рішы]] (до [[1806]] р.) Член [[Ринскый Союз|Ринского Союза]] (из [[1806]] р.) Столиця '''Великого Ґерцоґства Саксен-Ваймар''', и у кӯнци [[XVIII. стороча|XVIII]] и зачатку [[XIX. стороча|XIX]] стороча центер [[Класическа Німицька Література|Класической Німицькой Літературы]] — [[Ваймар]]. == Історія == '''Лейпциґськый Ро̄зділ''' У кӯнци XV стороча векша часть Тюринґії была у составі [[Курфӯрство Саксония|Курфӯрства Саксония]] . У 1485 році Западна [[Тюринґія]] і Саксония удойшли пуд власть князя Ернста. У 1804 році Карл Авґуст Ґерцоґ Саксен-Ваймара вступив у Велику Европейску Політику, женивши свого сына на сестрі Русского Императора [[Александер І. Романов|Александра І]]. У 1806 році Ґерцоґство вступило у Ринскый Союз. У 1809 році Саксен-Ваймар і [[Саксен-Айзенах]] зъеденилися у Ґерцоґство [[Саксен-Ваймар-Айзенах]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD-%D0%92%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%80 Саксен-Веймар] на Російськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене) [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1572]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1809]] fqw4zaksyh0590ub7ef8hcth8tfk1cg 0 21146 173880 167442 2026-10-19T22:39:10Z Engelseziekte 2261 delete 173880 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Селі́дово''' ([[Україньскый язык|укр]]. Селидове) ([[Російскый язык|рус]]. Селидово) — варош у [[Покровскый Район|Покровскому районови]], [[Донецька область]], [[Україна|Украйина]]. {{НП}} == Історія == Варош основаный у [[1770]] році [[Козакы|козаками]], по легенді у козакӯв котрі ишли на [[Калміус (ріка)|Калміус]] при переправі [[Ріка|рікы]] поламався [[вӯз]], зима была близька так-што они рішили туй перезимовати. У 1886 році у центрови [[Селідовська волость|Селідовської волости]] жило 3640 людий і 637 дворӯв, [[Православна церьков|Православна]] Цирьков, школа и многі закусочні. На референдумови 1 децембра 1991 рока за независность [[Україна|Украйины]] у́ступило 83,90% людий. == Районы == • "Центр" • Мікрорайон "Сонячний" • "Молодіжний" • "Північний" • "Південний" • "Наклонка" • "11 Квартал" • "Ворошилівка" • "Селище Урали" • "Кирпічне" == Промысел == Май повно: [[Закрыті шахты Селідового]] Є [[Завод|заводы]]: желізно-бетонні, асвальто-бетонні, '''молочаный''', хлібобулочный, '''тиґляный''', '''конзервный''' и '''камляно-угильна шахта''', у́ділені уто закрыті. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B5#p-lang Селидове] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). m1bv9f8cfjup87yml4ir6qakths1m74 0 21184 173824 149871 2026-10-19T20:57:52Z Halajkovič 33393 173824 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Особа}} '''Елза Фішер''' авадь '''Елсі Фішер''' ([[Анґліцькый язык|анґ]]. Elsie Fisher, род. [[3. апріль|3 апріля]] [[2003|2003 р]]. [[Ріверсайд]]) — [[Споєны Штаты Америцькы|америцька]] актріса. Май велику славу здобыла озвучувучи персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2" и Роль Джой Уілкс у кінови «<nowiki/>[[Касл Рок (кіно)|Касл Рок]]<nowiki/>». == Біоґрафія == Родилася Елза [[3. апріль|3 апріля]] [[2003]] року у [[Варош|варошови]] [[Ріверсайд]] [[Калифорния|штат Калифорния]], [[ЗША]]. Дебют ю̄в быв у [[2009]] році кой она озвучовала по Анґліцькы Машу из мультфільма ''"Маша и Медвідь''". У 2010-13 рокы озвучовала персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2". Иппен была здойнята у кінах "Тренер", "Двойна Игра", "Паскудна Смолавка" и другых. У 2018 році зыграла главну роль у кінови "Восьмый клас". == Награждіня == * [[2011|2011 рӯк]]. Alliance of Women Film Journalists за озвучку персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2"(8 рокӯв). * BTVA People’s Choice Voice Acting Award и BTVA Feature Film Voice Acting Award за озвучку персонажӯв мультфільма "Мерзкый я 2" (11 рокӯв). * Seattle International Film Festival, ліпша актріса у [[Кіно|кінови]] «Восьмый клас» (15 рокӯв). {{stub}} rquqpor1lfyx3jvy3936nmpwxnji446 173832 173824 2026-10-19T21:25:04Z Flipdot 23893 delete - непотвержено булше 2 рокув 173832 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} {{Особа}} '''Елза Фішер''' авадь '''Елсі Фішер''' ([[Анґліцькый язык|анґ]]. Elsie Fisher, род. [[3. апріль|3 апріля]] [[2003|2003 р]]. [[Ріверсайд]]) — [[Споєны Штаты Америцькы|америцька]] актріса. Май велику славу здобыла озвучувучи персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2" и Роль Джой Уілкс у кінови «<nowiki/>[[Касл Рок (кіно)|Касл Рок]]<nowiki/>». == Біоґрафія == Родилася Елза [[3. апріль|3 апріля]] [[2003]] року у [[Варош|варошови]] [[Ріверсайд]] [[Калифорния|штат Калифорния]], [[ЗША]]. Дебют ю̄в быв у [[2009]] році кой она озвучовала по Анґліцькы Машу из мультфільма ''"Маша и Медвідь''". У 2010-13 рокы озвучовала персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2". Иппен была здойнята у кінах "Тренер", "Двойна Игра", "Паскудна Смолавка" и другых. У 2018 році зыграла главну роль у кінови "Восьмый клас". == Награждіня == * [[2011|2011 рӯк]]. Alliance of Women Film Journalists за озвучку персонажӯв мультфільмӯв "Мерзкый я" и "Мерзкый я 2"(8 рокӯв). * BTVA People’s Choice Voice Acting Award и BTVA Feature Film Voice Acting Award за озвучку персонажӯв мультфільма "Мерзкый я 2" (11 рокӯв). * Seattle International Film Festival, ліпша актріса у [[Кіно|кінови]] «Восьмый клас» (15 рокӯв). {{stub}} amyj8l6hyn9s3rggqe314vf6qkpypre 0 21211 173788 173760 2026-10-19T13:21:24Z Rue323 31002 173788 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} '''Ціца́к Мига́ль Ива́нович''' ({{lang-uk|Ціцак Михайло Іванович}}; род. [[7. юн|7. юна]] [[1948]] — [[19. октобер|19. октовбра]], [[2026]], с. [[Имстичово]], [[Иршавскый район|Иршавськый Район]], [[Закарпатска область|Закарпатська область]], [[Украинска ССР|УССР]], [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]]) — пудкарпатськый [[поет]], [[Новинарь|журналіст]] и редактор [[Иршавська районна новинка "За нове життя"|Иршавської районної новинкы "За нове життя"]].<ref>[https://bilkigr.gov.ua/vyshukani-dotorky-myhajla-tsitsaka-do-klavish-majsternogo-slova/ https://bilkigr.gov.ua/vyshukani-dotorky-myhajla-tsitsaka-do-klavish-majsternogo-slova/https://bilkigr.gov.ua/vyshukani-dotorky-myhajla-tsitsaka-do-klavish-majsternogo-slova/]</ref> {{Інфобокс писатель <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = Ціцак Мигаль Иванович | image = | birthplace = [[Имстичово]], [[Украинска ССР]] | birthdate = {{Birth date|1948|6|7|df=y}} | occupation = [[Поет]], журналіст, педагог, редактор | lnanguage = [[Русиньскый язык]], [[Україньскый язык]] | period = 1977—2006 | children = 3 }} == Біоґрафія == Родив ся '''Мигаль Иванович Ціцак''' [[7. юн|7 юна]] [[1948|1948 року]] у селі [[Имстичово]], [[Левош (присілок)|присілок Левош]]. Кӱнчив [[Ужгородска народна универзита|УЖНУ]], дале робив у [[Луково|Лукӱвськӱв]], [[Иршава|Иршавськӱв]] и у [[Виноградово|Виноградӱвськӱв]] [[Школа|школах]], видячи ёго талант и жаданя учити когось чомусь новому, його пригласили на посаду завідувучого редакціёв Иршавської районної новинкы "За нове життя", на посаду вӱн вступив у [[1977]]. році, до [[1992]]. року.<ref>[https://bilkigr.gov.ua/vyshukani-dotorky-myhajla-tsitsaka-do-klavish-majsternogo-slova/ https://bilkigr.gov.ua/vyshukani-dotorky-myhajla-tsitsaka-do-klavish-majsternogo-slova/https://bilkigr.gov.ua/vyshukani-dotorky-myhajla-tsitsaka-do-klavish-majsternogo-slova/]</ref> Дале вӱн робив єдным из редакторӱв, писав у слободный час вірші, наприклад наведеме вірш-сочуство у памнять Едіты Біксий-Світлик (по-[[Україньскый язык|украйинськы]]). «Ти в обіймах сирої землі, Де ність болезні, ність печалі. Та чому навкруг тебе сумні Твої друзі дитинства повстали? Ти своє вже, земне, віджила, Дуже рано, ой як дуже рано! Довго — довго у друзів твоїх У серцях заживатеме рана. Хай твій ангел-хранитель з небес, (Його ім'я, земним нам, не знане), Твою душу леліє й хранить І вона хай до Бога пристане, Прощавай, наша добра душа, Твого серця скінчилася битва. Нам, живим, відтепер по тобі Залишається тільки молитва.» '''Мигаль Иванович Ціцак''' быв автором многых статий и [[Стінґазета|стінґазет]], быв публічным лицём [[Имстичово|свого села]], многократно выступав на публіці складавучи вірші и другы тексты по темі дійства. У [[2006|2006. році]] уйшов на пінзію айбо не лишив публіцістичну діятильность. == Файта == '''Мигаль Иванович''' має 3 дітий и многых внукӱв, мать въедно из свойым сыном Ціцак Мироном Мигалёвичом великоє ґаздӱвство, жонатый, [[7. юн|7. юна]] [[2024|2026 року]] исполнило му ся 78 рокӱв. == Удкликованя == {{lifetime|1948||Ціцак, Мигаль Иванович}} [[Катеґорія:Уродили ся 7. юна]] 9uej9ra3ge6tvx0y6rucnbzeylaexd6 0 21223 173815 144951 2026-10-19T20:50:36Z Halajkovič 33393 173815 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Регион}} '''Єттішар''' ([[Уйгурскый язык|уйг]]. يەتتى شەھەر, [[Таджіцькый язык|тадж]]. Хафтшахр; '''Йәттә''' '''Шәһәр''' [[Муса Сайрамі]] каже ош крайна ся звала и '''Моґулістан''' авадь '''Сім Варошӯв''') — крайна (емірат), екзістуючоє у [[Выходный Туркестан|Выходнӯм Туркестані]] у 1860-1870-ых роках. == Сперед созданя крайны == [[Файл:Yarkand_Governor's_Guard.jpg|міні|<small>Кокандскі стрілкы Якуб-бека — т.з «Аніджанци»</small>]] У 1757 році [[Ціньска Ріша]] зничтожила [[Джунґарскоє Ханство]], а у 1759 році была завойована [[Кашґарія]], на новозахваченнӯв зимлі основали нову провінцію — [[Сіндзян]] дословно — «Новый Гатар». У Сіндзян заганяли противникӯв Ціньского правительства, представитлю̄в нац. меншин, присылали [[Маньчжурія|Маньчжурскі]] вӯйська. У 1764 сюды переселили пару тысяч [[Сібо (народ)|сібо]] из [[Ляонінь|южной Маньчжурії]]. Обывательство нещадно обдирали китайскі купці, дешево скуповувучи містні продукты и уробы (изделія), но втридорога знебывавучи ся привозных, особенно [[чай]]. Кокандскоє Ханство же принимало борцю̄в против Ціньского Китая и давало им оружиє, выходці из [[Кокандьскоє Ханство|Коканда]] —Джаханґір и Юсуф-ходжа стали во главі націонално ослободителной борьбы. У літі 1820 року Джаханґір «утік» из Коканда ид Кырґызам, де зобрав пару сотинь кӯнных войинӯв и прӯрвав Ціньскый гатар. Подавліня Уйгурского восстанія 1820-1827 и дальша борьба из Джаханґіром обойшлася Ціньскӯв Ріші у 10,000,000 лянӯв, исе ставило пуд сомніваня у ефектівности и силности Китайской власти у Кашґарії, у 1828 році коло [[Алтай (варош)|Алтая]] китайці имили Джаханґіра и казнили. 1830 рӯк, осінь, Юсуф-ходжа — брат Джаханґіра перейшов гатар де го радосно встрітили Уйгуры, до пӯзнёй зимы 1831 року китайці подавляли новоє восстаніє, вто им ся обыйшло у 8,000,000 лянӯв. У 1847 році китайці подавляли ищи єдно восстаніє знамоє гі «Восстаніє семи ходжӯв». У 1857 році началося восстаніє Валіхан-тюрая (племянника Джаханґіра) котроє подавили у [[Авґуст|авґустови]] 1858 року. У 1862 році восстаніє дунганӯв удрізало китайцю̄в уд центра крайны и дотацій провінції Шенгань, у юнови 1864 року дунганы гарнізона Кучара восстали, за ними восстав и [[Рашиддін-ходжа]], ослободивши 4 округа: [[Турфан]], Уш, Аксу и Комул (Хами) вӯн создав Кучарьскоє Ханство, тым же літом у Урумчі провозгласили Дунганьскоє Ханство, во главі из Лотай-ханом котрый скоро став султаном и объявив Урумчійскый Султанат. Рашиддін пробовав у окто̄вброви взяти Кашґар де сперед того прошло восстаніє Маньчжурӯв, у Хотанови власть перейшла ид Хабиб-уллахови де тот сотворив Хотаньскоє Ханство. У 1864 році из Коканда у Кашґар де на тот час ишло восстаніє прибыв Бузрук-ходжа, народ избрав го Кашґарскым ханом а державу — Кашґарскоє Ханство, у нёго входив и [[Яркенд]]. У 1867 році Алтайскі Уйгуры восстали и создали [[Таранчійскый султанат]]. У 1867 році Кашґарскый хан Мухамед Якуб-бек предложив 5 ханам создати єдну крайну, на базі Кашґарского Ханства, єдны ханы ся согласили, єдных ся прийшло принуждати ид зъединіню, в резултатови у 1868 році была создана крайна Єттішар из столицёв у Кашґарови. == Западный поход Цзо Цзунтана == У 1875 році Цзо Цзунтан двинув своє вӯйсько на [[Джунґарія|Джунґарію]], у ёго армаді было 70,000 солдат. Вӯйсько зайшло на гатар из Єттішаром, но у апрілёви 1877 року китайці верли против Єттішара 180 батальйонӯв, вӯйська Якуб-бека потерпіли поражіня. У майови Якуб-бек быв отравле́ный а Єттішар розпався. Китайці у 1877 році взяли Хотан, Яркенд и Кашґар. У децемброви пудкорили всю Кашґарію, замучили і убили тысячі мусульман, десяткы тысяч верли у тюрьмы. Биняху из дунганскыв армадов утік у [[Російска імперія|Російську Рішу]] а Цінска Ріша вернула си вись Сіндзян кроми Іллійского края (выход [[Казахстан|Казахстана]] и [[Кырґызстан|Кырґызстана]]) котрый передали Росії по [[Санкт-Петербурґ|Санкт-Петербурзькому]] договору. [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1864]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1877]] 9kuvtrouzod1i2i6718ll5pvggk047z 173835 173815 2026-10-19T21:28:14Z Flipdot 23893 delete - непотвержено булше 2 рокув 173835 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} {{Регион}} '''Єттішар''' ([[Уйгурскый язык|уйг]]. يەتتى شەھەر, [[Таджіцькый язык|тадж]]. Хафтшахр; '''Йәттә''' '''Шәһәр''' [[Муса Сайрамі]] каже ош крайна ся звала и '''Моґулістан''' авадь '''Сім Варошӯв''') — крайна (емірат), екзістуючоє у [[Выходный Туркестан|Выходнӯм Туркестані]] у 1860-1870-ых роках. == Сперед созданя крайны == [[Файл:Yarkand_Governor's_Guard.jpg|міні|<small>Кокандскі стрілкы Якуб-бека — т.з «Аніджанци»</small>]] У 1757 році [[Ціньска Ріша]] зничтожила [[Джунґарскоє Ханство]], а у 1759 році была завойована [[Кашґарія]], на новозахваченнӯв зимлі основали нову провінцію — [[Сіндзян]] дословно — «Новый Гатар». У Сіндзян заганяли противникӯв Ціньского правительства, представитлю̄в нац. меншин, присылали [[Маньчжурія|Маньчжурскі]] вӯйська. У 1764 сюды переселили пару тысяч [[Сібо (народ)|сібо]] из [[Ляонінь|южной Маньчжурії]]. Обывательство нещадно обдирали китайскі купці, дешево скуповувучи містні продукты и уробы (изделія), но втридорога знебывавучи ся привозных, особенно [[чай]]. Кокандскоє Ханство же принимало борцю̄в против Ціньского Китая и давало им оружиє, выходці из [[Кокандьскоє Ханство|Коканда]] —Джаханґір и Юсуф-ходжа стали во главі націонално ослободителной борьбы. У літі 1820 року Джаханґір «утік» из Коканда ид Кырґызам, де зобрав пару сотинь кӯнных войинӯв и прӯрвав Ціньскый гатар. Подавліня Уйгурского восстанія 1820-1827 и дальша борьба из Джаханґіром обойшлася Ціньскӯв Ріші у 10,000,000 лянӯв, исе ставило пуд сомніваня у ефектівности и силности Китайской власти у Кашґарії, у 1828 році коло [[Алтай (варош)|Алтая]] китайці имили Джаханґіра и казнили. 1830 рӯк, осінь, Юсуф-ходжа — брат Джаханґіра перейшов гатар де го радосно встрітили Уйгуры, до пӯзнёй зимы 1831 року китайці подавляли новоє восстаніє, вто им ся обыйшло у 8,000,000 лянӯв. У 1847 році китайці подавляли ищи єдно восстаніє знамоє гі «Восстаніє семи ходжӯв». У 1857 році началося восстаніє Валіхан-тюрая (племянника Джаханґіра) котроє подавили у [[Авґуст|авґустови]] 1858 року. У 1862 році восстаніє дунганӯв удрізало китайцю̄в уд центра крайны и дотацій провінції Шенгань, у юнови 1864 року дунганы гарнізона Кучара восстали, за ними восстав и [[Рашиддін-ходжа]], ослободивши 4 округа: [[Турфан]], Уш, Аксу и Комул (Хами) вӯн создав Кучарьскоє Ханство, тым же літом у Урумчі провозгласили Дунганьскоє Ханство, во главі из Лотай-ханом котрый скоро став султаном и объявив Урумчійскый Султанат. Рашиддін пробовав у окто̄вброви взяти Кашґар де сперед того прошло восстаніє Маньчжурӯв, у Хотанови власть перейшла ид Хабиб-уллахови де тот сотворив Хотаньскоє Ханство. У 1864 році из Коканда у Кашґар де на тот час ишло восстаніє прибыв Бузрук-ходжа, народ избрав го Кашґарскым ханом а державу — Кашґарскоє Ханство, у нёго входив и [[Яркенд]]. У 1867 році Алтайскі Уйгуры восстали и создали [[Таранчійскый султанат]]. У 1867 році Кашґарскый хан Мухамед Якуб-бек предложив 5 ханам создати єдну крайну, на базі Кашґарского Ханства, єдны ханы ся согласили, єдных ся прийшло принуждати ид зъединіню, в резултатови у 1868 році была создана крайна Єттішар из столицёв у Кашґарови. == Западный поход Цзо Цзунтана == У 1875 році Цзо Цзунтан двинув своє вӯйсько на [[Джунґарія|Джунґарію]], у ёго армаді было 70,000 солдат. Вӯйсько зайшло на гатар из Єттішаром, но у апрілёви 1877 року китайці верли против Єттішара 180 батальйонӯв, вӯйська Якуб-бека потерпіли поражіня. У майови Якуб-бек быв отравле́ный а Єттішар розпався. Китайці у 1877 році взяли Хотан, Яркенд и Кашґар. У децемброви пудкорили всю Кашґарію, замучили і убили тысячі мусульман, десяткы тысяч верли у тюрьмы. Биняху из дунганскыв армадов утік у [[Російска імперія|Російську Рішу]] а Цінска Ріша вернула си вись Сіндзян кроми Іллійского края (выход [[Казахстан|Казахстана]] и [[Кырґызстан|Кырґызстана]]) котрый передали Росії по [[Санкт-Петербурґ|Санкт-Петербурзькому]] договору. [[Катеґорія:Бывшы штаты]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1864]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры заникли 1877]] cddw4tdmc0ejro8od5licubi6cy3bng 0 21251 173844 165305 2026-10-19T21:57:31Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173844 wikitext text/x-wiki {{Стыржень}}[[Файл:SS_Kroonland,_Antonio_Jacobsen,_1903_(adjusted).jpg|міні|СС Крунланд]] '''СС Крунланд''' ([[Анґліцькый язык|анґ]]. SS Kroonland) — океанськый лайнер [[International Mercantile Marine]] (ІММ) из спуска на воду у 1902. році до того як го порубали на желізячя у 1927. році. СС Крунланд быв кораблём родичом СС Фінська, Вадерланд и Зеландія тої же фірмы. Плавав на Америцькӱі лінії и на Панамсько-Тихоокеанськӱв лінії. Служив помӱчным кораблём из апріля 1918. року по окто̄вбер 1919. року. == Америцька Лінія и перва світова война == По німицькӱв инвазиї у [[Белґія|Белґію]] корабль перевели на Америцьку лінію (Ню Йорк — Ліверпул) 15. окто̄вбра 1914. року СС Крунланд прибыв у [[Ґібралтар]], [[Неапол]] и [[Піррий]], вӱн став первым великым [[Споєны Штаты Америцькы|америцькым]] кораблём у [[Середоземне море|Сереґземноморёви]]. Рано, 20. мая позад густого тумана СС Крунланд трафив на не розорвавшу ся міну, через 2 минуты ид СС Крунланд наблизився німицькый пудводный корабиль, німці не ожидавші увідіти туй америцькый корабль спішно нюрьнули у глыбину айбо при маневрови винт ударив ся у корпус СС Крунланда. Того же дне екіпаж СС Крунланд замітив ищи єден пудводный корабль у 910 метрах уд лівої стороны корабля, по пудводному кораблёви быв удкрытый огинь, вӯн у цілях безопасности нюрьнув на глыбину. Уж у юнови неудавшася торпедна атака на СС Крунланд была напечатана на первых сторінкох америцькых ґазет. == Кӯниць службы == 18 септембра 1926 року, ухудшавучи и без того неза́видну фінансову ситуацію у ІММ на [[Маямі]] (місто дислокації СС Крунланд) обрушився великый ураган, уд нёго умерло 325 людий а 50,000 обсталося без стріхы над головов. Не мавучи міста де держати корабль ёго пришвартовали у Хобокен. Потӯм СС Крунланд продали Рубщикам желіза у [[Італія|Італію]], [[29. януар|29 януара]] 1929 року послідньый раз лишив [[ЗША]], привезши [[Пшеніця|пшеніцю]] у порт [[Антверпен]] у [[Белґія|Бельґії]] удправився у Ґеную де и здався на лом, за вись час службы СС Крунланд зробив 234 рейсы без серйозных утра́т. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://en.m.wikipedia.org/wiki/SS_Kroonland#p-lang SS Kroonland] на Анґліцькӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). 2imv95yqf8ae3qj95fhcle5qht35d6a 0 21292 173820 149056 2026-10-19T20:54:18Z Halajkovič 33393 173820 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{НП}} '''Нижні Ворота''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Alsóverecke) (''до [[1946]] называлося Нижні Верецкы) —'' [[село]] у [[Мукачовськый район|Мукачовськӯм районі]] [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. == Присілкы == '''Кондрат''' Кондрат — село у Закарпатьскӯв области, Украйины зъедененоє из Нижньыми Воротами. Спомин: 1640: Kondratokfalva. == Обывательство == На [[2001]] рӯк у селі жило 2602 людий, из них: * [[Українцї|Украйинці]] — 99,04% * [[Русы|Руські]] — 0,72% * [[Білорусы]] — 0,08% * [[Мадяре|Мадяры]] — 0,08% * [[Армяни]] — 0,04% == Історія == Село основато у 1230-ых роках. У [[1241]] році [[Монґольска ріша|Монґолы]] розорили село и окрес. У [[1263]] році село взято на крайнову запись. У [[XIII. стороча|XIII]] сторочу даякый час было у составі [[Галич|Ґалицькой земли]]. У XVIII сторочу у селі быв народный суд и тюрьма. На [[1733]] рӯк у селі была [[Ґрекокатолицька церьков|Греко-Католицька цирьков]] ст. Иоана. У [[1734]] році село получило право на прибыток уд ярмаркы яка туй была каждый рӯк. У [[1810]] році у село прибыв рішанин Франц ІІ, на тот час у селі постройили цирьков айбо гроший на фунґованя и робліня интеръєра удну церкви не было, товды рішанин уділив из казны гроші на фунґованя и робліня интеръєра удну церкви. Учинили иконостас и розрисовали цирьков. [[10. авґуст|10 авґуста]] [[1811]] року цирьков начала фунґовати а иконостас быв посяченый, на ню̄м є надпись ош вӯн учиненый при помочи рішанина Франца ІІ. У [[1840]] році учинили фару и нову школу. [[17. марец|17 марца]] [[1939]] року на тритьый динь ивазиї [[Мадярске кральовство|Мадяр]] у [[Підкарпатьска Русь|Пудкарпатьску Русь]], Мадяры через села Нижні Верецкы, [[Вербяж]], Раковцісалаш вели колоны пленных, у основному ґалычан солдат Карпатьской січі. Солдаты были передаты польскым содатам котры розмістили их у свойых казармах. Рано [[18. марец|18 марца]] полякы розділили пленных на 3 колоны и провели 1,5-2 км на територію Пудкарпатя и розстріляли их над селами [[Вербяж|Нова Розтока]] (ныні присілок села Вербяж) и [[Вербяж]]. 84h1g8vnzf4ot2wzpkzbtofkcgar6co 0 21399 173821 147047 2026-10-19T20:55:38Z Halajkovič 33393 173821 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Коло́дноє''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Darva) ([[Румуньскый язык|рум]]. Kolodne) ([[Україньскый язык|укр]]. Колодне) — село у [[Тячовскый район|Тячӯвськӯм районі]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == У [[1241]] році кой [[Монґольска ріша|Монґолы]] наступали на Мадярщину та по битві коло села Мадяры про́грали та зачали удступати, містный жытель из числа русинӯв пудказав им обы перебили пудковы на конёху другого бока, вто помогло Мадярам удступити. [[1242]] році краль Бийла IV даровав тому чоловікови зимлі на берегови рікы [[Теребля (Тячовскый район)|Терибля]], тот же розселив у тых зимлёх 9 свойых сынӯв и их жӯн из дітьми. Тот чоловік пак узяв си фамілію «Немеш» ци «Немиш» и так ся основало Колодноє котроє товды ся называло «Дарва». У [[1470]] році у селі простройили православну цирьков == Назва == Спомин села у разні часы: 1389: Darva, Дарва; 1398: Darwa, Дарва; 1411: Darwa, Дарва; 1588: Darua, Дарва; 1725: Darva, Kolodna, Колодна; 1773: Darva, Kolodna, Колодна; 1808: Darva, Kolodna, Колодна; 1828: Darva, Kolodnoje, Колодноє; 1838: Darva, Колодноє; 1851: Darva, Колодноє; 1877: Darva, Kolodnoje, 1913: Darva, Колодноє; 1925: Kolodnoje, 1930: Kolodné, Колодноє; 1944: Darva, Колодное, 1983: Колодне, Колодное. == Обывательство == У селі на [[2001]] рӯк жило 2119 людий, векшына из них [[Русины]]. t8n2cksiwc5wjsszaqon1r5o7wv9bw4 0 21402 173823 157607 2026-10-19T20:57:22Z Halajkovič 33393 173823 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Пла́юць''' авадь '''Пла́юц''' ({{Lang-hu|Plajuc}}, {{Lang-uk|Плаюць}}, {{Lang-ro|Plăiuț}})&nbsp;— [[село]] у [[Раховскый район|Раховському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == Первыми жытелями [[Село|села]] были [[Румыны]] из [[Верхное Водяное|Сириднёї Апші]] котрі мали туй зимлю. У кӯнци [[XVIII. стороча|XVIII]] стороча люди перейшли сюды жити. [[Село]] первый раз ся споминать у [[1898]] році ге «Plajucz».<ref>[https://mek.oszk.hu/13200/13208/13208.pdf реґістр сел жупы Мараморош]</ref> == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк жило 880 людий, из них подля языка:<ref>{{БД Держстату Украйины|тип=2001_язык|реґіон=Закарпатська область}}</ref> * [[Румуньскый язык|румыньскый]] — 78,23% * [[Україньскый язык|украйиньскый]]— 20,63% * [[Молдавскый язык|молдавскый]] — 0,79% * [[Російскый язык|руськый]] — 0,34% {{Stub}} {{Раховскый район}}{{Закарпатска область}} hzej1uwefhwuxe5lk65vt6cvdhnb7k1 0 21408 173819 145849 2026-10-19T20:53:31Z Halajkovič 33393 173819 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Місто}} '''Ґданьск''' ([[Польскый язык|пол]]. Gdańsk, [[Кашубскый Язык|каш]]. Gduńsk, [[Нїмецькый язык|нім]]. Danzig) — варош на севері [[Польско|Польска]], главный морскый порт [[Польско|Польска]], центр [[Поморьскоє Воєводство|Поморьского Воєводства]]. == Історія == Варош первый раз ся споминать у [[997]] році ге основаный [[Поморяны (народ)|Поморянами]] «urbs Gyddanzc». Довгый час быв пуд властёв [[Польско|Польска]] и [[Поморяны (народ)|Поморян]], дале у [[1569]]-[[1793]] [[Річ Посполита]], [[1793]]-[[1918]] пуд [[Пруссия|Прусьском]] и [[Нѣмецке цѣсарство|Німицькыв Рішов]], [[1918]]-[[1939]] [[Вольный Варош Данциґ]], [[1939]]-[[1945]] [[Націстічне Нїмецько|3 Рейх]], из [[1946]] и по ныні у составі [[Польско|Польска]]. == Обывательство == У варошови на [[2022]] рӯк живе 480,022 людий, абсолутна векшына є [[Поляци|Полякы]] и [[Кашубы]]. == Образованя == У Ґданьскови є 14 вышшых учебных заведень, у [[2008]] у них ся учило 78 626 студентӯв. * Ґданьскый Універзитет (28,584) * Ґданьскый Медичный Універзитет (4,936) * Музыкална Академія (655) == Ґеоґрафія == Варош лежить на берегови Ґданьской затокы, при западі [[Мотлава (ріка)|Мотлавы]] у [[Висла|Віслу]]. 24% вароша сут [[Хаща|хащі]] и паркы, нахождіня при морёви мать даякоє оддіёваня на ёго клімат и економіку. По май знамӯв редакції фізико-ґеоґрафіцького районованя [[Польско|Польска]], автор ю̄в є Єжи Кондрацкый рахуєся же Ґданьск на межи 2 макрореґіонӯв, «Ґданьского побережя» и «Выходнопоморского поозерря», Ґданьск лежить у 2 мезореґіонах «Кашубскоє побережя» и «Віслиньскі Жулавы». Часть вароша што у макрореґіонови «Выходнопоморскоє поозерря» є у мезореґіонови «Кашубскоє поозерря». == Культура == [[Файл:Monumento Neptuno, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|thumb|праворуч|200px|Фонтан «[[Нептун (міфолоґія)|Нептун]]»&nbsp;— єден из символӯв вароша]] [[Файл:Gdańsk_-_Brama_Żuraw_(113).jpg|thumb|200px|праворуч|[[Журавлині ворота|Брама-кран]] над [[Мотлава|Мотлавов]]]] [[Файл:Ayuntamiento Principal, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 12.jpg|thumb|200px|right|[[Ратуша Главного вароша (Ґданськ)|Ратуша Главного вароша]]]] [[Файл:Corte Artus, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|thumb|200px|right|Палац Артуса]] [[Файл:Bazylika mariacka gdansk ubt.jpeg|thumb|200px|right|[[Базиліка Святої Дівы Марії (Ґданськ)|Базиліка святої Марії]]]] [[Файл:Catedral de Oliwa, Gdansk, Polonia, 2013-05-21, DD 15.jpg|thumb|200px|right|Архікафедральный собор в [[Оліва (Ґданськ)|Оліві]]]] {{stub}} qkdgffepaank46msnj5kp02vwf1occ7 173841 173819 2026-10-19T21:38:13Z Flipdot 23893 delete - непотвержено булше 2 рокув 173841 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} {{Місто}} '''Ґданьск''' ([[Польскый язык|пол]]. Gdańsk, [[Кашубскый Язык|каш]]. Gduńsk, [[Нїмецькый язык|нім]]. Danzig) — варош на севері [[Польско|Польска]], главный морскый порт [[Польско|Польска]], центр [[Поморьскоє Воєводство|Поморьского Воєводства]]. == Історія == Варош первый раз ся споминать у [[997]] році ге основаный [[Поморяны (народ)|Поморянами]] «urbs Gyddanzc». Довгый час быв пуд властёв [[Польско|Польска]] и [[Поморяны (народ)|Поморян]], дале у [[1569]]-[[1793]] [[Річ Посполита]], [[1793]]-[[1918]] пуд [[Пруссия|Прусьском]] и [[Нѣмецке цѣсарство|Німицькыв Рішов]], [[1918]]-[[1939]] [[Вольный Варош Данциґ]], [[1939]]-[[1945]] [[Націстічне Нїмецько|3 Рейх]], из [[1946]] и по ныні у составі [[Польско|Польска]]. == Обывательство == У варошови на [[2022]] рӯк живе 480,022 людий, абсолутна векшына є [[Поляци|Полякы]] и [[Кашубы]]. == Образованя == У Ґданьскови є 14 вышшых учебных заведень, у [[2008]] у них ся учило 78 626 студентӯв. * Ґданьскый Універзитет (28,584) * Ґданьскый Медичный Універзитет (4,936) * Музыкална Академія (655) == Ґеоґрафія == Варош лежить на берегови Ґданьской затокы, при западі [[Мотлава (ріка)|Мотлавы]] у [[Висла|Віслу]]. 24% вароша сут [[Хаща|хащі]] и паркы, нахождіня при морёви мать даякоє оддіёваня на ёго клімат и економіку. По май знамӯв редакції фізико-ґеоґрафіцького районованя [[Польско|Польска]], автор ю̄в є Єжи Кондрацкый рахуєся же Ґданьск на межи 2 макрореґіонӯв, «Ґданьского побережя» и «Выходнопоморского поозерря», Ґданьск лежить у 2 мезореґіонах «Кашубскоє побережя» и «Віслиньскі Жулавы». Часть вароша што у макрореґіонови «Выходнопоморскоє поозерря» є у мезореґіонови «Кашубскоє поозерря». == Культура == [[Файл:Monumento Neptuno, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|thumb|праворуч|200px|Фонтан «[[Нептун (міфолоґія)|Нептун]]»&nbsp;— єден из символӯв вароша]] [[Файл:Gdańsk_-_Brama_Żuraw_(113).jpg|thumb|200px|праворуч|[[Журавлині ворота|Брама-кран]] над [[Мотлава|Мотлавов]]]] [[Файл:Ayuntamiento Principal, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 12.jpg|thumb|200px|right|[[Ратуша Главного вароша (Ґданськ)|Ратуша Главного вароша]]]] [[Файл:Corte Artus, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|thumb|200px|right|Палац Артуса]] [[Файл:Bazylika mariacka gdansk ubt.jpeg|thumb|200px|right|[[Базиліка Святої Дівы Марії (Ґданськ)|Базиліка святої Марії]]]] [[Файл:Catedral de Oliwa, Gdansk, Polonia, 2013-05-21, DD 15.jpg|thumb|200px|right|Архікафедральный собор в [[Оліва (Ґданськ)|Оліві]]]] {{stub}} i8zjhtbcroatwov5vu7p5wk5yghz89h 0 21455 173810 146178 2026-10-19T20:33:51Z Halajkovič 33393 173810 wikitext text/x-wiki [[Файл:Female Smegma.jpg|міні|Смеґма помежи [[Статеві губы|статевыми губами]] ([[Вульва|вульву]] не мыли приблизно 24 часы)]] [[Файл:Smegma Penis Closeup.png|праворуч|thumb|150px|Смеґма на [[пеніс]]ови.]] '''Смеґма''' ([[Латиньскый язык|лат]]. Smegma — кожана солонина) — измішка секрета сальных желіз крайнёй плоти потяти и [[Клітор|клітора]], появлять ся из удмерлой кожі при недоброму мытю и не додержаню елементарной ґіґієны. Смеґма є біла мазута авадь бобалькы на крайню̄в плоти необрізатых [[Чоловік|чоловікӯв]], купит ся в міхови крайнёї плоті, а у жӯн — кругом головкы клітора тай у складках малых статевых губ. {{stub}} etlil7d5t0j0nuhb9wu95fs5aufomst 173834 173810 2026-10-19T21:26:49Z Flipdot 23893 delete - не продемонстрована значимусть 173834 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:Female Smegma.jpg|міні|Смеґма помежи [[Статеві губы|статевыми губами]] ([[Вульва|вульву]] не мыли приблизно 24 часы)]] [[Файл:Smegma Penis Closeup.png|праворуч|thumb|150px|Смеґма на [[пеніс]]ови.]] '''Смеґма''' ([[Латиньскый язык|лат]]. Smegma — кожана солонина) — измішка секрета сальных желіз крайнёй плоти потяти и [[Клітор|клітора]], появлять ся из удмерлой кожі при недоброму мытю и не додержаню елементарной ґіґієны. Смеґма є біла мазута авадь бобалькы на крайню̄в плоти необрізатых [[Чоловік|чоловікӯв]], купит ся в міхови крайнёї плоті, а у жӯн — кругом головкы клітора тай у складках малых статевых губ. {{stub}} f8fmzeev9otfpoolg7bj4qs81ovg7e8 0 21478 173846 146326 2026-10-19T21:58:20Z Engelseziekte 2261 delete 173846 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Регион}} '''Сабольч-Сатмар-Береґ''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Szabolcs-Szatmár-Bereg) ([[Румуньскый язык|рум]]. Szabolcs-Szatmár-Bereg) — [[медьє]] на северо-выході [[Мадярьско|Мадярщины]], адміністративный центр — [[Нѣредьгаза|Ньєредґаза]]. == Історія == У [[1920]] році [[Трианонскый мирный договор|по Тріанону]] [[Жупа Сатмар|жупы Сатмар]] и [[Жупа Сабольч|Сабольч]] и варош [[Заґонь]] ([[Жупа Унґ]]) зъединены пуд назвов «Сабольч-Сатмар». == Обывательство == У медьє на [[2002]] рӯк живе 572,423 людий, из них векшына є [[Мадяре|Мадяры]], у медьє 13% людий сут [[Ґрекокатолицька церьков|Ґреко-католикы]], ото є потомкы [[Русины|Русинӯв]] и [[Румыны|Румын]] из северного [[Ардял|Ардяла]], глава медьє — [[Шестак, Оскар|Оскар Шестак]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%87-%D0%A1%D0%B0%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%80-%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B3 Саболч-Сатмар-Берег] на Украйинськӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). bmiii7v7e4jchty49l93w15nczjfish 0 21479 173897 169317 2026-10-19T23:46:54Z Halajkovič 33393 173897 wikitext text/x-wiki {{непотверджено}} {{НП}} '''Вели́кі Лазы́''' ({{lang-uk|Великі Лази}}, {{lang-hu|Nagyláz}}) — [[село]] у [[Ужгородскый район|Ужгородьскӯм районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == Село основато у середині [[XIII. стороча|XIII строча]].{{жрідло}} == Обывательство == У селі на [[2001]] рӯк живе 1423 людий, из них:{{жрідло}} * [[Українцї|Украйинці]] — 98,74% * [[Русы|Руські]] — 0,56% * [[Мадяре|Мадяры]] — 0,56% * [[Словакы|Словены]] — 0,07% == Ґеоґрафія == У селі тече ріка [[Цигань (ріка)|Цигань]]. {{stub}} ov6m40ac5jm9a5ej210lkrdxcmvjeje 173934 173897 2026-10-20T03:18:44Z Flipdot 23893 173934 wikitext text/x-wiki '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObcs1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Село ся споминат у письмовых жерелах 17.&nbsp;стороча.<ref name="IMSUSSR" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} 92cn8v7bzeg0zbs4tlx9qekwiiz77gg 173935 173934 2026-10-20T03:21:35Z Flipdot 23893 173935 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто|штат=Україна|назва=Великі Лазы|тіп=село|раён=[[Ужгородськый район|Ужгородськый]]|область=[[Закарпатська область|Закарпатська]]|ерб=Velyki lazy gerb.png|образок=Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG|шырька_образку=300px|попис_образку=Палац Плотийніюв}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObcs1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Село ся споминат у письмовых жерелах 17.&nbsp;стороча.<ref name="IMSUSSR" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} be3d5of6selpozdph2lneik0vfs3y0e 173937 173935 2026-10-20T04:37:33Z Flipdot 23893 173937 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образк у=Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосіднього Dengláz (котроє было на юговостокови), названого за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} 4gphd0ceop3er24berfbydguldau26m 173940 173937 2026-10-20T04:57:07Z Flipdot 23893 173940 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = Україна | назва = Великі Лазы | тіп = село | раён = [[Ужгородськый район|Ужгородськый]] | область = [[Закарпатська область|Закарпатська]] | ерб = Velyki lazy gerb.png | образок = Великі Лази, палац Плотені (кінець ХІХ ст.).JPG | шырька_образку = 300px | попис_образк у=Палац Плотийніюв | поштовый_код = 89440 | громада = Баранинська територіална громада | розлога = 0.29 }} {{Commons|Velyki Lazy}} '''Вели́кі Ла́зы''' ({{lang-uk|}}, {{lang-hu|Nagyláz}}, {{lang-cs|Velyki Lazy}}, {{lang|cs|Velký Láz}},<ref name="SeznamObci1922">{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}}</ref> {{lang|cs|Veliké Lazy}}<ref name="BohacProkop1928">{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}}</ref>) тото [[село]] в [[Ужгородськый район|Ужгородському районі]] в [[Закарпатська область|Закарпатськуй области]] [[Украйина|Украйины]]. Лежит на юговосток уд [[Ужгород]]а. Адміністративно належит до Баранинської територіалної громады и має обывательство 1426&nbsp;чоловік; Баранинська сілська рада має в пудпорядкованьови [[Циганувці]].<ref name="gromadainfo">{{Cite web |title=Баранинська громада, Ужгородський район, Закарпатська область |url=https://gromada.info/gromada/baranynska/ |accessdate=2026-10-20}}</ref> == Історія == Майстарый знамый письмовый споминок за село (пуд назвов Laz) ся датує 1337.&nbsp;роком. Назывка має [[Мадярськый язык|мадярськоє]] вадь [[Русинськый язык|русинськоє]] походжіня ({{пор}} {{lang-hu|láz}} „поляна, горноє пасовиско“, {{lang||лазъ}} „поляна в хащи“). Годно быти, ож село дустало свою назывку позад свої топоґрафії. Май пак ид назывці Láz ся придавали префіксы Alsó- (Нижні), Nagy- (Великі), обы го удділити уд сосіднього Dengláz (котроє было на юговостокови), названого за имньом [[немеш]]а Денка (Denck), котрый ся споминат у документі 1337.&nbsp;року. В 1911.&nbsp;році дві села ся скапчали в єдно пуд назывков Nagyláz.<ref name="Sebestyen2020">{{Cite book|last=Sebestyén|first=Zsolt|authorlink=Жолт Шебештьийн|page=295|url=https://mek.oszk.hu/20800/20807/20807.pdf|title=Kárpátalja helységnevei|year=2020|location=[[Ніредьгаза|Nyíregyháza]]|publisher=Pro Print Kft.|chapter=Nagyláz, Великі Лази|language=hu}}</ref> В 1342.&nbsp;році часть села належала [[Волохы|волоському]] воєводі Станіславу, котрый ї муг дустати в нагороду уд [[Друґеты|Друґетув]] за свою помуч у закладеньови села; в 1387 ся споминат Станіславув сын, волох Іштван Лазі. Подля [[Урбарій|урбарія]] 1631.&nbsp;року в Лазах бывали з повными и половинчастыми дарабами землі фамілії: Козан, Федан, Боріс, Деак, Деніс, Козма, Лазар, Семерей, Мошлі, Кереилив и Комуті, а без землі жыли Гончо, Кеньив, Мослі, Ліко и Фозекош.<ref name="Sebestyen2020" /> У Великых Лазах ся родив и бывав [[гусляш]] и [[піанішта]] [[Нандор Плотийні]]. У кунци 19.&nbsp;стороча вун заклав у селі винокурню, де ся вырабляло [[Вино (питя)|вино]] и [[бренді]]. По смерти Плотийнія в 1933 выробництво перейшло до його сына, а по [[Друга світова война|Другуй світовуй войні]] совєтська власть націоналізовала фабрику. Неокласицистичный палац ґрофа Плотийнія ся якыйись час хосновав ги будова сілської рады, а пак ги школа; на 2020.&nbsp;рук у ньому діє ''Будинок дитячої творчості'' з активностями про дітий.<ref>{{Cite web |author=Банді Шолтес |authorlink=Банді Шолтес |date=2020-10-12 |accessdate=2026-10-20 |url=https://varosh.com.ua/projects/developing-domestic-tourism-cases-from-uzhhorod-and-mukachevo-suburbs/ |publisher=Varosh |title=Таємниці й принади Великих Лазів |work=Розвивати внутрішній туризм: Цікаві та невідомі пам’ятки за 10 км від Ужгорода та 20 км від Мукачева }}</ref> До [[Тріанонськый договор|Тріанонського договору]] село было в складі [[Мадярськоє корольство|Мадярського корольства]], а пак&nbsp;— частьов [[Чехословакія|Чехословакії]]. При Першуй чехословацькуй республіці в селі была жандармська управа.<ref name="SeznamObci1922" /> В 1925.&nbsp;році у Великых Лазах была вытворена первинна орґанізація [[Комуністична партія Чехословакії|Комуністичної партії Чехословакії]]; в 1928.&nbsp;в селі закладена [[комсомол]]ьська орґанізація.<ref name="IMSUSSR" /> 24.&nbsp;октовбра 1944 село было услобоженоє уд [[Націштська Німещина|націштської]] окупації; до [[Черлена армія|Черленої армії]] з села взяли 19&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR" /> Село трафило вєдно з другыми поселенями даколишньої Пудкарпатської Руси до [[Украйинська ССР|Украйинської ССР]]. В 1950–&nbsp;1951.&nbsp;роках [[Федор Потушняк]] найшов и зглядовав на території днешньых Великых Лазув сліды трьох [[Землянка|землянок]] и ватр, чебря и серсамы букської културы [[Пузньый неоліт|пузнього неоліта]] (4–3.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.)&nbsp;— стоянку назвав „''Підставлінець''“ за бережком Ставлінець, пуд котрым она ся розміщовала.<ref name="IMSUSSR" /><ref name="Potushnjak1958">{{Cite journal |title=Неолітична стоянка Підставлінець (біля с. Великі Лази) |author=[[Федор Потушняк|Ф. М. Потушняк]] |work=Наукові записки УжДУ |volume=XXXVI: Історичний збірник |publisher=[[Ужгородськый університет|Ужгородський державний університет]] |year=1958|pages=С.&nbsp;180–203}}</ref> Коло теперішньых Циганувцюв быв найденый бронзовый меч [[Пузньый бронзовый період|пузнього бронзового періода]] (2–1.&nbsp;тысячроча&nbsp;до&nbsp;н.&nbsp;е.).<ref name="IMSUSSR" /> В 1991.&nbsp;році по [[Розпад СССР|розпаду]] [[Совєтськый союз|Совєтського союза]] Великі Лазы стали частьов независлої [[Украйина|Украйины]]. == Демоґрафія == У списованьови 1910.&nbsp;року у Великых Лазах записали цілком 790&nbsp;бывателюв.<ref name="Census1910">{{cite journal|year=1912|title=A Magyar Szent Korona Országainak 1910. évi népszámlálása. Első rész. A népesség főbb adatai községek és népesebb puszták, telepek szerint.|journal=Magyar Statisztikai Közlemények|publisher=Magyar Királyi Központi Statisztikai Hivatal|volume=Új sorozat|issue=42. kötet|pages=|id=|url=https://library.hungaricana.hu/hu/view/NEDA_1910_01/|access-date=2022-03-18}}</ref> {{col-begin}}{{col-2}} {| class="wikitable" |+Материнськый язык у списованю 1910.&nbsp;року !Материнськый язык !Число !% |- |[[Русинськый язык|русинськый]] |{{right}}582 |{{right}}73.7 |- |[[Мадярськый язык|мадярськый]] |{{right}}164 |{{right}}20.8 |- |[[Німецькый язык|німецькый]] |{{right}}38 |{{right}}4.8 |- |[[Словацькый язык|словацькый]] |{{right}}5 |{{right}}0.6 |- |''другі'' |{{right}}1 |{{right}}0.1 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-2}} {| class="wikitable" |+Конфесії у списованю 1910.&nbsp;року !Конфесія !Число !% |- |[[грекокатолицизм|грекокатоликы]] |{{right}}633 |{{right}}80.1 |- |[[римокатолицизм|римокатоликы]] |{{right}}91 |{{right}}11.5 |- |[[юдаїзм|юдаїшты]] |{{right}}46 |{{right}}5.8 |- |[[реформатство|реформаты]] |{{right}}20 |{{right}}2.6 |- |''цілком'' |{{right}}790 |{{right}}100.0 |} {{col-end}} В 1966.&nbsp;році Великі Лазы мали бывательство 1179&nbsp;чоловік.<ref name="IMSUSSR">{{Історія міст і сіл УРСР 1969|глава=Великі Лази|бук=692}}</ref> {{Стыржень}} == Референції == {{Reflist}} == Вонкашні удкликованя == * [[:commons:Category:Velyki Lazy|Великі Лазы]] на [[Вікісклад]]ови 2khipxyyp7df0rstagzucygxbpohq6s 0 21486 173867 146356 2026-10-19T22:24:21Z Engelseziekte 2261 delete 173867 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Місто}} '''Сатма́рчеке''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Szatmárcseke) ([[Україньскый язык|укр]]. Сатмарчеке) — село у [[медьє]] [[Сабольч-Сатмар-Береґ]], [[Мадярщина]]. == Історія == Село первый раз ся споминать у [[1181]] році ге «Чеке», село было процвітающым, мало свою [[Римокатолицька церьков|Римо-Католицьку цирьков]]. == Обывательство == У селі на [[2022]] рӯк жило 1476 людий, из них: [[Мадяре|Мадяры]] — 76,6% [[Циґане|Цигани]] — 16,1% [[Русины]] — 4% [[Німці]] — 0,1% [[Румыны]] — 0,1% [[Болгары|Болґары]] — 0,1% == Знамі Родаци == • [[Молнарь, Шандор|Шандор Молнарь]] ([[1895]]-[[1960]]) — мадярьскый художник, поет и писатиль. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладї]] статї [https://hu.m.wikipedia.org/wiki/Szatm%C3%A1rcseke Szatmárcseke] на Мадярьськӯв Вікіпедії и [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Szatm%C3%A1rcseke Szatmárcseke] на Анґліцькӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). 9c4x8jahwf594hktridc1k5xjym9dcs 0 21491 173828 146492 2026-10-19T21:00:05Z Halajkovič 33393 173828 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Місто}} '''Яросла́в''' ([[Польскый язык|пол]]. Jarosław) ([[Нїмецькый язык|нім]]. Jaroslau) ([[Україньскый язык|укр]]. Ярослав) — варош на выході [[Польско|Польска]] при ріці [[Сан|Сян]]. Адміністративный центр [[Ярославськый повіт|Ярославського повіта]], [[Підкарпатьске воєводство|Пудкарпатьского Воєводства]]. == Історія == Варош основато у [[1031]] році [[Кієвска Русь|Русскым]] князём [[Ярослав Мудрый|Ярославом Мудрым]]. У [[1245]] році туй удбыла ся [[Ярославська Битва]] а у [[1323]] році варош дӯстав вароські права. У [[1375]] році получив [[Магдебургске право|Маґдебурзкоє право]]. У [[1940]]-[[1944|44]] роках дійствовала крайнова «Украйиньска» ґімназія. У 1946-1947 роках из вароша уселили всьых [[Ґалычане|Ґалычан]] и [[Українцї|Украйинцю̄в]]. == Обывательство == У варошови на [[2020]] рӯк живе 37,479 людий, из них векшына [[Поляци|Полякы]]. == Знамі Родаци == • [[Дербіш, Антін|Антін Дербіш]] (1921-1991) — украйиньскый спӯвак. • [[Старосольскый, Володимир|Володимир Старосольскый]] — соціолоґ, правник, адвокат. • [[Ярош Куропатницкый]] — кийӯвськый пӯп и шляхтич. И другі. {{stub}} 7wj3vgv69cqbspo0388jbuhl0lo2svg 173842 173828 2026-10-19T21:41:27Z Flipdot 23893 delete 173842 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} {{Місто}} '''Яросла́в''' ([[Польскый язык|пол]]. Jarosław) ([[Нїмецькый язык|нім]]. Jaroslau) ([[Україньскый язык|укр]]. Ярослав) — варош на выході [[Польско|Польска]] при ріці [[Сан|Сян]]. Адміністративный центр [[Ярославськый повіт|Ярославського повіта]], [[Підкарпатьске воєводство|Пудкарпатьского Воєводства]]. == Історія == Варош основато у [[1031]] році [[Кієвска Русь|Русскым]] князём [[Ярослав Мудрый|Ярославом Мудрым]]. У [[1245]] році туй удбыла ся [[Ярославська Битва]] а у [[1323]] році варош дӯстав вароські права. У [[1375]] році получив [[Магдебургске право|Маґдебурзкоє право]]. У [[1940]]-[[1944|44]] роках дійствовала крайнова «Украйиньска» ґімназія. У 1946-1947 роках из вароша уселили всьых [[Ґалычане|Ґалычан]] и [[Українцї|Украйинцю̄в]]. == Обывательство == У варошови на [[2020]] рӯк живе 37,479 людий, из них векшына [[Поляци|Полякы]]. == Знамі Родаци == • [[Дербіш, Антін|Антін Дербіш]] (1921-1991) — украйиньскый спӯвак. • [[Старосольскый, Володимир|Володимир Старосольскый]] — соціолоґ, правник, адвокат. • [[Ярош Куропатницкый]] — кийӯвськый пӯп и шляхтич. И другі. {{stub}} r5t7muo20qhbnfu4yxcaxlmlg4cvuv5 0 21521 173831 147028 2026-10-19T21:01:42Z Halajkovič 33393 173831 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Пудполо́зя''' ([[Україньскый язык|укр]]. ''Підполоззя'', [[Мадярскый язык|мад]]. ''Vezérszállás'') — село у [[Мукачовськый район|Мукачовськӯм районі]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Історія == Село первый раз ся споминать у [[1430]] році, у кӯнцю [[IX. стороча|IX]] стороча туй быв похороненый мадярськый дружынник. У [[1619]] році села Пудполок и Романок были пуд властёв князю̄в [[Ракоці]], у [[1888]] році их зъеденили у єдно село — Пудполозя. == Назва == У мадярьскы часы село ся вазывало Везерсалаш, што значить «Салаш Полководця». Нынішня назва мать Русиньскоє коріня и значить што село є «Пуд Верболозома». == Присілкы == '''Романовци''' — первый раз ся споминать у [[1648]] році. '''Кет''' — первый раз ся споминать у [[1465]] році. Спомин: 1465: Keth, Kety. == Обывательство == У селі на [[2001]] рӯк живе 789 людий, из них: [[Русины]] и [[Українцї|Украйинці]] — 97,99% [[Русы|Руські]] — 1% [[Німці]] — 0,75% [[Мадяре|Мадяры]] — 0,25% {{Стыржень}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села Україны]] kt2mz51ufka2mqhax0v952oyibdvp9i 0 21700 173932 172550 2026-10-20T02:51:04Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173932 wikitext text/x-wiki '''Хохлы́''' ({{Lang-ru|Хохлы}}) — [[село]] у [[Новосільскый район|Новосільськӱм районови]], [[Орловска Область|Орловської области]], [[Росія|Росії]]. {{НП}} == Ґеоґрафія == [[Село]] є на рунині у богатӱв на руду земли у 6 км уд села [[Хворостянка (Орловська область)|Хворостянка]]. == Історія == [[Село]] основали [[Українцї|Малоросійські]] переселенці [[козакы]], село ся называло Єлизаветин хутор. Назва ''«Хохлы»'' прийшла ид селови из формы назывкы.<ref>{{книга |автор=Ашихмина Е. Н. |тітул=Историческая топонимика Орловской области: монография |ответственный= под ред. И. Л. Ашихмина |ссылка= |місто=[[Орел (город)|Орёл]] |выдавательство=«Издатель Александр Воробьёв» |рік=2014 |сторінок=364 |страницы= |isbn=978-5-91468-146-0|ref= }}</ref><ref name="1862I">{{книга |автор=Левшин В. |тітул=Списки населённых мест Российской империи по сведениям 1859—1862 гг. Тульская губерния |ответственный=под ред. Е. Огородникова |місто={{СПб.}} |выдавательство=Центральный статистический комитет МВД |рік=1862 |язык=ru}}</ref><ref name="2001H">{{книга |автор= |тітул=Справочник «Новый Кеппен». Приходы Тульской епархии (по данным клировых ведомостей, 1915—1916 гг.) |ответственный=сост. Д. Н. Антонов |ссылка=http://www.auditorium.ru/books/437/keppen_index.htm |місто={{М.}} |выдавательство=Институт «Открытое общество» |рік=2001 |язык=ru |access-date=2024-06-25 |archive-date=2005-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051028095847/http://www.auditorium.ru/books/437/keppen_index.htm |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[[Ревизские сказки]]. ГАОО ([[Государственный архив Орловской области]]), г. Орёл. Фонд 760, опись 1)</ref> {{Стыржень}} == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2010]]. рӱк живе 11 людий.<ref>https://web.archive.org/web/20140222134711/http://orel.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/orel/resources/be7830004129485cb23df7367ccd0f13/pub-01-07.pdf</ref> == Удкликованя == o5wrvi8292ak7dx31w41usr53hn5bjd 0 21799 173910 155490 2026-10-20T00:08:49Z Halajkovič 33393 173910 wikitext text/x-wiki {{НП}} {{непотверджено}} '''Хусти́ць''' авадь '''Хустець''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Husztyecpatak) ([[Румуньскый язык|рум]]. Husteț) ([[Україньскый язык|укр]]. Хустець) — [[село]] у [[Хустськый район|Хустському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[XIX. стороча|XIX]] сторочу. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 829 людий, из них: * [[Українцї|Украйинці]] — 99,76% * [[Русы]] — 0,12% * [[Молдавани]] — 0,12% == Політика == [[Село]] є при [[Копашновська сільська рада|Копашновськӯв сільськӯв раді]]. {{stub}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] 33oxcgy3elob72b53ctsswyni9t53v8 0 21821 173862 155533 2026-10-19T22:18:57Z Engelseziekte 2261 delete 173862 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Сарата (значеня)}}'''Сара́та''' ([[Україньскый язык|укр]]. Сарата) ([[Румуньскый язык|рум]]. Sărata) — [[село]] у [[Выжницькый район|Выжницькӯм районови]], [[Івано-Франківска область|Ивано-Франкӯвськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Назва == Назва [[Село|села]] происходить уд [[Румыны|Румыньского]] слова ''sarata'' ([[Русиньскый язык|русин]]. Соленый). При [[Село|селови]] є [[Ріка|рікы]] де мож найти много [[Солї|соли]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у зачатку [[XVIII. стороча|XVIII]] стороча. Колись [[село]] было містным центром [[Лісозаготовля|лісозаготовлі]], на вто туй учинили [[Клавзура (водна ставба)|гать]]. У [[1946]] році [[село]] переименовали у ''Солонцовку''. == Присілкы == У [[Село|селі]] є пару [[Присілок|присілкӯв]] — Жупаны, Калиничі, Перкалаба (центра), Гать, Верещиха. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 93 людий, люди живуть у 8 [[Хыжа|хыжах]], реальноє число людий дас 15 чиляди, из них векшына [[Українцї|Украйинці]]. == Ґалерея == <gallery widths="200px" heights="200px"> Файл:Сарата2.jpg|[[Клавзура (водна ставба)|Гать]] на ріці [[Сарата (ріка)|Сарата]] Файл:Сарата5.jpg|Деривляна цирьков Ст. Иоана Крестителя ХІХ ст. Файл:Сарата7.jpg|Деривляна цирьков Ст. Иоана Крестителя ХІХ ст. </gallery> [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Гуцульскы села на Украйині]] [[Катеґорія:Чернівецька область]] [[Катеґорія:Села подля краины]] hcikuacjh6x0z8vfo03p5f7ogjufq31 0 22088 173789 151047 2026-10-19T13:28:50Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Угерскоє Градіштє]] на [[Угерськоє Градіштє]] 151047 wikitext text/x-wiki '''Уге́рскоє Граді́штє''' ([[Чеськый язык|чис]]. Uherské Hradiště, {{Lang-hu|Magyarhradis, Magyar-Radistya}}, [[Нїмецькый язык|нім]]. Ungarisch Hradisch, [[Моравськый язык|мор.]] Hradišč) — [[місто|варош]] у [[Морава (історічна країна)|Мораві]], [[Злинскый край|Зліньскый край]], [[Чесько|Чиську]]. Центр [[Окрес|окреса]] [[Угерьске Градіштє (окрес)|Угерскоє Градіштє]]. {{Місто}} == Історія == [[Місто|Варош]] быв основаный у році [[1257]] Богемскым кралём Пржемыслом Отакаром ІІ ге замок на спорных зимлях из [[Мадярске кральовство|Мадярами]]. Мав иппен и [[Нїмецькый язык|німицьку]] назву [[Нїмецькый язык|нім]]. Radisch.{{Жрідло}} == Знамі родаци == * [[Петр Нечас]]&nbsp;— [[Чесько|чиськый]] [[Политик|політік]], премєр-міністр Чиськой републікы ([[28. юн|28.]] [[28. юн|юна]] [[2010]] – [[10. юл|10.&nbsp;юла]] [[2013]]). == Интересны факты == У [[Місто|варошови]] є [[Фотбал|Футбольный]] клуб „Slovácko“. [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Чехии]] [[Катеґорія:Чесько]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Основаны 1257]] [[Катеґорія:Населены пункты]] l3penugzj21isd8l2t6p2oznn4v2h1e 173795 173789 2026-10-19T13:40:21Z Flipdot 23893 delete - не є обсягу 173795 wikitext text/x-wiki {{delete}} '''Уге́рскоє Граді́штє''' ([[Чеськый язык|чис]]. Uherské Hradiště, {{Lang-hu|Magyarhradis, Magyar-Radistya}}, [[Нїмецькый язык|нім]]. Ungarisch Hradisch, [[Моравськый язык|мор.]] Hradišč) — [[місто|варош]] у [[Морава (історічна країна)|Мораві]], [[Злинскый край|Зліньскый край]], [[Чесько|Чиську]]. Центр [[Окрес|окреса]] [[Угерьске Градіштє (окрес)|Угерскоє Градіштє]]. {{Місто}} == Історія == [[Місто|Варош]] быв основаный у році [[1257]] Богемскым кралём Пржемыслом Отакаром ІІ ге замок на спорных зимлях из [[Мадярске кральовство|Мадярами]]. Мав иппен и [[Нїмецькый язык|німицьку]] назву [[Нїмецькый язык|нім]]. Radisch.{{Жрідло}} == Знамі родаци == * [[Петр Нечас]]&nbsp;— [[Чесько|чиськый]] [[Политик|політік]], премєр-міністр Чиськой републікы ([[28. юн|28.]] [[28. юн|юна]] [[2010]] – [[10. юл|10.&nbsp;юла]] [[2013]]). == Интересны факты == У [[Місто|варошови]] є [[Фотбал|Футбольный]] клуб „Slovácko“. [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Чехии]] [[Катеґорія:Чесько]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Основаны 1257]] [[Катеґорія:Населены пункты]] j71ek8edspaulkym1vvcocnpeq94gtt 1 22090 173791 150932 2026-10-19T13:28:51Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Діскузія:Угерскоє Градіштє]] на [[Діскузія:Угерськоє Градіштє]] 150932 wikitext text/x-wiki == Назывка == Удкы ся у назывці вароша узяло тото ґ-еканя? Попрошу даякоє жерело, иншак навыргуву переименовати на Угерс(ь)коє Градіштє, бо и слово Угры, и Град (город) ся у русинськуй бисіді уговорювут тай пишут через [г]. Дякуву. [[Хоснователь:Gramo Džukić|Gramo Džukić]] ([[Діскузія з хоснователём:Gramo Džukić|діскусія]]) 18:10, 10 октобра 2024 (CEST) :А чому иппен ҐрадіштЄ? Тай чому @Flippbot поміняв варош на місто и перечинив почти вшытко на Пряшовськый русиньскый? [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 08:25, 11 октобра 2024 (CEST) ::А кідь уж и переменовуєте (вшыткых ся кывать) та споюйте из Елементами Вікіданы. [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 08:27, 11 октобра 2024 (CEST) ::Бо у оріґіналі иппен -тє, не є причины писати тото через е - а кидь вам ся видит, ож має быти -те, та арґументуйте. Што ся кыват Вікіданых, та волієте нараз писати назывку нормално, а не удумововати на рувному містови, убы пак не было морокы из капчаньом Вікіданых. [[Хоснователь:Gramo Džukić|Gramo Džukić]] ([[Діскузія з хоснователём:Gramo Džukić|діскусія]]) 09:50, 11 октобра 2024 (CEST) :::У руськӯв и укр Вікі Е [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 10:03, 11 октобра 2024 (CEST) ::::Тото нерелевантно про нашу бисіду, а што булше, у руськуй тото «е» звучит ги «є». Та и у них ся читат "-тє". [[Хоснователь:Gramo Džukić|Gramo Džukić]] ([[Діскузія з хоснователём:Gramo Džukić|діскусія]]) 10:05, 11 октобра 2024 (CEST) ::Тай фурт чекаву хоть єден арґумент за ґ-еканя. Виджу, вернули сьте назад назывку, айбо без розтолкованя. Вадь арґументуйте, вадь ся пак не чудуйте, ож дустанете блок за вандалізм. [[Хоснователь:Gramo Džukić|Gramo Džukić]] ([[Діскузія з хоснователём:Gramo Džukić|діскусія]]) 09:52, 11 октобра 2024 (CEST) :::Та я товды переименуву статю айбо вы ї кідь годни та изкапчайте из Елементами Вікіданы. [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 10:04, 11 октобра 2024 (CEST) ::-tě на кінци ся читать як -тє в чеськім языку. Жебы ся не ставали такы казусы, рекомендую робити зглядованя, коли пишете статю о дачім, што не цїлком розумієте. ::Што ся докывує пряшівского стандарду: самі, виджу, поужывате даяку свою авторьску ортоґрафію, за котров, так розумію, не є ниякой досправды кодифікованой основы. Зато в процесї вылїпшеня той статї і оправы вашых чудных авторьскых ортоґрафічных рїшень (як то є, наприклад, із буквов Ґ) поужыв єм пряшівскый стандард, котрый не лем є офіційно затвердженый, але і мать за собов фахманів, а не є выгаданый на місцї єдным чоловіком. ::P.S. виджу, же мате два конта: тото („Бойкыня Босорканя“) і „Іван Романеску“. Яка в вас на то причіна? [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 03:22, 14 октобра 2024 (CEST) :::P.S. Смотьте [[:en:Czech orthography#Orthographic principles|статю о чеській ортоґрафії і тім, котры ґрафемы передають котры звукы.]] Не буду дале ту робити [[:en:Wikipedia:Edit_warring|войну в оправох]] (і не рекомендую вам, @[[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]], дале тото робити ці поужывати два конта на такы актівіты), най дахто іншый верне добру назву У'''г'''ерьске '''Г'''радішт'''є''' (U'''h'''erské '''H'''radišt'''ě''') ці єй еквівалент у даякій „несамопалній“ ортоґрафії. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 03:30, 14 октобра 2024 (CEST) :::Я зсхосновала назву Уґерскоє Ґрадіште бо была уж статя за окрес из такыв назвов [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 05:16, 14 октобра 2024 (CEST) ::::Але то вы і єсьте автор той статї об окресї, просто з іншого профіла „Иван Романеску“. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 17:46, 14 октобра 2024 (CEST) :::::Ого, товды значит я и пол міняву, туй никайте я чоловік а туй им уж дівка из Бойкӯвщины, ориґінално) [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 20:35, 14 октобра 2024 (CEST) ::::::Ці я маю у силу свого ґеоґрафічного похождїня маю писати тако на Бойківскім діалектї? Тоді мої статі будут видаляти бо то будуть рахувати за крайнє зУкраїнізовану форму Русиньского язика и видалят ня чрез вадалїзм, того й пишу «Боржавськым діалектом» бо маву ту отчизну и 75% моїх предкїв є зо Боржави. ::::::''Из Уважінём, написано на говорови на якому говорять у місті де жиє хосновач: [[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]].'' ::::::[[Хоснователь:Бойкыня Босорканя|Бойкыня Босорканя]] ([[Діскузія з хоснователём:Бойкыня Босорканя|діскусія]]) 20:44, 14 октобра 2024 (CEST) iz5ld8g2d7c5elorvde5qkkoguo5r3e 0 22120 173777 169401 2026-10-19T12:04:52Z Flipdot 23893 173777 wikitext text/x-wiki {{TOCright}} {{Навіґація про рокы|2026}} {{Рік ся зачінав|2026}} == Умерли == * [[28. фебруар]] — [[Алі Хаменеї]], аятолла [[Іран|Ирана]], [[Политик|політик]] а до того [[Шіїты|шиітськый]] имам. * [[6. марец]] — [[Александр Дуличенко]], [[Лингвистика|лингвиста]], [[Славистика|слависта]]. * [[17. марец]] — [[Михаил Завадяк]], [[дохтор]], кандидат наук. * [[8. авґуст|8. август]] — [[Петро Лизанець]], доктор филологии, [[професор]] [[Ужгородска народна универзита|Ужгородской универзиты]], мадярско-украинскый [[Лингвистика|лингвист]] и [[Лексикография|лексикограф]]. * [[4. септембер]] — [[Гаваші, Андрій Андріёвич|Гаваші Андрій]], советськый и украйинськый фотбаліста и спортсмен.<ref>https://www.ua-football.com/ua/ukrainian/news/1788636537-yogo-znalo-vse-zakarpattya-ne-stalo-kolishnogo-vorotarya-kiyivskogo-dinamo.html</ref> == Віщованя == • [[1. януар|1 януара]] — [[Кюрасао]] має поміняти обложеня про [[азартны игры|азартні игры]] у [[Інтернет|интернетови]], які до сёго часу будуть становити 2% уд чистого дохода и 0% на ставкы про [[онлайн-казино]]. • [[1. януар|1 януара]] — [[Ціпрус|Кіпр]] зачне предсідати у [[Рада ЕС|Раді ЕС]]. • [[1. януар|1 януара]] — [[Ірьско|Ирьско]] зачне предсідати у [[Рада ЕС|Раді ЕС]]. • [[4. юл|4 юла]] — [[Споєны Штаты Америцькы|ЗША]] празднує 250. юбілей [[Независность|независности]]. • Непілотованый полёт на [[Марс (планета)|Марс]] по проґрамі Аврора. • [[12. авґуст|12 авґуста]] — Повноє сонячноє затемненя. • Удкрытя [[Храм «Сята Фамілія»|Храма «Сята Фамілія»]] у [[Барселона|Барселоні]]. == Референції == {{reflist}} [[Катеґорія:Рокы]] [[Катеґорія:2026]] [[Катеґорія:2020-ы]] 59cqmdzc6rirq989eneeerdpei7ynuw 0 22125 173827 152000 2026-10-19T20:59:09Z Halajkovič 33393 173827 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Малы́й Ра́ковиць''' авадь '''Лазы́''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Kisrákóc) ([[Румуньскый язык|рум]]. Malîi Rakoveț) ([[Україньскый язык|укр]]. Малий Раковець) — [[село]] у [[Хустськый район|Хустському районови]] (бывшый [[Иршавскый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]].{{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1325]] році. == Присілкы == '''Пли́тянкы''' — бывшоє [[село]] у [[Україна|Украйині]], споєно из с. Малый Раковиць. У [[Присілок|присілкови]] 126 [[Хыжа|хыж]]. [[Село]] из давна мало много общого из с. [[Имстичово]] и [[Великый Раковиць]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 3086 людий. Состав населеня за матерськым языком: [[Україньскый язык|Украйинськый]] — 99,68% [[Російскый язык|Російськый]] — 0, 23% [[Молдаване|Молдавськый]] — 0,06% == Праздникы == Каждый рӯк у [[Село|селі]] иде праздник на [[Покровы Пресвятой Богородици|Покровы]], [[14. октобер|14 окто̄вбра]], у [[село]] до [[Цернина|церкви]] и на праздник идуть процесії из [[Имстичово|Имстичова]], [[Иршава|Иршавы]], [[Великый Раковиць|Великого Ракӯвця]], [[Вӯльхӯвка (Хустськый район)|Вӯльхӯвкы]], [[Мідяниця|Мідяниці]] и [[Шырокоє|Шырокого]]. {{stub}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] lbl8eekijbks823ok5nr12gs2adoivj 0 22199 173921 173564 2026-10-20T01:46:15Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173921 wikitext text/x-wiki [[Файл:Бджола_в_медозборі.jpg|міні]] [[Файл:Бджола_в_астрі.jpg|міні]] '''Пчола́''' (''Anthophila'', або ''Apiformes'')&nbsp;— рӯд у файті Apoidea літучых [[Хробач|хробачӯв]] шора перетинчастокрылых (часть сёї файты приналежить ку общественных хробачӯв), породнена из осами и [[Мурянкы|муряньками]]. Є близко 20 тысяч видӯв пчол. Их мож уявити на всьых континентах, окрем [[Антарктіда|Антарктиды]]. Пчолы привыкли істи нектар и порох, хоснувучи нектар главным образом ге жрідло [[Енерґія|енерґії]], а порох на одержаня [[Протеін|білкӯв]] и инных живилных сполок. == Опис == [[Файл:Schéma_abeille-tag.svg|ліворуч|міні|274x274пкс|Анатомія пчолы.]] Пчолы мавуть довгый хоботок, якым они хоснувуть ся про усасованя нектара ростлин. У них иппен є уста (авадь сяжкы), каждый из якых складать ся из 13 сеґментӯв у [[Самець|самцю̄в]] и 12 сеґментӯв у [[Саміця|самок]]. Вшыткі пчолы мавуть дві пары крыл, задня пара за розміром май мала уд переднёї; леш у пары видӯв у єдної касты крыла дуже короткі, што робить полёт пчолы тяжкыв авадь невозможныв роботов. На заднёму кӯнцёви тіла векшына пчол мать жало. Много видӯв пчол малоизучені. Розмір пчол хлипать ся уд 2,1&nbsp;мм у карликової пчолы (Trigona minima) до 39&nbsp;мм у вида ''Megachile pluto'', што жиє у [[Індонезія|Індонезії]]. === Пчолины «танці» === Методом комунікації общественных пчол є, так именовані, «танці». Повертавучи ся по розвідці у [[улик]], пчола робить дакотры кываня&nbsp;— «танцює». За сими кыванями инні пчолы дознавуть ся за ото, у якому напрямови и на якӯв приблизно далині уд улика є медоносноє місто. Сись язык «танцю̄в» удзначать ся высокыв професіоналностёв и условностёв кываня. === Продукты пчолярьства === Пчолы роблять много продуктӯв, миже них такі: мед, воск, отрава (пчолина), маточноє молоко, порох, перґа, пудмор, забрус и другі.{{Div col|cols=3}} * [[мед]] * [[прополіс]] * [[воск]] * [[маточноє молоко]] * [[пчолина отрава]] * [[порох]] * [[Перга (пилок)|перга]] * [[забрус]] * [[Пчолиный пудмор|пудмор]] {{Div col end}} == Интересны факты == [[1. юн|1 юна]] [[2023]] року, [[Велика Брітанія|британьскоє]] вызданя Sun оповістило, што у [[Споєны Арабскы Еміраты|ЗАЕ]] уведено ґенетично модифікованых пчолиных маток, котры годни удержовати высокі [[Температура|температуры]], які годни сягати 45-50&nbsp;°С, при якӯв пчолы не годни ужити. == Ґалерея == <gallery widths="160" heights="120" perrow="5"> Файл:AMI_-_Bienen_von_Malia.jpg|''Пчола-богиня из Маллії, [[Крета|Крит]]'' Файл:Bdgola_R.jpg|''Памнятна золота монета НБУ присячена пчолі'' Файл:Paul_de_Longpré_-_roses_and_bumblebee,_1898.jpg| ''Роза и пчола, Пол де Лонпре'' Файл:Echniacea-bee.jpg|''Пчола на косици [[Ехінацея|ехінацеї]]'' Файл:Бджола_за_роботою._Київ,_19.04.2016.2.jpg|''Пчола за роботов. Кийӯв, 19.04.2016'' Файл:Coat_of_arms_of_Brussels_(Napoleon).svg|''Герб [[Брусел|Брюсселя]] добы [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]] из пчолов.'' Файл:Wietzendorf_Imker_01.JPG|''Памнятник пчолярёви у варощикови Вітцендорф, Нижнёє Сасько.'' Файл:Bee-balloons.JPG|''Воздушны шары у виді пчол, [[Гамилтон (Онтарио)|Гамілтон]], [[Канада]]'' Файл:Погруддя_Петра_Прокоповича_в_Івано-Франківську.jpg|''Погруддя бджоляра Петра Прокоповича, [[Івано-Франківск|Івано-Франківськ]]'' </gallery> == Референції == {{Reflist}} == Література == * ''Радченко В. Г., Песенко Ю. А.'' Биология пчел (Hymenoptera, Apoidea). СПб.: Зоол. ин-т РАН.&nbsp;— [[1994]].&nbsp;— 350 с. * ''Гринфельд Э. К.'' Происхождение и развитие антофилии у насекомых.&nbsp;— Л.: Изд-во ЛГУ, 1978&nbsp;— 203 с. * ''Определитель насекомых европейской части СССР.'' Т. III. Перепончатокрылые. Первая часть. // Подотряд Apocrita&nbsp;— Стебельчатобрюхие (Арнольди К. В. и др.) / под общ.ред. Г.&nbsp;С.&nbsp;Медведева.&nbsp;— Ленинград: «Наука», 1978.&nbsp;— С. 279—518.&nbsp;— 584 с.&nbsp;— (Определители по фауне СССР, издаваемые Зоологическим институтом АН СССР; вып.119.).&nbsp;— 3500 экз. * ''Danforth, B.N., J. Fang, S. Sipes, S.G. Brady & E. Almeida'' (2004). [https://web.archive.org/web/20100621012454/http://www2.entomology.cornell.edu/BeePhylogeny/ ''Phylogeny and molecular systematics of bees (Hymenoptera: Apoidea).''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621012454/http://www2.entomology.cornell.edu/BeePhylogeny/|date=21 червня 2010}} Cornell University, Ithaca, NY.] * ''Donovan, B.J.'' Apoidea (Insecta: Hymenoptera). Fauna of New Zealand,&nbsp;— 2007, 57. * ''Engel, M.S.'' [http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/2246/2786/1/N3476.pdf pdf Family-group names for bees (Hymenoptera: Apoidea)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715232143/http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/2246/2786/1/N3476.pdf|date=15 липня 2007}}. American Museum Novitates, 2005&nbsp;— 3476: 1-33. * ''Michener, C.D.'' The bees of the world, second edition.''Johns Hopkins University Press, Baltimore and London, 2007 −953 pp.'' * Буренин Н. Л., Котова Г.&nbsp;Н.&nbsp;Справочник по пчеловодству.-2-е изд., перераб. и доп.-М.: Колос, 1984.-286 с. * Полищук В. П., Пилипенко В.&nbsp;П.&nbsp;Пчеловодство: Справочное пособие.-К.: Выща шк., 1990.- 312с.: ил. * Родионов В. В., Шабаршов И.&nbsp;А.&nbsp;Если вы имеете пчел.&nbsp;— 5-е изд., перераб. и доп.&nbsp;— М.: Агропромиздат, 1988.&nbsp;— 367 с.: ил. == Удкликованя == * Бчєла, Бчола. Словник староукраїнської мови XIV—XV ст.. — К. : Наукова думка, 1977. — Т. 1: А — М. — С. 133-134. * [https://archive.org/stream/slovnyksymvoliv#page/n47/mode/2up Бджола] // Енциклопедичний словник символів культури України / За заг. ред. В.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAsc">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>П.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAsg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Коцура, О.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAso">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>І.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAss">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Потапенка, В.&nbsp;В.&nbsp;Куйбіди.&nbsp;— 5-е вид.&nbsp;— Корсунь-Шевченківський: ФОП Гавришенко В. М., 2015.&nbsp;— С. 48–50.&nbsp;— 912 с. * [https://archive.org/stream/UkrMalaEn/kn_01_А-Б#page/n77/mode/2up Бджола] // Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Накладом Адміністратури УАПЦ в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1957. — Т. 1, кн. I : Літери А — Б. — С. 77. — 1000 екз. * [http://biotechny.com/edulib/books/radchenko1994_biologija_apoidea.pdf В.&nbsp;Г.&nbsp;Радченко, Ю.&nbsp;А.&nbsp;Песенко Біологія бджіл (Hymenoptera, Apoidea) Під редакцієй Г.&nbsp;С.&nbsp;Мєдвєдєва) (рос.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211006041132/http://biotechny.com/edulib/books/radchenko1994_biologija_apoidea.pdf|date=6 жовтня 2021}} * [https://web.archive.org/web/20110404153423/http://antclub.ru/lib/brian-m-v/obshchestvennye-nasekomye Книга «Суспільні комахи» Майкл Брайен (рос.)] * [https://web.archive.org/web/20150203213314/http://podmor.com.ua/ukr/view_articles.php?id=15 Цікаві факти про бджіл] * [http://www.discoverlife.org/20/q?search=Apoidea All Living Things Визначення та зображення бджолиних Apoidea. (англ.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210501110646/https://www.discoverlife.org/20/q?search=Apoidea|date=1 травня 2021}} * [https://web.archive.org/web/20061002024313/http://www.earthlife.net/insects/solbees.html Solitary Bees Популярне введення в світ Apoidea. (англ.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061002024313/http://www.earthlife.net/insects/solbees.html|date=2 жовтня 2006}} * [http://www.bombus.it/pdf/fiori_e_api/fiori_e_api.pdf Бджоли на квітах Європи. (англ.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929060623/http://www.bombus.it/pdf/fiori_e_api/fiori_e_api.pdf|date=29 вересня 2007}}. * [https://web.archive.org/web/20090618113113/http://research.calacademy.org/research/entomology/Entomology_Resources/Hymenoptera/sphecidae/Genera_and_species_PDF/introduction.htm Історія класифікації надродини (англ.)] * [https://subject.com.ua/agriculture/apiculture/370.html Корми бджіл] * [https://www.medyk-vedmedyk.ua/news/naytsikavishe-z-jittya-bdjil/ Найцікавіше з життя бджіл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127172754/https://www.medyk-vedmedyk.ua/news/naytsikavishe-z-jittya-bdjil/|date=27 січня 2021}} * [https://web.archive.org/web/20210205142644/https://laskovo.biz.ua/shho-idjat-bdzholi/ Що їдять бджоли] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210205142644/https://laskovo.biz.ua/shho-idjat-bdzholi/|date=5 лютого 2021}} * [https://dpss-ks.gov.ua/novini/yak-pravilno-organizuvati-zimivlyu-bdzhil Зимівля бджіл] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131115033/https://dpss-ks.gov.ua/novini/yak-pravilno-organizuvati-zimivlyu-bdzhil|date=31 січня 2021}} * How Do Bee Stingers Work? Stated Clearly на YouTube&nbsp;— відео з докладним описом дії жала бджоли [[Катеґорія:Хробач]] [[Катеґорія:Пчолы]] [[Катеґорія:Быдла]] a14tjcgxbnd6tm1pac81ual4d64zbp1 0 22248 173822 151500 2026-10-19T20:55:54Z Halajkovič 33393 173822 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Вецезначность|По̄ляна (значеня)}}{{НП}} '''По̄́ляна''' ({{Lang-hu|Gernyésmező}}, {{Lang-uk|Поляна}}, {{Lang-cs|Poljana}}, {{Lang-ro|Poleana}}) — [[село]] у [[Хустськый район|Хустському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1892]] році. На протязі свого пребываня у составови [[Мадярске кральовство|Мадярщины]] и [[Чеськословеньско|Чехословеньска]] міняв назвы на «Ernyésmező», «Hustec Poljana» и пак у [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]] на «Поляна». == Реліґія == У межох [[Село|села]] є [[монастырь]] ст. Иоана Богослова и [[Церьков (храм)|цирьков]] ст. Иоана Богослова. У [[1960]] р. [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|советьска]] власть закрыла [[монастырь]], [[Келія|келії]] розобрали, айбо [[Церьков (храм)|цирьков]] и [[дзвӯнниця]] лишилися. [[Монастырь]] удкрыли наново у [[1992]] році. Игуменёв стала черниця Любов Криванич. Построєно два [[Тиґла|тиґляні]] корпусы [[Келія|келій]]. Пиля деривляної [[Церьков (храм)|церкови]] учинили муровану [[Каплиця|каплицю]] ''Всьых сятых''. == Туристичны міста == * Монастырь ст. Иоана Богослова; * Храм ст. Иоана Богослова; * Мінеральні жрідла. == Удкликованя == [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/21206 Погода у селі] {{Стыржень}} {{Хустскый район}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] rpjddyz9hy28x5du1jxdjukgts5rzjt 0 22249 173856 165533 2026-10-19T22:10:49Z Engelseziekte 2261 новый дізайн запяток 173856 wikitext text/x-wiki {{Особа | Имя = Само | Уроджѣня = дас 600 | Упокоеня = дас 658 | Мѣсто_роджѣня = „Сенонійськый край“ (годно быти, сучасный [[Сваньї]] вадь [[Санс (Йонна)|Санс]]) | Чинность = торговець, вожда<br>Rex Sclavorum („Царь словян“) }} [[Файл:Náklo_(vrch),_Sámo.jpg|міні|Памнятник Самови у Дубнянах, [[Чехія]]]] '''Са́мо''' (дас&nbsp;600&nbsp;– дас&nbsp;658) быв закладатель и єдиный правитель першої задокументованої племінної державы [[Словяне|словян]], котра пак стала знама ги ''княжство Сама'' вадь ''корольство Сама''. Вун правив уд 623.&nbsp;року по свою смерть у&nbsp;році&nbsp;658. Подля [[Хроніка Фредеґара|хронікы Фредеґара]]&nbsp;— майстарого жерела за Сама, на котрум ся базовали вшыткі далші жерела<ref name=":2">{{cite book|last=Geary|first=Patrick J.|title=Franks, Northmen, and Slavs: Identities and State Formation in Early Medieval Europe|publisher=Brepols Publishers|year=2008|isbn=978-2-503-52615-7|editor-last1=Garipzanov|editor-first1=Ildar H.|series=Cursor Mundi|volume=5|location=Turnhout|page=249|chapter=Slovenian Gentile Identity: From Samo to the Fürstenstein|quote=The next text that speaks of the kingdom of Samo, the Gesta Dagoberti, written in the ninth century, is wholly dependent for its narrative on Fredegar…|editor-last2=Geary|editor-first2=Patrick J.|editor-last3=Urbańczyk|editor-first3=Przemysław}}</ref><ref>{{Cite book|title=Manufacturing Middle Ages: entangled history of medievalism in nineteenth-century Europe|date=2013|publisher=Brill|isbn=978-90-04-24486-3|editor-last=Geary|editor-first=Patrick J.|series=National cultivation of culture|location=Leiden : Boston|pages=39|quote=As a rare contribution to a lively debate, the MIÖG also printed a three-page ‘Kleine Mitteilung’ about Samo by the prestigious Czech historian Jaroslav Goll in which he correctly showed that the passage in the Conversio about Samo as prince of the Carantanians was ultimately derived from Fredegar and therefore contained no independent information.|editor-last2=Klaniczay|editor-first2=Gábor}}</ref>&nbsp;— Само быв [[Франкы|франкськым]] торговцьом из [[Санс (Йонна)|Санса]].<ref>''Lexikon des Mittelalters''. Verlag J.B. Metzler, Vol. 7, cols 1342-1343</ref> Само зачатково установив свою власть, скапчавши дакулько [[Словянські племена|словянськых племен]] против рейдерув из сосідньої [[Паннонські авары|аварської]] державы, тай пуднявши повстаня против аварського правліня. Май пак, подля переписа Gesta Dagoberti<ref group="lower-alpha">И далшых жерел, котрі ся тоже на тото спирали.</ref> з хронікы Фредеґара ун дустав титул „Царя словян“ ({{Lang-la|Rex Sclavorum}}).<ref name=":2" /> У 631.&nbsp;році Само успішно удбив напад [[Франкськоє корольство|Франкського корольства]] на свою державу бігом тридньової [[Битва пуд Воґастісбурґом|битвы пуд Воґастісбурґом]]. [[Сорбы (племня)|Сорбськый]] правитель [[Дерван (князь)|Дерван]] поміняв своє франкськоє пудданство на пудпорядкованя Самовуй державі.<ref name="Curta331n39">Curta, 331 n39.</ref> Само часто служит централным наративом про вшылиякі формы словянського націоналізма, наприклад про чеськый авадь словацькый націоналізм, котрі заперечувут слова єдиного незалежного жерела за його жывут, у котрому йому ся приписує франкськоє коріня,<ref group="lower-alpha">Наприклад, така тенденція є у роботах [[Франтішек Палацькый|Франтішка Палацького]] и [[Павел Йозеф Шафарік|Павла Йозефа Шафаріка]].</ref> на хосен жерел, написаных на основі переказа слув Фредеґара у трактаті „За вберненя баворув и корутанув“ ({{Lang-la|Conversio Bagoariorum et Carantanorum}}), де ся пише, ож Само мав словянськоє коріня.<ref>{{Cite book|title=Manufacturing Middle Ages: entangled history of medievalism in nineteenth-century Europe|date=2013|publisher=Brill|isbn=978-90-04-24486-3|editor-last=Geary|editor-first=Patrick J.|series=National cultivation of culture|location=Leiden : Boston|pages=20, 27, 28, 35, 39|editor-last2=Klaniczay|editor-first2=Gábor}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Vernadsky|first=George|year=1944|title=The Beginnings of the Czech State|url=https://www.jstor.org/stable/44168596|journal=Byzantion|volume=17|page=323|jstor=44168596}}</ref> Корольськый титул, першый раз зафіксованый у переказі Фредеґара у Gesta Dagoberti у 9.&nbsp;сторочу, його сыны не хосновали.<ref name="Curta331n39" /> == Корольство == Корольство Сама екзістовало межи 623/631. тай&nbsp;658.&nbsp;роками&nbsp;н.&nbsp;е.&nbsp;у [[Централна Европа|централнуй Европі]].<ref>{{cite book|last1=Schmauder|first1=Michael|url=https://books.google.com/books?id=cWULEAAAQBAJ|title=The Migration Period between the Oder and the Vistula|last2=Schuster|first2=Jan|date=2020|publisher=BRILL|isbn=9789004422421|volume=1|page=801|chapter=Between the Rhine, the Danube and the Oder from the 5th to the End of the 7th century: a Sketch}}</ref><ref>{{cite book|last=Balcárek|first=Petr|url=https://books.google.com/books?id=K6qgEAAAQBAJ|title=Byzantium in the Czech Lands (4th–16th centuries): Historical and Art Historical Perspectives|date=2022|publisher=BRILL|isbn=9789004527799|page=79}}</ref> Розсяг Самової власти до тай по 631.&nbsp;році тото предмет дискусії.<ref>{{Cite book|last=Pohl|first=Walter|url=https://books.google.com/books?id=ZoR1DwAAQBAJ|title=The Avars: A Steppe Empire in Central Europe, 567–822|publisher=Cornell University Press|year=2018|isbn=978-1-5017-2940-9|location=Ithaca and London|pages=306–310}}</ref> Центер державы майскорі быв у [[Морава (історічна країна)|Мораві]] тай [[Нітранськоє княжство|Нітравії]] (Нітрі); унія ся сформовала из [[Богемські племена|богемськых]], прасловацькых племен, [[Сорбы (племня)|сорбув]] (пуд проводом [[Дерван (князь)|Дервана]]) и другых западнословянськых племен на берегах [[Дунай|Дуная]] (ныні [[Нижня Австрія]] и [[Мадярщина]]). Державу Сама называвут першов словянськов державов.<ref name=":0">{{cite book|author=Maddalena Betti|url=https://books.google.com/books?id=MdLYAQAAQBAJ&pg=PA18|title=The Making of Christian Moravia (858-882): Papal Power and Political Reality|date=24 October 2013|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-26008-5|pages=18–}}</ref><ref name=":1">{{cite book|author=Zdeněk Váňa|url=https://books.google.com/books?id=rSomAQAAMAAJ|title=The World of the Ancient Slavs|publisher=Wayne State University Press|year=1983|isbn=9780814317488|page=67}}</ref> Держит ся, ож племінна унія занимала територію в [[Морава (історічна країна)|Мораві]], [[Нітранськоє княжство|Нітравії]] (Нітрі), [[Сілезія|Сілезії]], [[Богемія|Богемії]] и [[Лужіця|Лусатії]] (Лужіці). Подля Юлія Бартла, центер державы быв „даґде у окрузі южної Моравы, Нижньої Австрії и западної Словакії (Нітравії)“.<ref name="Bartl2002">{{cite book|author=Július Bartl|url=https://books.google.com/books?id=3orG2yZ9mBkC&pg=PA18|title=Slovak History: Chronology & Lexicon|date=January 2002|publisher=Bolchazy-Carducci Publishers|isbn=978-0-86516-444-4|pages=18–}}</ref> Подля Джона Беґнела Бюрія „припущеня, ож його корольство обсяговало Корутанію, крайину алпійськых словян, закладена сугубо на Anonymus de conversione Bagariorum et Carantanorum“.<ref name="Bury">{{cite book|author=J.B. Bury|url=https://books.google.com/books?id=9lHeh36S8ooC&pg=PT712|title=The Cambridge Medieval History Series volumes 1-5|publisher=Plantagenet Publishing|pages=712–|id=GGKEY:G636GD76LW7}}</ref> Археолоґічні находкы указувут, ож держава была розміщена у днешнюй Мораві, Нижнюй Австрії и [[Словакія|Словакії]]. Подля словацького історика Ріхарда Марсіны, навряд центер Самової племінної унії быв на вшыткуй території днешньої Словакії.<ref name="Marsina18">{{Harvnb|Marsina|1997|p=18}}</ref> Поселеня май пузньых [[Велика Морава|Великої Моравы]] и [[Нітранськоє княжство|Нітранського княжства]] часто ідентичні з тыма, што были у часы Самової державы. Ядро державы Сама было на сівер уд Дуная тай у реґіоні верьхнього [[Майн (ріка)|Майна]].<ref>Kunstmann H. Wo lag das Zentrum von Samos Reich? // Die Welt des Slawen. Halbjahresschrift fűr Slavistik. Bd. XXVI. H. 1 (N. F. V, 1). Műnchen, 1981. S. 67–101; Jakob H. Frűhslavische Keramikfunde in Ostfranken // Ibid. S. 154–169</ref> У подакотрых історичных жерелах першої половины 9.&nbsp;стороча сесь реґіон ся описує ги „regio Sclavorum“ авадь „terra Slavorum“ („земля словян“). У нюм найдено много ранньосередновічных словянськых керамічных выробкув; у нюм є ай много словянськых топонімув, наприклад „Winideheim“ („<nowiki/>[[Венды|Вендськый]] [[Берег (мала гора)|берег]]<nowiki/>“)<ref>(German) [https://web.archive.org/web/20210419015925/http://www.frankenwinheim.de/geschichte/dorfgeschichte.htm Geschichte Frankenwinheims] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419015925/http://www.frankenwinheim.de/geschichte/dorfgeschichte.htm|date=2021-04-19}} frankenwinheim.de</ref> тай „Knetzburg“ („Князькый замок“).<ref>(Russian) Валентин Васильевич Седов, [http://historylib.org/historybooks/V--V--Sedov_Slavyane--Istoriko-arkheologicheskoe-issledovanie/18 СЛАВЯНЕ: Историко-археологическое исследование. М. 2002] // V.V. Sedov, The Slavs, Moscow, 2002</ref><ref>Wolf-Armin Freiherr von Reitzenstein, [https://books.google.com/books?id=3e2yAAAAQBAJ&pg=PA122 Lexikon fränkischer Ortsnamen], C.H.Beck, 2013; ''Knetzgau'' (altsorbisch) p.122</ref> == Запяткы == {{Reflist|group=lower-alpha}} == Референції == {{Reflist}} [[Катеґорія:История Чехии]] [[Катеґорія:Історія Европы]] [[Катеґорія:Славяне]] rt1fesrlng9snw52ol2s0uq0g6zc6yw 0 22274 173829 151622 2026-10-19T21:00:21Z Halajkovič 33393 173829 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Пло́скый По́тӯк''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Pataktanya) ([[Румуньскый язык|рум]]. Ploskîi Potik) ([[Чеськый язык|чис]]. Ploskyj Potik) ([[Україньскый язык|укр]]. Плоский Потік) — [[село]] у [[Мукачовськый район|Мукачовськӯм районови]] (бывшый [[Свалявскый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]].{{НП}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1607]] році. Товды Ференц Маґочі дає Андріёви Даниловичови туй зимлю. Первыц раз у статистиці оно фіксує ся у [[1856]] році ге Потӯк, у якому жило 30 жытелю̄в. [[Село|Поселеня]], якоє появилося на місті лісозаготовлі. Будучи частёв Мукачовського кріпацького ґаздӯвства у [[1600]] році, называлось Корняньскым Потоком, и была у нёму єдна [[хыжа]]. == Туристичны міста == - мінеральні воды. • міста масового цвітіня первоцвітӯв. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 269 людий, из них подля языка: [[Українцї|Украйинці]] — 100% {{stub}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] njz6qsim37df95z25ppc16dmmym1wjd 0 22281 173850 167791 2026-10-19T22:02:01Z Engelseziekte 2261 delete 173850 wikitext text/x-wiki {{Стыржень}} '''Са́лч''' авадь '''Са́льч''' ([[Чорногорьскый язык|чорн]]. Salč/Салч) ([[Албаньскый язык|алб]]. Salçi) — [[Албанцѣ|албанськоє]] [[село]] у [[Общины Чорной Горы|общині]] [[Ульцинь (община)|Ульцинь]], [[Чорна Гора]].<ref>https://web.archive.org/web/20250219142946/http://www.fallingrain.com/world/MJ/00/Salc.html</ref>{{НП}} == Реліґія == У [[Село|селі]] у [[1855]]. оці была построєна [[Римокатолицька церьков|Римокатолицька]] [[Церьков (храм)|цирьков]] ст. Петра и Павла, айбо тота [[Церьков (храм)|цирьков]] была зничтожена землетрясом у [[1979]]. році, товды же [[село]] зачали лишати люди. Ныні тота [[Церьков (храм)|цирьков]] а май точно її руїны є популарным туристичным містом у [[Общины Чорной Горы|общині]] [[Ульцинь (община)|Ульцинь]]. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2003]]. рӱк живе 4 людий, из них: [[Албанцѣ|Албанци]] — 100% У [[Село|селі]] на [[2011]]. рӱк живе 0 людий. == Туристичны міста == • руїны Римокатолицькой церкви ст. Петра и Павла. [[1855]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%87 Сальч] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).{{Reflist}} [[Катеґорія:Села Чорной Горы]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Села общины Ульцинь]] [[Катеґорія:Албаньскі села у Чорнӯв Горі]] l6fapw4g3icriddge0cu6ulc9ed35tw 0 22284 173807 162922 2026-10-19T18:44:55Z Halajkovič 33393 173807 wikitext text/x-wiki {{Місто |місцёва назва = {{lang-cnr|Плужине /Plužine}} }} '''Плу́жіне''' ({{lang-cnr|Плужине / Plužine}} {{IPA|[plûʒinɛ]}}) є [[місто]] і адміністратівный центер рівноменной [[Общіна Плужіне|общіны]] в [[северозапад]]ній части [[Чорна Гора|Чорной Горы]]. Подля списованя обывательства з року 2023 мало 1 102 обывателїв.<ref name=Monstat>{{cite web|title=Preliminary results of the 2023 Census of Population, Households, and Dwellings|url=https://www.monstat.org/eng/page.php?id=1915&pageid=1708|publisher=Monstat|access-date=25 January 2024}}</ref> Находить ся при березї озера Піва. В Плужіне творять [[Сербы]] абсолутну векшыну обывательства. == Полога == Общіна Плужіне є сема найвекша общіна в Чорній Горї, што ся тыкать розлогы. Находить ся на северозападї Чорной Горы, при граніцї з [[Босна і Герцеґовина|Боснов і Герцеґовинов]]. Місто ся находить в близкости озера Піва (Півско; {{lang-cnr|Пивско / Pivsko}}) в северозападній горьской области Чорной Горы, недалеко народного парку Дурмітор. Плужіне є адміністратівным центром общіны Плужіне і єдночасно не офіціалным центром реґіону Піва, поменованого подля рїкы Піва і історічного племени Піва (Півляні; {{lang-cnr|Пивљани / Pivljani}}). == Історія == Історічно є то реґіон Герцеґовины, котрый ся находить в єй централній части. По Берліньскім конґресї в роцї 1878 быв припоєный к Чорній Горї.<ref name=":0">{{Cite web |title=Основне информације |url=https://www.pluzine.me/%d0%be-%d0%bf%d0%bb%d1%83%d0%b6%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d0%bc%d0%b0/%d0%be%d1%81%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%bd%d0%b5-%d0%b8%d0%bd%d1%84%d0%be%d1%80%d0%bc%d0%b0%d1%86%d0%b8%d1%98%d0%b5/ |access-date=2024-06-27 |website=Opština Plužine - Zvanična WEB stranica |language=sh-cyrl}}</ref> В роцї 1943 ся ту одограла траґедія в Долімі. Обывательство почас [[Друга світова война|другой світовой войны]] выразно пострадало під надвладов окупантів.<ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/scc/clanak/500796/Stradanje-Pivljana-za-vreme-Drugog-svetskog-rata|title=Страдање Пивљана за време Другог светског рата|website=Politika Online|access-date=2022-03-02}}</ref> == Обывательство == Плужіне є центром рівноменной общіны, котрого чісло обывателїв в роцї 2003 досяговав 4272 особ. В самотнім містї жыло 1494 особ. Дінаміка зміны чісла обывателїв міста Плужіне:<ref>Kniha 9, ''Stanovište, porovnávací prehľad počtu obyvateľov 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2003, údaje podľa obcí'', Republikový štatistický úrad, Podgorica, september 2005, COBISS-ID 8764176</ref> * подля списованя обывательства з року 1948 — 260 особ * подля списованя обывательства з року 1953 — 259 особ * подля списованя обывательства з року 1961 – 474 особ * подля списованя обывательства з року 1971 – 596 особ * подля списованя обывательства з року 1981 – 730 особ * подля списованя обывательства з року 1991 – 1453 особ * подля списованя обывательства з року 2003 – 1494 особ * подля списованя обывательства з року 2011 – 1341 особ * подля списованя обывательства з року 2023 – 1102 особ == Братьскы міста == * {{flagicon|Сербія}} Кралєво, [[Сербія]] * {{flagicon|Словенія}} Моста, [[Словінія]] == Ґалерія == <gallery> File:Piva.river.JPG|Рїка Піва File:Bridge at Pluzine, Durmitor National Park, Montenegro (14890361468).jpg|Міст над озером Піва File:Pivsko Jezero - panoramio.jpg|Озеро Піва File:Manastir Piva4.jpg|Монастырь Піва </gallery> == Референції == {{референції}} == Вонкашнї одказы == {{Commonscat}} * [https://www.pluzine.me/ Плужіне – офіціална вебова сторінка міста (і общіны)] {{ref-cnr}} * [https://parkpiva.com/ Природный парк Піва] [[Катеґорія:Міста Чорной Горы]] [[Катеґорія:Населены пункты Чорной Горы]] 7jqlzl4m1qf1o5imi7hayecqgxizedz 0 22299 173875 173482 2026-10-19T22:36:20Z Engelseziekte 2261 delete 173875 wikitext text/x-wiki {{Delete}} [[Файл:North_Danger_Reef_nautical_chart_of_1911_(cropped).jpg|міні|Карта рифа (1911)]] '''Се́верный Опа́сный Ри́ф''' ([[Вєтнаньскый язык|вєт]]. Cụm Song Tử) ([[Кітайскый язык|кит]]. 双子群礁) ([[Пінїнь|пінї]]. Shuāngzǐ Qúnjiāo) — єден из рифӯв [[Островы Спратлі|островӯв Спратлі]] у [[Южнокитайськоє море|Южнокитайському морёви]] на [[запад]] уд [[Опасна Земля (Южнокитайськоє море)|Опасной Земли]]. == Історія == Первый раз риф освойили торговці из [[Чампа|Чампы]] но потӯм рифом заинтересовав ся [[Вєтнамська Ріша|Вєтнам]]. У [[1935]] році риф де-юре управляв ся [[Франція|Французами]], товды же [[Републіка Китай|Китай]] заявив за претензії на риф назвавши го «Близни́кы» ([[Кітайскый язык|кит]]. 双子群礁). У [[1954]] році [[Франція|Французы]] дали тот риф Южному Вєтнамови. У [[1970]] році [[Філіпіны|Фліпіны]] захватили острӯв [[Юго-Западный Кей]]. У [[1975]] році Вєтнам удбив [[Остров|острӯв]] доста ориґіналным способом. [[Вєтнам|Вєтнамці]] удправили Вєтнамськых [[Проституция|проституток]] на [[Остров|острӯв]], так солдаты [[Філіпіны|Філіпін]] удправили ся въедно из ними на острӯв [[Юго-Выходный Кей]], кой кӯнчила ся [[буря]] котра товды ишла [[Філіпіны|Філіпінці]] котры ся вернули из чудом позерали як на [[Остров|островови]] облажує ся рота [[Вєтнам|Вєтнамськых]] солдат. == Особности Северного Опасного Рифа == [[Файл:North_Danger_Reef-Landsat_7-April_2000.jpg|міні|Landsat 7 подобенка ([[2000]])]] Зачинавучи на северо-западови и идучи против годинкової стрілкы на юго-запад: * [[North Reef (Spratly Islands)|Северный Риф]] ({{Coord|11|28|N|114|23|E}}) ** Северный перевал * Северо-Выходный Кей ({{Coord|11|27|N|114|21|E}}) - light on NE side * [[Shira Islet|Островок Шира]] ** Сиридньый перевал * Юго-Западный Кей ({{Coord|11|26|N|114|20|E}}) - позначено огником ** Западный перевал - Н * [[Jenkins Patches|Пачі Дженкінса]] ** Западный перевал - С * [[Южный Риф (Южнокитайськоє море)|Южный Риф]] ({{Coord|11|23.3|N|114|17.9|E}}) - SW of the Reef ** South Pass == Иппен позерайте == * [[Список морьскых объектӯв на островах Спратлі]] == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://www.oceangrafix.com/chart/zoom?chart=93044 NGA Chart 93044] shows the area NW of Dangerous Ground * [https://web.archive.org/web/20160304064435/http://www.seabreezenauticalbooks.com/wp-content/uploads/2013/06/nga-chart-930422.jpg NGA Chart 93042] shows the detail of North Danger Reef * <ref group="Лоцманьскі указаня по путёви кроз риф">https://msi.nga.mil/api/publications/download?key=16694491/SFH00000/Pub161bk.pdf&type=view</ref> [[Катеґорія:Рифы]] [[Катеґорія:Северный Опасный Риф]] [[Катеґорія:Островы Спратлі]] dc8jecbuw9jsvyvf2n35e6v85nx9kfa 0 22322 173793 172057 2026-10-19T13:34:02Z Rue323 31002 173793 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].{{Місто}} == Історія == == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16321 чилядник, из них: [[Румыны]] — 16012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] c1484om1j09m8uh445z2sp3bn2oksur 173794 173793 2026-10-19T13:37:02Z Rue323 31002 173794 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части жудеца Сучава, у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16321 чилядник, из них: [[Румыны]] — 16012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] mhxyt1c9ulh1fs2wzul8deki5y8gpak 173796 173794 2026-10-19T13:41:34Z Flipdot 23893 вертаву мустер 173796 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части жудеца Сучава, у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16321 чилядник, из них: [[Румыны]] — 16012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] lfq9kle2mhdnl42ep93517ff3q3b7ow 173797 173796 2026-10-19T13:42:09Z Rue323 31002 173797 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части жудеца Сучава, у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы Бістріца служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части Буковины.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16.321 чилядник, из них:<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> [[Румыны]] — 16.012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] 36oltue6lcjvzip0z6qeejiggz34ylo 173798 173797 2026-10-19T13:44:18Z Rue323 31002 У чисть чого статя на змазаня? 173798 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части жудеца Сучава, у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы Бістріца служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части Буковины.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref>. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16.321 чилядник, из них:<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> [[Румыны]] — 16.012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] 6qy9qd9kwfedn8vj8lrl6ozj7a11ryy 173799 173798 2026-10-19T13:49:55Z Rue323 31002 173799 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части жудеца Сучава, у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы Бістріца служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части Буковины.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref>. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> У [[1775]]. році [[Буковина]] перейшла пуд власть [[Габсбурьска монархія|Габсбурґзької монархії]]. Ватра Дорней трафила у австрійські зимлі, а містноє обывательство было включено у систему повинностьӱв и управліня имперського домена Кымпулунґ. Муніципална історична посвідка описує конфлікты, изъязані из ограничінями традиційных прав жытельӱв на рыболовство, млинарьство и хоснованя хащовых и луговых земиль.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16.321 чилядник, из них:<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> [[Румыны]] — 16.012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] enphn37jjejg0ibu37trvxzkdzo9sw0 173800 173799 2026-10-19T13:54:00Z Rue323 31002 173800 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части [[Сучава (жудец)|жудеца Сучава]], у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы [[Бістріца (ріка)|Бістріца]] служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части Буковины.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref>. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> У [[1775]]. році [[Буковина]] перейшла пуд власть [[Габсбурьска монархія|Габсбурґзької монархії]]. Ватра Дорней трафила у австрійські зимлі, а містноє обывательство было включено у систему повинностьӱв и управліня имперського домена Кымпулунґ. Муніципална історична посвідка описує конфлікты, изъязані из ограничінями традиційных прав жытельӱв на рыболовство, млинарьство и хоснованя хащовых и луговых земиль.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16.321 чилядник, из них:<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> [[Румыны]] — 16.012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] k74y8046rc0k0mrevcluzvu2ou1yza5 173801 173800 2026-10-19T14:03:54Z Rue323 31002 173801 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части [[Сучава (жудец)|жудеца Сучава]], у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы [[Бістріца (ріка)|Бістріца]] служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части Буковины.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref>. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> У [[1775]]. році [[Буковина]] перейшла пуд власть [[Габсбурьска монархія|Габсбурґзької монархії]]. Ватра Дорней трафила у австрійські зимлі, а містноє обывательство было включено у систему повинностьӱв и управліня имперського домена Кымпулунґ. Муніципална історична посвідка описує конфлікты, изъязані из ограничінями традиційных прав жытельӱв на рыболовство, млинарьство и хоснованя хащовых и луговых земиль.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> У кӱнци [[XVIII. стороча|XVIII]]. стороча посилив ся интерес ид [[Мінеральна вода|мінералным водам]] края. У [[1789]]. році дохтор и природник [[Ріхард Гакетт]] изслідовав хемічный склад містных [[Буркут|буркутӱв]]. Ёго позӱркы помогали шырінёви податкӱв за природні особности Дорны сереґ ученых и дохторӱв. Поступно мінералні воды стали основов на взникнутя лічебного курорта.<ref>[https://www.vatra-dornei.info/prezentare-statiune/istoricul-statiunii-vatra-dornei.html? https://www.vatra-dornei.info/prezentare-statiune/istoricul-statiunii-vatra-dornei.html?]</ref><ref>https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1104368</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16.321 чилядник, из них:<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> [[Румыны]] — 16.012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] dapvrzw3ydj1miqzg7gvl34t7zli0zw 173802 173801 2026-10-19T14:13:04Z Rue323 31002 173802 wikitext text/x-wiki '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] у [[Жудец|жудецови]] [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref>{{Місто}} == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части [[Сучава (жудец)|жудеца Сучава]], у севернӱв части Выходных Карпат. Варош є у долині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы [[Бістріца (ріка)|Бістріца]] служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части Буковины.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref>. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> У [[1775]]. році [[Буковина]] перейшла пуд власть [[Габсбурьска монархія|Габсбурґзької монархії]]. Ватра Дорней трафила у австрійські зимлі, а містноє обывательство было включено у систему повинностьӱв и управліня имперського домена Кымпулунґ. Муніципална історична посвідка описує конфлікты, изъязані из ограничінями традиційных прав жытельӱв на рыболовство, млинарьство и хоснованя хащовых и луговых земиль.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref><ref>https://primariavatradornei.ro/localitate/</ref> У кӱнци [[XVIII. стороча|XVIII]]. стороча посилив ся интерес ид [[Мінеральна вода|мінералным водам]] края. У [[1789]]. році дохтор и природник [[Ріхард Гакетт]] изслідовав хемічный склад містных [[Буркут|буркутӱв]]. Ёго позӱркы помогали шырінёви податкӱв за природні особности Дорны сереґ ученых и дохторӱв. Поступно мінералні воды стали основов на взникнутя лічебного курорта.<ref>[https://www.vatra-dornei.info/prezentare-statiune/istoricul-statiunii-vatra-dornei.html? https://www.vatra-dornei.info/prezentare-statiune/istoricul-statiunii-vatra-dornei.html?]</ref><ref>https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1104368</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2002]]. рӱк жив 16.321 чилядник, из них:<ref>https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/</ref> [[Румыны]] — 16.012 [[Німці]] — 109 [[Мадяре|Мадяре]] — 95 [[Циґане|Цигани]] — 54 [[Українцї|Украйинці]] — 22 [[Евреи|Жиды]] — 10 [[Поляци|Полякы]] — 9 [[Турци|Туркы]] — 3 Липоване — 2 Чехы — 1 Таліяне — 1 Татары — 1 == Туризм == Ватра Дорней є курортом націоналноно значіня. Такый статус быв офіціално завтверженый правитильством [[Румуньско|Румыниї]] постановлінём № 177 уд [[18. марец|18. марця]] [[1999]]. року. Курорт комбінує хоснованя мінералных вод из кліматичным лічінём, зимньыми видами спорта и екскурзійным туризмом.<ref>https://www.visitvatradornei.ro/tipuri-de-turism/</ref> [[Зима|Зимов]] основными видами активного припочинку є лыжный спорт, сновборд и другі виды активности на снігови. У теплі поры року навщівникы годни занимати ся пішыми походами, велоспортом, рафтінґом и изслідованём природных територій [[Выходні Карпаты|Выходных Карпат]].<ref>https://www.visitvatradornei.ro/</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Румынии]] sykz54irvur5tkgctow4bpvnaimout1 173808 173802 2026-10-19T20:19:39Z Halajkovič 33393 +корекція 173808 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | назва = Ватра Дорней | містна_назва = {{lang-ro|Vatra Dornei}} | ерб = ROU SV Vatra Dornei CoA.png | образок = RO SV Vatra Dornei city hall.jpg | попис_образку = Варош Ватра Дорней | країна = Румыния | реґіон = [[Сучава (жудец)|Сучава]] | перша_змінка = [[1592]] | розлога = 144,34 | вышка = 802 | обывательство = 16 321 | рік_обывательства = 2002 | густота = 113 | поштовый_код = 725700 | часове_пасме = [[UTC+2]] (в лїтї [[UTC+3]]) | веб = [https://primariavatradornei.ro/ primariavatradornei.ro] }} '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|2|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] и муніципій у [[жудец]]ови [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref name="primaria_loc">{{Cite web|url=https://primariavatradornei.ro/localitate/|title=Prezentare localitate — Municipiul Vatra Dornei|website=Primăria Municipiului Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части [[Сучава (жудец)|жудеца Сучава]], у севернӱв части [[Выходні Карпаты|Выходных Карпат]]. Варош є у котловині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref name="visit_az">{{Cite web|url=https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/|title=Vatra Dornei de la A la Z|website=Visit Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref><ref name="visit_main">{{Cite web|url=https://www.visitvatradornei.ro/|title=Visit Vatra Dornei — Stațiune turistică de interes național|website=Visit Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы [[Бістріца (ріка)|Бістріца]] служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части [[Буковина|Буковины]].<ref name="visit_az" /> == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref name="primaria_loc" /> У [[1775]]. році [[Буковина]] перейшла пуд власть [[Габсбурьска монархія|Габсбурґзької монархії]]. Ватра Дорней трафила у австрійські зимлі, а містноє обывательство было включено у систему повинностьӱв и управліня имперського домена Кымпулунґ. Муніципална історична посвідка описує конфлікты, изъязані из ограничінями традиційных прав жытельӱв на рыболовство, млинарьство и хоснованя хащовых и луговых земиль.<ref name="visit_az" /><ref name="primaria_loc" /> У кӱнци [[XVIII стороча]] посилив ся интерес ид [[Мінеральна вода|мінералным водам]] края. У [[1789]]–[[1790]] роках австрійськый дохтор и природник [[Балтазар Гакет]] (у дакотрых джерелах хыбно споминаный як Ріхард Гакет) изслідовав хемічный склад містных [[Буркут|буркутӱв]]. Ёго позӱркы помогали шырінёви податкӱв за природні особности Дорны сереґ ученых и дохторӱв. Поступно мінералні воды стали основов на взникнутя лічебного курорта.<ref name="vd_info_ist">{{Cite web|url=https://www.vatra-dornei.info/prezentare-statiune/istoricul-statiunii-vatra-dornei.html|title=Istoricul stațiunii Vatra Dornei|website=Vatra-Dornei.info|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref><ref name="ceeol_dorna">{{Cite web|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1104368|title=Aspecte din istoria stațiunii balneare Vatra Dornei|website=CEEOL|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> У [[2000]]. році варош одержав статус муніципія.<ref name="visit_az" /> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] подля списованя на [[2002]]. рӱк жив 16 321 чилядник, из них:<ref name="visit_az" /> * [[Румыны]] — 16 012 * [[Німці]] — 109 * [[Мадяре]] — 95 * [[Циґане|Цигани]] — 54 * [[Українцї|Украйинці]] — 22 * [[Евреи|Жиды]] — 10 * [[Поляци|Полякы]] — 9 * [[Турци|Туркы]] — 3 * [[Липоване]] — 2 * [[Чехы]] — 1 * [[Таліяне]] — 1 * [[Татары]] — 1 == Туризм == Ватра Дорней є курортом націоналного значіня. Такый статус быв офіціално затвердженый правительством [[Румуньско|Румыниї]] постановлінём № 177 уд [[18. марец|18. марця]] [[1999]]. року.<ref name="visit_turism">{{Cite web|url=https://www.visitvatradornei.ro/tipuri-de-turism/|title=Tipuri de turism în Vatra Dornei|website=Visit Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> Курорт комбінує хоснованя мінералных вод из кліматичным лічінём, зимньыми видами спорта и екскурзійным туризмом.<ref name="visit_turism" /> [[Зима|Зимов]] основными видами активного припочинку є лыжный спорт, сновборд и другі виды активности на снігови. У теплі поры року навщівникы годни занимати ся пішыми походами, велоспортом, рафтінґом и изслідованём природных територій [[Выходні Карпаты|Выходных Карпат]].<ref name="visit_main" /> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Сучава (жудец)]] [[Катеґорія:Курорты Румунії]] p7qodtsxbg7diywe0zs5sglcqv8du5r 173839 173808 2026-10-19T21:36:24Z Flipdot 23893 173839 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | назва = Ватра Дорней | містна_назва = {{lang-ro|Vatra Dornei}} | ерб = ROU SV Vatra Dornei CoA.png | образок = RO SV Vatra Dornei city hall.jpg | попис_образку = Варош Ватра Дорней | країна = Румынія | реґіон = [[Сучава (жудец)|Сучава]] | перша_змінка = [[1592]] | розлога = 144,34 | вышка = 802 | обывательство = 16 321 | рік_обывательства = 2002 | густота = 113 | поштовый_код = 725700 | часове_пасме = [[UTC+2]] (в лїтї [[UTC+3]]) | веб = [https://primariavatradornei.ro/ primariavatradornei.ro] }} '''Ва́тра Дорне́й''' ({{Lang-ro|Vatra Dornei}}, {{Lang-hu|Dornavátra}}, {{Lang-de|2|Dorna Watra}}) — [[Місто|варош]] и муніципій у [[жудец]]ови [[Сучава (жудец)|Сучава]], [[Румуньско|Румыния]].<ref name="primaria_loc">{{Cite web|url=https://primariavatradornei.ro/localitate/|title=Prezentare localitate — Municipiul Vatra Dornei|website=Primăria Municipiului Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> == Ґеоґрафія == Ватра Дорней лежить у юго-западнӱв части [[Сучава (жудец)|жудеца Сучава]], у севернӱв части [[Выходні Карпаты|Выходных Карпат]]. Варош є у котловині Дорнелор на высоті коло 800 м над морём. На северо-выходови возвышавуть ся горы Рареу и Джумалеу, на юг — вулканічный масив Келімані, а на север — горы Сухард.<ref name="visit_az">{{Cite web|url=https://www.visitvatradornei.ro/de-la-a-la-z/|title=Vatra Dornei de la A la Z|website=Visit Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref><ref name="visit_main">{{Cite web|url=https://www.visitvatradornei.ro/|title=Visit Vatra Dornei — Stațiune turistică de interes național|website=Visit Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> Варош изформовав ся при злитёви рік Бістріца-Ауріє и Дорна. Через ёго територію течуть невеликі водотокы: Арґестру, Кілія, Колачелул, Рошу и Неґрешть. Долина рікы [[Бістріца (ріка)|Бістріца]] служить важным природным коридором, зъединявущым населені пункты горної части [[Буковина|Буковины]].<ref name="visit_az" /> == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1592]]. році.<ref name="primaria_loc" /> У [[1775]]. році [[Буковина]] перейшла пуд власть [[Габсбурьска монархія|Габсбурґзької монархії]]. Ватра Дорней трафила у австрійські зимлі, а містноє обывательство было включено у систему повинностьӱв и управліня имперського домена Кымпулунґ. Муніципална історична посвідка описує конфлікты, изъязані из ограничінями традиційных прав жытельӱв на рыболовство, млинарьство и хоснованя хащовых и луговых земиль.<ref name="visit_az" /><ref name="primaria_loc" /> У кӱнци [[XVIII стороча]] посилив ся интерес ид [[Мінеральна вода|мінералным водам]] края. У [[1789]]–[[1790]] роках австрійськый дохтор и природник [[Балтазар Гакет]] (у дакотрых джерелах хыбно споминаный як Ріхард Гакет) изслідовав хемічный склад містных [[Буркут|буркутӱв]]. Ёго позӱркы помогали шырінёви податкӱв за природні особности Дорны сереґ ученых и дохторӱв. Поступно мінералні воды стали основов на взникнутя лічебного курорта.<ref name="vd_info_ist">{{Cite web|url=https://www.vatra-dornei.info/prezentare-statiune/istoricul-statiunii-vatra-dornei.html|title=Istoricul stațiunii Vatra Dornei|website=Vatra-Dornei.info|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref><ref name="ceeol_dorna">{{Cite web|url=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1104368|title=Aspecte din istoria stațiunii balneare Vatra Dornei|website=CEEOL|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> У [[2000]]. році варош одержав статус муніципія.<ref name="visit_az" /> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] подля списованя на [[2002]]. рӱк жив 16 321 чилядник, из них:<ref name="visit_az" /> * [[Румыны]] — 16 012 * [[Німці]] — 109 * [[Мадяре]] — 95 * [[Циґане|Цигани]] — 54 * [[Українцї|Украйинці]] — 22 * [[Евреи|Жиды]] — 10 * [[Поляци|Полякы]] — 9 * [[Турци|Туркы]] — 3 * [[Липоване]] — 2 * [[Чехы]] — 1 * [[Таліяне]] — 1 * [[Татары]] — 1 == Туризм == Ватра Дорней є курортом націоналного значіня. Такый статус быв офіціално затвердженый правительством [[Румуньско|Румыниї]] постановлінём № 177 уд [[18. марец|18. марця]] [[1999]]. року.<ref name="visit_turism">{{Cite web|url=https://www.visitvatradornei.ro/tipuri-de-turism/|title=Tipuri de turism în Vatra Dornei|website=Visit Vatra Dornei|language=ro|access-date=2026-10-19}}</ref> Курорт комбінує хоснованя мінералных вод из кліматичным лічінём, зимньыми видами спорта и екскурзійным туризмом.<ref name="visit_turism" /> [[Зима|Зимов]] основными видами активного припочинку є лыжный спорт, сновборд и другі виды активности на снігови. У теплі поры року навщівникы годни занимати ся пішыми походами, велоспортом, рафтінґом и изслідованём природных територій [[Выходні Карпаты|Выходных Карпат]].<ref name="visit_main" /> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста Румунії]] [[Катеґорія:Сучава (жудец)]] [[Катеґорія:Курорты Румунії]] duqvy0eg6mxmxnii5u5lu9sjixf0thj 0 22343 173812 152035 2026-10-19T20:48:16Z Halajkovič 33393 173812 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Місто}} '''Мессі́на''' ({{Lang-it|Messina}}, [[Сицильскый язык|сиц]]. Missina)&nbsp;([[Ґрецькый язык|гр]]. Μεσσήνη) — [[Місто|варош]] и муніципалітет у [[Італія|Італії]], у [[Реґіон|реґіонови]] [[Сіцілія|Сицилія]], [[Головне місто|столиця]] провінції [[Мессіна (провінція)|Мессіна]]. Покровителниця [[Місто|вароша]] — [[Богородіця|Діва Марія]]. Сято [[Місто|вароша]]&nbsp;— [[3. юн|3 юна]]. Мессіна розміщена на далечині близко 490 км на юго-выход уд [[Рим|Рима]], 195 км на выход уд [[Палермо]]. Обывательство&nbsp;— 240 414 особ (2014)<ref name="dem1">{{Cite web |url=http://www.demo.istat.it/bil2014/index.html |title=Демографічний баланс 2014 року та населення на 31 грудня |publisher=[[ISTAT]] |access-date=25 грудня 2014 |archivedate=26 червня 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626150429/http://demo.istat.it/bil2014/index.html }}{{Ref-it}}</ref>. Каждорӯчный фестиваль проходить 3 юна и 15 авґуста. == Назва == * Мессана ({{Lang-la|Messana}})&nbsp;— назва римської добы. * '''Занкла''' ({{Lang-el|Ζάγκλη}})&nbsp;— давнёгрецька назва. == Історія == [[Файл:Messina_Statua_di_Messina_(G._Prinzi).jpg|міні|Статуя, што указує Мессіну за приданя ю̄в слободного порта (Порто-франко). Джузеппе Прінці]] Мессіна основана грецькыми колоністами из Халкіды на місті поселеня племени сікулӯв близко 730 до н. е. и раз называла ся Занкла (др.-грец. Ζάγκλη уд др.-грец. ζάγκλον&nbsp;— [[серп]]) позад формы гавани пиля ниї. У [[V. стороча до н. е.|V сторочу до н. е.]] принадлежала [[Атены|Афінам]] и розвила ся у торговый варош. Близко 493 до н.е переименована и одержала назву Мессана на честь грецькой Мессены на югови [[Пелопонез|Пелопоннеса]]. У уӯнци V ст. до н.&nbsp;е. у варошови правив знамый тиран Скіфге ставленик [[Гіппократ|Гіппократа]], тирана Гелы. У 396 до н.е. варош розореный карфагенянами, при Діонісіёви Сиракузькому удстроєный наново. У 312 до н.е. Мессіна попала пуд власть Агафокла, а у 288 до н.е. захвачена бунтарьными кампанійськыми наёмниками на службі Сиракуз — мамертинцями («сынами Марса»). Из первой Пуньской во̄йны лишила ся у руках [[Римска империя|Рима]]. Вичӯр 28 децембра 1908 року варош быв почти повнӯстю зничтоженый [[Землетрясїня|землетрясом]] и вызваным тым [[цунамі]], у резултатови чого умерло близко 100000 особ и знищена векшына стародавньых архітектурних памняток. У юнови [[1955]] року тут проходила Мессінська конференція 1955 — конференція шести країн Європейської спільноти з вугілля та сталі (ЄСВС), яка стала поворотним моментом в історії європейської інтеграції. == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]] рӯк живе 222,329 людий. == Транспорт == * [[Трамвай у Мессіні]] == Знамі родакы == * Джузеппе Прінці (1825—1895)&nbsp;— італійський скульптор * Тано Чимароза (1922—2008)&nbsp;— італійський актор, режисер, сценарист * П'єтро Джованні Доннічі (* 1954)&nbsp;— італійський дипломат. == Ґалерея == <gallery> Файл:Porta_Grazia_(Domenico_Biundo_and_Antonio_Amato).jpg|Porta Grazia, ворота стародавнёї кріпости. Файл:Fontana_Gennaro.jpg|Фонтан Дженнаро, Ріналдо Бонанно (1590) Файл:Messina_Torre_lanterna_Montorsoli.jpg|Башта Лампаш, Джованні Анджело Монторсолі (1557) Файл:Messina_Piazza_Duomo1202ß38.jpg|Площадь дел Дуомо до катастрофы 1908 року. Файл:StrettodiMessina31.jpg|Протока кой ся змирькать, вид иы Гандзірі. Файл:MataGrifone.jpg|Ґіґанты Мата и Ґрифон, леґендарні основателі вароша, сперед пляцом Zanca Файл:Messina_Harbour.jpg|Вид на старый варош и порт. Файл:Colijn_de_Coter_Deposition_of_the_Cross_Messina_Museo_Regionale_1.jpg|"Знятя из креста" фламандського художника Коліджін де Котера, краёзнавчый музей. Файл:Alonzo_Rodriguez_the_incredulity_of_S._Thomas.jpg|"Фома Невіруючый", Алонсо Родрігес, XVI ст., Кранзнавчый музей. Файл:Girolamo_Alibrandi_the_purification.jpg|«Введениє у храм" Джироламо Алібранді, XVI ст., Краёзнавчый музей. Файл:Giovanni_Tuccari_001.jpg|"Рождіня Моисея", Джон Туккарі, XVI ст., Краёзнавчый музей. </gallery> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Італії]] [[Катеґорія:Мессіна]] [[Катеґорія:Основаны у VII сторочу до н.е]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты Италии]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] rl6tbd634551fte0ap9f85vr1zjcyow 173836 173812 2026-10-19T21:29:03Z Flipdot 23893 delete - непотвержено булше 2 рокув 173836 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Непотверджено}} {{Місто}} '''Мессі́на''' ({{Lang-it|Messina}}, [[Сицильскый язык|сиц]]. Missina)&nbsp;([[Ґрецькый язык|гр]]. Μεσσήνη) — [[Місто|варош]] и муніципалітет у [[Італія|Італії]], у [[Реґіон|реґіонови]] [[Сіцілія|Сицилія]], [[Головне місто|столиця]] провінції [[Мессіна (провінція)|Мессіна]]. Покровителниця [[Місто|вароша]] — [[Богородіця|Діва Марія]]. Сято [[Місто|вароша]]&nbsp;— [[3. юн|3 юна]]. Мессіна розміщена на далечині близко 490 км на юго-выход уд [[Рим|Рима]], 195 км на выход уд [[Палермо]]. Обывательство&nbsp;— 240 414 особ (2014)<ref name="dem1">{{Cite web |url=http://www.demo.istat.it/bil2014/index.html |title=Демографічний баланс 2014 року та населення на 31 грудня |publisher=[[ISTAT]] |access-date=25 грудня 2014 |archivedate=26 червня 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626150429/http://demo.istat.it/bil2014/index.html }}{{Ref-it}}</ref>. Каждорӯчный фестиваль проходить 3 юна и 15 авґуста. == Назва == * Мессана ({{Lang-la|Messana}})&nbsp;— назва римської добы. * '''Занкла''' ({{Lang-el|Ζάγκλη}})&nbsp;— давнёгрецька назва. == Історія == [[Файл:Messina_Statua_di_Messina_(G._Prinzi).jpg|міні|Статуя, што указує Мессіну за приданя ю̄в слободного порта (Порто-франко). Джузеппе Прінці]] Мессіна основана грецькыми колоністами из Халкіды на місті поселеня племени сікулӯв близко 730 до н. е. и раз называла ся Занкла (др.-грец. Ζάγκλη уд др.-грец. ζάγκλον&nbsp;— [[серп]]) позад формы гавани пиля ниї. У [[V. стороча до н. е.|V сторочу до н. е.]] принадлежала [[Атены|Афінам]] и розвила ся у торговый варош. Близко 493 до н.е переименована и одержала назву Мессана на честь грецькой Мессены на югови [[Пелопонез|Пелопоннеса]]. У уӯнци V ст. до н.&nbsp;е. у варошови правив знамый тиран Скіфге ставленик [[Гіппократ|Гіппократа]], тирана Гелы. У 396 до н.е. варош розореный карфагенянами, при Діонісіёви Сиракузькому удстроєный наново. У 312 до н.е. Мессіна попала пуд власть Агафокла, а у 288 до н.е. захвачена бунтарьными кампанійськыми наёмниками на службі Сиракуз — мамертинцями («сынами Марса»). Из первой Пуньской во̄йны лишила ся у руках [[Римска империя|Рима]]. Вичӯр 28 децембра 1908 року варош быв почти повнӯстю зничтоженый [[Землетрясїня|землетрясом]] и вызваным тым [[цунамі]], у резултатови чого умерло близко 100000 особ и знищена векшына стародавньых архітектурних памняток. У юнови [[1955]] року тут проходила Мессінська конференція 1955 — конференція шести країн Європейської спільноти з вугілля та сталі (ЄСВС), яка стала поворотним моментом в історії європейської інтеграції. == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]] рӯк живе 222,329 людий. == Транспорт == * [[Трамвай у Мессіні]] == Знамі родакы == * Джузеппе Прінці (1825—1895)&nbsp;— італійський скульптор * Тано Чимароза (1922—2008)&nbsp;— італійський актор, режисер, сценарист * П'єтро Джованні Доннічі (* 1954)&nbsp;— італійський дипломат. == Ґалерея == <gallery> Файл:Porta_Grazia_(Domenico_Biundo_and_Antonio_Amato).jpg|Porta Grazia, ворота стародавнёї кріпости. Файл:Fontana_Gennaro.jpg|Фонтан Дженнаро, Ріналдо Бонанно (1590) Файл:Messina_Torre_lanterna_Montorsoli.jpg|Башта Лампаш, Джованні Анджело Монторсолі (1557) Файл:Messina_Piazza_Duomo1202ß38.jpg|Площадь дел Дуомо до катастрофы 1908 року. Файл:StrettodiMessina31.jpg|Протока кой ся змирькать, вид иы Гандзірі. Файл:MataGrifone.jpg|Ґіґанты Мата и Ґрифон, леґендарні основателі вароша, сперед пляцом Zanca Файл:Messina_Harbour.jpg|Вид на старый варош и порт. Файл:Colijn_de_Coter_Deposition_of_the_Cross_Messina_Museo_Regionale_1.jpg|"Знятя из креста" фламандського художника Коліджін де Котера, краёзнавчый музей. Файл:Alonzo_Rodriguez_the_incredulity_of_S._Thomas.jpg|"Фома Невіруючый", Алонсо Родрігес, XVI ст., Кранзнавчый музей. Файл:Girolamo_Alibrandi_the_purification.jpg|«Введениє у храм" Джироламо Алібранді, XVI ст., Краёзнавчый музей. Файл:Giovanni_Tuccari_001.jpg|"Рождіня Моисея", Джон Туккарі, XVI ст., Краёзнавчый музей. </gallery> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Італії]] [[Катеґорія:Мессіна]] [[Катеґорія:Основаны у VII сторочу до н.е]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты Италии]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] myxm544gt5tkzpzar6ev6g9wir3nkn6 0 22350 173818 152065 2026-10-19T20:52:56Z Halajkovič 33393 173818 wikitext text/x-wiki '''Се́нт-По́л''' ([[Анґліцькый язык|анґл]]. St. Paul) — [[Місто|варош]] (де-факто [[село]]) у округови [[Западні Алеутьскі островы (округ)|Западні Алеутьскі островы]], штат [[Аляска]], [[Споєны Штаты Америцькы|ЗША]]. {{НП}} == Обывательство == === Перепис 2010 === По переписови [[2010]] року, у [[Місто|варошови]] жило 479 особ у 162 опшарях у 108 файтах. Густота обывательство становила 1&nbsp;особа/км². Было 190 хыжӯв (0/км²). [[Людскы расы|Расовый склад]] обывательства: {| style="margin-top:-.7em; margin-bottom: -0.4em;" | * 82,3 %&nbsp;— корінных американцю̄в * 11,1 %&nbsp;— білых * 0,6 %&nbsp;— азіатӯв * 0,4 %&nbsp;— чорных авадь афроамериканцю̄в * 0,2 %&nbsp;— выходцю̄в из [[Тихый океан|тихоокеаньскых островӯв]] |} До двох ци бӯлше рас принадлежало 4,8 %. Часть [[Шпанєльскый язык|іспаноязычных]] становила 3,5 % уд усьых жытелю̄в. == Економіка и транспорт == До [[1985]] року основу економікы усьых островӯв Прибілова становив контролёваный на федералному уровнёви забой морьскых котикӯв. Ныні основну роль у економіці мать ловля рыбы и морепродуктӯв. Лежбища котикӯв тай птичі базары прилучавуть на острӯв много туристӯв (близко 700 особ каждый рӯк). На острові є аеропорт [[Сент-Поль-Айленд (аеропорт)|Сент-Пол-Айленд]], што включать 1 злётно-посадочну полосу из розмірами 1981 x 46 метрӯв и из асфальтовым покрытям<ref>{{Cite web |url=http://www.airnav.com/airport/PASN |title=PASN — St. Paul Island Airport |publisher=AirNav |access-date=2010-04-12 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6JOu5MWtK?url=http://www.airnav.com/airport/PASN |archivedate=2013-09-05 }}</ref>. Авіакомпанія PenAir забезпечує реґулярні рейсы у [[Анкоридж]], хоснувучи пасажирьскый турбовинтовый самолёт Saab 340. == Удкликованя == {{Stub}} {{Reflist|group="Прим."|refs=<ref name=fulltime2015USD>Річний дохід на особу, яка працювала на повну ставку. Оцінка в доларах 2015 року.</ref>}}Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D0%9F%D0%BE%D0%BB_(%D0%90%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%B0) Сент-Пол (Аляска)] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).{{Reflist|2|refs=<ref name=cen2010>{{cite web|url=https://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml|publisher=[[Бюро перепису населення США]]|accessdate=16-06-2019|title=American FactFinder|archive-date=2015-01-08|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20150108070337/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml}} {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20150108070337/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml |date=2015-01-08 }}{{ref-en}}</ref> <ref name=gazetteer2010>{{cite web|url={{US-census-gazetteer2010-url}}|publisher=[[Бюро перепису населення США]]|accessdate=16-06-2019|title=Gazetteer}}{{ref-en}}</ref>}} [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста США]] [[Катеґорія:Вароші Аляскы]] [[Катеґорія:Населены пункты США]] [[Катеґорія:Населены пункты Аляскы]] 21juz6neuvvsief01v812ytlv8xclqv 173881 173818 2026-10-19T22:41:22Z Engelseziekte 2261 delete 173881 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Се́нт-По́л''' ([[Анґліцькый язык|анґл]]. St. Paul) — [[Місто|варош]] (де-факто [[село]]) у округови [[Западні Алеутьскі островы (округ)|Западні Алеутьскі островы]], штат [[Аляска]], [[Споєны Штаты Америцькы|ЗША]]. {{НП}} == Обывательство == === Перепис 2010 === По переписови [[2010]] року, у [[Місто|варошови]] жило 479 особ у 162 опшарях у 108 файтах. Густота обывательство становила 1&nbsp;особа/км². Было 190 хыжӯв (0/км²). [[Людскы расы|Расовый склад]] обывательства: {| style="margin-top:-.7em; margin-bottom: -0.4em;" | * 82,3 %&nbsp;— корінных американцю̄в * 11,1 %&nbsp;— білых * 0,6 %&nbsp;— азіатӯв * 0,4 %&nbsp;— чорных авадь афроамериканцю̄в * 0,2 %&nbsp;— выходцю̄в из [[Тихый океан|тихоокеаньскых островӯв]] |} До двох ци бӯлше рас принадлежало 4,8 %. Часть [[Шпанєльскый язык|іспаноязычных]] становила 3,5 % уд усьых жытелю̄в. == Економіка и транспорт == До [[1985]] року основу економікы усьых островӯв Прибілова становив контролёваный на федералному уровнёви забой морьскых котикӯв. Ныні основну роль у економіці мать ловля рыбы и морепродуктӯв. Лежбища котикӯв тай птичі базары прилучавуть на острӯв много туристӯв (близко 700 особ каждый рӯк). На острові є аеропорт [[Сент-Поль-Айленд (аеропорт)|Сент-Пол-Айленд]], што включать 1 злётно-посадочну полосу из розмірами 1981 x 46 метрӯв и из асфальтовым покрытям<ref>{{Cite web |url=http://www.airnav.com/airport/PASN |title=PASN — St. Paul Island Airport |publisher=AirNav |access-date=2010-04-12 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6JOu5MWtK?url=http://www.airnav.com/airport/PASN |archivedate=2013-09-05 }}</ref>. Авіакомпанія PenAir забезпечує реґулярні рейсы у [[Анкоридж]], хоснувучи пасажирьскый турбовинтовый самолёт Saab 340. == Удкликованя == {{Stub}} {{Reflist|group="Прим."|refs=<ref name=fulltime2015USD>Річний дохід на особу, яка працювала на повну ставку. Оцінка в доларах 2015 року.</ref>}}Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D0%9F%D0%BE%D0%BB_(%D0%90%D0%BB%D1%8F%D1%81%D0%BA%D0%B0) Сент-Пол (Аляска)] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене).{{Reflist|2|refs=<ref name=cen2010>{{cite web|url=https://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml|publisher=[[Бюро перепису населення США]]|accessdate=16-06-2019|title=American FactFinder|archive-date=2015-01-08|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20150108070337/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml}} {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20150108070337/http://factfinder.census.gov/faces/nav/jsf/pages/index.xhtml |date=2015-01-08 }}{{ref-en}}</ref> <ref name=gazetteer2010>{{cite web|url={{US-census-gazetteer2010-url}}|publisher=[[Бюро перепису населення США]]|accessdate=16-06-2019|title=Gazetteer}}{{ref-en}}</ref>}} [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста США]] [[Катеґорія:Вароші Аляскы]] [[Катеґорія:Населены пункты США]] [[Катеґорія:Населены пункты Аляскы]] gkxp7ce7i302297vqmgk6kylgzmlyue 0 22352 173879 152072 2026-10-19T22:38:52Z Engelseziekte 2261 delete 173879 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Селище (значення){{!}}Селище}}'''Се́лище''' ([[Україньскый язык|укр]]. Селище) — [[село]] у [[Звенигородськый район|Звенигородському районови]], [[Черкаска область|Черкаськой области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП}} == Ґеоґрафія == [[Село|Селом]] тече [[ріка]] [[Соковиця (ріка)|Соковиця]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1552]] році. У [[1847]] році у [[Село|селі]] построєный цукрёвый завод. == Памняткы == * [[Романово (урочище)|Романово]]&nbsp;— заповідноє урочище містного значеня. == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://weather.in.ua/ua/cherkasskaja/23528 Погода в селі Селище] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305120646/http://weather.in.ua/ua/cherkasskaja/23528|date=5 березня 2016}}. * {{SgKP|X|534|Sieliszcze 2) wieś nad ruczajem Sikawicą albo Sakowicą, powiat kaniowski, na pograniczu zwinogródzkiego, w 3 okręgu policyjnym, gmina Taraszcza}} [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Черкаськой области]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Черкаськой области]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 5t9ee4m8llduct6oyg66a3o29kal2aj 0 22383 173803 171787 2026-10-19T15:16:33Z Halajkovič 33393 173803 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Бӯ́зінґен-а́м-Го́хрин''' («Бӯзінґен над вирьхом [[Рін|Рина]]», [[Нїмецькый язык|нім]]. ''Büsingen am Hochrhein'', [[Алеманьскый язык|алем]]. ''Büesinge am Hochrhi'') — [[Місто|варош]] у округови [[Фрайбурґ (округ)|Фрайбурґ]], зимля [[Федерална Земля Баден-Вӯтемберґ|Баден-Вӯтемберґ]], [[Нїмецько|Німицько]]. Варош є анклав ю Німицька удну [[Швайц|Швайца]]. Німицько и Бӯзінґен ділить полоса у 700 м швайцкой комунны [[Дерфлінґен]]. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1090]] році. Варош до [[1806]] року быв у составови [[Австрійска імперія|Ракуська]], потӯм у [[Кралёвство Вӯртемберґ|Кралёвстві Вӯртемберґ]] а за тым [[Нѣмецке цѣсарство|Німицька Ріша]]. У [[1918]] році по [[Перша світова война|Великӯв во̄йні]] став ся референдум де 96% Бӯзінґчан захотіли припойити ся ку [[Швайц]]ови айбо того ся не стало. == Ґалерея == <center><gallery> Файл:Büsingen am Hochrhein.jpg|Ріка Рин Файл:Büsingen am Hochrhein Swiss and German Telephone Booth.jpg|Телефонна будька Файл:Buesingen am Hochrhein 086.JPG|Вид на варош Файл:Location of Büsingen in detail.svg|Карта анклава Файл:Bioenergie Büsingen Heizzentrale Ritter Solar.jpg|Вид на варош </gallery></center> == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://www.buesingen.de/ Офіційний сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060717202128/http://www.buesingen.de/|date=17 липня 2006}}   {{Стыржень}} [[Катеґорія:Анклавы]] [[Катеґорія:Общины Баден-Вӯртемберґа]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Нїмецька]] [[Катеґорія:Бӯзінґен-ам-Гохрин]] 82vxmfxveicn31al2f7ozf5974at86b 173837 173803 2026-10-19T21:30:45Z Flipdot 23893 delete - не є обсягу 173837 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{НП}} '''Бӯ́зінґен-а́м-Го́хрин''' («Бӯзінґен над вирьхом [[Рін|Рина]]», [[Нїмецькый язык|нім]]. ''Büsingen am Hochrhein'', [[Алеманьскый язык|алем]]. ''Büesinge am Hochrhi'') — [[Місто|варош]] у округови [[Фрайбурґ (округ)|Фрайбурґ]], зимля [[Федерална Земля Баден-Вӯтемберґ|Баден-Вӯтемберґ]], [[Нїмецько|Німицько]]. Варош є анклав ю Німицька удну [[Швайц|Швайца]]. Німицько и Бӯзінґен ділить полоса у 700 м швайцкой комунны [[Дерфлінґен]]. == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1090]] році. Варош до [[1806]] року быв у составови [[Австрійска імперія|Ракуська]], потӯм у [[Кралёвство Вӯртемберґ|Кралёвстві Вӯртемберґ]] а за тым [[Нѣмецке цѣсарство|Німицька Ріша]]. У [[1918]] році по [[Перша світова война|Великӯв во̄йні]] став ся референдум де 96% Бӯзінґчан захотіли припойити ся ку [[Швайц]]ови айбо того ся не стало. == Ґалерея == <center><gallery> Файл:Büsingen am Hochrhein.jpg|Ріка Рин Файл:Büsingen am Hochrhein Swiss and German Telephone Booth.jpg|Телефонна будька Файл:Buesingen am Hochrhein 086.JPG|Вид на варош Файл:Location of Büsingen in detail.svg|Карта анклава Файл:Bioenergie Büsingen Heizzentrale Ritter Solar.jpg|Вид на варош </gallery></center> == Удкликованя == {{Reflist}} * [http://www.buesingen.de/ Офіційний сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060717202128/http://www.buesingen.de/|date=17 липня 2006}}   {{Стыржень}} [[Катеґорія:Анклавы]] [[Катеґорія:Общины Баден-Вӯртемберґа]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Міста Нїмецька]] [[Катеґорія:Бӯзінґен-ам-Гохрин]] 8ndvwl5ihywwvm795y0lxckjsftwx7z 0 22417 173806 158733 2026-10-19T18:29:10Z Halajkovič 33393 173806 wikitext text/x-wiki {{непотверджено}} '''Сутомо́ре''' ({{lang-cnr|Сутоморе / Sutomore}}) — [[Місто|варош]] у [[Общины Чорной Горы|общині]] [[Бар (община)|Бар]], [[Чорна Гора]].<ref>https://www.vilalaketic.com/sutomore_srpski/home?utm_source=chatgpt.com</ref> {{Місто}} == Історія == Точну дату взника [[Місто|вароша]] назвати тяжко. Історикы думавуть што перші поселенці прийшли на исі землі ищи до [[Нашой еры|нашої еры]]. За довгый час територіёв владіла [[Римска империя|Римська ріша]]. Паров стороч потӯм, за час великого переселеня народӯв туй оселилися [[Славяне|словяне]]. Ге курорт Чорной Горы, варош став знамым и доступным в другӯв половині [[XX. стороча|XX стороча]]. == Обывательство == За переписом 2011 року, у Сутоморі жило 1004 жытельÿв. Близкі присілкы Брча (263), Мілєвци (340), Папані (175), Заградже (364), Зграде (512) тай Заньковичі (305) были пораховані Чорногорьскым статистичным бюром ге окремі села, того обывательство вароша Сутоморе мать близко 4000 жытелю̄в. * [[Чорногорцѣ|Чорногорци]] — 932 * [[Сербы]] — 821 * Инні — 251 {| class="wikitable" style="margin: 0 auto" ! colspan="20" bgcolor="red" style="color: black;" |Обывательство Сутомора у окремі рокы |- ![[1948]] ![[1953]] ![[1961]] ![[1971]] ![[1981]] ![[1991]] ![[2003]] ![[2011]] |- |72 |177 |206 |553 |765 |1085 |1 827 |2 004 |} == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Чорной Горы]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Община Бар]] kply6q8f3hxxhlj6prctv7pfmvch8sq 173840 173806 2026-10-19T21:37:14Z Flipdot 23893 delete - непотвержено булше року 173840 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{непотверджено}} '''Сутомо́ре''' ({{lang-cnr|Сутоморе / Sutomore}}) — [[Місто|варош]] у [[Общины Чорной Горы|общині]] [[Бар (община)|Бар]], [[Чорна Гора]].<ref>https://www.vilalaketic.com/sutomore_srpski/home?utm_source=chatgpt.com</ref> {{Місто}} == Історія == Точну дату взника [[Місто|вароша]] назвати тяжко. Історикы думавуть што перші поселенці прийшли на исі землі ищи до [[Нашой еры|нашої еры]]. За довгый час територіёв владіла [[Римска империя|Римська ріша]]. Паров стороч потӯм, за час великого переселеня народӯв туй оселилися [[Славяне|словяне]]. Ге курорт Чорной Горы, варош став знамым и доступным в другӯв половині [[XX. стороча|XX стороча]]. == Обывательство == За переписом 2011 року, у Сутоморі жило 1004 жытельÿв. Близкі присілкы Брча (263), Мілєвци (340), Папані (175), Заградже (364), Зграде (512) тай Заньковичі (305) были пораховані Чорногорьскым статистичным бюром ге окремі села, того обывательство вароша Сутоморе мать близко 4000 жытелю̄в. * [[Чорногорцѣ|Чорногорци]] — 932 * [[Сербы]] — 821 * Инні — 251 {| class="wikitable" style="margin: 0 auto" ! colspan="20" bgcolor="red" style="color: black;" |Обывательство Сутомора у окремі рокы |- ![[1948]] ![[1953]] ![[1961]] ![[1971]] ![[1981]] ![[1991]] ![[2003]] ![[2011]] |- |72 |177 |206 |553 |765 |1085 |1 827 |2 004 |} == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Чорной Горы]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Община Бар]] fnwzj7vysc81hyq1kj6nnz6iwqs74ji 0 22419 173845 152383 2026-10-19T21:57:52Z Engelseziekte 2261 delete 173845 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Сабадса́лаш''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Szabadszállás) ([[Серьбскый язык|серб]]. Сабадсалаш) — [[Місто|варош]] у [[медьє]] [[Бач-Кішкун]], [[Мадярьско|Мадярщина]].{{Місто}} == Ґеоґрафія == [[Місто|Варош]] Сабадсалаш є у нижню̄м ділу [[Мадярьско|Мадярщины]]. Уд [[Головне місто|столици]] [[Будапешт|Будапешта]] [[Місто|варош]] є уд нёго у 90 кілометра на [[юг]]. [[Місто|Варош]] є у нижню̄м ділу [[Карпатска котлина|Карпатской котлины]]. Надморьска вышка [[Місто|вароша]] є 95 метра. == Ґалерея == <gallery> Файл:Szabadszállás_légifotó1.jpg|посилання=Датотека:Szabadszállás_légifotó1.jpg|[[Римокатолицька церьков|Римокатолицька]] [[Церьков (храм)|цирьков]] Файл:Szabadszállás_légifotó2.jpg|посилання=Датотека:Szabadszállás_légifotó2.jpg|Вароська рада Файл:Szabadszállás_légifotó3.jpg|посилання=Датотека:Szabadszállás_légifotó3.jpg|Сабадсалаш Файл:Szabadszállás_légifotó4.jpg|посилання=Датотека:Szabadszállás_légifotó4.jpg|Шпортивны стройкы </gallery> == Удкликованя == * [http://www.szabadszallasvaros.hu www.szabadszallasvaros.hu Званична страница градске управе Сабадсалаша] (мађ.) [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Мадярьску]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты Мадярьска]] 1lsazviokqzq6yh219dosbhewau5izt 0 22475 173873 171696 2026-10-19T22:32:33Z Engelseziekte 2261 delete 173873 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{Вецезначность|Свєтлогорськ{{!}}Світлогорьск}}'''Світлого́рьск''' ([[Білоруськый язык|біл]]. Светлагорск) ([[Російскый язык|рус]]. Светлогорск) ([[Україньскый язык|укр]]. Світлогорськ) — [[Місто|варош]] на [[Восток|выходови]] [[Білорусь|Білоруси]] у [[Мозырьска область|Мозырьскӯв области]]. Адміністративный центр [[Світлогорьскый район|Світлогорьского района]]. {{Місто}} == Історія == [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1560]] році. У [[Марец|марцови]] [[1954]] зачала ся стройка [[Васілевіцька ДРЕС|Васілевіцькой ДРЕС]]. Из [[Юн|юна]] [[1960]]&nbsp;— центр [[Парицькый район|Парицького района]]. У исёму році зачало ся будівництво найбільшого на тот час у [[Европа|Европі]] заводови искусственного волокна. [[29. юл|29 юла]] [[1961]] Шацілкы переименованы у Світлогорьск, а район переименованый к Світлогорьскый. У [[Новый Рӯк|новорӯчну]] нӯч [[31. децембер|31 децембра]] [[1964]] завод дав перву продукцію. == Промысел == Єдно из майвеликых хімічных пудприємств [[Білорусь|Білоруси]]&nbsp;— уробничоє об'єднання «Хімволокно», целюлозно-картонный комбінат, нефтедобывні орґанізації, домостройны комбінат тай стройный трест, завод желізобетонных уробів и конштрукцій, хлібозавод тай инні пудприємства. == Знамі Родаци == * [[Романцов, Віктор Анатолович|Романцов Віктор Анатолович]] (* [[1970]])&nbsp;— [[Білорусь|білоруськый]] [[Журналістіка|журналіст]], [[Публіцістіка|публіцист]] и [[краёзнавиць]]. == Удкликованя == Тоты даны суть часточно або цалком основаны на [[Переклад (языконаука)|перекладі]] статі [https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B2%D1%96%D1%82%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%8C%D0%BA_(%D0%93%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C) Світлогорськ (Гомельська область)] на Украйиньскӯв Вікіпедії (чісло ревізії не было становлене). [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Вароші Білоруси]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Білорусии]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Світлогорьск]] hwzusyp0b3x2144ed0w46z9vly3ukyi 0 22484 173811 164559 2026-10-19T20:43:41Z Halajkovič 33393 +корекція 173811 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Бетлеге́м''' ('''Вертеп'''; {{lang-hu|Betlehemezés}}) — [[Русины|русиньскый]] [[Христианска Церковь|християньскый]] обычай, у честь [[Різдво Хрістове|Рождества Исуса Христа]], Бетлегем ходить обычно 3 дны ([[7. януар|7]]-[[9. януар|9 януара]]).{{Жрідло}} == Орґанізація и што тото є == За 18 дню̄в до Рождества начинать ся формованя «Бетлегема», бере ся 5 Пастырю̄в, из них 4 носять «хыжку» (мініатюрну модел церкви удну якої є сцена Рождества Христова) а єден «прославлять», а из хлопцю̄в май саршых збирать ся «Банда», бере ся 4-10 и бӯлше хлопцю̄в, они шивуть си [[Куфайка|куфайкы]] (старі курткы, обычно жовтоватого удтінка авадь болотного ци чорного обшивавуть «стряпами» у районови грудий, на кӯнцю рукавӯв и по середині куфайкы. Вокруг черева объязувуть ся «чіньґовы» (дзвоны здойняті из [[Вівця|овиць]], [[Корова|корӯв]] и [[Коза|кӯз]]). Иппен мусайным атребутом «Бабӯв» (ото и є тоты старші хлопці, давно убирали ся и у «Дідӯв» айбо тота звыка почти щезла позад баналной опасности, за тото опишеме дале) є маска и парик, маскы ся шивуть майчасто из простої шапкы авадь майкы, урізавуть ся очи, рот и пришивать ся на тото довгый нӯс, при жаданю мож обишити рот и очи нитками авадь стряпами. Парик же годен быти хоть якый, май популарны наприклад у Боржавськӯв долині є клоунськый, из рогами тай чорный жӯнськый.{{Жрідло}} === Орґанізація === За 18-25 дню̄в до Рождества ужек зобраті 5 пастырю̄в и бабы начинавуть «збирати ся», кідь пастырі первый рӯк идуть у Бетлегем та им ся приходить из нуля ся обучати, мусять ся научити вшыткі ужек убраті «старшыми» (бабами, подаґде є єден чоловік котрый сам командує Бетлегемом, обычно ото ужек чоловік пуд 30 рокӯв ужек добрі розумівущый што до чого) колядкы, ку прикладу мы приведеме цілу «проґраму» (усі колядкы котры пастырі мавуть знати) из с. [[Имстичово]]:{{Жрідло}} Кой начинавуть ся коляды (7 януара) 4 пастырі убиравуть ся у цуря (опишеме за нёго ниже), ґлибані, кресані, у дакотрых селах до ныні сохранили ся звыкы носити довгі колпакы, на пояс ся яже лента, обычно золотиста. Пастырь шчо прославлять мать ґлибаню коричневого цвіта из пояском, за тот поясок ся кладе [[перо]] из [[Фазан|фазана]]. Вӯн мать саблю обычно объязану вадь жовто-синьыми, давно спокон віку объязовали фіолоетово-челлеными лентами, на сабли зарубленый малинькый чіньґӯв. Тот же пастырь мать при собі «барсетку» у котру ся складавуть гроші котры давуть пастырям за коляды люди. Иппен вӯн мать сорочку, а поверх ниї красный лайбик.{{Жрідло}} == Иппен позерайте == * [[Вертеп (село)]] * [[Дідо (Бетлегем)]] * [[Бетлегем (мініатюра)]] * [[Баба (Бетлегем)]] * [[Сохташ]] * [[Різдво Хрістове|Рождество]] * [[Колядкы|Колядка]] * [[Коляды]] * [[7. януар|7 януара]] [[Катеґорія:Рождество]] [[Катеґорія:Бетлегем]] [[Катеґорія:25. децембер]] [[Катеґорія:7. януар]] 0fwqdwgrbs298gh8e30c6cg4qu16isl 0 22628 173860 163521 2026-10-19T22:16:32Z Engelseziekte 2261 + стыржень, перекласти 173860 wikitext text/x-wiki {{Перекласти/дня|20261019221630}} '''Санре́мо''' авадь '''Сан-Ре́мо''' ({{Lang-it|Sanremo}}<ref>Традиционная русская передача отражает вариант написания {{Lang-it|San Remo}}, бывший официальным в [[Фашізм|фашистский]] период.</ref>, [[Лігурійскый язык|ліг]]. Sanremu) — [[Курорт|курортный]] [[Місто|варош]] у [[Італія|Італії]]. Четвертый по величині [[Місто|варош]] у [[Лігурія|Лігурії]] и майвеликый [[Місто|варош]] у провінції [[Имперія (провінція)|Имперія]]. {{Місто|місцёва назва=Sanremu, Sanremo}} Розвитя Санремо ге миженародного курорта начало ся у другӯв половині [[XIX. стороча|XIX]] стороча, а у типирішньых туристӯв сись [[Місто|варош]] изнамый ге [[Місто|варош]] [[казино]] и музыкалного фестиваля, а у послідньый час — и дякувучи новӯв, майдовгӯв у [[Европа|Европі]] 24-кілометровӯв [[Біціґель|біціґильнӯв]] [[Дорога|дорозі]], котру постройили на місті старої [[Желѣзниця|желізници]] и котра проходить по усёму побережу до варощика Сан-Лоренцо-аль-Маре миде приморьскых [[Сосна|сосен]] и [[Пляж|пляжӯв]]. Любителі активных видӯв отдыха годни хосновати для прогулок не леш [[Біціґель|біціґлі]], но и [[Скейтборд|скейтборды]], [[роликы]], и просто совершати піші прогулкы. == Історія == У [[I. стороча до н. е.|I сторочу до н. е.]] [[Місто|варош]] называв ся Матуция по имени [[Вілла|віллы]] началника римського леґіона Гая Матуция, котра была построжна туй. По другӯв май поетичнӯв верзії, назва вароша происходить уд имени богини моря и зорі — Матуты. Покровителём вароша рахує ся сятый Ромул. У VII сторочови у Матуциї проповідовав [[Хрістіанство|християнство]] епископ Ромоло, вӯн помогав людём и творив многі чудеса, за ото го ищи при жизни признали сятым, а варош быв переименованый у ёго честь — Сан-Ромоло, што из часом трансформіровало ся у Сан Ромо, а по тому у Санремо. У XIX сторочови излюбленоє місто отдыха російськой аристократії, особо часто приходила сюды жона [[Николай II. (Росія)|Николая II]] Александров, у 1913 році у варошови для русӯв была осячена православна цирькрв— Храм Христа Спасителя. У [[1896]] році у Санремо умер [[Алфред Нобель]]. У [[1920]] році у варошови пройшла конференція [[Лига Народох|Лігы Націй]], принявша рішіня до пудмандатных територій на Ближню̄м Выходови ([[Сирия|Сирії]], Палестины, [[Лібанон|Лівана]], [[Ірак|Ирака]]). Из [[1951]] року — місто проведеня популярного музыкалного фестиваля італьяньской пісні. Покровителёв вароша честує ся Ромул Ґенуезькый. Динь [[Місто|вароша]] удмічать ся [[13. октобер|13 окто̄вбра]]. == Култура == [[Файл:San-Remo_centre_DSC.jpg|міні|331x331пкс|Алея Санремо]] Неофіціална назва Санремо — «Варош косиць» — объяснять ся повсемістным уращованям [[Гвоздика|гвоздик]] самых разных удтінкӯв, и другых косиць. Им же посященый и особый праздник пуд назвов «Косичні возы», кой справжні вытворы искусства, состоящі из свіжых живых [[Косиця|косиць]], каждый рӯк у кӯнци [[Зима|зимы]] провозять на возах по улицям [[Місто|вароша]], чинючи красноє дійство и привітствувучи [[ярь]]. «Праздник богини Флоры» родив ся у Санремо у [[1904]] році и из часом превратив ся у унікалноє зрілище, увідіти котроє каждый раз старавуть ся около 60 тысяч позерачӯв, спеціално для того приїзжавущі у Санремо. Ищи єдно интересноє дійство, выкликаючоє позӯр ид Санремо — ото раллі (офиціална назва — Rallye Sanremo), єдно из май главных спортивных соревновань вароша и окреса, проводящоє ся туй из [[1928]] року. Кажду [[ярь]] у кӯнци [[Марец|марца]] проводить ся велозаїзд [[Милано|Мілан]] — Санремо. За єден динь біціґлішты мавуть проїхати 290 км, исе єден из самых довгых велозаїздӯв єдного дня, у которому принимавуб участь и таліяньскі, и зарубіжні спортсмены.<div style="width:80%">   </div> == Удкликованя == {{Переклад|ru|Сан-Ремо|121861870}} {{Reflist}} {{Стыржень}} * [http://www.comunedisanremo.it Санремо] * [http://www.sanremo.rai.it Фестиваль у Санремо] * [https://web.archive.org/web/20130205083212/http://www.sanremoguide.it/ Путеводитель по Санремо] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Італії]] [[Катеґорія:Курорты]] [[Катеґорія:Курорты Італії]] [[Катеґорія:Санремо]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Италии]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 5qahhtdv47k5bjpn255bxsw7l7c7h5m 0 22769 173814 158869 2026-10-19T20:49:58Z Halajkovič 33393 173814 wikitext text/x-wiki '''Богаре́виця''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Falucska) ([[Україньскый язык|укр]]. Богаревиця) ([[Чеськый язык|чис]]. Bogarevice, Bogarovice) ([[Румуньскый язык|рум]]. Boharevîțea) — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӯвськӯм районови]] (бывшый [[Иршавскый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|первое упоминание=1412|этнохороним=Богаревчане|прежние имена=Falucska}} == Історія == На [[Восток|выход]] уд Богаревици, у 1,5 кілометрох уд нёго, на невысокому горбови&nbsp;— пӯзднёпалеотичні стоянкы.{{Жрідло}} [[Село]] первый раз ся споминать у [[1412]] році.{{жрідло}} == Реліґія == '''Храм Рождества Прст. Богородици.''' У 1840—1915&nbsp;роках село Богаревиця, у реліґіозному планови было філіёв Камяньского. За 30 рокӯв (1879—1900.&nbsp;рокы) вірникӯв села Богаревиця и Камяньскоє духовно шорив греко-католицькый священик Емерік Дудиньскый, а из 1900—1910 ёго сын Иван Дудиньскый Два дзвоны для церкви улив Ф. Еґрі у [[1921]] тай [[1924]] роках (послідньый подарили Андрій Русин тай ёго жона Марія Плега). Маймалый дзвӯн зробили на пряшӯвськӯв ливарни у 1808&nbsp;році. Товды же записали леґенду за стародавньый дзвӯн, што го подарила кийӯвська княгыня Настя и якый хранив ся у деривлянӯв церкви. Пуд час татарьскых набігӯв ёго закопали у землю. Кӯнь пастуха случайно заціпив ся за дзвӯн, и так го найшли. Люди принесли тот дзвӯн у село. Вӯн быв из стрібра и мав двоякый окрас. Коли було сонячно, дзвін виглядав жовтим, а у хмарну погоду&nbsp;— синьым. У Перву світову во̄йну дзвӯі знищили. Ися леґенда лягла у основу поемы Василя Пачовського «Сріберный дзвӯн», удкӯть происходить поетична назва Пудкарпатя&nbsp;— Срібна Земля. '''"Настин дзвӯн"''' Леґенд за силу церковного дзвона на [[Подкарпатя|Пудкарпатю]], собственно, ге и по цілых Карпатох є много. Миже инным, другу назву Пудкарпатя&nbsp;— «Сріберна Земля»&nbsp;— приписувуть иппен ид леґенді за церковный дзвӯн. Дзвӯн тот за леґендов не простый, а «<nowiki/>[[Стрібро|стріберный]]<nowiki/>», удлитый у Киёвови у [[1034]] році и подареный дочков [[Ярослав Мудрый|Ярослава Мудрого]], Анастасіёв, жонов мадярьского краля Андраша І, Богаревицькӯв церкви, што на [[Иршавскый район|Иршавщині]]. Вӯн захищав село и цілый окрес уд всякых бід и нещасть. Кой [[Татарьскы удары|напала монґоло-татарьска орда]] на наш край, сиріберный дзвӯн закопали у полёви, обы уберегти уд захватчикӯв. Но даже пуд зимлёв вӯн не знав покою и свойым гудіням попереджав за опасность, што надвигала ся. Потӯм пак го укопали и, ге свідітелствує історія, «Настин дзвӯн» за вікы служив народови и парадив церковну вышку у селі Богаревици. Но у 1917 році реквізоіали дзвӯн, увезли до Пожони, розбили и переплавили. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 512 людий, из них подля языка: {| class="wikitable sortable" !Язык !Число !Процент |- |[[Україньскый язык|украйиньскый]] |511 |99.61% |- |[[Російскый язык|руськый]] |2 |0.39% |- class="sortbottom" !Усёго |513 |100% |} == Туристичны міста == * на невысокому горбови — пӯзднёпалеолітичні стоянкы. * «Настин дзвӯн». У [[1917]] році реквізовали дзвӯн, увезли до [[Братїслава|Пожони]] тай розбили и переплавили. Ися леґенда лягла у основу поемы Василя Пачовського «Сріберный дзвӯв», удкӯть происходить поетична назва Пудкарпатя — Срібна Земля. * Храм Рождества прст. Богородици. == Удкликованя == {{Reflist|refs=<ref name="населення 1989">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Кількість наявного та постійного населення по кожному сільському населеному пункту, Закарпатська область (осіб) - Регіон, Рік, Категорія населення , Стать (1989(12.01))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp |date=2014-07-31 }}</ref> <ref name="населення 2001">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Кількість наявного населення по кожному сільському населеному пункту, Закарпатська область (осіб) - Регіон , Рік (2001(05.12))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp |date=2014-07-31 }}</ref> <ref name="населення 2001 мова">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Розподіл населення за рідною мовою, Закарпатська область (у % до загальної чисельності населення) - Регіон, Рік , Вказали у якості рідної мову (2001(05.12))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp |date=2014-07-31 }}</ref>}} * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/1562 Погода в селі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106040223/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/1562|date=6 листопада 2016}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Основаны 1412]] tf0nlo2rco8bjerct5z6qaz02pyspxd 173833 173814 2026-10-19T21:26:02Z Flipdot 23893 delete - непотвержено булше року 173833 wikitext text/x-wiki {{Delete}} '''Богаре́виця''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Falucska) ([[Україньскый язык|укр]]. Богаревиця) ([[Чеськый язык|чис]]. Bogarevice, Bogarovice) ([[Румуньскый язык|рум]]. Boharevîțea) — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӯвськӯм районови]] (бывшый [[Иршавскый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|первое упоминание=1412|этнохороним=Богаревчане|прежние имена=Falucska}} == Історія == На [[Восток|выход]] уд Богаревици, у 1,5 кілометрох уд нёго, на невысокому горбови&nbsp;— пӯзднёпалеотичні стоянкы.{{Жрідло}} [[Село]] первый раз ся споминать у [[1412]] році.{{жрідло}} == Реліґія == '''Храм Рождества Прст. Богородици.''' У 1840—1915&nbsp;роках село Богаревиця, у реліґіозному планови было філіёв Камяньского. За 30 рокӯв (1879—1900.&nbsp;рокы) вірникӯв села Богаревиця и Камяньскоє духовно шорив греко-католицькый священик Емерік Дудиньскый, а из 1900—1910 ёго сын Иван Дудиньскый Два дзвоны для церкви улив Ф. Еґрі у [[1921]] тай [[1924]] роках (послідньый подарили Андрій Русин тай ёго жона Марія Плега). Маймалый дзвӯн зробили на пряшӯвськӯв ливарни у 1808&nbsp;році. Товды же записали леґенду за стародавньый дзвӯн, што го подарила кийӯвська княгыня Настя и якый хранив ся у деривлянӯв церкви. Пуд час татарьскых набігӯв ёго закопали у землю. Кӯнь пастуха случайно заціпив ся за дзвӯн, и так го найшли. Люди принесли тот дзвӯн у село. Вӯн быв из стрібра и мав двоякый окрас. Коли було сонячно, дзвін виглядав жовтим, а у хмарну погоду&nbsp;— синьым. У Перву світову во̄йну дзвӯі знищили. Ися леґенда лягла у основу поемы Василя Пачовського «Сріберный дзвӯн», удкӯть происходить поетична назва Пудкарпатя&nbsp;— Срібна Земля. '''"Настин дзвӯн"''' Леґенд за силу церковного дзвона на [[Подкарпатя|Пудкарпатю]], собственно, ге и по цілых Карпатох є много. Миже инным, другу назву Пудкарпатя&nbsp;— «Сріберна Земля»&nbsp;— приписувуть иппен ид леґенді за церковный дзвӯн. Дзвӯн тот за леґендов не простый, а «<nowiki/>[[Стрібро|стріберный]]<nowiki/>», удлитый у Киёвови у [[1034]] році и подареный дочков [[Ярослав Мудрый|Ярослава Мудрого]], Анастасіёв, жонов мадярьского краля Андраша І, Богаревицькӯв церкви, што на [[Иршавскый район|Иршавщині]]. Вӯн захищав село и цілый окрес уд всякых бід и нещасть. Кой [[Татарьскы удары|напала монґоло-татарьска орда]] на наш край, сиріберный дзвӯн закопали у полёви, обы уберегти уд захватчикӯв. Но даже пуд зимлёв вӯн не знав покою и свойым гудіням попереджав за опасность, што надвигала ся. Потӯм пак го укопали и, ге свідітелствує історія, «Настин дзвӯн» за вікы служив народови и парадив церковну вышку у селі Богаревици. Но у 1917 році реквізоіали дзвӯн, увезли до Пожони, розбили и переплавили. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 512 людий, из них подля языка: {| class="wikitable sortable" !Язык !Число !Процент |- |[[Україньскый язык|украйиньскый]] |511 |99.61% |- |[[Російскый язык|руськый]] |2 |0.39% |- class="sortbottom" !Усёго |513 |100% |} == Туристичны міста == * на невысокому горбови — пӯзднёпалеолітичні стоянкы. * «Настин дзвӯн». У [[1917]] році реквізовали дзвӯн, увезли до [[Братїслава|Пожони]] тай розбили и переплавили. Ися леґенда лягла у основу поемы Василя Пачовського «Сріберный дзвӯв», удкӯть происходить поетична назва Пудкарпатя — Срібна Земля. * Храм Рождества прст. Богородици. == Удкликованя == {{Reflist|refs=<ref name="населення 1989">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Кількість наявного та постійного населення по кожному сільському населеному пункту, Закарпатська область (осіб) - Регіон, Рік, Категорія населення , Стать (1989(12.01))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp |date=2014-07-31 }}</ref> <ref name="населення 2001">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Кількість наявного населення по кожному сільському населеному пункту, Закарпатська область (осіб) - Регіон , Рік (2001(05.12))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp |date=2014-07-31 }}</ref> <ref name="населення 2001 мова">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Розподіл населення за рідною мовою, Закарпатська область (у % до загальної чисельності населення) - Регіон, Рік , Вказали у якості рідної мову (2001(05.12))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp |date=2014-07-31 }}</ref>}} * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/1562 Погода в селі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161106040223/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/1562|date=6 листопада 2016}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Основаны 1412]] cafk8tyi8r7nrkaqdeqalyex7di4tdk 0 22798 173816 170546 2026-10-19T20:51:34Z Halajkovič 33393 173816 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Кра́йня Ма́ртинка''' ([[Мадярскый язык|мад]]. Végmártonka) ([[Румуньскый язык|рум]]. Krainea Martînka) ([[Україньскый язык|укр]]. Крайня Мартинка) ([[Чеськый язык|чис]]. Krajnja Martynka, Krajná Martinka) — [[село]] у [[Хустськый район|Хустському районови]] (бывшый [[Иршавскый район]]), [[Закарпатска область|Закарпатьской области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|оригинальное название=Крайня Мартинка|первое упоминание=1692|прежние имена=Végmártonka, Krajná Martinka, Крайняя Мартинка|население=582|год переписи=2001|этнохороним=Крайнё-Мартиняне}} == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1692]] році. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]] рӯк живе 582 людий, из них подля языка: {| class="standard" !Язык !Процент |- |[[Україньскый язык|украйиньскый]] | align="right" |99,48&nbsp;% |- |[[Російскый язык|руськый]] | align="right" |0,34&nbsp;% |- |[[Польскый язык|польскый]] | align="right" |0,17&nbsp;% |} == Туристичны міста == • [[Церьков (храм)|храм]] ст. Петра и Павла. [[1838]]. • [[водопад]] [[Водопад Гучало|Гучало]]. Высота падіня [[Вода|воды]] — 5-6 метрӯв, из невеликыми перепадами. Складать ся из єдного великого [[Каскад|каскада]] тай двох май малых, єден из якых значително майповноводный уд другых. == Удкликованя == {{stub}} {{Reflist|refs=<ref name="населення 1989">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Кількість наявного та постійного населення по кожному сільському населеному пункту, Закарпатська область (осіб) - Регіон, Рік, Категорія населення , Стать (1989(12.01))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}}</ref> <ref name="населення 2001">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Кількість наявного населення по кожному сільському населеному пункту, Закарпатська область (осіб) - Регіон , Рік (2001(05.12))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}}</ref> <ref name="населення 2001 мова">{{cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Database/Census/databasetree_uk.asp|назва=Розподіл населення за рідною мовою, Закарпатська область (у % до загальної чисельності населення) - Регіон, Рік , Вказали у якості рідної мову (2001(05.12))|вебсайт=database.ukrcensus.gov.ua|видавець=Банк даних [[Державна служба статистики України|Державної служби статистики України]]|дата-доступу=8 листопада 2019|archive-date=31 липня 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140731182036/http://database.ukrcensus.gov.ua/Mult/Database/Census/databasetree_uk.asp}}</ref>}} * [http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/11918 Погода в селі Крайня Мартинка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081008053536/http://weather.in.ua/ua/zakarpatskaja/11918|date=8 жовтня 2008}} [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Села]] [[Катеґорія:Села Україны]] [[Катеґорія:Села подля краины]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] go3ib7b4mu28ine2bn2ziwyjv6g61f6 0 22894 173805 172959 2026-10-19T17:19:39Z Obelick09 32400 правопис 173805 wikitext text/x-wiki {{Таксобокс|name=Медвідь бурый|image=Brown_bear.jpg|image_caption=|image2=|status=LC|status_system=IUCN3.1|image2_caption=|domain=[[Еукариоты]] (Eukaryota)|regnum=[[Живина]] (Animalia)|phylum=[[Хордовы]] (Chordata)|classis=[[Ссавцї|Ссавці]] (Mammalia)|ordo=[[Дикі]] (Carnivora)|familia=Медвіді (Ursidae)|genus=[[Медвідь]] (''Ursus'')|species=''Медвідь бурый''|binomial=''Ursus arctos''|binomial_authority=Карл Лінней, 1758|synonyms=|range_map=Ursus arctos range_map.svg|range_map_caption=|subdivision_ranks=|subdivision=}}{{Непотверджено}} '''Медві́дь бу́рый''' (''Ursus arctos'')&nbsp;— вид дикых [[Ссавцї|ссавцю]] родины медве́жых (Ursidae). Сись звірь є майзнамым видом свої родины, єдным из майгрубых наземных драпежнику у світі и майбулшым драпежником в [[Карпаты|Карпатах]].<ref>https://go-to.rest/blog/king-carpathian-brown-bear/</ref> == Вызир == Вызир бурого медвідя типовый про медвідю в цілому. У нього моцный [[тулуп]] из высоков [[Зашиёк|зашийков]], масивна голова з невеликыма завкругленыма [[Ухо|ухами]] тай [[Око|очима]]. Хвуст куртый (6,5—21 см), часто доціле спрятаный у вовні. [[Лапа (стопа, нога)|Лабы]] моцні, з грубыма невыпущувучыма пазурями довжинов 8—15 см, пятопалі, талпаші. Вовна густа, звычайом пофарблена руномірно вадь з даякым потемніньом основного колора на пыску тай лабах<ref>https://www.zapovidnyk.org.ua/index.php?fn=3t&n=160646110497</ref>. == Ареал тай чисельность == В історичні часы бурый медвідь быв обычайным звірьом на всюй теріторії [[Европа|Европы]], вєдно з [[Велика Брітанія|Велику Брітанійов]] тай [[Ірьско|Ірландійов]], у сівернуй [[Африка|Африці]] (Атлаські горы), в [[Азія|Азії]] його суцілный ареал покрывав усю лісову зону. В [[Северна Америка|Сівернуй Америці]] сись вид обывав у западнуй частині [[Контінент|континенту]] уд [[Аляска|Аляскы]] до сівера [[Мексіко|Мексикы]]. Типирь бурый медвідь на частині історичного ареала вынищеный, а инде його чисельность дуже скоротила ся. В цілому у світі сут дас 110 тисяч дорослых бурых медвідю<ref name=":1">https://www.iucnredlist.org/species/41688/121229971</ref>. == Стража == Бурого медвідя заднесено до Черленого Списку МСОП як «вид із майменшым газардом» («Least concern»)<ref name=":1" />. == Годованя == [[Файл:Brown_Bear_Feeding_on_Salmon_1.jpg|ліворуч|міні|200x200пкс|Бурый медвідь, котрый имат рыбу]] Не позиравучи на то, што бурі медвіді сут драпежниками, вадаска грубої добычі&nbsp;— лосю, кабану, оленю&nbsp;— чинят далеко не вшиткі з них. Основным способом бурых медвідю вадасити є вартованя жертвы в засідці, а пак шустрый рывок до ниї за пару метру. В основнум бурый вемідь їсть переважно ягоды, [[Плод (ботаніка)|плодами]], оріхами, зеленыма ростинами, [[Хробач|хробачами]], їх личинками, [[Рыбы|рыбов]]. Айбо сього їдіня ун обычно зїдат дуже повно. Медвіді зїдавут много зерна на [[Овес|овсяных]] полях, а щи булше казят тай вытоптувут. Читаво шкодя уни и [[Дерево|деревам]], на котрі друт ся за плодами вадь кедровыма оріхами. == Спосуб живота == [[Файл:Grizzlybears_ChrisServheenUSFWS.jpg|праворуч|міні|200x200пкс|Бурі медвіді в націоналному паркови Еллоустоун, ЗША]] Майтіповыма містами живота бурого медвідя є глухі [[Лѣс|лісы]], што межувут з [[Мочар|мочарями]], [[По̄ляна|полянами]], водозборами. У лісі бурый медвідь находит притулок, удкриті участкы служат му містом про гляданя їдіня. Тримле ся медвідь єдинаком, самкы&nbsp;— з медвежатами всякого віку. [[Літо|Літом]] медвідь приладжує ся на удпочивок, лягавучи прямо на зимлю межи травы, корчу, у моховы,&nbsp;— лем обы місто было доста вылагодным тай удокремленым. [[Осінь|Осїньов]] же медвіді рихтувут ґавру про зимованя. Часто ґавры сут в ямах пуд поломом авадь коренями упавшых дерев. [[Файл:Bear-footprint.jpg|ліворуч|міні|200x200пкс|Удпечаток правої передньої лабы бурого медвідя]] Зависимо уд [[Клімат|кліматичных]] тай инчакых варунку медвіді находят ся в ґаврі из [[Октобер|октобра]]&nbsp;— [[Новембер|новембра]] до [[Марец|марца]]&nbsp;— [[Апріль|апріля]]. == Зазначкы == {{Reflist|2}} == Одкликаня == * [http://www.karpaty.com.ua/?chapter=7&item=139 Бурий ведмідь // Українські Карпати] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060906092402/http://karpaty.com.ua/?chapter=7&item=139|date=6 вересня 2006}} * [http://x.archaeology.nsc.ru/Home/pub/Data/?html=bear311.htm&id=550 А.&nbsp;Ю.&nbsp;Майничева. Образ медведя в русском прикладном искусстве]{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Ref-ru}} * [http://redbook-ua.org/item/ursus-arctos-linnaeus/ Ведмідь бурий в Червоній книзі України] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140416210342/http://redbook-ua.org/item/ursus-arctos-linnaeus/|date=16 квітня 2014}} * [https://go-to.rest/blog/king-carpathian-brown-bear/ Король Карпат – бурий ведмідь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018181040/https://go-to.rest/blog/king-carpathian-brown-bear/|date=18 жовтня 2021}} [[Катеґорія:Ссавцї]] [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Живина]] f5t689n027nxg5n26nzewzk7em5kzo6 0 22913 173878 164661 2026-10-19T22:38:00Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173878 wikitext text/x-wiki [[Файл:El_primer_beso_Salvador_Viniegra_y_Lasso_de_la_Vega_(1891).jpg|праворуч|міні|300x300пкс|«Першый цюлунок [[Адам и Ева|Адама і Евы]]<nowiki/>», ''Сальвадор Виньєґра, [[1891]] р.'']] '''Сексуа́лноє''', авадь '''полово́є''' '''справова́ня чолові́ка''' (від {{Lang-la|sexus}} «пол») — вкупность псіхіческых реакцій, дїй, споєных з проявенём і задоволеня полового сексепілу [[Чоловік розумный|чоловіка]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150402131402/http://vocabulary.ru/dictionary/25/word/seks Секс] {{Wayback|url=http://vocabulary.ru/dictionary/25/word/seks|date=20150402131402}} // ''Головін С. Ю.'' Словник практіческого псіхолога. — [[Мінск]]: [[Харвест]], 1998. — ISBN 985-433-167-9</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150402115530/http://vocabulary.ru/dictionary/897/word/seks Секс] {{Wayback|url=http://vocabulary.ru/dictionary/897/word/seks|date=20150402115530}} // ''[[Каталымов, Леонид Лазаревич|Каталымов Л. Л.]]'' Словник по сексолоґії, 2007.</ref>. Сексуалноє справованя є єднов із форм взаимодїяня индивидуумів<ref name="Головин-СП">[https://web.archive.org/web/20150130152818/http://vocabulary.ru/dictionary/25/word/povedenie-seksualnoe Справованя сексуалноє] {{Wayback|url=http://vocabulary.ru/dictionary/25/word/povedenie-seksualnoe|date=20150130152818}} // ''Головін С. Ю.'' Словник практіческого псіхолога. — Мінск: Харвест, 1998. — ISBN 985-433-167-9</ref> і характерізує собов практическу реалізацію сексуалности чоловіка, будучи єдным из варіантїв соціалного справованя<ref name="Покровский-Коротько">[http://bibliotekar.ru/447/203.htm Половоє справованя] {{Wayback|url=http://bibliotekar.ru/447/203.htm|date=20150402135504}} // Фізіолоґія чоловіка. / Під ред. [[Петровский, Артур Владимирович|В. М. Покровского]], [[Коротько, Геннадий Феодосьевич|Г. Ф. Коротько]]</ref>. Хотя сексуалноє справованя чоловіка тїсно споєно з [[Розмножованя|репродуктивнов функціёв]], єднак вно, в одличности від [[Быдла|полового справованя звірїв]], опредїляє ся соціалным розвиваням конкретної личности. == Функції сексуалного справованя == Сексуалноє справованя чоловіка сповняє три всякі функції: * [[Розмножованя|репродуктивну]], * гедоническу (доставаня насоложеня), * комунікативну. В зависимости від конкретного поставеня индивидуума до секса ёго половоє справованя може быти зацїлено на добытя слїдуючых цїлей: * релаксація и одлївенясексуалного напнутости, * [[Розмножованя|прокреація]] (дїторожіня), при сёму еротіческі стямкы играют ништожну роль; * рекреація і тїлесностноєнасоложеня, коли основноє значеня придає ся еротізму; * [[познаня]] і задоволеня любопытства; * [[комунікація]]; * сексуалноє утверженя; * компенсація; * підпора опредїленого рітуала; * добыток несексуалных цїлей. == Основнї формы полового житя == === Ґеніталнї формы полового житя === [[Файл:Wiki-fisting.png|праворуч|міні|180x180пкс|Дївка, занимающа ся фістінґом (одміна мастурбації у жен)]] [[Файл:Wiki-fingering.png|праворуч|міні|180x180пкс|Фінґерінґ]] ==== Половый союзок ==== [[Файл:Wiki-missionary.png|праворуч|міні|180x180пкс|Половый союзок]] Основнов формов полового житя у людей являє ся половый союзок (коітус), під котрым розуміє ся введеня полового члена чоловіка у ваґіну жены. Єствує множество одмін позіцій і сітуацій, в кторых може ся осуществляти половый союзок. == Техника секса == [[Файл:KamaSutra11.jpg|праворуч|міні|237x237пкс|Ілустрація до Камасутры]] Перші зглядованя умілства тїлесної любви з описом сексуалных позіцій і техник появили ся, в давній [[Індія|Індії]]. В середнї віка быв уже цїлый шор методичных спомог, зводїв правил і наставень(сутр — санскр. सूत्र, «нитка»), котрі придїленї індуістскому богу Ка́ма і ка́мови (санскр. काम ''IAST: kāma'') — однов із чотырёх пурушартх, цїлей челядницкого живота. В тых трактатах говорит ся, шо описуваємі приёмы предназначенї для повноты проявленя любви межи чоловіком і женов посредством їх тїлесної близости. === Зазначкы === {{Reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Секс]] [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] 2rcebjcoow4embs98xiq6ikqkqse14y 0 23032 173926 168158 2026-10-20T01:53:39Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173926 wikitext text/x-wiki {{Таксобокс|name=Рис|image=US long grain rice.jpg|image_caption=Колося довгого рису, [[США]]|image_width=260px|domain=[[Ядернї]] (Eukaryota)|regnum=[[Plant]]ae|divisio=[[Вышнї ростины]] (Streptophyta)|superclassis=[[Покрытонасїнї]]&nbsp;(Magnoliophyta)|classis=[[Єднодїложнї]] (Liliopsida)|ordo=[[Тонконогоцвітї]] (Poales)|familia=[[Зернатї]] (Poaceae)|tribus=[[Рисові]] (Oryzeae)|genus=[[Рис (рід)|Рис]] (''Oryza'')}} '''Рис''' авадь '''рíжа'''&nbsp;— култівована ростина вадь ґрупа култівованых ростин, що звычаём замыкат в собі два [[Вид (біолоґія)|виды]] роду рис: рис азійськый (''Oryza sativa'') і рис африканськый (''Oryza glaberrima''). Вирощує ся збільша у тропіках і субтропіках, особливо Южної, [[Юговыходна Азія|Юговыходної]] тай Восточної Азії, де є основным продуктом годованя. Дакілько файтовых видїв тоже вирощуют ся [[Чоловік розумный|чоловіком]] і май знаємі під назвов «дикый рис», сисї виды обгортают даякых инакых представитилїв як файты ''Oryza''<ref>[https://archive.ph/20130801115655/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=1480449 Phylogeography of Asian wild rice, ''Oryza rufipogon'', reveals multiple independent domestications of cultivated rice, ''Oryza sativa''] (по анґл.)</ref>, так і файт ''Zizania'' тай ''[[Zizaniopsis]]''<ref>[https://web.archive.org/web/20041028080915/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_n7_v107/ai_21084304 Wild and wilder] (по анґл.)</ref>. == Опис ростины == [[Файл:Kew.gardens.rice.arp.jpg|ліворуч|міні|220x220пкс|Молодї ростины рису]] Ходь усї виды рису култівуют ся плыном єдного сезону, се многорочнї ростины, годнї жити дакілько сезонів позад свого коренивища, кідь не удїє ся заморожованя ґрунту<ref name=":0">[https://thericejournal.springeropen.com/articles/10.1186/s12284-024-00710-2 Temperature Effect on Rhizome Development in Perennial rice] (по анґл.)</ref>. При пророщованёви насїня, централноє стебло першый раз обявляє ся під водов авадь у вогкому ґрунтови. У плынутї дакількох днїв послїдь пророщованя корневища авадь відбочок пагонїв від пучків. Число такых креневищ мінят ся подля збитости ростин тай их різноти. Лем бокові пагоны від першых пророщеных ростин годнї дати урожай<ref name=":0" />. Высота стебла варірує ся від 50 см до 1,8 м, даколи даже більше, з довгыми стройными листками 50-100 см у довжину і 2-2,5 см у ширину. Стебла порожнї межи узлами. Майбільш высокі сорты часто падают авадь хылят ся, позад сёго нижі сорты май поширинї<ref>[https://www.haifa-group.com/rice-fertilizer/crop-guide-rice-cultivation Crop Guide: Rice Cultivation] (по анґл.)</ref>. Колос похожый на колос [[Овес|вівса]], айбо май компактный. Колос звычаём має довжину від 10 до 25 см, із голузами, що ростут окремо авадь у кытицях. Кажда голузка має дакілько колосїв другого ряда — каждый із єднов [[Косиця|чічков]]. Колося раз розростає ся в оболонї, яка розкрыват ся приблизно за 75 — 80 днїв послїдь сїяня в ранных сортах і від 125 до 130 днїв у піздных. Період від появеня колоса до повного дозріваня насїня є приблизно 35 днїв<ref>[https://hort.purdue.edu/newcrop/Crops/Rice.html Rice] (по анґл.)</ref>. [[Оплодненя]] май часто дїє ся позад [[самооплодненя]] авадь, як і в другых [[Зернатї|зернатых]], через [[вітер]]<ref>[https://www.lsuagcenter.com/articles/page1734550800235 Pollination in Rice Production] (по анґл.)</ref>. Чічка риса складує ся з двох малых нижных чічковых лусок, які почасти покривают насїня, що розростає. Підцвіткові листкы — нижнї тай вирьхнї чічкові лускы, в іх межах розміщают ся тычинки і стовпик — полові орґаны чічкы. Як і в переважного числа різнотей вівса і ярьця, чічкові лускы прикапчанї до насїня, що розростає ся. Насїня — зерно 5-12 мм у довжину і 2-3 мм у ширину. Прикапчанї до насїня чічкові лускы составляют лушпиня риса<ref>[https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2016.00779/full Root Foraging Performance and Life-History Traits] (по анґл.)</ref>. == Хемічный состав == Обсяг [[Крохмаль|крохмаля]] в зернах 89 %.<ref>Artikel Starch und Starch, Composition. In: Hans Zoebelein (Hrsg.): Dictionary of Renewable Ressources. 2. Auflage, Wiley-VCH, Weinheim und New York 1996; Seiten 265—266, 267. [[ISBN]] 3-527-30114-3.</ref> == Култівованя == Історично были здомашненї два виды рису, [[Азія|азійськый]] рис (''O. sativa'') і [[Африка|африканськый]] рис (''O. glaberrima''). Май поширеный азійськый рис у свою очирідь складає ся з двох підвидів авадь підфайт: куртоземного [[Японія|японського]] риса (''O. sativa'' subsp. ''japonica'') тай [[Індія|індійського]] риса (''O. sativa'' subsp. ''indica'', тіповым взором є довгозерный рис «басматі»)<ref>Daniel Zohary and Maria Hopf (2000). ''Domestication of plants in the Old World'' (вид. 3rd). Oxford University Press.</ref>. Даякі авторы щи выдїляли третый підвид, тепложадный яванськый рис (''javonica''), айбо типирь він розникує ся як тепложадна підфайта японського риса<ref>Glaszmann JC, Arraudeau M (1986). Rice plant type variation: ‘Japonica-Javanica’ relationships. ''Rice Genet Newsl''. '''3''': 41—43.</ref>. == Хоснованя в їдї == Є много підфайт риса для всякых цїлий, айбо головноє подїлиня є межи довго-, середно-тай куртозернистым рисом. Зерна довгозернистого риса (з высокым обсягом [[Амілоза|амілозы]]), як правило, лишают ся невідмінными послїдь вариня<ref>[https://www.theperfectrice.com/long-grain-rice/ Guide To Long-Grain Rice Varieties] (по анґл.)</ref>; середнозернистого риса (з высокым обсягом [[Амілопектин|амілопектину]]) стают май липкыми. Середнозернистый рис хоснує ся для солодкых страв. З риса мож ищи зварити ріскашу (''congee, fawrclaab, okayu, Xifan, jook''), додавши більше воды, ги звычаём<ref>[https://whattocooktoday.com/how-to-make-rice-porridge.html HOW TO MAKE BASIC ASIAN RICE PORRIDGE (CONGEE)] (анґл.)</ref>.[[Файл:Koeh-232.jpg|праворуч|міні|288x288пкс|Малюнок частин ростины рису]] == Спотребованя == {| class="wikitable" style="float:right; clear:left;" ! colspan="2" |Спотребованя рису за державами&nbsp;—<br /><br />2003/2004 (млн т)<ref>{{Cite web |url=http://www.nationmaster.com/graph/agr_gra_ric_con-agriculture-grains-rice-consumption |title=Agriculture Statistics > Grains > Rice consumption (most recent) by country |author=Nationmaster.com |access-date=2008-04-24 |postscript=<!--None--> |archiveurl=https://www.webcitation.org/6HeLMXmBn?url=http://www.nationmaster.com/graph/agr_gra_ric_con-agriculture-grains-rice-consumption |archivedate=2013-06-25 }}</ref> |- |{{CHN}} | style="text-align:right;" |135.0  |- | [[Індія]] | style="text-align:right;" |85.3  |- | [[Індонезія]] | style="text-align:right;" |37.0  |- | [[Банґладеш]] | style="text-align:right;" |26.4  |- |{{VNM}} | style="text-align:right;" |17.7  |- | [[Таїланд|Тайланд]] | style="text-align:right;" |10.2  |- | [[Мянма]] | style="text-align:right;" |10.2  |- | [[Філіпіны]] | style="text-align:right;" |9.7  |- |[[Японія]] | style="text-align:right;" |8.7  |- | [[Бразілія]] | style="text-align:right;" |8.1  |- | [[Южна Корея]] | style="text-align:right;" |5.0  |- |{{USA}} | style="text-align:right;" |3.9  |- | [[Еґіпет]] | style="text-align:right;" |3.3  |- | [[Іран]] | style="text-align:right;" |3.1  |- | [[Корейска Людова Демократична Република|Сїверна Корея]] | style="text-align:right;" |1.6  |- |{{TWN}} | style="text-align:right;" |1.2  |- |{{ZAF}} | style="text-align:right;" |0.7  |- | colspan="2" |''Джерело: <br /><br />[https://web.archive.org/web/20100527181450/http://usda.mannlib.cornell.edu/MannUsda/homepage.do United States Department of Agriculture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527181450/http://usda.mannlib.cornell.edu/MannUsda/homepage.do}}'' |} == Зазначкы == <references /> [[Катеґорія:Статя написана верьховинськым діалектом]] [[Катеґорія:Ростлины]] 8olg4xtefp7ny3okyt0ngfjpry9mjyr 0 23542 173917 169277 2026-10-20T00:54:34Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 173917 wikitext text/x-wiki {{Писатель проста |name=Матей Бел |birthdate ={{Birth date|1684|3|22}} |birthplace = [[Очова]] |deathdate = {{Death date and age|1749|8|29|1684|3|22}} |deathplace = [[Прешпурк]] |image=Matej Bel.jpg |imagesize=200px |Commons=Matthias Bel}} '''Матей Бел''' ({{lang-sk|Matej Bel z Očovej}}, {{lang-hu|Bél Mátyás}}, {{lang-de|Matthias Bel}}, {{lang-la|Matthias Belius}}; *[[22. марец]] [[1684]], [[Очова]]&nbsp;— [[29. авґуст|29. август]] [[1749]], [[Прешпурк]])&nbsp;— [[ученый]], [[Енциклопедия|енциклопедиста]], [[историк]], [[филозоф]], [[Просвітительство|просвѣтитель]], закладатель модерной [[Педагогика|педагогикы]].<ref name="MEL">MAGYAR ÉLETRAJZI LEXIKON</ref><ref name="RNL">Révai nagy lexikona</ref> [[Писатель]], [[ученый]], евангеличный [[казатель]], проминентна постава академичного живота в [[Мадярске кральовство|Мадярском кральовствѣ]] [[XVIII. стороча|18. стороча]]. З отцьовой стороны быв [[Словакы|словацкого]] походжѣня, а з материной — [[Мадяре|мадярского]]. Подля его властных слов быв материнского [[Славяньскы языкы|языка славянского]] (конкретно словацкого), горожанства [[Мадяре|мадярского]], а школованя [[Нѣмцѣ|нѣмецкого]] („Lingua Slavus, natione Hungarus, eruditione Germanus“). Вшиткы тоты три языкы знав добрѣ, але творы свои в духу того часу писав по [[Латиньскый язык|латинскы]].<ref name="IMB">Inštitút Mateja Bela</ref> Попри своей [[педагог]]ичной чинности оддавав ся [[Лингвистика|лингвистицѣ]], [[История|истории]] и [[География|географии]]. Его найславнѣйшым твором суть пятитомны Notitia Hungariae historico-geographica (Исторично-землеписны запискы о Мадярщинѣ), котры обсягують вѣдомостѣ з десятьох мадярскых жуп. Окрем того суть цѣнны его лингвистичны роботы. За якость своих робот достав вельо чести од ученых сполочностей в [[Берлін|Берлинѣ]], Йенѣ, [[Лондон]]ѣ, Оломоуцу ай [[Петроград]]ѣ, котры го прияли за свого члена.<ref name="IMB"/> Значну часть свого живота пережив в [[Прешпурк]]у, де меджи роками 1714 аж 1719 быв директором евангеличного лицея, а пак аж до пензии (1748) служив яко нѣмецкый евангеличный пастор.<ref name="RNL"/><ref name="MEL"/> == Основны творы == * Forma sacrorum verborum (Halle, 1707) * Compendium (1713) * Invitatio ad symbola conferenda dum historia linguae hungaricae libri II…edere parat… (Berolini, 1713) * Grammatica Latina (Leutschoviae, 1717) * Rhetorices veteris et novae praecepta (Lipsiae, 1717) * Institutiones linguac germanicae et slavicae in Hungaria ortu (Leutschoviae, 1718) * De vetera literatura hunnoscythica exercitatio (Lipsiae, 1718) * Christophori Cellarii latinitatis probatae et exercitae liber memorialis naturali ordine dispositus (Norimbergae, 1719) * Flos medicinae scholae Salernitanae (Posonii, 1721) * Hungariae antiquae et novae prodromus (Norinbergae, 1723) * Preces christianae (Lipsiae, 1728) * Die Gatt suchende Seele (1729) * Der ungarische Sprachmeister. (Pressburg, 1729) * Adparatus ad historiam Hungariae. Decades II. (Posonii, 1735—1746) * Notitia Hungariae novae historico-geographica. Partis I. Tom. I—IV. Partis II. Tom. V. Viennae, (1735—1742) * Compendium Hungariae geographicum (Posonii, 1753) * Kurze und zuverlässige Nachricht von dem Zustande der protestantischen Kirche in Ungarn * Compendiolum regnorum Slavoniae, Croatiae, Dalmatiae, Gallicae et Lodomeriae. Posonii et Cassoviae (1777) * Miscellanea Berolinensia (1734) == Жерела и одказы == * Inštitút Mateja Bela / Bél Mátyás Intézet [https://www.institutmatejabela.sk/matej-bel] * MAGYAR ÉLETRAJZI LEXIKON 1000–1990 Javított, átdolgozott kiadás. Főszerkesztő: Kenyeres Ágnes [https://web.archive.org/web/20240119103259/https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/] * Révai nagy lexikona, 3. kötet (1911), 16. old. == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1684|1749|Бел Матей}} Катеґорія:Писателе подля алфавиту 3anhhfx4qfa7mt3q27gw68fi0jjd6mp 0 24821 173779 168313 2026-10-19T12:50:45Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Буківцї (окрес Стропків)]] 173779 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Буківцї (окрес Стропків)]] klw47ko1tgj616p0j9vcflvvr3zy90u 0 24853 173781 168388 2026-10-19T12:51:05Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Руськый Казимір]] 173781 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Руськый Казимір]] i6favs4t8sv4hyrsyot6108u1svgr3m 0 25441 173857 171655 2026-10-19T22:11:22Z Engelseziekte 2261 + стыржень 173857 wikitext text/x-wiki '''Самохо́дна артилері́йська устано́вка (САУ)''' — [[Артилерія|артилерійська]] система на самоподвижнӱв базі, котра призначена для безпосередникового огньового супровода [[Танк|танкӱв]] тай піхоты у бою, уповніня задач артилерійської пуддержкы подвижных частий тай борьбы из танками противника. У широкому смыслови слова ушиткі наділені канонами бойові машины мож розникововати таги САУ. Айбо у узкому смыслови ид САУ удносять ґолесні тай гусиничні бойові машины из каноновым авадь ґаубичным зброєньом, што не є танками авадь бронеавтомобілами.<ref>Bailey, Johnathan B. A., Field Artillery and Firepower, Naval Institute Press, 2004.</ref> == Історія == === Попередникы === Бігом Тридцятьручної войны в першуй половині 17.&nbsp;стороча ся експериментовало з ранньыми филями кунської артілерії&nbsp;— куньми ся тігали легкі польові каноны, а каноніры ся треніровали скоро спішовати ся, розкладовати каноны, давати кавалерії огньову пудпору тай быти ситуативным резервом. У першуй половині 18.&nbsp;стороча армія [[Російська імперія|Російської імперії]] ся орґанізововала в малі пудрозділы кунської артілерії, котрі ся розпорошовали по кавалерійськых формаціях. Хоть тото не были великі батареї и мали вни лиш май легкі каноны, стрілявучі 2–3-фунтовыми набоями, того было доста, обы мати ефективну огньову пуддержку и вчинити повно серйозної шкоды [[Прусія|пруськым]] пудрозділам у [[Сімручна война|Сімручнуй войні]]. Тото вдухновило [[Фредерік II. Великый|Фредеріка Великого]] орґанізовати першый реґуларный пудрозділ кунської артілерії в 1759.&nbsp;році. Другі державы скоро порозуміли, што бирує новый филь вызброїня и до зачатку [[Французькі револуційні войны|Французькых револуційных воєн]] у 1790.&nbsp;роках Австрія, Гановер, Портуґалія, Росія, Франція, Велика Британія и Швеція вшыткі сформовали реґуларні пудрозділы кунської артілерії. Їх хосновали бігом Наполеонувськых воєн и цілого 19.&nbsp;стороча, тай у першуй половині 20.&nbsp;стороча, кой нові збройові технолоґії наконець учинили їх нерелевантными.{{sfn|Hedberg|1987|pp=11–13}} У ранньомодерный період ся появила спеціална форма самоходної артілерії&nbsp;— [[замбурак]], вертлюжный канон, котрый ся стріляв из плечий верблюдув; хосновали го ісламські порохові імперії, а май&nbsp;— у Ірані, в іранському плато, де тяжкі каноны транспортовати было многым май тяжко.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=s4PfAAAAMAAJ | title=Gunpowder and Firearms: Warfare in Medieval India | isbn=978-0-19-566526-0 | last1=Khan | first1=Iqtidar Alam | year=2004 | publisher=Oxford University Press }}</ref> === Перша світова война === [[Image:British Gun Carrier Mark I - 60 pdr.jpg|right|thumb|Британськый [[Gun Carrier Mark I]] (канон 127&nbsp;мм калібра, стрілявучый 60-фунтовыми набоями)]] Британськый [[Gun Carrier Mark I|Gun Carrier Mark&nbsp;I]], уведеный у хоснованя в 1917.&nbsp;році бігом [[Перша світова война|Першої світової войны]], быв першов гуселничнов самоходнов артілерійськов установков.<ref>{{Cite web|title=THE GUN CARRIER|url=https://www.keymilitary.com/article/gun-carrier|website=www.keymilitary.com|date=2024-02-02|access-date=2026-01-30|language=en|quote=Gun Carriers were probably the first true self-propelled guns, writes historian David Fletcher}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mark I Gun Carrier: British Artillery That Truly Made Tracks|url=https://www.historynet.com/mark-i-gun-carrier-british-artillery-that-truly-made-tracks/|website=HistoryNet|date=2011-07-08|access-date=2026-01-30|language=en-US|first=David|last=Lauterborn}}</ref> За основу быв узятый першый танк, британськый [[Mark I (танк)|Mark&nbsp;I]]. Тяжкый польовый канон муг стріляти такой из установкы вадь знимати ся и розкладовати ся окреме. [[Image:SPA 9000 preda bellica 01.jpg|right|thumb|Таліянськый 102/35 su SPA 9000]]Таліянськый [[:it:102/35_su_SPA_9000|102/35 su SPA 9000]] быв першым колесным тяжкым самоходным каноном, зачав ся хосновати в септембрі 1915.&nbsp;року.<ref>Ubicumque et semper, su Storia Militare N° 187</ref> Вун ся держит маймасово продукованым самоходным каноном Першої світової войны; было вчинено булш як 100&nbsp;екземпларув. Ун бировав скоро ся репозиціоновати,<ref>A. Del Rosso, Ubicumque et semper, Storia Militare N° 187.</ref> и мав сложну лоґістичну систему пудпоры, котра обсяговала булш ги 7&nbsp;пудпорувучых моторув на єдну установку. === Меживойновый період === Слідувучым читавым ступляйом став [[Бырчув канон]] ({{Lang-en|the Birch gun}}), розробленый британськов армійов про експерименталну моторизовану бріґаду по завершеню войны. Ун хосновав 18-фунтовый польовый канон, котрый бировав держати як обычну артілерійну траєкторію, так и удкрывати высококутный огень против воздушных цілий, и середню танкову гуселницю Vickers. [[Черлена армія]] тоже експериментовала з терьхачовов и танковов артілерійов, айбо нич из того не уробляла масштабно. === Друга світова война === == Референції == {{Reflist}} == Література == * {{cite book |first=Jonas |last=Hedberg |title=Kungliga artilleriet: Det ridande artilleriet |year=1987 |publisher=Militärhistor. Förl. |language=sv, en |isbn=91-85266-39-6 }} * {{cite book |last=Spielberger |first=Walter J. |title=Beute-Kraftfahrzeuge und Panzer der Deutschen Wehrmacht|trans-title=Captured Halftracks and Tanks of the German Military|language=de |location=[[Штутґарт|Stuttgart]] |publisher=Motorbuch Verlag |year=1992 |orig-year=1989 |isbn=3-613-01255-3}} {{Стыржень}} ocdagjbc2ffwnqpmf8d3mo5qpdpu92o 10 25475 173899 173355 2026-10-19T23:49:55Z Halajkovič 33393 173899 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = ib-settlement vcard {{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Словеньско | Словакія = ib-svk | Україна | Украйина = ib-ukr | Польско | Польща = ib-pol | Чехія | Чесько = ib-cze | Мадярьско | Мадярщина = ib-hun | Румунія | Румуньско | Румынія = ib-rou | Сербія | Сербско | Хорватія | Хорватьско | Горватія = ib-srb | Росія = ib-rus | #default = ib-def }} | bodystyle = width: 23em; font-size: 90%; | above = {{{назва|{{PAGENAME}}}}} | abovestyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em; | subheader = {{#if:{{{містна_назва|}}}|<div style="font-size: 95%; font-weight: normal; margin-bottom: 2px;">{{{містна_назва}}}</div>}}{{#if:{{{тіп|}}}|<span class="ib-settlement-type" style="font-size: 90%;">{{{тіп}}}</span>}} | subheaderstyle = background-color: transparent; padding: 0.2em; <!-- Головна фотоґрафія / колаж --> | image1 = {{#if:{{{образок|}}}|[[Файл:{{{образок}}}|{{{шырька_образку|280px}}}|alt={{{попис_образку|}}}]]}} | caption1 = {{{попис_образку|}}} <!-- Ерб і прапор коло себе --> | image2 = {{#if:{{{ерб|}}}{{{прапор|}}}| <div style="display:flex; justify-content:space-around; align-items:center; width:100%; background:transparent; color:inherit; text-align:center;"> {{#if:{{{ерб|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{ерб}}}|{{{шырька_ербу|90px}}}|alt=Ерб]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_ербу|Ерб}}}</div></div>}} {{#if:{{{прапор|}}}|<div style="flex:1; padding:4px; color:inherit;">[[Файл:{{{прапор}}}|{{{шырька_прапору|110px}}}|border|alt=Прапор]]<div style="font-size:85%; padding-top:3px; color:inherit;">{{{попис_прапору|Прапор}}}</div></div>}} </div> }} <!-- Секція 1: Адміністрація і уміщіня --> | headerstyle = background-color: {{Фарба|{{{штат|{{{країна|}}}}}}}}; | header1 = {{#if:{{{штат|}}}{{{країна|}}}{{{область|}}}{{{край|}}}{{{войводство|}}}{{{жупа|}}}{{{адмін_реґіон|}}}{{{раён|}}}{{{окрес|}}}{{{повят|}}}{{{громада|}}}{{{муніціпаліта|}}}{{{реґіон|}}}{{{історічный_реґіон|}}}{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}{{{коордінаты|}}}|Адміністратівны даны}} <!-- Штат (чістый текст без скобок) --> | label2 = Штат | data2 = {{#if:{{{штат|{{{країна|}}}}}}|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = {{UKR}} | Словеньско | Словакія = {{SVK}} | Польско | Польща = {{POL}} | Чехія | Чесько = {{CZE}} | Мадярьско | Мадярщина = {{HUN}} | Румунія | Румуньско = {{ROU}} | Сербія | Сербско = {{SRB}} | Хорватія | Хорватьско | Горватія = {{HRV}} | Австрія | Ракусько = {{AUT}} | Нїмецько | Німещина = {{DEU}} | Білорусь = {{BLR}} | Литва | Літва = {{LTU}} | Росія = {{RUS}} | США = {{USA}} | Канада = {{CAN}} | #default = {{#ifexist:Шаблона:Flag|{{flag|{{{штат|{{{країна}}}}}}}}|[[{{{штат|{{{країна}}}}}}]]}} }}}} <!-- 1. адмін. уровень: Область / Край / Войводство / Жупа --> | label3 = {{{тіп_адмін_реґіону|{{#if:{{{область|}}}|Область|{{#if:{{{край|}}}|Край|{{#if:{{{войводство|}}}|Войводство|{{#if:{{{жупа|}}}|Жупа|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Область | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Край | Польско | Польща = Войводство | Мадярьско | Мадярщина = Жупа | #default = Адмін. єдиніця }}}}}}}}}}}}} | data3 = {{{область|{{{край|{{{войводство|{{{жупа|{{{адмін_реґіон|}}}}}}}}}}}}}}} <!-- 2. адмін. уровень: Раён / Окрес / Повят --> | label4 = {{{тіп_раёну|{{#if:{{{окрес|}}}|Окрес|{{#if:{{{повят|}}}{{{повіт|}}}|Повят|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Раён | Словеньско | Словакія | Чехія | Чесько = Окрес | Польско | Польща = Повят | #default = Раён }}}}}}}}} | data4 = {{{раён|{{{окрес|{{{повіт|}}}}}}}}} <!-- 3. адмін. уровень: Громада / Муніціпаліта --> | label5 = {{{тіп_громады|{{#if:{{{муніціпаліта|}}}|Муніціпаліта|Громада}}}}} | data5 = {{{громада|{{{муніціпаліта|}}}}}} <!-- Історічный / ґеоґрафічный реґіон (Шаріш, Земплін, Галіч і т. д.) --> | label6 = {{{тіп_реґіону|{{#if:{{{історічный_реґіон|}}}|Історічный реґіон|Реґіон}}}}} | data6 = {{{реґіон|{{{історічный_реґіон|{{{ґеоґрафічный_реґіон|}}}}}}}}} | label7 = Коордінаты | data7 = {{{коордінаты|}}} <!-- Секція 2: Історія і ряджіня --> | header8 = {{#if:{{{заложено|}}}{{{перша_змінка|}}}{{{маґдебурьске_право|}}}{{{містьске_право|}}}{{{статус_міста|}}}{{{председа|}}}{{{староста|}}}{{{пріматор|}}}|Історія і самосправа}} | label9 = Заложено | data9 = {{{заложено|}}} | label10 = Перша змінка | data10 = {{{перша_змінка|}}} | label11 = {{#if:{{{містьске_право|}}}|Містьске право|Маґдебурьске право}} | data11 = {{{маґдебурьске_право|{{{містьске_право|}}}}}} | label12 = Статус міста | data12 = {{{статус_міста|}}} <!-- Председа / Староста / Пріматор --> | label13 = {{{тіп_председы|{{#if:{{{пріматор|}}}|Пріматор|{{#if:{{{староста|}}}|Староста|Председа}}}}}}} | data13 = {{{председа|{{{пріматор|{{{староста|}}}}}}}}} <!-- Секція 3: Ґеоґрафія і демоґрафія --> | header14 = {{#if:{{{розлога|}}}{{{надморьска_вышка|}}}{{{водоєм|}}}{{{обывательство|}}}{{{густота|}}}{{{народностне_зложіня|}}}{{{реліґійне_зложіня|}}}|Ґеоґрафія і обывательство}} | label15 = Розлога | data15 = {{#if:{{{розлога|}}}|{{{розлога}}} км²}} | label16 = Надморьска вышка | data16 = {{#if:{{{надморьска_вышка|}}}|{{{надморьска_вышка}}} м}} | label17 = Водоєм | data17 = {{{водоєм|}}} | label18 = Обывательство | data18 = {{#if:{{{обывательство|}}}|{{{обывательство}}} особ {{#if:{{{рік_обывательства|}}}|({{{рік_обывательства}}})}}}} | label19 = Густота | data19 = {{#if:{{{густота|}}}|{{{густота}}} особ/км²}} | label20 = Народностне зложіня | data20 = {{{народностне_зложіня|}}} | label21 = Реліґійне зложіня | data21 = {{{реліґійне_зложіня|}}} <!-- Секція 4: Остатнї --> | header22 = {{#if:{{{часове_пасмо|}}}{{{поштовый_код|}}}{{{телефонный_код|}}}{{{код|}}}{{{день_міста|}}}{{{веб|}}}{{{вебова_сторінка|}}}|Далшы даны}} | label23 = Часове пасмо | data23 = {{{часове_пасмо|}}} | label24 = Поштовый код | data24 = {{{поштовый_код|}}} | label25 = Телефонный код | data25 = {{{телефонный_код|}}} <!-- Офіціалный код населеного пункту (автоматічно мінять назву в залежности од штату) --> | label26 = {{{тіп_коду|{{#switch:{{{штат|{{{країна|}}}}}} | Україна | Украйина = Код КАТОТТГ | Словеньско | Словакія = Код громады (ŠÚ SR) | Польско | Польща = Код TERYT | Чехія | Чесько = Код RÚIAN | Мадярьско | Мадярщина = Код KSH | Румунія | Румуньско | Румынія = Код SIRUTA | Сербія | Сербско = Матічный код | #default = Код }}}}} | data26 = {{{код|}}} | label27 = День міста | data27 = {{{день_міста|}}} | label28 = Офіціална сторінка | data28 = {{{веб|{{{вебова_сторінка|}}}}}} <!-- Мапа ниже --> | data29 = {{#if:{{{мапа|}}}|<div style="text-align:center; padding-top:4px;">[[Файл:{{{мапа}}}|{{{шырька_мапы|260px}}}]]{{#if:{{{попис_мапы|}}}|<div style="font-size:85%;">{{{попис_мапы}}}</div>}}</div>}} }}<templatestyles src="Шаблона:Інфобокс місто/styles.css" /><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> jj54mauedbpvd5ahekbnae62l5korsq 0 25509 173784 172609 2026-10-19T12:51:35Z EmausBot 60 справив двоїте напрямлїня → [[Протинка]] 173784 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Протинка]] jcar7nf8d8lec6nj0g3j85q19130187 0 25544 173790 2026-10-19T13:28:50Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Угерскоє Градіштє]] на [[Угерськоє Градіштє]] 173790 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Угерськоє Градіштє]] te71147khn4hh5nlew2d983w41g4vp8 0 25547 173869 2026-10-19T22:28:21Z Engelseziekte 2261 Engelseziekte переменовав сторінку [[Сводеш, Моррис]] на [[Моррис Сводеш]] з вычерянём напрямлїнь: за приятым шором 173869 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Моррис Сводеш]] 6ybu3meox4hu4tnyjuh7koaybsozc80 0 25549 173900 2026-10-19T23:50:12Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Берег слоновины]] 173900 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Берег слоновины]] gf3zfx6uh1kc64lh3ef90fix8o6ae51 0 25550 173901 2026-10-19T23:50:27Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Тоголенд]] 173901 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Тоголенд]] rh9d2838aisixylyywlg3hrztnd0iuc 10 25551 173912 2026-10-20T00:16:57Z Flipdot 23893 Створена сторінка: {{Cite book |title=Statistický lexikon obcí v Republice československé |volume=IV |publisher=Státní úřad statistický |location=[[Прага|Praha]] |last1=Boháč |first1=Antonín |last2=Prokop |first2=Ladislav |year=1928 |url={{{мотуз|{{{url|https://kramerius.lib.cas.cz/uuid/uuid:ce3e1b85-42ba-4ab3-bd63-f94bdad2e4c8}}}}}} |chapter={{{глава|{{{chapter|}}}}}} |page={{{бук|{{{page|}}}}}} |pages={{{бокы|{{{pages|}}}}}} }}<noinclude>... 173912 wikitext text/x-wiki {{Cite book |title=Statistický lexikon obcí v Republice československé |volume=IV |publisher=Státní úřad statistický |location=[[Прага|Praha]] |last1=Boháč |first1=Antonín |last2=Prokop |first2=Ladislav |year=1928 |url={{{мотуз|{{{url|https://kramerius.lib.cas.cz/uuid/uuid:ce3e1b85-42ba-4ab3-bd63-f94bdad2e4c8}}}}}} |chapter={{{глава|{{{chapter|}}}}}} |page={{{бук|{{{page|}}}}}} |pages={{{бокы|{{{pages|}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> nkugan53rvuws2ysdjwsmuudyetnhk0 10 25552 173913 2026-10-20T00:20:37Z Flipdot 23893 Створена сторінка: {{Cite book |title=Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi |publisher=Civilní správa Podkarpatské Rusi |location=[[Ужгород|Užhorod]] |year=1922 |url={{{мотуз|{{{url|https://kramerius5.nkp.cz/uuid/uuid:4726c9d0-b7de-11dd-a769-000d606f5dc6}}}}}} |chapter={{{глава|{{{chapter|}}}}}} |page={{{бук|{{{page|}}}}}} |pages={{{бокы|{{{pages|}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 173913 wikitext text/x-wiki {{Cite book |title=Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi |publisher=Civilní správa Podkarpatské Rusi |location=[[Ужгород|Užhorod]] |year=1922 |url={{{мотуз|{{{url|https://kramerius5.nkp.cz/uuid/uuid:4726c9d0-b7de-11dd-a769-000d606f5dc6}}}}}} |chapter={{{глава|{{{chapter|}}}}}} |page={{{бук|{{{page|}}}}}} |pages={{{бокы|{{{pages|}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> qys107gkapkuqydchiiqywyce5rn5ik 173920 173913 2026-10-20T01:45:40Z Flipdot 23893 173920 wikitext text/x-wiki {{Cite book |title=Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi |author=Civilní správa Podkarpatské Rusi |location=[[Ужгород|Užhorod]] |year=1922 |url={{{мотуз|{{{url|https://kramerius5.nkp.cz/uuid/uuid:4726c9d0-b7de-11dd-a769-000d606f5dc6}}}}}} |chapter={{{глава|{{{chapter|}}}}}} |page={{{бук|{{{page|}}}}}} |pages={{{бокы|{{{pages|}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> pf1hbrnmlu1rbndnqjet5xm99wmjqvl 4 25553 173918 2026-10-20T01:29:26Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Вікіпедія:Стыржень]] 173918 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Вікіпедія:Стыржень]] 9g7yg6042k8ebc1vkjqcwrvy1mvgekw 2 25554 173922 2026-10-20T01:47:58Z Flipdot 23893 Створена сторінка: == Варованя за обсяг и стиль статий == {| class="wikitable" style="width: 100%;" ! Мустер !! Коментарі !Алтернативні назывкы |- ! colspan="3" |Такой у шорику |- |{{Tl|Жрідло}} |Указує зазначку ^{[''[[Вікіпедія:Перевірителность|жрідло]]?'']} в шорику. Класти по тверджінях, не пудкріпленых... 173922 wikitext text/x-wiki == Варованя за обсяг и стиль статий == {| class="wikitable" style="width: 100%;" ! Мустер !! Коментарі !Алтернативні назывкы |- ! colspan="3" |Такой у шорику |- |{{Tl|Жрідло}} |Указує зазначку ^{[''[[Вікіпедія:Перевірителность|жрідло]]?'']} в шорику. Класти по тверджінях, не пудкріпленых [[Вікіпедія:Цітованя жерел|жерелами]]. |{{small|{{Tl|Жерело}}}} |- |{{Tl|Небизувноє жерело}} |Указує зазначку ^{[''[[Вікіпедія:Бизувні жерела|небизувноє жерело]]?'']} в шорику. Класти по жерелах, котрі, годно быти, не сут [[Вікіпедія:Бизувні жерела|бизувні]]. Наприклад: * блоґовый сайт без належної редакційної провіркы * сайты з обсягом, слобудно твореным хосновачами (UGC), у тум числі другі языкові удділеня Вікіпедії вадь вікі типа Fandom |{{small|{{Tl|Небізувноє жерело}}}} |- |{{Tl|Неенциклопедичный стиль}} |Указує зазначку ^{[''[[Вікіпедія:Енціклопедічный штіл|неенциклопедичный стиль]]?'']} в шорику. Класти по дарабах текста, написаных [[Вікіпедія:Енціклопедічный штіл|неенциклопедично]], т.&nbsp;є.: * з лесными формулованями: {{Tq|Василь Ковач є майліпшый фотбалішта в Закарпатськуй области}} * з едіторіалізаційов: вкладеньом личных опіній, ідентифікаційов из читачом: {{Tq|Мусиме признати його заслугы…}} | |- |{{Tl|Власноє зглядованя в шорику}} |Указує зазначку ^{[''[[Вікіпедія:Ниякого власного зглядованя|власноє зглядованя]]?'']} в шорику. Класти по дарабах текста, котрі гадано сут авадь годні быти [[Вікіпедія:Ниякого власного зглядованя|власным изглядованьом]] вікіпедішты. Наприклад: * тверджіня, высунуті самым автором/авторами вікіпедійної статі * цітованя власных жерел (напр. Василь Ковач цітує статю Василя Ковача) * додумованя выслідкув из жерел, котрі напряму такых выслідкув не роблят * хоснованя уднушньої інформації: {{Tq|Кукнув єм в уднушню документацію компанії, та на днешньый день у ТОВ „АКМЕ“ посправді робит 150 чоловік}} |{{small|{{Tl|ВЗ}}<br>{{Tl|OR}}}} |- ! colspan="3" |Плашка горі статі |- |{{Tl|Непотверджено}} |Указує плашку-варованя, ож статя/секція не вказує ниякі жерела, котрыми бы мож было потвердити інформацію в нюй. Класти у самый верьх статі/секції. | |- |{{Tl|Булше жерел}} |Указує варованя, ож статя/секція жадат булше жерел. Класти у самый верьх статі/секції. | |- |{{Tl|Не є референцій удну текста}} |Указує варованя, ож статя має испис жерел/літературы, айбо хыблят юй референції удну текста и пише, як їх мож додасти. | |- |{{Tl|Языкова норма}} |Указує варованя, ож статя/секція не є написана нияков из языковых норм русинського языка, и єї бы добрі было переписати на єдну з норм. | |- |{{Tl|Перекласти}} |Хоснованя: <code><nowiki>{{subst:Перекласти}}</nowiki></code>. Указує варованя, ож статя не є написана по русинськы, и аж не буде потовмачена, та буде стерта. | |- |{{Tl|Власноє зглядованя}} |Указує варованя за возможноє [[Вікіпедія:Ниякого власного зглядованя|власноє зглядованя]] у статі/секції. Класти у самый верьх статі/секції, аж у нюй повно власного зглядованя. |{{small|{{Tl|Ориґіналноє зглядованя}}<br>{{Tl|Original research}}}} |- |{{Tl|В розробку}} |Указує варованя, ож статя ся читаво переписує, розшырює, доповнює, реструктуризує ся и тым дає другым вікіпедіштам знати, ож статю/секцію не варта такой нараз жорстко оціньовати. Класти у самый верьх статі/секції.<br>Про активноє редаґованя бігом куртого часу, за котроє треба заваровати, обы не пробовали в тот час внести свою правку и не вчинили конфлікт редаґовань кладіт {{Tl|Редаґує ся}}. | |- |{{Tl|Редаґує ся}} |Указує варованя, ож статя/секція ся куртый час активно редаґує и аж кось ищи попробує ї удредаґовати, не дочікувучи кунця варованя, годен ся стати [[Вікіпедія:Конфлікт редаґовань|конфлікт редаґовань]]. Класти у самый верьх статі/секції.<br>Не має висіти булш як пару годин. Про май довгі сеансы редаґованя и межи активными редаґованями кладіт {{Tl|В розробку}}. |{{small|{{Tl|Редаґуву}}}} |- |{{Tl|Номінація на стертя}} |Номінує статю на стертя и вказує варованя горі сторункы. По вкладеню мустра треба обвістити головных авторув статі через спеціалный шаблон ''голошіня за номінацію на стертя'' {{Tl|ГНС}} авадь {{Tl|НС голошіня}} тай аж номінація не має пуд собов очевидну причину (напр. явный вандалізм), радно ініційовати обговореня номінації на дискусійнуй сторунці удповідної номінованої сторункы. |{{small|{{Tl|НС}}<br>{{Tl|ННС}}<br>{{Tl|delete}}}} |- ! colspan="3" |Другі варованя |- |{{Tl|Стыржень}} |Указує куртоє варованя, ож статя є [[Вікіпедія:Стыржень|стыржньом]] (т.&nbsp;є.&nbsp;покурта удносно предмета, котрый описує) и єї бы было добрі розшырити. Кладе статю до катеґорії [[:Катеґорія:Стыржнї|''Стыржнї'']]. Радно класти май у низ статі. |{{small|{{Tl|stub}}}} |} == Куртанкы == {| class="wikitable" style="width: 100%;" ! Мустер !! Коментарі !Алтернативні назывкы |- |{{Tl|рожд}} |{{Рожд}} (рожденый/а) | |- |{{Tl|букв}} |{{Букв}} (буквално) | |- |{{Tl|досл}} |{{Досл}} (дослувно) | |- |{{Tl|пор}} |{{Пор}} (порувняй) | |} == Означованя стандарта == {| class="wikitable" style="width: 100%;" ! Мустер !! Коментарі !Алтернативні назывкы |- |{{Tl|Пудкарпатськый стандарт}} |Про статі, писані пудкарпатськым стандартом. Класти у самый верьх статі. Дає статю до [[:Катеґорія:Статі у пудкарпатському стандарті|Статі у пудкарпатському стандарті]], а редакторы видят мустер при внесеню правок и годні ся зорієнтовати, ож ліпше доповнити статю, держачи ся пудкарпатського стандарта. |{{small|{{Tl|Підкарпатьскый штандарт}}}} |- |{{Tl|Пряшівскый штандарт}} |Про статі, писані пряшувськым стандартом. Класти у самый верьх статі. Дає статю до [[:Катеґорія:Статї в пряшівскім штандартї|''Статї в пряшівскім штандартї'']], а редакторы видят мустер при внесеню правок и годні ся зорієнтовати, ож ліпше доповнити статю, держачи ся пряшувського стандарта. |{{small|{{Tl|Пряшувськый стандарт}}}} |} == Цітованя жерел == {| class="wikitable" style="width: 100%;" ! Мустер !! Обсяг !Алтернативні назывкы |- |{{Tl|Карпаторусинські поселеня 2021}} |{{Карпаторусинські поселеня 2021}} | |- |{{Tl|Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}} |{{Seznam obcí a úřadů na Podkarpatské Rusi 1922}} | |- |{{Tl|Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}} |{{Statistický lexikon obcí v Republice československé 1928}} | |} == Всячино == {| class="wikitable" style="width: 100%;" ! Мустер !! Коментарі !Алтернативні назывкы |- |{{Tl|em}} |<code><nowiki>{{em|акцент}}</nowiki></code> → {{em|акцент}}<br>Хосновати в цітатах, де в ориґіналі є курзивный акцент на дарабі текста; теґ em на удлику уд простого курзиву фунґує про екранні читалкы и другі серсамы доступности. Не хосновати на „декоративноє“ курзивноє оформліня ци про вказаня ориґіналного правописа. | |- |{{Tl|sic}} |Указує зазначку [sic], котра значит, ож правопис цітованого текста ся не редаґовав авадь у тексті ся нароком лишили хыбы з ориґінала. | |} qc1rhtyhhq0tcw4dwy7afvia7211934 2 25555 173924 2026-10-20T01:49:06Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Користувач:Flipdot/Мустры]] 173924 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Хоснователь:Flipdot/Мустры]] 0z2w64vx7mug9yor2zxzc1624bi5uui 10 25556 173928 2026-10-20T02:05:52Z Flipdot 23893 Створена сторінка: {{Cite book | title = Історія міст і сіл Української РСР в двадцяти шести томах | volume = Закарпатська область | location = [[Київ]] | publisher = Головна редколегія УРЕ АН УРСР | year = 1969 | chapter = {{{глава|{{{chapter|}}}}}} | page = {{{бук|{{{page|}}}}}} | pages = {{{бокы|{{{pages|}}}}}} | quote = {{{цітат|{{{цітата|{{{quote|}}}}}... 173928 wikitext text/x-wiki {{Cite book | title = Історія міст і сіл Української РСР в двадцяти шести томах | volume = Закарпатська область | location = [[Київ]] | publisher = Головна редколегія УРЕ АН УРСР | year = 1969 | chapter = {{{глава|{{{chapter|}}}}}} | page = {{{бук|{{{page|}}}}}} | pages = {{{бокы|{{{pages|}}}}}} | quote = {{{цітат|{{{цітата|{{{quote|}}}}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> lnj3irwlklk2y2gloav25pl2oiif8me 10 25557 173929 2026-10-20T02:09:02Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Шаблона:Історія міст і сіл УРСР 1969]] 173929 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шаблона:Історія міст і сіл УРСР 1969]] fnmvl8ybo6xwik431v03fc6kxi0kbli 10 25558 173930 2026-10-20T02:09:22Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Шаблона:Історія міст і сіл УРСР 1969]] 173930 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Шаблона:Історія міст і сіл УРСР 1969]] fnmvl8ybo6xwik431v03fc6kxi0kbli 10 25559 173933 2026-10-20T03:07:36Z Flipdot 23893 Створена сторінка: <includeonly>{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{1|a}}}|{{{1|b}}} |<div style="float:right;">{{{1|}}}</div> |style="text-align:right"{{{{{|safesubst:}}}!}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 173933 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{{{{|safesubst:}}}#ifeq:{{{1|a}}}|{{{1|b}}} |<div style="float:right;">{{{1|}}}</div> |style="text-align:right"{{{{{|safesubst:}}}!}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> fdx572szfpge3wbsz7tx4thzi2rqa86 0 25560 173936 2026-10-20T03:48:54Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Ужгородскый район]] 173936 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ужгородскый район]] 0iqwdjwmi3nypoykpfofp3pzypq9c5v 0 25561 173941 2026-10-20T06:22:52Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Мадярске кральовство]] 173941 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мадярске кральовство]] ay0mf5o28geucpofdqbnu0vhks596mu 0 25562 173942 2026-10-20T09:57:14Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Комунистична партия Чехословакии]] 173942 wikitext text/x-wiki #redirect [[Комунистична партия Чехословакии]] swlkoqt3yrfssnw4uw4fn49zxevv0jv